FIRENZE: NUOVA PIANIFICAZIONE TERRITORIALE E CENTRO STORICO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FIRENZE: NUOVA PIANIFICAZIONE TERRITORIALE E CENTRO STORICO"

Transkrypt

1 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO FIRENZE: NUOVA PIANIFICAZIONE TERRITORIALE E CENTRO STORICO Paolo Del Bianco Paolo Del Bianco Prezydent Fundacji Romualdo Del Bianco LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ NA RZECZ DIALOGU MIĘDZYKULTUROWEGO Turystyka wartości, nie tylko usług i konsumpcji Wprowadzenie Upadek Muru Berlińskiego w 1989 r. 1, zniszczenie posągu Dawida w 1991 r. 2 i Generalny Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Florencji z 1994 r. 3 stanowiły ważne wydarzenia, które skłoniły kierownictwo florenckiej sieci hotelowej Vivahotels do przyjęcia projektu VivaFirenze. Projekt ten był początkiem programu pomocy dla miasta. Po pierwsze, jako refleksja nad Planem Zagospodarowania Przestrzennego z 1992, zatwierdzonego w 1944 r., mająca wspierać pozytywne aspekty zarządzania turystyką w celu zapobiegania jej negatywnym skutkom, Po drugie, jako początek ważnej działalności tej sieci na rzecz miasta pomagającej w ochronie dziedzictwa kulturowego (renowacja dzieł sztuki w muzeach florenckich), poprzez zaangażowanie emocjonalne, nie zaś ekonomiczne, gości hoteli należących do sieci. Po trzecie, poprzez stworzenie ułatwień dla młodzieży z państw rozwi- 1 9 listopada 1989 roku września 1991 roku Pietro Cannata w Galerii Akademii rzucił się z młotkiem na posąg Dawida, dzieło Michała Anioła i rozbił lewą nogę rzeźby. 3 W Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Florencji z 1992 roku, zatwierdzonym w 1994 roku, kwestia turystyki była omówiona w rozdziale pt. Zasoby na zaledwie jednej stronie, choć temat ten ma ogromne znaczenie w mieście takim jak Florencja, której gospodarka jest w dużej mierze oparta na turystyce i gdzie turystyka powinna być zarządzana w taki sposób, by nie przynosić strat. - Prezes Fundacji Romualdo del Bianco - Prezes Stowarzyszenia Poza turystyką na rzecz dialogu międzykulturowego - Uznany przez kilka ważnych polskich instytucji: Ministerstwo Kultury, Miasto Kraków, Politechnikę Krakowską, Akademię Sztuk Pięknych - Tytuł Doktora honoris causa nauk humanistycznych Uniwersytetu Green Bay, Wisconsin- USA - Presidente della Fondazione Romualdo Del Bianco - Presidente della Associazione Oltre il turismo per il dialogo interculturale - Alcuni prestigiosi riconoscimenti polacchi: Ministero di Cultura di Polonia, Città di Cracovia, Politecnico Tadeusz Kosciusko, Accademia Jan Mateiko - Laurea ad honorem in scienze umanistiche Università di Green Bay, Wisconsin U.S.A. - Founder and President from 1998 of the Romualdo Del Bianco Foundation. - President of the Association Life Beyond Tourism from the constitution He received many awards also from several Polish institutions, such as: Ministry of Culture and National Heritage, Municipality of Cracow, Cracow University of Technology and Academy of Fine Arts in Cracow. - Laureate of a honorary doctoral degree in human science from the College of Liberal Arts and Sciences, University of Wisconsin - Green Bay (USA). 215

2 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ jających się po upadku Muru Berlińskiego, pragnącej odwiedzić Florencję. Od tej pory rozpoczęło się rozwijanie kontaktów osobistych i instytucjonalnych, w których partnerem Florencji jest oprócz Warszawy także Kraków. Chodzi w tej działalności o umożliwienie nawiązywania nowych kontaktów pomiędzy młodymi ludźmi z krajów Europy Środkowej, Wschodniej i Eurazji, które wcześniej łączyła polityka, a które po 1989 r. wolały skoncentrować się na relacjach z Zachodem, zaniedbując sąsiadów. W praktyce projekt VivaFlorencja polegał po pierwsze na rozwijaniu zainteresowania sieci Vivahotels obszarem, na jakim działają, po drugie na wzbudzaniu emocjonalnego zaangażowania gości hoteli w kierunku kultury materialnej Florencji, po trzecie zaś na zdecydowanym popieraniu dialogu pomiędzy młodymi ludźmi wywodzącymi się z różnych krajów i kultur. Sukcesy, jakie odniosła ta akcja, dzięki twórczemu udziałowi uczelni wyższych, które skorzystały z zaproszenia do uczestnictwa w tym programie, skłoniły sieć Vivahotels, na której czele stał wówczas Paolo Del Bianco, do założenia Fundacji Romualdo Del Bianco 4. Zadania Fundacji obejmują Dialog Międzykulturowy i Światowe Dziedzictwo Ludzkości Jak głosi jej statut, zajmuje się: promowaniem, przekazywaniem, popularyzowaniem i ochroną dzie- 4 Fondazione Romualdo Del Bianco powstała we Florencji 3 listopada1998 roku w sali Marcina V w Ospedale di Santa Maria Nuova, symbolu ponad siedmiu wieków florenckiej solidarności. Dużą rolę w decyzji o jej utworzeniu miała działalność rodziny założyciela Paola Del Bianco (która fundację zadedykowała ojcu Romualdowi), stała pomoc Emmy Mandelli, entuzjazm Simone Giomettiego, nie mająca sobie równych wiara Gianfranca Catarziego i Francesca Marchiego, a także bezinteresowne rady Alessandra Ruggiera i ważny wkład Antonia Natalego. 216 dzictwa kulturalnego, artystycznego, historycznego i naukowego ludzkości oraz promowaniem założenia we Florencji Centrum Rozwoju Spotkań Międzynarodowych, skierowanego przede wszystkim do młodzieży i ludzi kultury, sztuki oraz nauki, wspierając poznawanie się, zrozumienie, przyjaźń i pokój między krajami i ludźmi różnych narodowości, religii i pochodzenia etnicznego. Początkowo działalność Fundacji skupiała się na pełnej serdeczności opiece nad gośćmi i utrzymywaniu przyjaznych relacji pomiędzy młodymi uczestnikami programu i ich wykładowcami. Później poszerzono ją o coraz częstsze imprezy poświęcone nauce i refleksji, których wysoki poziom zawdzięczano wszystkim naukowcom, wykładowcom, specjalistom z branży i studentom biorącym udział w programie. Zorganizowano wiele spotkań, na których mieli okazję poznawać się młodzi ludzie różnych narodowości, praktykując wytrwale dialog międzykulturowy. Spotkania odbywały się pod hasłem Międzynarodowe spotkania poza ramami konkurencji, w poszanowaniu różnych tożsamości: poznajmy razem przeszłość, budujmy wspólną przyszłość. Wspieranie i propagowanie zaangażowania w rozwijanie dialogu międzykulturowego Świadomi pozytywnych wyników naszych działań w różnych kwestiach i różnych dziedzinach, nie zorientowaliśmy się jednak, że naszym najważniejszym osiągnięciem było połączenie tej działalności z dwiema zasadami ze statutu fundacji: pierwszą, polegającą na promowaniu i ochronie dziedzictwa kulturowego i drugą dialogiem międzykulturowym. Udało nam się zatem połączyć zadania w całość o nie-

3 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ zwykle ważnym znaczeniu, dokładnie taką, jak stop różnych metali. Całości tej nadaliśmy nazwę wspieranie i propagowanie zaangażowania we wspieraniu dialogu międzykulturowego. Znaczenie tej misji wynika z obecnego kontekstu historycznego, w którym otacza nas wszechobecna technologia komunikacyjna, ale jednocześnie wśród ludzi istnieje niewiele woli komunikowania się, by się wzajemnie zrozumieć i zaakceptować innych wraz z ich własną kulturą. Fundacja coraz lepiej rozumiała, jak ważne jest wspólne realizowanie tych zadań, postanawiając dodać je do wartości niematerialnych ludzkości. Florencja i Kraków stanowiły ważne elementy w tworzeniu tego wielopoziomowego programu. We Florencji były to wspomniane wyżej wydarzenia, z kolei w Krakowie impuls do jego rozwoju dały pierwsze informacje o działalności Fundacji we Florencji, które dotarły do tego miasta w 1996 roku. W 2000 roku w Krakowie podczas spotkania na zakończenie konferencji Kraków 2000 powstał Manifest Fundacji. Również w Krakowie odbyła się zorganizowana przez Międzynarodowe Centrum Kultury konferencja Dziedzictwo kulturowe u progu XXI wieku. Szanse i wyzwania 5, na którą zostaliśmy zaproszeni, aby opowiedzieć o działalności Fundacji. Była to również dla nas okazja, by przeanalizować naszą działalność w celu przedstawienia jej w syntetyczny, zorganizowany sposób 6 w programie prezentacji na pierwszej konferencji Międzynarodowego Komitetu ICO- MOS ds. Teorii i Filozofii Konserwacji i Renowacji Zabytków. Przy tej okazji mieliśmy możliwość dowiedzieć się, maja 2006 roku maja 2006 roku. jak inni oceniają naszą działalność. Fundacja postanowiła również udzielać, na ile to możliwe, pomocy temu Komitetowi ICOMOS, w przekonaniu, że jego działalność przyczyni się z czasem do wzbogacenia planów samej Fundacji. W konferencji wzięli także udział dyrektor naczelny ICCROM, Mounir Bouchenaki i przewodniczący Rady ICOMOS Michael Petzet, a także przewodniczący Międzynarodowego Komitetu ICOMOS ds. Teorii i Filozofii Konserwacji i Renowacji Zabytków, Andrzej Tomaszewski. Podczas tej konferencji, oprócz zaprezentowania swojej działalności na podstawie doświadczeń ze współpracy z młodzieżą i prawdziwą działalnością w sektorze turystycznym, z którą członkowie Fundacji zapoznali się w sieci Vivahotels, Fundacja miała okazję przedstawić krótko refleksję poświęconą temu, że do tej pory nie rozumie się, jak ważny jest pewien aspekt turystyki, a w szczególności turystyki masowej: chodzi o to, że może ona przyczynić się do rozwijania dialogu pomiędzy narodami w tym wielkim bloku mieszkalnym zwanym Ziemią, który z dnia na dzień staje się coraz mniejszy, ale w którym trudności z porozumiewaniem się stale rosną. 7 Pozytywny odbiór uczestników konferencji skłonił Fundację do stworzenia, zgodnie ze statutem Fundacji i jej Manifestem, programu działania nazwanego później Life Beyond Tourism - Poza turystyką, będącego niezliczoną ilością 7 Materiały z konferencji zostały wyopublikowane przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie w publikacji w języku angielskim Cultural Heritage in the 21st Century Opportunities and Challenges. Wystąpienia Fundacji zostały zawarte w artykule pt. Recovery and Restauration of the Values of Socialisation, w części IV rozdziału Non Governamental Organisations and New Initiatives in Heritage Management. 217

4 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ możliwości, filozofią życia wychodzącego poza turystykę skupioną na usługach i konsumpcji. Filozofia ta, przypomnijmy, oparta jest na przekonaniu, że wspieranie i propagowanie zaangażowania w rozwijanie dialogu międzykulturowego, podobnie jak opieka nad gośćmi, stanowią część dziedzictwa niematerialnego, na równi z tradycjami, które należy chronić i wspierać. I właśnie w oparciu o te wartości działa od początku Fundacja; to właśnie te wartości Fundacja pragnie chronić i zachowywać, niczym dzieło sztuki, lub raczej coś więcej niż dzieło sztuki, ponieważ wartości te stanowią podstawę szacunku dla światowego dziedzictwa ludzkości i opieki nad nim, a poprzez to są środkiem rozumienia kultury oraz korzeni naszych sąsiadów, bliższych i dalszych. Life Beyond Tourism Poza turystyką jako owoc doświadczeń Fundacji Romualdo Del Bianco Pierwotna idea Fundacji, choć bardzo prosta, spotkała się z dużo większym uznaniem niż oczekiwano. Stało się tak zapewne dlatego, że młodym ludziom naprawdę spodobała się pełna prostoty atmosfera tych międzynarodowych spotkań: była to niezwykła okazja do rozmów pełnych emocji podczas wymarzonego, zasłużonego pobytu we Florencji, mieście-symbolu. Aby pokazać, jakie znaczenie miało to doświadczenie, trzeba wspomnieć, że w 2007 roku Fundacja dała możliwość wzięcia udziału w tym dialogu ośmiu tysiącom młodych ludzi, którzy wraz z nauczycielami przyjechali do Florencji grupami liczącymi po mniej więcej 50 osób, z co najmniej pięciu krajów. Łączny czas pobytu tych młodych ludzi wyniósł około 60 tysięcy dni. Przez tydzień uczestnicy zajmowali się w 218 międzynarodowych zespołach tematami, które wcześniej poruszali, a nawet starannie badali na własnych uniwersytetach. Tym samym przez wiele tygodni młodzież z czterech kontynentów, czterdziestu sześciu krajów, stu czterdziestu sześciu miast, ponad trzystu instytucji, porozumiewała się we Florencji poprzez swoją działalność naukową. Spoglądając na przebieg akcji zrozumieliśmy, że nieświadomie wspieraliśmy prawdziwą turystykę, podróże odbywane nie tylko dla osobistej przyjemności, ale także w celu poznania tożsamości miejsca w jemu tylko właściwych przemianach, a także w celu poznania innych odwiedzających to miejsce, aby wraz z nimi interpretować i oceniać cel podróży. Wszyscy bowiem, w oazie czasowej urlopu, są bardziej skłonni otwierać się na dialog i ta dyspozycyjność, stanowiąca niezwykłe bogactwo, powinna być wspierana i wykorzystywana do szerzenia pozytywnych emocji na świecie. Tak oto ta prosta działalność zyskała znaczący aplauz w wielu krajach, jak o tym świadczą liczne, prestiżowe dowody uznania, jakimi uhonorowano Fundację 8. Od prostej definicji czym może być prawdziwa turystyka doszliśmy do określania turystyki jako bogactwa rozpowszechnionego, ale którego prawdziwej wartości się nie zna, a zatem które nie jest odpowiednio wykorzystywane. To bogactwo, jako że umożliwia spotkania między ludźmi, skłania do komunikacji i sprzyja słuchaniu, poświęcaniu uwagi i poznawaniu, pozwalając lepiej docenić tożsamość miejsca w jego własnym kontekście i ewolucji w czasie. Jest roz- 8

5 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ powszechnione, dlatego że turystyka jest dziś przedmiotem konsumpcji na skalę globalną; a niewykorzystywane w pełni, ponieważ traktuje się je jedynie jako czynnik ekonomiczny, nie zaś jako możliwość prawdziwego poznania zwyczajów i obyczajów różnych społeczeństw, będącego podstawowym warunkiem poszanowania różnych tożsamości w obecnym procesie globalizacji. Przykładem tego jest stała obecność kilku marek o światowej renomie we wszystkich miejscach, gdzie przyjmuje się na świecie turystów, co z pozoru stanowi zapewnianie klientowi dostępu do usług, a w rzeczywistości jest elementem dezinformacji i zabraniem turystom możliwości poznania prawdziwego ducha danego miejsca poprzez oferowanie standardowych, takich samych produktów i atmosfery. Oczywiście stanowi to również obrazę uczuć wrażliwego podróżnika, który wolałby poznać prawdziwą atmosferę miejsca, rozumiejąc, że nawet proste gesty, takie jak uściśnięcie ręki, w innych krajach mogą nie znaczyć tego samego. A zatem, pomimo zrozumiałych zmian związanych z upływem czasu i coraz częstszej wymiany handlowej między kontynentami, na coraz większą skalę, powinniśmy dbać o zachowanie bogactwa naszych kultur, również dlatego, by umożliwić innym poznanie i lepsze zrozumienie naszych korzeni i tradycji w określonym kontekście kulturowym, który nawarstwiał się poprzez wieki, utrzymując się w nieustannym ruchu. Może to także przynieść korzyści handlowe, zapewniając nowe kategorie sprzedawanych usług, oparte na wartościach, nie zaś jedynie na czystej konsumpcji. Tak więc dziś Fundacja czuje, że ma do spełnienia ważną rolę we wspieraniu działalności przedsiębiorstw turystycznych (tour operatorów, hoteli, restauracji, przewoźników, innych firm świadczących usługi turystyczne itd.), które dzięki temu, o czym była mowa powyżej, mogą wybić się do statusu promotorów dialogu międzykulturowego. Poprzez firmy turystyczne można zatem najlepiej upowszechniać prawdziwą wiedzę o obszarze, a tym samym przykuwać uwagę turysty oraz szerzyć szacunek dla innych ludzi w zwiedzanym miejscu, jak również wspierać okazje do dialogu pomiędzy turystami wywodzącymi się z różnych kultur. Poprzez zaangażowanie instytucji prywatnych i państwowych można pomóc zwiedzającemu w lepszym zrozumieniu jego własnej roli, nie tylko jako biernego obiektu korzystającego z usług, ale także aktywnego podmiotu, który popularyzuje podczas swych podróży znaczenie dialogu i tworzenia okazji do dialogu międzykulturowego służącego poznaniu i poszanowaniu wartości innych ludzi. Jesteśmy zatem świadkami czegoś niezwykłego: ci, którzy obecnie biorą udział w uniformizowaniu świata i zagrażają dziedzictwu kulturowemu i tożsamości danych miejsc, właśnie ci ludzie mogą dzięki filozofii Life Beyond Tourism Poza turystyką przyczyniać się do ochrony, konserwacji i popularyzowania dziedzictwa kulturowego oraz tożsamości danego miejsca i stawać się ważnymi aktorami działalności na skalę światową na rzecz dialogu międzykulturowego, popularyzacji różnorodności ekspresji kulturalnej oraz tradycyjnej wiedzy i umiejętności. Chodzi tu zatem o coś znacznie więcej, niż tylko podróż w celach konsumpcyjnych, wynikająca z powierzchownej ciekawości. Również sam turysta będzie formułował swoje zapotrzebowania wobec firm turystycznych w tej 219

6 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ optyce, a w ten sposób uruchomi się w tym sektorze cykl cennej wymiany pomiędzy zapotrzebowaniami i ofertą. I na tym właśnie polega inicjatywa Life Beyond Tourism - Poza turystyką, zaprezentowana oficjalnie we Florencji w Palazzo Vecchio 15 marca 2008 r. Program Life Beyond Tourism - Poza turystyką jest stylem, nie zaś produktem; w jego ramach nie sprzedaje się usług, ale się je ofiarowuje i przekazuje. Life Beyond Tourism - Poza turystyką: zasady i praktyka 9 Life Beyond Tourism - Poza turystyką przyczynia się do upowszechniania i wzmacniania uniwersalnych wartości, jakimi są szacunek i harmonia pomiędzy narodami. W tym celu Life program Beyond Tourism - Poza turystyką zmierza do przekształcenia doświadczenia turystycznego ze zwykłej okazji do relaksu w cenny czas poświęcony poznawaniu danego obszaru i spotykaniu się przedstawicieli różnych kultur. Wspiera zatem pokonywanie trudności, które przeszkadzają w akceptacji i poznawaniu innych, inspirując się wartościami rządzącymi ludzkimi relacjami i kulturą przyjemności dawania, również dawania siebie (rozumianego także jako gotowość do poznawania innych), charakteryzującymi podróżowanie prawdziwie odpowiadające swojej nazwie. Istnieje zatem sposób uprawiania turystyki, który wykracza poza zdjęcia, pamiątkowe drobiazgi, kupowanie; sieć interakcji powstająca pomiędzy podró- 9 W listopadzie 2006 roku utworzono Komitet, mający na celu rozwijanie we Florencji inicjatywy zaproponowanej przez Fundację Romualdo Del Bianco, jej doprecyzowanie i zastosowanie w praktyce. Członkowie Komitetu: koordynator Maurizio Bossi, Serafino Degli Innocenti, Carlotta Del Bianco, Paolo Del Bianco, Antonio Natali i Stephen Tobin. W pracach brał udział także Antonio Paolucci. 220 żującymi i miejscem pobytu stanowią rzeczywiście nieodpartą okazję do wzajemnego poznania się pomiędzy przedstawicielami odmiennych kultur. Zgodnie z duchem programu Life Beyond Tourism - Poza turystyką jest bardzo ważne, by stosunki z podróżującym nie sprowadzały się do prostego oferowania usług, ale polegały na wprowadzaniu gościa w atmosferę samego miejsca, jego przeszłości, teraźniejszości i jego perspektyw na przyszłość. A zatem jednym z punktów wyjściowych, na których opierają się założenia programu Life Beyond Tourism - Poza turystyką, jest zachowanie najbardziej żywotnych tradycji danego miejsca, które może oprzeć się przemianom historycznym. W ramach filozofii Life Beyond Tourism - Poza turystyką miejsca zwiedzane przez turystów, a w szczególności miejsca wpisane na światową listę dziedzictwa UNESCO, zaczynają pełnić niezmiernie ważną rolę laboratoriów, uczestniczących w dialogu i współpracy, dzięki rozwijaniu turystyki jako ważnego czynnika dialogu międzykulturowego. Żadne zabytkowe miasto w XXI w. nie może nie brać pod uwagę własnej tożsamości i pozwolić sobie na lekceważenie w ten sposób korzystnej okazji do spotkań, które pobudzają rozwój wiedzy i dialogu międzykulturowego w świecie rosnącej wymiany towarów i wartości niematerialnych, wymagającej właśnie wzajemnej znajomości i umiejętności dialogu. Miasto jednak należy również postrzegać w odniesieniu do jego nowej, ważnej funkcji: laboratorium. A zatem w planowaniu jego rozwoju konieczne będzie uwzględnianie tej bezcennej możliwości, zgodnie z założeniami programu Life Beyond Tourism - Poza turystyką, by ułatwić zadanie zarówno firmom turystycznym, turystom, jak i

7 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ instytucjom państwowym i prywatnym, aby wszyscy mogli lepiej zrozumieć swoją misję, polegającą na organizacji zadań w ramach tej niezmiernie ważnej kwestii, i aby mogli ją realizować, jednocześnie nadając wyższy status własnej działalności. Jeśli turystyka będzie rozumiana, wykorzystywana i zarządzana przez wszystkie podmioty dostawców usług i ich beneficjentów poprzez cały wachlarz swoich możliwości, wówczas turysta po powrocie z podróży nie powie byłem w, ale w pełni odpowiedzialnie będzie mógł oświadczyć: dowiedziałem się i zrozumiałem, i mam jeszcze tyle rzeczy do poznania i zrozumienia!. A wtedy wszyscy, instytucje i ludzie związani z turystyką będą w stanie pojąć w konkretny sposób nowy, ludzki wymiar tego, co robią. Manifest Life Beyond Tourism Poza turystyką Life Beyond Tourism - Poza turystyką jest nową wizją turystyki, podkreślającą jej aspekt strategiczny i stawiającą go na pierwszym miejscu ponad aspektem konsumpcyjnym: - w celu ochrony tożsamości miejsca, - w celu przekazywania innym tożsamości miejsca - w celu pobudzania i wspomagania rozwoju wiedzy u wszystkich turystów - w celu rozwijania znajomości pomiędzy turystami z różnych krajów oraz dialogu pomiędzy odmiennymi kulturami - w celu wspierania szacunku dla różnorodności przejawów, w jakich wyrażają się różne kultury. Program Life Beyond Tourism - Poza turystyką sprzyja nowemu zjawisku podróżowania. Manifest - Turystyka jest źródłem zysków, którego nie wolno lekceważyć - Turystyka w swoich wielorakich formach obejmuje znacznie więcej niż tylko zaspokojenie potrzeb jednostki - Turystyka jest okazją do poznawania tożsamości różnych miejsc - Firma turystyczna sprzyja rozwojowi dialogu międzykulturowego - Firma turystyczna wspiera poznawanie i rozwój szacunku dla różnorodności ekspresji w kulturze -Turysta jest potencjalnym promotorem dialogu międzykulturowego -Zwiedzane miejsce, związane z kulturą lub przyrodą, jest laboratorium wiedzy dla wszystkich zwiedzających. Logo programu to pięciopłatkowy kwiat z przesłaniem, zaprojektowany przez Carlottę Del Bianco. W centrum kwiatu znajduje się kula ziemska obracająca się w pierścieniu utworzonym ze słów Life Beyond Tourism - Poza turystyką. Pięć płatków kwiatu to symbole elementów składowych tego programu: spotkania, komunikacja, poznawanie, konserwacja com i gospodarka. Innymi słowy, pozytywnymi skutkami turystyki są spotykanie się, komunikowanie się, poznawanie, opieka nad dziedzictwem kulturowym materialnym i niematerialnym - i rozwijanie działalności gospodarczej. Te pięć wartości ma udział w ochronie i wspieraniu ważnej idei stanowiącej serce kwiatu, filozofii programu Life Beyond Tourism - Poza turystyką. Próbne wprowadzanie zasad programu w życie 10 Opisane powyżej zwięźle zasady rozpoczęto wprowadzać próbnie do działalności hotelarskiej. Hotel stanowi bowiem pierwszą linię frontu w proce- 10 Eksperyment z realizacją programu rozpoczęto we Florencji, w Vivahotel Pitti Palace przy Ponte Vecchio 15 marca 2008 roku. 221

8 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ Rysunek 1: Pięciopłatkowy kwiat, logo Life Beyond Tourism - Poza turystyką sie poznawania tożsamości miejsca i pierwszą okazję spotkania pomiędzy podróżnymi najróżniejszych narodowości. I jest pierwszą przystanią, w której może zacząć tworzyć się oparta na wzajemnym szacunku relacja pomiędzy podróżnym i miejscem, ale także pomiędzy samymi podróżnymi, którzy przebywają lub przebywali w tym miejscu. Oryginalne podejście do eksperymentowania z tymi zasadami dotyczyło nie tyle pojedynczych akcji, ile całości, na jaką składają się te akcje. Celem wszystkich tych akcji jest pomaganie w poznawaniu danego miejsca i rozwijaniu dialogu między kulturami, poprzez tworzenie przestrzeni dla tych spotkań, aby ułatwiać dialog pomiędzy gośćmi z różnych krajów (z kartami hotelowymi, na których znajduje się flaga narodowa państwa danego 222 gościa), programy popularyzatorskie w programach telewizyjnych w hotelu, ekrany dotykowe, dzięki którym można szybko uzyskać informacje również o mniej znanych trasach zwiedzania, zawartość minibarków w pokojach, produkty w barze i produkty, z jakich składa się śniadanie oraz ogólne usługi restauracyjne. Wszystkie te elementy są wyrazem miejscowych tradycji. Wspominamy tu jedynie o niektórych najważniejszych inicjatywach, stanowiących część eksperymentu w ramach programu i nadających hotelowi nową rolę, rolę aktywnej opieki nad gośćmi i pomagania w poznawaniu innej kultury, przy czym kwestie te w niczym nie umniejszają wagi, jaką spełnia ekonomiczna rola działalności hotelu, a wręcz przeciwnie, wzbogacają ją o nowe możliwości. Deklaracja planów - 16 marca 2008 roku Po oficjalnej prezentacji inicjatywy Life Beyond Tourism - Poza turystyką 16 marca 2008 roku. uczestnicy z 23 krajów, jacy zjawili się we Florencji, podpisali deklarację planów 11. Deklaracja ta zatwierdzała program Life Beyond Tourism - Poza turystyką i zapowiadała upowszechnienie na skalę międzynarodową jego założeń, wspierając również instytucje rządowe i pozarządowe poprzez rozpoczęcie próbnej realizacji programu w okresie pięciu lat od 2008 do 2013 roku. Stowarzyszenie na rzecz popularyzacji programu Life Beyond Tourism Poza turystyką, pod hasłem Turystyka wartości, nie tylko usług i konsumpcji. Aby wcielać w życie zasady Deklaracji Planów Fundacja Romualdo Del Bianco doprowadziła do założenia we Florencji 25 lipca 2008 r. Stowarzyszenia 11

9 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ o nazwie Poza turystyką na rzecz dialogu międzykulturowego 12/13. Fundacja Romualdo Del Bianco jest członkiem założycielem i promotorem Stowarzyszenia. Stowarzyszenie działa pod hasłem Turystyka wartości, nie tylko usług. Podsumowanie Za pośrednictwem powstałego niedawno stowarzyszenia Poza turystyką <?> Podstawowe założenia Stowarzyszenia Zadania stowarzyszenia Poza turystyką na rzecz dialogu międzykulturowego obejmują upowszechnianie we Włoszech i za granicą zasad inicjatywy kulturalnej Life Beyond Tourism, stworzonej przez Paola Del Bianco, założyciela i przewodniczącego Fundacji Romualdo Del Bianco di Firenze, mającej na celu wspieranie turystyki skupionej na wartościach, nie zaś tylko na samych usługach. Life Beyond Tourism działa obecnie pod patronatem ICCROM, regionu Toskanii oraz prowincji i gminy Florencji. Wykraczając poza turystykę opartą na konsumpcji, inicjatywa kulturalna Life Beyond Tourism ma na celu wspieranie upowszechniania i wzmacniania uniwersalnych wartości, takich jak szacunek i harmonia pomiędzy narodami poprzez dialog między kulturami i poznawanie różnorodności przejawów kultur, a także tradycyjnej wiedzy i umiejętności. Program Life Beyond Tourism został oficjalnie przedstawiony we florenckim Palazzo Vecchio, w Salonie Dwustu 15 marca 2008 r. (we Florencji zaczęto jego próbne wprowadzanie w życie w Vivahotel Pitti Palace przy Ponte Vecchio) z udziałem wiceburmistrza Eugenia Gianiego, dyrektora Galerii Uffizi Antonia Natalego, Maurizia Bossiego, dyrektora Centro Romantico (Centrum Romantycznego) w Gabinetto Scientifico Letterario G.P. Vieusseux, dyrektora naczelnego ICCROM Mounira Bouchenakiego, w którego imieniu występował Andrzej Tomaszewski, przewodniczący Międzynarodowego Komitetu ICOMOS ds. Teorii i Filozofii Konserwacji i Renowacji Zabytków i dyrektora Centre Cultural Heritage Limburg Marca Laenena (obaj są byłymi dyrektorami naczelnymi ICCROM, czyli Międzynarodowego Centrum Studiów nad Ochroną i Renowacją Dziedzictwa Kulturowego), przewodniczącego Włoskiego Komitetu Narodowego ICOMOS, Maurizia di Stefano, ponad 90 specjalistów z 23 krajów z trzech kontynentów, a także licznie zgromadzonej publiczności z Florencji. Stowarzyszenie Poza turystyką na rzecz dialogu międzykulturowego ma na celu wprowadzenie w życie zasad Deklaracji planów z 16 marca 2008 r., podpisanej przez uczestników prezentacji programu Life Beyond Tourism i ich realizacji w praktyce. W deklaracji tej podkreśla się znaczenie programu Life Beyond Tourism i jak ważne jest jego rozpowszechnianie. Dąży się w niej do jego promowania, rozwijania i jak najszybszego wprowadzenia w życie, na skalę międzynarodową, w porozumieniu z instytucjami międzynarodowymi i międzyrządowymi, takimi jak UNESCO, ICCROM, UNWTO, Rada Europy oraz we współpracy z międzynarodowymi instytucjami pozarządowymi, takimi jak ICOMOS, IUCN i ICOM. Do proponowanych zadań Stowarzyszenia należy również wspieranie rozwoju programów szkoleniowych we współpracy z UNESCO, ICCROM, UNWTO i sektorem turystycznym w celu promowania dialogu międzykulturowego. Misją programu Life Beyond Tourism jest pozwolenie turystom na podwyższenie jakości oczekiwań, oczekiwań związanych nie tyle (i nie do końca) ze światem usług, ile ze światem wartości, które mogą stanowić prawdziwą motywację dla usług turystycznych i zapewniać turystom prawdziwy zysk z ich inwestycji, obejmującej ich pieniądze i czas. Oprócz tego Stowarzyszenie pragnie pomóc w przybliżaniu i wyjaśnianiu trudnych aspektów dziedzictwa kulturowego, rozumianego jako podstawowe narzędzie w rozwijaniu dialogu międzykulturowego oraz wiedzy o różnorodności przejawów kultury i aspektów związanych z traydcją. Jednocześnie program Life Beyond Tourism ma na celu pomaganie firmom turystycznym w uświadamianiu sobie, jak ważne jest nie tyle poszerzanie oferty pod względem ilościowym, ile jakościowym, aby wspierać dialog międzykulturowy i wiedzę o innych i na takim właśnie terenie stawiać czoła konkurencji. Podsumowując, program Life Beyond Tourism dąży do zmiany obecnego stylu mówienia o turystyce: Byłem w na Poznałem, Zdałem sobie sprawę, Zrozumiałem, że stoi przede mną cały świat wartości, które mam zrozumieć. Tym samym zamierza przyczynić się do wzbogacenia naszych horyzontów, zmieniając ewentualne niewłaściwe aksjomaty lub zmniejszając ich poziom nieprawdziwości. Poprzez odwrócenie perspektywy zaproponowane w programie Life Beyond Tourism ta sama turystyka, która przyczynia się dziś do uniformizacji świata i tworzenia zagrożeń dla materialnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, może pomóc w zachowaniu i popularyzacji różnorodności przejawów tego dziedzictwa kulturowego. 13 Ze statutu Stowarzyszenia: Artykuł 4) Cele i działalność 4.1. Stowarzyszenie odwołuje się do zasad programu Life Beyond Tourism Poza Turystyką ( Życie poza turystyką ) przedstawionymi przez Paola Del Bianco w dokumencie stanowiącym załącznik aktu założycielskiego stowarzyszenia, mającego na celu promowanie turystyki wartości, nie zaś jedynie usług. 223

10 LIFE BEYOND TOURISM - POZA TURYSTYKĄ na rzecz dialogu międzykulturowego zamierzamy we Florencji, we współpracy z Krakowem, propagować naszą działalność na całym świecie, aby wspierać zastosowanie w praktyce filozofii Life Beyond Tourism - Poza turystyką wraz z jej pięcioma zasadami - płatkami ( spotkania, komunikacja, poznawanie, konserwacja i gospodarka ) i upowszechniać fascynujące założenia prawdziwej turystyki wartości, nie opartej jedynie na usługach i konsumpcji. Pragniemy, by każda instytucja współpracująca z Fundacją mogła skorzystać z tej okazji, by dać światu również coś własnego, poprzez zakładanie lokalnych stowarzyszeń Poza turystyką na rzecz dialogu międzykulturowego, by rozsiewać kwiaty turystyki wartości poprzez tworzenie lokalnych stowarzyszeń. Chodzi tutaj o całkowite odnowienie krajobrazu świata, którego atmosferę ociepli powszechne kultywowanie subtelnych, pełnych ciepła, wartościowych zasad turystyki, których symbolem jest pięciopłatkowy kwiat. Niniejszy tekst jest odpowiedzią na list, który wysłał do nas prezydent miasta Krakowa, prof. Jacek Majchrowski Stowarzyszenie ma następujące cele statutowe: - promowanie, upowszechnianie i urzeczywistnianie, we Włoszech i za granicą, dialogu międzykulturowego, wiedzy o różnorodności przejawów kultury, ochrona tradycyjnej wiedzy i umiejętności, nadając w ten sposób turystyce, także tej masowej, potencjał podstawowego narzędzia podwyższania poziomu kulturalnego, przy czym turystyka jest tu rozumiana jako działalność oparta na wartościach, nie zaś jedynie na usługach; - badanie, promowanie i popularyzacja dziedzictwa przyrodniczego i kulturalnego, materialnego i niematerialnego w różnych cywilizacjach; - popularyzacja i ochrona wiedzy o tym, jaką rolę podróżni, turyści i firmy turystyczne, podmioty profesjonalne, instytucje państwowe i prywatne oraz pracownicy związani z sektorem mogą odgrywać w pozycjonowaniu produktu turystycznego w relacji z dialogiem międzynarodowym, wiedzy o różnorodności przejawów kultury oraz wiedzy i umiejętności wypływających z tradycji; - wspieranie rozpowszechniania i wprowadzania w życie, we Włoszech i za granicą, fundamentalnych zasad programu Life Beyond Tourism Poza Turystyką W celu realizacji celów statutowych Stowarzyszenie może prowadzić następującą działalność: - promowanie, wspieranie i rozwijanie, również we współpracy z innymi instytucjami, włoskimi bądź zagranicznymi, państwowymi i prywatnymi, studiów, badań, baz danych, ośrodków badawczych; - pomaganie w realizacji projektów i inicjatyw kulturalnych i naukowych, przygotowywanych i planowanych w oparciu o konsultacje Fundacji Romualdo Del Bianco, np.: - promowanie, bezpośrednio lub pośrednio, badań nad tradycyjną wiedzą i umiejętnościami, w celu stworzenia światowej bazy tradycynej wiedzy, we współpracy z międzynarodowymi instytucjami, w celu założenia poświęconego temu ośrodka, jeśli to możliwe we Florencji; wspieranie działalności instytucji i komitetów, również międzynarodowych, zajmujących się tematyką interpretacji teorii i praktyki ochrony i konserwacji dziedzictwa kulturalnego w różnych kulturach, zgodnie z celami Stowarzyszenia; - organizowanie i prowadzenie kursów naukowych, szkoleniowych, poświęconych instytucjonalnemu kształceniu ustawicznemu oraz specjalizacyjnych, łącząc i koordynując różne rodzaje działalności dydaktycznej i praktycznej, również we współpracy z uniwersytetami i innymi instytucjami edukacyjnymi oraz kulturalnymi, krajowymi i międzynarodowymi, w celu zapoznania młodych ludzi z zasadami tej pracy w środowisku, w którym rola wartości jest wyraźnie widoczna; - tworzenie i przyznawanie stypendiów naukowych, nagród i innych motywacyjnych bonusów; - promowanie zakładania za granicą grup roboczych lub klubów, stowarzyszeń działających w sposób niezależny, które zajmują się na danym obszarze interpretacją i propagowaniem ideałów programu Life Beyond Tourism Poza turystyką. Kluby takie muszą mieć autoryzację Stowarzyszenia, a ich organizacja będzie podlegać regulaminowi stworzonemu przez Stowarzyszenie. - patronat nad konferencjami, seminariami naukowymi, wystawami, koncertami, warsztatami masterclass, przedstawieniami teatralnymi, targami i innymi imprezami kulturalnymi i artystycznymi związanymi z celami statutowymi Stowarzyszenia oraz organizacja takich imprez; - promowanie, organizowanie i zarządzanie trasami kulturalnymi, proponowanymi na rynku turystycznym; 14 Przesłany faksem list Prezydenta Miasta Krakowa prof. Jacka Majchrowskiego z 28 maja 2008 r. (godz ) do Fundacji Romualdo Del Bianco. Odpowiedzi na ten list powstały 9 i 13 stycznia.

11 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE POZA TURYSTYKĄ IL TURISMO Paolo Del Bianco Presidente della Fondazione Romualdo Del Bianco LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO PER IL DIALOGO INTERCULTURALE Per un turismo dei valori, non solo dei servizi e dei consumi Premessa La caduta del Muro di Berlino nel , lo scempio sul David del e il Piano Regolatore Generale del Comune di Firenze del , costituiscono i momenti emotivi che hanno indotto il management della compagnia alberghiera fiorentina Vivahotels a varare il progetto VivaFirenze, che avviava un programma di contributo alla propria città sia con una riflessione sul Piano Regolatore del 92 orientata a valutare la gestione del turismo nei suoi aspetti positivi, per non subirlo negli aspetti negativi, sia per l avvio di un sentito Tributo di questa impresa turistica alla propria città favorendo la conservazione del patrimonio cultuale con restauri di opere dei musei fiorentini - con un coinvolgimento emotivo e non economico, degli ospiti degli alberghi della medesima compagnia, sia, ancora, favorendo la visita a Firenze di giovani dei paesi emergenti dopo la caduta del muro. 1 Il 9 Novembre Pietro Cannata il 14 Settembre 1991 nella Galleria dell Accademia colpì con un martello il piede sinistro della statua del David di Michelangelo. 3 Nel Piano Regolatore del Comune di Firenze del 1992, approvato nel 1994, la tematica del turismo veniva presentata, sotto la voce Le Risorse, solo in una pagina per quanto il tema fosse d importanza fondamentale per una città come Firenze la cui economia dipende molto dal turismo; quindi ove il turismo va gestito per non subìrlo. Da allora proprio con la Polonia e con la città di Cracovia, oltre che con Varsavia, è decollata l attività di sviluppo di relazioni interpersonali e internazionali, nell ottica di dare una possibilità di nuovi contatti e relazioni fra i giovani di paesi vicini del Centro, Est Europa ed Eurasia, prima uniti dalla politica poi, dopo il 1989, orientati tutti ad osservare più l occidente che i paesi limitrofi. In pratica il progetto VivaFirenze consisteva sia nello sviluppo della sensibilità di Vivahotels verso il territorio, sia nella creazione di un coinvolgimento emotivo nell ospite dei propri alberghi con il Patrimonio fiorentino, sia, infine, nel deciso sostegno al dialogo fra i giovani di paesi e culture diverse. I successi riportati, grazie alla creativa partecipazione delle università che hanno aderito all invito, ha fatto decidere la compagnia alberghiera Vivahotels, alla cui guida era allora Paolo Del Bianco, a costituire la Fondazione Romualdo Del Bianco 4. La missione della Fondazione è orientata al Dialogo Interculturale e al Patrimonio Mondiale dell Umanità, come cita lo statuto: valorizzare, tramandare, diffondere e conservare il patrimonio culturale, artistico, storico e scientifico dell umanità, e ancora promuovere la realizzazione a Firenze di un Centro di Sviluppo Incontri Internazionali per richiamare spe- 4 La Fondazione Romualdo Del Bianco è stata costituita a Firenze il 3 Novembre 1998, nella Sala Martino V dell Ospedale di Santa Maria Nuova, simbolo da oltre sette secoli della solidarietà fiorentina. Non poca importanza nella decisione ha avuto la partecipazione attiva della famiglia del promotore Paolo Del Bianco -che l ha dedicata al padre Romualdo-, il costante sostegno di Emma Mandelli, la passione di Simone Giometti, la fiducia inestimabile di Gianfranco Catarzi e di Francesco Marchi, oltre alla generosa consulenza di Alessandro Ruggiero e al determinante sostegno di Antonio Natali. 225

12 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO cialmente giovani ed esponenti della cultura, dell arte e delle scienze così favorendo la conoscenza reciproca, la comprensione, l amicizia e la pace tra paesi e popoli di diversa nazionalità, religione ed etnia. All iniziale attività di conviviale ospitalità e di amichevole relazione fra i giovani partecipanti e i loro docenti sono seguite, sempre in maggior numero, qualificate occasioni di studio e di riflessione grazie a tutti i ricercatori, studiosi, professionisti e studenti che vi hanno preso parte. Hanno avuto così vita molteplici iniziative volte a far incontrare giovani di varie nazionalità, in un continuo esercizio di dialogo interculturale, con il motto Incontri Internazionali, senza competizione, nel rispetto delle singole identità: un passato da conoscere assieme, un futuro comune da costruire. Conservazione e valorizzazione dell impegno per favorire il Dialogo Interculturale Pur consapevoli di quanto stavamo svolgendo su vari fronti, in varie discipline, non ci eravamo accorti che il nostro maggior risultato era stato quello di fondere l attività relativa ai due punti del nostro statuto: il primo valorizzazione e conservazione del patrimonio culturale, il secondo dialogo interculturale. Eravamo cioè giunti a realizzare una lega di particolare importanza, proprio come in una combinazione di metalli, che abbiamo denominato conservazione e valorizzazione dell impegno a favorire il dialogo interculturale. L importanza di questa lega sta nel contesto storico in cui viviamo, nel quale riscontriamo molta tecnologia per la comunicazione, ma poca voglia di comunicare per capirsi ed accettare il nostro vicino con la 226 propria cultura. Nella Fondazione abbiamo percepito in modo crescente l importanza di tale lega tanto da assimilarla al Patrimonio Intangibile. Firenze e Cracovia rappresentano un momento fondamentale per la formazione di questa lega: a Firenze le prime citate emozioni, da Cracovia, poi, nel 1996 sono state diffuse le prime informazioni sulle nostre attività avviate a Firenze; a Cracovia nel 2000 è stato scritto il Manifesto della Fondazione nel corso del soggiorno per la conclusione del convegno Krakow Sempre a Cracovia si è tenuto il Convegno organizzato dall International Cultural Centre, Cultural Heritage, in the 21st Century Opportunities and threats 5, al quale siamo stati invitati per presentare l attività della Fondazione. Questa opportunità ci ha indotti a rivisitare la nostra attività per una sua organica e sintetica presentazione 6 nel programma del primo Convegno del Comitato Internazionale ICOMOS di Teoria e Filosofia della Conservazione e del Restauro. In quella occasione abbiamo capito il valore attribuito dagli altri alla nostra attività. Non solo, in quella circostanza la Fondazione ha deciso di affiancare, per quanto possibile, questo Comitato Internazionale ICOMOS, convinta che la sua attività avrebbe sapientemente alimentato nel tempo la teoria della Fondazione medesima. Partecipavano al convegno anche il Direttore Generale ICCROM, Mounir Bouchenaki e il Presidente ICOMOS Michael Petzet, oltre al Presidente del Comitato Internazionale ICOMOS per la teoria e filosofia della conservazione e del restauro, Andrzej Tomaszewski Maggio Il giorno 26 Maggio 2006

13 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO In quell occasione oltre a presentare la propria attività, sulla base dell esperienza vissuta con i giovani e con l attività turistica vera e propria appresa in Vivahotels, la Fondazione ha avuto modo d introdurre brevemente la propria idea su come non si sia ad oggi colta l importanza di quanto il turismo, in particolare il turismo di massa, possa contribuire per lo sviluppo del dialogo fra i popoli in questo condominio Terra che si fa giorno dopo giorno sempre più piccolo e con sempre maggiori difficoltà di relazioni. 7 L apprezzamento dei partecipanti è stato di stimolo per affinare, in linea con lo statuto della Fondazione e del suo Manifesto, la ricerca che poi è stata chiamata Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo, ovvero un universo di opportunità, una vita oltre il turismo dei soli servizi e dei consumi, ricerca che, ripetiamo, passa dalla convinzione che la conservazione e valorizzazione dell impegno a favorire il dialogo interculturale, così come l ospitalità, faccia parte del Patrimonio Intangibile, alla pari delle tradizioni che vanno conservate e valorizzate. E proprio su questi valori che la Fondazione ha operato da sempre; sono proprio questi valori che la Fondazione intende proteggere e conservare proprio come un opera d arte; anzi, più di un opera d arte in quanto tali valori rappresentano il presupposto per stimare e valorizzare il Patrimonio Mondiale dell Umanità e tramite questo capire la cultura e le radici dei nostri vicini e meno vicini. 7 Gli atti del Convegno sono stati pubblicati dall International Cultural Centre di Cracovia nel volume Cultural Heritage in the 21st Century Opportunities and Challenges. Il contributo della Fondazione è stato qui pubblicato con il titolo Recovery and Restauration of the Values of Socialisation, nella sezione IV dal titolo Non Governamental Organisations and New Initiatives in Heritage Management. Life Beyond Tourism Oltre il Turismo, frutto dell esperienza della Fondazione Romualdo Del Bianco L idea iniziale della Fondazione, sebbene particolarmente semplice, ha trovato un consenso ben superiore alle aspettative. Il motivo forse sta nel fatto che i giovani hanno fortemente apprezzato la semplicità di questi momenti d incontri internazionali: una grande opportunità di dialogo, una grande emozione nel dialogo, in un momento di sognato, meritato soggiorno in una città simbolo come Firenze. Solo allo scopo di dare un idea della dimensione di questa esperienza, vale la pena di segnalare che al 2007 la Fondazione ha offerto opportunità di dialogo a ottomila giovani con i loro docenti, giunti a Firenze in gruppi, ciascuno di circa cinquanta persone, almeno di cinque diversi paesi, un totale di circa sessantamila giornate. Questi giovani si sono intrattenuti per una settimana lavorando in gruppi internazionali sui temi specifici, curati e già affrontati nelle proprie università prima del loro viaggio. Per molte settimane, dunque, a Firenze giovani da quattro continenti, quarantasei paesi, centoquarantasei città, ben oltre trecento istituzioni, dialogavano assieme attraverso la loro attività didattica. Percorrendo il ricordo dell attività svolta, ci siamo accorti che, senza volere, avevamo svolto vero turismo, viaggi non solo per il piacere personale, ma viaggi per conoscere l identità del luogo nella sua peculiare evoluzione e anche per conoscere gli altri visitatori del luogo visitato e con loro interpretare e valutare la destinazione scelta per il loro viaggio; tutti, infatti, nell oasi di tempo di una vacanza, sono più disponibili ad aprirsi al dialogo e 227

14 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO questa disponibilità, una inestimabile ricchezza, va favorita ed utilizzata con profitto per contribuire alla serenità di questo nostro mondo. Ecco, questa semplice attività ha avuto un tangibile apprezzamento internazionale, come dimostrano i numerosi e prestigiosi riconoscimenti ricevuti 8. Da questa semplice constatazione di cosa possa essere vero turismo, siamo giunti a considerare il turismo quale ricchezza diffusa ma non conosciuta nel suo vero valore e, quindi, non adeguatamente utilizzata: ricchezza in quanto porta opportunità d incontri, predispone alla comunicazione e favorisce l ascolto l attenzione e la conoscenza consentendo di apprezzare meglio l identità del luogo nella propria realtà ed evoluzione nel tempo; diffusa in quanto il turismo ormai è elemento di consumo a livello globale; inutilizzata in quanto percepita solo come fattore economico, non anche come opportunità di vera conoscenza degli usi e costumi dei popoli, fondamentale per garantire il rispetto delle singole identità nell attuale processo di globalizzazione. Ne è un esempio la diffusione di alcune marche di fama mondiale in tutti i luoghi di ospitalità del mondo che apparentemente rappresenta un servizio al cliente, di fatto è un contributo alla disinformazione e una mancata possibilità di conoscenza dello spirito del luogo con i suoi tipici prodotti e sfumature; certamente è anche un offesa alla sensibilità dell attento viaggiatore che vorrebbe conoscere il vero spirito del luogo e capire che anche semplici gesti, come stringere la mano, in altri Paesi possono non avere lo stesso significato. Quindi, pur nella comprensibile evoluzione dei tempi, e con gli scambi commerciali intercontinentali sempre più frequenti e voluminosi, la ricchezza delle nostre culture va preservata anche per consentire agli altri di conoscere e di capire meglio le nostre radici e tradizioni nello specifico contesto culturale, stratificatosi nei secoli e in continuo movimento. Ciò porterebbe profitto anche negli scambi commerciali offrendo nuove tipologie di prodotto basate su valori e non sul mero consumo. Ecco dunque che oggi la Fondazione si sente impegnata a contribuire a valorizzare l opera degli operatori turistici (tour operator, albergatori, ristoratori, trasportatori, prestatori di servizi turistici in genere, ecc.) che, per quanto detto, possono assurgere a livello di promotori di dialogo interculturale. Tramite gli operatori turistici può essere maggiormente diffusa la vera conoscenza del luogo, quindi esaltata l attenzione del turista ed il rispetto del medesimo nei confronti del luogo visitato, così come possono essere favoriti i momenti per il dialogo fra turisti di varie culture. Tramite l impegno delle istituzioni private e pubbliche si può aiutare il viaggiatore a capire meglio il suo ruolo non solo come soggetto beneficiario di servizi, ma anche quale soggetto attivo che diffonde nei suoi viaggi l importanza del dialogo e dell impegno a creare occasioni di dialogo interculturale per la conoscenza e il rispetto dei valori altrui. Siamo dunque in presenza di un fatto eccezionale: coloro che adesso concorrono ad omogeneizzare il mondo e contribuiscono a minacciare la conservazione del Patrimonio e dello spirito del luogo, proprio costoro, con la teoria Life Beyond Tourism Oltre il Turismo, possono contribuire alla custodia, alla conservazione e alla divulga-

15 LIFE BEYOND TOURISM - OLTRE IL TURISMO zione del Patrimonio e dello Spirito del Luogo e potranno diventare i grandi protagonisti per un concreto contributo, a livello mondiale, per il Dialogo Interculturale, per l apprezzamento della Diversità delle Espressioni Culturali e delle Conoscenze Tradizionali. Quindi ben al di là del viaggio ai soli fini consumistici e di superficiale curiosità. In questa direzione anche il turista qualificherà la propria domanda agli operatori turistici e s innescherà un ciclo virtuoso fra domanda e offerta. Questa, dunque, è l iniziativa Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo presentata ufficialmente a Firenze in Palazzo Vecchio il 15 Marzo Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo è uno stile, non è un prodotto; in esso non si vende, in esso si porge. Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo: principi e pratica 9 Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo contribuisce alla diffusione e all affermazione di valori universali quali il rispetto e l armonia tra i popoli. Per ottenere tale obiettivo Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo mira a trasformare l esperienza turistica da semplice occasione di svago in prezioso momento di conoscenza del luogo e di incontro fra soggetti di differenti culture. Favorisce quindi il superamento delle difficoltà che impediscono l accettazione e la conoscenza dell altro ispirandosi ai valori di umana interrelazione e alla civiltà del piacere di offrire e di offrirsi (inteso anche 9 Dal Novembre 2006 è stato nominato un Comitato per sviluppare, definire in dettaglio e sperimentare a Firenze l idea formulata dalla Fondazione Romualdo Del Bianco. Membri di questo Comitato: Maurizio Bossi, coordinatore, Serafino Degli Innocenti, Carlotta Del Bianco, Paolo Del Bianco, Antonio Natali e Stephen Tobin. Ha partecipato al lavoro Antonio Paolucci. come disponibilità a conoscere gli altri) che contraddistinguono il viaggiare degno di questo nome. C è un modo di fare turismo, dunque, che va oltre le fotografie, i souvenir, lo shopping; la rete di interazioni che si crea fra viaggiatori e luogo di soggiorno costituisce infatti una irrinunciabile opportunità di conoscenza tra culture. Nello spirito di Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo è fondamentale che il rapporto con il visitatore non si riduca alla mera offerta di servizi, bensì porti a coinvolgere l Ospite nello spirito del luogo stesso, del suo passato, del suo presente e delle sue prospettive per il futuro. Quindi uno dei capisaldi su cui si basa Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo è la salvaguardia del luogo nella sua più vitale tradizione, capace di affrontare i mutamenti storici. Con Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo i siti visitati dai turisti e in particolare i Siti della Lista del Patrimonio Mondiale dell UNESCO, assumono il fondamentale ruolo di laboratori per un contributo al dialogo e alla cooperazione, grazie alla valorizzazione del turismo per un suo sostanziale contributo al Dialogo Interculturale. La città storica nel XXI secolo non potrà non tener conto del suo essere luogo e favorevole occasione d incontri per stimolare Conoscenza e Dialogo Interculturale in un mondo di crescenti scambi che chiedono proprio conoscenza e capacità di dialogo. La città, pertanto, va pensata anche in questa sua nuova determinante funzione di laboratorio. Quindi nel pianificare il suo sviluppo si dovrà valorizzare questa incommensurabile opportunità, nello spirito di Life Beyond Tourism - Oltre il Turismo, per facilitare il compito sia agli operatori turistici, sia ai turisti, sia agli enti pubblici e privati affinché 229

Storia dell Uomo, storie di cibo

Storia dell Uomo, storie di cibo Expo Milano 2015 è l Esposizione Universale che l Italia ospiterà dal primo maggio al 31 ottobre 2015. Per sei mesi Milano diventerà una vetrina mondiale in cui i Paesi mostreranno il meglio delle proprie

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Dokumenty sądowe i notarialne

Rozdział I. Dokumenty sądowe i notarialne Rozdział I Dokumenty sądowe i notarialne 1 Dokumenty sądowe i notarialne 1.1. 3 Rozdział I 1.2. 4 Dokumenty sądowe i notarialne 1.3. 5 Rozdział I 1.4. 6 245 Tłumaczenia przykładowych dokumentów Tłumaczenia

Bardziej szczegółowo

Life Beyond Tourism Auditorium al Duomo Cerimonia per l intitolazione della Sala Anfiteatro ad Andrzej Tomaszewski Mercoledì 14 settembre 2011 ore 16.30 Life Beyond Tourism Auditorium al Duomo Via de Cerretani

Bardziej szczegółowo

Lo Studio, costituito nel 1957, ha Sede a Roma nel quartiere Prati, adiacente la Corte di Cassazione.

Lo Studio, costituito nel 1957, ha Sede a Roma nel quartiere Prati, adiacente la Corte di Cassazione. Lo Studio, costituito nel 1957, ha Sede a Roma nel quartiere Prati, adiacente la Corte di Cassazione. Si compone di cinque Avvocati i quali si avvalgono della consulenza di Collaboratori di loro fiducia,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK WŁOSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK WŁOSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. F

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Biernacka-Licznar, Ewa uchowska. Egzamin. na tłumacza przysi głego. Zbiór dokumentów włoskich

Katarzyna Biernacka-Licznar, Ewa uchowska. Egzamin. na tłumacza przysi głego. Zbiór dokumentów włoskich Katarzyna Biernacka-Licznar, Ewa uchowska Egzamin na tłumacza przysi głego Zbiór dokumentów włoskich Egzamin na tłumacza przysi głego Zbiór dokumentów włoskich Katarzyna Biernacka-Licznar Ewa uchowska

Bardziej szczegółowo

Przykład: >Andiamo in pizzeria. (noi)

Przykład: >Andiamo in pizzeria. (noi) Czasownik andare (iść, jechać) odmienia się nieregularnie: io vado ja idę tu vai ty idziesz lui/lei/lei va on/ona/pan, pani idzie noi andiamo my idziemy voi andate wy idziecie loro/loro vanno oni, one/

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. C 1.2. B 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d) C

Bardziej szczegółowo

Mercato polacco di macchine per l agricoltura e trasformazione alimentare

Mercato polacco di macchine per l agricoltura e trasformazione alimentare Mercato polacco di macchine per l agricoltura e trasformazione alimentare Polish market of agricultural machinery and food processing industry Dott. ing. Maciej Zaborowicz prof. dott.ass. Jacek Przybył

Bardziej szczegółowo

bab.la Frasi: Corrispondenza Auguri Polacco-Italiano

bab.la Frasi: Corrispondenza Auguri Polacco-Italiano Auguri : Matrimonio Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Congratulazioni. I nostri migliori auguri e tanta felicità. Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! La gioia di questo giorno

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA WŁOSKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA WŁOSKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA WŁOSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Egzorcyzmy w tradycji i życiu Kościoła. Redakcja ks. Andrzej Żądło

Egzorcyzmy w tradycji i życiu Kościoła. Redakcja ks. Andrzej Żądło Egzorcyzmy w tradycji i życiu Kościoła Redakcja ks. Andrzej Żądło Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP...5 I EGZORCYZMY W TRADYCJI BIBLIJNEJ Ks. Janusz Czerski Egzorcyzmy w Piśmie Świętym...11 Egzorcyzmy w

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK WŁOSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK WŁOSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2010 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. B 1.2. C 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1

Bardziej szczegółowo

2015 WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE

2015 WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE Język włoski 1 Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 215 WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE Język włoski 2 Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 215 Opracowanie Anna Opolska-Waszkiewicz (Centralna Komisja Egzaminacyjna)

Bardziej szczegółowo

zaprasza w podróż na Pomorze z kursem języka polskiego vi invita a un Viaggio in Pomerania con corso di Lingua polacca

zaprasza w podróż na Pomorze z kursem języka polskiego vi invita a un Viaggio in Pomerania con corso di Lingua polacca zaprasza w podróż na Pomorze z kursem języka polskiego vi invita a un Viaggio in Pomerania con corso di Lingua polacca 15 dni 15 giorni Termin Periodo : 04.08 18.08.2014 Organizuje Fundacja Ital-Gedania.

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Regulamin Stowarzyszenia Zwykłego pn. PRZYJACIELE KRAKOWA

Regulamin Stowarzyszenia Zwykłego pn. PRZYJACIELE KRAKOWA Regulamin Stowarzyszenia Zwykłego pn. PRZYJACIELE KRAKOWA 1 Stowarzyszenie nosi nazwę PRZYJACIELE KRAKOWA zwane dalej w skrócie Stowarzyszeniem. 2 1. Stowarzyszenie działa na podstawie postanowień niniejszego

Bardziej szczegółowo

Aniołowie w życiu ludzi. Redakcja ks. Andrzej Żądło

Aniołowie w życiu ludzi. Redakcja ks. Andrzej Żądło Aniołowie w życiu ludzi Redakcja ks. Andrzej Żądło Katowice 2009 257 Spis treści WSTĘP...5 Ks. Janusz Czerski Angelologia biblijna...9 Angelologia Starego Testamentu...9 Aniołowie w Nowym Testamencie...16

Bardziej szczegółowo

DRIM ROBOTICS S.P.ZO.O WE ARE THE KEY

DRIM ROBOTICS S.P.ZO.O WE ARE THE KEY DRIM ROBOTICS S.P.ZO.O WE ARE THE KEY KIM JESTEŚMY Drim sp z o.o. jest integratorem kontroli. Jesteśmy firmą podwykonawczą projektującą i realizującą systemy zrobotyzowanej kontroli maszyn przemysłowych,

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK WŁOSKI

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK WŁOSKI SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK WŁOSKI PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA UCZNIÓW NIESŁYSZĄCYCH I SŁABOSŁYSZĄCYCH (S7) Czas pracy: 45 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ BADANIE DIAGNOSTYCZNE CZĘŚĆ 2. JĘZYK WŁOSKI

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ BADANIE DIAGNOSTYCZNE CZĘŚĆ 2. JĘZYK WŁOSKI Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2015 KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Bardziej szczegółowo

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ. Kursy ogólnodostępne. Program nauczania języka włoskiego na poziomie A1

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ. Kursy ogólnodostępne. Program nauczania języka włoskiego na poziomie A1 Założenia programu Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Kursy ogólnodostępne Program nauczania języka włoskiego na poziomie A1 Proponowany program nauczania przeznaczony jest dla słuchaczy, którzy nie uczyli

Bardziej szczegółowo

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL 14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL Konkluzje Rady na temat architektury: udział kultury w zrównoważonym rozwoju RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. POWOŁUJĄC SIĘ na Traktat ustanawiający Wspólnotę

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/ Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi /Jan Paweł II/ Gryficki Uniwersytet Trzeciego Wieku swoją działalność rozpoczął 26 stycznia 2014r.

Bardziej szczegółowo

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Kursy ogólnodostępne Program nauczania języka włoskiego na poziomie B1+

Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Kursy ogólnodostępne Program nauczania języka włoskiego na poziomie B1+ Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Kursy ogólnodostępne Program nauczania języka włoskiego na poziomie B1+ Założenia programu Proponowany program nauczania opiera się na założeniu, że osoby rozpoczynające

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Zbigniew Sebastian Prezes Dolnośląskiej Izby Gospodarczej Gentili Signore e Signori,

Szanowni Państwo. Zbigniew Sebastian Prezes Dolnośląskiej Izby Gospodarczej Gentili Signore e Signori, Szanowni Państwo. Gdy w Dolnośląskiej Izbie Gospodarczej ubiegłej jesieni zrodziła się koncepcja zorganizowania imprezy, którą roboczo nazwaliśmy Dniami Włoskimi we Wrocławiu, nawet przez myśl nam nie

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI MATER DEI

STATUT FUNDACJI MATER DEI STATUT FUNDACJI MATER DEI Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Fundacja pod nazwą Mater Dei" zwana dalej - Fundacją" ustanowiona przez Piotra Mieczysława Derę oraz Dariusza Pawła Grzesika zwanych dalej Fundatorami",

Bardziej szczegółowo

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO Artykuł 1 Status prawny i siedziba Centrum 1. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii z siedziba w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu:

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu: EXPO MEDIOLAN 2015 03-06.06.2015 osoba do kontaktu: Ecco Business Szymon Konkel ul. 10 Lutego 5, Gdynia 81-366 tel.: 58 766 62 40 kom.: 695 793 521 e-mail: szymon.konkel@eccobusiness.pl 2 EXPO MEDIOLAN

Bardziej szczegółowo

Akademia Dziedzictwa. Strona 1

Akademia Dziedzictwa. Strona 1 Akademia Dziedzictwa Akademia Dziedzictwa IX edycja, MCK, MSAP UEK, Kraków 2015-2016 Założenia programowo-organizacyjne studiów podyplomowych dotyczących zarządzania dziedzictwem kulturowym: Akademia Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Corso di Polacco per Italiani 2

Corso di Polacco per Italiani 2 Corso di Polacco per Italiani 2 Język polski ieuzzic polschi La lingua polacca Język włoski ieuzzic vuoschi La lingua italiana Uczymy się języka polskiego uceme scieu ieuseca polschiego - Noi impariamo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH Bieg wydarzeń jest tak szybki, że jeśli nie znajdziemy sposobu na to, aby widzieć dzień jutrzejszy, trudno się spodziewać, abyśmy rozumieli dzień dzisiejszy. Dean Rusk PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH GIMNAZJUM

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

Co n a s w y r ó ż n i a

Co n a s w y r ó ż n i a Kim jesteśmy Centrum Prawa Żywnościowego to profesjonalny ośrodek doradczo- -badawczy specjalizujący się w dziedzinie prawa żywnościowego. Stanowi ono fachowe zaplecze eksperckie dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Starannie opracowana i elastyczna struktura dostosowana jest do potrzeb i różnych stylów przyswajania wiedzy.

Starannie opracowana i elastyczna struktura dostosowana jest do potrzeb i różnych stylów przyswajania wiedzy. DOMANI To całkowicie nowy kurs, bazujący na innowacyjnej metodzie. Owoc wieloletniej pracy i badań naukowych. Dzięki nowoczesnej strukturze pozwala na zgłębienie języka, kultury i obyczajów Włoch. Stymulujący

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do uchwały nr.. Rady Gminy Wińsko z dnia.. PROJEKT Program współpracy Gminy Wińsko z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust.3 ustawy z dnia 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Słuchanie. 2. Cecilia spiega a Daniele che: a) la terrazza è molto più grande dell appartamento. b) che la terrazza è grande quanto l appartamento.

Słuchanie. 2. Cecilia spiega a Daniele che: a) la terrazza è molto più grande dell appartamento. b) che la terrazza è grande quanto l appartamento. 1 Test modelowy Język włoski A2E Imię Data Nazwisko Punkty Numer indeksu Słuchanie 15 pkt 1. Vero / Falso - Prawda / Fałsz. Należy odpowiedzieć na pytania zgodnie z informacją zawartą w wysłuchanym tekście.

Bardziej szczegółowo

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje przygotowano na podstawie danych zebranych przez studentów Akademii Muzycznej

Bardziej szczegółowo

STATUT Fundacji Instytut Studiów Wschodnich

STATUT Fundacji Instytut Studiów Wschodnich STATUT Fundacji Instytut Studiów Wschodnich &1 Fundacja Instytut Studiów Wschodnich, zwana dalej Instytutem Studiów Wschodnich działa zgodnie z prawem Rzeczypospolitej Polskiej i niniejszym Statutem. &2

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Powrót do wyników Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Zatrudnieni e Na dzień 2 czerwca 2014 r. 400 pracowników (suma uwzględnia uczniów praktycznej nauki zawodu, osoby na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich,

Bardziej szczegółowo

STATUT Fundacji Fundacja Filharmonii Warszawskiej

STATUT Fundacji Fundacja Filharmonii Warszawskiej STATUT Fundacji Fundacja Filharmonii Warszawskiej Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Fundacja pod nazwą Fundacja Filharmonii Warszawskiej zwana dalej w skrócie Fundacją ustanowiona została aktem notarialnym

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-włoski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-włoski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Congratulazioni. I nostri migliori auguri e tanta felicità. młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! La gioia di questo

Bardziej szczegółowo

Codice delle societ commerciali Kodeks spó ek handlowych

Codice delle societ commerciali Kodeks spó ek handlowych Testo bilingue Tekst dwuj zyczny Codice delle societ commerciali Kodeks spó ek handlowych T umaczenie Alfio Mancani Adjustacja j zykowa Patrycja Kuryszko Konsultacja merytoryczna Kancelaria prawnicza Bojarska&Stusiƒski

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Pod patronatem Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie ul. Świtezianki 2, 10-465 Olsztyn, tel. 89 533 72 52 SZTUKA I TWÓRCZOŚĆ ORAZ ELEMENTY PEDAGOGIKI MIĘDZYKULTUROWEJ W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

Statut. Stowarzyszenie Przyjaciół Przedszkola nr 125 Pod Złotym Promykiem

Statut. Stowarzyszenie Przyjaciół Przedszkola nr 125 Pod Złotym Promykiem Statut Stowarzyszenie Przyjaciół Przedszkola nr 125 Pod Złotym Promykiem Statut Stowarzyszenie Przyjaciół Przedszkola nr 125 Pod Złotym Promykiem str 1 / 10 1 1. Stowarzyszenie Przyjaciół Przedszkola nr

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób Rotary może pomagać?

W jaki sposób Rotary może pomagać? W jaki sposób Rotary może pomagać? Co spowodowało ideę powstanie grupy klimatycznej? Panel klimatyczny ONZ (IPCC) 2007: Duże prawdopodobieństwo globalnego ocieplenia klimatu. Fińska delegacja DGEs w Instytucie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. Rady Powiatu w Prudniku z dnia. 2014 r.

Uchwała Nr.. Rady Powiatu w Prudniku z dnia. 2014 r. PROJEKT Uchwała Nr.. Rady Powiatu w Prudniku z dnia. 2014 r. w sprawie uchwalenia programu współpracy Powiatu Prudnickiego z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r.

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Wstęp Szerokie Porozumienie na rzecz Umiejętności Cyfrowych jest nieformalnym, dobrowolnym

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne PROJEKT Załącznik nr 1 do Uchwały Nr /2011 z dnia marca 2011 r. w sprawie uchwalenia programu współpracy Powiatu Łęczyckiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami w roku 2011 Roczny Program

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA )

PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA ) INFORMACJA DOTYCZĄCA POZYSKANIA SRODKÓW UNIJNYCH W RAMACH RPO WD ( DZIAŁANIA 6. 4) PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA ) DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju piłki nożnej. Poprawa wizerunku piłki nożnej poprzez promocję jej piękna, historii i tradycji

Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju piłki nożnej. Poprawa wizerunku piłki nożnej poprzez promocję jej piękna, historii i tradycji Fundacja Piłka jest Piękna to niezależna pozarządowa organizacja non-profit, która cały dochód transparentnie przeznacza na realizację celów statutowych: Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju

Bardziej szczegółowo

CERAMIKA HIGH TECH ZDROWIE I OCHRONA ŚRODOWISKA DLA TWOJEGO DOMU ALTA TECNOLOGIA IN CERAMICA IGIENE E SOSTENIBILITÁ PER LA TUA CASA

CERAMIKA HIGH TECH ZDROWIE I OCHRONA ŚRODOWISKA DLA TWOJEGO DOMU ALTA TECNOLOGIA IN CERAMICA IGIENE E SOSTENIBILITÁ PER LA TUA CASA GRESPANIA TECHNICAL SOLUTIONS CERAMIKA HIGH TECH ZDROWIE I OCHRONA ŚRODOWISKA DLA TWOJEGO DOMU ALTA TECNOLOGIA IN CERAMICA IGIENE E SOSTENIBILITÁ PER LA TUA CASA OCZYSZCZANIE POWIETRZA PURIFICA L ARIA

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo,

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo, Newsletter 01/2015 Szanowni Państwo, Z przyjemnością prezentujemy pierwszy newsletter poświęcony podsumowaniu działań Krajowej Platformy Współpracy na Rzecz Integracji w roku 2014. Ubiegły rok obfitował

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ. biuro@edupolsin.org

FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ. biuro@edupolsin.org FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ biuro@edupolsin.org O FUNDACJI "Fundacja Edukacji Polsko-Chińskiej" z siedzibą w Warszawie powstała w tym

Bardziej szczegółowo

W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji.

W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji. W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencji PyCon PL 2011 mam przyjemność zaprosić Państwa do współpracy przy organizacji tegorocznej edycji. W związku z tym chciałbym zachęcić Państwa do zapoznania

Bardziej szczegółowo

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej Aleksandra Pacułt Fundacja Partnerstwo dla Środowiska Seminarium Eko-Hotel Gdańsk, 17.06.10 1. Fundacja Partnerstwo dla Środowiska. 2. Certyfikat Czysta

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

2. Proszę omówić kwestie zatrudnienia w sferze kultury, przede wszystkim kwestie zastrzeżeń dotyczących pracowników instytucji kultury.

2. Proszę omówić kwestie zatrudnienia w sferze kultury, przede wszystkim kwestie zastrzeżeń dotyczących pracowników instytucji kultury. Szanowni Państwo poniżej znajduje się wykaz zadań, które możecie Państwo wybrać dla przygotowania prac zaliczeniowych na przedmiot prawo działalności kulturalnej. Proszę wybrać jedną opcję, zaznaczając

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA ROZWOJU KULTURY, WYCHOWANIA I SPORTU - AKTYWNI

FUNDACJA ROZWOJU KULTURY, WYCHOWANIA I SPORTU - AKTYWNI FUNDACJA ROZWOJU KULTURY, WYCHOWANIA I SPORTU - AKTYWNI STATUT FUNDACJI Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Fundacja Rozwoju, Kultury, Wychowania i Sportu- Aktywni, zwana dalej Fundacją, działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

Filip Kłębczyk Przewodniczący Komitetu Sterującego PyCon PL 2012 http://pl.pycon.org Oferta sponsorska

Filip Kłębczyk Przewodniczący Komitetu Sterującego PyCon PL 2012 http://pl.pycon.org Oferta sponsorska W imieniu Komitetu Sterującego konferencji PyCon PL 2012 mam przyjemność zaprosić Państwa do wsparcia tegorocznej edycji. W związku z tym chciałbym zachęcić Państwa do zapoznania się z naszą ofertą sponsorską.

Bardziej szczegółowo

Projekt do konsultacji

Projekt do konsultacji Projekt do konsultacji Załącznik Nr do Programu współpracy Samorządu Województwa Podlaskiego z organizacjami pozarządowymi w roku Harmonogram otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych należących

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Warszawa, grudzień 2015 O Funduszu (1/2) Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży powstał 1 czerwca 2007 roku na mocy porozumienia

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność a potencjał dziedzictwa. Warszawa, 16.09.2010

Innowacyjność a potencjał dziedzictwa. Warszawa, 16.09.2010 Innowacyjność a potencjał dziedzictwa Warszawa, 16.09.2010 NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA Nasza misja: Narodowy Instytut Dziedzictwa to narodowa instytucja kultury, która tworzy podstawy dla zrównoważonej

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

dla odmiany... zostań mecenasem kultury

dla odmiany... zostań mecenasem kultury zostań mecenasem kultury Twoja firma 02 mecenasem Muzeum Narodowe w Kielcach pragnie zaprosić Państwa fi rmy do współpracy i wsparcia przedsięwzięć, które mają na celu propagowanie kultury wysokiej. Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Program Zaufania i oferta artystyczna GÓRNOŚLĄSKIEGO INSTYTUTU KULTURY I SZTUKI

Program Zaufania i oferta artystyczna GÓRNOŚLĄSKIEGO INSTYTUTU KULTURY I SZTUKI Program Zaufania i oferta artystyczna GÓRNOŚLĄSKIEGO INSTYTUTU KULTURY I SZTUKI Górnośląski Instytut Kultury i Sztuki Górnośląski Instytut Kultury i Sztuki wraz z sześcioma innymi przedsiębiorstwami od

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

PROVINCIA DI VENEZIA FONDAZIONE DI VENEZIA. PROGETTO INTERCULTURA La Mediazione Linguistico Culturale

PROVINCIA DI VENEZIA FONDAZIONE DI VENEZIA. PROGETTO INTERCULTURA La Mediazione Linguistico Culturale PER INFORMAZIONI RIVOLGERSI: FOR INFORMATION TURN TO: PROVINCIA DI VENEZIA PROGETTO INTERCULTURA Settore istruzione Provincia di Venezia Via Forte Marghera191, Mestre Venezia Giuseppina Trevisan 0412501916

Bardziej szczegółowo

UNA RIFLESSIONE (TEOLOGICA) SULLA FAMIGLIA IN VISTA DEL SINODO DEI VESCOVI (ROMA 2015)

UNA RIFLESSIONE (TEOLOGICA) SULLA FAMIGLIA IN VISTA DEL SINODO DEI VESCOVI (ROMA 2015) TEOLOGIA MORALNA STUDIA TEOLOGICZNE NOWE ŻYCIE W CHRYSTUSIE 33(2015) KS. STANISŁAW BIAŁY UNA RIFLESSIONE (TEOLOGICA) SULLA FAMIGLIA IN VISTA DEL SINODO DEI VESCOVI (ROMA 2015) Il contenuto: Introduzione;

Bardziej szczegółowo

LINGUA POLACCA CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E CULTURE EUROPEE E AMERICANE

LINGUA POLACCA CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E CULTURE EUROPEE E AMERICANE LINGUA POLACCA CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E CULTURE EUROPEE E AMERICANE Prof.ssa Janina Janas Tel.080571.7433; e-mail: j.janas@lingue.uniba.it Anno Acc. 2007-2008 I Anno Elementi della storia

Bardziej szczegółowo

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16 Strona 1 SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY Warszawa 2015/16 Strona 2 PODSTAWA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Ustawa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 2 września 2009 r.

ZARZĄDZENIE NR 18 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 2 września 2009 r. ZARZĄDZENIE NR 18 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 2 września 2009 r. w sprawie nadania statutu Muzeum Łazienki Królewskie Zespół Pałacowo-Ogrodowy w Warszawie Na podstawie art. 6 ust.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

STATUT Fundacji OVILE, wspierającej rodziny z osobami dotkniętymi chorobą nowotworową. Postanowienia ogólne

STATUT Fundacji OVILE, wspierającej rodziny z osobami dotkniętymi chorobą nowotworową. Postanowienia ogólne STATUT Fundacji OVILE, wspierającej rodziny z osobami dotkniętymi chorobą nowotworową Postanowienia ogólne 1 Fundacja pod nazwą OVILE, fundacja wspierająca rodziny z osobami dotkniętymi chorobą nowotworową,

Bardziej szczegółowo

Akademia Dziedzictwa. Strona 1

Akademia Dziedzictwa. Strona 1 Akademia Dziedzictwa Akademia Dziedzictwa VIII edycja, MCK, MSAP UEK, Kraków 2013-2014 Założenia programowo-organizacyjne studiów podyplomowych dotyczących zarządzania dziedzictwem kulturowym: Organizacja

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r.

Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Koncepcja pracy Publicznego Przedszkola w Czarnowąsach w latach 2010-2014r. Misja W przedszkolu wspierany jest rozwój dziecka, rozpoznaje się i zaspakaja jego potrzeby edukacyjne oraz umożliwia rozwój

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

del 15 marzo 2006 z dnia 15 marca 2006 r. vista la proposta della Commissione [1], uwzględniając wniosek Komisji [1],

del 15 marzo 2006 z dnia 15 marca 2006 r. vista la proposta della Commissione [1], uwzględniając wniosek Komisji [1], Regolamento (CE) n. 561/2006 del Parlamento europeo e del Consiglio Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady del 15 marzo 2006 z dnia 15 marca 2006 r. relativo all'armonizzazione

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Opis działalności Grupa Hoteli WAM Sp. z o.o. to sieć polskich hoteli działająca na terenie Polski, od lat budująca stabilną i przyjazną markę hoteli na rynku usług turystycznych.

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie i wykorzystywanie rezultatów projektów

Upowszechnianie i wykorzystywanie rezultatów projektów Upowszechnianie i wykorzystywanie rezultatów projektów FRSE Autor: Ewelina Miłoń Upowszechnianie i wykorzystywanie rezultatów projektów 2014-09-26 Upowszechnianie i wykorzystywanie rezultatów projektów

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI METROPOLIA DZIECI. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI METROPOLIA DZIECI. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI METROPOLIA DZIECI Postanowienia ogólne 1. Fundacja pod nazwą Metropolia Dzieci, zwana dalej: Fundacją, ustanowiona przez: Agnieszkę Błażewicz i Ewelinę Ewertowską, zwane dalej: Fundatorami,

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI WSPÓLNA EUROPA POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT FUNDACJI WSPÓLNA EUROPA POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT FUNDACJI WSPÓLNA EUROPA POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Fundacja pod nazwą Fundacja Wspólna Europa, zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez Tomasza Horbowskiego zwanego dalej Fundatorem, aktem notarialnym

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014

Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014 Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014 Zgłaszający: Towarzystwo Miłośników Czarnej Białostockiej i Okolic Lp. Zapis w projekcie Programu Współpracy Propozycja zapisu Uzasadnienie Opinia

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA NA RZECZ AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB WYKLUCZONYCH NA PRZYKŁADZIE DOŚWIADCZEŃ WŁOSKICH

EKONOMIA SPOŁECZNA NA RZECZ AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB WYKLUCZONYCH NA PRZYKŁADZIE DOŚWIADCZEŃ WŁOSKICH EKONOMIA SPOŁECZNA NA RZECZ AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB WYKLUCZONYCH NA PRZYKŁADZIE DOŚWIADCZEŃ WŁOSKICH Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się

Bardziej szczegółowo

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości 1 Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości (API) są odpowiedzią na potrzeby rynku dotyczące prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo