PROBLEMY WSPÓŁCZESNEJ SERVICE ORIENTED ARCHITECTURE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROBLEMY WSPÓŁCZESNEJ SERVICE ORIENTED ARCHITECTURE"

Transkrypt

1 PROBLEMY WSPÓŁCZESNEJ SERVICE ORIENTED ARCHITECTURE KATARZYNA LANGE-SADZI SKA Uniwersytet Łódzki MAŁGORZATA ZIEMECKA Uniwersytet Łódzki, Wy sza Szkoła Informatyki w Łodzi Streszczenie W artykule zawarto informacje na temat SOA. Zaprezentowano problemy zwi zane z wdro eniem i u ytkowaniem współczesnej architektury SOA. Słowa kluczowe: SOA, Architektura zorientowana na usługi, Web Services 1. Wprowadzenie Niejedno przedsi biorstwo staje przed problemem wykorzystywania aplikacji ró nych producentów i konieczno ci ich integracji. Taka integracja jest trudna, poniewa praktycznie nie istnieje komunikacja mi dzy tymi aplikacjami, co oznacza kłopoty z wymian danych mi dzy nimi. Cz sto nie udaje si zrealizowa jej automatycznie, zatem przeprowadzenie jej z sukcesem wymaga du ego nakładu czasu i mocy obliczeniowej. Nie zawsze dobrym pomysłem w tej sytuacji jest zamiana istniej cych aplikacji na inne, szczególnie wtedy, gdy obecnie wykorzystywane dobrze spełniaj zadania, do których zostały stworzone. Wymiana oprogramowania wi załaby si ponadto z wymian sprz tu, szkoleniami dla pracowników i generowałaby dodatkowe koszty. Metod, która w tej sytuacji pozwoliłaby zachowa oprogramowanie i sprz t jest SOA (Service Oriented Architecture). 2. Definicja SOA SOA oznacza architektur nastawion na usługi lub opart na usługach.[4] Mo na równie powiedzie, e jest to zestaw postulatów, rekomendacji i dobrych praktyk zwi zanych z projektowaniem architektury systemów informatycznych. [4] Architektur nale y rozumie jako logiczn struktur systemu lub systemów informatycznych z wyodr bnionymi głównymi elementami składowymi i powi zaniami mi dzy nimi. W przypadku architektury zorientowanej na usługi, logika powi za ma by zbudowana w postaci lu no powi zanych usług. Usługa jest to dowolny fragment funkcjonalno ci przydatny dla u ytkownika. Jedn z charakterystycznych cech SOA jest dzielenie procesów na mniejsze jednostki, które zebrane razem tworz wi kszy element usprawniaj cy biznes, ale osobno mog by przeznaczone do wykonywania ró nych, zupełnie innych prac. Jednostki odpowiadaj zbiorowi zasad, które pozwalaj im na samodzielny rozwój, a jednocze nie daj odpowiedni poziom standaryzacji. Te jednostki w SOA s wła nie usługami. Model rzeczywisto ci zorientowanej usługowo pozwala przygl da si ogólnej istocie problemu i nie zajmowa si szczegółami dotycz cymi np. programowania. Ten sposób postrzegania umo liwia takie pode cie do problemu, aby zauwa y najwa niejsze jego aspekty przy jednoczesnym pomini ciu szczegółów.[1]

2 Katarzyna Lange-Sadzi ska, Małgorzata Ziemecka Problemy współczesnej Service Oriented Architecture 41 SOA praktycznie rozwi zuje poł czenie sfer IT i biznesowej w firmie. Metoda ta mo e zrewolucjonizowa stosunki mi dzy tymi sferami, je li tylko uda si zmieni pogl dy o tworzeniu, wdra aniu i zarz dzaniu oprogramowaniem i zaimplementowa SOA. SOA jest podej ciem do architektury, polegaj cym na rozło eniu zło onych operacji na proste funkcje biznesowe, do wielokrotnego wykorzystania przez wiele procesów. SOA mo na stosowa na trzy sposoby: jako nowe podej cie do problemów integracyjnych 1 ; aby ci lej zwi za IT z celami biznesowymi firmy; jako model do prezentowania oprogramowania. Zastosowanie SOA powinno umo liwi zmniejszenie kosztów integracji rodowiska IT, lepsze wykorzystanie zasobów IT, minimalizacj ryzyka operacyjnego i biznesowego oraz zwi kszenie sprawno ci prowadzenia biznesu.[7] 3. Wdra anie SOA Do wdra ania architektury zorientowanej na usługi nale y si odpowiednio przygotowa. Przyjmuje si, e nale y je rozpocz od rozeznania w najwa niejszych zasobach firmy: ludziach, informacji i procesach. Wa ne jest, aby wszyscy mieli wiadomo, w jaki sposób cała organizacja i poszczególne jej działy b d przechodziły od tradycyjnej architektury IT w stron SOA. [6] Firmy, które zdecyduj si na wdro enie SOA, co oznacza b dzie zmian kultury organizacyjnej, powinny wzi po uwag nowe problemy. Implementacja SOA powoduje pojawienie si w przedsi biorstwie nowych technologii, nowych procesów, nowego sposobu my lenia. Oprócz szkole technicznych nale y koncentrowa si na wprowadzaniu umiej tno ci zaimplementowania nowych procesów biznesowych. Technologia to nie wszystko. [6] Proces wdra ania SOA wymaga czasu i wielkiego wysiłku firmy. W zale no ci od potrzeb, elementy SOA b d wdra ane w ró nym zakresie. Mo e powsta wi c architektura hybrydowa, ł cz ca star, rozproszon i now, zorientowan na usługi. Ponadto przedsi biorstwa b d musiały przystosowywa swoje rodowiska do zmian, poniewa zmienia si b d zwi zane z SOA standardy i protokoły. B d dojrzewa i ewoluowa. 4. Bł dy implementacji SOA Wiele firm osi gn ło pozytywne rezultaty wynikaj ce z wdro enia SOA. Jednak s i takie, które nie widz adnych korzy ci z implementacji architektury zorientowanej na usługi. Mogło si zdarzy, e nieprawidłowo rozpocz ły implementacj. Bardzo cz sto bł dy popełnione na starcie spowoduj nieudane wdro enie. Kolejnym wa nym zagadnieniem przy wdra aniu SOA jest wyposa enie jej w standardy. Przy zało eniu tworzenia w firmie wielu projektów, w tym jednego, odizolowanego, z architektur zorientowan usługowo mo e si okaza, e finalny produkt nie b dzie dostosowany do innych projektów. Wynika to z tworzenia aplikacji, które maj ró ne opisy usług czy charakterystyki. W przypadku SOA, jak i wielu innych architektur, bardzo wa ne jest opracowanie planu przej cia. W przeciwnym przypadku mo e si okaza, e przechodzenie na architektur zorien- 1 Np. przy wykorzystaniu tzw. szyny usługowej ESB (Enterprise Service Bus), która jest zestawem produktów umo liwiaj cych ł czenie składowych infrastruktury IT.

3 42 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 29, 2010 towan na usługi spowoduje powa ne problemy. Wdra anie zawsze niesie ze sob zmiany w funkcjonowaniu całego przedsi biorstwa. Powinna by zatem przeprowadzona analiza wpływu tych zmian na wszystkie sfery działania przedsi biorstwa (mi dzy innymi na zasoby, procesy i technologi ). Oczywi cie nale ałoby w miar mo liwo ci zainteresowa si przyszło ci usług sieciowych i technologii z nimi zwi zanych. Modelowanie SOA przebiega nieco inaczej ni przy podobnych projektach i polega na odwzorowaniu rzeczywistego wiata w taki sposób, aby rzuci wiatło na relacje i współdziałanie usług w rodowisku wielozadaniowym. Cz sto tworzone jest odwzorowanie architektury przedsi biorstwa w celu testowania wybranego oprogramowania. W ten sposób mo na wyeliminowa ju na pocz tku wiele bł dów. U podstaw współczesnej SOA le y technologia XML. Z tych podstaw wykształciły si inne technologie i standardy, bardzo wa ne dla funkcjonowania SOA. Du ym problemem w implementacji SOA jest współpraca mi dzy lud mi, a wła ciwie jej brak. Udane wdro enie SOA wymaga współdziałania ró nych działów firmy, poniewa projekty i wdro enia b d si wzajemnie przenikały i nie b d traktowały poszczególnych działów jak osobnych wysp. Implementacja zało e architektury zorientowanej na usługi b dzie wymagała np. bliskiej współpracy działów biznesu i działu IT w firmie. Bardzo cz sto trzeba przełamywa niech do takiej współpracy i do zmiany starych nawyków. Problemem, który musi rozwi za ka de wdra aj ce przedsi biorstwo jest konieczno zapewnienia rodków na szkolenia pracowników. Pracownicy zwi zani z wdro eniem i u ytkownicy ko cowi musz wykaza gotowo do odbycia szkole. Pracownicy musz by wiadomi zmian, jakie ich czekaj oraz wagi ich pomocy przy implementacji. 5. Współczesna SOA Współczesna SOA została stworzona na podstawie podstawowego modelu, przy wykorzystaniu udoskonale technologicznych. Jest wiele kategorii, które wyró niaj współczesn SOA spo ród innych koncepcji. Architektura zorientowana na usługi jest u ywana jako okre lenie wszystkich platform aplikacyjnych, zawieraj cych technologi Web Services 2 i bazuj cych na orientacji usługowej. Obecnie d y si do podniesienia jako ci usług, czyli mo liwo ci bezpiecznej i niezawodnej implementacji jak w przypadku innych, dłu ej wykorzystywanych modeli. Bardzo wa n, a mo e najwa niejsz charakterystyk SOA jest to, e przekazywanie danych jest zarz dzane przez otwarte standardy. Przesyłanie wiadomo ci mi dzy usługami odbywa si poprzez zestaw ogólnie akceptowalnych protokołów. Równie format i sposób prezentacji wiadomo ci jest standaryzowany. Współczesna SOA wspiera otwarte standardy w komunikacji i czyni mo liw komunikacj mi dzy ró nymi usługami. Wspomniana otwarto oznacza, e przedsi biorstwa maj wybór spo ród wielu rozwi za na rynku i mog korzysta z wi kszej ilo ci narz dzi ni do tej pory. Jednocze nie nie oznacza to konieczno ci rezygnacji z posiadanych platform, ale daje szanse na korzystanie z wi kszej ilo ci narz dzi ni dotychczas. Architektura zorientowana na usługi wspiera wyszukiwanie istniej cych usług zarówno wewn trz przedsi biorstwa, jak i na zewn trz. SOA pozwala współdziała aplikacjom, które nie mogły tego wcze niej robi, daj c mo liwo zamykania aplikacji w usługach dzi ki u yciu otwartych standardów. Architektura SOA d y do wykorzystania zasobów na wielu poziomach. Przejawia si to 2 Opis w punkcie 7.

4 Katarzyna Lange-Sadzi ska, Małgorzata Ziemecka Problemy współczesnej Service Oriented Architecture 43 m.in. w nacisku na to, eby efektem ubocznym ko czonych projektów były usługi, które b d u yteczne w przyszło ci. Jedn z cech charakterystycznych SOA s tzw. lu ne ł czenia mi dzy usługami. Usługi s niezale ne i do działania potrzebuj jedynie wiedzy o innych usługach. Pozwala to na uzyskanie lu nych ł cze mi dzy dziedzinami biznesu a aplikacjami firmy, a w rezultacie mo liwo osobnej ewolucji ka dej dziedziny. Dla przedsi biorstwa przechodz cego reorganizacj wewn trzn, poł czenie z innym przedsi biorstwem lub jakiekolwiek zmiany organizacyjne i technologiczne, wa na jest umiej tno przystosowania si do tych zmian i reagowania na zwi zane z nimi wydarzenia. Dzi ki rozwi zaniom dostarczanym przez architektur zorientowan na usługi, mo na zwi kszy sprawno organizacyjn, co uwa ane jest za jedn z najwi kszych korzy ci uzyskanych dzi ki SOA. W ród innych korzy ci z zastosowania architektury zorientowanej na usługi wymienia si krótszy czas reakcji na zmiany oraz wykorzystanie otwartych standardów komunikacyjnych. 6. Web Services Z SOA kojarz si najcz ciej standardy definiuj ce Web Services 3 czyli usługi sieciowe. Usługi Web Services umo liwiaj aplikacjom wymienianie si danymi oraz co jeszcze istotniejsze wykorzystywanie mo liwo ci innych aplikacji, niezale nie od tego, jak zostały zbudowane, w jakim systemie operacyjnym działaj oraz za pomoc jakich urz dze uzyskuje si do nich dost p. Mimo, e usługi Web Services działaj niezale nie od siebie, mog ł czy si w lu ne konfiguracje usług, które wykonuj okre lone zadania.[10] Web Services dobrze nadaj si do realizacji SOA. Wspomniane standardy pozwalaj na udost pnienie funkcjonalno ci systemów w postaci usług o zdefiniowanym interfejsie, niezale nym od rodowiska i technologii, w której dana funkcjonalno jest zaimplementowana. [4] Web Services opieraj si na szeroko akceptowanych na rynku informatycznym specyfikacjach, opracowanych przez konsorcjum W3C. Do zdefiniowania usług dost pnych jako Web Services słu y WSDL (Web-Services Descripion Language), czyli opracowany przez Microsoft i IBM, oparty na XML4 j zyk do definiowania usług sieciowych. Powstało te wiele innych standardów do wspierania budowy wszelkich rozwi za opartych o Web Services. Nale do nich: UDDI (Universal Description, Discovery and Integration), który pozwala na wyszukiwanie informacji o dost pnych usługach sieciowych i SOAP (Simple Object Access Protocol) do zdalnego wywoływania usług. Z wykorzystaniem usług sieciowych wi si takie aspekty jak bezpiecze stwo, transakcyjno, obsługa zdarze. Do wsparcia stosuje si standardy oparte na XML. Technologia Web Services mo e by podstaw do realizacji architektury zgodnej z SOA. Jednak e podej cie SOA mo na zrealizowa korzystaj c niemal z dowolnej technologii, a nawet w rodowiskach heterogenicznych, korzystaj c z wielu ró nych technologii. SOA nie wymaga konkretnych technologii, a nawet pozwala wykorzystywa istniej ce, sprawdzone technologie i funkcjonalno ci istniej cych systemów. Konieczne jest tylko dopisanie interfejsu usługowego, dost pnego dla wszystkich zainteresowanych konsumentów usług. Wa ne jest, aby organizacja wiedziała, jak definiowa Web Services i jak je tworzy. Ponad- 3 Komponent programowy niezale ny od platformy i implementacji, dostarczaj cy okre lonej funkcjonalno ci. 4 XML (Extensible Markup Language) - uniwersalny j zyk formalny przeznaczony do reprezentowania ró nych danych w strukturalizowany sposób.

5 44 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 29, 2010 to u ywanie Web Services niesie ze sob niebezpiecze stwa zwi zane z udost pnianiem Web Services na zewn trz lub u ytkowaniem Web Services udost pnianych przez innych. [5]. 7. Korzy ci z SOA Architektura zorientowana usługowo daje szans na korzystanie z usług wielofunkcyjnych. Wielofunkcyjno pozwala na łatwiejsz integracj wielu platform, uwzgl dnienie wzajemnych relacji mi dzy procesami przedsi biorstwa a procesami jego partnerów. U podstaw budowy i zarz dzania SOA le dane dostarczane w formacie XML. Daje to szans i jednocze nie konieczno pełnego wykorzystania platformy XML i uzyskania wysokiego stopnia standaryzacji. SOA mo e dokona centralizacji komunikacji mi dzy aplikacjami oraz wewn trz nich. Pozwoli to inwestowa w jedn technologi komunikacyjn i w ten sposób zmniejszy nakłady na infrastruktur telekomunikacyjn. SOA zwi ksza mo liwo ci biznesu i IT. Architektura zorientowana na usługi wspiera najlepsz w danej sytuacji technologi i pozwala zwi kszy zasi g i jako przyj tych do realizacji celów. Sprawno organizacyjna jest zwi zana z ka dym aspektem działania firmy. Budowanie wszelkich elementów, takich jak algorytmy, procesy, cz ci oprogramowania w ramach istniej cych ogranicze okre la sprawno organizacji jako cało ci. Architektury zorientowane usługowo maj w zło eniu stworzenie takich produktów, które dzi ki ponownemu zastosowaniu i wielozadaniowo ci b d mogły si rozwija. Podstawowe zyski płyn ze zmniejszenia kosztów tworzenia i wdra ania nowego oprogramowania. Wynikaj one z szybko ci realizacji nowych pomysłów i ulepsze ju istniej cych. Przygotowanie ulepsze i poprawek mo e trwa do 40% szybciej i za 75% rodków [11] w porównaniu z wcze niejszym stanem. Wynika to z ze skrócenia całego procesu od projektowania, poprzez budow i faz testu. Proces ten mo e bowiem u ywa gotowych, wykonanych wcze niej komponentów. Ponadto testowanie dotyczy tylko nowo stworzonych usług, co wydatnie skraca jego czas. Po wdro eniu SOA kolejne systemy b d wdra ane szybciej. Łatwiejsze b dzie wprowadzanie zmian w systemach. Firma uniezale ni si od monopolu dostawców kluczowych systemów. Upro ci si wdra anie nowych procesów biznesowych, które b d mogły opiera si na usługach platformy SOA. Z bada Aberdeen Group [11] wynika, e dwa tysi ce najwi kszych przedsi biorstw na wiecie, zaanga owanych w implementacj SOA odnotuje do 2014 roku oszcz dno ci w wysoko ci 53 miliardów dolarów. To oznacza, e firma o bud ecie IT w wysoko ci 200 milionów dolarów mo e zaoszcz dzi nawet 20 milionów dolarów po pi cioletnim okresie wdro eniowym SOA.

6 Katarzyna Lange-Sadzi ska, Małgorzata Ziemecka Problemy współczesnej Service Oriented Architecture Wady SOA Korzystanie z SOA niesie liczne zagro enia. Mówi si o niskim poziomie zabezpiecze architektury zorientowanej na usługi. Decentralizacja zabezpiecze utrudnia kontrol nad nimi. System zabezpiecze jest mało skomplikowany i podzielony mi dzy usługi. Jest to jedno z trudniejszych zada do rozwi zania stoj cych przed specjalistami. Wad SOA jest to, e przed jej zaimplementowaniem trudno jest wskaza płyn ce z niej korzy ci. Dopiero po pewnym czasie wida zalety tego posuni cia. Dlatego stosuje si zabieg polegaj cy na zastosowaniu architektury zorientowanej na usługi w małym fragmencie przedsi biorstwa, aby przekona kierownictwo do wdro enia w całej firmie. Jednocze nie b dzie mo na wychwyci podstawowe bł dy, które pojawi si na tym etapie.[2] Kolejnym problemem jest ponowne u ycie usług. Usługi cz sto tworzy si na konkretne potrzeby. Je li zostan wykorzystane w innych procesach, do których ich nie zaprojektowano to mog spowodowa powstanie problemów, ł cznie z oddziaływaniem na całe przedsi biorstwo. Problemem jest z reguły brak odpowiedniej kadry, dzi ki której mo na poprowadzi wdro enie. Przedsi biorstwo jest wtedy zmuszone do zatrudnienia zewn trznych konsultantów lub stałego outsourcingu. Przedsi biorstwo nie mo e korzysta z wiedzy swoich pracowników, ale jednocze- nie uzyskuje pomoc specjalistów, których do wiadczenie pozwoli zredukowa koszty ostatecznego rozwi zania. Oczywi cie mo na te szkoli pracowników, aby mie przynajmniej kilku specjalistów na miejscu. Wybór odpowiedniej drogi powinien by podyktowany do wiadczeniami firmy przy dotychczasowych wdro eniach.[2] Problemy zwi zane z SOA dotycz jednej z jej po danych cech elastyczno ci. Wzrost elastyczno ci powoduje zmniejszenie kontroli. Czy zatem wa niejsze s zyski z wi kszej elastyczno- ci, czy kłopoty spowodowane zmniejszeniem kontroli? Wi kszo zainteresowanych twierdzi, e wa niejsze s korzy ci z elastyczno ci. S zreszt metody na rozwi zanie problemów z kontrol. Najprostsza polega na tym, aby w procesach, w których kontrola jest szczególnie wymagana, stosowa tylko te elementy, które łatwo skontrolowa. SOA niesie te przedsi biorstwom problemy, które wynikaj z jej niedostatków i zmusza poszczególne przedsi biorstwa do ich rozwi zywania. Istniej szanse, e ewolucja SOA pozwoli na globalne wyeliminowanie tych problemów w przyszło ci.[2] 9. Bezpiecze stwo SOA Zapewnienie bezpiecze stwa transakcji realizowanych za po rednictwem architektury SOA, w ramach której budowane s aplikacje dynamiczne jest procesem zło onym. W jego ramach realizowana jest ochrona infrastruktury SOA przed atakami oraz monitorowanie korzystania z uług. Polityka bezpiecze stwa powinna by elementem polityki biznesowej, okre laj c zakazy i nakazy słu ce bezpiecznemu korzystaniu z systemu. W jej ramach ustala si mi dzy innymi sposób autoryzacji i mechanizmy kontroli dost pu, specyfikuje metody uwierzytelniania oraz okre la wymagania poufno ci i integralno ci. Do podstawowych zagro e SOA zaliczy nale y zagro enia zwi zane z zawarto ci takie jak ataki SQL Injection, Capture/Replay, XPath Injection czy zał czniki SOAP. Atak SQL Injection polega na wprowadzeniu instrukcji SQL do danych XML, dzi ki którym wydobywane s zastrze one dane lub generowany jest bł d pozwalaj cy na ujawnienie informacji

7 46 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 29, 2010 zwi zanych z dost pem do bazy danych. Ten rodzaj ataku przeprowadzany jest na systemy generuj ce zapytania do bazy danych i wykorzystuje luki w zabezpieczeniach zwi zane z nieodpowiednim filtrowaniem i pó niejszym wykonaniem danych przesyłanych w postaci zapyta SQL do bazy danych. Jest skuteczny wtedy, gdy dane odbierane przez usług w SOA s zamieszczone bezpo rednio w wyra eniu SQL, które jest uruchamiane z uprawnieniami dostatecznymi do wykonania ataku. Atak Capture/Replay jest procesem, w którym napastnik najpierw przechwytuje odpowiedni strumie danych, a nast pnie odtwarza go dla osi gni cia okre lonego efektu. Wykorzystuje on luki w schemacie uwierzytelnienia atakowanego systemu. Zastosowanie znaczników czasowych, z ustalonym optymalnie czasem wa no ci, pozwala na przeciwdziałanie takim atakom, poniewa komunikat odtworzony zawiera b dzie nieaktualny znacznik czasowy. Atak XPath Injection wykorzystuje dane wprowadzane przez u ytkownika do konstrukcji kwerendy XPath umo liwiaj c wyprowadzenie informacji z baz danych XML. Przeciwdziałanie takim atakom polega na wprowadzeniu kontroli sprawdzaj cej, czy dane przekazywane do wyra- enia XPath same nie zawieraj XPath. Zał czniki SOAP mog by gro ne wtedy, gdy zawieraj wirusy, s zbyt du e lub trudne do przetwarzania. Przeciwdziałanie tym problemom polega na blokowaniu zał czników, ich filtrowaniu na podstawie typu MIME lub skanowaniu programem antywirusowym. Monitorowanie korzystania z usług pozwala na ustalenie u ytkownika, dzi ki czemu mo na kontrolowa dost p do usługi oraz ustali na potrzeby audytu wykonywane przez niego czynno ci. Kontrola dost pu do usługi wymaga zastosowania ró nych standardów takich jak certyfikaty X.509, XML Encryption, WS-Security czy bramy XML. Certyfikaty X.509 s wykorzystywane w kontek cie uwierzytelniania SSL pozwalaj c weryfikowa to samo Web services przez stron klienck lub klienta przez Web services. XML Encryption jest standardem definiuj cym sposób szyfrowania danych XML, przy czym dane mog by szyfrowane selektywnie Standard WS-Security definiuje sposób szyfrowania i podpisania wiadomo ci SOA z wykorzystaniem XML Encryption i XML Signature. Okre la tak e posób umieszczenia hasła i certyfikatu X.509 w wiadomo ci SOAP oraz współdziałania SOAP z Kerberos. Bramy XML, dzi ki stosowaniu reguł polityki bezpiecze stwa do usług realizowanych w chronionym rodowisko SOA, udost pniaj bezpieczne przetwarzanie w sieci z wykorzystaniem akceleratorów sprz towych. Zapewniaj one cz sto tak e po rednictwo mi dzy protokołami, transformacje i przyspieszenie. [3]. 10. Podsumowanie Bardzo wa n korzy ci z wdro enia architektury zorientowanej na usługi jest zredukowanie kosztów utrzymania infrastruktury IT. Jeszcze wi ksz jest uzyskanie elastyczno ci działania, zdolno ci szybkiego reagowania na zmiany rynkowe i wymagania klientów. Wa na jest tu cisła współpraca z biznesem, która pozwoli wykorzysta zwi zane z wdro eniem SOA korzy ci. Elastyczno IT i biznesu ma ogromne znaczenie w utrzymaniu oraz zwi kszaniu warto ci firmy. Nowa architektura IT i biznesu pozwoli osi gn przewag nad innymi, mi dzy innymi pomagaj c szybciej dostosowa si do zmian w otoczeniu biznesowym. SOA jest przez wielu specjalistów uwa ana za nowy, nast pny standard do tworzenia systemów informatycznych. Jako młode podej cie, posiada jeszcze wiele wad i niedoci gni, które

8 Katarzyna Lange-Sadzi ska, Małgorzata Ziemecka Problemy współczesnej Service Oriented Architecture 47 b d rozwi zywane. Architektura zorientowana na usługi umo liwia poł czenie działa informatyki i biznesu, do czego d ono ju wcze niej, jednak bez wi kszego powodzenia. Ju na samym pocz tku wdra ania pracownicy wszystkich działów musz ze sob współpracowa, aby pokona wszelkie trudno- ci wdro enia i ta współpraca musi by utrzymana. SOA mo e da szans przedsi biorstwu na osi gni cie jednolitej struktury, szybsze przygotowywanie rozwi za i obni enie nakładów. Wymaga jednak przemy lanych działa, stosowania si do przyj tego planu i dokonywanie ewentualnych poprawek, je li b dzie to konieczne. Architektura zorientowana na usługi, która jest w stanie ł czy działaj ce niezale nie od siebie systemy, spotyka si z szerokim zainteresowaniem. Idea, która pozwala ł czy w cało i zapanowa nad t cało ci okazuje si obecnie bardzo potrzebna i poszukiwana. W tym kontek- cie wida, e SOA ma szans sta si nowym standardem w tworzeniu rodowisk informatycznych. Jeszcze pozostało do rozwi zania wiele problemów, ale wyniki pierwszych ankiet przeprowadzonych w ród przedsi biorstw wdra aj cych SOA s bardzo obiecuj ce, co pozwola sadzi, e nast pi rozwój i dojrzewanie architektury zorientowanej na usługi.[2] Jak uzyska pewno, e inicjatywa implementacji architektury SOA przynosi firmie maksimum mo liwych korzy ci? Aby siła architektury zorientowanej na usługi została faktycznie w pełni wykorzystana, architektura ta musi by nie tylko oparta na solidnym, sprawdzonym wzorcu strukturalnym, lecz tak e przynosi firmie jak najwi ksz warto biznesow ju od pocz tkowego etapu wdro enia. Warto zatem zdefiniowa projekty o znacz cym wpływie na działalno organizacji, które zaspokaja jej potrzeby ju w krótszej perspektywie czasowej i sprawi, e rodowisko informatyczne b dzie nieustannie stymulowa innowacyjne zmiany w modelu biznesowym.[12] Implementacja SOA nie jest zadaniem łatwym. Szczególnie trudna jest w organizacjach, które nie s z ró nych wzgl dów przygotowane do gł bokich zmian w sposobie my lenia o biznesie, o roli IT w kreowaniu warto ci firm, które s odporne na zmiany. [6] Obiecuj ce s do wiadcznia z wdro e SOA w polskich firmach. W kwietniu 2008 Business Dialog i CIO Business Meeting Point wspólnie z firm IDS Scheer Polska przeprowadziły badanie "Architektura IT dla wymagaj cego biznesu". Autorzy chcieli dowiedzie si od szefów działów i samodzielnych analityków IT, jakiego przygotowania wymaga polska firma, aby wdro enie architektury IT opartej na usługach SOA miało sens biznesowy i szanse powodzenia. Okazało si, e wdro enia osi gn ły wysoki poziom 36% firm bior cych udział w badaniu o wiadczyło, e jest w trakcie realizacji projektu SOA; 26% ju taki projekt zrealizowało; 20% planuje realizacj w ci gu najbli szych kilku lat. [9]. Po wdro eniu cz sto okazuje si, e u ytkowanie SOA nie jest proste i potrzebny byłby zespół w ramach działu IT, który zajmowałby si utrzymaniem i wsparciem architektury zorientowanej usługowo. Niestety w polskich warunkach niewiele przedsi biorstw mo e sobie na to pozwoli. Szacuje si, e obecnie najwy ej 50. [9]

9 48 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 29, 2010 Tabela 1. Najwa niejsze przesłanki do zastosowania architektury IT zorientowanej na usługi w polskich warunkach Potrzeba przyspieszenia tempa wspierania przez IT nowych produktów, nowych kanałów 64% sprzeda y Ch obni enia kosztów przyszłych wdro e 60% Nasilenie zmian i usprawnie organizacyjnych w procesach, które wymagaj obsługi IT, 52% konieczno zwi kszenia elastyczno ci działania Potrzeba integracji pomi dzy istniej cymi ju systemami IT a nowo wprowadzanymi 40% Potrzeba integracji ró nych systemów korporacyjnych 36% Konieczno usprawnienia zarz dzania informatyk, aby dział IT wywi zywał si z wi kszej 16% liczby zada w szybszym tempie, ale bez zwi kszania kadr i nakładów na IT Potrzeba integracji w czasie rzeczywistym z partnerami biznesowymi i ich systemami IT 12% Wzrost kosztów utrzymania dotychczasowej, starzej cej si architektury IT 8% Fuzja z inna firm 4% Potrzeba integracji z aplikacjami w centrali mi dzynarodowej firmy 0% ródło: [9] Bibliografia [1] Bell M. Service-Oriented Modeling. Service Analysys, Design, and Architecture, Haboken New Jersey, USA 2008, s. 56. [2] Kuchowicz M., Service-Oriented Architecture jako nowoczesna koncepcja projektowania systemów informatycznych, Łód 2009, s.17 26, [3] Muszy ski J., Podstawy bezpiecze stwa SOA, NetWorld, 13 lipca [4] P kała P., Kiedy si sprawdza? [w:] ComputerWorld, Tygodnik mened erów i informatyków, Warszawa, , s [5] Rosen M., Lublinsky B., Smith K.T., Balcer, M. J., Applied SOA: Service-Oriented Architecture and Design Strategies, Implementing SOA: Total Architecture in Practice, Boulevard Indianapolis, USA [6] Skrupski K., Człowiek do zada specjalnych [w:] ComputerWorld, Tygodnik mened erów i informatyków, Warszawa, , s [7] Teleinfo, Pismo profesjonalnych u ytkowników informatyki i telekomunikacji, s. 23. [8] [9] [10] [11] [12]

10 Katarzyna Lange-Sadzi ska, Małgorzata Ziemecka Problemy współczesnej Service Oriented Architecture 49 PROBLEMS OF CONTEMPORARY SERVICE ORIANTED ARCHITECTURE Summary In the article there is a piece of information on SOA. There also presented some problems connected with the introduction and using of current SOA. Keywords: SOA, service oriented architecture, Web Services Katarzyna Lange-Sadzi ska Małgorzata Ziemecka Katedra Informatyki Ekonomicznej Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytet Łódzki ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 3/5, Łód

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe Wrocław, dnia 03.01.2013 r. Nitrotek Sp. z o.o. ul. Krynicka 40/7 50-555 Wrocław Zapytanie ofertowe W związku z realizacją projektu Wdrożenie nowoczesnego systemu B2B automatyzującego współpracę Nitrotek

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI stosowanie do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI XVIII posiedzenie Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej ZARZĄDZANIE DANYMI PRZESTRZENNYMI UKIERUNKOWANE NA UŻYTKOWNIKA agenda

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych.

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl www.brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 Zapytanie ofertowe - Działanie PO IG 8.2 Warszawa, dnia 13.12.2013 r. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 ISTOTNE INFORMACJE O PROJEKCIE: Celem projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows.

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Zadaniem modułu jest wspomaganie zarządzania magazynem wg. algorytmu just in time, czyli planowanie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH

PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH 1 PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH proinfosec Jarosław Żabówka proinfosec@odoradca.pl Wymogi rozporządzenia 2 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Budowa elektronicznej administracji w ramach POIG Konferencja podsumowuj realizacj projektu pn. E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjno

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt. 1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.) b) produkt i najważniejsze parametry oraz metodyki

Bardziej szczegółowo

Praktyczne spojrzenie na zarz dzanie procesami biznesowymi

Praktyczne spojrzenie na zarz dzanie procesami biznesowymi Marek Soko owski Praktyczne spojrzenie na zarz dzanie procesami biznesowymi Oracle Polska Podej cie procesowe w administracji publicznej Micha Boni, minister administracji i cyfryzacji, zaprezentowa raport

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Wybrane programy profilaktyczne

Wybrane programy profilaktyczne Wybrane programy profilaktyczne Szkolna interwencja profilaktyczna Szkolna interwencja profilaktyczna Program wczesnej interwencji Profilaktyka selektywna Program adresowany do szkół Opracowanie programu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Grzegorz Bucior Uniwersytet Gdański, Katedra Rachunkowości 1. Wprowadzenie Rachunkowość przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych Spotkania Koordynatorów ds. Innowacji w Edukacji, 8 kwietnia 2016, MEN Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych dr Anna Beata Kwiatkowska Rada ds. Informatyzacji Edukacji Motto dla działań

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia...

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia... projekt UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia... w sprawie przyjęcia programu współpracy Gminy Grodzisk Wlkp. z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/11/12 dyrektora PCKZ w Jaworze z dnia 30 marca 2012 r. Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im.

Bardziej szczegółowo

Prognoza IT 2016 WYZWANIA W DOBIE IDEA ECONOMY

Prognoza IT 2016 WYZWANIA W DOBIE IDEA ECONOMY WYZWANIA W DOBIE IDEA ECONOMY Żyjemy w erze Idea Economy przełomowe pomysły biznesowe, wsparte technologią, wywracają utrzymujący się od dekad układ sił na rynku. Innowacyjne wykorzystanie IT może zapewnić

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE Rentis S.A. ul. Krakowska 204 02-219 Warszawa Warszawa, dnia 20.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacją projektu pn. Wdrożenie systemu B2B pomiędzy Global Rent a Car S.A. i jego partnerami

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Terminy szkolenia 25-26 sierpień 2016r., Gdańsk - Mercure Gdańsk Posejdon**** 20-21 październik

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej

Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej Dr hab. Andrzej Sobczak, prof. SGH, Kierownik Zakładu Systemów Informacyjnych, Katedra Informatyki Gospodarczej SGH Gospodarczej SGH

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe cel

Sieci komputerowe cel Sieci komputerowe cel współuŝytkowanie programów i plików; współuŝytkowanie innych zasobów: drukarek, ploterów, pamięci masowych, itd. współuŝytkowanie baz danych; ograniczenie wydatków na zakup stacji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku

ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku w sprawie wprowadzenia Polityki Bezpieczeństwa Informacji Urzędu Miasta Krakowa. Na podstawie art. 33 ust 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Roman Dmowski Centrum Usług Wspólnych

Roman Dmowski Centrum Usług Wspólnych Czy PRINCE2 może być pomocny w zamówieniach publicznych Roman Dmowski Best Practice Showcase, 10 czerwca 2011 PRINCE2 jest znakiem handlowym Office of Government Commerce zarejestrowanym w Zjednoczonym

Bardziej szczegółowo

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP?

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Kamil Bromski Kierownik, Dolnośląski Ośrodek Transferu Wiedzy i Technologii Specjalista ds. transferu technologii, Agencja Rozwoju Innowacji S.A. Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

Uniwersalna architektura dla Laboratorium Wirtualnego. Grant badawczy KBN

Uniwersalna architektura dla Laboratorium Wirtualnego. Grant badawczy KBN Uniwersalna architektura dla Laboratorium Wirtualnego Grant badawczy KBN Agenda Wstęp Założenia Funkcjonalność Cele badawcze i utylitarne Urządzenia w projekcie Proponowany zakres współpracy Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego Mirosław Moskalewicz 1 z 7 Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego Specjalista Zdrowia Publicznego i Medycyny Spo ecznej Specjalista Po o nictwa i Ginekologii Lek. Med. Miros aw

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55 Na początku PHP było przystosowane do programowania proceduralnego. Możliwości obiektowe wprowadzono z językiem C++ i Smalltalk. Obecnie nowy sposób programowania występuje w większości językach wysokopoziomowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 59/2012 Starosty Lipnowskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROWADZONEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W LIPNIE I JEDNOSTKACH

Bardziej szczegółowo

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące.

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Programowanie II prowadzący: Adam Dudek Lista nr 8 Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Jest to najważniejsza cecha świadcząca o sile programowania

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania bezpieczeństwem Zintegrowanego Systemu Zarządzania Oświatą

Instrukcja zarządzania bezpieczeństwem Zintegrowanego Systemu Zarządzania Oświatą Załącznik Nr 4 do Zarządzenia Nr 838/2009 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 kwietnia 2009 r. Instrukcja zarządzania bezpieczeństwem Gmina Miejska Kraków 1 1. Ilekroć w niniejszej instrukcji jest mowa

Bardziej szczegółowo

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Robert Kietli ski Specjalista ds. Transportu Biuro JASPERS w Warszawie Realizacja projektów

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja projektu szkoleniowego Międzykulturowe ABC

Ewaluacja projektu szkoleniowego Międzykulturowe ABC 1. Definicja obiektu 2. Cele ewaluacji 3. Zakres przedmiotowy 4.Zakres czasowy Szkolenia dla 50 urzędników zatrudnionych w różnych departamentach i wydziałach Urzędu Miasta Lublina, obecnie lub w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA postępowania w sytuacji naruszenia ochrony danych osobowych w Urzędzie Miasta Ustroń. I. Postanowienia ogólne

INSTRUKCJA postępowania w sytuacji naruszenia ochrony danych osobowych w Urzędzie Miasta Ustroń. I. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 5 do Instrukcji zarządzania systemami informatycznymi, słuŝącymi do przetwarzania danych osobowych INSTRUKCJA postępowania w sytuacji naruszenia ochrony danych osobowych w Urzędzie Miasta

Bardziej szczegółowo

Instrukcja postępowania w celu podłączenia do PLI CBD z uwzględnieniem modernizacji systemu w ramach projektu PLI CBD2

Instrukcja postępowania w celu podłączenia do PLI CBD z uwzględnieniem modernizacji systemu w ramach projektu PLI CBD2 Urząd Komunikacji Projekt PLI Elektronicznej CBD2 Faza projektu: E-3 Rodzaj dokumentu: Instrukcje Odpowiedzialny: Paweł Sendek Wersja nr: 1 z dnia 31.03.2015 Obszar projektu: Organizacyjny Status dokumentu:

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

Koszty realizacji Programu zostaną pokryte z budżetu Miasta Ząbki wydatki dział 900, rozdział 90013, 4300 i 4210.

Koszty realizacji Programu zostaną pokryte z budżetu Miasta Ząbki wydatki dział 900, rozdział 90013, 4300 i 4210. UCHWAŁA Nr... RADY MIASTA ZĄBKI z dnia... 2015 r. w sprawie Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na obszarze Miasta Ząbki Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI lider rozwiązań dla rynku zdrowia Wśród największych profesjonalnych wydawnictw na świecie Ponad 40 krajów Europa, Ameryka

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję?

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Opracowanie Grażyna Cybula Konsultant Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego Metis Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Procedury czyli zasady i kroki podejmowanych działań oparte

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach w roku szkolnym 2013/2014 WYMAGANIE PLACÓWKA REALIZUJE KONCEPCJĘ PRACY Bełżyce 2014 SPIS TREŚCI: I Cele i zakres ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne Przedmiotem postępowania jest wdrożenie platformy komunikacyjnej poprzez zapewnienie możliwości dwukierunkowej wymiany danych dotyczących

Bardziej szczegółowo

IOT w systemach PON. Mikołaj Chmura Solution Manager m.chmura@vector.com.pl

IOT w systemach PON. Mikołaj Chmura Solution Manager m.chmura@vector.com.pl IOT w systemach PON Mikołaj Chmura Solution Manager m.chmura@vector.com.pl Dominująca pozycja technologii GPON Przewiduje się, że technologia GPON stanie się dominującą technologią dostępową FTTx w 2016

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa) KOMISJA

(Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa) KOMISJA 27.7.2004 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 251/9 II (Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa) KOMISJA DECYZJA KOMISJI z dnia 7 lipca 2004 r. zmieniająca jej regulamin wewnętrzny (2004/563/WE,

Bardziej szczegółowo

Plan działania na rok 2014-2015

Plan działania na rok 2014-2015 Plan działania na rok 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Numer i nazwa Priorytetu INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ VII Promocja integracji społecznej Województwo Kujawsko-Pomorskie Instytucja

Bardziej szczegółowo

InsERT GT Własne COM 1.0

InsERT GT Własne COM 1.0 InsERT GT Własne COM 1.0 Autor: Jarosław Kolasa, InsERT Wstęp... 2 Dołączanie zestawień własnych do systemu InsERT GT... 2 Sposób współpracy rozszerzeń z systemem InsERT GT... 2 Rozszerzenia standardowe

Bardziej szczegółowo

zgubił całą naszą korespondencję Można by tak wymieniać bez bezpieczeństwa, gdyby była wykonana dnia poprzedniego rozwiązałaby niejeden problem.

zgubił całą naszą korespondencję Można by tak wymieniać bez bezpieczeństwa, gdyby była wykonana dnia poprzedniego rozwiązałaby niejeden problem. Zasada działania usługi Business Safe jest prosta. Zainstalowany na Twoim komputerze progra Dlaczego backupować? Któż z nas nie zna smaku tego okropnego uczucia, gdy włączając kompuuter, który jeszcze

Bardziej szczegółowo

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha Co to jest implant ślimakowy Implant ślimakowy to bardzo nowoczesne, uznane, bezpieczne i szeroko stosowane urządzenie, które pozwala dzieciom z bardzo głębokimi ubytkami słuchu odbierać (słyszeć) dźwięki.

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Bolączki międzynarodowego systemu - jak z tego korzystać?

Bolączki międzynarodowego systemu - jak z tego korzystać? Bolączki międzynarodowego systemu - jak z tego korzystać? - zdalne badanie na użytkownikach Case study: Miles and More O Miles&More Zrobiliśmy badanie za pomocą Uxerii Miles&More to system lojalnościowy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji 9 Plan działania Komunikacja w procesie tworzenia i wdrażania lokalnej strategii rozwoju jest warunkiem nieodzownym w osiąganiu założonych efektów. Podstawowym warunkiem w planowaniu skutecznej jest jej

Bardziej szczegółowo

Województwo Lubuskie, 2016 r.

Województwo Lubuskie, 2016 r. Województwo Lubuskie, 2016 r. Kursy kwalifikacyjne, szkolenia doskonalące dla nauczycieli w zakresie tematyki związanej z nauczanym zawodem. Studia podyplomowe itp. Np. uczelnie wyższe w przypadku szkoleń

Bardziej szczegółowo

Raport ogólny z badania OCENA UŻYTECZNOŚCI INFORMACJI W SYSTEMACH ERP

Raport ogólny z badania OCENA UŻYTECZNOŚCI INFORMACJI W SYSTEMACH ERP Raport ogólny z badania OCENA UŻYTECZNOŚCI INFORMACJI W SYSTEMACH ERP Realizacja: OTAWA GROUP na zlecenie Stowarzyszenia RYTM ŚLĄSKA Katowice, czerwiec 2013 Zleceniodawca badania Stowarzyszenie RYTM ŚLĄSKA,

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław

IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław 450000-ILGW-253-12/12 Według rozdzielnika Dotyczy: Przetargu nieograniczonego na Zaprojektowanie, wykonanie/dostosowanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania Za cznik nr 13 Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania w obszarze: Efekty Oferta : Rodzice s partnerami szko y w projekcie: Bezpo rednie wsparcie rozwoju szkó poprzez wdro enie zmodernizowanego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO INFORMACYJNE I CYBERNETYCZNE

BEZPIECZEŃSTWO INFORMACYJNE I CYBERNETYCZNE BEZPIECZEŃSTWO INFORMACYJNE I CYBERNETYCZNE Prowadzący: mgr Arkadiusz Kozak Biegły Sądu Okręgowego w Szczecinie w zakresie teleinformatyki Bezpieczeństwo informacyjne i cybernetyczne bezpieczeństwo systemów

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw z wykorzystaniem innowacyjnych modeli referencyjnych procesów Administracji Publicznej STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

CASE STUDY IPR-INSIGHTS

CASE STUDY IPR-INSIGHTS CASE STUDY IPR-INSIGHTS Silne zaplecze skutecznego zarządzania oprogramowaniem Po raz pierwszy mamy dostęp do tak aktualnej wiedzy na temat wykorzystania w naszej firmie licencji Microsoft. A wiążą się

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski Warszawa, dnia 18 czerwca 2014 r. DOLiS-035-1239 /14 Prezes Zarządu Spółdzielnia Mieszkaniowa w związku z uzyskaniem przez Generalnego

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia dla części 1 oraz dla części 2 zamówienia. Załącznik nr 1 do SIWZ

Opis przedmiotu zamówienia dla części 1 oraz dla części 2 zamówienia. Załącznik nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia dla części 1 oraz dla części 2 zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Wymagania w zakresie usług realizowanych w ramach przedmiotu zamówienia 3 3. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie:

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Klub Absolwenta Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Pierwszy, problem wysokiego bezrobocia wśród absolwentów uczelni wyższych (gwarancja

Bardziej szczegółowo