Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują:"

Transkrypt

1

2 Foresight Przyszłość technik satelitarnych w Polsce to realizowany przez Polskie Biuro ds. Przestrzeni Kosmicznej projekt, którego celem jest ocena perspektyw i korzyści z wykorzystania technik satelitarnych i rozwoju technologii kosmicznych w Polsce. W ramach projektu wypracowana zostanie wizja rozwoju sektora technik satelitarnych i technologii kosmicznych w Polsce. Rekomendacje zebrane w trakcie jego trwania określą priorytetowe obszary rozwoju, których wsparcie ze środków publicznych może przynieść największe korzyści gospodarcze i społeczne.

3 Autorzy: Jakub Ryzenko Anna Badurska Anna Kobierzycka Opracowanie graficzne: Juliusz Łabęcki Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Prof. Andrzejowi Ciołkoszowi, prof. Zbigniewowi Kłosowi, dr inż. Krzysztofowi Kurkowi, prof. Józefowi Modelskiemu, prof. Stanisławowi Oszczakowi, dr Mirosławowi Ratajowi, prof. Januszowi B. Zielińskiemu Podziękowania za czynny udział w I fazie Projektu Foresight autorzy składają: Krzysztofowi Banaszkowi, Leszkowi Bujakowi, Bartoszowi Buszke, prof. Andrzejowi Dąbrowskiemu, Borysowi Dąbrowskiemu, prof. Katarzynie Dąbrowskiej Zielińskiej, dr Izabeli Dyras, prof. Markowi Granicznemu, dr hab. Markowi Grzegorzewskiemu, dr Karolowi Jakubowiczowi, dr hab. Andrzejowi Kijowskiemu, Andrzejowi Kotarskiemu, prof. Adamowi Krężelowi, Arkadiuszowi Kurkowi, Bartoszowi Malinowskiemu, prof. Stanisławowi Mularzowi, dr Markowi Ostrowskiemu, dr Jerzemu Sobstelowi, prof. Cezaremu Spechtowi, Romanowi Wawrzaszkowi, prof. Piotrowi Wolańskiemu, prof. Ryszardowi Zielińskiemu Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 3

4 Spis treści: 1. Zalety łączności satelitarnej 2. Orbity wykorzystywane w łączności satelitarnej 2.1. Znaczenie orbity geostacjonarnej 2.2. Orbita niska w transmisjach telekomunikacyjnych 3. Rynek satelitarnych usług telekomunikacyjnych 4. Ogólne trendy rozwojowe sektora 5. Trzy główne kierunki rozwoju systemów satelitarnych 5.1. Radiodyfuzja satelitarna trendy rozwojowe parametrów technicznych Nowy standard transmisji satelitarnych DVB-S Skutki wprowadzania nowych standardów transmisji satelitarnych dla odbiorcy indywidualnego Nowy system kompresji strumienia video Zmiany w sposobie wyszukiwania treści i rozwój usług typu video na żądanie (VOD Video on Demand) Nowe radiodyfuzyjne rozwiązania technologiczne w wymiarze komercyjnym 5.2. Rozwój satelitarnych rozwiązań mobilnych Satelitarne radio mobilne Współpraca między systemami łączności i lokalizacji satelitarnej Połączenia sieci satelitarnych z sieciami bezprzewodowymi WLAN 5.3. Usługi szerokopasmowe Problemy techniczne związane z zapewnieniem szerokiego pasma transmisji tłumienie transmisji 6. Najważniejsze alternatywy i wyzwania dla rozwoju satelitarnych usług telekomunikacyjnych Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 4

5 Ze wszystkich obszarów wykorzystania przestrzeni kosmicznej w celach użytkowych, łączność satelitarna jest dziedziną przynoszącą obecnie największe zyski komercyjne. Pomimo iż rzadko to sobie uświadamiamy, to właśnie łączność satelitarna umożliwia w dużej mierze działanie światowego sektora rozrywkowego w jego obecnym kształcie, a także jest podstawą funkcjonowania wielu systemów bankowych, usług pocztowych, systemów kontroli rurociągów, gazociągów, wodociągów, sieci sprzedaży i szeregu innych. Telekomunikacyjne zastosowania satelitów geostacjonarnych można podzielić na trzy grupy: rozpowszechnianie treści audiowizualnych, transmisję głosu oraz przesyłanie danych. Perspektywy rozwoju poszczególnych segmentów przedstawiają się następująco: Choć udział segmentu satelitarnego w całości wolumenu światowych transmisji telekomunikacyjnych nie przekracza 5 procent, znaczenie przekazu dokonywanego za pomocą satelitów komunikacyjnych jest kluczowe dla gospodarczego i cywilizacyjnego rozwoju społeczeństw i państw, a możliwości oferowane przez te techniki są trudne do zastąpienia. W roku 2005 na orbicie znajdowało się 536 funkcjonujących satelitów telekomunikacyjnych (z czego 298 na orbicie geostacjonarnej), realizując zarówno transmisję rozsiewczą (tzw. radiodyfuzję: jeden nadajnik-wiele odbiorników) programów telewizyjnych i radiowych, jak i transmisje dwustronne (pojedynczy nadajnikpojedynczy odbiornik, np.: telefonia, dane cyfrowe). Szacuje się, iż w latach kolejnych 176 satelitów zostanie wyniesionych na orbitę geostacjonarną. Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 5

6 1. Zalety łączności satelitarnej Projekt Foresight - sygnał wysyłany przez satelity umieszczone na orbicie geostacjonarnej dociera bezpośrednio na duże obszary: regiony, kraje, a nawet całe kontynenty. Ta właściwość łączności satelitarnej decyduje o jej przydatności zwłaszcza w przypadku usług nadawczych, takich jak radio, telewizja, transmisja danych czy inne, gdzie odbiorcami są liczne i rozproszone grupy użytkowników - łączność satelitarna zapewnia możliwość jednoczesnego dostarczania informacji niezależnie do wielu odbiorców - koszt transmisji przy wykorzystaniu satelitów geostacjonarnych jest niezależny od odległości; bez znaczenia, czy transmisja realizowana jest w obrębie kilkunastu czy kilku tysięcy kilometrów jej koszt pozostaje zawsze stały - sygnał satelitarny może dotrzeć praktycznie wszędzie, bez względu na rodzaj ukształtowania terenu; tereny górzyste, podmokłe, trudno dostępne dzięki łączności satelitarnej zyskują porównywalne szanse na realizację połączeń telekomunikacyjnych jak tereny położone w centrach urbanizacyjnych - czas potrzebny na instalację sprzętu i uruchomienie łączności jest krótki; sygnał satelitarny jest przesyłany bezpośrednio z satelity do użytkownika końcowego bez konieczności inwestowania środków i czasu w budowę nowej infrastruktury kablowej; inwestycje związane z zakupem sprzętu nie są wysokie, a wymagane nakłady mają charakter jednorazowy - systemy satelitarne stanowiąc uzupełnienie systemów naziemnych, zapewniają łączność ze statkami na morzach, samolotami na dużych wysokościach, czy użytkownikami na obszarach gdzie naziemna infrastruktura telekomunikacyjna nie istniała nigdy lub uległa zniszczeniu - dzięki telekomunikacji realizowanej drogą satelitarną możliwe jest realizowanie połączeń zarówno z użytkownikami stacjonarnymi jak i ruchomymi. 2. Orbity wykorzystywane w łączności satelitarnej Dla łączności satelitarnej stosuje się zasadniczo trzy rodzaje orbit: orbitę geostacjonarną (GEO), średnią (MEO) i niską (LEO). Ze względu na swoje szczególne właściwości orbita geostacjonarna ma dla telekomunikacji zdecydowanie najistotniejsze znaczenie. Źródło: Space Foundation Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 6

7 2.1 Znaczenie orbity geostacjonarnej Wiele gazet i czasopism jest redagowanych i opracowywanych graficznie w jednym centralnym ośrodku, ich druk odbywa się natomiast lokalnie często w zupełnie innym regionie lub nawet kraju. W ogromnej liczbie przypadków treść tych czasopism, ich szata oraz układ graficzny są rozsyłane do lokalnych drukarni przy wykorzystaniu łączy satelitarnych Rola orbity geostacjonarnej w telekomunikacji jest kluczowa, zwłaszcza jeśli brane są pod uwagę transmisje radiodyfuzyjne. Prędkość kątowa satelity umieszczonego na orbicie geostacjonarnej jest równa prędkości kątowej Ziemi. W uproszczeniu oznacza to, iż satelita znajduje się przez cały okres swojej pracy dokładnie w tym samym punkcie nad Ziemią. Dlatego wycelowana w niego antena odbiorcy na Ziemi pozostaje w takiej samej pozycji względem odbiornika umieszczonego na satelicie, bez konieczności jej modyfikowania lub dostosowywania. Sygnał z nadajnika naziemnego jest przechwytywany przez odbiornik satelitarny, wzmacniany i transmitowany z powrotem na Ziemię umożliwiając komunikację między punktami oddalonymi od siebie nawet o tysiące kilometrów. Orbita geostacjonarna jest szczególnie atrakcyjna dla usług radiodyfuzyjnych poprzez swoją zdolność do nadawania na bardzo duże obszary. W praktyce, już trzy satelity umieszczone na orbicie geostacjonarnej co 120 wystarczą do pokrycia niemal całego terytorium globu (z wyłączeniem obszarów podbiegunowych poza ok. 70 stopniem szerokości geograficznej). Sygnał transmitowany przez satelitę umieszczonego na tej orbicie może być przechwycony przez nieruchome anteny ustawione gdziekolwiek w zasięgu pokrywanego obszaru, a ten z kolei może mieć wielkość regionu, kraju, a nawet całego kontynentu. Każdy odbiorca umieszczony w zasięgu nadawania satelity jest w stanie odebrać nadawany sygnał posługując się niewielką anteną, zazwyczaj o średnicy cm. Większość światowych agencji informacyjnych używa łączy satelitarnych do rozsyłania tekstu, transmisji dźwięku i obrazu z centrali do swoich filii rozsianych w terenie Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 7

8 2.2 Orbita niska w transmisjach telekomunikacyjnych Na przestrzeni kilku ostatnich lat rozwijane były koncepcje wykorzystywania dla celów telekomunikacyjnych konstelacji satelitów umieszczonych na orbicie niskiej (LEO). Jednakże satelita na niskiej orbicie znajduje się w ruchu względem powierzchni Ziemi i w porównaniu z satelitą geostacjonarnym oświetla znacznie mniejszy obszar. Aby wobec tego zapewnić ciągłą łączność między użytkownikiem a satelitą konieczne jest zastosowanie całej konstelacji, a więc wielu satelitów, które przełączają połączenia pomiędzy sobą, gdy któryś z satelitów znika z pola widzenia terminala naziemnego. Zródło: Systemy LEO dla uzyskania pokrycia całej planety wymagają umieszczenia na orbicie co najmniej kilkudziesięciu satelitów (w praktyce konstelacje mogą liczyć 48, 66, 77, 80 lub nawet 288 obiektów). Okrążają one Ziemię na wysokości kilkuset kilometrów co mniej więcej 90 minut. Korzystając z niższych częstotliwości systemy te zapewniają łączność pomiędzy terminalami mobilnymi. Ze względu na fakt, iż satelity te krążą w dużo mniejszej odległości od Ziemi transmitowany przez nie sygnał jest silniejszy, a dzięki temu anteny odbiorników mogą być mniejsze, podobnie jak zmniejszona może być moc potrzebna do transmisji. W praktyce terminale przypominają telefony komórkowe. Nawet w przypadkach, kiedy emitowane przez telewizję wydarzenia sportowe lub kulturalne odbywają się w odległości zaledwie kilku kilometrów od studia, ich transmisja odbywa się z wykorzystaniem satelitów telekomunikacyjnych Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 8

9 3. Rynek satelitarnych usług telekomunikacyjnych Segment satelitarnych usług telekomunikacyjnych dzielimy na następujące kategorie:» usługi stacjonarne obejmujące dwukierunkowe transmisje do użytkowników nieruchomych FSS (Fixed Satellite Systems) oraz transmisje radiodyfuzyjne (jednokierunkowe) bezpośrednio do użytkowników indywidualnych DBS (Direct Broadcast Satellite): radiodyfuzja transmisja programów telewizyjnych (standard DVB-S) i radiowych połączenia telefoniczne sieci transmisji danych VSAT (Very Small Aperture Terminal) transmisje okazjonalne Projekt Foresight W USA w 2005 roku po ataku huraganu Katrina na obszarze klęski pracowało kilkadziesiąt tysięcy satelitarnych telefonów sieci Iridium i Globalstar, tworząc efektywny system łączności funkcjonujący przez kilka tygodni po katastrofie.» usługi ruchome MSS (Mobile Satellite Systems) obejmujące łączność z użytkownikami będącymi w ruchu: łączność z obiektami ruchomymi (statki, samoloty, pojazdy naziemne) (Inmarsat) satelitarne systemy telefonii komórkowej (Iridium, Globalstar, Thuraya, AceS) systemy transmisji krótkich wiadomości (Orbcomm) sieć rezerwowa dla systemów naziemnych Dla wielu spośród oddalonych od głównych skupisk ludności europejskich miasteczek i wiosek uzyskanie dostępu do Internetu za pomocą klasycznych sieci naziemnych jest nikłą lub odległą w czasie perspektywą. W ich sytuacji geograficznej Internet dostarczany drogą satelitarną stanowi często jedyne efektywne technicznie i kosztowo rozwiązanie Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 9

10 W ostatnich latach rynek usług telekomunikacyjnych rozwijał się Europie w stałym tempie wzrostu około 15 procent rocznie. Rynek łącznościowy reprezentuje lwią część aktywności przemysłowej europejskich producentów urządzeń satelitarnych. Dobra kondycja rynku łączności satelitarnej w skali światowej w dużym stopniu wpływa pozytywnie na stabilność i kontynuację europejskiego przemysłu kosmicznego. Najmłodszym i najdynamiczniej rozwijającym się rynkiem jest radio satelitarne, które w roku 2005 przekroczyło 10 mln odbiorców i odnotowało wzrost przychodów o 165 procent. Szacuje się, iż w roku 2010 liczba odbiorców może wynieść 55 mln. Rynek sprzętu służącego łączności satelitarnej (od domowych anten telewizyjnych, odbiorników radiowych i telefonów satelitarnych po złożone terminale w wozach transmisyjnych) osiągnął w 2005 roku wartość 25 mld USD. Telekomunikacja satelitarna to najbardziej dochodowy segment rynku usług satelitarnych, który wytworzył w 2005 roku ponad 58 mld USD przychodu. Według szacunkó1)w ESA wartość tego rynku w 2010 roku może wynosić 106 mld EUR. Najbardziej dynamiczny wzrost jest oczekiwany w dziedzinie interaktywnych usług szerokopasmowych transmisji danych i video, radia cyfrowego i regionalnych systemów mobilnych. Przeszło 2/3 przychodów pochodzi z nadawania programów telewizyjnych. W ciągu 10 lat, m.in. dzięki wprowadzeniu platform cyfrowych, globalne możliwości dystrybucji obrazów wideo przez satelity wzrosły 187- krotnie, a wartość rynku nadawczego z 1,5 mld USD w 1995r. do 22,5 mld w 2001r., kiedy to istniało ok. 45 mln. indywidualnych odbiorców. Obecnie ta liczba wynosi ok. 80 mln i może wzrosnąć do 100 mln w roku Usługi wynajmu łączy satelitarnych, które przyniosły w roku 2003 przychody w wysokości 1 mld USD, rozwijać się będą w znacznym stopniu napędzane zapotrzebowaniem wojskowym (realizowanym poprzez zakup usług na rynku komercyjnym). Zakupy takie mogą osiągnąć wartość 4,8 mld w roku Usługi łączności mobilnej generują obecnie jedynie 5 procent przychodów sektora. Z ogólnej sumy 155 satelitów wystrzelonych przy pomocy rakiety Ariane 4 w czasie trwania jej fazy operacyjnej satelitów miało przeznaczenie telekomunikacyjne. Według szacunków Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) telekomunikacja będzie stanowić około 90 procent wartości ładunków satelitarnych znajdującej się obecnie w użyciu rakiety Ariane-5. Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 10

11 4. Ogólne trendy rozwojowe sektora Projekt Foresight Jednym z istotnych czynników rozwoju łączności satelitarnej w ciągu kilkunastu najbliższych lat będzie wzrost zapotrzebowania na usługi szerokopasmowe, przy czym zakłada się, że zwiększony popyt widoczny będzie głównie po stronie użytkowników instytucjonalnych. Satelitarne systemy szerokopasmowe służyć będą jako uzupełnienie systemów naziemnych (światłowodowych i radiowych) pozwalając na zapewnienie usług łącznościowych użytkownikom nie posiadającym dostępu do sieci naziemnych. Obserwowana od kilku lat tendencja do zapewnienia użytkownikom systemów łączności pełnej mobilności będzie utrzymana i pogłębiona w ten sposób, aby użytkownik mógł korzystać z systemu niezależnie od swojej lokalizacji i niezależnie od istniejącej infrastruktury naziemnej. Na najbliższe lata prognozowany jest wzrost popytu na tańsze, mniejsze, i lżejsze urządzenia odbiorczonadawcze, charakteryzujące się zwiększoną niezawodnością i coraz lepszymi parametrami technicznymi. Tego typu zapotrzebowanie obserwowane jest we wszystkich segmentach rynku usług i technik satelitarnych, wzmagając potrzebę innowacyjności i wprowadzania nowych rozwiązań. Przewiduje się, że satelitarne usługi nadawcze będą docierać w nadchodzącej przyszłości w nowe regiony geograficzne i do nowych grup społecznych, zwłaszcza wszędzie tam, gdzie nie istnieje infrastruktura naziemna, lub gdzie uległa ona zniszczeniu. od kilkunastu lat tendencja do komplikowania układów umieszczonych na samym satelicie (zwiększenie transmitowanej mocy, większe anteny, obróbka i przetwarzanie sygnałów na pokładzie satelity) otwierająca możliwość redukcji masy i ceny terminali naziemnych (zarówno przenośnych jak i stałych). W dalszej perspektywie można przewidywać powstanie systemów łączności z wykorzystaniem satelitów umieszczonych na orbitach MEO (charakteryzują się one obniżonymi kosztami w porównaniu do systemów LEO oraz wydłużonym czasem życia około lat). W celu zwiększenia pojemności systemów satelitarnych od dłuższego czasu stosuje się już zwielokrotnianie przestrzenne i polaryzacyjne sygnałów nadawanych w tych samych pasmach częstotliwości, a w ostatnich latach zaczęto stosować anteny wielowiązkowe z dynamicznie sterowanymi charakterystykami promieniowania oraz realizować transmisje w paśmie Ka (20/30 GHz). Zostanie utrzymana tendencja wzrostu znaczenia pasma Ka, podobnie jak wywołany nią wzrost liczby transponderów satelitarnych pracujących w tym paśmie. 50 do 60 procent przychodów generowanych przez europejski przemysł kosmiczny (około 5 miliardów EUR) pochodzi z produkcji lub umieszczania w przestrzeni kosmicznej satelitów komunikacyjnych. Przewiduje się, iż w najbliższych latach rozwój telekomunikacji satelitarnej opierać będzie się w dalszym ciągu o wykorzystanie satelitów umieszczonych na orbitach GEO (prognozy oscylują wokół 10 wyniesień rocznie). Utrzymana zostanie obserwowane Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 11

12 5. Trzy główne kierunki rozwoju systemów satelitarnych Analizy eksperckie przewidują rozwój satelitarnych systemów łączności w trzech głównych kierunkach: A. radiodyfuzja systemy transmisji rozsiewczych DBS programy telewizyjne oferowane w standardzie DVB-S i DVB-S2 wzrost liczby oferowanych programów wprowadzenie telewizji wysokiej rozdzielczości HDTV rozwój radia satelitarnego wprowadzanie usług dodatkowych (np. telemarketing) Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 12

13 B. systemy transmisji danych szybki internet dane do użytkownika przesyłane przez satelitę jako jeden ze strumieni w cyfrowej transmisji TV w standardzie DVB-S, przy realizacji kanału zwrotnego przez naziemną sieć telefoniczną (np. OpenSky, DirectPC w USA) interaktywne szerokopasmowe systemy transmisji z kanałem zwrotnym przez satelitę stosujące satelitarne terminale użytkowe, które są w stanie nadawać sygnały w kierunku satelity; wykorzystanie transponderów istniejących satelitów, a w przyszłości zastosowanie satelitów z podziałem oświetlanego obszaru na wiele wiązek, celem zwiększenia całkowitej pojemności systemu, omijając ograniczenie liczby aktywnych użytkowników przy pojedynczej wiązce oświetlającej duży obszar C. systemy łączności ruchomej systemy satelitarnej telefonii komórkowej wykorzystujące konstelacje satelitów na orbitach LEO (Iridium, Globalstar), oraz satelitów dużej mocy na orbitach GEO (Thuraya, ACeS), na obszarach bez infrastruktury stałej, głównie poza Europą systemy łączności z obiektami ruchomymi: samolotami, statkami, samochodami systemy łączące sieci bezprzewodowe WLAN z siecią szkieletową realizowaną przez satelity rozwój łączności dwukierunkowej przez satelity geostacjonarne do momentu, gdy sieci naziemne pokryją swoim zasięgiem całość obszarów zamieszkanych w dalszej perspektywie 2020 r. prawdopodobnie zostaną podjęte prace nad budową interaktywnego szerokopasmowego systemu transmisji danych z kanałem zwrotnym przez satelity LEO o zasięgu ogólnoświatowym, pojawią się przetwarzanie pokładowe i łączność pomiędzy satelitami bez udziału stacji naziemnych Źródło: Corpo Nazionale dei Vigili del Fuoco sieci VSAT zapewniające dwustronną interaktywną łączność między użytkownikami poprzez satelitę; ich szybki rozwój przewidywany jest w krajach rozwijających się, gdzie występuje niedobór odpowiedniej infrastruktury telekomunikacyjnej (Afryka, Azja, Ameryka Płd). W Polsce dla sieci VSAT przewidywane są raczej specjalne zastosowania (łącza zapasowe), ponieważ w zastosowaniach indywidualnych będą one wypierane przez sieci naziemne przykładowo WiMax Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 13

14 5.1 Radiodyfuzja satelitarna trendy rozwojowe parametrów technicznych Jak wcześniej wspominano, systemy satelitarne są idealnym rozwiązaniem dla transmisji rozsiewczych, w których ten sam sygnał dostarczany jest jednocześnie do wielu odbiorców (nie wymagając transmisji w kierunku przeciwnym) np. programów telewizyjnych i radiowych. Od początku lat 80-tych istnieje możliwość odbioru programów z satelity przez użytkowników indywidualnych, wyposażonych w zestawy odbiorcze z antenami o średnicach 1,2 1,8 m. Zastosowanie kodowania sygnału telewizyjnego MPEG2 pozwoliło na transmisję przez transponder satelity kilku programów cyfrowych (standard DVB-S, wprowadzony w 1995), zamiast pojedynczego programu z modulacją analogową, co doprowadziło do znacznego wzrostu liczby programów oferowanych odbiorcom. Obecnie nadawanych jest kilkanaście tysięcy programów telewizji cyfrowej, stanowiących ponad 60% wszystkich sygnałów transmitowanych przez satelity. Według wszelkich dostępnych prognoz transmisje radiodyfuzyjne programów radiowych i telewizyjnych pozostaną najlepiej rozwijającą się gałęzią usług satelitarnych w nadchodzących latach. Walka o klienta prowadzona przez europejskich nadawców telewizyjnych wymusza uruchamianie kolejnych programów tematycznych. Impulsem technologicznym jest rozpoczęcie na szeroką skalę komercyjnych emisji programów w technologii HDTV (High Definition TV), która zaoferuje w przyszłości klientowi końcowemu niespotykaną dotychczas jakość odbioru. Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 14

15 5.1.1 Nowy standard transmisji satelitarnych DVB-S2 Większa ilość przesyłanych danych wymaga większej pojemności satelitów radiodyfuzyjnych. Obecnie najpopularniejsze pozycje satelitarne nie mają już rezerw pojemności. Wymusi to stopniowe wprowadzenie nowego standardu transmisji satelitarnej DVB-S2. Digital Video Broadcasting - Satellite - Second Generation jest drugą generacją standardu transmisji satelitarnej i rozwinięciem poprzedniego standardu DVB- S. Nowy standard DVB-S2 umożliwi zwiększenie o około 30 procent całkowitej przepływności transpondera satelitarnego i tym samym obniżenie kosztów nadawania pojedynczych programów. Zastosowanie standardu DVB-S2 w połączeniu z nowoczesnym kodowaniem obrazu MPEG-4/AVC umożliwia emisję w pojedynczym transponderze podobnej liczby programów HDTV, co nadawanych obecnie programów w standardowej rozdzielczości SDTV Skutki wprowadzania nowych standardów transmisji satelitarnych dla odbiorcy indywidualnego Zastosowanie nowych standardów DVB- S2 / MPEG-4 / VC-1 / HDTV wiąże się z koniecznością wymiany sprzętu odbiorczego znajdującego się w dyspozycji użytkowników indywidualnych. Wymianę odbiorników rozpoczęły już płatne platformy cyfrowe. Przykładem jest tu nowa platforma n grupy ITI, która wchodząc na rynek oferuje urządzenia obsługujące nowe standardy DVB-S2 / MPEG-4 / HDTV. Umożliwia to zwiększenie atrakcyjności oferty programowej dla klienta. Niestety według przewidywań wymiana terminali satelitarnych przez klientów indywidualnych może być znacznie rozciągnięta w czasie. W początkowym okresie będzie ona związana z zakupem nowego sprzętu przez nowych widzów oraz powolną wymianą terminali przez obecnych klientów. Przewiduje się, że dopiero w okolicach 2009 roku liczba odbiorników DVB-S2 osiągnie poziom pozwalający na ekonomicznie uzasadnione nadawanie większej liczby programów niekodowanych FTA (free to air) w nowym standardzie. Po osiągnięciu pewnej masy krytycznej około roku 2012 większość emisji będzie nadawana wyłącznie w nowym systemie. Towarzyszyć temu będzie przechodzenie nadawców na system telewizji wysokiej rozdzielczości HDTV Nowy system kompresji strumienia video Obecnie najpopularniejszym systemem kompresji treści audiowizualnych jest standard MPEG-2. Rozpoczął się już jednak proces przechodzenia nadawców na około dwukrotnie wydajniejszy standard MPEG-4/ AVC. Dużą wadą obecnych metod kompresji strumienia video MPEG-2/MPEG-4 jest jednak ich słaba skalowalność, brak możliwości pracy przy bardzo małych przepływnościach. Około 2015 roku przewidywane jest wyparcie tych Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 15

16 systemów przez nowe systemy kompresj. Z dużym prawdopodobieństwem można przewidzieć, że przyszłościowe metody kodowania treści wizyjnych będą oparte na szczegółowej analizie składników obrazu i wyodrębnianiu poszczególnych obiektów. Części składowe obrazu będą reprezentowane w tym przypadku przez wektory krawędzi i tekstury. Obraz wynikowy tworzony będzie podobnie jak obecnie generowana jest grafika 3D w systemach komputerowych. Zalążkiem nowego podejścia są już obecnie istniejące standardy opisu treści multimedialnej MPEG- 7 oraz MPEG-21. Warunkiem dalszego rozwoju jest tutaj, z uwagi na olbrzymią wymaganą moc obliczeniową, zachowanie obecnego tempa wzrostu mocy obliczeniowej komputerów osobistych. Efektem zmiany podejścia do kodowania będzie zanik pojęcie rozdzielczości obrazu, jedynym kryterium oceny jakości sceny będzie ilość szczegółówunikalnych obiektów obecnych w scenie. rozwój systemów 3D. Prawdopodobnie, za około 15 lat kolejna rewolucja technologiczna podobna do wprowadzanych obecnie trybów HDTV będzie dotyczyła telewizji 3D. Działające obecnie systemy telewizji trójwymiarowej polegają na transmisji podwójnego strumienia danych wideo dla każdego oka osobno i nie są atrakcyjne dla odbiorcy końcowego. Usługi VoD przeżywają obecnie dynamiczny rozwój, który z czasem może zostać wzmocniony możliwościami rozsyłu satelitów umieszczonych na orbicie geostacjonarnych Nowe radiodyfuzyjne rozwiązania technologiczne w wymiarze komercyjnym Strumień danych do odbiorcy będzie mógł być dynamicznie zmieniany w zależności od możliwości sprzętu i dostępnego pasma transmisji odbędzie się to dzięki eliminowaniu ze scen mniej znaczących obiektów Zmiany w sposobie wyszukiwania treści i rozwój usług typu video na żądanie (VOD Video on Demand) Dodatkowo nowy standard transmisji satelitarnej wprowadzi rewolucję w sposobie wyszukiwania treści, co w znakomity sposób przysłuży się rozwojowi usług typu wideo na żądanie (VOD - Video On Demand). Dokładny opis położenia obiektów w scenie umożliwi dynamiczne i indywidualne sterowanie widokiem kamery, jak również dynamiczny Analizując obecne trendy rozwojowe oraz dynamikę wzrostu dochodów segmentu transmisji radiowo-telewizyjnych należy spodziewać się coraz większej popularności odbioru satelitarnego. Tym bardziej rozwój sieci kablowyc, głównego konkurenta odbioru satelitarnego, jest ekonomicznie uzasadniony tylko na obszarachh o dużej gęstości zaludnienia Szczególnie na młodych rozwijających się rynkach takich jak Chiny, gdzie ilość działających sieci kablowych jest niewielka, telewizja satelitarna będzie najprawdopodobniej rozwijała się z niesamowitą dynamiką. W warunkach europejskich przy dużej penetracji rynku przez sieci kablowe szansą telewizji satelitarnej są płatne platformy satelitarne oferujące klientowi całościową, znacznie szerszą ofertę programową niż sieci kablowe. Jeszcze w 2001 roku, gdy łączyły Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 16

17 się platformy cyfrowe CANAL+ oraz WIZJA TV przewidywano, że na polskim rynku jest miejsce tylko dla jednej takiej platformy. Obecnie działają już trzy platformy cyfrowe CANAL+ z 850 tysiącami abonentów, POLSAT CYFROWY z 1.0 milionem abonentów, oraz nowa platforma grupy ITI n z około 50 tysiącami abonentów. Konkurencja na rynku oraz zmniejszenie kosztów związanych z nadawaniem satelitarnym powoduje, że platformy cyfrowe mają obecnie lepszą i tańszą ofertę od wielu sieci kablowych. Coraz więcej klientów będzie odbierało przekazy satelitarne, co najmniej do czasu, kiedy popularność zaczną zdobywać rozwiązania mobilne. 5.2 Rozwój satelitarnych rozwiązań mobilnych Geneza rozwoju satelitarnej łączności ruchomej wiąże się z powstałym w początkach lat 80-tych systemem Inmarsat, który po raz pierwszy stworzył możliwości zapewnienia łączności ze statkami na morzach. Dalszy rozwój technologiczny, który umożliwił zastosowanie mniejszych anten i terminali, umożliwił powstanie rozwiązań zdolnych zapewnić łączność z pojazdami naziemnymi (samochody dostawcze) oraz samolotami. Na przełomie XX i XXI wieku uruchomiono pierwsze satelitarne systemy telefonii komórkowej - Iridium i Globalstar - wykorzystujące konstelacje satelitów na orbitach niskich LEO oraz Thuraya i ACeS (Asia Cellural System) używające pojedynczych satelitów na orbicie geostacjonarnej. Rozwój mobilnych sieci komórkowych został jednakże postawiony pod znakiem zapytania przez porażkę rynkową, jaką poniosły Irydium i Globalstar w niedawnej przeszłości. Problemy związane z małym zapotrzebowaniem na usługi tych systemów zatrzymały prace nad kolejnymi systemami. Do porażki satelitarnych systemów komórkowych przyczynił się zwłaszcza sukces telefonii naziemnej, głównie GSM, która dzięki usługom roamingu międzynarodowego zapewnia prawie globalny zasięg przy znacznie mniejszych kosztach i mniejszych, lżejszych terminalach niż wymagane przez rozwiązania satelitarne. Dodatkowo rozwój technologiczny końca lat 90-tych pozwolił na realizację systemów satelitarnej telefonii komórkowej w oparciu o satelity na orbicie geostacjonarnej. Najnowsze prognozy wskazują jednakże, iż rozpowszechnienie w Europie na szeroką skalę telefonii 3 generacji UMTS przyczyni się do gwałtownego rozwoju rynku satelitarnych usług mobilnych Satelitarne radio mobilne Olbrzymi sukces radia satelitarnego w USA zachęca do uruchomienia podobnej emisji w Europie. Ważną kwestią pozostaje jednak uzgodnienie odpowiedniego zakresu częstotliwości dla planowanej emisji na kontynencie europejskim. Dodatkowo z uwagi na pełne pokrycie Europy rozgłośniami radiowymi UKF FM większym zainteresowaniem odbiorców prawdopodobnie cieszyć się będą transmisje multimedialne odpowiednik S-DMB (Digital Multimedia Broadcasting) skierowane do posiadaczy telefonów 3G i urządzeń PDA. Pierwsze emisje planowane są wspólnie przez spółki SES ASTRA i EUTELSAT w paśmie S z satelity Eutelsat W2A na początek 2009 r. Źródło: Space Foundation Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 17

18 Zastosowanie do emisji satelitów geostacjonarnych wiąże się jednak z koniecznością doświetlania obszarów miejskich dodatkowymi nadajnikami. Jest to spowodowane niskim kątem widoczności nad horyzontem satelitów geostacjonarnych. Do zapewnienia dla systemu GEO ogólnoeuropejskiego pokrycia konieczna jest budowa ponad 2,500 przekaźników systemu w większych miastach. Znacznie ciekawszym rozwiązaniem jest zastosowanie orbit eliptycznych EEO, HEO typu Molnya ~12hr, Tundra ~24hr. Dzięki swoim właściwościom umożliwiają one uzyskanie quasigeostacjonarnej pozycji przy zastosowaniu trzech satelitów. Dzięki temu sygnał z satelitów odbierany będzie w znacznie większej liczbie miejsc, co podnosi atrakcyjność oferowanych usług. System HEO do zapewnienia pokrycia wymaga około przekaźników w obszarach najbardziej zurbanizowanych oraz w tunelach. Jest to cenna zaleta w porównaniu do systemów opartych na satelitach GEO. Dzięki znacznej przepustowości, która przekłada się na dużą liczbę oferowanych kanałów, oraz dzięki dużej dostępności systemy satelitarne mogą już w latach stanowić platformę dla wielu ciekawych i innowacyjnych zastosowań, a także potencjalnie mogą stworzyć nowy rynek usług o znacznym rozmiarze Współpraca między systemami łączności i lokalizacji satelitarnej Połączenia sieci satelitarnych z sieciami bezprzewodowymi WLAN Interesującym rozwiązaniem na przyszłość jest połączenie sieci satelitarnych z sieciami bezprzewodowymi WLAN. W takim połączeniu punkt dostępowy zapewniałby łączność z użytkownikiem końcowym, natomiast łącze satelitarne pełniłoby rolę sieci szkieletowej, zapewniając połączenie z siecią internet. W taki sposób wykorzystując tanią technologię sieci bezprzewodowych można obniżyć koszty korzystania z łącza satelitarnego, które są dzielone pomiędzy wielu użytkowników znajdujących się w zasięgu punktu dostępowego. Wydaje się, że jest to idealne rozwiązanie dla zapewnienia taniego dostępu do szybkiego internetu w dowolnym miejscu na Ziemi znajdującym się w zasięgu satelity, niezależnie od istniejącej infrastruktury naziemnej. Taki model dostępu do internetu umożliwia zaoferowanie użytkownikom nowych rodzajów usług np. dostępu do internetu w pociągach, samolotach, autokarach. Obecnie pracuje ponad 1000 punktów dostępowych WLAN włączonych do sieci internet przez łącze satelitarne, a przewiduje się że do roku 2008 może ich być około 100 tysięcy. Od jakiegoś czasu w niektórych liniach lotniczych działa już usługa dostępu do internetu dla pasażerów samolotów na trasach międzykontynentalnych. Niebawem podobna usługa może zostać udostępniona pasażerom statków. Poważnym motorem dla rynku rozwiązań mobilnych okaże się zapewne współpraca z systemami lokalizacji satelitarnej. Systemy GPS, Galileo, Glonass osiągną około 2012 r. pełnię swoich możliwości operacyjnych i umożliwią pozyskanie dużej grupy nowych użytkowników korzystających z satelitarnych systemów transmisji danych. Źródło: ESA Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 18

19 5.3 Usługi szerokopasmowe Eksperci wskazują, iż w satelitarnych systemach szerokopasmowych w miejsce zapowiadanej jeszcze kilkanaście lat temu rewolucji wynikającej z uruchomienia systemów LEO, obserwujemy obecnie raczej ewolucję opartą na wykorzystaniu satelitów na orbitach GEO i standardzie DVB-S do transmisji danych cyfrowych. W analizach eksperckich usługi szerokopasmowe są charakteryzowane jako długoterminowe źródło rozwoju systemów satelitarnych. Nowe usługi szerokopasmowe dostępne dla rosnącej liczby użytkowników, takie jak szybki dostęp do internetu, dwustronne przesyłanie dużej ilości danych, tele- i wideokonferencje, rozsiewcze transmisje radiowe i telewizyjne o wysokiej jakości, czy wreszcie radio i telewizja na żądanie powodują wzrost zapotrzebowania na szybkość transmisji, prowadząc do powstania szerokopasmowych systemów łączności. Względy ekonomiczne uzasadniają budowę naziemnych (przewodowych i radiowych) systemów realizujących szerokopasmowe usługi multimedialne na obszarach o dużej gęstości zaludnienia i rozwiniętej infrastrukturze telekomunikacyjnej. Dla pozostałych obszarów rozwiązaniem wydają się być systemy satelitarne. Jednak istniejące klasyczne satelity nawet w połączeniu ze sprzętem naziemnym nowej generacji (kanał zwrotny przez satelitę) nie są w stanie objąć całego rynku nieobsługiwanego przez systemy naziemne, z powodu wysokich kosztów i ograniczeń pasma częstotliwości. Konieczna jest budowa nowych systemów zapewniających znacznie większą pojemność całkowitą i znacznie mniejsze koszty wykorzystania pasma. Jednocześnie nowy system musiałby spełniać wymagania użytkownika, charakteryzując się dużą elastycznością w dopasowaniu się do specyficznych grup odbiorców oraz rodzajów usług i oferować niezawodność pracy i bezpieczeństwo przesyłanych danych. Zakłada się, że główną grupę użytkowników systemu mogliby stanowić klienci Projekt Foresight instytucjonalni i korporacyjni, którzy obecnie mogą już korzystać z systemów naziemnych. System satelitarny mógłby być wykorzystany przez nich w przypadku jego ewentualnej kompatybilności z innymi stosowanymi obecnie systemami. Duże koszty emisji satelitarnych, relatywnie małe przepływności i efektywności widmowe oraz duże opóźnienia w transmisji powodują, że powszechny dostęp do sieci internet z wykorzystaniem satelitów geostacjonarnych, zarówno jednokierunkowy jak i dwukierunkowy, nie stanowi alternatywy dla przyszłych sieci naziemnych. Internet satelitarny doskonale sprawdza się jednak w zastosowaniach specjalnych, tam gdzie nie ma dostępu do stałej infrastruktury oraz jako łącza rezerwowe dla dużych firm. Nie bez znaczenia jest również łączność w sytuacjach kryzysowych, połączenia dla służb rządowych i militarnych. Zgodnie z tym, o czym wspominano wyżej systemy satelitarne znajdą również zastosowanie do zapewniania łączności z internetem dla pasażerów samolotów statków czy szybkich pociągów, oraz na terenach bez infrastruktury naziemnej, zwłaszcza dopóty, dopóki bezprzewodowe sieci naziemne nie pokryją swoim zasięgiem całości obszarów zamieszkanych. Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 19

20 5.3.1 Problemy techniczne związane z zapewnieniem szerokiego pasma transmisji tłumienie transmisji Usługi szerokopasmowe dostępne dla dużego grona odbiorców wymagają zapewnienia szerokiego pasma transmisji. Szersze pasmo osiągnąć można obecnie jedynie zwiększając częstotliwość pracy systemu. Limitem jest tu głównie postęp techniczny w budowie sprzętu mikrofalowego. Dodatkowe ograniczenia w pracy systemów stanowi zróżnicowane tłumienie wprowadzane przez atmosferę. Systemy szerokopasmowe wykorzystują obecnie głównie pasma Ku i Ka, z uwagi na mały koszt sprzętu oraz dużą odporność na zmienne warunki atmosferyczne. Systemy pracujące w tych pasmach nie zapewniają jednak wystarczającej przepływności. Zwiększanie się wymagań użytkowników szybko wymusi stosowanie coraz wyższych pasm częstotliwości. Wyższe pasmo pracy umożliwia równie stosowanie anten o mniejszej średnicy (przy wymaganej kierunkowości). Do pracy w paśmie C konieczne są anteny o średnicach 2-3 m. Pasmo Ku wymaga anten o średnicach ok. 1 m, a na paśmie Ka wystarczą anteny o średnicach ok. 0.5 m. Ograniczeniem zastosowania wyższych częstotliwości są jednak fizyczne warunki propagacji fali elektromagnetycznej. danym rejonie. Kolejne, tym razem bardzo silne tłumienie sygnału występuje na częstotliwości 60 GHz i związane jest z absorbują promieniowania przez cząsteczki O2. Zmiana tłumienia przekraczają tutaj 10 db/km, co całkowicie uniemożliwia pracę systemów satelitarnych w pobliżu tego zakresu. Kolejne okno częstotliwościowe możliwe do wykorzystania do transmisji satelitarnej rozpoczyna się w okolicach 85 GHz i ma szerokość około 20 GHz. Efektem zmian tłumienia wraz ze zmianami atmosferycznymi jest ograniczenie pewności świadczonych usług. Ma to bardzo duże znaczenie w przypadku łączy rezerwowych, które powinny zapewniać łączność z dużą gwarantowaną pewnością. Mniejsze znaczenie ma to przy zapewnieniu dostępu do internetu odbiorcom indywidualnym. Pierwsze ograniczenie w pracy systemów satelitarnych pojawia się w okolicach 22 GHz i związane jest z absorpcją przez cząsteczki H2O, zmiana całkowitego tłumienia jest jednak niewielka i wynosi zwykle około 0,2 db/km. Tłumienie pogarsza się jednak gwałtownie podczas opadów atmosferycznych i często osiąga wartości dochodzące nawet do 30 db/km w obszarze burzowym. Powoduje to, że systemy pracujące powyżej pasma Ku (14,5 GHz) powinny posiadać adaptacyjne mechanizmy kontroli mocy i trybu nadawania. Systemy przyszłości powinny również umożliwić dynamiczną zmianę pasma w przypadku wystąpienia silnych opadów w Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej 20

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SATELITARNE A RADIOFONIA I TELEWIZJA Foresight sektora kosmicznego w Polsce. Dr Karol Jakubowicz

TECHNIKI SATELITARNE A RADIOFONIA I TELEWIZJA Foresight sektora kosmicznego w Polsce. Dr Karol Jakubowicz TECHNIKI SATELITARNE A RADIOFONIA I TELEWIZJA Foresight sektora kosmicznego w Polsce Dr Karol Jakubowicz Wprowadzenie Technika satelitarna ma trwałe miejsce w radiofonii i telewizji. Aplikacje, zastosowania

Bardziej szczegółowo

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują:

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Autorzy: Jakub Ryzenko Anna Badurska Anna Kobierzycka Opracowanie graficzne: Juliusz Łabęcki Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Prof. Andrzejowi Ciołkoszowi, prof.

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Wykorzystanie technologii kosmicznych i technik satelitarnych dla polskiej administracji prowadzący: Dariusz Koenig Prezes Zarządu KenBIT Sp.j. ul. Żytnia

Bardziej szczegółowo

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej Systemy Telekomunikacji Satelitarnej część 1: Podstawy transmisji satelitarnej mgr inż. Krzysztof Włostowski Instytut Telekomunikacji PW chrisk@tele.pw.edu.pl Systemy telekomunikacji satelitarnej literatura

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę!

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Dr inż. Jacek Mazurkiewicz Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Pozycja systemów

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Multimedia w telefonach komórkowych MobileTV jako odpowiedź na oczekiwania mobilnego świata"

Multimedia w telefonach komórkowych MobileTV jako odpowiedź na oczekiwania mobilnego świata Multimedia w telefonach komórkowych MobileTV jako odpowiedź na oczekiwania mobilnego świata" Maciej Staszak Dyr. ds. Rozwoju Usług Multimedialnych ATM S.A. 1 Agenda Kierunki rozwoju rynku Oczekiwania i

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Justyna Romanowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Telekomunikacji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA, 12 GRUDNIA 2014 R.

Bardziej szczegółowo

Branża kablowa na tle rynku telekomunikacyjnego

Branża kablowa na tle rynku telekomunikacyjnego Branża kablowa na tle rynku telekomunikacyjnego Jerzy Straszewski Prezes Zarządu Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej Konferencja Technik Szerokopasmowych VECTOR, Gdynia maj 2012 Polski rynek telekomunikacyjny

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT. Szanowni Państwo, Mieszkańcy powiatu łowickiego, skierniewickiego i rawskiego

KOMUNIKAT. Szanowni Państwo, Mieszkańcy powiatu łowickiego, skierniewickiego i rawskiego Szanowni Państwo, Mieszkańcy powiatu łowickiego, skierniewickiego i rawskiego KOMUNIKAT UWAGA! 19 marca 2013 roku pierwsze wyłączenia naziemnej telewizji analogowej na terenie województwa łódzkiego. Od

Bardziej szczegółowo

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel. Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.pl Spis treści Spis treści Informacje o firmie 1 Operator

Bardziej szczegółowo

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują:

Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Autorzy: Jakub Ryzenko Anna Badurska Anna Kobierzycka Opracowanie graficzne: Juliusz Łabęcki Za szczególne zaangażowanie i wkład w opracowanie raportu autorzy dziękują: Prof. Andrzejowi Ciołkoszowi, prof.

Bardziej szczegółowo

System UMTS - usługi (1)

System UMTS - usługi (1) System UMTS - usługi (1) Universal Mobile Telecommunications Sytstem Usługa Przepływność (kbit/s) Telefonia 8-32 Dane w pasmie akust. 2,4-64 Dźwięk Hi-Fi 940 Wideotelefonia 46-384 SMS 1,2-9,6 E-mail 1,2-64

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Rynek kablowy w Polsce i w Europie

Rynek kablowy w Polsce i w Europie Rynek kablowy w Polsce i w Europie Jerzy Straszewski Prezes Zarządu Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej 14 Konferencja Technik Szerokopasmowych VECTOR, Gdynia maj 2015 2015 wzrost ogólnej liczby klientów

Bardziej szczegółowo

Naziemna telewizja cyfrowa w Europie i Polsce

Naziemna telewizja cyfrowa w Europie i Polsce Naziemna telewizja cyfrowa w Europie i Polsce Konferencja PIIT Warszawa, 13 grudnia 2007 Agenda TP EmiTel informacje o firmie Cyfrowy świat na ekranie - jakie korzyści niesie ze sobą telewizja cyfrowa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014 + Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 21-214 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, sierpień 215 r. [mld MB] Poniższe zestawienia powstały w oparciu

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

Michał Brzycki Plan prezentacji: Definicja cyfryzacji telewizji naziemnej Konieczność wprowadzenia cyfryzacji Harmonogram wyłączania telewizji analogowej w innych krajach Korzyści i koszty cyfryzacji telewizji

Bardziej szczegółowo

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011 Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu Warszawa, 28 października 2011 O czym dziś Ryzyko wyczerpania się zasobów częstotliwości operatorów

Bardziej szczegółowo

co to oznacza dla mobilnych

co to oznacza dla mobilnych Artykuł tematyczny Szerokopasmowa sieć WWAN Szerokopasmowa sieć WWAN: co to oznacza dla mobilnych profesjonalistów? Szybka i bezproblemowa łączność staje się coraz ważniejsza zarówno w celu osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Strona 1 Agenda Usługa jednokierunkowego dostępu do Internetu ASTRA2Connect: nowa usługa triple play Strona 2 Szerokopasmowy dostęp do Internetu (1-way) Cechy

Bardziej szczegółowo

Polska Szerokopasmowa Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat

Polska Szerokopasmowa Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat Raport Cisco: Czterokrotny wzrost ruchu w Internecie w ciągu czterech lat Strona 1/5 Autorzy dorocznego raportu Cisco VNI Forecast szacują, że liczba urządzeń i połączeń internetowych ulegnie w latach

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Systemy satelitarne Sieci Bezprzewodowe

Systemy satelitarne Sieci Bezprzewodowe dr inż. Krzysztof Hodyr Systemy satelitarne Sieci Bezprzewodowe Część 7 Satelitarne systemy telekomunikacyjne Podstawy prawne Orbity typu LEO (Iridium, Globalstar) Orbity niskie (LEO) orbity kołowe lub

Bardziej szczegółowo

projekt Plan wdrażania naziemnej telewizji cyfrowej w standardzie DVB-T Wstęp

projekt Plan wdrażania naziemnej telewizji cyfrowej w standardzie DVB-T Wstęp projekt Plan wdrażania naziemnej telewizji cyfrowej w standardzie DVB-T Wstęp Wdrożenie, opartej na standardzie DVB-T, telewizji cyfrowej stanowić będzie zasadniczy zwrot technologiczny. W chwili obecnej

Bardziej szczegółowo

Gosp. domowe z komputerem 7,2 mln (54%) 0,4mln * Gosp. domowe z internetem 3,9 mln (30%) 1,3 mln *

Gosp. domowe z komputerem 7,2 mln (54%) 0,4mln * Gosp. domowe z internetem 3,9 mln (30%) 1,3 mln * Polski Rynek Telekomunikacyjny połowy 2008 roku Jerzy Straszewski prezes Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej wrzesień 2008 r. Polska dane makroekonomiczne Liczba gosp. domowych 13,2 mln Gosp. domowe

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR Wdrażanie Naziemnej Telewizji Cyfrowej (NTC) Województwo Świętokrzyskie

INFORMATOR Wdrażanie Naziemnej Telewizji Cyfrowej (NTC) Województwo Świętokrzyskie INFORMATOR Wdrażanie Naziemnej Telewizji Cyfrowej (NTC) Województwo Świętokrzyskie Opracowano na podstawie materiałów Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji źródło: www.cyfryzacja.gov.pl 1 Proces cyfryzacji

Bardziej szczegółowo

PIIT FORUM Mobile TV in Poland and Europe May 15, 2007 Warsaw MOBILNA TELEWIZJA Aspekty regulacyjne dr inż. Wiktor Sęga Propozycje rozwiąza zań (1) Systemy naziemne: DVB-T (Digital Video Broadcasting Terrestrial)

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia. (Dz. U. Nr 38, poz. 6 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Konstelacje i sieci satelitarne Paweł Kułakowski Typy architektur systemów satelitarnych 1. Satelity są punktem dostępowym do sieci, służą tylko do retransmisji sygnału. Sieć szkieletowa systemu znajduje

Bardziej szczegółowo

Satelitarne platformy w Europie najpopularniejszy sposób cyfryzacji przekazów medialnych

Satelitarne platformy w Europie najpopularniejszy sposób cyfryzacji przekazów medialnych Satelitarne platformy w Europie najpopularniejszy sposób cyfryzacji przekazów medialnych Warszawa, 4 luty 2008 r. Krzysztof Surgowt Prezes Zarządu, ASTRA Polska Cyfryzacja gospodarstw domowych tv w Europie

Bardziej szczegółowo

Internet Prosto z Nieba Szybki Internet Satelitarny

Internet Prosto z Nieba Szybki Internet Satelitarny Internet Prosto z Nieba Szybki Internet Satelitarny Plan Prezentacji - Wprowadzenie - Kim jesteśmy - Technika Satelitarna - Zestaw Satelitarny - PROW Infratel Operator Infrastrukturalny - Powstanie spółki

Bardziej szczegółowo

Polski rynek telekomunikacyjny w liczbach

Polski rynek telekomunikacyjny w liczbach Polski rynek telekomunikacyjny w liczbach Jerzy Straszewski Prezes Zarządu Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej 10 Konferencja Technik Szerokopasmowych - Sopot, 2 czerwca 2011 Prezentacja opisuje polski

Bardziej szczegółowo

Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r.

Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r. Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r. Opracowanie na podstawie raportu PMR: The telecommunications market in Poland 2005 2008 1.1. Polski

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji: Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T)

Konspekt lekcji: Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Konspekt lekcji: Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) 1 Co to jest telewizja? Dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz i dźwięk na odległość 2 Trochę historii Telewizja to stary wynalazek. Pierwszy

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie finansowe pierwszego półrocza 2012 r. Warszawa, 10 września 2012 r.

Podsumowanie finansowe pierwszego półrocza 2012 r. Warszawa, 10 września 2012 r. Podsumowanie finansowe pierwszego półrocza 2012 r. Warszawa, 10 września 2012 r. Opis Grupy Grupa składa się z 3 spółek operacyjnych: Aero 2 Sp. z o.o., Mobyland Sp. z o.o. i CenterNet S.A. oraz spółki

Bardziej szczegółowo

Biuro Zarządu BZ/^572015

Biuro Zarządu BZ/^572015 Warszawa, dnia 10.11.2015 r. Biuro Zarządu BZ/^572015 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Departament Własności Intelektualnej i Mediów ul. Krakowskie Przedmieście 15/17 00- i 071 Warszawa W

Bardziej szczegółowo

-likwidujemy ograniczenia

-likwidujemy ograniczenia -likwidujemy ograniczenia Bezprzewodowy dostęp do Internetu w modelu sieci NetMaks oraz skuteczne narzędzie ELDY jako podstawa programu przeciwdziałania wykluczeniu cywilizacyjnemu dorosłych Polaków Maxymilian

Bardziej szczegółowo

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 5 11 marca 2012 r.

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 5 11 marca 2012 r. Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu 5 11 marca 2012 r. Prasa o Nas Data Prasa o rynku TMT w Polsce 05.03 Bloomberg Businessweek Polska: Telewizja wszędzie cię dopadnie Komórka zamiast pilota. Telewizja obecna

Bardziej szczegółowo

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM 7.2 Sieci GSM W 1982 roku powstał instytut o nazwie Groupe Spécial Mobile (GSM). Jego głównym zadaniem było unowocześnienie dotychczasowej i już technologicznie ograniczonej komunikacji analogowej. Po

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 9 15 lutego 2015

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 9 15 lutego 2015 Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu 9 15 lutego 2015 9.02 Puls Biznesu: Grube miliardy na częstotliwości Autor: MZAT 10 lutego 2015 roku rozpoczęła się aukcja częstotliwości z pasma 800 MHz i 2600 MHz, które

Bardziej szczegółowo

Radiowe sieci dostępowe w realizacji usług multimedialnych

Radiowe sieci dostępowe w realizacji usług multimedialnych Waldemar Grabiec Instytut Systemów Łączności Wojskowa Akademia Techniczna Radiowe sieci dostępowe w realizacji usług multimedialnych STRESZCZENIE W artykule omówiono metody realizacji bezprzewodowych sieci

Bardziej szczegółowo

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Wstęp. Aby zrozumieć istotę EDGE, niezbędne jest zapoznanie się z technologią GPRS. General Packet Radio Service

Bardziej szczegółowo

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Seminarium poświęcone sieci bezprzewodowej w Politechnice Krakowskiej - projekt Eduroam USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Wprowadzenie Problematyka

Bardziej szczegółowo

Idea Zintegrowanej Łączności dla Służb Reagowania Kryzysowego

Idea Zintegrowanej Łączności dla Służb Reagowania Kryzysowego Tomasz Borkowski członek zarządu tomasz.borkowski@mindmade.pl Idea Zintegrowanej Łączności dla Służb Reagowania Kryzysowego (C) 2011 1 Rodowód idei rozwiązania 1/2 Od lat istnieje uświadomiona potrzeba

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA ŁĄCZNOŚCI SATELITARNEJ NA OBSZARACH OTWARTYCH

ZASTOSOWANIA ŁĄCZNOŚCI SATELITARNEJ NA OBSZARACH OTWARTYCH ZASTOSOWANIA ŁĄCZNOŚCI SATELITARNEJ NA OBSZARACH OTWARTYCH Łączność satelitarna na terenach otwartych jest moŝliwa zarówno przy wykorzystaniu satelitów geostacjonarnych (GEO), jak i niskoorbitowych (LEO).

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r.

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. Agenda Internet w XXI wieku LTE - co to jest? Dlaczego LTE 1800MHz? Przyszłość - usługi 4G LTE - a następnie Nasza

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

IDEA. Integracja różnorodnych podmiotów. Budowa wspólnego stanowiska w dyskursie publicznym. Elastyczność i szybkość działania

IDEA. Integracja różnorodnych podmiotów. Budowa wspólnego stanowiska w dyskursie publicznym. Elastyczność i szybkość działania Integracja różnorodnych podmiotów Budowa wspólnego stanowiska w dyskursie publicznym Elastyczność i szybkość działania IDEA Platforma współpracy/ networking Wsparcie rozwoju Niezależność badawcza, technologiczna

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne wywołane

Bardziej szczegółowo

Teleinformatyczne Systemy Rozsiewcze

Teleinformatyczne Systemy Rozsiewcze Specjalność Teleinformatyczne Systemy Rozsiewcze Opiekun specjalności: prof. dr hab. inŝ. Tadeusz W. Więckowski, kontakt: tel: 320 2217 (sekretariat JM Rektora) e-mail: tadeusz.wieckowski@pwr.wroc.pl TSM

Bardziej szczegółowo

25 lecie telewizji kablowej w Polsce

25 lecie telewizji kablowej w Polsce 25 lecie telewizji kablowej w Polsce dokonania, wyzwania przyszłości Jerzy Straszewski Prezes Zarządu Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej KTS VECTOR Gdynia 12-13 czerwca 2014 Historia polskiej branży

Bardziej szczegółowo

NOWA TECHNOLOGIA SZYBKOŚCI

NOWA TECHNOLOGIA SZYBKOŚCI NOWA TECHNOLOGIA SZYBKOŚCI Przewodnik po Internecie LTE Testuj z nami najnowocześniejszy Internet LTE! Bądź pierwszy i testuj Internet LTE! Witamy w akcji Zapisz się na Internet LTE Dziękujemy za zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacyjne Sieci

Telekomunikacyjne Sieci Telekomunikacyjne Sieci Szerokopasmowe Dr inż. Jacek Oko Wydział Elektroniki Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki Katedra Radiokomunikacji i Teleinformatyki Pracownia Sieci Telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Michał Półtorak Dyrektor Delegatury UKE w Zielonej Górze e-mail: m.poltorak@uke.gov.pl 1. Wstęp Sieci szerokopasmowe stanowią

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Grupa Technitel Siedziba w Łodzi Oddział Warszawa Oddział Kraków Firma Technitel została stworzona przez osoby posiadające bogate doświadczenie

Bardziej szczegółowo

VÉRITÉ rzeczywistość ma znaczenie Vérité jest najnowszym, zaawansowanym technologicznie aparatem słuchowym Bernafon przeznaczonym dla najbardziej wymagających Użytkowników. Nieprzypadkowa jest nazwa tego

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych KNWS 2010 177 Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych Arkadiusz Kurek Streszczenie: W artykule opisane zostały główne aspekty związane z określeniem zapotrzebowania, przygotowaniem inwestycji

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja satelitarna w zarządzaniu kryzysowym, gospodarce i transporcie.

Telekomunikacja satelitarna w zarządzaniu kryzysowym, gospodarce i transporcie. Telekomunikacja satelitarna w zarządzaniu kryzysowym, gospodarce i transporcie. Telekomunikacja satelitarna w obrocie gospodarczym; Aspekty prawne oraz organizacyjno techniczne wykorzystania technologii

Bardziej szczegółowo

Systemy satelitarne Paweł Kułakowski

Systemy satelitarne Paweł Kułakowski Systemy satelitarne Paweł Kułakowski Kwestie organizacyjne Prowadzący wykłady: Paweł Kułakowski D5 pokój 122, telefon: 617 39 67 e-mail: kulakowski@kt.agh.edu.pl Wykłady: czwartki godz. 12:30 14:00 Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Naziemna Telewizja Cyfrowa w październiku i listopadzie (dostęp, oglądalność) analiza

Naziemna Telewizja Cyfrowa w październiku i listopadzie (dostęp, oglądalność) analiza Naziemna Telewizja Cyfrowa w październiku i listopadzie (dostęp, oglądalność) analiza (na podstawie danych Nielsen Audience Measurement od 1 października do 11 listopada 2012 r.) DEPARTAMENT MONITORINGU

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY ZROZUMIEĆ MISJĘ NPS Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r.

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r. (TEM) Telekomunikacja mobilna 1. Pasmo zajmowane przez transmisję cyfrową, a szybkość transmisji i przepustowość łącza radiowego. 2. Kodowanie informacji transmitowanej w cyfrowych systemach wizyjnych.

Bardziej szczegółowo

WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA

WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA CIĘŻKI SAMOCHÓD DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI -ZAKUPIONY W RAMACH SYSTEMU ZINTEGROWANYCH STANOWISK KIEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Zarządu Warszawa, 10 luty 2012

Prezentacja Zarządu Warszawa, 10 luty 2012 Prezentacja Zarządu Warszawa, 10 luty 2012 Struktura Grupy 100% 100% 100% Częstotliwości Częstotliwości Częstotliwości Infrastruktura W skład Grupy NFI Midas wchodzą: Aero 2 Sp. z o.o., Mobyland Sp. z

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną H e r t z S y s t e m s Lt d Sp. z o. o. A l. Z j e d n o c z e n i a 1 1 8 A 65-1 2 0 Z i e l o n a G ó r a Te

Bardziej szczegółowo

Mapa ryzyk w realizacji e-projektu - identyfikacja zagrożeń. Skala zagrożenia dla projektu, prawdopodobieństwo wystąpienia. Szacowanie kosztów ryzyka.

Mapa ryzyk w realizacji e-projektu - identyfikacja zagrożeń. Skala zagrożenia dla projektu, prawdopodobieństwo wystąpienia. Szacowanie kosztów ryzyka. 2012 Mapa ryzyk w realizacji e-projektu - identyfikacja zagrożeń. Skala zagrożenia dla projektu, prawdopodobieństwo wystąpienia. Szacowanie kosztów ryzyka. Marcin Kapustka E-usługa utrzymanie Kraków, 23

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T)

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Co to jest telewizja? Dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz i dźwięk na odległość. Trochę historii Telewizja to stary wynalazek. Pierwsza

Bardziej szczegółowo

Łączność w zarządzaniu. DNI technik SATELITARNYCH 21-24 czerwca 2007

Łączność w zarządzaniu. DNI technik SATELITARNYCH 21-24 czerwca 2007 Łączność w zarządzaniu kryzysowym DNI technik SATELITARNYCH 21-24 czerwca 2007 Typowe wymogi użytkowników systemu łączności w warunkach zarządzania kryzysowego System łączności powinien być w najwyższym

Bardziej szczegółowo

NAZIEMNA TELEWIZJA CYFROWA. Zasady przygotowania abonentów do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej

NAZIEMNA TELEWIZJA CYFROWA. Zasady przygotowania abonentów do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej NAZIEMNA TELEWIZJA CYFROWA Zasady przygotowania abonentów do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej Dlaczego cyfrowo oznacza lepiej? bogatsza oferta programowa (nawet do 21 programów) lepsza jakość obrazu

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA USŁUGI TELEKOMUNIKACYJNE DLA. Dostawców usług - ISP

OFERTA NA USŁUGI TELEKOMUNIKACYJNE DLA. Dostawców usług - ISP OFERTA NA USŁUGI TELEKOMUNIKACYJNE DLA Dostawców usług - ISP Bielsko-Biała - 27 stycznia 2008r. Dziękujemy za możliwość przedstawienia oferty usług telekomunikacyjnych SferaNET. Swoje kompetencje i doświadczenie

Bardziej szczegółowo

INEA największy regionalny operator telekomunikacyjny w Wielkopolsce

INEA największy regionalny operator telekomunikacyjny w Wielkopolsce INEA największy regionalny operator telekomunikacyjny w Wielkopolsce Poznań, 2010 1 Cyfrowy DOM INEA Twój Dom Cyfrowy Dom Spółka INEA S.A. jest największym regionalnym operatorem telekomunikacyjnym w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

interaktywny odbiór, tj. włączenie napisów w różnych językach oraz przełączenia języka ścieżki audio;

interaktywny odbiór, tj. włączenie napisów w różnych językach oraz przełączenia języka ścieżki audio; DVB (ang. Digital Video Broadcast) to standard cyfrowej telewizji, który charakteryzuje się jakością: obrazu i dźwięku (podobną do DVD 500i), pozwalając na interaktywny odbiór, tj. włączenie napisów w

Bardziej szczegółowo

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Komórkowe naziemne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Założenia systemu GSM Usługi: Połączenia głosowe, transmisja danych, wiadomości tekstowe I multimedialne Ponowne użycie częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowe dla administracji lokalnej i instytucji rządowych na terenach pozbawionych infrastruktury naziemnej.

Usługi szerokopasmowe dla administracji lokalnej i instytucji rządowych na terenach pozbawionych infrastruktury naziemnej. Usługi szerokopasmowe dla administracji lokalnej i instytucji rządowych na terenach pozbawionych infrastruktury naziemnej O Eutelsat Communications NajwaŜniejsze fakty Przychody według portfolio usług

Bardziej szczegółowo

DRUGA DYWIDENDA. Podsumowanie konsultacji w sprawie możliwych scenariuszy wykorzystania częstotliwości z zakresu 694-790 MHz

DRUGA DYWIDENDA. Podsumowanie konsultacji w sprawie możliwych scenariuszy wykorzystania częstotliwości z zakresu 694-790 MHz DRUGA DYWIDENDA Podsumowanie konsultacji w sprawie możliwych scenariuszy wykorzystania częstotliwości z zakresu 694-790 MHz Wiktor Sęga, Urząd Komunikacji Elektronicznej Konferencja KIGEiT Możliwości wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T)

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Co to jest telewizja? Dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz i dźwięk na odległość. Trochę historii Telewizja to stary wynalazek. Pierwszy

Bardziej szczegółowo

WiMAX2 nowy standard sieci radiowych

WiMAX2 nowy standard sieci radiowych Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, lipiec 2010 WiMAX2, czyli standard 802.16m Rynek usług telekomunikacyjnych, jak żaden inny, podlega systematycznej, dynamicznej ewolucji, obecnie jeszcze

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Porządek prezentacji Wykonawcy Studium Wykonalności Główne założenia projektu w skrócie

Bardziej szczegółowo

Podstawowa terminologia w dziedzinie telewizji cyfrowej

Podstawowa terminologia w dziedzinie telewizji cyfrowej Technologie rozsiewcze telewizji cyfrowej Podstawowa terminologia w dziedzinie telewizji cyfrowej Radosław Tyniów DTV Digital Television ogólna nazwa emisji sygnału telewizyjnego za pomocą techniki cyfrowej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie finansowe 2013

Podsumowanie finansowe 2013 Podsumowanie finansowe 2013 Warszawa, 25.03.2014 r. Struktura właścicielska i operacyjna Zygmunt Solorz-Żak* ING OFE ok. 5% ok. 66% ok. 29% Pozostali akcjonariusze 100% 100% Sprzedaż pojemności HSPA+ Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Systemy bezprzewodowe (wireless( Systemy satelitarne

Systemy bezprzewodowe (wireless( Systemy satelitarne Systemy bezprzewodowe (wireless( systems) Systemy satelitarne Krzysztof Wlostowski e-mail: chrisk@ tele. pw. edu. pl pok. 467 tel. 234 7896 1 Systemy transmisyjne Podstawy Telekomunikacji PTT 2 Standardy

Bardziej szczegółowo

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 21 27 listopada 2011 r.

Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu. 21 27 listopada 2011 r. Biuletyn IR Cyfrowego Polsatu 21 27 listopada 2011 r. Prasa o Nas Data Prasa o rynku TMT w Polsce 22.11 Dziennik Gazeta Prawna: Telewizja wszędzie tam gdzie widz Nadawcy telewizyjni postanowili nie czekać,

Bardziej szczegółowo

Radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe (RTTE)

Radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe (RTTE) Dyrektywa 1 PN-EN 41003:2012 Podstawowe wymagania bezpieczeństwa dotyczące urządzeń przeznaczonych do podłączenia do sieci telekomunikacyjnych i/lub kablowego systemu rozdzielczego EN 41003:2008 10.08.2010

Bardziej szczegółowo

Multimedia - przychody z Internetu równe przychodom z telefonii stacjonarnej

Multimedia - przychody z Internetu równe przychodom z telefonii stacjonarnej GSMONLINE.PL Multimedia - przychody z Internetu równe przychodom z telefonii stacjonarnej 2009-02-25 Multimedia opublikowały swoje wyniki za 2008 r.: Na dzień 31 grudnia 2008 r. Grupa posiadała łącznie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE STRONY. Rynek płatnej telewizji w Polsce 2016. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021

PRZYKŁADOWE STRONY. Rynek płatnej telewizji w Polsce 2016. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 PRZYKŁADOWE STRONY Rynek płatnej telewizji w Polsce 2016 Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 Warto zauważyć, że struktura rynku płatnej telewizji w ujęciu wartościowym od dłuższego już czasu

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań 1 ZBIGNIEW KĄDZIELSKI 2 3 512 KB danych 4 Rozmiar 1440 na 14 000 punktów! 10 obiektów flash 14 MB danych 5 Ewolucja telewizji 6 icore 2 Duo, 2 GB

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŁĄCZNOŚCI Z DNIA 4 WRZEŚNIA 1997 r.

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŁĄCZNOŚCI Z DNIA 4 WRZEŚNIA 1997 r. Instytut Łączności Ośrodek Informacji Naukowej ul. Szachowa 1, 04-894 Warszawa tel./faks: (0-prefiks-22) 512 84 00, tel. 512 84 02 e-mail: redakcja@itl.waw.pl WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie finansowe za 1Q 2015

Podsumowanie finansowe za 1Q 2015 Podsumowanie finansowe za 1Q 2015 Warszawa, 19 maja 2015 r. Agenda 1. Podsumowanie działalności operacyjnej 2. Podsumowanie wyników finansowych 3. Q&A 2 1. Podsumowanie działalności operacyjnej 3 Sieć

Bardziej szczegółowo

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego.

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego. PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu Budowa narodowego systemu satelitarnego. Legislacja Tadeusz Krzywda Kraków 17 Czerwca 2014 Potrzeba i cel wydania ustawy.

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T)

Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Materiały pomocnicze Naziemna telewizja cyfrowa (DVB-T) Co to jest telewizja? Dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz i dźwięk na odległość. Trochę historii Telewizja to stary wynalazek. Pierwszy

Bardziej szczegółowo

Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów. Wiesław Baług

Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów. Wiesław Baług Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów Ceny usług RYNEK CENA USŁUGI KOSZTY Kategorie kosztów operacyjnych w działalności operatorskiej Koszty operacyjne związane z materiałami oraz usługami

Bardziej szczegółowo