3. Instalacja i przegląd oprogramowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "3. Instalacja i przegląd oprogramowania"

Transkrypt

1 3. Instalacja i przegląd oprogramowania 3.1. Wymagania sprzętowe i programowe platformy.net Ponieważ od wprowadzenia technologii.net upłynęły już 3 lata, dlatego wzrosły wymagania w stosunku do wersji oprogramowania i sprzętu. Obecne wymagania sprzętowe i programowe są następujące: Windows NT4.0 (SP6), 2000 (SP4) lub XP, Internet Information Server (IIS), Internet Explorer 6.0, ADO 2.7 (ActiveX Data Objects), biblioteki.net Framework 1.1, program Web Matrix, dysk min. 10 GB, RAM min.128 MB, karta sieciowa i protokół TCP/IP. Platforma.NET w wersji 1.1 pozwala na tworzenie programów działających w środowisku Windows. Same programy można uruchamiać praktycznie na większości systemów Microsoftu, jednak jako platforma programistyczna wymaga ona do pracy systemu Windows 2000 lub Windows XP Professional Instalacja platformy.net Jedną z aplikacji działających na platformie.net jest darmowe narzędzie do tworzenia stron ASP.NET Web Matrix. Aby uruchomić ten program trzeba dokonać instalacji, składającej się z kilku etapów: aktualizacji przeglądarki internetowej (co najmniej do wersji 6 SP1), zalecana jest instalacja serwera IIS (Internet Information Server), aktualizacji systemu (np. przez Windows Update), instalacji bibliotek wykonawczych.net Framework (w języku angielskim), instalacji platformy programistycznej i dokumentacji.net SDK (Software Development Kit), instalacji polskiego pakietu językowego, instalacji najnowszych poprawek (Service Pack) dla platformy.net, 1

2 instalacji środowiska Web Matrix (co najmniej w wersji 0.6). Taka procedura instalacyjna pozwala uzyskać działające środowisko wraz z platformą. NET, gdzie komunikaty kompilatora (opisy błędów) są wyświetlane w języku polskim (również część okien z ustawieniami kontrolek będzie wyświetlana w języku polskim). Dodatkowa instalacja serwera IIS z płyty instalacyjnej Windows zalecana jest w przypadku, jeśli chce się przeglądać przykładowe aplikacje ASP.NET, dostarczone z dokumentacją.net Framework (Start Programy Microsoft.NET Framework SDK v1.1 Samples and QuickStart Tutorials) Przegląd środowiska ASP.NET Web Matrix Narzędziem, które będzie wykorzystywane podczas kursu, jest darmowe środowisko Microsoft ASP.NET Web Matrix. Jest ono przeznaczone do tworzenia mniej skomplikowanych aplikacji ASP.NET, jak również edycji plików HTML, XML, styli kaskadowych CSS oraz prostych usług sieciowych. Ogólny wygląd aplikacji po uruchomieniu i otwarciu przykładowej strony jest następujący: Rysunek 5. Wygląd środowiska Web Matrix 2

3 Z lewej strony ekranu (1) widoczne jest okienko podręcznych narzędzi Toolbox, które zawiera cztery zakładki. Na zakładce Web Controls (najczęściej używanej) dostępne są programowalne komponenty ASP.NET, z których będzie budowany interfejs użytkownika. Zakładka HTML Elements (rzadziej używana) zawiera komponenty, będące odpowiednikami znaczników HTML, takich jak: <TEXTAREA>, <SELECT>, <INPUT TYPE="text"> czy <INPUT TYPE="submit">. Zakładka Custom Controls przydaje się, jeśli mamy zainstalowane dodatkowe kontrolki.net, pobrane np. z sieci. Czwarta zakładka My Snippets pozwala przyspieszyć pisanie kodu, przez możliwość umieszczenia tam dowolnych wycinków tekstu jest to taki podręczny schowek. Pojawiająca się podczas pisania kodu zakładka Code Wizards pozwala w prosty sposób dodać do strony metody realizujące operacje na bazie danych lub wysyłanie poczty . Jeśli na ekranie brakuje trochę miejsca, klawisz F2 pozwala na ukrywanie i ponowne wyświetlanie okienka Toolbox. W środkowej części ekranu (2) znajduje się obszar roboczy. Jeśli otwarte jest okno do edycji strony.aspx, to u dołu widoczne są cztery zakładki. Na zakładce Design tworzy się wizualny wygląd strony, przez przeciąganie komponentów i zmiany ich ustawień w oknie właściwości (4). Zakładka HTML pozwala oglądać i zmieniać część pliku.aspx, zwierającego wygenerowany kod strony, równoważny jej wizualnemu wyglądowi. Zakładka Code pozwala na edycję części strony zawierającej metody obsługujące zdarzenia. Zaś zakładka All pozwala na edycję całego pliku.aspx, co czasem jest bardzo przydatne (np. można w ten sposób dopisać dyrektywy dotyczące całej strony). Z prawej strony ekranu (3) znajduje się okienko projektu. Zakładka Workspace pozwala na przeglądanie plików z dysku. Zakładka Data służy do zarządzania połączeniami z bazami danych i umożliwia przeglądanie, tworzenie oraz edycję tabel w wybranej bazie. Zakładka Open Windows wyświetla listę wszystkich aktualnie otwartych okien, a ponieważ podczas pracy można otworzyć wiele dokumentów, każdy w osobnym oknie (często powiększonym na cały ekran), to taka podręczna lista okien jest bardzo pożyteczna. Prawą dolną część ekranu (4) zajmuje okienko właściwości. W połączeniu z wizualnym projektowaniem w oknach roboczych pozwala ono na pełną kontrolę nad wyglądem każdej strony. Główną zakładką jest tutaj Properties. Posiada ona od góry: listę komponentów na bieżącej stronie, listę znaczników, w których zawarty jest aktywny komponent oraz pasek przycisków. Pasek przycisków pozwala przełączać wyświetlanie właściwości w kolejności alfabetycznej lub w funkcjonalnych grupach. Następne dwa 3

4 przyciski przełączają między listą właściwości oraz listą zdarzeń komponentu (przyciski te są bardzo często wykorzystywane). Druga zakładka Classes pozwala przeglądać dokumentację komponentów.net w oknie środowiska Web Matrix oraz wyszukiwać potrzebne elementy w tej dokumentacji. Niezależnie od tego, po zainstalowaniu.net Framework SDK, dostępna jest także dużo bogatsza dokumentacja samej platformy. Taka dokumentacja jest kluczem do poznania możliwości i konkretnych szczegółów działania zarówno konkretnych komponentów, jak i całej platformy.net. Zakładka Community służy do wyszukiwania w sieci informacji dotyczących środowiska Web Matrix. Przydatne może być stwierdzenie, że okienka (3) i (4) można rozszerzać w poziomie, a także zmieniać ich proporcje w pionie. Warto ułatwiać sobie pracę, rozszerzając okienko właściwości, jest ono bowiem bardzo często używane, w przeciwieństwie do okienka projektu. Natomiast na głównym pasku narzędzi (5) jest jeden bardzo ważny przycisk: Start. Jego symbolem jest mały trójkącik, jak np. na odtwarzaczu CD. Przycisk ten uruchamia aplikację, a dokładniej aktualnie otwarty plik w ramach aplikacji. Rysunek 6. Start serwera ASP.NET Pierwszy start aplikacji jest poprzedzony uruchomieniem dołączonego do środowiska Web Matrix serwera ASP.NET. Po uruchomienia serwera kolejne wywołania stron przyciskiem Start wykonywane są w ramach tej samej aplikacji. Czasem też, żeby przełączyć się do innej aplikacji, trzeba zamknąć działający serwer lub uruchomić go na innym porcie. 4

5 4. Ćwiczenia do podstaw języka C# Przejdziemy teraz do części praktycznej. Zakładamy, że masz zainstalowaną platformę. NET wraz z SDK, jak również środowisko Web Matrix. Na początek spróbujemy wykonać ćwiczenia dotyczące podstaw języka C#. Bardziej rozbudowane strony (aplikacje) ASP.NET będą tworzone od drugiego modułu. Budowa konsoli tekstowej w aplikacji ASP.NET Celem tego ćwiczenia jest stworzenie interfejsu użytkownika, symulującego konsolę tekstową na stronie ASP.NET. Dodatkowym wymogiem jest dodanie konstrukcji programistycznych tak, aby można było, podobnie jak w rzeczywistej konsoli, używać takich wyrażeń, jak: Console.WriteLine() oraz Console.ReadLine(). Kod potrzebnych konstrukcji programistycznych (m.in. klasa HtmlConsole) będzie podany w dalszej części modułu. Strona będzie zawierać trzy główne części: wieloliniowe pole tekstowe do wyświetlania napisów, pole tekstowe do wprowadzania danych oraz zbiór przycisków uruchamiających różne podprogramy. Rysunek 7. Planowany wygląd aplikacji W celu stworzenia żądanej strony, wykonaj poniższe czynności: 1. Załóż na dysku twardym własny katalog na pliki dla tego ćwiczenia. 5

6 2. Otwórz program WebMatrix. 3. Stwórz nową stronę ASP.NET Page, upewnij się czy w polu Language jest wybrana opcja C#, a następnie zapisz stronę w swoim katalogu, w pliku o nazwie Konsola.aspx. 4. Wstaw do tej strony nagłówek: Konsola. 5. Wstaw kontrolkę TextBox i ustaw jej nazwę (właściwość ID) na TxtKonsola. 6. Za kontrolką wstaw tzw. złamanie wiersza, w następujący sposób: kliknij w kontrolkę, naciśnij na klawiaturze strzałkę w prawo, a następnie naciśnij Shift + Enter. 7. Wstaw drugą kontrolkę TextBox i ustaw jej nazwę (właściwość ID) na TxtLinia. 8. Wstaw tabelę, poleceniem HTML Insert Table. 9. Podaj następujące dane: Rows: 3 (ilość wierszy), Width: 622 (szerokość), Columns: 4 (ilość kolumn), Height: 62 (wysokość). 10. Do tabeli wstaw przyciski zgodnie z rysunkiem, nazywając je kolejno (czyli zmieniając właściwość ID) na: BtnCLS, BtnBW, BtnHello, BtnTypy, BtnKonwersje, BtnGwiazdki, BtnTablice, BtnOcena, BtnKwadraty, BtnTabliczka. 11. Zaznacz wszystkie przyciski, przytrzymując klawisz Shift i klikając w nie po kolei. Ustaw wszystkim przyciskom właściwość Width na Ustaw pozostałe właściwości kontrolek, zgodnie z poniższą tabelą: Kontrolka Nazwa kontrolki (ID) Nazwa właściwości Wartość właściwości TextBox TxtKonsola TextMode MultiLine ReadOnly True Width 630px Height 322px Columns 60 Rows 17 BackColor Black ForeColor White Font Courier New Font.Names Courier New, monospace BorderWidth 3px BorderStyle Inset TextBox TxtLinia Width 630px Columns 60 MaxLength 60 BackColor Black ForeColor White Font Courier New Font.Names Courier New, monospace BorderWidth 3px BorderStyle Inset Button BtnCLS Text CLS Width 140px Button BtnBW Text B / W Width 140px Button BtnHello Text Hello Width 140px 6

7 Button BtnTypy Text Typy Width 140px Button BtnKonwersje Text Konwersje Width 140px Button BtnGwiazdki Text Gwiazdki Width 140px Button BtnTablice Text Tablice Width 140px Button BtnOcena Text Ocena słownie Width 140px Button BtnKwadraty Text Kwadraty Width 140px Button BtnTabliczka Text Tabliczka mnożenia Width 140px 13. Zapisz dokonane zmiany i sprawdź, czy strona poprawnie wygląda w przeglądarce. W tym celu naciśnij mały przycisk Play na pasku narzędzi środowiska WebMatrix i zatwierdź uruchomienie serwera ASP.NET. Dodanie klasy realizującej konsolę Przyszła teraz pora na pierwsze wstawki programowe na stronie. Na początek jednak będzie to kod całkowicie gotowy i nietypowy zarazem. Będzie to bowiem klasa stworzona w języku C#, nazywająca się HtmlConsole, której zadaniem będzie emulowanie działania konsoli tekstowej (tak jak np. w wierszu poleceń). Poniższy kod należy wstawić do strony w sekcji <script>. W środowisku WebMatrix robi się to wyjątkowo prosto. Wystarczy przejść na zakładkę Code i wkleić w całości kod klasy. Kod 1. Klasa HtmlConsole //////////////////////////////////////////////////////////// class HtmlConsole { private TextBox OutputControl; private TextBox InputControl; public void Bind(TextBox output, TextBox input) { OutputControl = output; InputControl = input; if (OutputControl.Text == "") { Clear(); 7

8 public void Clear() { OutputControl.Text = "_"; InputControl.Text = ""; public void Write(string text) { string oldtext = OutputControl.Text.Substring(0, OutputControl.Text.Length - 1); OutputControl.Text = oldtext + text + "_"; public void WriteLine(string line) { Write(line + "\n"); public void WriteLine() { WriteLine(""); public void Write(string format, params object[] args) { Write(string.Format(format, args)); public void WriteLine(string format, params object[] args) { Write(format + "\n", args); public string ReadLine() { string line = InputControl.Text; if (line == "") return "0"; else return line; //////////////////////////////////////////////////////////// Kod ten wymaga wyjaśnienia. Klasa oparta jest na założeniu, że na stronie są dwie kontrolki typu TextBox. Jedna z nich służy za wyjście (OutputControl), druga za wejście (InputControl). Klasa posiada przeciążone metody Write() oraz WriteLine(), 8

9 przyjmujące różną ilość parametrów. Są tu też wersje przyjmujące dowolną ilość parametrów (z klauzulą params), tak jak rzeczywista konsola.net. Wewnątrz jednej takiej metody wykorzystana jest usługa klasy string, polegająca na formatowaniu wynikowego napisu, zgodnie z podanym formatem i parametrami. Oprócz tego jest też metoda ReadLine(), zwracająca tekst wpisany w kontrolce InputControl. Najbardziej uniwersalną metodą jest Write(string). Wszystkie pozostałe metody wyświetlające i tak w końcu przekazują do niej sterowanie, po ewentualnym sformatowaniu swoich parametrów. Metoda ta zapewnia całą strategię wyświetlania napisów, a dodatkowo jeszcze symulowany kursor (w postaci podkreślnika) na końcu wyświetlanego tekstu. Dodatkowe metody Bind() (powiązanie z kontrolkami wejścia i wyjścia) oraz Clear() (czyszczenie) organizują pracę konsoli. Dzięki takiej budowie uzyskany interfejs programowy jest praktycznie zgodny ze zwykłą konsolą tekstową.net. Pozwala to nawet, po drobnych rozszerzeniach, na skompilowanie wszystkich przykładów (oczywiście bez używania Bind oraz Clear) w program typu EXE, działający w trybie tekstowym. Pokazuje to ogromną elastyczność platformy ASP.NET. Obiekt konsoli i powiązanie go z kontrolkami Powyższy kod określa zasadę działania konsoli na stronie ASP.NET. Jednak nadal nie mamy możliwości jej obsługi. Dlaczego? To proste. Kod klasy jest przepisem na jej budowę (tak jak np. projekt samochodu). Żeby jednak zrobić coś pożytecznego, trzeba najpierw stworzyć odpowiedni obiekt (czyli wyprodukować samochód). Zdefiniujemy teraz zmienną Console, którą będziemy się posługiwać w celu wyświetlania i odczytywania tekstu. W tym celu pod kodem klasy HtmlConsole dodaj następujący kod: Kod 2. Zmienna Console //////////////////////////////////////////////////////////// HtmlConsole Console = new HtmlConsole(); //////////////////////////////////////////////////////////// Taka deklaracja zmiennej zapewni, że przy każdym ładowaniu strony zostanie stworzony nowy obiekt konsoli. Jednakże taka konsola nadal nie będzie poprawnie działać, ponieważ nie będzie wiedzieć, które kontrolki ma obsługiwać jako swoje wejście i wyjście. Dlatego trzeba dodać jeszcze kod wiążący konsolę z kontrolkami. Należy umieścić go w obsłudze zdarzenia Load strony. Ale jak? 9

10 Znowu całkiem prosto. Należy powrócić na zakładkę Design i w liście rozwijalnej komponentów odnaleźć element Page. Jest to obiekt reprezentujący stronę w pamięci serwera. Następnie należy przełączyć listę właściwości na listę zdarzeń (mały piorunek ) i zaznaczyć zdarzenie o nazwie Load. Można teraz otworzyć listę dostępnych procedur obsługi zdarzeń, żeby wybrać jedną, która będzie wywoływana na początku ładowania strony. Ponieważ jeszcze nie ma żadnych procedur obsługi zdarzeń, trzeba utworzyć nową. Robi się to przez dwukrotne kliknięcie po prawej stronie nazwy zdarzenia. W treść powstałej w ten sposób procedury Page_Load wstaw kod wiążący konsolę z kontrolkami, jak poniżej: Kod 3. Obsługa ładowania strony void Page_Load(object sender, EventArgs e) { Console.Bind(TxtKonsola, TxtLinia); Zauważ, że jeśli teraz uruchomisz stronę (ten sam przycisk Play), to w konsoli będzie wyświetlany znak podkreślenia, co oznacza, że konsola jest pusta. Jest to poprawny efekt, świadczący o wywołaniu metody Bind(), która w swojej treści wywołuje Clear(). Skoro tę część mamy już za sobą, pora na zajęcie się pierwszymi przyciskami. Dynamiczna zmiana właściwości kontrolek Działanie przycisku CLS jest wyjątkowo proste jego zadaniem jest wyczyszczenie konsoli. W tym celu na zakładce Design wystarczy raz kliknąć w ten przycisk, aby go zaznaczyć. Następnie należy przełączyć listę właściwości na listę zdarzeń i zaznaczyć zdarzenie Click. Podobnie, dwukrotne kliknięcie w to zdarzenie stworzy procedurę obsługi, którą wystarczy wypełnić wywołaniem metody Clear() konsoli: Kod 4. Czyszczenie konsoli void BtnCLS_Click(object sender, EventArgs e) { Console.Clear(); Przycisk B/W jest już jednak ciekawszy. Ma on za zadanie przełączać na zmianę kolory konsoli (białe na czarnym, czarne na białym). Podobnie, na zakładce Design trzeba wskazać ten przycisk i utworzyć procedurę obsługi zdarzenia Click. Poniższy kod 10

11 sprawdza, jaki jest aktualny kolor tła konsoli i zależnie od niego zmienia programowo właściwości dotyczące ustawień kolorów w kontrolkach TxtKonsola i TxtLinia: Kod 5. Zmiana kolorów konsoli void BtnBW_Click(object sender, EventArgs e) { if (TxtKonsola.BackColor == Color.Black) { // Czarne litery, białe tło TxtKonsola.ForeColor = TxtLinia.ForeColor = Color.Black; TxtKonsola.BackColor = TxtLinia.BackColor = Color.White; else { // Białe litery, czarne tło TxtKonsola.ForeColor = TxtLinia.ForeColor = Color.White; TxtKonsola.BackColor = TxtLinia.BackColor = Color.Black; Pojawia się jednak pewien problem strona nie chce się uruchomić, ponieważ pojawia się komunikat o błędzie (warto go zobaczyć!). Dotyczy on nieznanego symbolu Color, który m.in. definiuje wartości RGB różnych kolorów. Jednak skoro symbol ten jest dostępny na platformie.net, to dlaczego jest nieznany? Otóż symbol ten jest nieznany z pewnej subtelnej, ale istotnej przyczyny jest on zawarty w innej przestrzeni nazw. Przestrzeń nazw (inaczej obszar nazw, ang. namespace) służy do organizowania nazw symboli (takich jak np. Color) w odrębne, niebędące w konflikcie całości. Ma to zapobiegać konfliktom nazw, ponieważ przestrzeń nazw staje się częścią pełnej klasyfikowanej nazwy symbolu (pozwala to rozróżnić hipotetyczną listę jednokierunkową List od kontrolki listy List oraz obiektu List, zawierającego treść wysyłanego listu ). Jak więc dowiedzieć się, w jakiej przestrzeni nazw rezyduje symbol Color? Należy skorzystać z przeglądarki klas, która jest dostępna po przełączeniu listy właściwości na listę klas (zakładka Classes). W polu Enter Name to Search wpisz Color i naciśnij Enter. Szukany symbol pojawi się tym razem jako pierwszy na liście, ponieważ czasem trzeba znaleźć go w pozostałych wynikach. Dwukrotne kliknięcie w znaleziony symbol wyświetli okno z opisem. Warto od razu zauważyć, że bardzo pożytecznym składnikiem tego okna jest opcja Show Non-Public Members. Pozwala ona na wyświetlenie na liście składników składowych odziedziczonych z klas rodzicielskich, czyli daje możliwość sprawdzenia wszystkich dostępnych elementów. 11

12 W naszym przypadku okazuje się, że pełną kwalifikowaną nazwą poszukiwanego symbolu jest System.Drawing.Color. Mamy teraz dwa wyjścia: albo poprawić kod obsługujący zmianę koloru, dopisując System.Drawing. przed każdym symbolem Color, albo wskazać stronie, aby, poszukując definicji symboli, korzystała dodatkowo z przestrzeni nazw System.Drawing. To drugie rozwiązanie jest oczywiście szybsze. Potrzebna będzie w takim razie dyrektywa Import. Aby móc ją dodać, należy najpierw przełączyć się na zakładkę All. Pod dyrektywą Page (czyli w drugiej linii pliku) wystarczy dopisać poniższą zaznaczoną linię: Kod 6. Importowanie przestrzeni nazw Page Language="C#" %> Import Namespace="System.Drawing" %> Teraz strona powinna ponownie działać i to całkiem dobrze pozwalając na szybką zmianę kolorów konsoli. Uwagi praktyczne Pracując ze środowiskiem WebMatrix warto pamiętać, że dwukrotne kliknięcie w kontrolkę jest prostym sposobem na stworzenie metody obsługi domyślnego zdarzenia. Typ takiego zdarzenia zależy od kontrolki, np. dla przycisku będzie to zdarzenie Click. Powoduje to automatyczne generowanie kodu i połączenie kontrolki ze stworzoną w ten sposób metodą. Jest to więc całkiem pożyteczna funkcja, ale trzeba uważać, aby jej nie nadużywać. W przeciwnym przypadku trzeba będzie skasować niepotrzebną metodę z zakładki Code oraz usunąć powiązanie kontrolki z metodą na zakładce ze zdarzeniami. Bardzo ciekawymi i przydatnymi funkcjami jest także śledzenie strony lub jej debugowanie. Śledzenie (ang. tracing) pozwala na podgląd w oknie przeglądarki szczegółów związanych z przetwarzaniem strony na serwerze. Debugowanie zaś jest czasem konieczne, żeby dowiedzieć się szczegółów dotyczących błędu występującego na stronie. Żeby włączyć takie funkcje trzeba w rozwijalnej liście komponentów odnaleźć element Document lub przełączyć się na zakładkę Code. Spowoduje to wyświetlenie właściwości strony, gdzie można ustawić wartość True dla właściwości Trace (aby włączyć śledzenie) oraz Debug (aby włączyć debugowanie). Należy przy tym pamiętać, że są to informacje pomocnicze dla twórcy strony i w środowisku produkcyjnym należy funkcje takie wyłączać. Rozbudowa strony 12

13 Przejdziemy teraz do właściwych ćwiczeń. Ich ogólna zasada działania jest prosta użytkownik ma wciskać różne przyciski. Jeśli coś ma zostać wyświetlone, będzie używana metoda Console.Write() lub Console.WriteLine(), a żądany tekst będzie pojawiał się w kontrolce TxtKonsola. Jeśli trzeba będzie coś odczytać, odpowiedni napis będzie pobierany metodą Console.ReadLine() z kontrolki TxtLinia. W tym celu do kolejnych przycisków dodasz obsługę zdarzenia Click i wpiszesz kod realizujący działania. Zauważ, że obsługa każdego przycisku będzie kończyć się wywołaniem metody Koniec(). Pozwoli ona zorientować się, gdzie skończył się tekst wypisany po naciśnięciu każdego przycisku. Należy więc dopisać taką metodę: Kod 7. Metoda Koniec() void Koniec() { Console.WriteLine("==KONIEC=="); Ćwiczenie 1 Hello Na pierwszy ogień pójdzie klasyczne Hello world. Dla urozmaicenia, tekst będzie wyświetlany w pętli for. Poniższy kod umieść w procedurze obsługi zdarzenia Click przycisku Hello : Kod 8. Wyświetlanie powitania żądaną liczbę razy void BtnHello_Click(object sender, EventArgs e) { for (int i = 1; i < 10; i++) { Console.WriteLine(i.ToString() + ") hello"); Koniec(); Zauważ, jak liczona jest ilość powtórzeń pętli. Możesz zmieniać granice powtarzania (wartość początkową oraz końcową i), jak również warunek powtarzania czy sposób zmiany wartości zmiennej i. Zauważ ponadto, jak aktualna wartość i jest zamieniana na napis (i.tostring()) przed wyświetleniem. Ćwiczenie 2 Typy danych Jest to ćwiczenie z dość długim kodem źródłowym, ale pozwalające zorientować się praktycznie w kilku aspektach platformy.net. Pierwszą i najciekawszą rzeczą jest stworzenie metody ZbadajTyp(), która umożliwia zbadanie zmiennej dowolnego typu bezpośredniego. Wymaga ona dwóch parametrów: zmiennej do zbadania oraz nazwy 13

14 badanego typu. Wykorzystane jest tutaj tzw. opakowywanie (ang. boxing), pozwalające podać w miejsce parametru typu object dowolną wartość, np. zmienną wybranego typu. Kod 9. Dostępne typy danych na platformie.net void ZbadajTyp(object o, string nazwa) { Console.WriteLine("Typ " + nazwa + "\t(np. wartość" + o +") to "+ o.gettype().namespace +"." + o.gettype().name); void BtnTypy_Click(object sender, EventArgs e) { // Typy całkowitoliczbowe, ze znakiem (czyli dodatnie i ujemne) sbyte dana_sbyte = -5; short dana_short = 25000; int dana_int = ; long dana_long = L; // Typy całkowitoliczbowe, bez znaku (tylko dodatnie i zero) byte dana_byte = 5; ushort dana_ushort = 25000; uint dana_uint = U; ulong dana_ulong = UL; // Typy zmiennoprzecinkowe pojedynczej i podwójnej precyzji float dana_float = 1.5e9F; double dana_double = -3.2e-49; // Precyzyjny typ dziesiętny z 28 znaczącymi cyframi decimal dana_decimal = M; // Typ znakowy char dana_char = 'x'; // Typ napisowy string dana_string = "napis"; // Typ logiczny (tylko dwie wartości: true i false) bool dana_bool = true; // Ostateczny typ bazowy wszystkich typów object dana_object = new object(); ZbadajTyp( dana_sbyte, "sbyte" ); ZbadajTyp( dana_short, "short" ); ZbadajTyp( dana_int, "int" ); ZbadajTyp( dana_long, "long" ); ZbadajTyp( dana_byte, "byte" ); ZbadajTyp( dana_ushort, "ushort" ); 14

15 ZbadajTyp( dana_uint, "uint" ); ZbadajTyp( dana_ulong, "ulong" ); ZbadajTyp( dana_float, "float" ); ZbadajTyp( dana_double, "double" ); ZbadajTyp( dana_decimal, "decimal" ); ZbadajTyp( dana_char, "char" ); ZbadajTyp( dana_string, "string" ); ZbadajTyp( dana_bool, "bool" ); ZbadajTyp( dana_object, "object" ); Koniec(); Metoda ZbadajTyp() dla podanej wartości odczytuje dwie informacje: nazwę przestrzeni nazw oraz nazwę typu danych. Okazuje się, że wszystkie podstawowe typy danych języka C# są synonimami typów danych platformy.net. Takie ujednolicenie typów danych jest jednym z elementów, dzięki którym platforma ta wspiera wiele języków programowania. Ćwiczenie 3 Konwersje Jest to kolejne ćwiczenie z dość długim kodem źródłowym. Ma ono na celu pokazanie możliwych konwersji między typami danych. Używane są tu m.in. konwersje między liczbami a napisami (i na odwrót), promocje całkowite i zmiennoprzecinkowe oraz konwersje zawężające (obcięcia). Kod 10. Konwersje między różnymi typami danych void BtnKonwersje_Click(object sender, EventArgs e) { // (1) Konwersja: liczba -> napis int liczba = 50; Console.WriteLine("Konwersja automatyczna:" + liczba); Console.Write("Konwersja jawna:"); Console.WriteLine(liczba.ToString()); // Odczyt liczby podanej przez użytkownika string podana = Console.ReadLine(); // (2) Konwersja: napis -> liczba 15

16 liczba = Convert.ToInt32(podana); // Warunki logiczne przy konwersjach typów if (liczba == 0) { Console.WriteLine( "Wpisz liczbę, żeby wykonać więcej konwersji..."); // Wcześniejsze zakończenie i wyjscie z metody Koniec(); return; // (3) Promocja całkowita: sbyte -> short, sbyte -> int // short -> int, int -> long long liczbalong = liczba; Console.WriteLine("Podana liczba:" + liczbalong); // Zbliżamy się do granicy zakresu liczb typu int liczbalong += ; // maks. liczba Int32 to Console.WriteLine("Zwiększona liczba long:" + liczbalong); // (4) Jawna konwersja zawężająca liczba = (int) liczbalong; Console.WriteLine("Odzyskana liczba int:" + liczba); if ((liczba < 0) (liczba!= liczbalong)) { Console.WriteLine("Wystąpił błąd konwersji!!!"); // Konwersja: napis -> liczba liczba = Convert.ToInt32(podana); Console.WriteLine("Jeszcze raz - podana liczba:" + liczba); // (5) Promocja zmiennoprzecinkowa Console.WriteLine("Liczba po pomnożeniu przez 2.137:" + liczba * 2.137); // Ten sam wynik co przed chwilą double liczbadouble = liczba * 2.137; // (6) Obcięcie części ułamkowej liczba = (int) liczbadouble; Console.WriteLine("Liczba po konwersji do int:" + liczba); 16

17 Koniec(); W przypadku (1) konwersja liczby na napis może odbywać się jawnie przez wywołanie dla liczby metody ToString(), która jest dostępna dla każdej zmiennej dowolnego typu. Alternatywą jest wykorzystanie konwersji automatycznej, kiedy wiadomo już, że potrzebny jest napis, a liczba jest tylko dołączana operatorem +. Metoda ToString() jest wtedy wywoływana automatycznie. Zauważ, że w takim przypadku liczba nigdy nie może być pierwsza może stać co najwyżej za innym napisem. W przypadku (2) konwersja napisów na liczby (int, short, double itp.) odbywa się z użyciem klasy Convert (konwertuj). Klasa ta posiada duży zbiór metod do konwersji między różnymi typami danych. Najczęściej jednak stosuje się metody: ToInt32(), ToInt16(), ToSByte(), ToDouble(), ToSingle(), ToUInt32(), ToUInt16(), ToByte(), ToBoolean(), ToInt64(), ToUInt64(). Każda z tych metod występuje w kilku wersjach, co daje możliwość łatwiejszego wykonywania konwersji. Przypadek (3) pokazuje tzw. promocje całkowite. Można tu zauważyć prostą zasadę jest to konwersja automatyczna, pozwalająca bez utraty dokładności zamienić wartości mniejszego typu na wartości większego typu. Przykładowo, wartość 120 typu sbyte (mającego zakres od 128 do 127) można bezstratnie zamienić na wartość 120 typu short (o zakresie od do ). W przypadku odwrotnym (4) można zamienić wartości większego typu na wartości mniejszego typu, obcinając najbardziej znaczące bity. Jednak trzeba się tu liczyć z możliwością powstania błędów wynikających z takiej konwersji. Na przykład wartość 3000 typu ushort (typ całkowity, 16-bitowy, bez znaku) po obcięciu do typu byte (typ całkowity, 8-bitowy, bez znaku) zamienia się na wartość 184. Wynika to z postaci liczb typu ushort: 3000 = (11 * 256) Tylko mniej znaczący bajt jest zostawiany i stąd niedokładność. Jeszcze ciekawsze problemy stwarza konwersja na mniejsze typy ze znakiem, ponieważ najstarszy bit takich liczb ma wartość ujemną. Dla przykładu: liczba long (64-bitowa, ze znakiem) o wartości: = A6E93210 (16) = (166 * 2 24 ) + (233 * 2 16 ) + (50 * 2 8 ) + 16, po obcięciu do liczby typu int (32-bitowa, ze znakiem) zamienia się na: = ( 1 * 2 31 ) + (( ) * 2 24 ) + (233 * 2 16 ) + (50 * 2 8 ) + 16 = A6E93210 (16) = Wszystko to wynika z reprezentacji liczb w pamięci w postaci binarnej. 17

18 Warto więc pamiętać o zawsze działających promocjach całkowitych i nie zawsze działających obcięciach zakresów. W przypadku (5) mamy podobnie zachowujące się promocje zmiennoprzecinkowe. Konwersja liczby float na double udaje zawsze się, konwersja w drugą stronę (obcięcie) może spowodować niedokładność. Przypadek (6) jest ciekawy i dość często wykorzystywany. Konwersja liczby zmiennoprzecinkowej na liczbę całkowitą polega na odrzuceniu części ułamkowej. Nawet, jeśli jest to np. liczba 13,999999, po konwersji pozostanie tylko całkowita wartość 13. Należy pamiętać, aby wynikowa liczba mieściła się w zakresie docelowego typu, ponieważ inaczej mogą powstać niedokładności. Zaokrąglanie zgodne z regułami matematycznymi zapewnia metoda Math.Round(). Ćwiczenie 4 Gwiazdki Jest to ćwiczenie proste, a jednocześnie ciekawe. Jego celem jest wyświetlenie trójkątnego wzoru składającego się z gwiazdek tak aby każdy wiersz był dłuższy (lub krótszy) od kolejnego o jedną gwiazdkę. Podstawowym założeniem ćwiczenia jest możliwość użycia tylko trzech instrukcji wyświetlających: Console.Write("*"), Console.Write(" ") oraz Console.WriteLine(). Kod 11. Wyświetlenie trójkątnego wzoru składającego się z gwiazdek void BtnGwiazdki_Click(object sender, EventArgs e) { int ile = Convert.ToInt32(Console.ReadLine()); if (ile < 1) { Console.WriteLine("Podaj liczbę wierszy!"); for (int y = 1; y <= ile; y++) { for (int x = 1; x <= y; x++) { Console.Write("*"); Console.WriteLine(); Koniec(); Na początku pobierana jest liczba określająca żądaną liczbę wierszy wzoru. Jak można się domyślić, możliwe są cztery układy wzorów. Tutaj mamy do czynienia z najprostszą wersją: w każdym wierszu wyświetlanych jest tyle gwiazdek, jaki jest numer wiersza. 18

19 Cała tajemnica tkwi w umiejętnym zagnieżdżeniu pętli w pętli oraz w rozważnym doborze granic indeksowania w każdej z pętli. Ćwiczenie 5 Tablice Tablice służą do gromadzenia danych tego samego typu, dostępnych przez numer elementu, czyli tzw. indeks. Język C# ma kilka zasad dotyczących tablic. W poniższym przykładzie przedstawione są różne sposoby tworzenia, wypełniania i używania tablic. Co prawda wykorzystane są tu tylko tablice jednowymiarowe, ale główne mechanizmy są takie same także dla tablic wielowymiarowych. Kod 12. Różne sposoby tworzenia i wykorzystania tablic void PokazTablice(int[] tab, string nazwa) { Console.WriteLine("::" + nazwa + "::"); for (int i = 0; i < tab.length; i++) { //Console.WriteLine("{0[{1] = {2", nazwa, i, tab[i]); Console.Write("[{0]={1\t", i, tab[i]); Console.WriteLine(); void BtnTablice_Click(object sender, EventArgs e) { // Tablica ze znanymi elementami. int[] tab1 = { 20, 30, 15, 20 ; PokazTablice(tab1, "tab1"); // Kopia tablicy? Raczej jej "duch". int[] tab2 = tab1; tab1[3] = 99; PokazTablice(tab2, "tab2"); // Dynamicznie tworzona tablica ze znanymi elementami. int[] tab3 = new int[] { 5, 10, 15, 20, 25 ; 19

20 PokazTablice(tab3, "tab3"); // Dynamicznie tworzona tablica z losowymi elementami. int[] tab4 = new int[7]; Random rnd = new Random(); for (int i = 0; i < tab4.length; i++) { tab4[i] = rnd.next(90) + 10; PokazTablice(tab4, "tab4"); Koniec(); W powyższym przykładzie stworzona jest metoda PokazTablice(). Jej celem jest przejrzyste wyświetlenie zawartości tablicy liczb całkowitych. Może ona obsłużyć dowolną tablicę, przez fakt skorzystania z dwóch fundamentalnych cech tablic. Po pierwsze, każda tablica jest obiektem, co oznacza, że w celu sięgnięcia do jej zawartości trzeba posługiwać się uchwytem. Przekazywanie oraz kopiowanie uchwytu nie zmienia zawartości tablicy ani nie powoduje tworzenia kopii tablicy. Po drugie, każda tablica posiada pole o nazwie Length. Dzięki odczytowi tego pola można dowiedzieć się, jaki jest rozmiar wybranej tablicy (nie można go zmieniać każda tablica ma stały rozmiar, określony przy jej tworzeniu). Dodatkowo, w celu wyświetlenia nazwy tablicy opisywana metoda posiada parametr nazwa ponieważ samej nazwy zmiennej nie można odczytać dynamicznie. Warto zauważyć, w jaki sposób metoda ta wyświetla kolejne elementy tablicy. W tym celu wywoływana jest metoda Write() z podaniem formatu zawierającego numery parametrów (liczone od zera) w nawiasach klamrowych. Za napisem formatu podawane są wartości parametrów, które trafią w żądane miejsca, zgodnie z określonym formatem. Ponadto w programie pokazane są różne sposoby tworzenia tablic. Tablica tab1 ma cztery elementy, podane przy jej deklaracji. Powielenie uchwytu do tej tablicy i zapisanie go w zmiennej tab2 pokazuje efekt pierwszej reguły dotyczącej tablic tab1 i tab2 są od tej pory uchwytami do tej samej tablicy. Zmiana zawartości przez uchwyt tab1 pozwala odczytać te zmiany przez uchwyt tab2. Innym, równoważnym sposobem tworzenia tablicy jest wykorzystanie wyrażenia new int [], za którym podane są wartości do umieszczenia w tablicy. Rozmiar tablicy jest wtedy równy liczbie podanych elementów. Można również zrobić inaczej, tak jak jest to 20

21 pokazane przy tworzeniu tablicy tab4 najpierw należy stworzyć tablicę żądanego rozmiaru, później wypełnić ją wartościami (tu: losowymi), a następnie wykorzystać. Przy okazji warto zauważyć, w jaki sposób tworzony jest obiekt Random i jak losowane są kolejne liczby całkowite z zakresu Ćwiczenie 6 Ocena słowna Celem ćwiczenia jest pobranie od użytkownika oceny i wyświetlenie jej interpretacji słownej. Rozpoznawane będą tylko oceny 2, 3, 4 i 5. Dla pozostałych przypadków będzie wyświetlany komunikat Nie rozumiem. Kod 13. Wyświetlanie słownej interpretacji oceny z użyciem instrukcji switch void BtnOcena_Click(object sender, EventArgs e) { int ocena = Convert.ToInt32(Console.ReadLine()); Console.WriteLine("Liczba: {0", ocena); Console.Write("Słownie:"); switch (ocena) { case 5: Console.Write("bardzo"); goto case 4; case 4: Console.WriteLine("dobry"); break; case 3: Console.WriteLine("dostateczny"); break; case 2: Console.WriteLine("niedostateczny"); break; default: Console.WriteLine("nie rozumiem"); break; Koniec(); Ćwiczenie to jest przykładem wykorzystania instrukcji switch. Otóż w języku C# każdy przypadek instrukcji switch musi kończyć się instrukcją break, goto case lub goto default. W ten sposób, czytając kod, zawsze wiadomo, jaka będzie kolejność wykonania programu dla każdego przypadku. 21

22 Ćwiczenie 7 Kwadraty Ćwiczenie to ma na celu praktyczne wykorzystanie dynamicznego tworzenia tablic. Kod 14. Wyświetlanie tablicy kwadratów liczb void BtnKwadraty_Click(object sender, EventArgs e) { int liczba = Convert.ToInt32(Console.ReadLine()); if (liczba < 1) { Console.WriteLine("Podaj największą liczbę, " + "której kwadrat chcesz zobaczyć."); else { int[] kwadraty = new int[liczba]; for (int i = 0; i < liczba; i++) { kwadraty[i] = (i+1) * (i+1); Console.WriteLine("Podana liczba:" + liczba.tostring()); for (int i = 0, l = 1; i < kwadraty.length; i++, l++) { Console.WriteLine("Kwadrat liczby {0 = {1", l, kwadraty[i]); Koniec(); Najpierw sprawdzane jest to, czy użytkownik podał liczbę dodatnią. Jeśli tak, tworzona jest tablica kwadraty o wskazanym rozmiarze (new int[liczba]), jest ona następnie wypełniana kolejnymi kwadratami liczb. Warto podkreślić, że skoro wszystkie tablice indeksowane są od zera, to przy zapisie wartości do tablicy trzeba wykorzystać kwadrat aktualnej wartości licznika pętli i powiększonego o jeden. Tablica jest następnie wyświetlana z wykorzystaniem informacji o jej rozmiarze, odczytanej z pola Length. Ćwiczenie 8 Tabliczka mnożenia Ćwiczenie to prowadzi do wyświetlenia prostej tabliczki mnożenia, bez dodatkowych nagłówków określających mnożone liczby. Wyświetlane są jedynie wyniki mnożenia. Kod 15. Wyświetlanie tabliczki mnożenia z własnym formatowaniem liczb void BtnTabliczka_Click(object sender, EventArgs e) { const int ROZMIAR = 5; int y = 1; while (y <= ROZMIAR) { int x = 1; 22

23 while (x <= ROZMIAR) { Console.Write("{0,6:F2", (double) x * y); x++; Console.WriteLine(); y++; Koniec(); Tym razem dla odmiany zastosowane są zagnieżdżone pętle while. Warto zauważyć, że rozmiar tablicy jest określony przez stałą ROZMIAR. Jej wartość określona jest w kodzie jednokrotnie i jak w przypadku każdej stałej nie może ulegać zmianie (chyba, że zostanie poprawiony sam kod). Charakterystyczne jest tutaj to, że wyniki mnożenia są wyświetlane jako liczby zmiennoprzecinkowe, przez wymuszoną rzutowaniem promocję zmiennoprzecinkową. Dodatkowo zastosowany jest tutaj własny sposób formatowania liczb, którego opis można znaleźć w dokumentacji platformy.net pod hasłami: formatting strings, composite formatting oraz standard numeric format strings. Podany tu schemat formatu "{0,6:F2" należy rozumieć następująco: zerowy parametr (czyli wynik mnożenia) wyświetl w polu o długości 6 znaków, dosuwając wyświetlane znaki do prawej strony (do lewej, gdyby było 6). Wyświetlona będzie liczba zmiennoprzecinkowa ("F") z dwoma miejscami po przecinku. 23

Microsoft IT Academy kurs programowania

Microsoft IT Academy kurs programowania Microsoft IT Academy kurs programowania Podstawy języka C# Maciej Hawryluk Język C# Język zarządzany (managed language) Kompilacja do języka pośredniego (Intermediate Language) Kompilacja do kodu maszynowego

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Laboratorium 1. Wstęp do programowania w języku Java. Narzędzia 1. Aby móc tworzyć programy w języku Java, potrzebny jest zestaw narzędzi Java Development Kit, który można ściągnąć

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

Kurs walut. Specyfikacja projektu. Marek Zając 2013-12-16

Kurs walut. Specyfikacja projektu. Marek Zając 2013-12-16 Kurs walut Specyfikacja projektu Marek Zając 2013-12-16 Spis treści 1. Podsumowanie... 2 1.1 Wstęp... 2 1.2 Projekt interfejsu... 2 1.2.1 Rozmiar głównego okna... 2 2. Słownik pojęć... 2 2.1 Definicja

Bardziej szczegółowo

I - Microsoft Visual Studio C++

I - Microsoft Visual Studio C++ I - Microsoft Visual Studio C++ 1. Nowy projekt z Menu wybieramy File -> New -> Projekt -> Win32 Console Application w okienku Name: podajemy nazwę projektu w polu Location: wybieramy miejsce zapisu i

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16

Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński. Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN. Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. M. Trzebiński C++ 1/16 M. Trzebiński C++ 1/16 Podstawy języka C++ Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński C++ 2/16

Bardziej szczegółowo

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29)

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29) Wersja 1.1 (2014-09-29) Politechnika Poznańska Pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5 60-965 Poznań http://www.put.poznan.pl/ Dział Rozwoju Oprogramowania http://intranet.put.poznan.pl/department/at Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu?

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? System Informacji Oświatowej Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? Programy Arkusz Optivum, Kadry Optivum, Płace Optivum, Sekretariat Optivum oraz Księgowość Optivum dostarczają znaczną część danych

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP W tym opracowaniu opisano, jak korzystać z edytora zasad grupy do zmiany ustawień zasad lokalnych dla

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX

Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Microsoft.NET: LINQ to SQL, ASP.NET AJAX Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2008 oraz serwer bazy danych SQL Server Express 2005 (lub

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Joanna Patrzyk Bartłomiej Patrzyk Katarzyna Rycerz jpatrzyk@quide.eu bpatrzyk@quide.eu kzajac@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium JavaServer Pages Celem ćwiczenia jest zbudowanie kilku prostych stron internetowych z użyciem technologii JSP. Podczas ćwiczenia wykorzystany zostanie algorytm sortowania bąbelkowego

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2. Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3. wersja 0.0.

Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2. Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3. wersja 0.0. Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2 Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3 wersja 0.0.4 2z12 1. Wymagania systemowe. Przed rozpoczęciem instalacji

Bardziej szczegółowo

Dodanie nowej formy do projektu polega na:

Dodanie nowej formy do projektu polega na: 7 Tworzenie formy Forma jest podstawowym elementem dla tworzenia interfejsu użytkownika aplikacji systemu Windows. Umożliwia uruchomienie aplikacji, oraz komunikację z użytkownikiem aplikacji. W trakcie

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU

INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU Zarządzanie Procesami Informatycznymi Sp. z o.o. 54-204 Wrocław, ul. Legnicka 62 Tel. : ( 071 ) 354 88 88 Fax : ( 071 ) 354 88 99 E-mail : biuro@vilico.pl INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU Wersja 1.4-1 - Spis

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich?

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Część IX C++ Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Na początku, przed stworzeniem właściwego kodu programu zaprojektujemy naszą aplikację i stworzymy schemat blokowy

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Excel Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu.

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu. Skrócony opis Kopiowanie Kopiowanie Szybkie kopiowanie 3 Naciśnij przycisk na panelu operacyjnym 4 Po umieszczeniu dokumentu na szybie skanera dotknij opcji Zakończ zadanie, aby powrócić do ekranu głównego.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Zajęcia nr 15 JavaScript wprowadzenie do JavaScript

Zajęcia nr 15 JavaScript wprowadzenie do JavaScript Zajęcia nr 15 JavaScript wprowadzenie do JavaScript Prowadzący: Andrzej Gąsienica-Samek, strona kółka www.atinea.pl/kolko Wprowadzenie do jsfiddle.net Uruchom Chrome i wejdź na stronę http://jsfiddle.net.

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w

Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w Leszek Stasiak Zastosowanie technologii LINQ w C# 1. Wstęp - połączenie Do naszych zadań będziemy używać Microsoft Visual Studio 2010. Stwórzmy nowy projekt Windows Form Application. Mając do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego 2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego produktu. 23 czerwca 2014 Spis treści 3 Spis treści...5

Bardziej szczegółowo

1. Wartość, jaką odczytuje się z obszaru przydzielonego obiektowi to: a) I - wartość b) definicja obiektu c) typ oboektu d) p - wartość

1. Wartość, jaką odczytuje się z obszaru przydzielonego obiektowi to: a) I - wartość b) definicja obiektu c) typ oboektu d) p - wartość 1. Wartość, jaką odczytuje się z obszaru przydzielonego obiektowi to: a) I - wartość b) definicja obiektu c) typ oboektu d) p - wartość 2. Poprawna definicja wskażnika b to: a) float *a, **b = &a; b) float

Bardziej szczegółowo

Kadry Optivum, Płace Optivum

Kadry Optivum, Płace Optivum Kadry Optivum, Płace Optivum Jak seryjnie przygotować wykazy absencji pracowników? W celu przygotowania pism zawierających wykazy nieobecności pracowników skorzystamy z mechanizmu Nowe wydruki seryjne.

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator 1.Instalacja środowiska Qt Creator Qt Creator jest wygodnym środowiskiem programistycznym przeznaczonym do tworzenia projektów, czyli aplikacji zarówno konsolowych, jak i okienkowych z wykorzystaniem biblioteki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word)

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word) Dostosowywanie paska zadań Ćwiczenia nr 2 Edycja tekstu (Microsoft Word) Domyślnie program Word proponuje paski narzędzi Standardowy oraz Formatowanie z zestawem opcji widocznym poniżej: Można jednak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Viatoll Calc v1.3. Viatoll Calc. Instrukcja użytkownika. Strona 1

Viatoll Calc v1.3. Viatoll Calc. Instrukcja użytkownika. Strona 1 Viatoll Calc Instrukcja użytkownika Strona 1 Spis treści 1 Wstęp...3 2 Opis panelu głównego...3 2.1 Menu aplikacji...4 2.2 Tabela z trasami...5 2.3 Strona kalkulatora viatoll...6 2.4 Pasek statusu...7

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Instalacji

Instrukcja Instalacji Generator Wniosków Płatniczych dla Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Instrukcja Instalacji Aplikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Spis treści

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi PC0060 ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji Instrukcja obsługi Rozdział 1 Produkt 1.1 Instrukcja Produkt PC0060 to najlepsze rozwiązanie w zakresie przesyłania danych.

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Zadanie: Utwórz szablon rysunkowy składający się z: - warstw - tabelki rysunkowej w postaci bloku (według wzoru poniżej)

Bardziej szczegółowo

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja.

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. Kontrola topto Obsługa aplikacji Kontrola topto 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. 5. Dodawanie, edycja i usuwanie przejść.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 050. Crystal Reports. Ćwiczenie 1. Otwarte pozycje

Laboratorium 050. Crystal Reports. Ćwiczenie 1. Otwarte pozycje Laboratorium 050 Crystal Reports Ćwiczenie 1 Otwarte pozycje 1. Uruchomić Microsoft.NET 2. Wybrać New Project, preferowany język (np. VB), Reporting, Crystal Reports Application i w polu Name (nazwa projektu)

Bardziej szczegółowo

Instrukcjaaktualizacji

Instrukcjaaktualizacji Instrukcja Instrukcjaaktualizacji aktualizacji oprogramowania oprogramowaniainpro InProBMS BMS SPIS TREŚCI 1. AKTUALIZACJA 3 1.1. ARCHIWIZACJA BAZY DANYCH...3 1.1.1. AUTOMATYCZNA...3 1.1.2. RĘCZNA...4

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi Oprogramowanie DMS Lite Podstawowa instrukcja obsługi 1 Spis treści 1. Informacje wstępne 3 2. Wymagania sprzętowe/systemowe 4 3. Instalacja 5 4. Uruchomienie 6 5. Podstawowa konfiguracja 7 6. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów 1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów Co to jest styl? Styl jest ciągiem znaków formatujących, które mogą być stosowane do tekstu w dokumencie w celu szybkiej zmiany jego wyglądu. Stosując styl, stosuje

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl Do połączenia z serwerem A&B w celu załadowania lub pobrania materiałów można wykorzystać dowolny program typu "klient FTP". Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów BESKIDZKIE TOWARZYSTWO EDUKACYJNE Podstawy technologii cyfrowej i komputerów Budowa komputerów cz. 2 systemy operacyjne mgr inż. Radosław Wylon 2010 1 Spis treści: Rozdział I 3 1. Systemy operacyjne 3

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

System Obsługi Zleceń

System Obsługi Zleceń System Obsługi Zleceń Podręcznik Administratora Atinea Sp. z o.o., ul. Chmielna 5/7, 00-021 Warszawa NIP 521-35-01-160, REGON 141568323, KRS 0000315398 Kapitał zakładowy: 51.000,00zł www.atinea.pl wersja

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości część 2 Zaprojektowaliśmy stronę dodaj_dzial.aspx proszę jednak spróbować dodać nowy dział nie podając jego nazwy

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Przygotowany dokument można: wydrukować i oprawić, zapisać jako strona sieci Web i opublikować w Internecie przekonwertować na format PDF i udostępnić w postaci

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW. Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01

Aplikacje WWW. Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01 Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z technologią ASP.NET Web Forms. Wprowadzenie teoretyczne. 1. Komunikacja klient-serwer poprzez połączenie internetowe

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika SoftwareStudio Studio 60-349 Poznań, ul. Ostroroga 5 Tel. 061 66 90 641 061 66 90 642 061 66 90 643 061 66 90 644 fax 061 86 71 151 mail: poznan@softwarestudio.com.pl Herkules WMS.net Instrukcja użytkownika

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości

Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości Wstęp Platforma Zdalnej Edukacji Gliwickiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości (dalej nazywana

Bardziej szczegółowo

Podstawowe czynnos ci w programie Word

Podstawowe czynnos ci w programie Word Podstawowe czynnos ci w programie Word Program Word to zaawansowana aplikacja umożliwiająca edytowanie tekstu i stosowanie różnych układów, jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości, należy najpierw

Bardziej szczegółowo

Platforma.NET. Laboratorium nr 1 Podstawy języka C#

Platforma.NET. Laboratorium nr 1 Podstawy języka C# Platforma.NET Laboratorium nr 1 Podstawy języka C# Ćwiczenie 1 1. Utwórz nowy projekt a. Z menu File wybierz New/Project b. W oknie dialogowym New Project określ następujące właściwości: typu projektu:

Bardziej szczegółowo

Zdalny podgląd wizualizacji z panelu XV100 przez przeglądarkę internetową (WebServer)

Zdalny podgląd wizualizacji z panelu XV100 przez przeglądarkę internetową (WebServer) www.eaton.com www.moeller.pl Zdalny podgląd wizualizacji z panelu XV100 przez przeglądarkę internetową (WebServer) Notatka aplikacyjna NA152PL Spis treści 1. Wprowadzenie... 3 2. Wymagane oprogramowanie...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Roger Licensing Server v1.0.0 Rev. A

Instrukcja do programu Roger Licensing Server v1.0.0 Rev. A Instrukcja do programu Roger Licensing Server v1.0.0 Rev. A Spis treści Spis treści... 2 Wprowadzenie... 3 Przeznaczenie... 3 Moduły... 3 Koncepcja działania... 3 Wymagania... 4 Instalacja... 5 Używanie

Bardziej szczegółowo

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI dla systemu Windows Vista SPIS TREśCI Rozdział 1: WYMAGANIA SYSTEMOWE...1 Rozdział 2: INSTALACJA OPROGRAMOWANIA DRUKARKI W SYSTEMIE WINDOWS...2 Instalowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej Instrukcja użytkownika Instrukcja korzystania z certyfikatu wersja 7.6 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe Zestawienie wydatków rok 2015 1 Wstaw numerację stron. Aby to zrobić przejdź na zakładkę Wstawianie i w grupie Nagłówek i stopka wybierz Numer strony. Następnie określ pozycję numeru na stronie (na przykład

Bardziej szczegółowo

Informatyka, Ćwiczenie 1. 1. Uruchomienie Microsoft Visual C++ Politechnika Rzeszowska, Wojciech Szydełko. I. ZałoŜenie nowego projektu

Informatyka, Ćwiczenie 1. 1. Uruchomienie Microsoft Visual C++ Politechnika Rzeszowska, Wojciech Szydełko. I. ZałoŜenie nowego projektu Informatyka, Ćwiczenie 1 1. Uruchomienie Microsoft Visual C++ I. ZałoŜenie nowego projektu Wybieramy menu: File>New>Files jak na rys. poniŝej Zapisujemy projekt pod nazwą LAN, w katalogu d:\temp\lab typu

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Jak posługiwać się edytorem treści

Jak posługiwać się edytorem treści Jak posługiwać się edytorem treści Edytor CKE jest bardzo prostym narzędziem pomagającym osobom niezaznajomionym z językiem HTML w tworzeniu interaktywnych treści stron internetowych. Razem z praktyka

Bardziej szczegółowo

Platformy Programowania

Platformy Programowania Platformy Programowania Ćwiczenie 1 4 x Hello World! Środowisko programistyczne, w którym będziemy pracować do wakacji: Microsoft Visual Studio 2010 Profesional 1. Utwórz aplikację konsolową. Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut)

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Cookies niewielkie porcje danych tekstowych, które mogą być przesyłane między serwerem a przeglądarką. Przeglądarka przechowuje te dane przez określony czas.

Bardziej szczegółowo

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Produkcja by CTI Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Spis treści 1. Ważne informacje przed instalacją...3 2. Instalacja programu...4 3. Nawiązanie połączenia z serwerem SQL oraz z programem

Bardziej szczegółowo

16) Wprowadzenie do raportowania Rave

16) Wprowadzenie do raportowania Rave 16) Wprowadzenie do raportowania Rave Tematyka rozdziału: Przegląd wszystkich komponentów Rave Tworzenie nowego raportu przy użyciu formatki w środowisku Delphi Aktywacja środowiska Report Authoring Visual

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja platformy.net Framework.

1. Instalacja platformy.net Framework. Konfiguracja sprzętowo-programowa komputera umożliwiająca korzystanie z komponentu do składania podpisu elektronicznego w oknie przeglądarki dla systemów e-giodo oraz Elektroniczna Skrzynka Podawcza (ESP)

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

,Aplikacja Okazje SMS

,Aplikacja Okazje SMS , jest rozwiązaniem, które umożliwia bez umiejętności programistycznych uruchomić własną aplikację na fanpage-u firmy lub marki. Pozwala ona na dodanie numeru telefonu do swojej bazy w SerwerSMS.pl, umożliwiając

Bardziej szczegółowo

Windows Server 2008 Standard Str. 1 Ćwiczenia. Opr. JK. I. Instalowanie serwera FTP w Windows Server 2008 (zrzuty ekranowe z maszyny wirtualnej)

Windows Server 2008 Standard Str. 1 Ćwiczenia. Opr. JK. I. Instalowanie serwera FTP w Windows Server 2008 (zrzuty ekranowe z maszyny wirtualnej) Windows Server 2008 Standard Str. 1 Ćwiczenia. Opr. JK I. Instalowanie serwera FTP w Windows Server 2008 (zrzuty ekranowe z maszyny wirtualnej) Uruchom maszynę wirtualną Server 2008 Zaloguj się do konta

Bardziej szczegółowo

System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta

System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta System Wsparcia Organizacji Zakupów w GRUPIE TAURON - Podręcznik Oferenta (c) 2012 Otwarty Rynek Elektroniczny S.A. 1 TAURON Polska Energia SA Marketplanet 1. Spis treści 1. SPIS TREŚCI... 2 2. WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

UNIFON podręcznik użytkownika

UNIFON podręcznik użytkownika UNIFON podręcznik użytkownika Spis treści: Instrukcja obsługi programu Unifon...2 Instalacja aplikacji Unifon...3 Korzystanie z aplikacji Unifon...6 Test zakończony sukcesem...9 Test zakończony niepowodzeniem...14

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych ver. 0.6 1 Instalacja 1. Proces instalacji należy rozpocząć od sprawdzenia, czy w systemie MS Windows jest zainstalowana aplikacja

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/03_01/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 Instalacja serwera MS SBS 2003 R2 Premium w wersji dla polskich szkół (D1) Zadanie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na dostosowanie pulpitu i menu Start do indywidualnych potrzeb uŝytkownika. Środowisko graficzne systemu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS

Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS 1. Instalacja programu JAVA Przed pierwszą rejestracją do systemu e-bank EBS na komputerze należy zainstalować program JAVA w wersji 6u7 lub nowszej. Można go

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji Asystenta Hotline

Instrukcja instalacji Asystenta Hotline SoftVig Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Instrukcja instalacji Asystenta Hotline Ver. 3.5 2012-06-19 2 Instrukcja obsługi programu Asystent Hotline Zawartość 1 INSTALACJA PROGRAMU 3 1.1 WARUNKI KONIECZNE

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja Programu

1. Instalacja Programu Instrukcja obsługi dla programu Raporcik 2005 1. Instalacja Programu Program dostarczony jest na płycie cd, którą otrzymali Państwo od naszej firmy. Aby zainstalować program Raporcik 2005 należy : Włożyć

Bardziej szczegółowo

Język ludzki kod maszynowy

Język ludzki kod maszynowy Język ludzki kod maszynowy poziom wysoki Język ludzki (mowa) Język programowania wysokiego poziomu Jeśli liczba punktów jest większa niż 50, test zostaje zaliczony; w przeciwnym razie testu nie zalicza

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 Spis treści 1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Modbus ASCII/RTU............. 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Modbus ASCII/RTU......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Modbus ASCII/RTU...........

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i obsługi modemu ED77 pod systemem operacyjnym Windows 98 SE (wydanie drugie)

Instrukcja instalacji i obsługi modemu ED77 pod systemem operacyjnym Windows 98 SE (wydanie drugie) Instrukcja instalacji i obsługi modemu ED77 pod systemem operacyjnym Windows 98 SE (wydanie drugie) UWAGA Podstawowym wymaganiem dla uruchomienia modemu ED77 jest komputer klasy PC z portem USB 1.1 Instalacja

Bardziej szczegółowo

Dokument zawiera instrukcję samodzielnej Instalacji Microsoft SQL Server 2008 R2 RTM - Express na potrzeby systemu Sz@rk.

Dokument zawiera instrukcję samodzielnej Instalacji Microsoft SQL Server 2008 R2 RTM - Express na potrzeby systemu Sz@rk. Dokument zawiera instrukcję samodzielnej Instalacji Microsoft SQL Server 2008 R2 RTM - Express na potrzeby systemu Sz@rk. 1. Wstęp Przed zainstalowaniem serwera SQL należy upewnić się czy sprzęt na którym

Bardziej szczegółowo