Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach"

Transkrypt

1 Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Powrót do źródeł i kwintesencji turystyki: turystyka w Karpatach na tle obecnych tendencji konsumenckich Kraków, 11 lutego 2015 Henryk Handszuh Górnośląska Szkoła Handlowa (członek afiliowany UNWTO) b. Dyrektor Departamentu ds. Rynków Światowej Organizacji Turystyki (UNWTO)

2 Turystyka jest ważna (?) Turystyce przypisuje się immanentną moc sprawczą wzrostu gospodarczego ( a driver of economic growth ) Turystyka (od strony podażowej) ma być jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki narodowej Turystyka (zagraniczna) idzie już w miliardy uczestników (sekretarz generalny UNWTO na konferencji UNWTO - UNESCO: one billion tourists ) Turystyka ma pomóc biednym krajom, a nawet całym regionom geograficznym (Afryka!), wyrwać się z biedy, a nawet wybić się na dobrobyt itd

3 Dlaczego tak się uważa? Turystyka jest wszędzie Za turystykę, w wyrazie statystycznym, uznaje się obecnie: Prawie całą konsumpcję ludności poza miejscem stałego zamieszkania (oraz produkcję pod jej potrzeby), spowodowaną czasowymi przemieszczeniami w jakichkolwiek celach (poza ruchami wojsk, codziennymi dojazdami do pracy...) Traktatowo (umownie), od czasów konwencji nowojorskiej ONZ (1954) w sprawie ułatwień celnych w ruchu turystycznym (terminy touring i tourist ) Dzięki metodologii turystycznego rachunku satelitarnego (TSA:RMF , ONZ/UNWTO/Eurostat)

4 Czy te stwierdzenia są wiarygodne? Odpowiedź: toutes proportions gardées W ramach obecnego modelu społeczeństwa konsumpcyjnego czynnikiem wzrostu, obok inwestycji, jest popyt na dobra konsumpcyjne, w tym na produkty turystyczne, nie zaś konkretny przedmiot konsumpcji, ani też na motywacje zakupu Te stwierdzenia o wadze turystyki nie dotyczą tylko turystyki w tradycyjnym rozumieniu (wyjazd wykacyjny, zwiedzanie, podróże w czasie wolnym) Żaden kraj na świecie (ani region świata) dotąd nie uzyskał, dzięki przyjazdom ludzi z zewnątrz na wakacje, satysfakcjonującego poziomu ogólnego dobrobytu, porównywalnego do poziomu krajów rzeczywiście rozwiniętych, mimo dysponowania, w wielu przypadkach, cenionymi walorami turystycznymi i rozwiniętym zapleczem produktowym

5 Toutes proportions gardées, cd. Przeciwnie, kraje, które stawiają głównie na turystykę (jako szansę lub deskę ratunku?), są obecnie najbardziej dotknięte kryzysem gospodarczym i bezrobociem (Chorwacja, Grecja, Hiszpania, Portugalia...) Natomiast, jak najbardziej, stwierdzenia te mogą być słuszne w odniesieniu do różnych mniejszych obszarów recepcyjnych w układzie krajowym, transgranicznym czy lokalnym (przykłady w Europie: Alpy, Jezioro Bodeńskie, wyspy na Morzu Północnym, chorwackie wybrzeże i wyspy) Mimo posiadania takich atrakcyjnych obszarów, w krajach rozwiniętych, nawet przy przypisaniu do turystyki wszelkiej konsumpcji zewnętrznej, jej udział w tworzeniu PKB jest stosunkowo niewielki (np. Niemcy ok. 2,5%)

6 Co się kryje pod statystycznym terminem turystyka Turystyka to obecnie równoległa nazwa odnosząca się do czasowych przemieszczeń (migracji) i mobilności przestrzenej osób (konsumentów), które to wielkości w miarę rozwoju, przyspieszającego obrotu czynników produkcji i tworzenia się globalnego rynku będą rosły, przy czym ich wolumen dodatkowo się powiększy w wyniku wzrostu demograficznego Treść tych przemieszczeń i mobilności daleko wykracza poza pierwotne, tradycyjne rozumienie turystyki To pierwotne rozumienie jednakże nadal się utrzymuje, również we współczesnych badaniach na temat tendencji na rynku turystycznym - w zakresie popytu i podaży: kiedy pytamy konkretnie o turystykę, odpowiadający nie myślą o podróżach służbowych lub odwiedzinach krewnych i znajomych...

7 Jeszcze o tradycyjnym pojęciu turystyki. Motywy przestrzennej mobilności i czasowych przemieszczeń Współczesna skala mobilności i czasowych przemieszczeń ludzi (w ostatecznym rachunku - konsumentów) jest wynikiem rozkwitu zjawisk mających swoje początki w ciągu minionych stuleci Podróże kupców i dyplomatów, potem przemysłowców, od niepamiętnych czasów to obecnie turystyka biznesowa Wyprawy na jarmarki to obecnie shopping tourism (Dubai!) i wyprawy do galerii handlowych w weekendy Pielgrzymki religijne: w Europie i w innych regionach świata (Camino de Santiago, Mekka, Waranasi-Ganges...) - to niesłabnący fenomen Najpierw podróże arystokratów (zwłaszcza do Włoch, od czasów renesansu) to obecnie zdemokratyzowana turystyka miejska, weekendowa, kulturalna Obok elitarnej konsumcji turystycznej bogaczy Kiedyś zjazdy i sejmiki szlacheckie (np. w Polsce): obecnie te podróże (polityków, funkcjonariuszy) również zaliczane są do turystyki biznesowej/służbowej

8 Jeszcze o tradycyjnym pojęciu turystyki. Motywy przestrzennej mobilności i czasowych przemieszczeń (2) Również dzieci (synowie) elity podróżowali na studia zagraniczne, natomiast wizyty u przyjaciół i rodziny były rzadkością W 1841 r. Thomas Cook zorganizował pierwszą masową wyprawę turystyczną (pakiet produkt : przejazd koleją i wyżywienie na trasie z Leicester Campbell Station (Londyn) do Loughborough (11 mil): chociaż cel był społeczno-religijny Obecnie to wycieczki zorganizowne lub pakiety (Dyrektywa UE 1990/352, polska ustawa o usługach turystycznych z 1997): od zbitki przynajmniej dwóch usług do all inclusive, na lądzie i na morzu I Wystawa Światowa w Londynie (1851) to epokowy zaczątek turystyki imprezowej i targowej, parków tematycznych

9 Jeszcze o tradycyjnym pojęciu turystyki. Motywy przestrzennej mobilności i czasowych przemieszczeń (3) Podróże krajoznawcze i górskie - od okresu europejskiego romantyzmu i rewolucji przemysłowej: Alpy, potem Tatry i inne góry -1871/1950: Polskie Towarzystwo Turystyczno- Krajoznawcze Od tamtego czasu ludność miast i terenów cywilizacji industrialnej (J. Urry) otworzyła oczy i zmysły na scenerię, krajobraz i świeże powietrze, jakie dotąd zakrywała budząca grozę i lęk dzika przyroda 150 lat od wejścia na Matterhorn, tegoroczne obchody w Zermatt Podmiejskie letniska Podróże do wód leczniczych to obecnie wyprawy po wellness, to ośrodki spa i wciąż odradzające się uzdrowiska, kurorty; to także wyjazdy po tańsze i lepsze zabiegi medyczne (komercyjna turystyka medyczna)

10 Jak się mają cele Towarzystawa Tatrzańskiego (później PTTK) do przedmiotu konferencji W statucie Towarzystwa już dawno temu zapisano następujące cele jego działania. Są to: Badanie Karpat, a w szczególności Tatr i Pienin oraz rozpowszechnianie zebranych o nich wiadomości. Zachęcanie do ich zwiedzania, ułatwienie przystępu do nich i pobytu turystom (a w szczególności swoim członkom) oraz badaczom i artystom udającym się do Karpat, Tatr i Pienin w celach naukowych i artystycznych. Ochrona zwierząt halskich: kozicy i świstaka. Wspieranie przemysłu górskiego wszelkiego rodzaju.

11 Polityczne wsparcie dla turystyki: Od czasu rządów Bismarka do państwa socjalnego w Europie oraz Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka prawo do przemieszczania się, odpoczynku i płatnych urlopów Artykuł Każdy człowiek ma prawo do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania w granicach każdego państwa. 2. Każdy człowiek ma prawo do opuszczania jakiegokolwiek kraju, łącznie ze swym własnym, i do powrotu do swojego kraju. Artykuł 24 Każdy człowiek ma prawo do urlopu i wypoczynku, włączając w to rozsądne ograniczenie godzin pracy i okresowe płatne urlopy.

12 Jak to się ma do rozwoju turystyki w Karpatach? Niewątpliwe chodzi nam przede wszystkim o tę tradycyjną turystykę przypomnianą wcześniej (chodzi również o turystykę do miast) To taka turystyka, krajowa i zagraniczna, przekładająca się na popyt na miejscowe usługi i towary, ma być jednym z czynników rozwoju tego regionu To ona właśnie wysuwa się na czoło jako środek realizacji utopii o zielonej gospodarce, zrównoważonym rozwoju, poszanowaniu kultur i zachowaniu różnorodności, bowiem tych właśnie rzeczy poszukuje współczesny konsumement i obywatel, a tym samym zachęci do wzmocnienia karpackiej tożsamości Takie wnioski i stwierdzenia możemy dosłownie i domyślnie odnaleźć w Ramowej Konwencji o Ochronie i Zrównoważonym Rozwoju Karpat oraz jego protokole o zrównoważonej turystyce. Oba te dokumenty można uznać za swoisty scenariusz dla działalności turystycznej w Karpatach

13 RAMOWA KONWENCJA O OCHRONIE I ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU KARPAT Artykuł 9 Zrównoważona turystyka 1. Strony podejmą środki mające na celu promowanie zrównoważonej turystyki w Karpatach, przynoszącej korzyści ludności miejscowej, opartej na wyjątkowym charakterze przyrody, krajobrazu i dziedzictwa kulturowego Karpat, a także rozszerzą współpracę w tym celu. 2. Strony będą prowadzić politykę mającą na celu promowanie współpracy transgranicznej, przyczyniającej się do rozwoju zrównoważonej turystyki, na przykład przez opracowywanie skoordynowanych lub wspólnych planów zarządzania transgranicznymi lub przygranicznymi obszarami chronionymi oraz innymi terenami o walorach turystycznych

14 Protokół o Zrównoważonej Turystyce Art. 9: Rozwój, promowanie i marketing karpackich regionalnych produktów, usług i pakietów turystyki zrównoważonej Każda ze Stron podejmie na terytorium swojego kraju działania mające na celu opracowanie i promowanie karpackich regionalnych produktów, usług i pakietów turystki zrównoważonej, w szczególności opartych o wspólne dziedzictwo przyrodnicze, kulturowe, obyczajowe i historyczne Karpat, oraz wzmocni ich marketing zarówno na rynkach krajowych jak i zagranicznych. Strony będą współpracować w sprawie rozpoznania konkretnych karpackich przewag konkurencyjnych nad innymi regionami górskimi Europy w obszarze rozwoju turystyki zrównoważonej, które to przewagi mogłyby stworzyć wyjątkową ofertę sprzedaży karpackich regionalnych produktów, usług i pakietów turystki zrównoważonej na europejskich i światowych rynkach turystycznych.

15 Protokół, artykuł 10 Zapewnienie wspólnych wysokich standardów jakościowych turystyki zrównoważonej w Karpatach Każda ze Stron podejmie na terytorium swojego kraju działania mające na celu promowanie standardów jakościowych w obszarze turystyki zrównoważonej w Karpatach. Strony będą współpracować w obszarze opracowania, promowania i wdrażania wspólnych karpackich standardów jakościowych w turystyce w zakresie zakwaterowania, infrastruktury, usług i obsługi klienta, biorąc pod uwagę międzynarodowe i europejskie standardy. Strony będą współpracować w obszarze opracowania, promowania i wdrażania wspólnego karpackiego systemu certyfikacji jakości turystyki, z uwzględnieniem międzynarodowych i regionalnych znaków jakości oraz systemów ich przyznawania lub też poprzez przyjęcie odpowiednich istniejących systemów certyfikacji.

16 Protokół: Artykuł 10 Strony będą współpracować w zakresie rozwoju wspólnych karpackich regionalnych produktów, usług i pakietów turystyki zrównoważonej oraz ułatwiać współpracę zainteresowanych podmiotów, w tym biur turystycznych i innych podmiotów sektora turystycznego. Strony będą współpracować w zakresie tworzenia i wykorzystywania wspólnych karpackich regionalnych marek turystycznych. Strony będą współpracować w zakresie opracowania i wdrażania wspólnych strategii promocyjnych i programów marketingowych dla wspólnych karpackich regionalnych produktów, usług i pakietów turystyki zrównoważonej.

17 Marka Karpat Turystyka karpacka ma oferować produkt markowy Zaś misją marki Carpathia, w odniesieniu do turysty jako odbiory, ma być: zapewnienie (mu) przestrzeni i warunków do refleksji/namysłu nad życiem i poznaniem samego siebie Jest to bardzo ambitny cel, w zasadzie wykraczający poza klasyczne już rozumienie zrównoważonego rozwoju. Zakłada on dotarcie do specyficznego turysty oraz dostarczenie mu odpowiednich dóbr turystycznych Do takich dóbr należy niewątpliwie astroturystyka, która w Karpatach ma już swoje przyczółki Następnie chodzi o wszelkie formy turystyki kwalifikowanej: sportowej, przygodowej Tak sformułowane cele marki powinny być również punktem wyjścia dla tworzenia oferty turystyki kulturalnej Należy również zdyskontować unikatowe pamiątki rozwoju przemysłu (zwłaszcza naftowego). Powinny one być tak przedstawiane, aby skłaniały do refleksji nad zmiennością, wędrówką i wspólnotą kultur oraz zachęcały do dialogu międzykulturowego

18 Konsekwencje kierowania się marką Carpathia Cel marki informuje, że turystyka do regionu nie powinna być masowa, zaś jej dochodowość powinna wynikać z wysokiej jakości oferowanych dóbr turystycznych (również o tym mowa jest w protokole), która podlegałaby swoistej certyfikacji Oznacza to również tworzenia określonej kultury turystycznej. Wynika z tego, że ruch turystyczny i obszary recepcji powinny być kontrolowane i poddane sprawnemu współzarządzaniu, którego aktorzy procedury powinny być wyraźnie określeni. We współzarządzaniu chodzi o to, kto podejmuje decyzje i jak są one podejmowane Protokół o zrównoważonej turystyce nawiązuje też do typowych już kategorii rynkowych w postaci pakietów turystyki (zrównoważonej) czy przewag konkurencyjnynych w stosunku do innych obszarów recepcji turystycznej. Jest to ukłon w stronę komercjalizacji

19 Oczekiwania współczesnych podróżników zorientowanych na zrównoważoną turystykę w Karpatach Pojawia się pytanie, czy takiego właśnie produktu poszukuje współczesny turysta lub przynajmniej ich część Prowadzone badania i oceny zawodowych organizatorów turystyki potwierdzają te tezy Przykładowo, według studium TUI Travel PLC, połowa jego klientów (badania na próbie 4000) jest gotowa na wakacje bardziej zrównoważone. 850 hoteli na całym świecie, z którymi TUI współpracuje, ma certyfikaty według odpowiednich kryteriów na tę okoliczność Inne badania, zrealizowanych przez IPK International i Hochschule Luzern Uniwersytet Lucerna Nauk Stosowanych i Sztuki pokazują, że przy wyborze rodzaju podróży, kryterium zrównoważenia znajduje się na 7 miejscu w skali ważności, przy czym dla 22% stanowi ono jedno z trzech najważniejszych kryteriów i nim właśnie kieruje się z kolei jedna trzecia z tej grupy przy podejmiowaniu decyzji o wyjeździe Interesujące są badania prowadzone przez Aulianę Poon, również w odniesieniu do turystyki miejskiej od strony podaży (jak i czym konkurować). Te ostatnie mogą być ważne dla Sieci Miast Euroregionu Karpackiego

20 Porównanie dawnych i nowych podróży i podróżników. Tendencje Podróż w grupie Za słońcem Dziś tu jesteśmy, jutro już nie ( po nas choćby potop ) Chodzi o to, żeby mieć (zaliczyć) Ostrożność Posiłki we własnym gronie Podróże jednorodne (jeden cel) Robienie zdjęć Postawa wywyższania się nad otoczenie Brak doświadczenia Ograniczona wiedza i informacja Źródło: Auliana Poon, Tourism Intelligence International, 2013 Podróż indywidualna Kontakt z przyrodą Ciesz się tym co widzisz, ale tego nie niszcz Chodzi o to, żeby być Podejmowanie ryzyka Próbowanie miejscowej kuchni Podróże hybrydowe Uczestnictwo Szacunek dla przyrody Podróżni obeznani i doświadczeni Nabyta wiedza i nieograniczony dostęp do informacji

21 Podstawowe strategie dla konkurencyjnych miast jako TOLERANCJA (TOLERANCE) T- Popieraj Talent i skwapliwie skorzystaj z nowych Technologii O -Bądź Otwarty dla różnorodności L - Bądź Liderem w innowacyjności (w powiązaniu z tradycją) E - Wychodź naprzeciw rynkom Wschodzącym (Emerging markets) R - Twórz produkt oparty na odpowiedzialności współuczestniczących aktorów (Responsibility) A - Wzmacniaj Atrakcyjność, Aktywa i Dostępność (Accessibility) N - Twórz i działaj w sieci (Networks) C - Konkuruj przy pomocy Kultury, (znaczących) Treści i Autentyczności E - W marketingu wykorzystaj narzędzia cyfrowe (E-marketing) Źródło: Auliana Poon, Cities on the Rise - Competitive Strategies for City Tourism, Tourism Intelligence International, 2013

22 Na czyj popyt możemy liczyć Tak jak Kraków dla młodych Brytyjczyków, tak region Karpat może stać się atrakcyjny dla Niemców, Holendrów i tychże (chociaż innych...) Brytyjczyków; Tak jak Japończycy, Chińczycy, północni Amerykanie i Izraelczycy odkryli chilijską Patagonię, tak samo mogą oni odkryć Karpaty - oby jak najprędzej; Tak jak młodzi Polacy poszukują egzotycznych i tajemniczych światów, tak samo mogą je odkryć u siebie i u bliskich sąsiadów w Karpatach

23 Reakcja branży na postawy konsumentów Na niedawnych targach turystycznych FITUR w Madrycie ( ) 40% prowadzonych z tej okazji konferencji i seminariów dotyczyło problematyki zrównoważonego rozwoju, w tym zwłaszcza w odniesieniu do budynków hotelowych i obszarów recepcji turystycznej Obok hoteli indywidualnych (MŚP) modelowe rozwiązania, na dużą skalę, wprowadzają już wielkie sieci hotelowe (np. Marriott, Radisson, ACCOR), zaś obszary recepcji turystycznej wzorują się na zarządzaniu środowiskiem według modelu parków narodowych W obu przypadkach powszechnie stosowana jest certyfikacja jako potwierdzenia przestrzegania kryteriów. Wzorce dla odpowiednich oznakowań prawie zawsze nawiązują do elementów uwzględnianych w normach ISO (ISO 9000, 14000, 26000)

24 Certyfikacja zrównoważonej turystyki Cel certyfikacji jest podwójny. Chodzi o: Przygotowanie bądź tworzenie produktu według ustalonych kryteriów dotyczących trzech aspektów: środowiskowego (ekologicznego), społecznego i ekonomicznego Uzyskanie atestu, którego celem ma być komunikacja wizerunku obiektu, przedsiębiorstwa lub obszaru recepcji turysytycznej. Kluczowymi elementami podlegającymi ocenie są jakość (parametry techniczne), systemy jakości i zarządzanie

25 Certyfikacja zrównoważonej turystyki w turystyce karpackiej Na rynku certyfikacji istnieje kilkadziesiąt propozycji. Wybór odpowiedniego systemu, dla pojedynczych obiektów oraz dla całych obszarów recepcji turystycznej, powinien być przedmiotem wnikliwej analizy. W pierwszej kolejności do rozważenia jest stworzenie własnego systemu (np. dla hoteli, wzorem skandynawskiego Białego Łabędzia ), wrażliwego na specyfikę karpackiego regionu i jego postrzeganie z zewnątrz Dla obszarów recepcji turystycznej do rozważenia jest przyjrzenie się świeżym doświadczeniom Światowej Rady Zrównoważonej Turystyki (The Global Sustainable Tourism Council (GSTC), której udziałowcami i twórcami kryteriów są Światowa Organizacja Turystyki (UNWTO) i Program Środowiskowy Narodów Zjednoczonych (UNEP) Warto też skorzystać z doświadczeń należącego do Regionu Karpackiego miasta Przemyśl, który zastał laureatem unijnego konkursu EDEN w 2013 dotyczącego europejskich obszarów recepcji turystycznej. Były one oceniane pod kątem turystyki bez barier i zrównoważonej

26 Wnioski Turystyka, ta tradycyjna, a także turystyka miejska, oparta na założeniach zrównoważonego rozwoju, może wnieść istotny, oryginalny wkład do gospodarki, rozwoju społecznego i umocnienia tożsamości kulturalnej oraz różnorodności regionu karpackiego Nie należy zakładać rozwoju masowej turystyki w sensie niezarządzanego, chaotycznego ruchu turystycznego. Obecny brak masowości należy uznać za zaletę i walor turystyczny regionu, który należy utrzymać Rozwój powinien iść w stronę jakości, nie zaś ilości, w odpowiedzi na wyraźne już tendencje i zapotrzebowanie rynku turystycznego Brak realnej oferty opartej na założeniach zrównoważonej turystyki oznaczać będzie utratę konsumentów turystycznych, którzy są wyraźnie uwrażliwieni na tę problematykę Zakładane cele i postanowienia Konwencji Karpackiej, jej Protokołu oraz marki Carpathia powinny zostać przełożone, w nawiązaniu do dotychczasowych osiągnięć, na program pracy prawie od podstaw (inwentaryzacja zasobów, karpackie kryteria zrównoważonej turystyki, uzgodnienie środków polityki turystycznej na szczeblu całego Regionu)

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Kodeks dobrej praktyki kształtowania przestrzeni w Karpatach 22 października 2015 ZAKOPANE PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

Egzamin teoretyczny część ustna dla kandydatów na pilotów wycieczek. Zestaw nr 1

Egzamin teoretyczny część ustna dla kandydatów na pilotów wycieczek. Zestaw nr 1 Egzamin teoretyczny część ustna dla kandydatów na pilotów wycieczek Zestaw nr 1 1. Scharakteryzuj podstawowe słabości polskiej turystyki (min 3 elementy). 2. Omów prawa i obowiązki pilota wg obowiązujących

Bardziej szczegółowo

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy Zbigniew Witkowski przy współpracy Krystyny Krauz i Adama Mroczka Szkolenie regionalne

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 1. Wymień układy, których współdziałanie jest niezbędne do wykonania ruchu. 2. Scharakteryzuj łańcuch biokinematyczny kończyny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla turystyki z programu COSME Cel 3 turystyka. 14 października 2014 r.

Wsparcie dla turystyki z programu COSME Cel 3 turystyka. 14 października 2014 r. Wsparcie dla turystyki z programu COSME Cel 3 turystyka 14 października 2014 r. I. COSME - informacje ogólne II. Komisja Europejska a COSME cel 3 turystyka III. Przykłady działań KE COSME informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Tworzenie produktu turystycznego dr Agnieszka Pobłocka Uniwersytet Gdański 17 listopada 2015 roku Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Ekspertyza Efektywne kierunki rozwoju Turystyki Medycznej w regionie stan prac nad dokumentem. Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o.

Ekspertyza Efektywne kierunki rozwoju Turystyki Medycznej w regionie stan prac nad dokumentem. Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. Ekspertyza Efektywne kierunki rozwoju Turystyki Medycznej w regionie stan prac nad dokumentem Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. Podstawowe tezy dokumentu Turystyka medyczna w Europie jest rynkiem

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej I. Źródła informacji geograficznej i sposoby ich wykorzystania. II. Funkcjonowanie światowego

Bardziej szczegółowo

Interreg Europa Środkowa

Interreg Europa Środkowa Spotkanie informacyjne, Słupsk, 19 lutego 2015 r. Interreg Europa Środkowa Anna Deryło Emilia Simonowicz Biuro ds. Funduszy Zewnętrznych PROGRAM INTERREG EUROPA ŚRODKOWA Program Interreg Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Turystyka w Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, Konferencja Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Kraków, 11.02.2015 r.

Turystyka w Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, Konferencja Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Kraków, 11.02.2015 r. .. Turystyka w Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, Konferencja Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Kraków, 11.02.2015 r. 1 Czym są Karpaty? Obszar: 190 tys km ² 7 państw:

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

PROFIL RYNKU BIAŁORUS

PROFIL RYNKU BIAŁORUS PROFIL RYNKU BIAŁORUS Opracowanie: Witold Bartoszewicz dla POT, Listopad 2015 Białoruś Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 220034 Mińsk, ul Z. Biaduli 11 tel. (+375 17) 388-52-00 faks (+375 17) 388-52-22

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 1. Czynniki i uwarunkowania rozwoju turystyki. 2. Rodzaje turystyki i kryteria ich

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury.

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Informacja prasowa Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Glosariusz Naturalne krajobrazy Nazwą Naturalne krajobrazy są objęte w Niemczech parki narodowe, rezerwaty

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Tworzenie produktu turystycznego Sztuka zarabiania na wypoczynku dr Marcin Haberla Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 2 grudnia 2013 r. Historia turystyki STAROŻYTNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w branży turystycznej Dlaczego warto? Monika Michałowska, Doradca CSR

Społeczna odpowiedzialność biznesu w branży turystycznej Dlaczego warto? Monika Michałowska, Doradca CSR Społeczna odpowiedzialność biznesu w branży turystycznej Dlaczego warto? Monika Michałowska, Doradca CSR Czym jest CSR? to dobrowolna strategia zarządzania uwzględniająca społeczne, etyczne i ekologiczne

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja II stopień

Turystyka i Rekreacja II stopień Wydział Nauk o Zdrowiu i Nauk Społecznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Turystyka i Rekreacja II stopień PYTANIA

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ na lata 2009-2016 1 WIZJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 2 MISJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 3 CELE STRATEGICZNE... 2 4 CELE OPERACYJNE...

Bardziej szczegółowo

Znaczenie walorów turystycznych w regionie. produktu turystycznego

Znaczenie walorów turystycznych w regionie. produktu turystycznego Znaczenie walorów turystycznych w regionie Europy środkowozachodniej w tworzeniu produktu turystycznego Spis treści Wstęp... 2 Uwarunkowania rozmieszczenia usług turystycznych w Europie... 2 Obszary chronione

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33;

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33; THE TREE TRAVEL Pomysł założenia firmy The Tree Travel zrodził się, kiedy Prezes Zarządu Ewa Szyndler, jeszcze w czasach studenckich podróżując, zdobywała doświadczenie i kontakty w branży turystycznej.

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME 25 czerwca 2015 r. Wsparcie pozafinansowe i instrumenty finansowe 2014-2020 1. Poziom krajowy: programy

Bardziej szczegółowo

Wizerunek Województwa Podkarpackiego. Jarosław Reczek, 15.11.2012

Wizerunek Województwa Podkarpackiego. Jarosław Reczek, 15.11.2012 Wizerunek Województwa Podkarpackiego Jarosław Reczek, 15.11.2012 Program badawczy OBOP. Atuty województwa (Top3) Zachodnio-Pomorskie: Blisko morza-51% Lasy-8% Miejsce urodzenia-7% Lubuskie: Położenie geogr.

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008 Sukces w turystyce Marek W. Kozak Seminarium EUROREG 23 października 2008 Rozwój turystyki: świat Źródło: Tourism Highlights 2008 edition,unwto 2008 Przychody z turystyki, Polska Źródło: Inst. Turystyki

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Naszyjnik Północy - czynnik integrujący grupę osób, marka promująca region, produkty i osoby.

Naszyjnik Północy - czynnik integrujący grupę osób, marka promująca region, produkty i osoby. Produkt lokalny wyrób lub usługa, z którą utożsamiają się mieszkańcy regionu, produkowana w sposób niemasowy i przyjazny dla środowiska, z surowców lokalnie dostępnych. Produkt lokalny staje się wizytówką

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej

Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej STATYSTYKA WIEDZA ROZWÓJ KONFERENCJA Z OKAZJI MIĘDZYNARODOWEGO ROKU STATYSTYKI ŁÓDŹ 17-18 X 2013 roku Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2010 Plan rozwoju eksportu produktów turystycznych na wybranych rynkach Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Narzędzia ekspansji międzynarodowej w XXI wieku LIDIA GRONEK Ekspert ds. środków unijnych

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33;

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33; THE TREE TRAVEL Pomysł założenia The Tree Travel zrodził się, kiedy Prezes Zarządu Ewa Szyndler, jeszcze w czasach studenckich podróżując, zdobywała doświadczenie i kontakty w branży turystycznej. Swoje

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I REKREACJA

TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SULECHOWIE INSTYTUT ADMINISTRACJI I TURYSTYKI Zaprasza do studiowania kierunku TURYSTYKA I REKREACJA www.pwsz.sulechow.pl e-mail: sek-ipia@pwsz.sulechow.pl Koncepcja

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 15-16.11.07 IŁOWA ŻAGAŃSKA PROMOCJA PRODUKTU TURYSTYCZNEGO JAKO ELEMENT ZARZĄDZANIA

SZKOLENIE 15-16.11.07 IŁOWA ŻAGAŃSKA PROMOCJA PRODUKTU TURYSTYCZNEGO JAKO ELEMENT ZARZĄDZANIA SZKOLENIE 15-16.11.07 IŁOWA ŻAGAŃSKA PROMOCJA PRODUKTU TURYSTYCZNEGO JAKO ELEMENT ZARZĄDZANIA Sebastian Niewiadomski - Każdy kraj - każdy region powinien szczycić się tym, co najlepsze... to znaczy...

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia

EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia Trener: Bogusław Pyzocha Temat: Ekoturystyka jako preferowana forma turystyki Część I. Ekoturystyka - wstęp do zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu.

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Sieć Zielone Gościńce Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Idea powstania sieci Jest rok 2008... Stan agroturystyki w woj. opolskim

Bardziej szczegółowo

Coaching Way.Metrum kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela!

Coaching Way.Metrum kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela! TM Coaching Way. kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela! idea projektu W filozofii METRUM coaching to DROGA, jaką Klient pokonuje osiągając integralność osobistą. DROGA ta może mieć różne formy.

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU ROZWOJU TURYSTYKI

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU ROZWOJU TURYSTYKI KIERUNKI ROZWOJU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM na podstawie Programu Rozwoju Turystyki i Zagospodarowania Turystycznego Województwa Podlaskiego w latach 2010-2015 GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Produkt turystyczny jego zdefiniowanie możliwe jest tylko w ujęciu popytowym jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Projekt: 3 Biegun Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Wyprawa wspierać będzie metodę edukacyjną BIEGUN pozwalającą

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

Tereny chronione w Polsce i na świecie. Janusz Radziejowski Wszechnica Polska Szkoła Wyższa TWP w Warszawie POLEKO, Poznań, 2010 r

Tereny chronione w Polsce i na świecie. Janusz Radziejowski Wszechnica Polska Szkoła Wyższa TWP w Warszawie POLEKO, Poznań, 2010 r Tereny chronione w Polsce i na świecie Janusz Radziejowski Wszechnica Polska Szkoła Wyższa TWP w Warszawie POLEKO, Poznań, 2010 r Cele prezentacji Przedstawienie stanu obszarów chronionych na świecie Omówienie

Bardziej szczegółowo

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI Kujawsko-Pomorska Organizacja Pracodawców Lewiatan KLASTRY JAKO CZYNNIK ROZWOJU REGIONU Współpraca Większa innowacyjność

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

o zrównoważonej turystyce do Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat,

o zrównoważonej turystyce do Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, PROTOKÓŁ o zrównoważonej turystyce do Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, sporządzony w Bratysławie dnia 27 maja 2011 r. Przekład STRONY NINIEJSZEGO PROTOKOŁU ZGODNIE ze swoimi

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Armin Mikos v. Rohrscheidt. Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny

Armin Mikos v. Rohrscheidt. Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny Armin Mikos v. Rohrscheidt Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny Marka w turystyce MARKA: nazwa, symbol lub termin służący dla oznaczenia produktu rzeczowego, usługi lub firmy na rynku (Altkorn

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP INTERNETOWY/SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży / sprzedaż

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Kluczowi uczestnicy klastra: (powiązania 2,4,5,8)

Kluczowi uczestnicy klastra: (powiązania 2,4,5,8) Toruń,16.07.2014 r. Zadanie realizowane jest w ramach realizacji projektu Strategia Klastra Turystyki Medycznej i Uzdrowiskowej nr umowy UW/1/FPK/2014/01/16/00 w ramach Funduszu Powiązań Kooperacyjnych

Bardziej szczegółowo

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ Praca studentów 11.04. zajęcia odwołane 18.04. tematy 5, 6, 7 25.04. tematy 8, 9, 10 09.05. tematy 11, 1, 2 16.05. tematy 3, 4 23.05. koło 1. Spedycja ładunków

Bardziej szczegółowo

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Przemysły kreatywne stają cię coraz ważniejsze dla kształtowania rozwoju gospodarczego regionów i miast. Trudności definicyjne Działalność, która wywodzi

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty środowiskowe

Certyfikaty środowiskowe Certyfikaty środowiskowe jako praktyczna realizacja zasad zrównoważonego rozwoju Gdynia, 23.05.2013 Agenda 1. O Fundacji Partnerstwo dla Środowiska 2. Program Czysty Biznes 3. Zielone Biuro 4. Przyjazny

Bardziej szczegółowo

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl Recenzenci Prof. dr hab. Małgorzata Duczkowska-Piasecka dr hab. Małgorzata Bombol REDAKCJA I KOREKTA Joanna Warecka OPRACOWANIE TECHNICZNO-GRAFICZNE Beata Kocój PROJEKT OKŁADKI Tomasz Fabiański ALMAMER

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami

Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami Komplet warsztatów z zarządzania odpadami ma na celu rozwój profesjonalnych zarządczych kompetencji dla właścicieli i kadry zarządzającej micro,

Bardziej szczegółowo

Dr. Stefanie Hildebrandt Dr. Marek Fiałek. Szczecin, 07.11.2013

Dr. Stefanie Hildebrandt Dr. Marek Fiałek. Szczecin, 07.11.2013 Badanie dotyczące nauczania języka polskiego w Meklemburgii Pomorze Przednie z uwzględnieniem merytorycznie uzupełniających się w przebiegu ścieżki edukacyjnej ofert nauczania języka Dr. Stefanie Hildebrandt

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Priorytety i działania Priorytet 1 Dalszy rozwój i modernizacja infrastruktury dla zwiększenia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie wyjazdów zagranicznych: tych krótkich i tych dłuższych. Andrzej Jarynowski Instytut Fizyki UJ, Instytut Socjologii SU

Finansowanie wyjazdów zagranicznych: tych krótkich i tych dłuższych. Andrzej Jarynowski Instytut Fizyki UJ, Instytut Socjologii SU Finansowanie wyjazdów zagranicznych: tych krótkich i tych dłuższych Andrzej Jarynowski Instytut Fizyki UJ, Instytut Socjologii SU Koszty pobytu, dojazdu, czy opłaty za wydarzenia odbywające się poza Polską

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

Travel Trends Polska 2015

Travel Trends Polska 2015 11 grudnia 2015 Travel Trends Polska 2015 Coroczny raport firmy Skyscanner wskazuje najważniejsze zwyczaje podróżnicze Polaków. Z Travel Trends dowiemy się między innymi, dokąd najchętniej podróżujemy

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Programy INTERREG 2014-2020 Transgraniczne INTERREG VA Transnarodowe - INTERREG VB (Program Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010

Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010 Egzamin teoretyczny na uprawnienia pilotów wycieczek część ustna 19.01.2010 Zestaw 1. 1. Straż Graniczna - cofa" autokar z grupą uczestników na granicy Ukraińskiej z powodu - niekulturalnego zachowywania

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Gdańsk Convention Bureau GOT

Gdańsk Convention Bureau GOT GOT Konferencja Bursztyn złoto Bałtyku kultura turystyka rekreacja w ramach VII Forum Europa Nostra Bursztyn jako wyróżnik turystyczny i biznesowy Gdańska i Regionu Anna Górska Prezes Zarządu Gdańska Organizacja

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 a Ekoturystyka

Natura 2000 a Ekoturystyka NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Natura 2000 a Ekoturystyka Rafał Kurczewski Szkolenie regionalne Uwarunkowania rozwoju turystyki w Europejskiej sieci obszarów Natura

Bardziej szczegółowo

Projekt do konsultacji

Projekt do konsultacji Projekt do konsultacji Załącznik Nr do Programu współpracy Samorządu Województwa Podlaskiego z organizacjami pozarządowymi w roku Harmonogram otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych należących

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo