Jazda po alkoholu jest niebezpieczna. Szybkie i niezawodne procesy pomiarowe do określenia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jazda po alkoholu jest niebezpieczna. Szybkie i niezawodne procesy pomiarowe do określenia"

Transkrypt

1 Dekady postępu: pierwszy Dräger Alcotest z rurką wszedł na rynek w 1953 roku. Dziś aktualny stan techniki reprezentują szybkie i precyzyjne jednostki pomiarowe z sensorami elektrochemicznymi Proszę dmuchać Jazda po alkoholu jest niebezpieczna. Szybkie i niezawodne procesy pomiarowe do określenia POZIOMU UPOJENIA kierowców były przez dziesięciolecia niedostępne. W 1953 Dräger dokonał przełomu pierwszym Alcotestem, zaś wyniki pomiarów alkoholu w wydechu są dziś dopuszczalne w sądzie. Dmuchanie, odczyt wyników i gotowe: gdy Dräger wprowadził na rynek urządzenie Alcotest w 1953 roku, po raz pierwszy możliwe stało się stwierdzenie upojenia kierowcy z użyciem pojedynczego testu wydechu. Dzięki nieustannym badaniom nad pomiarami alkoholu w wydychanym powietrzu, firma z Lubeki opracowała od tamtego czasu szereg innych metod opartych na systemach sensorów elektronicznych włącznie z metodami umożliwiającym uzyskanie wyników pomiarowych o charakterze dowodowym dla wykroczeń wg paragrafu 24a Niemieckiego Kodeksu Ruchu Drogowego. Dräger Alcotest 7110 Evidential MK III jest w chwili bieżącej jedynym urządzeniem z certyfikacją budowy Physikalisch-Technische Bundesanstalt - twierdzi Dr. Jürgen Sohège, Product Manager w firmie Dräger. Z drugiej strony mamy pierwszy Alcotest z rurkami Dräger (i workiem z tworzywa sztucznego do kontroli objętości), który nadal pełni rolę testu wstępnego przy drogowych kontrolach trzeźwości. Rurki zawierają kwas siarkowy i żółty dwuchromian potasu. Składniki reagują podczas badania tworząc aldehyd octowy i zielony chrom trójwartościowy, gdy alkohol etylowy, zwany także etanolem, przepływa przez rurkę wraz z wydychanym powietrzem. Intensywność i długość zabarwienia wskazuje stężenie etanolu. Jeśli taki test

2 wstępny zasygnalizuje wykroczenie lub przestępstwo (całkowitą niezdolność prowadzenia), przeprowadzana jest dalsza analiza potwierdzająca. Proces rozwoju rurek to klasyczny przykład dalekowzrocznego przekazywania wiedzy z innego zastosowania. Know-how pochodzi z systemów detekcji gazowej dziedziny, w której Dräger ustanawia globalne standardy od lat 30. XX wieku, jak twierdzi doktor elektrochemii Sohège. Inżynierowie firmy Dräger wpadli na pomyśl nowego procesu pomiarowego pewnego poranka po imprezie firmowej. Proces pomiarowy pojawił się we właściwym czasie z powodu masowej motoryzacji po II wojnie światowej liczba wypadków samochodowych spowodowanych alkoholem wzrosła dramatycznie, co zostało odzwierciedlone w orzecznictwie. Tak więc, także w 1953 roku, w Republice Federalnej Niemiec stężenie alkoholu we krwi o wartości 1.5 promila zostało określone granicą całkowitej niezdolności do prowadzenia. Podobne wartości graniczne zostały ustanowione w innych krajach. Problem prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu jest problemem globalnym podobnie jak rynek dla Alcotestów firmy Dräger. W wielu krajach sama nazwa Alcotest jest synonimem testowania pod kątem alkoholu. Od upojenia i maszyn parowych Fenomen wykroczeń popełnianych na drogach pod wpływem alkoholu nie był jednak czymś nowym w połowie XX wieku, nie został również zapoczątkowany wraz ze zmotoryzowanym ruchem drogowym. Samochody nie były jeszcze wynalezione, gdy parlament brytyjski uznał prowadzenie pod wpływem alkoholu za wykrocznie. W 1872 roku Westminster podjął uchwałę w nadziei zmniejszenia zagrożenia publicznego powodowanego przez pijane osoby prowadzące pojazdy. Automobil został wynaleziony przez Daimlera i Benza w 1886, zaś pierwszy taki pojazd dotarł do brzegów Anglii dopiero w 1894 roku. Jednak w uprzemysłowionej Brytanii ruch uliczny był już wystarczająco wielki w 1870 roku do wprowadzenia zakazu bycia pijanym podczas prowadzenia wozu, konia, wołu lub maszyny parowej na wszelkich drogach lub innych miejscach publicznych. Jednak uchwała podjęta w 1872 roku nie była wielkim sukcesem. Problem towarzyszy od tamtego czasu historii transportu i przeciwdziała mu się na całym świecie

3 1938 Amerykański Drunkometer działał z użyciem mokrego, chemicznego procesu pomiarowego 1953 Klasyk: rurki Dräger Alcotest W latach 20. i 30. XX wieku udowodniono związek pomiędzy zawartością alkoholu we krwi i w wydychanym powietrzu z użyciem zakazów, monitorowania i zapobiegania. Ale co właściwie stanowi bycie pijanym? Do połowy XX wieku władze nie posiadały szybkiej i niezawodnej metody określania poziomu upojenia kierowcy na przydrożnych punktach kontrolnych. Określenie stopnia ograniczenia reakcji w skutek spożycia alkoholu jest trudne, mierzona jest więc zawartość alkoholu we krwi (BAC) lub ilość alkoholu w moczu. Nie ma jednak możliwości przeprowadzania tych czasochłonnych procedur na dużą skalę przy codziennym monitorowaniu ruchu ulicznego. W latach 20. i 30. XX wieku udowodniono, że istnieje możliwość określenia zawartości alkoholu we krwi z użyciem wydychanego powietrza wyjaśnia Dr Sohège. Amerykański lekarz Emil Bogen zasugerował użycie wydychanego powietrza w celu określenia BAC już w 1927 roku. Decydujące znaczenie w tej kwestii miały badania przeprowadzone przez szwedzkich farmakologów: Görana Liljestranda i Paula Linde'a opublikowane w Borkenstein (po lewej) i jego Breathalyzer roku pt. O wydalaniu alkoholu w wydychanym powietrzu. Lijestrand i Linde zademonstrowali związek pomiędzy wydychanym powietrzem i stężeniem alkoholu we krwi. Założyli także, iż przyczyna leży wyłącznie w wymianie gazu pomiędzy powietrzem i krwią w płucach. Później jednak za podstawę pomiędzy BAC i stężeniem alkoholu w wydychanym powietrzu (BrAC) uznano dyfuzję alkoholu w całych drogach oddechowych. Rurki Dräger oferują pierwszy szybki test Wspomniani szwedzcy naukowcy stwierdzili, że dwa litry wydychanego powietrza (w temperaturze 34 stopni Celsjusza) zawierają w przybliżeniu tyle samo alkoholu, co jeden centymetr sześcienny krwi. W większości krajów używany jest mnożnik 2100 jako stosunek pomiędzy wartościami pomiarowymi stężenia alkoholu we krwi i w wydechu (BBR). Ponieważ rozrzut statystyczny BBR powiązany jest z szeregiem warunków peryferyjnych i wynosi od 2000 do 2300, nie jest zwykle praktykowana bezpośrednia konwersja jednej wartości pomiarowej na drugą przy badaniach wykorzystywanych w charakterze dowodowym w sądach. W zamian określono niezależne wartości graniczne zarówno dla testów wydychanego powietrza, jak i krwi w każdym wypadku z własna ważnością. Paragraf 24a Niemieckiego Kodeksu Ruchu Drogowego mówi: Za wykroczenie uważa się prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze przy stężeniu 1978 Prototyp Alcytronu - pierwszego urządzenia wyposażonego w sensor podczerwony alkoholu w wydychanym powietrzu o wartości 0.25mg/l i większym lub 0.5 promila we krwi lub ilości alkoholu w organizmie prowadzącej do wspomnianych stężeń w wydychanym powietrzu lub krwi. BAC oznaczany jest w większości krajów w miligramach etanolu na kilogram krwi lub litr krwi ( promil ), podczas gdy BrAC podawany jest w miligramach etanolu na litr wydychanego powietrza. Pierwszą próbą wykorzystania odkrycia zależności pomiędzy BAC i BrAC do monitorowania użytkowników dróg był Drunkometer opracowany w USA w 1938 roku przez Rolla N. Hargera i wykorzystujący mokry proces chemiczny. Zdaniem Dr Sohège było to bardziej transportowane laboratorium chemiczne niż prawdziwie mobilne urządzenie testujące. Niedługo po wprowadzeniu na rynek w 1953 rurki Alcotest przez firmę Dräger, na rynku północnoamerykańskim pojawił się Breathalyzer stworzony przez Roberta F. Borkensteina i mierzący BrAC z użyciem ocenianej elektrycznie reakcji chemicznej. W późniejszym czasie firma Dräger przejęła produkcję i dystrybucję Breathalyzera. Rurki Dräger były jednak pierwszym testem o regularnym użyciu operacyjnym na drogach uzyskującym obiektywne szacowanie BrAC. Dr Sohège: Od lat pięćdziesiątych policja i organy ruchu drogowego wiedzą, że tak szybkie, jak możliwe pomiary wpływu alkoholu na miejscu zdarzenia są niezbędną częścią niezawodnej prewencji. W rezultacie użycie rurek

4 szybko się rozpowszechniło. Dzięki łatwości odczytu i zrozumienia rurki zostały zaakceptowanie nie tylko przez władze, lecz także przez monitorowanych kierowców. Oprócz Niemiec rurki trafiły najwcześniej na rynek brytyjski, szwedzki i australijski. Eksperci przewidywali, że popyt na analizy alkoholu będzie stale rósł. W niedługim czasie zaistniało zapotrzebowanie na szybsze, bardziej precyzyjne i tym samym przydatne sądowo wyniki powiedział Dr. Sohège. Dodał również, iż z kryminologicznego punktu widzenia badanie wydychanego powietrza jest bardziej bezpośrednią z tych dwóch procedur - zawartość alkoholu w wydechu powiązana z dyfuzją alkoholu z krwi tętniczej zapewnia bardziej bezpośrednie odzwierciedlenie stężenia alkoholu w tętnicach mózgu niż poziom alkoholu mierzony w krwi żylnej lub jej surowicy z użyciem takich procesów, jak chromatografia gazowa lub dehydrogenaza alkoholu Dräger przejął produkcję Breathalyzera od Smith & Wesson PODCZERWONY SENSOR OPTYCZNY Schemat zasady pomiarowej Lampa Okno Okno Linie Gaz widmowe Filtr interferencji Detektor Widmo podczerwone SENSOR ELEKTROCHEMICZNY System pomiarowy Tłoczek Sensor elektrochemiczny Silnik elektryczny pompy Komora próbkująca Sensor podczerwony lub elektrochemiczny: dwa często spotykane procesy pomiarowe do określania poziomów stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, oparte na różnych zasadach. Podczas gdy podczerwony sensor optyczny mierzy absorpcję światła przez etanol, sygnał generowany przez sensor elektrochemiczny wytwarzany jest przez utlenianie cząsteczek na warstwie katalitycznej W przyszłości sprzęt pomiarowy oparty będzie na elektronice Nowe urządzenia do testowania alkoholu w wydychanym powietrzu opracowane przez firmę Dräger w latach 70. i 80. wykorzystują systemy elektryczne i elektroniczne. Tworząc nową technologię wykorzystaliśmy możliwości oferowane przez miniaturyzację wraz z pojawieniem się każdej nowej generacji sensorów - wyjaśnia Dr. Sohège. Także tym razem technologia pochodziła od systemów detekcji gazowej. Już w 1978 roku Dräger wskazał kierunek rozwoju urządzeniem Alcytron - prototypem zawierającym podczerwony sensor optyczny. W zastosowanym procesie źródło światła emituje promieniowanie podczerwone o specyficznej długości fal kierowane przez komorę pomiarową i mierzone następnie fotokomórką. Gaz znajdujący się w komorze pochłania część promieniowania i redukuje siłę sygnału pochodzącego z fotokomórki, co umożliwia

5 1982 Alcotest 7010 z podczerwonym sensorem optycznym 1988 Sensor elektrochemiczny: Alcotest 7410 Nowoczesna inżynieria elektryczna jest kluczem do pomiarów alkoholu w wydychanym powietrzu określenie stężenia gazu. Cztery lata później na rynek trafił Alcotest 7010 używany jednak tylko w zastosowaniach stacjonarnych. Równolegle z technologią podczerwoną, Dräger zaprezentował także sensor półprzewodnikowy bazujący na tlenku cyny. Ogniwo pomiarowe tego typu użyto w przenośnej jednostce Alcotest 7310, która weszła na rynek w 1980 roku. Od tego czasu możliwe stało się odczytanie wartości pomiarowych na wyświetlaczu cyfrowym już sekundy po poborze próbki w punkcie kontrolnym. W niedługim czasie nowe standardy szybkiego i precyzyjnego monitorowania BrAC ustanowiły sensory elektrochemiczne. W urządzeniach tego typu komora pomiarowa napełniana jest ściśle określoną objętością powietrza. W komorze następuje utlenianie elektrochemiczne zawartego w powietrzu etanolu na zewnętrznej warstwie elektrody pomiarowej, pełniącej rolę katalizatora, wytwarzające sygnał prądowy odczytu. Sensor elektrochemiczny reaguje z wysoką specyficznością na alkohol, co oznacza, że ketony, takie jak aceton, które mogą być także obecne w wydychanym powietrzu, nie zniekształcają wyniku. Premiera sensora miała miejsce wraz 1998 Pomiary dowodowe z użyciem Alcotest 7110 Evidential z Alcotestem 7410 w 1988 roku. Dzięki sensorowi elektrochemicznemu i technologii podczerwonej Dräger ustanowił przed 1990 rokiem dwa procesy, które na przestrzeni kolejnych lat stanowiły podstawy szeregu innowacji. Pierwszy Alcotest 7410 został wykorzystany do stworzenia całej rodziny urządzeń - aż do modelu 7410 Plus z cyfrowymi wskazaniami tekstowymi i funkcjami elektronicznego transferu danych. Jak wyjaśnił Dr. Jürgen Sohège: Odczyty generowane są języku kraju użycia, dzięki czemu zrozumienie pomiarów jest intuicyjne dla wszystkich osób zainteresowanych. Urządzenia pomiarowe zawierające sensory elektrochemiczne stały się od tamtego czasu standardowym sprzętem do testowania wstępnego. Dziś w Niemczech praktycznie każdy policyjny pojazd patrolowy wyposażony jest w taką jednostkę pomiarową. Najnowsze urządzenia Dräger do testów wstępnych to Alcotest 6510 wprowadzony na rynek w 2004 roku, Alcotest 6810 (od roku 2005) i Alcotest 7510 (2008). Postęp technologii podczerwonej jest równie udany: w 1985 roku na rynku pojawił się Dräger Alcotest 7110 wyposażony w sensor podczerwony z wyjątkowo selektywną reakcją na alkohol. Przy trzeciej generacji tego urządzenia (1994) sensor podczerwony połączyć można opcjonalnie z sensorem elektrochemicznym. Wraz z wejściem na rynek jednostki Alcotest 7110 Evidential ten 2-sensorowy system staje się standardowym wyposażeniem umożliwiającym dowodowe zastosowanie 2003 Immobilizer oparty na detekcji alkoholu: Interlock XT detekcji alkoholu w wydychanym powietrzu. Według Dr. Sohège a był to absolutny kamień milowy - redundantny projekt urządzenia gwarantuje szczególnie niezawodne wyniki dorównujące próbkom krwi przy użyciu dowodowym. Możliwości technologii zostały potwierdzone przez Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB), która zatwierdziła Alcotest 7110 Evidential MK III jako pierwsze urządzenie do pomiarów alkoholu w wydychanym powietrzu z odczytami dopuszczalnymi w charakterze dowodów w sądach. Podobny system 2-sensorowy zastosowano w urządzeniu dowodowym Alcotest 9510, do użycia stacjonarnego oraz mobilnego, którego debiut miał miejsce w 2007 roku. Zmiana paradygmatu w strategiach pomiarowych Od 1953 roku, gdy na rynku pojawiły się pierwsze rurki Dräger-Alcotest, inżynierowie pracują na systemami o ulepszonych czasach reakcji umożliwiających prowadzenie kompleksowych badań z wysoką częstotliwością. To zauważalny światowy trend na najbliższą przyszłość przewiduje Sohège, Product Manager w firmie Dräger. Prowadzone są prace nad ulepszeniem technologii filtrów optycznych w celu stworzenia jeszcze bardziej precyzyjnych sensorów podczerwonych. W przyszłości, całkowicie nową opcję stanowić mogą pomiary przezskórne, gdzie stężenie alkoholu we krwi mierzone jest przez skórę. W odróżnieniu od badań wydychanego powietrza lub próbek

6 2007 Z ekranem dotykowym: urządzenie pomiarowe Alcotest 9510 Evidential MIERZENIE ALKOHOLU W ORGANIZMIE Alkohol w układzie pokarmowym Krew/Serce Krew kapilarna w pęcherzykach płucnych Serce Tętnice w ramieniu Żyły w ramionach 1 x próbka pełnej krwi żylnej Transport Tętnice w mózgu Powietrze w płucach (prawo Henry ego) 2 x próbka wydechu zawierającego powietrze z płuc Bezpośredni pomiar stężenia alkoholu (mg/l) każdej próbki powietrza z płuc (stężenie gazowe) Oddzielanie składników stałych Surowica krwi 4 x pomiar stężenia alkoholu ( ) w surowicy krwi (stężenie ciekłe) Surowica krwi przeliczona z powrotem na krew pełną ( ) z użyciem dzielnika 1.2 Porównanie z wartością graniczną Porównanie bezpośrednie z wartością graniczną Po spożyciu alkohol trafia do różnych części organizmu takich jak krew, powietrze, którym się oddycha, mocz i pot. Schemat przedstawia sposób przeprowadzania pomiarów stosownych poziomów alkoholu we krwi (po lewej) i w wydychanym powietrzu krwi, technologia oferuje zaletę wynikającą z pomiarów przeprowadzanych bez żadnej współpracy badanego. Największe korzyści wynikałyby dla sprzętu niezwiązanego z użyciem drogowym, w takich zastosowaniach jak medycyna ratunkowa, gdzie pacjenci mogą być przebadani pod kątem wpływu alkoholu. Jednak eksperci technik pomiarowych wykraczają myślami poza ulepszenia istniejących rozwiązań. Chodzi tu o zmianę paradygmatu oddalanie się od następczych czynności kontrolnych w kierunku zapobiegania użycia pojazdów lub systemów krytycznych pod wpływem alkoholu. Czyli celów Dräger Interlock XT. Urządzenie instalowane jest w pojazdach do transportu pasażerów, takich jak autobusy, taksówki lub lokomotywy w celu zwiększenia bezpieczeństwa podróży pasażerów. Jednak jednostki Interlock instalowane są także w pojazdach należących do kierowców, którzy przyciągnęli uwagę w przeszłości w wyniku prowadzenia pod wpływem i mogą powrócić na drogi jedynie pod ścisłym warunkami. Pierwszy Dräger Interlock aktywujący zapłon jedynie po negatywnym teście wydechu trafił na rynek w 1994 roku. Kontrola ruchu drogowego, blokady alkoholowe Interlock lub monitorowanie długookresowe oraz sensory elektrochemiczne lub technologia podczerwona każda nowa generacja sprzętu do badania alkoholu w wydychanym powietrzu wyprodukowanego przez firmę Dräger ustanawia nowe standardy na rynku zwiększającym bezpieczeństwo. Dräger Alcotest robi to od 1953 roku od czasu, gdy pierwsi kierowcy samochodów nadmuchali w rurkę i worek Dräger w celu przebadania ich wydechu. Peter Thomas

D-100020-2013. Niezawodny w każdej sytuacji. Dräger Interlock. Zastosowanie prewencyjne w pojazdach

D-100020-2013. Niezawodny w każdej sytuacji. Dräger Interlock. Zastosowanie prewencyjne w pojazdach D-100020-2013 Niezawodny w każdej sytuacji. Dräger Interlock. Zastosowanie prewencyjne w pojazdach Gotowy jednocześnie z kierowcą WIĘKSZE BEZPIECZEŃSTWO W RUCHU DROGOWYM Blokada alkoholowa to urządzenie

Bardziej szczegółowo

Dräger Alcotest 3820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu

Dräger Alcotest 3820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu Dräger Alcotest 3820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu Urządzenie Dräger Alcotest 3820 pozwala odpowiedzialnym kierowcom zbadać zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i upewnić się, że mogą

Bardziej szczegółowo

Dräger Interlock 7000 Alkomat z immobilizerem

Dräger Interlock 7000 Alkomat z immobilizerem Dräger Interlock 7000 Alkomat z immobilizerem Dräger Interlock 7000 to alkoholowa blokada zapłonu uniemożliwiająca uruchomienie pojazdu osobom znajdującym się pod wpływem alkoholu. Urządzenie Interlock

Bardziej szczegółowo

Dräger: razem z Tobą podczas detekcji alkoholu i narkotyków

Dräger: razem z Tobą podczas detekcji alkoholu i narkotyków Dräger: razem z Tobą podczas detekcji alkoholu i narkotyków Podczas codziennej pracy spotykasz się z szeregiem sytuacji, gdzie używane są narkotyki i alkohol. Prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej

Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej Ewa Gomółka 1, 2 1 Pracownia Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych, Katedra Toksykologii i Chorób Środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Dräger Alcotest 5820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu

Dräger Alcotest 5820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu Dräger Alcotest 5820 Urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu Urządzenie Dräger Alcotest 5820 pozwala profesjonalnym użytkownikom na szybkie i precyzyjne wykonanie badania na obecność alkoholu w wydychanym

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA ALKOMAT CYFROWY MODEL: AL2 INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA 1. Informacje podstawowe Poręczny alkomat cyfrowy, bezustnikowy - przydatne urządzenie dla każdego kierowcy. Cechy produktu: Alkomat jest bardzo estetycznie

Bardziej szczegółowo

Podstawy toksykologiczne

Podstawy toksykologiczne Toksykologia sądowa Podstawy toksykologiczne 1. Definicja toksykologii 2. Pojęcie trucizny, rodzaje dawek 3. Czynniki wpływające na toksyczność a) dawka b) szybkość wchłaniania i eliminacji c) droga wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Ryszard A. Stefański Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1992 r. II KRN 204. Palestra 37/5-6( ),

Ryszard A. Stefański Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1992 r. II KRN 204. Palestra 37/5-6( ), Ryszard A. Stefański Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1992 r. II KRN 204 Palestra 37/5-6(425-426), 105-109 1993 Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1992 r. Glosa do wyroku

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA

EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA EKSPERTYZA ALKOHOLOGICZNA Dariusz Zuba Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra J. Sehna w Krakowie Prawo o ruchu drogowym Ustawa z dnia 20.06.1997 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 602) Prawo o ruchu drogowym Ustawa

Bardziej szczegółowo

Pomiar zadymienia spalin

Pomiar zadymienia spalin Pomiar zadymienia spalin Zajęcia laboratoryjne w pracowni badao silników spalinowych Katedra Mechatroniki Wydział Nauk Technicznych UWM Opiekun Naukowy : mgr Maciej Mikulski Pomiar zadymienia spalin Zadymienie

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Alpa Gas System dla garaży

Alpa Gas System dla garaży Alpa Gas System dla garaży Stworzony w odpowiedzi na potrzeby Klientów Wieloletnie doświadczenie na rynku detekcji gazów oraz potrzeby i uwagi naszych klientów to dwa najważniejsze źrodła, z których czerpaliśmy

Bardziej szczegółowo

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw,

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw, Część 13: Przeciwskazania Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: alkohol, leki (na receptę oraz wolnodostępne), zmęczenie, agresja drogowa oraz inne formy agresji. W pojedynkę

Bardziej szczegółowo

KONTROLA PROMIENIOWANIA

KONTROLA PROMIENIOWANIA SOLARBOX KONTROLA PROMIENIOWANIA Promieniowanie świetlne w urządzeniu Solarbox wytwarzane jest przez specjalną lampę ksenonową, chłodzoną powietrzem. Moc promieniowania jest stale kontrolowana. Umożliwia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA ALKOMAT USTNIKOWY MODEL: AL4 INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA 1. Informacje podstawowe Poręczny alkomat cyfrowy, ustnikowy - przydatne urządzenie dla każdego kierowcy. Charakteryzuje się dokładnym pomiarem zawartości

Bardziej szczegółowo

technology for safety PROFESJONALNY ALKOMAT ELEKTROCHEMICZNY PRZEZNACZONY DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH ORAZ MAŁYCH FIRM

technology for safety PROFESJONALNY ALKOMAT ELEKTROCHEMICZNY PRZEZNACZONY DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH ORAZ MAŁYCH FIRM PROFESJONALNY ALKOMAT ELEKTROCHEMICZNY ALKOHIT PRZEZNACZONY DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH ORAZ MAŁYCH FIRM Alkohit X60 - to zaawansowane technologicznie urządzenie, posiadające wysokiej jakości elektrochemiczny

Bardziej szczegółowo

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są Czujniki Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Czujniki Czujniki służą do przetwarzania interesującej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

1 z :08

1 z :08 1 z 6 2014-02-09 08:08 Czeski system punktowy zawiera maksymalną i minimalną wysokość kary w postępowaniu administracyjnym, którą można nałożyć na kierującego. Karę może zastosować policjant (do wysokości

Bardziej szczegółowo

Bajka o Czerwonym Kapturku

Bajka o Czerwonym Kapturku Bajka o Czerwonym Kapturku Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Alkomat cyfrowy DA-3000M

Instrukcja obsługi. Alkomat cyfrowy DA-3000M Instrukcja obsługi Alkomat cyfrowy DA-3000M Alkomat cyfrowy DA-3000M Alkomat DA-3000 AlcoScent jest małym testerem o zakresie pomiarowym (do 4 promili) i dokładności do dziesiętnych części promila. Wykonuje

Bardziej szczegółowo

Dräger Alcotest 9510 Alkomat dowodowy

Dräger Alcotest 9510 Alkomat dowodowy Dräger Alcotest 9510 Alkomat dowodowy Dräger Alcotest 9510 to zaawansowane urządzenie do pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu do celów dowodowych. Spełnia ono krajowe i międzynarodowe wymagania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 kwietnia 2012 r. Poz. 468 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 10 kwietnia 2012 r.

Warszawa, dnia 30 kwietnia 2012 r. Poz. 468 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 10 kwietnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 kwietnia 2012 r. Poz. 468 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania badań

Bardziej szczegółowo

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Wysoka jakość i niski koszt eksploatacji: technologia DrägerSensor CatEx PR sprawia, że nasze czujniki są odporne na działanie trucizn

Bardziej szczegółowo

1 z :13

1 z :13 1 z 5 2014-02-09 08:13 Niemiecki katalog punktowy nie zawiera maksymalnych wartości. ( kary za popełnione wykroczenia mogą być również wyższe!) Katalogowa wartość punktowa oraz wysokość stawek mandatów

Bardziej szczegółowo

Bajka o Jasiu i Małgosi

Bajka o Jasiu i Małgosi Bajka o Jasiu i Małgosi Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1144

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1144 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1144 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 3 grudnia 2013 r. Nazwa i adres AB 1144 EKOLOGIS

Bardziej szczegółowo

Cito. Bezinwazyjny dla noworodka, praktyczny dla Ciebie MIERNIK BILIRUBINY MBJ20. Cito sprzęt medyczny - Profesjonalne urządzenia medyczne

Cito. Bezinwazyjny dla noworodka, praktyczny dla Ciebie MIERNIK BILIRUBINY MBJ20. Cito sprzęt medyczny - Profesjonalne urządzenia medyczne Cito Bezinwazyjny dla noworodka, praktyczny dla Ciebie MIERNIK BILIRUBINY MBJ20 Bezbolesne badanie wystąpienia żółtaczki Bezinwazyjny miernik bilirubiny Żółtaczka noworodkowa pojawia się u większości noworodków

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY Zadanie 1. (1 pkt). Na rysunku przedstawiono pęcherzyki płucne oplecione siecią naczyń krwionośnych. Określ znaczenie gęstej sieci naczyń krwionośnych oplatających pęcherzyki płucne.... Zadanie 2. (2 pkt)

Bardziej szczegółowo

(zwane również sensorami)

(zwane również sensorami) Czujniki (zwane również sensorami) Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Czujniki Czujniki służą do

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań...

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań... Spis treści Rozdział I Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy 1. Podział czynników szkodliwych i uciążliwych.................................. 11 2. Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

SERWIS SERWIS gwarancyjny i pogwarancyjny. KONSERWACJA i przeglądy okresowe detektorów i mierników gazu. URUCHOMIENIA systemów.

SERWIS SERWIS gwarancyjny i pogwarancyjny. KONSERWACJA i przeglądy okresowe detektorów i mierników gazu. URUCHOMIENIA systemów. PRODUKCJA STACJONARNE systemy detekcji i pomiaru gazów toksycznych, wybuchowych oraz tlenu. PRZENOŚNE mierniki i detektory gazów. DOMOWE Alarmy Gazowe. SERWIS SERWIS gwarancyjny i pogwarancyjny. KONSERWACJA

Bardziej szczegółowo

WIZJA ZERO W PRAKTYCE

WIZJA ZERO W PRAKTYCE WIZJA ZERO W PRAKTYCE WORD-RCBRD w Olsztynie 2 z 23 LICZBA SAMOCHODÓW OSOBOWYCH I LICZBA ZABITYCH W WYPADKACH DROGOWYCH W SZWECJI 3 z 23 4 z 23 TEZA POCZĄTKI WIZJI ZERO ŹRÓDŁEM SZWEDZKIEGO SUKCESU JEST

Bardziej szczegółowo

Komentarz Sesja letnia 2012 zawód: technik ochrony środowiska 311[24] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załączoną dokumentacją

Komentarz Sesja letnia 2012 zawód: technik ochrony środowiska 311[24] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załączoną dokumentacją Komentarz Sesja letnia 2012 zawód: technik ochrony środowiska 311[24] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załączoną dokumentacją 2. Przykładowe rozwiązania zadania egzaminacyjnego wraz z komentarzem

Bardziej szczegółowo

! Cotygodniowa audycja w każdą środę po godz. 11:00 w Programie 1 Polskiego Radia.

! Cotygodniowa audycja w każdą środę po godz. 11:00 w Programie 1 Polskiego Radia. Czy rzeczywiście polskie przepisy łagodnie traktują pijanych kierowców? Czy tylko za spożycie alkoholu czeka nas odpowiedzialność karna? Jakiego rodzaju zachowania na drogach kodeks karny oraz kodeks wykroczeń

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA Koncern Delphi opracował nowy, wielofunkcyjny, elektronicznie skanujący radar (ESR). Dzięki wykorzystaniu pozbawionej ruchomych części i sprawdzonej technologii monolitycznej, radar ESR zapewnia najlepsze

Bardziej szczegółowo

Spis treści Definicja czujnika Podział czujników Wymagania użytkowe i analityczne Czujniki chemiczne...

Spis treści Definicja czujnika Podział czujników Wymagania użytkowe i analityczne Czujniki chemiczne... Spis treści SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Spis najważniejszych użytych w pracy terminów, skrótów i symboli... 10 Część I 14 1. Czujniki pomiarowe... 14 1.1. Definicja czujnika... 14 1.2. Podział czujników...

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

ZASADA DZIAŁANIA SPOSÓB POMIARU

ZASADA DZIAŁANIA SPOSÓB POMIARU Thermofocus został zaprojektowany i stworzony przez włoską firmę Tecnimed, specjalizującą się w projektowaniu i produkcji elektrycznych i elektronicznych urządzeń medycznych. Thermofocus jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 26 1 luty stycznia 2010r. 2009 r. Metodologia badania Metodologia PAPI - Paper and Pencil Interview Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Trackery Leica Absolute

Trackery Leica Absolute BROSZURA PRODUKTU Trackery Leica Absolute Rozwiązania pomiarowe Leica Leica Absolute Tracker AT402 z sondą B-Probe Ultra przenośny system pomiarowy klasy podstawowej Leica B-Probe to ręczne i zasilane

Bardziej szczegółowo

Oddział Badania Wody i Powietrza Sekcja Badań Fizyko-Chemicznych Wody i Powietrza ul. Gen. J. Bema 7

Oddział Badania Wody i Powietrza Sekcja Badań Fizyko-Chemicznych Wody i Powietrza ul. Gen. J. Bema 7 Badane obiekty/grupa Woda Pomieszczenia przeznaczone do przebywania ludzi oraz pomieszczenia techniczne w budynkach Powietrze w pomieszczeniach przeznaczonych do Oddział Badania Wody i Powietrza Sekcja

Bardziej szczegółowo

Bajka o Smoku Wawelskim

Bajka o Smoku Wawelskim Bajka o Smoku Wawelskim Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

Aparat roboczy z obiegiem zamkniętym - PSS BG 4 EP

Aparat roboczy z obiegiem zamkniętym - PSS BG 4 EP Długotrwałe akcje strażackie lub górnicze, prace związane z niebezpiecznymi substancjami oraz te wykonywane w warunkach nadciśnienia są często zasadne ekonomicznie i skutecznie tylko wówczas, gdy stosuje

Bardziej szczegółowo

Detektor CO Testo 317-3

Detektor CO Testo 317-3 INSTRUKCJA OBSŁUGI Detektor CO Testo 317-3 Nr produktu 101657 Strona 1 z 8 Przeznaczenie Detektor CO Testo 317-3 ustala obecność tlenku węgla (CO) w otoczeniu i ostrzega użytkownika w sposób wizualny i

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 5 sierpnia 2014 r. Nazwa i adres AB 1134 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

Ściganie sprawców prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości w Polsce. Prof. dr hab. Ryszard A. Stefański

Ściganie sprawców prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości w Polsce. Prof. dr hab. Ryszard A. Stefański Ściganie sprawców prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości w Polsce Prof. dr hab. Ryszard A. Stefański Art.115 16 k.k. i art.46 ust.3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

MODEL FUNKCJONOWANIA UKŁADU KRĄŻENIA [ BAP_2014969.doc ]

MODEL FUNKCJONOWANIA UKŁADU KRĄŻENIA [ BAP_2014969.doc ] MODEL FUNKCJONOWANIA UKŁADU KRĄŻENIA [ ] Użytkowanie Jak napełnić model układu krążenia? 1. Model ułożyć poziomo, płasko na stole. 2. Odłączyć niebieskie rurki od układu krążenia, łączenie znajduje się

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Analizatora CO 2 w podczerwieni Q-Box CO650 Plant CO2 Analysis Package, Qubit Systems (sala laboratoryjna 091)

Instrukcja obsługi Analizatora CO 2 w podczerwieni Q-Box CO650 Plant CO2 Analysis Package, Qubit Systems (sala laboratoryjna 091) Instrukcja obsługi Analizatora CO 2 w podczerwieni Q-Box CO650 Plant CO2 Analysis Package, Qubit Systems (sala laboratoryjna 091) opracował mgr Chrystian Chmontowski 1. Włączyć listwę zasilającą analizator,

Bardziej szczegółowo

APARATURA POMIAROWA DO BADANIA SZCZELNOŚCI WYROBÓW

APARATURA POMIAROWA DO BADANIA SZCZELNOŚCI WYROBÓW APARATURA POMIAROWA DO BADANIA SZCZELNOŚCI WYROBÓW BADANIE SZCZELNOŚCI WYROBÓW Dla wielu wyrobów wytwarzanych w przemyśle ważnym parametrem decydującym o ich jakości jest szczelność. Bardzo często szczelność

Bardziej szczegółowo

DOMOWY ALARM GAZOWY DAG-12

DOMOWY ALARM GAZOWY DAG-12 DOMOWY ALARM GAZOWY DAG-12 Przeznaczenie i ogólna charakterystyka Detektor DAG-12 przeznaczony jest do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych zgodnie z PN-EN 50291. Urządzenie zostało zaprojektowane

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 608

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 608 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 608 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16, Data wydania 22 kwietnia 2016 r. Nazwa i adres Centrum

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Systemy Krytyczne. www.cts.com.pl

Szkolenia Systemy Krytyczne. www.cts.com.pl Szkolenia Systemy Krytyczne www.cts.com.pl CO TO SĄ SYSTEMY KRYTYCZNE? Systemy wbudowane (albo: systemy kontrolne) = embedded systems (control systems), systemy krytyczne dla bezpieczeństwa = safety-critical

Bardziej szczegółowo

Str 1/7 SPRAWOZDANIE. z pracy badawczej pt.:

Str 1/7 SPRAWOZDANIE. z pracy badawczej pt.: Str 1/7 SPRAWOZDANIE z pracy badawczej pt.: Badanie stężeń zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego z instalacji BIOFILTR w podoczyszczalni ścieków zlokalizowanej w Zakładach Uniq Lisner Spółka z o.o.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 października 2016 r. Poz. 1763 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ENERGII 1) z dnia 14 października 2016 r. w sprawie metod badania jakości sprężonego gazu

Bardziej szczegółowo

Conex DIA. Conex DIA-1

Conex DIA. Conex DIA-1 Conex DIA Seria Conex DIA (Dosing Instrumentation Advanced Zaawansowany Osprzęt Dozujący) jest zaprojektowana tak, aby była łatwa w obsłudze nawet dla zwykłych użytkowników. Proste menu tekstowe pozwala

Bardziej szczegółowo

Pomiary transportu rumowiska wleczonego

Pomiary transportu rumowiska wleczonego Slajd 1 Akademia Rolnicza w Krakowie WIŚiG Katedra Inżynierii Wodnej dr inż. Leszek Książek Pomiary transportu rumowiska wleczonego wersja 1.2 SMU Inżynieria Środowiska, marzec 2009 Slajd 2 Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Analizator H2S/SO2 w procesie Clausa

Analizator H2S/SO2 w procesie Clausa Analizator H2S/SO2 w procesie Clausa Analizator TGA 942 produkowany przez naszą partnerską firmę PIER Enterprises GmbH z Niemiec. Aparat jest oparty na oryginalnej konstrukcji firmy Brimstone. Przedstawiony

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Alkomat cyfrowy DA-3000M

Instrukcja obsługi. Alkomat cyfrowy DA-3000M Instrukcja obsługi Alkomat cyfrowy DA-3000M Alkomat cyfrowy DA-3000M Alkomat DA-3000 AlcoScent jest małym testerem o zakresie pomiarowym (do 4 promili) i dokładności do dziesiętnych części promila. Wykonuje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Testowanie ogniwa paliwowego wodorowego zasilanego energią pochodzącą z konwersji fotowoltaicznej

Ćwiczenie 5. Testowanie ogniwa paliwowego wodorowego zasilanego energią pochodzącą z konwersji fotowoltaicznej Ćwiczenie 5 Testowanie ogniwa paliwowego wodorowego zasilanego energią pochodzącą z konwersji fotowoltaicznej Wstęp Ogniwo paliwowe jest urządzeniem elektrochemicznym, które wytwarza energię użyteczną

Bardziej szczegółowo

X / \ Y Y Y Z / \ W W ... imię i nazwisko,nazwa szkoły, miasto

X / \ Y Y Y Z / \ W W ... imię i nazwisko,nazwa szkoły, miasto Zadanie 1. (3 pkt) Nadtlenek litu (Li 2 O 2 ) jest ciałem stałym, występującym w temperaturze pokojowej w postaci białych kryształów. Stosowany jest w oczyszczaczach powietrza, gdzie ważna jest waga użytego

Bardziej szczegółowo

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego 1 I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego Cel ćwiczenia: Wyznaczenie charakterystyki spektralnej nietermicznego źródła promieniowania (dioda LD

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

DALMIERZE LASEROWE. stanleylasers.com

DALMIERZE LASEROWE. stanleylasers.com DALMIERZE LASEROWE stanleylasers.com PROFESJONALNA PRACA TYLKO NARZĘDZIAMI STANLEY Precyzyjny i dokładny pomiar jest kluczem każdego dobrze wykonanego zadania. Dlatego gama nowych dalmierzy laserowych

Bardziej szczegółowo

urządzenia mikropłytkowe BIOTEK INSTRUMENTS

urządzenia mikropłytkowe BIOTEK INSTRUMENTS urządzenia mikropłytkowe BIOTEK INSTRUMENTS BioTek Instruments, Inc. jest amerykańskim producentem oferującym szeroką gamę urządzeń mikropłytkowych. Począwszy od czytników absorbancji (w tym spektrofotometrów),

Bardziej szczegółowo

D Niezawodność w rozmiarze XL DRÄGER FABIUS PLUS XL

D Niezawodność w rozmiarze XL DRÄGER FABIUS PLUS XL D-57091-2012 Niezawodność w rozmiarze XL DRÄGER FABIUS PLUS XL 02 Wydajność, na której możesz polegać D-57091-2012 D-57097-2012 NIEZAWODNOŚĆ JEST KLUCZEM Na rynku istnieje wiele zaawansowanych urządzeń

Bardziej szczegółowo

2. Oferta usług. 3. Partnerzy

2. Oferta usług. 3. Partnerzy 2. Oferta usług Oferujemy naszym klientom współpracę w następujących dziedzinach: Rozwój, produkcja i próby prototypów Analizy obliczeniowe, opracowanie dokumentacji technicznych Analizy projektowe, projekty

Bardziej szczegółowo

1 Spotkanie Użytkowników Systemów B&R, 9 10 października Hotel Ossa Congress & SPA, Ossa, Rawa Mazowiecka - -

1 Spotkanie Użytkowników Systemów B&R, 9 10 października Hotel Ossa Congress & SPA, Ossa, Rawa Mazowiecka - - 1 Spotkanie Użytkowników Systemów B&R, 9 10 października 2013 Hotel Ossa Congress & SPA, Ossa, 96200 Rawa Mazowiecka 2 Spotkanie Użytkowników Systemów B&R, 9 10 października 2013 Zaprezentujemy szereg

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED Ćwiczenie. Parametry statyczne diod LED. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi właściwościami i charakterystykami diod LED. Poznanie ograniczeń i sposobu zasilania tego typu

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW Konferencja Alternatywne technologie unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów 7 październik 2010r. 1 Prawo Podstawowym aktem prawnym regulującym

Bardziej szczegółowo

STRONA 1. Alkomat / Instrukcja Obsługi

STRONA 1. Alkomat / Instrukcja Obsługi STRONA 1 Alkomat / Instrukcja Obsługi Dziękujemy za zakup alkomatu Vordon. Przed pierwszym użyciem proszę się dokładnie zapoznać z instrukcją obsługi, szczególnie z informacją zawartą w sekcji Informacje

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1357 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 19 lipca 2016 r. AB 1357 Nazwa i adres GALESS

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNY ALKOMAT JEDNORAZOWY

PROFESJONALNY ALKOMAT JEDNORAZOWY technology for safety PROFESJONALNY ALKOMAT JEDNORAZOWY Alkohit START to tester jednorazowego użytku, który w precyzyjny sposób określa, czy została przekroczona dopuszczalna norma alkoholu w wydychanym

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym Ćwiczenie 6 Oznaczanie SO w powietrzu atmosferycznym Dwutlenek siarki bezwodnik kwasu siarkowego jest najbardziej rozpowszechnionym zanieczyszczeniem gazowym, występującym w powietrzu atmosferycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

OBECNOŚĆ NA CAŁYM ŚWIECIE

OBECNOŚĆ NA CAŁYM ŚWIECIE OBECNOŚĆ NA CAŁYM ŚWIECIE Jesteśmy znaną na całym świecie rodzinną firmą działającą globalnie jako lider rynku pomiarów ciśnienia i temperatury oraz technologii kalibracji. Dzięki włączeniu KSR-Kübler

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja i ewaluacja Oprogramowanie

Konfiguracja i ewaluacja Oprogramowanie Konfiguracja i ewaluacja Oprogramowanie D-30744-2015 D-30745-2015 Zapisywanie wyników pomiarów, profesjonalna konfiguracja urządzeń do detekcji gazów i przegląd danych dotyczących działania wszystko to

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE. Sawicki Tomasz Balicki Dominik

BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE. Sawicki Tomasz Balicki Dominik BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE Sawicki Tomasz Balicki Dominik Biosensor - jest to czujnik, którego element biologiczny oddziałuje z substancją oznaczaną, a efekt jest przekształcany przez zespolony z nim

Bardziej szczegółowo

System pomiaru paliwa

System pomiaru paliwa System pomiaru paliwa System pomiaru paliwa w autach ciężarowych jest oparty na zastosowaniu bardzo dokładnych szwajcarskich przepływomierzy cyfrowych. Przepływomierz paliwa mierzy realne zużycie paliwa

Bardziej szczegółowo

Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni

Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni Zasada pomiaru intensywności fotosyntezy netto i oddychania techniką wymiany gazowej, analizatorem gazu w podczerwieni Pomiar wymiany gazowej do oceny intensywności fotosyntezy stosowany jest przez fizjologów

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO - 1 - POLITECHNIKA ŚWIETOKRZYSKA Katedra Pojazdów Samochodowych i Transportu LABORATORIUM POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I CIĄGNIKÓW BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 3Bt Pomiary

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

13. WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK ORAZ PRZEŁOŻENIA UKŁADU KIEROWNICZEGO

13. WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK ORAZ PRZEŁOŻENIA UKŁADU KIEROWNICZEGO 13. WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK ORAZ PRZEŁOŻENIA UKŁADU KIEROWNICZEGO 13.0. Uwagi dotyczące bezpieczeństwa podczas wykonywania ćwiczenia 1. Studenci są zobowiązani do przestrzegania ogólnych przepisów BHP

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Pierwiastki, nazewnictwo i symbole. Budowa atomu, izotopy. Przemiany promieniotwórcze, okres półtrwania. Układ okresowy. Właściwości pierwiastków a ich położenie w

Bardziej szczegółowo

Elektrody do powietrza do wilgotnościomierzy prod. Gann

Elektrody do powietrza do wilgotnościomierzy prod. Gann Wilgotnościomierze - Gann Elektrody do powietrza Elektrody do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza Elektrody aktywne serii RF-T i RH-T przeznaczone są do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza.

Bardziej szczegółowo

Oryginalna jakość ORYGINALNE OKŁADZINY KLOCKÓW HAMULCOWYCH DO SAMOCHODÓW. Jurid: Oryginalne części fabryczne Oryginalne części zamienne

Oryginalna jakość ORYGINALNE OKŁADZINY KLOCKÓW HAMULCOWYCH DO SAMOCHODÓW. Jurid: Oryginalne części fabryczne Oryginalne części zamienne Oryginalna jakość ORYGINALNE OKŁADZINY KLOCKÓW HAMULCOWYCH DO SAMOCHODÓW Jurid: Oryginalne części fabryczne Oryginalne części zamienne Oryginał jest tylko jeden: Jurid Firma Jurid zaopatruje fabryki najlepszych

Bardziej szczegółowo

Dräger Alcotest 7510 Alkomat dowodowy

Dräger Alcotest 7510 Alkomat dowodowy Dräger Alcotest 7510 Alkomat dowodowy Kompaktowy i wytrzymały, przenośny alkomat przeznaczony do zaawansowanych badań przesiewowych. Nadaje się doskonale do zastosowań policyjnych i komercyjnych, a także

Bardziej szczegółowo

DO CELU PROWADZI TRAFFIC TOMTOM NAJSZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ

DO CELU PROWADZI TRAFFIC TOMTOM NAJSZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ TomTom to wiodący dostawca usług informujących o ruchu drogowym. Firma TomTom monitoruje, przetwarza i dostarcza informacje o ruchu drogowym z wykorzystaniem opracowanych

Bardziej szczegółowo

IPL z technologią Btl PostLight TM

IPL z technologią Btl PostLight TM Exilite IPL z technologią Btl PostLight TM BTL Polska Sp. z o.o. ul. Leonidasa 49 02-239 Warszawa tel. 22 667 02 76, 22 882 42 51 fax 22 667 95 39 btlnet@btlnet.pl, www.btlnet.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Zagadnienia: 1. Absorbcja światła. 2. Współrzędne trójchromatyczne barwy, Prawa Gassmana. 3. Trójkąt barw. Trójkąt nasyceń. 4. Rozpraszanie światła. 5.

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA I ZMIANY TREŚCI SIWZ NA PODSTAWIE ART. 38 UST.2

WYJAŚNIENIA I ZMIANY TREŚCI SIWZ NA PODSTAWIE ART. 38 UST.2 ZP-757/15 Radom dn. 28.04.2015 WYKONAWCY WYJAŚNIENIA I ZMIANY TREŚCI SIWZ NA PODSTAWIE ART. 38 UST.2 i 4 Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047

Bardziej szczegółowo

Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro.

Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro. 0199-99-1210/2 Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro. Na podstawie wytycznych UE oraz wielu innych międzynarodowych przepisów,

Bardziej szczegółowo

ST-9596-2008. Gdy trzeźwość w miejscu pracy naprawdę się liczy DETEKCJA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

ST-9596-2008. Gdy trzeźwość w miejscu pracy naprawdę się liczy DETEKCJA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ST-9596-2008 Gdy trzeźwość w miejscu pracy naprawdę się liczy DETEKCJA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW 02 Wpływ alkoholu i narkotyków Niezwłoczne efekty narkotyków i/lub alkoholu mogą być upojne, lecz ich następstwa

Bardziej szczegółowo

Recenzenci Adam Grochowalski Irena Staneczko-Baranowska. Projekt okładki Krzysztof Skrzypczyk

Recenzenci Adam Grochowalski Irena Staneczko-Baranowska. Projekt okładki Krzysztof Skrzypczyk Recenzenci Adam Grochowalski Irena Staneczko-Baranowska Projekt okładki Krzysztof Skrzypczyk Opracowanie redakcyjne i korekta Andrzej Piotr Lesiakowski Printed in Poland Copyright by Wydawnictwo Naukowe

Bardziej szczegółowo

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Wyrażanie stężeń Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Stężenie procentowe Stężenie procentowe (procent wagowy, procent masowy) wyraża stosunek

Bardziej szczegółowo