VII.2. OCHRONA SRODOWISKA VII.2.1. OCHRONA SRODOWISKA - STUDIA LICENCJACKIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VII.2. OCHRONA SRODOWISKA VII.2.1. OCHRONA SRODOWISKA - STUDIA LICENCJACKIE"

Transkrypt

1 VII.2. OCHRONA SRODOWISKA VII.2.1. OCHRONA SRODOWISKA - STUDIA LICENCJACKIE 08.1 FILOZOFIA PRZYRODY A/01 02, 30 W, 30 C 3 ABSTRAKT Zwiezla historia filozofii. Filozofia przyrody w ujeciu Platona: idee, istnienie, pojecie przestrzeni, czas, symetria. Fizyka Arystotelesa: przejscie ze swiata idei do konkretu, filozofia zmiennosci, zasady dynamiki. Mechanicyzm Kartezjusza: metoda empiryczna, mechanika geometryczna. Matematyczne zasady filozofii przyrody Izaaka Newtona. Kartezjusz Leibniz: kontrast systemów. Aprioryczne warunki nauk w ujeciu Immanuela Kanta. Romantyczna filozofia przyrody. Wspólistnienie filozoficznych teorii przyrody z naukami przyrodniczymi. Systemy Whiteheada I Poppera. 1. A. R. Peacocke, Teologia i nauki przyrodnicze, Znak, Kraków M. Heller, Filozofia swiata, Znak, Kraków M. Heller, Nauka i wyobraznia, Znak, Kraków JEZYK ANGIELSKI A/02 02, 03, 04, 05, 120 K 9 ABSTRAKT Nauka jezyka majaca na celu jego czynne opanowanie w mowie i pismie ze szczególnym uwzglednieniem terminologii przedmiotu WYCHOWANIE FIZYCZNE A/03 03, 04, 05, 06, 120 C MATEMATYKA Z ELEMENTAMI STATYSTYKI B/04 01, 30 W, 45 C 6 ABSTRAKT Liczby rzeczywiste, liczby zespolone. Geometria analityczna na plaszczyznie i w przestrzeni. Wyznaczniki, uklady równan liniowych. Ciaglosc funkcji. Pochodna i jej interpretacja. Reguly rózniczkowania. Badanie funkcji. Pochodne wyzszych rzedów. Wzór Taylora, szeregi liczbowe funkcyjne, rozwijanie funkcji w szereg Taylora. Calka nieoznaczona. Calka oznaczona, wzór Newtona-Leibnitza. Obliczanie pól i objetosci przy pomocy calek. Funkcje dwu i wiecej zmiennych. Równania rózniczkowe I-go i II-go rzedu. Elementy logiki. Elementy statystyki matematycznej. Rachunek prawdopodobienstwa. 1. L. Maurin, M. Maczynski, T. Traczyk, Matenatyka, PWN, Warszawa A. Lomnicki, Wprowadzenie do statystyki dla przyrodników, PWN, Warszawa

2 13.1 BIOLOGIA OGÓLNA B/05 01, 45 W, 45 L 7 ABSTRAKT Biologia jako dziedzina nauk przyrodniczych. Podstawowe wlasciwosci materii ozywionej i jej glówne poziomy organizacji. Sklad chemiczny organizmów. Teoria komórkowa. Podstawy cytofizjologii komórki struktura i funkcje glównych organelli komórkowych (blona komórkowa, refikulum endoplazmatyczne, aparat Golgiego, lizosomy, mitochondrium, plastydy). Budowa i funkcje jadra komórkowego. Cykl komórkowy. Kariokineza i cytokineza. Organizmy prokariotyczne i eukariotyczne. Metabolizm komórkowy. Podstawy bioenergetyki. Enzymy ich budowa i kinetyka reakcji enzymatycznych. Glówne procesy kataboliczne i anaboliczne i ich regulacja. Mechanizmy homeostazy komórkowej. Struktura genów i chromosomów. Przebieg i biologiczna rola replikacji, transkrypcji i translacji oraz ich regulacja. Teoria operonu. Mutacje i czynniki mutagenne. Ogólne zasady dziedziczenia cech. Prawa Mendla i chromosomowa teoria dziedzicznosci. Dziedziczenie cech sprzezonych. Choroby genetyczne czlowieka. Wybrane problemy inzynierii genetycznej. Tkanki zwierzece i roslinne. Typy budowy ciala organizmów i stosunki symetrii. Budowa i fizjologia wybranych grup organizmów. Odzywianie sie organizmów autroficznych i heterotroficznych. Wymiana gazowa. Plyny ustrojowe i ich krazenie. Osmoregulacja i wydalanie. Regulacja termiczna organizmów poikilotermicznych i homojotermicznych. Zjawiska elektrofizjologiczne. Regulacja nerwowa i hormonalna. Typy rozrodu i rozwój organizmów. Homeostaza na poziomie organizmu. Podstawy taksonomii i nomenklatury. Biologiczna definicja gatunku. Czynniki i mechanizmy ewolucji. Pojecie radiacji adaptatywnej i idioadaptacji. Procesy specjacji i makroewolucji. Przyczyny powstawania i wymierania gatunków. Wspólczesne teorie biogenezy. Pochodzenie i ewolucja czlowieka. Miejsce czlowieka w biosferze. 1. E. P. Solomon, L. R. Berg, D. W. Martin, C. A. Villee, Biologia, Oficyna wydawnicza Multico, Warszawa H. Krzanowska, A. Lomnicki, J. Rafinski, H. Szarski, J. M. Szymura, Zarys mechanizmów ewolucji, PWN, Warszawa B. Alberts, D. Bray, A. Jonhson, Podstawy biologii komórki. Wprowadzenie do biologii molekularnej, PWN, Warszawa

3 13.3 CHEMIA OGÓLNA I NIEORGANICZNA B/06 01, 45 W, 15 K, 45 L 10 ABSTRAKT Podstawowe pojecia i prawa chemiczne, nomenklatura i wzory chemiczne, budowa elektronowa atomu i zwiazku chemicznego, energia i rodzaje wiazan chemicznych. Prawo okresowosci wlasciwosci chemicznych i fizycznych wystepujacych w ukladzie okresowym pierwiastków. Rodzaje reakcji chemicznych w zaleznosci od ukladu fazowego. Rola pierwiastków metalicznych w chemii oraz podstawowe wlasciwosci chemiczne i fizyczne. Niemetale ich wystepowanie i aktywnosc w tworzeniu polaczen z metalami 1. A. Bielanski, Podstawy chemii nieorganicznej, PWN, Warszawa R. Soloniewicz, Obliczenia z chemii ogólnej i nieorganicznej, PL, Lódz A. Sliwa, Obliczenia chemiczne, PWN, Poznan F. A. Cotton, G. Wilkinson, P. L. Gaus, Chemia nieorganiczna, PWN, Warszawa J. D. Lee, Zwiezla chemia nieorganiczna, PWN, Warszawa Z. Galus, Cwiczenia rachunkowe z chemii analitycznej, PWN, Warszawa PODSTAWY INFORMATYKI B/07 01, 02, 75 L 5 ABSTRAKT Maszyny cyfrowe: budowa, zasady dzialania. Systemy operacyjne. Srodowisko WINDOWS. Akcesoria srodowiska Windows (Paintbrush, Write, Notatnik). Edytory tekstu oraz arkusz kalkulacyjny. Program ISIS DRAW. Uslugi internetowe WWW, FTP, 1. Z. Kierzkowski, Elementy informatyki, PWN, Warszawa FIZYKA B/08 02, 45 W, 30 L 5 ABSTRAKT Przedmiot i metodologia fizyki. Rodzaje oddzialywan w przyrodzie. Pole grawitacyjne, elektryczne, magnetyczne, elektromagnetyczne. Ruch drgajacy i falowy. Podstawowe pojecia akustyki. Statyka i dynamika gazów i cieczy. Kinematyczno molekularna teoria gazów. Zjawiska transportu masy, pedu, energii. Zasady termodynamiki. Funkcje termodynamiczne. Przemiany energii. Fale elektromagnetyczne. i ich wlasnosci. Emisja termiczna i laserowa fal elektromagnetycznych. Elementy optyki. Widma atomowe i czasteczkowe. Budowa jader atomowych. Rozpady promieniotwórcze. Oddzialywanie promieniowania jadrowego z materia. 1. D. Holliday, R. Resnick, Fizyka, t.i-ii, PWN, Warszawa A. Wróblewski, J. Zakrzewski, Wstep do fizyki, PWN, Warszawa Bolton, Zarys fizyki, PWN, Warszawa

4 13.3 CHEMIA ANALITYCZNA B/09 02, 30 W, 15 K, 60 L 9 ABSTRAKT Przedmiot chemii analitycznej. Cele i zadania chemii analitycznej. Zakres analizy chemicznej. Normalizacja metod analitycznych. Standaryzacja metod analitycznych. Analiza chemiczna metodami klasycznymi oraz instrumentalnymi. Skala metod analitycznych. Schemat przebiegu analizy ilosciowej. Pobieranie próbek do analizy, zasada reprezentatywnosci próbek. Technika pobierania próbek pierwotnych z róznorodnych materialów badawczych. Usrednianie, zmniejszanie rozdrabnianie próbek do analizy. Metody rozkladu próbek stalych (rozpuszczanie, stapianie, mineralizacja) sprzet specjalistyczny. Metody zageszczania i rozdzielania substancji zlozonych straceniowe, ekstrakcyjne, oparte na lotnosci substancji, wymiana jonowa, chromatograficzne. Nieniszczace, bezposrednie metody badan, metody badan w miejscu pobierania próbek. Dokladnosc, precyzja, czulosc metody analitycznej. Statystyczne kryteria oceny wyników. Sposoby oszacowania wartosci rzeczywistej, odchylenie standardowe, przedzial ufnosci sredniej arytmetycznej. Odrzucenie wyniku watpliwego. Bledy w analizie chemicznej. Kryteria wyboru metody analitycznej. Chemiczne metody analizy jakosciowej. Analiza wybiórcza oraz systematyczna. Analiza systematyczna kationów. Analityczny podzial kationów, reakcje grupowe kationów, reakcje charakterystyczne oraz apecyficzne kationów. Zastosowanie AKT w analizie chemicznej. Analityczny podzial anionów, reakcje grupowe anionów, reakcje charakterystyczne oraz specyficzne anionów. Analiza soli rozpuszczalnych w wodzie. Analiza substancji trudnorozpuszczalnych. Reakcje chemiczne bedace podstawa metod analizy ilosciowej. Analiza wagowa. Podstawy teoretyczne oraz wagowe metody oznaczania substancji. Podstawy teoretyczne metod analizy objetosciowej alkacymetria, analiza straceniowa, redoksymetria, kompleksometria. Kalibrowanie szkla do analizy miareczkowej. Sposoby oznaczania substancji metodami analizy miareczkowej. Sposoby wyznaczania PK miareczkowania, dzialanie oraz zasady doboru wskazników w róznych metodach analizy objetosciowej. Zastosowanie potencjometrii w wyznaczaniu PK miareczkowania. Analiza gazomiernicza. Analiza gazów. Podstawowe prawa gazowe. Technika i sprzet do pracy z gazami. Analizatory gazów. Analiza ilosciowa materialów zlozonych, analiza mineralów, rud, metali i stopów, nawozów sztucznych. Metody analizy wody. Analiza zawartosci metali ciezkich. Analiza powietrza i spalin. 1. J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, PWN, Warszawa T. Lipiec, Z. Szmal, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej, PZWL, Warszawa A. Cyganski, Chemiczne metody analizy ilosciowej, PWN, Warszawa

5 13.1 BOTANIKA A SRODOWISKO B/10 02, 15 W, 30 L 4 ABSTRAKT Ogólna charakterystyka bakterii (Monera) i ich rola w biocenozach. Archebakterie, mykoplazmy i cyjanobakterie. Czastki zywe: wirusy, wiroidy i priony ich struktura i znaczenie. Cykl lizogeniczny i lityczny. Biologia RNA wirusów. Grzyby jako organizmy wodne i ladowe. Charakterystyka sprzezniaków (Zygomycota), workowców (Ascomycota) i podstawczaków (Basidiomycota). Mikoryza i jej ekologiczne znaczenie. Koewolucja grzybów i roslin nasiennych. Grzyby jako saprobionty i pasozyty. Porosty jako nadorganizmy pionierskie i bioindykatory stanu srodowiska. Ogólna charakterystyka Protista. Przeglad glównych grup jednokomórkowych glonów i sluzowców i ich znaczenie w ekosystemach wodnych (morskich). Wyzsze glony (plechowe) krasnorosty (Rhodophyta), brunatnice (Phaeophyta) i zielenice (Chlorophyta) i ich rola w tworzeniu biocenoz wodnych. Mszaki (Bryophyta) jako formy przejsciowe do organowców (Cormophyta) i ich przystosowanie do zycia w srodowiskach ladowych. Rosliny zarodnikowe (Pteridiophyta) budowa, systematyka, cykle zyciowe, znaczenie w ewolucji wczesnych ekosystemów ladowych. Rosliny nasienne. Porównanie budowy i cyklu rozwojowego nagonasiennych i okrytonasiennych. Rozmnazanie i rozwój roslin nasiennych. Przystosowania roslin do zycia w srodowiskach ladowych. Podstawy fitogeografii i etapy ksztaltowania sie flory Polski w czwartorzedzie. Gatunki reliktowe i endemiczne. Przyczyny zagrozen i wymierania gatunków roslin. Gatunki wskaznikowe. Synantropizacja i flora synantropijna. Elementy paleobotaniki i ewolucji roslin. 1. A. Szwejkowska, J. Szwejkowski, Botanika, PWN, Warszawa E. Malinowski, Anatomia roslin, PWN, Warszawa W. Lewinski, Cytologia i histologia, W. Szafer, S. Kulczynski, B. Pawlowski, Rosliny polskie,

6 13.1 ZOOLOGIA A SRODOWISKO B/11 03, 15 W, 30 L 4 ABSTRAKT Zróznicowanie przystosowan morfologiczno anatomicznych w obrebie swiata zwierzecego do róznorodnych srodowisk przyrodniczych. Pierwotniaki komórka jako samodzielny organizm ze szczególnym uwzglednieniem róznorodnosci form pasozytniczych. Cykle zyciowe. Gabki, jamochlony przyklady zwierzecych organizmów osiadlych. Rafy koralowe jako samodzielny ekosystem o znaczeniu globalnym. Plazince i oblence organizmy wolno zyjace oraz przystosowane do pasozytniczego trybu zycia, cykle rozwojowe, znaczenie gospodarcze i medyczne. Bogactwo form ekologicznych pierscienic. Stawonogi jako bezkregowce na róznych etapach rozwoju ewolucyjnego i rozmaitych trybach zycia. Przystosowania owadów do róznych sposobów poruszania sie, szczególnie lotu oraz pobierania pokarmu. Rozwój owadów. Rola owadów w biocenozach ladowych. Systematyka strunowców. Zwiazek budowy ryb z zyciem w srodowisku wodnym. Przystosowania plazów do ziemno-wodnego trybu zycia. Osiagniecia ewolucyjne gadów przystosowujace do srodowiska ladowego. Anatomicznofizjologiczne adaptacje ptaków do lotu. Ssaki morfologia, systematyka. Filogeneza oraz ewolucja swiata zwierzat. Pojecie analogii i homologii w budowie. Elementy paleozoologii. 1. R. D. Jurd, Biologia zwierzat, PWN, Warszawa J. Dzik, Dzieje zycia na Ziemi, PWN, Warszawa W. Dogiel, Zoologia bezkregowców, PWRiL, Warszawa Cz. Jura, Bezkregowce. Podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy, PWN, Warszawa A. Rajski, Zoologia. T. I i II, PWN, Warszawa Z. Grodzinski, Zoologia przedstrunowce i strunowce, PWN, Warszawa H. Szarski, Historia zwierzat kregowych, PWN, Warszawa

7 13.3 CHEMIA FIZYCZNA B/12 03, 30 W, 15 K, 30 L 8 ABSTRAKT Wlasciwosci gazów; termodynamika; przemiany fizyczne substancji czystych; mieszaniny; wlasciwosci roztworów; diagramy fazowe; równowaga chemiczna; elektrochemia ukladów równowagowych; szybkosc reakcji chemicznych; kinetyka reakcji zlozonych; kataliza; dynamika molekularna reakcji chemicznych; procesy zachodzace na powierzchniach cial stalych; struktura substancji prostych i zlozonych, techniki dyfrakcyjne; wlasciwosci magnetyczne, elektryczne, optyczne i elektrochemiczne 1. P. W. Atkins, Chemia fizyczna, PWN, Warszawa H. Buchowski, W. Ufnalski, Fizykochemia gazów i cieczy, WNT, Warszawa H. Buchowski, W. Ufnalski, Podstawy termodynamiki, WNT, Warszawa L. Sobczyk, A. Kisza, Chemia fizyczna dla przyrodników, PWN, Warszawa BIOLOGIA POPULACJI B/13 03, 15 W, 15 L 2 ABSTRAKT Osobnik jako jednostka biologiczna i jego miejsce w ekosystemie. Jednostki ponadosobnicze integrony. Populacja jej organizacja, funkcje i struktura. Modele populacji naturalnych. Liczebnosc populacji i ich biologiczne znaczenie. Rozrodczosc i smiertelnosc. K strategia i r strategia gatunków. Oscylacje i fluktuacje liczebnosci. Organizacja populacji (struktura wiekowa, plciowa i socjalna). Areal osobniczy i populacyjny. Typy rozmieszczenia. Migracje ich przyczyny, przebieg i znaczenie w ksztaltowaniu zasiegów biogeograficznych. Typy izolacji populacji i ich mechanizmy. Efekt wyspowy. Kryteria okreslenia gatunku (morfologiczne, geograficzne, ekologiczne i genetyczne). Biologiczna definicja gatunku i jej zastosowanie. Populacja mendlowska. Pula genowa populacji. Dryf genetyczny i zasada zalozyciela. Prawo Hardy ego i Weinberga. Typy polimorfizmów wewnatrzpopulacyjnych i ich znaczenie ekologiczne i ewolucyjne. Adaptacja i selekcja wartosc przystosowawcza osobnika. Specjacja jako elementarny proces ewolucji i jego podloze genetyczne. Mikroewolucja a makroewolucja. Przyczyny powstawania i wymierania gatunków. Cykle zyciowe gatunków i ich ewolucja. Koewolucja. Ekologia molekularna populacji. Wybrane aspekty biologii populacji ludzkich. 1. K. Falinska, Osobnik, populacja, fitocenoza, PW, Warszawa H. Krzanowska, A. Lomnicki, J. Rafinski, H. Szarski, J. M. Szymura, Zarys mechanizmów ewolucji, PWN, Warszawa M. Begon, M. Mortimer, D. J. Thomson, Ekologia populacji. Studium porównawcze zwierzat i roslin, PWN, Warszawa

8 13.3 CHEMIA ORGANICZNA B/14 04, 30 W, 15 K, 60 L 9 ABSTRAKT Elektronowa i przestrzenna budowa zwiazków organicznych. Izomeria i jej rodzaje. Konfiguracja i konformacja. Efekt indukcyjny i mezomeryczny. Reguly nazewnictwa zwiazków organicznych. Metody badania budowy zwiazków organicznych, spektroskopia IR i 1 H NMR, przyklady interpretacji widm. Klasyfikacja reakcji chemicznych zwiazków organicznych. wiazanie wegiel-wegiel (pojedyncze i wielokrotne) i wegiel-wodór, alkany, cykloalkany (budowa przestrzenna cyklalkanów), alkeny, alkiny, alkadieny, synteza dienowa. Kryteria aromatycznosci, zwiazki aromatyczne. Enancjomeria, okreslanie konfiguracji absolutnej. Alkohole i fenole, wiazanie wodorowe, estry. Etery, etery koronowe. aminy alifatyczne. Aminy aromatyczne. Zwiazki karbonylowe aldehydy i ketony. Zwiazki metaloorganiczne. Halogenopochodne weglowodorów nasyconych i nienasyconych. Kwasy karboksylowe. Pochodne kawsow karboksylowych. Podstawione kwasy karboksylowe. Zwiazki nitrowe i zwiazki azowe. Weglowodany. Zarys chemii polimerów. Organiczne pochodne siarki. Zwiazki heterocykliczne, klasyfikacja i przyklady. Barwniki organiczne. 1. R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, PWN, Warszawa P. Mastalerz, Podrecznik chemii organicznej, Wyd. Chemiczne, Wroclaw BIOCHEMIA B/15 05, 30 W, 45 L 8 ABSTRAKT Wprowadzenie (budowa i funkcje biochemiczne komórki, problem biologii molekularnej). Aminokwasy i bialka (klasyfikacja aminokwasów i ich wlasciwosci, bialka: rola i funkcja, fizyczne i chemiczne wlasciwosci, klasyfikacja). Enzymy i kinetyka reakcji enzymatycznych (budowa, wlasciwosci, nazewnictwo i systematyka enzymów, specyficznosc i mechanizm dzialania enzymów). Kwasy nukleinowe i ich funkcje (budowa, wlasciwosci i biosynteza DNA i RNA, replikacja, transkrypcja, kod genetyczny). Regulacja biosyntezy bialek. Weglowodany struktura i funkcje. Fotosynteza jako podstawowe zródlo energii i powstawania zwiazków organicznych (struktura chloroplastów, funkcje chlorofili, fosforylacja fotosyntetyczna). Enzymy a przemiany cukrów (transglikozydacja, fosforoliza, cykl pentozofosforanowy). Mechanizm procesu glikolizy. Utlenianie biologiczne (lancuch oddechowy, bilans calkowitego spalenia glukozy). Kwasy tluszczowe i tluszcze. Struktura i funkcje blon biologicznych. Hormony i ich dzialanie. Rola witamin w regulacji podstawowych procesów metabolicznych. 1. L. Stryer, Biochemia, PWN, Warszawa K. Kulka, A. Rejowski, Biochemia, Wyd. ART, Olsztyn R. K. Murray, D. K. Granner, P. A. Mayes, V. W. Rodwell, Biochemia Harpera, PZWL, Warszawa B. D. Hames, N. M. Hooper, Biochemia, PWN, Warszawa

9 07.1 PODSTAWY GEOGRAFII C/16 01, 30 W, 15 K 4 ABSTRAKT Cel i zadania geografii, jako nauki o biosferze. Krazenie materii i energii oraz zjawiska rytmiczne w epigeosferze. Strefowosc i astrefowosc globalna. Komponenty srodowiska przyrodniczego: podloze skalne, rzezba powierzchni, gleba, stosunki wodne, szata roslinna, klimat, uzytkowanie ziemi. Geokompleksy homogeniczne /topicznei i heterogeniczne /choryczne/. Wybrane elementy biogeografii. Struktura geosystemów i ekosystemów. Taksonomia i regionalizacja geokompleksów. Geokompleksy czesciowe /energotopy/. Procesy dyspersyjne i kolonizacja obszarów. Typy barier i izolacja geograficzna. Gatunki inwazyjne. Zasady regionalizacji biogeograficznej swiata zywego. Regionalizacja fizyczno geograficzna oraz biogeograficzna Polski. Antropogenizacja geokompleksów. Krajobrazy antropogeniczne i kompleksy przyrodniczo techniczne. Bioróznorodnosc w geokompleksach. Fizjografia i ekologia urbanistyczna. Ewolucja biosfery w erze kenozoicznej. Ewolucja srodowiska abiotycznego i biotycznego w póznym glacjale i holocenie. Wielkie wybijanie /overkill/ zwierzat w czasach przedhistorycznych i wspólczesnie. Synantropizacja przyrody. Prognozowanie zmian srodowiska przyrodniczego. 1. J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, PWN, Warszawa L. Starkl, Geografia Polski. Srodowisko przyrodnicze, PWN, Warszawa PODSTAWY GEOLOGII I GEOCHEMII C/17 02, 15 W, 15 K 2 ABSTRAKT Geologia jako nauka przyrodnicza i jej dziedziny. Pozycja Ziemi we Wszechswiecie i Ukladzie Slonecznym. Materia Ziemi a materia planet, Slonca i gwiazd. Meteoryty, ich sklad chemiczny i mineralny oraz wiek. Budowa i sklad chemiczny Ziemi. Procesy dynamiczne ksztaltujace powierzchnie Ziemi i ich efekty: procesy magmowe, skaly magmowe glebinowe, wylewne i zylowe; procesy pomagmowe; procesy hipergeniczne (wytwarzanie, transport, sedymentacja, diageneza); procesy metamorficzne i ultrametamorficzne; Zjawiska tektoniczne; cykl rozwojowy skorupy ziemskiej. Wiek Ziemi, podstawy stratygrafii i geologii historycznej. Podstawy mineralogii. Petrografia. Geochemia i jej zadania. Geochemiczne klasyfikacje pierwiastków. Sklad chemiczny i mineralny skal ziemskich. Geochemia wybranych pierwiastków chemicznych 1. M. Ksiazkiewicz, Geologia dynamiczna, Wyd. Geol., wszystkie wydania 2. A. Polanski, K. Smulikowski, Geochemia, Wyd. Geol., Warszawa A. Polanski, Geochemia i surowce mineralne, Wyd. Geol., Warszawa A. Kabata - Pendias, H. Pendias, Pierwiastki sladowe w srodowisku biologicznym, Wyd. Geol., Warszawa P. O`Neill, Chemia srodowiska, PWN, Warszawa

10 07.2 ZANIECZYSZCZENIA I SKAZENIA SRODOWISKA C/18 02, 30 W 3 ABSTRAKT Elementy srodowiska; produkcja materialna a srodowisko. Wplyw cywilizacji na zmiany w srodowisku. Zasoby surowcowe: nosniki energii, powietrze, zasoby wodne, gleba, mineraly, biosfera. Czynniki zaburzajace ekosystem; systematyka substancji niebezpiecznych dla srodowiska. Charakterystyka glównych zanieczyszczen powietrza; normy jakosci powietrza. Charakterystyka zanieczyszczen wód; samooczyszczanie zbiorników; normy jakosci wód; metody uzdatniania wody i oczyszczania scieków. Zródla i rodzaje zanieczyszczenia gleb. Problemy odpadów przemyslowych i komunalnych. Pola i znaczenie monitoringu srodowiska. Zagrozenia ekologiczne planety; globalne problemy ludzkosci; wzrost populacji ludzkiej; dewastacja krajobrazów przyrodniczych; degradacja uzytków rolnych; kryzys energetyczny; zaburzenie równowagi ekologicznej biosfery; zmniejszenie róznorodnosci biologicznej; zmiany klimatu; degradacja warstwy ozonowej; kwasne opady; ekologia a zdrowie czlowieka. 1. I. Wojciechowski, Ekologiczne podstawy ksztaltowania srodowiska, PWN, Warszawa S. Wiackowski, Wybrane zagadnienia ochrony i ksztaltowania srodowiska przyrodniczego czlowieka, PWN, Warszawa TEORIA OCHRONY PRZYRODY I SRODOWISKA C/19 03, 30 W, 15 K 4 ABSTRAKT Pojecie ochrony przyrody i srodowiska. Historia ochrony przyrody w Polsce i na swiecie. Przyczyny degradacji srodowiska. Motywy ochrony przyrody. Filozofia ochrony srodowiska. Stan srodowiska przyrodniczego w Polsce. Ochrona przyrody jako nauka i kierunki jej rozwoju. Ochrona czynna, bierna i kompleksowa. Formy ochrony przyrody w Polsce: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, ochrona gatunkowa roslin i zwierzat, pomniki przyrody, uzytki ekologiczne, stanowiska dokumentacyjne, zespoly przyrodniczo-krajobrazowe. Zasady sporzadzania planów ochrony. Czerwone ksiegi i czerwone listy gatunków zagrozonych wymarciem. Pojecie róznorodnosci biologicznej i sposoby jej ochrony. Kategorie zagrozenia gatunków wg klasyfikacji IUCN. Rezerwaty biosfery w Polsce i na swiecie. Ekologiczny system obszarów chronionych (ECONET i CORINE). Restytucja, introdukcja i reintrodukcja gatunków. Glówne typy krajobrazów (geokompleksów) i zasady ich ochrony. Narzedzia polityki ekologicznej panstwa. Wybrane elementy prawa i ekonomii w ochronie srodowiska. Zasady dlugookresowej koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju. Miedzynarodowa wspólpraca w dziedzinie ochrony srodowiska. Strategia ochrony przyrody Unii Europejskiej. 1. J. Boc, K. Nowacki, E. Samborska-Boc, Ochrona srodowiska, Kolonia G. Dobrzanski, B. Dobrzanska, D. Kielczewski, Ochrona srodowiska przyrodniczego. Wydawnictwo Ekonomia i Srodowisko, Bialystok S. Drewniak, K. Wolska, Ochrona przyrody i srodowiska w Polsce, Wyd. LOP, R. Olaczek, Ochrona przyrody w Polsce, Wydawnictwo LOP,

11 07.7 METEOROLOGIA Z KLIMATOLOGIA C/20 03, 15 W, 30 K 3 ABSTRAKT Pogoda i jej elementy (organizacja sieci meteorologicznej, stacje meteorologiczne, techniki satelitarne, charakterystyka elementów pogody). Atmosfera Ziemi (parametry fizyczne, sklad i budowa atmosfery, zjawiska optyczne i akustyczne). Wymiana energii w atmosferze ziemskiej (promieniowanie, procesy wymiany ciepla). Woda w atmosferze ziemskiej (zasoby, obieg wody, parowanie, wilgotnosc, mgly, chmury, opady i osady atmosferyczne). Cyrkulacja atmosfery (ogólny model cyrkulacji, rozklad cisnienia, glówne systemy wiatrów, wiatry lokalne). Masy powietrza (klasyfikacja, fronty atmosferyczne). Regiony klimatyczne swiata (czynniki ksztaltujace klimat, strefy klimatyczne i typy klimatów, klimat a roslinnosc, typy klimatów poszczególnych kontynentów i oceanów). Klimat Polski (czynniki ksztaltujace klimat, zmiennosc klimatu Polski, wplyw klimatu na rzezbe terenu, typy i regiony klimatyczne Polski, klimat Polski a zdrowie). Przewidywanie, prognozowanie pogody (mapa pogody, analiza synoptyczna mapy). Klimat w przeszlosci i w przyszlosci (glówne kierunki badawcze zmian klimatycznych, zmiany klimatu w czwartorzedzie, zakres i tendencje zmian klimatycznych) PODSTAWY EKOLOGII C/21 03, 30 W, 45 L 7 ABSTRAKT Pojecie ekologii i zakres jej problematyki. Zarys historii badan ekologicznych. Dzialy ekologii. Autekologia i synekologia. Podstawowe pojecia ekologiczne: srodowisko, siedlisko, biotop, biocenoza, ekosystem, populacja, nisza ekologiczna, sukcesja ekologiczna. Organizmy a czynniki srodowiskowe. Czynniki klimatyczne. Reguly: Allena, Glogera, Bergmana. Typy ekologiczne i formy zyciowe roslin. Adaptacje organizmów do srodowiska. Tolerancja ekologiczna. Prawo minimum Liebiga i tolerancji Shelforda. Eurybionty i stenobionty. Ekofizjologiczne przystosowania organizmów do warunków srodowiskowych. Organizmy jako bioindykatory stanu srodowiska. Liczebnosc, struktura demograficzna, przestrzenna i dynamika populacji. Strategie zyciowe organizmów. Interakcje miedzygatunkowe: nieantagonistyczne (mutualizm, protokooperacja, komensalizm), antagonistyczne (konkurencja, drapieznictwo, pasozytnictwo), neutralne, oddzialywania chemiczne. Struktura warstwowa i przestrzenna biocenoz, zjawiska ekotonowe. Pojecie klimaksu i dysklimaksu. Sieci i poziomy troficzne (producenci, konsumenci, destruenci). Struktura biotyczna ekosystemów. Przeplyw energii i obieg materii w ekosystemie. Produkcja pierwotna i wtórna ekosystemów. Charakterystyka ekosystemów wodnych i ladowych. Homeostaza ekosystemów. Fitocenozy i zoocenozy w ekosystemie, klasyfikacja fitosocjologiczna. Obieg materii w biosferze cykle biogeochemiczne. Biogeografia wazniejszych biomów ladowych i wodnych. Ekologia a ochrona srodowiska. Pojecie antropopresji. Ekologia krajobrazu. Ekofilozofia. 1. S. Wiackowski, Ekologia ogólna, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz E. Odum, Podstawy ekologii, Panstwowe Wydawnictwo Rolnicze i Lesne, Warszawa K. Falinska, Ekologia roslin, PWN, Warszawa

12 07.2 PODSTAWY MIKROBIOLOGII C/22 04, 15 W, 30 L 4 ABSTRAKT Mikrobiologia przedmiot jej badan i miejsce mikroorganizmów w przyrodzie. Udzial mikroorganizmów w obiegu podstawowych pierwiastków w przyrodzie. Budowa komórki bakteryjnej. Porównanie komórki Pro- i Eucaryota. Bakteryjny nukleoid, cytoplazma, blony, sciana komórkowa, otoczki, sluzy. Materialy zapasowe i inne inkluzje komórkowe. Endospory i formy przetrwalne. Rzeski i ruch bakterii. Metody barwienia bakterii. Charakterystyka wybranych grup organizmów prokariotycznych. Wzrost mikroorganizmów: typy odzywiania, metody hodowli, fizjologia wzrostu. Metody sterylizacji. 1. S. Schlegel, Mikrobiologia ogólna, PWN, Warszawa J. Nicklin, K. Graeme-Cook, T. Paget, R. Killington, Krótkie wyklady. Mikrobiologia, PWN, Warszawa W. H. Kunicki, Zycie bakterii, PWN, Warszawa GLEBOZNAWSTWO C/23 04, 15 W, 30 L 4 ABSTRAKT Podstawowe wiadomosci o glebach (czynniki glebotwórcze, procesy glebotwórcze, mineraly skalotwórcze, charakterystyka skal macierzystych gleb, proces powstawania gleby). Budowa gleb (budowa profilu glebowego, struktura gleby, konkrecje glebowe). Gleba jako srodowisko fizyczne (uklady dyspersyjne i koloidy glebowe, sklad mechaniczny gleby, wlasciwosci fizyczne gleb). Charakterystyka wody glebowej i jej dostepnosc dla organizmów. Gleba jako srodowisko chemiczne i fizykochemiczne (charakterystyka najwazniejszych makro- i mikropierwiastków, wlasciwosci oksydacyjnoredukcyjne gleby, kwasowosci gleby, sorpcja gleby). Gleba jako srodowisko biologiczne. Próchnica glebowa. Przeglad podstawowych typów gleb. Zasoby gleb i ich uzytkowanie. Naturalne i antropogeniczne zagrozenia gleb. Ochrona gleb. 1. S. Zawadzki, Gleboznawstwo, PWRiL, Warszawa A. Mocek, S. Drzymala, P. Maszner, Geneza, analiza i klasyfikacja gleb, Wyd. AR, Poznan B. Dobrzanski, S. Zawadzki, Gleboznawstwo, PWRiL, Warszawa H. Uggla, Gleboznawstwo rolnicze, PWN, Warszawa

13 07.2 ZAJECIA TERENOWE C/24 04, 75 K 6 ABSTRAKT Zapoznanie studentów ze skladem gatunkowym i struktura przestrzenna wybranych ekosystemów lesnych i borowych, lakowych i murawowych oraz nadwodnych.. Gatunki wyrózniajace i charakterystyczne oraz ich morfoekologiczne przystosowania do srodowiska zycia. Pomiary czynników abiotycznych biotopu, glównie ph, temperatury, wilgotnosci, stopnia insolacji, zasolenia gleby /w mire skromnych mozliwosci technicznych/. Zapoznanie studentów z ilosciowymi i jakosciowymi metodami zbierania materialów biologicznych, w tym z zastosowaniem biocenometru, czerpaka entomologicznego, dragi wodnej, armatki glebowej, pulapek Barbera zóltych szalek, zywolówek i innych urzadzen pulapkowych. Okreslanie cennosci wybranych siedlisk oraz charakterystyka ekologiczna lokalnych populacji chronionych gatunków roslin. Zasady prowadzenia waloryzacji przyrodniczej w terenie. Analiza synekologiczna zespolów, zgrupowan i konsorcjów w wybranych ekosystemach naturalnych i antropogenicznych. Zasady bioindykacji stanu srodowiska przyrodniczego oraz rozpoznawanie wybranych bioindykatorów, Analiza struktury poziomej wybranych ekosystemów, biosceny, biohory, synuzja. Elementy krajobrazu naturalnego i kulturowego. Zapoznanie studentów z wybranymi metodami aktywnej i kompleksowej formy ochrony srodowiska np. rekultywacja, restytucja, stosowaniem proekologicznych technologii. Struktura i funkcjonowanie wybranego parku narodowego oraz stosowane w nim formy i sposoby ochrony przyrody. TECHNOLOGIA CHEMICZNA W OCHRONIE C/25 SRODOWISKA 04, 30 W, 30 L 5 ABSTRAKT Produkcja chemiczna a ochrona srodowiska. Technologie bezodpadowe. Zakres nauki stosowane. Technologia chemiczna. Podstawy tworzenia procesu technologicznego. Reaktory chemiczne i nitki technologiczne. Wybór surowców i technologii; odpady produkcyjne. Omówienie procesów wytwarzania niektórych produktów. Laboratorium sklada sie z szeregu cwiczen ilustrujacych tresc wykladu. 1. J. Molenda, Technologia Chemiczna, WSiP, Warszawa J. Molenda, Chemia Techniczna, WNT, Warszawa P. O Neill, Chemia Srodowiska, PWN, Warszawa

Kierunek: ochrona środowiska

Kierunek: ochrona środowiska rok studiów: I studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akademicki 2014/2015 w ćw kon lab EC zal egz w ćw kon lab EC zal egz 1 Bezpieczeństwo pracy i ergonomia 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia PLAN 3,5-LETNICH STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (INŻYNIERSKICH) STACJONARNYCH (DZIENNYCH) I NIESTACJONARNYCH (ZAOCZNYCH) NA KIERUNKU OCHRONA ŚRODOWISKA PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO, PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

Przyroda UwB. I rok studiów

Przyroda UwB. I rok studiów Przyroda UwB I rok studiów 1. Matematyka (PP) 15 15 30 2 Z 2. Ergonomia i BHP (PO) 10 10 1 Z 3. Język obcy (PO) 30 30 2 Z 4. Chemia ogólna (PP) 30 30 60 4 E 5. Biologia komórki (PP) 15 15 30 2 E 6. Różnorodność

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Oczyszczanie gazów odlotowych Flue gas clearing Kierunek: Zarządzania i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Poziom studiów: Studia II stopnia Forma studiów: studia

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE profil ogólnoakademicki, studia stacjonarne I stopnia, 7 semestrów, 210 pkt. (cykl kształcenia rozpoczynający się w 2014 r.) ROK I - ROK AKADEMICKI 2014/15 Lp. Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Szanowny Studencie, ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA bardzo prosimy o anonimową ocenę osiągnięcia kierunkowych efektów kształcenia w trakcie Twoich studiów. Twój głos pozwoli

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Temat lekcji Ekologia a ochrona i ochrona Czym jest gatunek? Jakie czynniki ograniczają rozmieszczenie organizmów? Przegląd wybranych gatunków

Bardziej szczegółowo

UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia geografia

UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia geografia studia matematyczno-przyrodnicze, kierunek: GEOGRAFIA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Podstawy geografii

Bardziej szczegółowo

Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): Ekologia i ekofizjologia 0310-CH-S1-043

Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): Ekologia i ekofizjologia 0310-CH-S1-043 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: CHEMIA, pierwszy poziom Sylabus modułu: Moduł A związany ze specjalnością Kod modułu: 0310-CH-S1-025 Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie):

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3)

Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3) Obszary nauki (dyscypliny) wyodrbnione w ramach Zespołu Roboczego Nauk Przyrodniczych (ZR-3) N301: Biologia molekularna i komórkowa biochemia biofizyka bioinformatyka i biologia obliczeniowa biologia molekularna

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Informatyka w ochronie Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Kod przedmiotu: ZiIP.D1F.15.27. Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Poziom studiów: Studia II

Bardziej szczegółowo

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne Biologia Klasa 3 Dział :Wzajemne zależności między organizmami a środowiskiem Numer lekcji Temat lekcji Osiągnięcia ucznia podstawowe Osiągnięcia ucznia ponadpodstawowe 1 2 3 4 1. Charakterystyka środowiska

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE Instytut Matematyczno-Przyrodniczy Zakład Ochrony Środowiska Kierunek: Ochrona środowiska Studia stacjonarne PLAN STUDIÓW (obowiązujący od roku 2014/2015) Specjalności:

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia i ochrona środowiska 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: I 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/IV. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA GODZIN: 30

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M.

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z biologii do klasy III gimnazjum nr programu DKW-4014-96/99

Plan wynikowy z biologii do klasy III gimnazjum nr programu DKW-4014-96/99 Plan wynikowy z biologii do klasy III gimnazjum nr DKW-4014-96/99 1. Ekologia a ochrona środowiska i ochrona 2. Czym jest gatunek? Znaczenie pojęć: ekologia, ochrona, ochrona Środowiska podwójne nazewnictwo

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Edukacja ekologiczna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-111-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

11.2 STATYSTYKA DLA PRZYRODNIKÓW 11.2 12 04 D/01 07, 15 C

11.2 STATYSTYKA DLA PRZYRODNIKÓW 11.2 12 04 D/01 07, 15 C 11.2 STATYSTYKA DLA PRZYRODNIKÓW 11.2 12 04 D/01 07, 15 C 1 Zaliczenie ABSTRAKT Elementy analizy matematycznej wykorzystywane w naukach biologicznych. Statystyka opisowa. Podstawy rachunku prawdopodobieństwa.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 Rozdział 1 EWOLUCJA TEORII ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM... 15 1.1. Zasady naukowej organizacji szkoła klasycznej teorii organizacji... 15 1.1.1. Szkoła naukowej organizacji

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii)

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii) Definicje podstawowych pojęć (z zakresu ekologii) Ekologia Zajmuje się strukturą i funkcjonowaniem ekosystemów (układów ekologicznych w przyrodzie). Przez strukturę układu ekologicznego rozumiemy zarówno

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne

Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologie oczyszczania wody i ścieków Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. DZIAŁ VI PRZYRODA WOKÓŁ NAS - 5 NR I TEMAT LEKCJI 1. Lasy liściaste i iglaste WYMAGANIA PODSTAWOWE Uczeń: wymienia warstwy

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ochrona przyrody cz.1 Rok akademicki: 2015/2016 Kod: HKL-2-109-OD-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Kulturoznawstwo Specjalność: Ochrona dóbr natury i dóbr kultury Poziom

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk WODA I OGIEŃ Prezentacja Mileny Oziemczuk Ogień Ogień - suma obserwowalnych zjawisk towarzyszących na ogół fizykochemicznemu procesowi spalania,, a przede wszystkim: emisja promieniowania widzialnego -światła

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Edukacja ekologiczna. Ecological Education. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Edukacja ekologiczna. Ecological Education. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Edukacja ekologiczna Ecological Education Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr hab. Katarzyna Potyrała Prof. UP Zespół dydaktyczny Dr hab. Katarzyna Potyrała Prof. UP

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ

Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Oczyszczanie wody - A. L. Kowal, M. Świderska-BróŜ Spis treści Przedmowa 1. Woda w przyrodzie 1.1. Wprowadzenie 1.2. Fizyczne właściwości wody 1.3. Ogólna charakterystyka roztworów wodnych 1.3.1. Roztwory

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody SYLABUS A. Informacje ogólne

Ochrona przyrody SYLABUS A. Informacje ogólne Ochrona przyrody A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiot: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium NEUTRALIZACJA I OCZYSZCZANIE SPALIN Neutralization and emission control Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU EKOLOGIA I ELEMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU EKOLOGIA I ELEMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU EKOLOGIA I ELEMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA SZKOŁA: VIII Liceum Ogólnokształcące w Poznaniu TYP PROGRAMU: PRZEDMIOTOWY AUTORZY, RECENZENCI PROGRAMU NAUCZANIA: Autor: Katarzyna Dukat

Bardziej szczegółowo

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Załącznik nr 5 do Uchwały nr 87/2004 RG z dn. 22.04.04r. STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW I. WYMAGANIA OGÓLNE TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Studia zawodowe na kierunku technologia chemiczna

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF)

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Zakład Gleboznawstwa i Geografii Gleb Zakład Hydrologii Zakład Geomorfologii Zakład Klimatologii Zakład Geografii

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH

DZIENNIK ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DZIENNIK ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH PROGRAMU ROZWOJOWEGO SZKOŁY w projekcie Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji Priorytet IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

P L A N S T U D I Ó W Kierunek : TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA Politechnika Poznańska

P L A N S T U D I Ó W Kierunek : TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA Politechnika Poznańska Rodzaj studiów - stacjonarne pierwszego stopnia Wydział str.1 Technologii Chemicznej Licz- Wyk Ćwi-Labo-Prace Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr Semestr A. PRZEDMIOTY

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

Matryca wypełnienia efektów kształcenia: wiedza biologia, studia pierwszego stopnia 2015/16. Przedmiot/moduł. Biologia molekularna i podstawy

Matryca wypełnienia efektów kształcenia: wiedza biologia, studia pierwszego stopnia 2015/16. Przedmiot/moduł. Biologia molekularna i podstawy W01 W02 W03 W04 W05 W06 W07 W08 W09 W10 W11 W12 W13 W14 W15 W16 W17 W18 W19 Matryca wypełnienia efektów kształcenia: wiedza biologia, studia pierwszego stopnia 2015/16 BI1s_001 Matematyka 1 2 BI1s_002

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

kod w SID Wydział Geograficzno - Biologiczny

kod w SID Wydział Geograficzno - Biologiczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2009/2010 (Po korekcie zatwierdzonej na posiedzeniu Rady ydziału w dniu 29.06.2011 r.) data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Punktacja ECTS* Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura

KARTA KURSU. Punktacja ECTS* Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura KARTA KURSU Nazwa Inżynieria Procesowa 1 Nazwa w j. ang. Process Engineering 1. Kod Punktacja ECTS* Koordynator Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura Zespół dydaktyczny Prof. dr hab. inż. Jerzy Jura Opis kursu

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia. 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia. 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 15 7.

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK

WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK praktyki Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytet Gdański WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK GEOGRAFIA I GOSPODARKA GEOGRAFIA PRZESTRZENNA Praktyki zawodowe realizowane są w wymiarze

Bardziej szczegółowo

Zajęcia terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska. Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2

Zajęcia terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska. Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2 Nazwa modułu: terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2015/16 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. realizacji. Dane podstawowe. Efekty i cele.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. realizacji. Dane podstawowe. Efekty i cele. Sylabus przedmiotu: Specjalność: Ekologia i zarządzanie środowiskiem Wszystkie specjalności Data wydruku: 21.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

KART A PRZ EDM IOTU. Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej. prof. nzw. dr hab. inż. Roman Gawroński

KART A PRZ EDM IOTU. Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej. prof. nzw. dr hab. inż. Roman Gawroński Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej KART A PRZ EDM IOTU Kod przedmiotu IC.MOS202 Nazwa przedmiotu w j. polskim Procesy oczyszczania cieczy 2 w j. angielskim Liquid Purification

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biologia, pierwszy poziom

Kierunek i poziom studiów: Biologia, pierwszy poziom Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biologia, pierwszy poziom Sylabus modułu: Ekologia modułu: 1BL_19 1. Informacje ogólne koordynator dr hab. prof. UŚ Piotr Skubała modułu/wariantu

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Lądowej obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Budownictwo Forma

Bardziej szczegółowo

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Przemysław Stachyra Roztoczański Park Narodowy, Stacja Bazowa ZMŚP Roztocze Tadeusz Grabowski Roztoczański Park Narodowy Andrzej Kostrzewski

Bardziej szczegółowo

Przyrodnicze uwarunkowania gospodarowania przestrzenią. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15 Zajęcia terenowe: 15

Przyrodnicze uwarunkowania gospodarowania przestrzenią. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15 Zajęcia terenowe: 15 Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Przyrodnicze uwarunkowania gospodarowania przestrzenią Nazwa przedmiotu w j. ang.

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek Najistotniejszym problemem programu poprawy jakości wód jest budowa oczyszczalni ścieków. W przemyśle konieczne jest zamknięcie technologicznych obiegów wody, zaś w elektroenergetyce - zaprzestanie zrzutu

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-1-105-n Punkty ECTS: 7. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-1-105-n Punkty ECTS: 7. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Biologia i ekologia Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-1-105-n Punkty ECTS: 7 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska,

1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska, Na kierunku ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI oferujemy 4 specjalności: 1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511 Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik ochrony środowiska; symbol 325511 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW Konferencja Alternatywne technologie unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów 7 październik 2010r. 1 Prawo Podstawowym aktem prawnym regulującym

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych. parafinowych (HVO)

Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych. parafinowych (HVO) Lukasz Jeczmionek Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych do weglowodorowych biokomponentów parafinowych (HVO) Instytut Nafty i Gazu 2012 Zagadnienia hydrokonwersjiolejów roslinnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie wstępne Monitoring - wstęp MONITORING ŚRODOWISKA Gdańsk, 2010 MONITORING ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: wykład, seminarium Urządzenia grzewcze Heat systems Forma studiów: stacjonarne Poziom studiów I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Po ukończeniu klasy IV WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Uczeń: wymienia czynniki warunkujące dobre samopoczucie w szkole i w domu, konstruuje własny plan dnia i tygodnia, stosuje w praktyce zasady zdrowego

Bardziej szczegółowo

Standardy nauczania dla kierunku studiów: architektura krajobrazu STUDIA MAGISTERSKIE

Standardy nauczania dla kierunku studiów: architektura krajobrazu STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Standardy nauczania dla kierunku studiów: architektura krajobrazu STUDIA MAGISTERSKIE Załącznik nr 1 Studia magisterskie na kierunku architektura krajobrazu trwają nie mniej niż 5 lat

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 2 do uchwały nr 127/05/2013 Senatu UR z dnia 23 maja 2013 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW OCHRONA ŚRODOWISKA poziom profil tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

25 lat działalności NFOŚiGW

25 lat działalności NFOŚiGW 25 lat działalności NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 25 lat doświadczenia w finansowaniu projektów z obszaru ochrony środowiska powołany w okresie zmian ustrojowych w 1989

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia Kierunkowe efekty kształcenia nazwa kierunku studiów: biologia człowieka poziom kształcenia: I stopień profil kształcenia: ogólnoakademicki suma 50 efektów: (21 wiedza; 19 umiejętności; 10 kompetencje

Bardziej szczegółowo