mgr inż. Zdzisław Dziura Kształtowanie motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "mgr inż. Zdzisław Dziura Kształtowanie motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej"

Transkrypt

1 Zespół Szkół w Urszulinie r. mgr inż. Zdzisław Dziura Kształtowanie motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej Autoreferat na I stopień specjalizacji zawodowej z przedmiotu- technika Lublin 1999, WOM

2 Spis treści Wstęp Działalność techniczna współczesnego człowieka Motywacja- pojęcie psychologiczne i pedagogiczne Kształtowanie motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej w różnych aspektach Aspekt ogólnotechniczny Aspekt wychowawczy Aspekt ekologiczny Aspekt teologiczny Moje doświadczenia pedagogiczne w kształtowaniu motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej Zadania nauczyciela techniki świetle reformy systemu edukacji...32 Podsumowanie...35 Literatura

3 Wstęp Idź do mrówki leniwcze, przypatrz się jej postępowaniu, abyś zmądrzał. Nie ma ona wodza ani nadzorcy, a jednak w lecie przygotowuje swój pokarm, w żniwa zgromadza swoją żywność. Leniwcze! Jak długo będziesz leżał, kiedy podniesiesz się ze snu? Jeszcze trochę pospać, jeszcze trochę podrzemać, jeszcze trochę założyć ręce, aby odpocząć. Tak zaskoczy cię ubóstwo jak zbójca i niedostatek, jak mąż zbrojny. 1 W jaki sposób przeciwdziałać nudzie i lenistwu w życiu, a przede wszystkim wzbudzić motywację uczniów do nauki? Jak uczyć, by dzieci słuchały nas z zainteresowaniem? Jakimi sposobami rozwijać osobistą odpowiedzialność i motywację u trudnych uczniów, do samodzielnego uczenia się? Dla nauczycieli zajęć technicznych istotnym zadaniem jest kształtowanie motywacji do podejmowania działalności technicznej. W kontekście wprowadzanej reformy oświatowej, wyżej postawione pytania nie mogą pozostać bez odpowiedzi. Obowiązkiem nauczyciela jest zgłębianie dostępnej literatury z dziedziny psychologii wychowawczej i wyciąganie własnych wniosków. Dobrze byłoby, by własne doświadczenia można było przedyskutować w grupach nauczycieli tej samej specjalności, uczących na tym samym poziomie edukacji, np. w gimnazjum. Na to liczę, pisząc ten autoreferat. 1 Przypowieści Salomona, rozdział 6, wiersze 6 11, strona 707, Biblia Warszawska, Warszawa

4 1. Działalność techniczna współczesnego człowieka Znane jest ograniczone, nieznane- nieograniczone, tkwimy na wysepce w środku bezkresnego oceanu niewyjaśnionego. Przed każdym pokoleniem stoi zadanie zdobycia kolejnego skrawka lądu. (Thomas H. Huxley) Działalność techniczna jest świadomym zorganizowaniem ciągu działań technicznych. 2 Działalność techniczną należy rozpatrywać jako racjonalny ciąg działań technicznych, trwających dłuższy czas, których porządek został podyktowany kolejnością zawartych w tych działaniach celów operacyjnych. Podstawowymi jej cechami są: 1. Świadomość celu, która pozwala wyodrębnić wiązki celów operacyjnych, stanowiących składniki działań technicznych; 2. Ocena działań składowych i uzyskiwanych wyników częściowych będąca warunkiem racjonalizacji; 3. Programowanie sekwencji celów i działań w oparciu o wyniki oceny, pozwalające na ujmowanie poszczególnych celów w związki wzajemnie spójne. W zależności od charakteru uzyskiwanych w działalności technicznej wyników mówimy o działalności o charakterze praktycznym, gdy ukierunkowana jest na uzyskiwanie wytworów oraz o działalności teoretycznej, gdy jest ukierunkowana na uzyskiwanie utworów techniki. Działalność techniczna- jako sekwencja działań technicznych- jest nie tylko przekształceniem przez człowieka jego otoczenia, wiąże się też z przekształceniem samego człowieka, jest źródłem jego rozwoju. Dla edukacji ogólnotechnicznej ważne jest uświadomienie różnic, jakie charakteryzują działalność techniczną dzieci, w różnych fazach ich rozwoju psychofizycznego, w stosunku do ludzi dorosłych. O ile czynności adaptacyjne człowieka wyrażające się, np. w sposobie oddziaływania na przedmioty zewnętrzne i ich celowym przetwarzaniu, można uznać za działanie wspólne wszystkim ludziom, o tyle w relacjach i motywach tych postępowań dadzą się zauważyć pewne różnice między dzieckiem, a człowiekiem dorosłym. Istotną cechą działalności małego dziecka jest czynne, poznawcze reagowanie na przedmioty wzbudzające jego zainteresowanie strukturą, wyglądem lub funkcją. Wyzwala to ciekawość, chęć manipulacji i działań przetwarzających pierwotny wygląd i kształt przedmiotu, przez to zaś zmienia się także jego pierwotna użyteczność i funkcja. Początkowe działania techniczne dziecka nie mają charakteru świadomej i ukierunkowanej aktywności. Nie są także nastawione na uzyskanie jakiejś wartości użytkowej. W swoich zabawach manipulacyjno- konstrukcyjnych 2 Furmanek W.: Działalność techniczna współczesnego człowieka- część II, Edukacja Ogólnotechniczna inaczej, nr 14, 1998, strona 4, FOSZE, Rzeszów. 4

5 dziecko znajduje przede wszystkim zadowolenie. Z upodobaniem dokonuje różnych przekształceń struktur technicznych, są to jednak przekształcenia nieświadome, stanowiące wynik działań ekspresyjnych i swobodnych. Ukazują one dziecku złożoność i różnorakość wytworów techniki, uczą je wartościować przedmioty zabawki, obsługiwać je, postępować z nimi różnie w zależności od materiału, z którego są wykonane. Ukazują dziecku wielkie możliwości rozwiązań konstrukcyjnych i chociaż dziecko nie potrafi ich w pełni opisać i nazwać- wzbogaca własne doświadczenie techniczne, kształtuje własne zespoły wyobrażeń technicznych. Uczy się określać różnorodność rozwiązań i połączeń przestrzenno- konstrukcyjnych elementów. 3 To czynnościowe poznawanie rzeczywistości technicznej jest warunkiem przejścia na wyższy etap poznawania rzeczy i zjawisk techniki. W działalności technicznej dorosłego człowieka poszczególne formy działań technicznych wiążą się z jego świadomym dążeniem do zaspokojenia własnych potrzeb. Pojawiają się wtedy takie formy działań technicznych, które mają przyczynić się do realizacji oczekiwanego celu, zaspokojenia potrzeby. Celem działań technicznych dziecka jest zdobycie orientacji w otoczeniu, w zespołach zjawisk technicznych otaczającego świata, poznanie jego wytworów, ich przeznaczenia, sposobu wykorzystania. Wskazane różnice nie są jednak na tyle istotne, aby inaczej traktować działania techniczne dorosłego człowieka a dziecka. Ich cechą wspólną jest oddziaływanie na przedmioty, ich przekształcanie, chęć ich opanowania, podporządkowania własnym potrzebom, mniej lub bardziej uświadomionym. Własną aktywnością techniczną dziecko, co prawda nie zaspokaja swoich istotnych potrzeb życiowych (dbają o to rodzice), ale działalność ta służy jego potrzebom poznawczym i władczym, wyrażającym się w opanowywaniu przedmiotów, zdobywaniu nad nimi władzy. Dziecko zdobywa o nich nowe wiadomości, kształtuje i wzbogaca repertuar umiejętności, opanowuje metody przystosowywania własnych czynności manipulacyjnych do budowy i funkcji przedmiotów, kształtuje systemy wartości względem nich i zjawisk, w których one uczestniczą. Krótko możemy powiedzieć, że dziecko dzięki własnej aktywności poznawczej uczy się orientować w rzeczywistości technicznej, myśleć kategoriami techniki, poznawać i rozumieć otoczenie, wzajemne uwarunkowania i funkcje, jakie w otoczeniu człowieka pełni technika poprzez swoje utwory i wytwory. Zdobywając coraz szersze doświadczenie techniczne dziecko opanowuje coraz rozleglejszą wiedzę o rozmaitych wytworach techniki, sposobach działań technicznych i ich skuteczności. Mówimy, że dziecko wzbogaca swoje doświadczenie techniczne, praktyczne czy umysłowe. To abecadło działalności technicznej owocować powinno w kolejnych coraz bardziej 3 Żebrowska M. (red.): Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, PWN, Warszawa 1986, strona

6 świadomych, sterowanych przez nauczyciela działaniach technicznych dziecka. Wyrażać się będzie w podejmowaniu nowych zjawisk, w próbach ich wyjaśniania, w ocenach nowych wytworów i metod działania, w poznawaniu skutków i zależności między samymi przedmiotami i wytworami, w ocenie zjawisk otaczającej rzeczywistości technicznej, w emocjonalnym reagowaniu na zjawiska ujemnego wpływu działań technicznych na otoczenie, zdrowie i życie człowieka. Na tle i w wyniku zabawowej działalności technicznej dziecka poszerza się jego orientacja w świecie, kształtuje się osobowość. Wraz z rozwojem psychofizycznym dziecko przechodzi do coraz to nowych dla niego form działań technicznych, zróżnicowanych strukturalnie i treściowo. Ukierunkowanie tej działalności przez nauczyciela zajęć technicznych może doprowadzić do rozwinięcia systemu umiejętności technicznych, poprawnego zainicjowania rozwoju ogółu technicznych zdolności poznawczych, a także do ukształtowania pozytywnych systemów postaw wobec zjawisk techniki otaczającej człowieka. W każdym rezultacie działalności technicznej współczesnego człowieka można wyróżnić cztery warstwy. 4 Są to: 1. Zmiana stanu rzeczy, które są zgodne z celem podjętego działania; 2. Zmiany w stanach rzeczy, wykraczające poza cel (uboczne rezultaty działań); 3. Poznawcze znaczenie rezultatów działania praktycznego; 4. Nieświadomy wpływ działalności praktycznej na kierunki działania poznawczego. Rezultaty poznawczych działań technicznych człowieka obejmują: Zmianę stanu wiedzy, zmianę uświadomioną i odpowiadającą wyjściowej potrzebie poznawczej; Nieuświadomione konsekwencje poznawcze; Bezpośrednie znaczenie pozapoznawcze; Nowo zdobyte elementy wiedzy, nowe nawyki myślowe, nowe ukierunkowania, myślenie mogące dalej (nawet niedostrzegalnie) wpływać na kierunki i sposoby działań praktycznych. 5 Działalność techniczną uznajemy za racjonalną, gdy jej realizacja oparta jest na pełnym, jak to możliwe, wykorzystaniu wiedzy, zarówno uświadomionej, jak i nieuświadomionej. Działalność uważamy za etyczną, gdy jej realizacja nie narusza żadnej z powszechnie akceptowanych norm moralnych. Działalność uważamy za sprawną, gdy jej realizacja uszczupla zapas środków i sposobów tak mało, jak to możliwe. Poszukiwanie modelu teoretycznego, który w miarę poprawnie i w pełny odzwierciedlałby rzeczywistą strukturę działalności technicznej było 4 Kojs W.: Działanie jako kategoria dydaktyczna, Wyd. UŚl., Katowice, 1987, strona Furmanek W.: Działalność techniczna współczesnego człowieka- cz. II, EOi nr 14, Rzeszów 1998, FOSZE, strona 5. 6

7 przedmiotem zainteresowania wielu badaczy. Wydaje się, że na szczegółową uwagę zasługuje schemat złożony z siedmiu faz, wzbogaconych różnymi formami działań technicznych. (patrz na rys. 1) Rys.1. Model działalności technicznej człowieka Jak widzimy na rysunku model działalności technicznej (lansowany przez prof. Waldemara Furmanka) obejmuje siedem etapów działalności technicznej (podobnie do siedmiu dni tygodnia): 1. Rozpoznawanie sytuacji technicznej człowieka; 2. Projektowanie techniczne; 3. Konstruowanie techniczne; 4. Programowanie działań technicznych; 5. Wytwarzanie; 6. Eksploatację; 7. Likwidację środków technicznych. Faza rozpoznawania sytuacji technicznej, zwana także fazą identyfikacji. 6 Wiąże się ona z poznaniem i wartościowaniem wszystkich elementów składających się na sytuację, a przez to na środowisko techniczne człowieka w danym czasie. Są nimi przedmioty, urządzenia i maszyny, procesy i zjawiska techniki. Mogą one współdziałać z elementami przyrody i ludźmi. Przedmiotem naszych zainteresowań są tutaj wyniki dotychczasowej działalności technicznej 6 Furmanek W., Walat W.: Zarys przewodnika metodycznego dla nauczycieli techniki, Wyd. FOSZE, Rzeszów 1993, strona 28. 7

8 ludzi, które składają się na treść sytuacji. Interesują nas wszystkie wytwory (przedmioty, maszyny, urządzenia i narzędzia) oraz utwory (metody działań, metody organizacji, zasady i reguły techniczne, wiadomości i dokumentacje techniczne), a także ogół relacji, w jakie one w danym czasie są uwikłane, decydując ostatecznie o położeniu człowieka (korzystnym- niekorzystnym, zadowalającym- niezadowalającym). Rozpoznanie sytuacji technicznej wymaga przede wszystkim wyróżnienia jej elementów składowych, nazwania ich, opisu cech (własności), często także pomiaru (szacunkowego, warsztatowego, laboratoryjnego), oceny cech i wartościowania relacji, sprecyzowania wniosków, co do tego, które z elementów sytuacji sprawiają, że jej ogólna ocena jest korzystna lub niekorzystna. Wiąże się to także ze wstępnym określeniem wymagań techniczno- użytkowych sytuacji antycypowanej. Nieakceptowanie sytuacji rozpoznawanej rozpoczyna dalszy ciąg działań technicznych. Wyróżnione czynności składające się na tę fazę działalności technicznej są wymienionymi przez nas uprzedni formami działań technicznych. Ich interpretacja wymaga opanowania odpowiednich umiejętności ogólnotechnicznych. Projektowanie techniczne. Rozpoznawanie sytuacji technicznej prowadzi do jej zrozumienia, często jej przekształcenia i nadania subiektywnego znaczenia. Konfrontacja tegoż znaczenia z doświadczeniem i wiedzą człowieka (znajomością praw i reguł) pozwala na obmyślenie przekształceń sytuacji lub tylko wybranego jej elementu. Ogół tych form działań technicznych nazywamy projektowaniem. Może ono przybierać charakter projektowania całościowego (kompleksowego) kompleksowego dotyczyć może przedmiotów, sytuacji, zmiany relacji- działań. Obejmować też może czynności przeprojektowywania istniejących wytworów lub doprojektowywania brakujących elementów. Mówimy o projektowaniu akomodacyjnym, interpolacyjnym i ekstrapolacyjnym. Działania projektowe z reguły wiążą się z koniecznością zapoznania się z odpowiednią literaturą, katalogami czy prospektami. Wymagają także często badań laboratoryjnych i modelowych. Wyniki poszukiwań projektowych, tzw. projekty, są zapisywane. Powstaje dokumentacja projektowa. Zapisu dokonać można werbalnie lub graficznie, szkicem lub różnego rodzaju rysunkami technicznymi. Projekty obejmować muszą zapisy ocenionych pomysłów, idei. Wyrażają sposoby wykorzystywania znanych prawidłowości w konkretnych sytuacjach. 8

9 Konstruowanie techniczne. Jest to materializowanie idei projektowych. Obejmuje ono analizę możliwości realizacji technicznej projektu, jej konkretyzację oraz opracowanie dokumentacji technicznej. Charakterystycznymi formami działań konstrukcyjnych są: obliczenia techniczne, obliczenia wytrzymałościowe, badania laboratoryjne, dobór materiałów konstrukcyjnych, opracowanie optymalnych kształtów elementów nieznormalizowanych, opracowanie zestawienie elementów zunifikowanych i znormalizowanych, modelowanie, badanie modeli (co może przybrać charakter tzw. konstruowania przedmiotowomanipulacyjnego z wykorzystaniem zestawów poliwalentnych), opracowanie dokumentacji konstrukcyjnej na którą składają się konieczne opisy, zestawienia, obliczenia, rysunki konstrukcyjne elementów, rysunki złożeniowe, rysunki zestawieniowe, eksplodujące, katalogowe, itp. Programowanie działań Ta faza obejmuje ogół czynności o charakterze organizacyjnym. Dotyczą one analizy dokumentacji konstrukcyjnej, opracowania procesów technologicznych, opracowania procesów technologicznych, opracowania niezbędnej dokumentacji technologicznej (karty technologiczne, karty instrukcyjne, karty pomiarowe, karty montażowe, itd.), obejmującej między innymi dobór narzędzi, dobór narzędzi pomiarowych, dobór sprawdzianów, uchwytów, dobór maszyn, dobór parametrów technologicznych dla poszczególnych operacji i zabiegów, itp. Istotną rolę odgrywają także czynności związane z opracowaniem planów organizacji działań ujętych w formie harmonogramów lub sieci zależności. Wytwarzanie Jest to realizacja zaprogramowanych działań i od czasów slöjdu- to faza w kształceniu technicznym dominująca. Zbyt często ujęte w tej fazie formy działań ograniczało się do procesów wytwórczych. Obejmujemy tą fazą zarówno czynności związane z przygotowaniem materiałów i stanowisk pracy, jak też dalej trasowanie na podstawie dokumentacji, kształtowanie materiałów w elementy zgodnie z opracowanymi procesami technologicznymi. Może ono przyjąć charakter obróbki ręcznej lub maszynowej, obróbki skrawaniem lub obróbki plastycznej (papier, tworzywa, cienkie blachy, odkuwki), obróbki cieplnej czy cieplno- chemicznej, a także odlewanie; z procesami tymi łączą się czynności kontrolno- pomiarowe, transport, procesy łączenia materiałów, montaż elementów, czynności konserwacyjne, zabezpieczanie powierzchni przed korozją, przestrzeganie warunków bhp i p.poż. 9

10 Eksploatacja Obejmuje ona ciągi działań mające na celu sprawne, bezpieczne i długotrwale wykorzystywanie struktur technicznych przystosowanych do indywidualnych możliwości człowieka, jego upodobań i wymagań. Dlatego też w zakresie eksploatacji wyodrębniamy takie działania techniczne, jak: Obsługę (wykorzystanie funkcji użytkowych wytworów); Regulację (dostosowanie do potrzeb człowieka); Konserwację (zabezpieczenie zdatności technicznej i trwałości środków); Diagnostykę (określenie zdatności danego środka technicznego, np. urządzenia); Demontaż i weryfikację hipotez diagnostycznych; Naprawy; Montaż i demontaż; Rozruch; Używanie wytworu w warunkach ekstremalnych. Likwidacja Jest to końcowy etap działalności technicznej. W wyniku długotrwałej eksploatacji struktura techniczna staje się niezdatna do zaspokojenia potrzeb. Ulega likwidacji, na którą składa się demontaż, pomiary elementów, ogląd zużytych elementów, weryfikacja przewidywanych niekorzystnych zmian w strukturze materiałów oraz segregacja elementów na te, które przeznacza się do złomowania, regeneracji lub dalszego wykorzystania, czy do recyklingu. Tą fazą obejmujemy także czynności o charakterze ekonomicznym i proekologicznym, należy m.in. dokonać oceny stanu środowiska naturalnego oraz usunąć ujemne skutki tejże działalności technicznej. 10

11 2. Motywacja- pojęcie psychologiczne i pedagogiczne Człowiek dzielnego ducha wytrzyma chorobę, lecz ducha strapionego kto podniesie? 7 Przez motywację rozumiemy ogół motywów występujących u danej jednostki. 8 Motywacja może być wewnętrzna lub zewnętrzna. Motywacja wewnętrzna pobudza do działania, które ma wartość samo w sobie; jej przykładem jest zainteresowanie lub zamiłowanie do czegoś. Motywacja zewnętrzna stwarza motywację do działania, które jest w jakiś sposób nagradzane lub pozwala uniknąć kary; w szkole takiej motywacji sprzyja system nagród i kar (np. oceny, stypendia, nagrody rzeczowe, zwolnienia z egzaminów wstępnych, tytuły laureatów, notatki w prasie, występy w telewizji, itp.) oraz cały zbiór przepisów regulujących tok nauki. W motywacji występują takie zjawiska, jak chęć, zamiar, pragnienie, życzenie i inne, mające jedną wspólną cechę, jaką jest dążenie do osiągnięcia określonego celu. Motywacja jest siłą poruszającą do działania i ukierunkowującą ją na określone cele. Proces motywacyjny aktywizujący jednostkę do działania, składa się z zespołu pojedynczych motywów pobudzających do działania pojedynczych i nadających mu określony kierunek. Jeśli u uczniów działają różne motywy, które w pewnych warunkach aktywizują się, to taki stan nazywamy dyspozycjami motywacyjnymi. Sprawność działania zależy od siły motywacji lub inaczej mówiąc, od jej natężenia. Zależności te ujęte są w formie dwu praw zwanych prawami Yerkesa- Dodsona. Pierwsze prawo Yerkesa- Dodsona W miarę wzrostu natężenia motywacji sprawność działania wzrasta do pewnego poziomu, po czym zaczyna spadać, a przy bardzo wysokim natężeniu motywacji sprawność działania jest niska. (patrz na rys. 2) Jak stwierdzono w badaniach nad sprawnością działania, przy zadaniach prostych, łatwych do wykonania, wysoki poziom motywacji, którego podstawą jest silne podniecenie emocjonalne, nie przeszkadza w osiągnięciu dobrych wyników. Jednakże przy tym samym poziomie motywacji, ale przy rozwiązywaniu złożonych zadań lub wykonywaniu czynności skomplikowanych, sprawność działania może się zmniejszać. Osoba wykonująca pracę prostą, jak na przykład sprzątanie mieszkania, wywiąże się z niej dobrze, niezależnie od poziomu motywacji. Natomiast niewielki wzrost motywacji wprowadzający nieznaczne podniecenie może poważnie wpłynąć na rezultaty pracy inżyniera rozwiązującego skomplikowany problem techniczny. 7 Przypowieści Salomona, rozdział 18, wiersz 14, strona 719, Biblia Warszawska, Warszawa Okoń W.: Słownik pedagogiczny, PWN, Warszawa

12 Niepokój jako przejaw stanu wewnętrznego, wywołany na przykład oczekiwaniem na ważną wiadomość lub na osobę, która już dawno miała przyjść, nie ułatwia pracy intelektualnej, lecz osłabia ją i zmniejsza jej efekty, ale nie przeszkadza w wykonywaniu prostych czynności, takich jak robienie na drutach czy mycie naczyń. Rys.2. Pierwsze prawo Yerkesa- Dodsona dotyczące związku między sprawnością działania a siłą motywacji Zależność między siłą motywacji a sprawnością działania, z uwzględnieniem stopnia trudności zadania nosi nazwę II prawa Yerkesa- Dodsona. II prawo Yerkesa- Dodsona W rozwiązywaniu zadania łatwego największą sprawność osiąga się przy wysokim poziomie motywacji, a przy rozwiązywaniu zadań trudnych- przy niskim poziomie motywacji. (patrz na rys. 3) Zdanie bardzo trudne należy rozwiązywać przy słabiej motywacji; uzyskujemy wtedy optymalną sprawność działania. Zadania bardzo łatwe można, bez względu na siłę motywacji, wykonywać poprawnie. Obserwuje się, że optymalną sprawność działania uzyskujemy, w każdym typie zadań, przy umiarkowanym poziomie motywacji. W każdym przypadku, nadmierna siła motywacji, prowadzi do wyraźnego obniżenia skuteczności działania, do błędów, zmęczenia, a nawet nerwic. Zdarza się, iż uczeń bardzo spragniony sukcesów w nauce, otrzymuje jedynki, mimo ciężkiej i mozolnej pracy. Jest także najczęściej przemęczony, zamotany i zapada na różne infekcje. 12

13 Rys.3. Drugie prawo Yerkesa- Dodsona opisujące zależność między siłą motywacji a sprawnością działania, z uwzględnieniem stopnia trudności zadania Ważnym problemem jest właściwe kształtowanie motywacji do danej formy działalności przez umiejętne kierowanie procesem dydaktycznowychowawczym, połączone z płynną regulację poziomu motywacji, adekwatnie do stopnia trudności zadania (przedsięwzięcia, działalności, treningu). Motywacyjny kop Od czasu do czasu każdy z nas musi dostać motywacyjnego kopa, by złapać wiatr w żagle i nabrać chęci do pracy i pokonywania trudności, na jakie napotykamy. Na poniższym wykresie pokazano, jak zmienia się nasz poziom energii i zapału, z upływem czasu. (patrz na rys. 4) Rys.4. Zmiana motywacji i życiowej energii w czasie, po udanej akcji 13

14 Jak widzisz, kiedy aplikujesz sobie jakieś energetyzujące wydarzenie, Twój poziom motywacji gwałtownie rośnie (na przykład po pierwszym dniu atrakcyjnej wycieczki lub po pierwszych rozdziałach wartościowej książki). Później utrzymuje się on przez jakiś czas na tym maksymalnym poziomie, a następnie zaczyna spadać, by znów powrócić do stanu wyjściowego (ewentualnie stan wyjściowy może się trochę podnieść). No i niby wszystko jest fajnie, tylko podstawowe pytanie jest takie: czy ten wzrost poziomu energii jest już wystarczający, aby w Twoim życiu zaszły zmiany? Jeżeli tak, to OK, ale może się też okazać, że to nie wystarczy. Co wówczas robi wiele osób? Po pewnym czasie stara się doładować akumulatory, biorąc udział w kolejnym przyjemnym wydarzeniu lub sięgając do kolejnej lektury. Tylko, że po tak długim czasie znowu może się okazać, że nie nakręcisz się wystarczająco, aby coś w sobie zmienić. Zerknij wtedy na kolejny wykres (patrz na rys. 5): Rys.5. Twoja motywacja i energia a poziom potrzebny do zmiany na lepsze Jakie jest rozwiązanie tej sytuacji? Jeżeli planujesz zaaplikować sobie dawkę motywacji to najlepiej idź na całość. Nie czekaj na efekty tylko działaj, działaj, działaj, kiedy jeszcze Twój poziom energii jest na wysokim poziomie. Zobacz jak to może wyglądać (patrz na rys. 6): Rys.6. Uzyskiwanie poziomu potrzebnego do zmiany przez serię udanych akcji 14

15 Być może zastanawiasz się, czy to znaczy, że masz brać udział we wszystkich możliwych szaleństwach, jedno po drugim. Niekoniecznie. Chodzi tylko o to, żeby, kiedy już zrobisz coś, co podniesie Twój poziom motywacji i energii, jak najszybciej wykonać kolejny ruch. Co nim będzie, to już zależy od Ciebie. Dla nauczycieli mogą to być kolejne szkolenia, studia podyplomowe, studia doktoranckie, awans zawodowy, itd. Tworzenie rozwojowej sytuacji motywacyjnej wychowanka Według wybitnych psychologów, nauczyciel powinien tworzyć rozwojową sytuacje motywacyjną uczniów, w celu ukształtowania człowieka zintegrowanego, silnego psychicznie, samodzielnego i twórczego. 9 Temu celowi winny służyć następujące zasady organizacji procesu kształcenia: 1. Preferowanie średniego poziomu trudności w działaniu. Optymalną motywację osiągnięć spotykamy przy wyborze zadań, co do których jednostka żywi subiektywne prawdopodobieństwo pomyślnego ich rozwiązania w 50%; 2. Wytrwałość przy wykonywaniu zadań. Przeszkody i niepowodzenia przy rozwiązywaniu zadań i problemów nie zniechęcają, lecz mobilizują wykonawcę do dalszych wysiłków i starań, by doprowadzić sprawę do końca; 3. Zapamiętywanie zadań niedokończonych jako niepowodzeń. Jeśli dochodzi z jakichś powodów do przerwania wykonywanego zadania, to należy do zadania wrócić i je dokończyć, zamiast puszczać je w niepamięć; 4. Perspektywiczne antycypowanie planowanych działań. Zadania powinny być planowane w miarę możliwości w coraz to dłuższej perspektywie czasowej; 5. Dynamiczne przestrzeganie czasu. Czasu nie można marnotrawić, lecz pożytecznie wykorzystywać, jednak bez pośpiechu, paniki czy lęku. Należy stosować zasady: tempus fugit i festina lente ; 6. Zdolność do odraczania gratyfikacji bezpośrednich. Osoby o wysokim poziomie motywacji osiągnięć zamiast nagród otrzymywanych bezpośrednio po wykonaniu zadania cząstkowego wolą sytuacje, kiedy nagrodę odracza się, oddala się ją w czasie, ale jest ona wtedy większa; 7. Nagrody wewnętrzne jako satysfakcje z dobrze wykonanych zadań przedkładane są nad nagrody zewnętrzne instrumentalne. Osoby wykazujące silną motywację osiągnięć dążą głównie do jak najlepszego wykonania zadania. Satysfakcję czerpią przede wszystkim z dobrego ich wykonania, a mniej wagi przywiązują do nagród zewnętrznych, 9 Lis B.: Kształtowanie motywacji u uczniów na lekcjach techniki, WTwS, nr 2, 1998, str

16 instrumentalnych, takich jak: oceny, dyplomy, pochwały, ordery, pieniądze, sława itp.; 8. Koncentracja na zadaniach bardziej niż na ludziach. Różnego rodzaju subiektywne odczucia, sympatie, uprzedzenia i konflikty powinny ustępować miejsca kontaktom merytorycznym ułatwiającym porozumiewanie się i współdziałanie; 9. Tendencje nonkonformistyczne. Osoby o wysokim poziomie motywacji nie ulegają łatwo presji środowiska, są na tyle silne psychicznie, że mają odwagę głosić i uzasadniać własne poglądy, realizować zaakceptowane przez siebie cele; charakteryzują się znaczną autonomią i wyraźniejszą tożsamością, są zaprzeczeniem stosunków autorytarnych i indoktrynacyjnych; 10. Zaufanie do siebie i ambicja. Potrzebne są sytuacje tzw. podnoszące, dostarczające obiektywnych argumentów w postaci wymiernych wyników działań, które umacniałyby wiarę w siebie i ambicję. Nie ulega wątpliwości, że zasygnalizowane wyżej zasady, powinny pomagać w diagnozowaniu procesu dydaktycznego, a ich praktykowanie może być niezawodnym sposobem kształtowania pożądanej motywacji u uczniów. Wielkie znaczenie należy przywiązywać do umiejętnego zachęcania uczniów do nauki czy danej formy działalności. Zachęty są bowiem pozytywną opinią o czyimś działaniu przekazaną jego sprawcy w celu wywołania dalszych podobnych działań, dowodem zgodności jego postępowania z oczekiwaniami otoczenia, celem pobudzenia do dalszych wysiłków, przełamania oporów i wyeliminowania niepożądanych wpływów zewnętrznych. Kształtowanie motywacji powinno spowodować wykrystalizowanie się właściwych zainteresowań, zamiłowań, stylu życia. Oznacza to nabywanie przez człowieka w toku jego rozwoju względnie stałej skłonności do zajmowania się pewnymi sprawami, przedmiotami, problemami, działalnością. Jeśli zamiłowanie opanuje wszystkie myśli i czyny człowieka, stanie się jego pasją. W ten sposób nadajemy naszemu ziemskiemu życiu sens istnienia. 16

17 3. Kształtowanie motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej w różnych aspektach 3.1. Aspekt ogólnotechniczny ( )każda maszyna jest tylko tyle warta, ile wart jest człowiek, który ją obsługuje ( ) (Norbert Wiener) Techniki nie możemy traktować dziś, w końcu XX wieku, archaicznie czy anachronicznie. Jest ona systemowym zjawiskiem współczesności twórczo zmieniającym dzieje człowieka. Wpływa ona globalnie i totalnie, zmienia jakość i styl życia, wprowadza szereg zagrożeń i zanieczyszczeń do otoczenia i samego życia człowieka. 10 Technika jest wszechobecna, co oznacza, iż wpływa ona na wszystkie sfery aktywności życiowej człowieka; niezależnie od tego, gdzie on mieszka, żyje, jaki jest jego wiek i aktualnie odczuwane potrzeby. W tym właśnie znaczeniu technika zmienia wybory wartości dokonywane przez człowieka, wpływając także na jego postępowanie. Szybko rozwijająca się technika i narastający dorobek naukowy wymagają coraz szerszej wiedzy i lepszego przygotowania do zrozumienia zmieniającego się świata i coraz bardziej skomplikowanego życia społecznego. Praca ludzi staje się coraz złożona i wymaga coraz wyższych kwalifikacji. Rozwijające się społeczeństwo potrzebuje w coraz większej mierze ludzi o wysokim poziomie technicznym, społecznym i kulturalnym. W obecnej dobie szybkiego postępu technicznego, rozwoju automatyki, podnoszenia jakościowego poziomu produkcji, opracowania technologii zupełnie nowych gałęzi wytwórczości, wiązania nauki z praktyka- potrzebne są coraz liczniejsze kadry pracowników o uzdolnieniach twórczych. Polsce potrzebny jest pilnie własny model edukacji ogólnotechnicznej. Model ten musi nawiązywać do polskich tradycji oświatowych, polskiej kultury i miejsca Polaków na arenie zmagań technicznych ludzkości. Trzeba ten dorobek ujawnić, pielęgnować i rozwijać. Istotną sprawą w podejmowaniu działań na rzecz rozwoju uzdolnień i zainteresowań technicznych jest kształtowanie motywacji do podejmowania działalności technicznej przez wszystkich uczniów. W tym celu należy wykorzystać cały dostępny system nagród i zachęt, rozbudzając zainteresowania techniczne, inicjując zamiłowanie do różnych form działalności technicznej, nie tylko na zajęciach obowiązkowych czy fakultatywnych, lecz w całym życiu. W rozbudzaniu zainteresowań technicznych pierwszorzędną rolę odgrywa sam nauczyciel zajęć technicznych. Musi być wzorcem godnym naśladowania, świecącym własnym przykładem, nietuzinkowym i gorliwym zapaleńcą i 10 Furmanek W.: Ocena stanu obserwowanych przemian w polskim systemie edukacji ogólnotechnicznej, WTwS, nr 5, 1997, strona

18 pasjonatem techniki, niedościgłym eksperymentatorem oraz hobbystą technicznym. Zgodnie z sentencją: Aby innych do czegoś zapalać, trzeba samemu płonąć., nauczyciel nie może prowadzić nudnych lekcji, powielając utarte stereotypy, biorąc marne pieniądze za marną pracę. Wręcz przeciwnie, nauczyciel musi płonąć gorliwością w zasiewaniu ziarna umiłowania owoców techniki XX i XXI wieku. Może to osiągnąć przez stosowanie różnorodnych metod i form prowadzonych zajęć, wykorzystywanie najnowszych środków dydaktycznych, w tym multimedialnych, m.in. wideo, komputer, Internet oraz przez przemyślane zadania techniczne, kształcące wyobraźnię techniczną i rozwijające myślenie techniczne, celem stworzenia systemu umiejętności ogólnotechnicznych, przejawiające się w kompetencjach kluczowych. Znacznej troski wymagają uczniowie szczególnie uzdolnieni technicznie. Należy zadbać o to, by poprzez celowe oddziaływania dydaktyczne nauczyciela i własną pracę osiągnęli wysoki poziom: wiedzy technicznej, ciekawości poznawczej, wewnętrznej i zewnętrznej aktywności poznawczej, myślenia technicznego, wyobraźni technicznej, opanowania umiejętności ogólnotechnicznych, pozytywnych cech osobowości, takich jak dyscyplina wewnętrzna, gospodarność, oszczędność, efektywność, operatywność, umiłowanie prawdy i sprawiedliwości, pracowitość itd. Uczniowie ci powinni osiągać bardzo dobre lokaty na konkursie technicznym i innych konkursach o tematyce technicznej. Można także rozwijać w pełni ich możliwości poprzez: stosowanie indywidualnych programów nauczania; utworzenie klasy autorskiej z innowacjami pedagogicznymi; powierzenie im redagowania gazetki technicznej w szkole; organizowanie sesji popularnonaukowych dla nich; pełnienie przez nich funkcji asystenckich, prowadzenie fragmentów lekcji czy zajęć fakultatywnych; przygotowanie w szkole dni kultury technicznej; przeprowadzenie pokazów fizycznych dla całej społeczności uczniowskiej; zorganizowanie wystawki prac uczniowskich z techniki. Bardzo istotnym zadaniem nauczyciela techniki jest przygotowanie uczniów do wyboru właściwego zawodu zgodnie z potrzebami gospodarki krajowej, z uwzględnieniem ich zainteresowań i zdolności. 18

19 3.2. Aspekt wychowawczy I gdyby drugi człowiek był dla mnie tylko przedmiotem, Członkiem grupy lub zespołu, Przedmiotem organizacji, poznania i analiz A nie wezwaniem do troski o niego, Do współcierpienia i współtworzenia Z nim, dla mnie, dla niego i innych - to zaprawdę byłbym nikim. Choćbym poznał świat i jego tajemnice Uczestniczył w podbojach kosmosu, Zgłębił tajemnice mórz i oceanów, okiełznał wulkany Posiadł potężne możliwości techniczne, A nie potrafiłbym widzieć DOBRA i PIĘKNA w sobie I każdym człowieku Nie byłbym CZŁOWIEKIEM!... (Waldemar Furmanek) Technikę tworzą nieliczni, korzystają z niej wszyscy. Mamy jako nauczyciele obowiązek nauczyć młode pokolenie włączać osiągnięcia współczesnej techniki, jako składnika cywilizacji, w doskonalenie życia i świat każdego człowieka. Mamy moralny obowiązek wykorzystać walory wychowawcze i poznawcze współczesnej techniki, fascynującej każdego człowieka, dla wspomagania wielokierunkowego rozwoju człowieczeństwa każdej jednostki ludzkiej. Do głównych zadań wychowania przez technikę zaliczamy: 1. Doprowadzenie uczniów do poznania i zrozumienia Siebie jako człowieka, twórczo działającego w środowisku i korzystającego z wyników działań innych ludzi i innych pokoleń; 2. Poznanie i zrozumienie Środowiska życia człowieka, w tym środowiska technicznego i jego wielorakich powiązań ze środowiskiem przyrodniczym i społecznym; 3. Poznanie i zrozumienie miejsca i roli Innych Ludzi w świecie techniki w społecznym podziale zadań i pracy, skazanych tak jak każdy człowiek, na aktywne życie pod przymusem nowoczesności; 4. Poznanie i zrozumienie Wartości Ogólnoludzkich, ich trwałości i zmienności powodowanej rozwijającą się cywilizacją, poznanie wpływu techniki na działania sterowane systemem tych wartości. 11 Wychowanie przez działalność techniczną powinno wielostronnie i kompleksowo aktywizować wychowanków, którzy przez własne twórcze uczestnictwo w realizacji zadań, wynikających z treści prezentowanych sekwencji dydaktyczno- wychowawczych, doznają poczucia sprawstwa i podmiotowości. Wielorakość sytuacji- wynikająca z założenia kompleksowości występowania różnych form działań technicznych- powinna sprawić, że procesy 11 Furmanek W., Walat W.: Zarys przewodnika metodycznego dla nauczycieli techniki, FOSZE, Rzeszów 1993, str

20 wychowania będą miały atrakcyjny przebieg i strukturę, będą ciekawe, działając bodźcowo oraz angażując emocjonalnie wychowanka- wykonawcę. Bez tego nie może być mowy o podmiotowości procesów wychowania, a przez to o wychowaniu przez aktywne uczestnictwo w życiu ludzi dorosłych i edukacji dla nowego jutra świata. Wychowanek jako sprawca działań technicznych, w które zostanie wprowadzony przez nauczyciela- wychowawcę, ma szansę wykorzystywać konteksty własnych doświadczeń i własną wiedzę (zarówno szkolną jak i pozaszkolną) dla przekształcania materiałów, energii oraz systemów informacji w różnych formach działań technicznych. Od niego- jako aktywnego sprawcy tych przekształceń, zależeć będzie zarówno ich przebieg, jak i uzyskane wyniki. On może sprawić, że działanie będzie twórcze, zmierzające do doskonalenia rzeczywistości, do zmiany położenia własnego i innych osób, że wpłynie na przebudowę otoczenia i rozwój człowieka- wykonawcy. Nie można bowiem optymalnie rozwijać psychiki wychowanków, przygotowywać ich do przyszłych twórczych działań, do kształtowania własnego życia i szczęścia, w wyizolowanym świecie ułudnych wartości. Wychowanek na terenie szkoły powinien dzięki działaniom wychowawczym- pracować dla takich wartości, które będą dla niego cenne w życiu dorosłym. Treścią działań wychowawczych na lekcjach techniki powinny być takie wartości jak wzajemny szacunek, poszanowanie wartości moralnych, wspólnych i indywidualnych, odpowiedzialność, współodczuwanie, empatia, solidarność, tolerancja i autonomia, sprawiedliwość, koleżeńskość, miłość i szczęście. Każde działanie techniczne wychowanków powinno być użyteczne, dokładne i wydajne, oszczędne, zaś praca powinna być godna człowieka, dowartościowywać go, kształtować poczucie jego wartości, uszlachetniać wykonawcę i społeczeństwo. Kształtowanie motywacji do podejmowania działalności technicznej w aspekcie wychowawczym powinno zbiegać się z kształtowaniem motywacji w innych aspektach, zwłaszcza w aspekcie ogólnotechnicznym. Rzeczą słuszną byłoby uświadomienie wychowanków o konieczności poddania się procedurom wychowawczym, właściwym dla działalności technicznej, gdyż dzisiejszy człowiek żyje pod przymusem unowocześniania Tischner J.: Myślenie według wartości, Kraków

21 3.3. Aspekt ekologiczny Działalność techniczna współczesnego człowieka, oprócz wielu udogodnień i dobrodziejstw, niesie ze sobą następujące zagrożenia: 1. Niszczy środowisko życia człowieka; 2. Zużywa nieodnawialne zasoby Ziemi; 3. Zmienia styl życia człowieka, wprowadza pośpiech, strach, lęk, niepewność; 4. Niszczy zdrowie psychiczne człowieka, doprowadza do nerwic i depresji, nagłych zgonów; 5. Stawia ciągle nowe wyzwania ludzkości; 6. Może prowadzić do globalnej zagłady ludzkości, w wyniku wojny jądrowej czy termojądrowej. Sekretarz Generalny ONZ U. Thant w raporcie: Człowiek i jego środowisko postawił w roku 1969 problem ekologii przed całym światem. Na zachodzie powstały partie zielonych, a także rozmaite instytuty naukowe i państwowe zajmujące się badaniem stanu środowiska przyrodniczego oraz sposobów przeciwdziałania jego degradacji. W naszym kraju w roku 1980 w Krakowie powstał Polski Klub Ekologiczny. W kontekście powyższej sytuacji, na czoło oceny działalności technicznej musimy dziś wysunąć nieuwzględniane dawniej kryterium ekologiczne. Przed każdą decyzją o podjęciu inwestycji lub innego przedsięwzięcia technicznego, trzeba odpowiedzieć wcześniej na pytania: 1. Jakie to przyniesie skutki dla przyrody i społeczeństwa?; 2. Czy nie wyczerpie nadmiernie surowców i zasobów Ziemi?; 3. Czy nie hołduje idei nieograniczonego zysku i postępu ilościowego zamiast realizować ekologiczne kryterium rozwoju cywilizacji bez przeszkód i zagrożeń przyrody? Należy również permanentnie kształtować powszechną świadomość ekologiczną rodzaju ludzkiego, od kołyski począwszy. System takiego programu edukacyjnego powinien zaowocować: a) stworzeniem naprawdę przestrzeganego systemu prawnego zawierającego ostre rygory i sankcje, wymierzane szkodzącym przyrodzie; b) rozwijaniem wyobraźni ekologicznej ludzi; c) Wykształceniem ekologicznym przyszłych twórców techniki, inżynierów, planistów, ekonomistów, dziennikarzy, reżyserów, naukowców, polityków, futurologów, twórców kultury, duchownych, a także przeciętnych użytkowników dóbr cywilizacyjnych. 13 Zgodnie z powiedzeniem: każdy kij ma dwa końce, technika przyczyniła się do degradacji środowiska, lecz może także doprowadzić do przywrócenia 13 Dąbrowski Z.: Nowe, ekologiczne kryterium działań technicznych, WTwS, nr 1, 1986, strona 4. 21

22 poprzedniego rajskiego stanu przyrody, jeśli zaprzęgniemy ją w tym zakresie, do usuwania skutków negatywnej działalności technicznej człowieka. Zauważa się jednak zbyt małą ilość urządzeń technicznych oraz ich niedoskonałość, w stosunku do potrzeb ekologicznych. Z tego powodu redukcja zanieczyszczeń wydzielanych do środowiska naturalnego jest generalnie rzecz biorąc zbyt niska. Wydaje się, iż ze wzrostem produkcji będą wzrastały ilości zanieczyszczeń, zanieczyszczeń w konsekwencji wystąpi zwiększone zapotrzebowanie na urządzenia do ich unieszkodliwiania. Ten sposób ochrony środowiska w przyszłości może okazać się jednak niewystarczający i zbyt uciążliwy z uwagi na rozmiary przedsięwzięć oraz koszty instalacji i eksploatacji oczyszczalni i spalarni, a także uboczne skutki ich stosowania. Przykładem mogą być spalarnie śmieci. Są one wielkim osiągnięciem sozotechniki, jednak powstałe popioły i żużle, stanowią również problem ekologiczny. Podobnie przedstawia się sprawa z osadami, w szczególności z aktywnymi chemicznie, z dużych oczyszczalni ścieków. Trudności stwarzają także popioły i pyły dymnicowe, na których składowanie przeznacza się coraz większe obszary. Ciężarem staje się również sprawa eksploatacji urządzeń. Roczne koszty eksploatacyjne poszczególnych obiektów osiągają setki milionów euro. Powiększa to bezpośrednio koszty produkcji i zmniejsza budżet władz samorządowych. Stąd wywodzi się niechęć do budowy i eksploatacji takich urządzeń. Do innych problemów ekologicznych zaliczamy: katastrofy ekologiczne; utylizację śmieci; recykling; efekt cieplarniany; kwaśne deszcze, smog, dziurę ozonową, itd. Szczegółowymi rozwiązaniami ww. problemów zajmuje się sozologia, a w szczególności sozotechnika. Nauczyciel techniki powinien budzić w uczniach świadomość ekologiczną oraz kształtować motywację do podejmowania działalności technicznej, czystej dla środowiska naturalnego, zwłaszcza bazującej na ekologicznych źródłach energii. Powinien także zachęcać do zainteresowania się sozotechniką i samodzielnego projektowania urządzeń technicznych, usuwających skutki degradacji przyrody. Temu celowi służy dział III programu nauczania techniki: Wybrane zagadnienia techniki i gospodarki. W klasie IV poznajemy rolę lasów jako czynnika ochrony środowiska i źródła surowców, zwracając uwagę na zastępowanie deficytowego drewna innymi materiałami, zwłaszcza tworzywami sztucznymi. Nadmierny wyrąb lasów doprowadza do powiększania się obszarów pustynnych oraz do pomniejszania zielonych płuc ludzkości. 22

23 W klasie V uwypuklamy uboczne skutki produkcji tworzyw sztucznych, sygnalizując także toksyczność i alergiczność niektórych tworzyw, używanych w gospodarstwie domowym. Przedstawiamy także rozwiązania alternatywne, eliminujące wybiórczo wady plastików. W klasie VI poznajemy dawne i współczesne sposoby żywienia, przetwarzania żywności, zwracając uwagę na szkodliwość środków chemicznych (konserwantów) znajdujących się w żywności oraz stosowanych w rolnictwie. Prezentujemy znaczenie zdrowej żywności z ekologicznych gospodarstw. Instruujemy uczniów, w jaki sposób rozpoznać żywność z dużą ilością konserwantów. W klasie I gimnazjum zajmujemy się dawnymi i współczesnymi warunkami pracy w przemyśle metalurgicznym i maszynowym, skutkami zanieczyszczenia wód i atmosfery, sposobami zwalczania ujemnych skutków działalności technicznej człowieka. Zachęcamy wychowanków do szczegółowego przeanalizowania ujemnych skutków działalności technicznej człowieka w najbliższym otoczeniu i poszukiwania rozwiązań tych istotnych trudności. W klasie II gimnazjum zwracamy uwagę na sposoby korzystania z zasobów energii dawniej i dziś, na uboczne skutki produkcji energii elektrycznej w elektrowniach konwencjonalnych i jądrowych, na efekt cieplarniany, na bezpieczne składowanie zużytych prętów uranowych, na sposoby produkcji energii alternatywnej i likwidację ujemnych skutków awarii elektrowni, nadmieniając, że wielkim zagrożeniem dla ludzkości są arsenały broni jądrowej i termojądrowej, czy neutronowej. Szczegółowo zapoznajemy uczniów z rozwiązaniami technicznymi elektrowni ekologicznych, wykorzystując dostępne środki multimedialne. Zachęcamy do oglądania kanałów przyrodniczych o tematyce ekologicznej, np. Discovery World, Discovery Science ; Animal Planet, itd. 23

24 3.4. Aspekt teologiczny Siłą twórczą jest miłość (św. M. M. Kolbe) Niektórzy ludzie są przekonani, iż wszystko, co nam potrzeba, to dobra wola i dość pieniędzy na wykonanie przedsięwzięć życiowych. Zamiast wierze, ludzie żyjący w świecie zachodnim- zaufali nauce, reprezentującej siłę ludzkiego umysłu w pokonywaniu wszelkich trudności, jakie nam zagrażają. Jednak taka ufność pokładana w nauce jest naiwnością, gdyż opiera się na założeniu, że człowiek jest doskonalszy od przyrody oraz że sam może zostać bogiem, wszechmocnym i wszechwiedzącym. Deformacja świadomości wielu współczesnych ludzi polega nadym, że wszystko, co skończone, przemijające, traktują oni tak, jak by było to nieskończone, wieczne. Współczesna cywilizacja syci się antywartościami i dlatego nazywana jest cywilizacją śmierci. Negatywne energie i antywartości przenikają życie rodzinne, kulturę, życie społeczne, państwowe, polityczne. Bałwochwalcze umiłowanie tego świata i siebie- oto dominanta kultury XX wieku. Ontologiczna więź człowieka z Bogiem jako źródłem i celem człowieka powinna być nieustannie- i coraz to lepiej- uświadamiana na różnych szczeblach edukacji, stanowiąc podstawę poznania Prawa Bożego, czyli Uniwersalnych Praw Wartości. Wymaga to zgoła odmiennej strategii edukacyjnej, zaniechania wciąż dominującej w szkole racjonalności oświecenia i dydaktyki empiryzmu oraz pamięci, na rzecz jej wzbogacenia o dydaktykę wartości i tajemnicy. To także w szkole powinien istnieć, a raczej współistnieć szacunek dla rozumu i otwarcie na tajemnicę. 14 Postęp, jakiego człowiek dokonał zagospodarowując świat, budując przemysł, zanieczyścił nasz glob, w tym żywność i roślinność. Budowa miastmolochów stanowiących przechowalnię dla ludzi, mieszkań budowlanych z trujących materiałów oraz z zastosowaniem rozmaitych toksyn, pozbawiających człowieka jego prywatności- dehumanizuje człowieka i jego życie. Bez wychowania intelektualnego i moralnego człowieka nie będzie możliwe trwale wprowadzenie ładu do środowiska. Bez ładu intelektualnego i moralnego, nie ma ładu działania. Wszystko, co człowiek robi, musi wypływać z maksymalnie oczyszczonego i usprawnionego działania- cnotliwego człowieka. Podejmując działanie w kierunku nadania sensu własnemu życiu, człowiek musi wykroczyć poza samego siebie, skierować się ku czemuś, co jest stałe, niezmienne, mimo zmieniających się warunków życia. Wartością, ku której człowiek ostatecznie się rozwija, ku której odnosi oceny i działania, a także swoje pragnienia i sens życia jest BÓG. Do wartości podstawowych, 14 Życiński J.: Granice racjonalności, Warszawa 1994, strona

25 prowadzących do PANA BOGA należą: PRAWDA, SZCZĘŚCIE, MIŁOŚĆ, DOBRO i PIĘKNO. Zło nie leży w rozwiniętej i dalej rozwijającej się technice oraz jej wytworach, nie ona sama w sobie jest przyczyną zagrożeń i kompleksowo pojawiających się negatywnych zjawisk cywilizacji współczesnej. Technika jest moralnie obojętna. Technika i działalność techniczna nie mogą być traktowane jako cel, lecz jako środki dla realizacji istotnych dla człowieka wartości Wojtyła K.: Osoba i czyn, wyd. II, Kraków

26 4. Moje doświadczenia pedagogiczne w kształtowaniu motywacji uczniów do podejmowania działalności technicznej Jeśli nie wiesz do jakiego portu masz się skierować, wiatry pomyślne nie będą Ci służyły. (Seneka) W tej części autoreferatu postaram się odpowiedzieć na postawione we wstępie pytania, na podstawie własnych doświadczeń pedagogicznych. Motywację możemy kształtować przez różnorodne oddziaływania pedagogiczne, wychowawcze i psychologiczne, poprzez współpracę z rodzicami i innymi instytucjami mającymi wpływ na osobowość i wychowanie danego ucznia (Kościół, klub sportowy, teatr, telewizja, radio, prasa, kino, Internet, itd.) Motywacja może być wewnętrzna lub zewnętrzna. Motywacja wewnętrzna pobudza ucznia do działalności- samoistnie. Wychowanek zaczyna podejmować działania, które mają wartość samą w sobie, z potrzeby wewnętrznej wypływające. Motywacja zewnętrzna stwarza zachętę do działania, które jest nagradzane lub pozwala uniknąć kary. W szkole takiej motywacji sprzyja system nagród i kar (oceny, nagrody rzeczowe i książkowe, zwolnienia z egzaminów wstępnych, dyplomy, puchary, nagrody książkowe, pochwały, listy gratulacyjne, świadectwo z czerwono- białym paskiem, udział w poczcie sztandarowym, umieszczenie nazwiska w prasie lub w Internecie, itd.). Również kary mogą wpływać na motywację ucznia do nauki i podejmowania działalności technicznej w sposób pozytywny. Kary stosowane notorycznie działają jednak najczęściej destruktywnie na osobowość młodego człowieka, zniechęcając do czegokolwiek. Umiejętne operowanie nagrodami i karami wymaga sporego doświadczenia i intuicji nauczycielskiej. Każdego wychowanka trzeba traktować indywidualnie, aby uniknąć odwrotnego skutku do wcześniej zamierzonego. Przypadki błędnych oddziaływań pedagogicznych częstokroć kończyły się samobójstwami, czy sięganiem, po alkohol i narkotyki, także dopalacze. Motywacja wewnętrzna jest bardziej cenna od zewnętrznej. Wiąże się z zainteresowaniem, zamiłowaniem i pasją życiowym człowieka. Ten rodzaj motywacji jest mało wrażliwy na wpływ otoczenia. Zanim jednak ten stan dyspozycji motywacyjnych wystąpi u danego człowieka, trzeba zaszczepić w nim bakcyla i rozpalić płomień wewnętrznej potrzeby uczenia się. Dobrze byłoby, by tą osobą był nauczyciel techniki (zajęć technicznych), rozbudzający zainteresowanie do podejmowania różnych form działalności technicznej, do majsterkowania, do korzystania z programów komputerowych do rysowania, np. z AutoCad-u, do oglądania programów telewizyjnych na Discovery, np.: Jak to jest zrobione?, itd. 26

27 Istotną umiejętnością jest sztuka takiego mówienia, by dzieci słuchały nas z zainteresowaniem oraz by dzieci uczyły się w domu i w szkole. 16 Na uwagę zasługuje siedem sposobów zachęcania dzieci do współpracy: 1. Opisz problem; 2. Udziel informacji; 3. Zaproponuj wybór; 4. Wyraź to słowem lub gestem; 5. Opisz, co czujesz; 6. Wyraź to na piśmie; 7. Wykorzystaj element zabawy (mów innym głosem albo z innym akcentem). Bardzo pouczającą lekturą było dla mnie 20 przykazań nauczyciela. 17 Nasunęło mi się wiele refleksji osobistych. Tekst cytuję w całości: 1. Nawiąż osobistą pełną troski relację z każdym z Twoich uczniów; 2. Pracuj nad własną samodyscypliną; 3. Traktuj uczniów jak partnerów; 4. Dbaj, aby na zajęciach panował lad i porządek i by przebiegały one sprawnie; 5. Bądź zorganizowany; 6. Postaraj się zapewnić właściwe warunki pracy uczniom; 7. Dbaj o to, aby twoje lekcje były ciekawe; 8. Ostrożnie z nadmiarem bodźców; 9. Pamiętaj, że każdy uczeń ma inny styl uczenia się oraz specyficzne mocne i słabe strony; 10. Dostarczaj wielu okazji, by uczniowie mogli spośród kilu propozycji wybierać właściwą dla siebie; 11. Stwarzaj okazje do pracy w grupach; 12. Staraj się okazywać uczniowi, że jesteśmy dumni nawet z jego niewielkich osiągnięć; 13. Bądź sobą, bądź naturalny i zachęcaj uczniów do tego samego; 14. Nie bagatelizuj problemów uczniów; 15. Mobilizuj uczniów do wysiłku; 16. Używaj minimum słów, ale niech się liczą; 17. Bądź pozytywnie nastawiony do uczniów; 18. Nie obawiaj się okazywać poczucia humoru; 19. Miej odwagę przyznać się do błędu; 20. Bądź cierpliwy- weź pod uwagę, że niewłaściwe zachowanie ucznia, może być oznaką głębszej potrzeby zwrócenia uwagi na siebie i zrozumienia. Uważam, że znaczną przeszkodą w kształtowaniu pozytywnej motywacji do podejmowania działalności technicznej przez uczniów jest brak wiary w siebie, 16 Faber A., Mazlish E.: Jak mówić, żeby dzieci się uczyły w domu i w szkole; Media rodzina of Poznań, Materiał opracowany przez WOM Lublin. 27

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Zespołu Szkół Nr 60 w Warszawie na lata 2014-2019

Koncepcja pracy Zespołu Szkół Nr 60 w Warszawie na lata 2014-2019 1 Koncepcja pracy Zespołu Szkół Nr 60 w Warszawie na lata 2014-2019 2 * Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dn. 7 września 1991r (Dz. U. z 2004r. nr 256,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce.

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Celem działalności świetlicy szkolnej jest: zapewnienie dzieciom zorganizowanej

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 W ZESPOLE SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 2

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 W ZESPOLE SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 2 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 W ZESPOLE SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 2 IM. A. MICKIEWICZA W BIAŁEJ PODLASKIEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2017 opracowana na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

POSTAWY RODZICIELSKIE

POSTAWY RODZICIELSKIE POSTAWY RODZICIELSKIE Wychowanie bez błędów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wręcz nie powinno istnieć. Rodzice są ludźmi. Popełniają więc błędy i nie wiedzą wszystkiego.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok

Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok Praca z dzieckiem sześcioletnim Konferencja Sześciolatek w szkole 17.12.2012 rok Iwona Bilska Sześciolatek a siedmiolatek We wrześniu 2014 roku wszystkie dzieci sześcioletnie obowiązkowo rozpoczną naukę

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Misja Szkoły. Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha.

Misja Szkoły. Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha. Misja Szkoły Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha. Jesteśmy po to, aby dobrze wychować powierzone nam przez rodziców dzieci i

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 Podstawa prawna : 1) Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach MISJA SZKOŁY Jednym z głównych celów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Puławach jest systematyczne podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

MISJA UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA Gimnazjum im. Jana Pawła II w Iwierzycach 39-124 Iwierzyce 186 tel. 17 745 50 94 fax. 17 222 15 25 www.gimiwierzyce.pl adres e-mail: gimnazjum@iwierzyce.pl MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH im. STANISŁAWA STASZICA w STĄPORKOWIE MISJA SZKOŁY

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH im. STANISŁAWA STASZICA w STĄPORKOWIE MISJA SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH im. STANISŁAWA STASZICA w STĄPORKOWIE MISJA SZKOŁY Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica w Stąporkowie 1 MISJA ZESPOŁU SZKÓŁ: Mottem koncepcji jest myśl

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

ZASADY ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH ORAZ WSPOMAGANIA UCZNIA W JEGO WSZECHSTRONNYM ROZWOJU

ZASADY ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH ORAZ WSPOMAGANIA UCZNIA W JEGO WSZECHSTRONNYM ROZWOJU STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 1 - ZAŁĄCZNIK NR 15 ZASADY ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH ORAZ WSPOMAGANIA UCZNIA W JEGO WSZECHSTRONNYM ROZWOJU SPIS TREŚCI: ZAŁOŻENIA OGÓLNE... 2 CELE

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA Osieczna 2015/2016 1 Postanowienia ogólne Mówiąc o ocenianiu w klasach I-III mamy na myśli proces gromadzenia informacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego.

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego. Rozdział VI Regulamin życia szkolnego. 53 Każdy członek społeczności szkolnej bez względu na wiek i funkcję ma prawo do uczestniczenia w życiu szkoły we wszystkich jej dziedzinach oraz rzetelnej i sprawiedliwej

Bardziej szczegółowo

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Koncepcja pracy i rozwoju Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Świeciu w latach 2012-2017 Wizja szkoły Dzisiaj uczymy się tego, co będzie ważne jutro Kontynuujemy najlepsze tradycje, orientujemy nasze wszystkie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 1 I. Informacja o szkole: a. Nazwa szkoły: Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego w Słupsku. b. Adres szkoły: ul. Profesora Lotha 3, 76

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie

Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie Wprowadzenie Orientacja szkolna i zawodowa powinna stanowić integralną część programu dydaktyczno-wychowawczego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego INNOWACJA PEDAGOGICZNA w nauczaniu języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego 1. AUTOR Nauczyciel kontraktowy

Bardziej szczegółowo

KLUB MŁODEGO EKOLOGA

KLUB MŁODEGO EKOLOGA Przyroda cierpi z powodu człowieka Dar panowania nad przyrodą powinniśmy wykorzystywać w poczuciu odpowiedzialności, świadomości, że jest to wspólne dobro ludzkości. Jan Paweł II Papież KLUB MŁODEGO EKOLOGA

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 WIZJA I MISJA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH WIZJA I MISJA SZKOŁY Tworzymy szkołę, która: Troszczy się o wszechstronny

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie KONCEPCJA PRACY Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie na lata szkolne 2011-2016 1 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę

Bardziej szczegółowo

SYLWETKA ABSOLWENTA SYLWETKA ABSOLWENTA SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SYLWETKA ABSOLWENTA SYLWETKA ABSOLWENTA SZKOŁY PODSTAWOWEJ WSTĘP Program wychowawczy Zespołu Szkół w Zrębicach powstał w oparciu o: 1. zadania zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla sześcioletnich szkół podstawowych i gimnazjów 2. analizę aktów

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem o to ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby poprzez

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej PROGRAM WYCHOWAWCZY Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej,,W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II PROGRAM

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 109 im. Batalionów Chłopskich w Warszawie 1 Podstawa prawna: 1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (tekst jednolity Dz. U. z 1996r. Nr

Bardziej szczegółowo

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Realizując projekt Akademii Zdrowego Przedszkolaka pod hasłem Odporność wzmacniamy bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy, jeden z tematów tygodniowych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Publicznej Szkole Podstawowej im. Wandy Kawy i Bronisławy Kawy w Kośmidrach Szkolny System Wspierania Zdolności i Talentów Uczniów zaopiniowany

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020 Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat. Robert

Bardziej szczegółowo

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Instytut Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Głównym celem szkoleń realizowanych przez BD Center w ramach Instytutu Kształcenia

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Wstęp Program wychowawczy szkoły jest opracowany zgodnie z: Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ

EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ Wielu rodziców znajduje się w sytuacji, gdy ich dziecko poświęca dużo czasu na naukę, natomiast jego wyniki szkolne nie są zadawalające. Wielokrotnie dzieci opowiadają, że

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH Bieg wydarzeń jest tak szybki, że jeśli nie znajdziemy sposobu na to, aby widzieć dzień jutrzejszy, trudno się spodziewać, abyśmy rozumieli dzień dzisiejszy. Dean Rusk PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH GIMNAZJUM

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice

Szkoła Podstawowa nr 1 Marklowice 1 Czytanie, pisanie, ortografia, historia i arytmetyka są ważne tylko wtedy, jeżeli pomagają naszym uczniom osiągać człowieczeństwo L. F. Buscaglia Radość życia" STRATEGIA WYCHOWAWCZA SZKOŁY dla klas IV

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY Danuta Rozmarynowska Gimnazjum Publiczne w Głuszycy PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY I. Wyjątki z rozporządzeń MENiS w sprawie programów nauczania.

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym)

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program przeznaczony do realizacji w roku szkolnym 2003/04

Bardziej szczegółowo

I. Funkcjonowanie szkoły zgodnie z jej statutem i prawem oświatowym.

I. Funkcjonowanie szkoły zgodnie z jej statutem i prawem oświatowym. Koncepcja pracy szkoły Organizacja pracy szkoły I. Funkcjonowanie szkoły zgodnie z jej statutem i prawem oświatowym. 1. Aktualizowanie prawa wewnątrzszkolnego pod kątem zgodności z obowiązującym stanem

Bardziej szczegółowo

Dydaktyka przedmiotowa

Dydaktyka przedmiotowa Dr inż. Ewa Piotrowska Dydaktyka przedmiotowa "Nauczyciel przedmiotów zawodowych w zakresie organizacji usług gastronomicznych i hotelarstwa oraz architektury krajobrazu - studia podyplomowe" projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją wymagającą zmian

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

Proces kształcenia zawodowego. Opracował: Zbigniew Prokop

Proces kształcenia zawodowego. Opracował: Zbigniew Prokop Proces kształcenia zawodowego Opracował: Zbigniew Prokop Cele i treści kształcenia zawodowego Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie do życia i twórczej postawy w społeczeństwie. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW

SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW WSTĘP Bardzo ważnym zadaniem współczesnej szkoły jest odkrywanie i rozwijanie zdolności i talentów uczniów, wyposażenie ich we wszechstronną wiedzę i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Paweł Pytlak Końskowola 2010 Spis treści; I Ogólna charakterystyka programu II Cel zajęć artystycznych Cele główne Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Opis szkoły Opisywane gimnazjum znajduje się w niewielkiej miejscowości, liczącej niewiele ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów);

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów); Publiczne Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Miastkowie Przedmiotowe Zasady Oceniania Fizyka Opracowano na podstawie: - Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia w sprawie warunków i sposobu oceniania,

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej KONCEPCJA PRACY Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej MISJA PRZEDSZKOLA Przedszkole pełni funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące. Wspomaga wszechstronny rozwój dziecka odpowiednio do jego indywidualnych

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Punktu Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Nowym Grabiu na lata 2012/2015

KONCEPCJA PRACY Punktu Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Nowym Grabiu na lata 2012/2015 KONCEPCJA PRACY Punktu Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Nowym Grabiu na lata 2012/2015 Nie zadawajcie dzieciom gwałtu nauczania, tylko niech się bawią. Dziecko

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018 Świat bez dzieci byłby jak niebo bez gwiazd Św. J. Vianney Strategia rozwoju placówki Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały:

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały: PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE na rok szkolny: 2015/2016 Program opracowały: mgr Marta Wychowaniec mgr Agnieszka Kaszuba mgr Małgorzata Bekier-Bochenek Podstawa

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE ROK SZKOLNY 2014/15 1 WSTĘP Wychowanie jest stałym procesem doskonalenia się ucznia. To on przez swoje wybory i działania rozwija się i usprawnia

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE DO NAUCZANIA JĘZYKA NIEMIECKIEGO Niniejszy program studiów podyplomowych przygotowano zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 7 września 2004 r.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu Przedstawiony Radzie Pedagogicznej w dniu 15 września 2015 r. 1 1. Organizacją wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zajmują się

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE 1 Podstawy prawne szkolnego programy wychowawczego Podstawą do sporządzenia niniejszego programu stanowią następujące

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ W STRZEPCZU

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ W STRZEPCZU SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ W STRZEPCZU 1 II ZAŁOŻENIA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO W procesie wychowania i edukacji szczególny nacisk będzie kładziony na kształtowanie charakteru, a w szczególności

Bardziej szczegółowo