Zielononóżki schodzą z pola bardzo późno

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zielononóżki schodzą z pola bardzo późno"

Transkrypt

1 Bezpłatny miesięcznik nakładu Marzec Nr 01, Części używane oraz nowe do ciągników rolniczch. Reklama na str. 19 Wielkie premiery na POLAGRZE 16 Unia stawia na młodych rolników 8 Afrykański pomór świń na Litwie 18 Zielononóżki schodzą z pola bardzo późno Od wielu lat stale wzrasta w Polsce spożycie jaj. Lecz prawdziwi smakosze sięgają coraz częściej po jaja kury zielononóżki kuropatwianej, najlepiej pochodzące z ekologicznej hodowli, na przykład takiej, jaką od lat prowadzi pani Irena Piechota z Postolina w gminie Milicz. O niewątpliwych walorach smakowych i zdrowotnych tych jaj o białej skorupce nikogo nie trzeba przekonywać. 12 Wypłacają dopłaty bezpośrednie. Więksi dostaną mniej o 2,45% Cztery firmy utylizacyjne pomogą dolnośląskim rolnikom Nowa dyrektor biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej Trwa wypłata dopłat bezpośrednich za 2013 rok. Stawka obecnej Jednolitej Płatności Obszarowej wynosi 830,30 zł/ha. Niestety, część rolników dostanie dopłaty mniejsze o 2,45 proc. (20,35 zł), czyli 809,95 zł/ha. 9 ARiMR zakończyła podpisywanie umów z firmami utylizacyjnymi, które działać będą na Dolnym Śląsku. W roku zbiorem, transportem i utylizacją padłych zwierząt gospodarczych zajmą się cztery firmy. 6 Od 19 stycznia roku nowym dyrektorem biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej jest Urszula Solińska- Marek. Zastąpiła na tym stanowisku wieloletniego dyrektora Tadeusza Jakubowskiego, który został odwołany decyzją zarządu DIR we Wrocławiu. 4 Tutaj powinna być Twoja reklama. Zadzwoń teraz: Śpiesz się! To jedyne takie miejsce!

2 2 Marzec, Gazeta Rolnicza Województwa Dolnośląskiego Gazeta Rolnicza Sezony to bezpłatny miesięcznik o tematyce rolniczej i wiejskiej. Dystrybuowany jest na terenie całego Dolnego Śląska. Gazeta jest dostępna we wszystkich najważniejszych placówkach obsługujących rolników: ARiMR, KRUS, ARR. Tytuł jest dostępny również w wybranych sklepach i firmach. Wciąż szukamy nowych kanałów dystrybucji: wyróżnia nas bardzo wysoki nakład wydawany na jedno województwo: zawsze ponad egzemplarzy! Skupiamy się na zagadnieniach i problemach, które dotyczą wsi Dolnego Śląska. Promujemy, edukujemy i pomagamy podnieść konkurencyjność naszych rolników. W związku z dużymi planami rozwojowymi poszukujemy na Dolnym Śląsku: przedstawicieli handlowych Oferujemy: pracę w firmie o ustabilizowanej pozycji na rynku; wysokie wynagrodzenie uzależnione od efektów pracy; elastyczne godziny pracy. punktów sprzedaży reklam Oferujemy: atrakcyjne systemy prowizyjne oraz duże upusty cenowe dla najlepszych sprzedawców. Wymagania: komunikatywność i zdolności negocjacyjne; łatwość nawiązywania trwałych kontaktów bezpośrednich i telefonicznych; utrzymywanie pozytywnych relacji z klientami; wysoka kultura osobista, pracowitość i zaangażowanie. Osoby zainteresowane współpracą w wyżej wymienionym zakresie prosimy o kontakt lub telefoniczny na numery telefonów podane w stopce redakcyjnej Gazety.

3 Tworzymy gazetę dla rolników, firm i instytucji, które współpracują z branżą rolniczą. S T R O N A 3 Marzec Spis treści Rusza przyjmowanie wniosków o dopłaty...3 Weszły nowe zasady integrowanej kontroli roślin...4 Holenderska afera z koniną...4 Nowa dyrektor biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej...4 Zadyma z mięsem... 5 Cztery firmy utylizacyjne pomogą dolnośląskim rolnikom banków będzie udzielać kredytów preferencyjnych...7 Od marca alkohol i papierosy w górę...7 Unia stawia na młodych rolników...8 Wypłacają dopłaty bezpośrednie. Więksi dostaną mniej o 2,45%... 9 Nowa Wspólna Polityka Rolna nowe możliwości!...10 Słodki spór o pyłek...10 Nie dla antybiotyków w hodowli...10 Rusza nabór wniosków na wsparcie przetwórstwa ryb...11 Zielononóżki schodzą z pola bardzo późno Gaz łupkowy cud gospodarczy odsuwany w czasie...14 Intensywne rolnictwo truje motyle...14 Trwają kontrole wody dla zwierząt hodowlanych...14 Kolejny absurd: cynamonowy...15 Trwają konsultacje publiczne PROW...15 Przed nami Walne Zgromadzenie DIR...15 Wielkie premiery na POLAGRZE Afrykański pomór świń na Litwie Trzydziestu złotych medalistów tegorocznej Polagry...19 Zniesienie kwot mlecznych nowe szanse czy zagrożenie?...20 Przedsięwzięcia promujące ideę odnowy wsi konkurs ofert...21 Szklanka mleka będzie droższa...21 Ziemniak z importu jest bardziej opłacalny...21 Zespół Pałacowo-Parkowy w Żmigrodzie...22 Opryskiwacz samojezdny URAGANO...23 Harmonogram przydatny rolnikowi przez 4 pory roku...24 Stek z bałtyckiego łososia na sosie malinowym...25 Czy wiesz, co jesz? Zmiany w znakowaniu mają ułatwić zakupy...25 Sezony gazeta dla Was! WAŻNA INFORMACJA! Drodzy Czytelnicy, trzymacie właśnie w rękach pierwszy numer dolnośląskiej Gazety Rolniczej Sezony. Mamy nadzieję, że zarówno wygląd jak i zawartość numeru przypadnie Wam do gustu. O czym będziemy pisać i przede wszystkim dla kogo? Odpowiedź jest prosta. Tworzymy gazetę dla rolników, firm i instytucji, które współpracują z branżą rolniczą. Mało kto pamięta, że rolnictwo, to jedna z najważniejszych gałęzi naszej gospodarki! My pamiętamy i chcemy to podkreślać na łamach naszej gazety. Będziemy publikować ciekawostki i przedstawiać nowe rozwiązania w produkcji roślinnej, hodowli, ale i w sadownictwie czy różnych innych niekonwencjonalnych działaniach. Chcemy pokazywać sukcesy dolnośląskich rolników, ale też pragniemy zwrócić uwagę na sprawy, które utrudniają Wam codzienną pracę. Będziemy też jeździć na targi zdajemy sobie sprawę, że nie każdy, w natłoku pracy, może się tam wybrać. Dlatego dla Was, prześledzimy i pokażemy wszystkie najważniejsze nowinki i możliwości rozwoju. Co najważniejsze: będziemy przyglądać się wszelkim zmianom, które wprowadzają politycy Unii Europejskiej i naszego Parlamentu. Mamy zamiar z urzędowych dokumentów wyłuskać treść najważniejszą dla Was, bez niepotrzebnej otoczki urzędniczego języka. Stworzyliśmy gazetę dla Rolników o Rolnikach. Gazeta, drukowana w dużych nakładach, będzie bezpłatna. Będziemy ją dostarczać do punktów ARiMR, do jednostek KRUS, do urzędów gmin i powiatów. Czekamy też na zgłoszenia od sołtysów i przedsiębiorców gazeta będzie dostępna również u nich! Część nakładu będzie również dodatkiem, do lokalnych gazet z Waszego terenu. Punktów, gdzie Sezony będą na Was czekały, będzie przybywać. Już teraz gorąco zachęcamy do dzielenia się z nami pomysłami i uwagami. Czekamy na maile pod adresem numery telefonów podane są w naszej stopce redakcyjnej. Zapewniamy, że Wasze uwagi są dla nas szczególnie ważne! Chcemy robić ten tytuł dla Was i z Wami! Kampania przyjmowania w ARiMR wniosków o dopłaty bezpośrednie rusza już w marcu i potrwa dwa miesiące. Dotychczas, oprócz podstawowej dotacji Daniel Długosz, Redaktor Naczelny, Rusza przyjmowanie wniosków o dopłaty Najpopularniejszą formą dopłaty był dodatek do uprawy roślin, którego ma zabraknąć w najbliższej perspektywie finansowej. do jednego hektara, można było czerpać z środków uzupełniających. Najpopularniejszym z nich była dodatkowa płatność do uprawy roślin, której ma zabraknąć w najbliższej perspektywie finansowej, ma także zabraknąć środków na płatność zwierzęcą, co jest bardzo złą wiadomością dla wielu gospodarzy. Za 2013 r. płatność uzupełniająca do roślin wynosiła 140 zł/1 ha, a zwierzęca do 240 zł. Pozostaną jednak płatności do pomidorów, owoców miękkich oraz płatność cukrowa. Będzie też wspierana hodowla bydła, owiec, roślin strączkowatych, motylkowatych i drobnonasiennych. Na wyższe dotacje z pewnością będą mogli liczyć młodzi rolnicy oraz hodowcy zwierząt. Gazeta Rolnicza SEZONY Bezpłatny miesięcznik rolniczy Adres redakcji: Byków, ul. Ogrodowa 35, Mirków Wydawca: Wydawnictwo Rolnicze Sezony Sp. z o.o. Redaktor naczelny Daniel Długosz, tel.: , Dział Reklamy i Ogłoszeń Klaudia Jarzyna, tel.: , Zespół redakcyjny Jadwiga Jaszek, Kamila Jędraszczyk, Filip Szylderowicz, Renata Zaprzelska, Wiesław Zdobylak, Tadeusz Chorostkowski Dyrektor Kreatywny Tomasz Winiarski, tel.: , Zespół Graficzny: Agata Winiarska, Marcin Gajosiński Strona internetowa: Druk: Polskapresse Oddział Wrocław Dystrybucja: Dolnośląskie placówki ARiMR, KRUS oraz ARR oraz u wybranych przedsiębiorców. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo do redagowania i zmian przesłanych tekstów. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń. Copyright 2013 Wydawnictwo Rolnicze Sezony Sp. z o.o.

4 Marzec S T R O N A 4 Jak poradzić sobie z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych? Weszły nowe zasady integrowanej kontroli roślin Nowa dyrektor biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej Od nowego roku obowiązują nowe zasady integrowanej ochrony roślin. Zmiany wymusiła powszechna praktyka w stosowaniu chemicznych środków ochrony roślina, aby ochronić plony przed szkodliwymi organizmami. Od 19 stycznia roku nowym dyrektorem biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej jest Urszula Solińska-Marek. Zastąpiła na tym stanowisku wieloletniego dyrektora Tadeusza Jakubowskiego, który został odwołany decyzją zarządu DIR we Wrocławiu. Chemiczne stosowanie środków ochrony roślin pomimo tego, że jest skuteczne, to jej nadmierne wykorzystywanie niesie ze sobą liczne niebezpieczeństwa chociażby pojawienie się szkodników odpornych na środki toksyczne czy też przeniknięcie tych niezdrowych substancji do końcowych produktów naszych upraw. Nowa podstawa integrowanej ochrony roślin ma być rozwiązaniem pozwalającym na ochronę upraw przed szkodnikami na optymalnym poziomie, przy jednoczesnym zachowaniu opłacalności produkcji oraz ograniczeniu czynników negatywnych. W tym celu wykorzystano pełen zakres wiedzy o organizmach szkodliwych dla roślin. Dzięki temu udało się ustalić najodpowiedniejsze terminy do wykonywania działań mających na celu walkę ze szkodnikami. Do jakich wymogów rolnicy musieli się dostosować? Sprawa wydaje się być oczywista - przede wszystkim trzeba przedkładać wszystkie metody niechemiczne ponad te, które mogą zaszkodzić nie tylko pasożytom. Stosowanie samych środków ochrony roślin powinno być ograniczone do minimum. Aby zapobiec występowaniu szkodliwych organizmów, trzeba stosować płodozmian, właściwą agrotechnikę oraz środki higieny fitosanitarnej (regularne czyszczenie maszyn i sprzętu wykorzystywanego w uprawach). Koniecznym jest stosowanie zrównoważonego nawożenia, wapnowania, nawadniania oraz melioracji, stosowanie środków zapobiegających uodparnianiu się organizmów szkodliwych na stosowane w celu ochrony roślin substancje oraz stworzenie optymalnych warunków dla występowania pożytecznych organizmów. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa będzie prowadziła kontrolę tak jak dotychczas. W pierwszej kolejności będzie jednak sprawdzany sposób, w jaki rolnicy dostosowali się do nowych wymogów. Jadwiga Jaszek Holenderska afera z koniną Władze sanitarne w Holandii nakazały wycofanie z rynku 11 ton koniny sprowadzonej z Francji. Mięso było błędnie oznakowane i nie nadawało się do spożycia. Problem w tym, że mięso to już dawno trafiło do obiegu i tym samym jego część została już spożyta. Mięso było kupowane przez pięć holenderskich firm od belgijskiego pośrednika od stycznia do października 2013 roku. Miała to być wołowina, a w rzeczywistości była to konina oznaczona fałszywymi dokumentami i to pochodząca od zwierząt, których mięso nie nadawało się do konsumpcji. Producenci zapowiedzieli, że zwrócą się do swoich odbiorców o wycofanie mięsa z obiegu, ale szanse na to pozostają nikłe. Znaczna część tego mięsa została już spożyta przez konsumentów, a zaufanie holendrów do kupowanego w sklepach mięsa znacznie spadła. Pod koniec ubiegłego roku na terenie Francji zatrzymano kilkudziesięciu handlarzy bydłem, rzeźników oraz weterynarzy, którzy tworzyli szajkę zajmującą się nielegalną sprzedażą koni wyścigowych, wykorzystywanie ich w przemyśle farmaceutycznym oraz rzeźnym. Decyzja o powołaniu Urszuli Solińskiej-Marek na stanowisko dyrektora biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej zapadła na posiedzeniu zarządu DIR, które odbyło się 19 stycznia w siedzibie biura przy ul. Wiejskiej 29 we Wrocławiu. Za odwołaniem poprzedniego wieloletniego dyrektora, Tadeusza Jakubowskiego, i powołaniem nowego zagłosowała większość zarządu, w skład którego wchodzą: prezes Leszek Grala (b. szef dolnośląskich struktur PSL), wiceprezes Ryszard Borys oraz członkowie zarządu Wiktor Skotnicki, Franciszek Baranowski i Tadeusz Mochalski. Już dzień później odwołany z funkcji dyrektor Jakubowski zadeklarował w liście skierowanym do wszystkich pracowników biura DIR oraz delegatów i członków Rad Powiatowych DIR, że nadal aktywnie będzie działał na rzecz dolnośląskiej wsi, co jest możliwe dzięki pełnieniu przez niego funkcji przewodniczącego powiatowej rady DIR powiatu wrocławskiego i delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych. Dla urodzonej 11 stycznia 1974 roku dr inż. Urszuli Solińskiej-Marek powołanie na stanowisko dyrektora biura było znakomitym prezentem urodzinowym. Jej dotychczasowa kariera przebiegała błyskotliwie: po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Wrocławskim, Akademii 40-letnia Urszula Solińska-Marek została 19 stycznia nowym dyrektorem biura Dolnośląskiej Izby Rolniczej, zastępując na tym stanowisku odwołanego Tadeusza Jakubowskiego. Fot. Ekonomicznej i Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu przez prawie 8 lat ( ) pełniła funkcję zastępcy kierownika Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, by przez kolejne cztery lata ( ) stać na czele tej instytucji. W latach była prezesem Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Invest - Park, przy czym zarówno okoliczności powołania jej na tę funkcję, jak i odwołania w lutym 2013 roku budziły wiele kontrowersji i podziałów wśród kadry zarządzającej, pracowników strefy i przedsiębiorców działających na jej terenie. Choć mieszkająca w Sobótce obecna dyrektor biura DIR nie jest członkiem żadnej partii, powszechnie mówi się, że wszystkie dotychczasowe nominacje otrzymała dzięki swoim wpływom w dolnośląskim PSL. Wiesław Zdobylak Prawnik ARiMR odpowiada Czekamy na Państwa pytania, prosimy je przesyłać pocztą na adres redakcji lub mailem na adres: Najciekawsze tematy będziemy publikować! Pytanie: Nasze gospodarstwo o powierzchni 300 ha jest przedmiotem współwłasności. Każdy z trzech współwłaścicieli użytkuje identyczną powierzchnię gruntów rolnych, czyli po 100 ha. Czy każdy z nich uzyskując pisemną zgodę pozostałych współwłaścicieli może ubiegać się o pomoc na zalesienie 100 ha użytkowanych przez siebie gruntów? Zgodnie z paragrafem 9 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (Dz. U. nr 48, poz. 390 z późn. zm.) do wniosku o pomoc finansową rolnik powinien dołączyć pisemną zgodę pozostałych współwłaścicieli na zalesienie gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne, jeśli grunty te stanowią przedmiot współwłasności. Tak więc mając na względzie powyższy zapis rozporządzenia MRiWR, każdy ze współwłaścicieli gospodarstwa, jeśli chce zalesić działki ewidencyjne będące przedmiotem współwłasności, do wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie powinien dołączyć pisemną zgodę pozostałych współwłaścicieli na zalesienie swojego fragmentu gospodarstwa, w tym przypadku 100 ha gruntów rolnych. Jeśli każdy ze współwłaścicieli spełni warunki do przyznania pomocy na zalesienie określone w cytowanym wyżej rozporządzeniu, może ubiegać się na przyznanie pomocy na zalesienie.

5 Rok upłynie pod znakiem wielu ważnych targów rolniczych i wystaw. S T R O N A 5 Marzec INFO Od 31 sierpnia do 4 września 2015 roku Polska już po raz trzeci będzie organizatorem 66 Zjazdu Europejskiej Federacji Zootechnicznej (EAAP). Federacja zrzesza naukowców i praktyków, a także przedstawicieli administracji rządowej związanych z naukami zootechnicznymi z niemal wszystkich krajów Europy. Jej celem jest promowanie coraz lepszych warunków ekonomicznych i organizacyjnych dla nauki i produkcji zwierzęcej. Rząd holenderski ogłosił, że od sierpnia 2018 r. będzie obowiązywał zakaz przycinania dziobów drobiu. Obecnie zabieg ten stosuje się powszechnie, aby zapobiegać wydziobywaniu piór. Rocznie w Holandii przycina się dzioby 54 mln kur i brojlerów oraz 2 mln indyków. Obrońcy praw zwierząt żądali wprowadzenia tego zakazu od 2015 r. Minister rolnictwa spotkał się 21 lutego z ambasadorem ChRL Xu Jian. Rozmawiano o podjętych przez polskie władze działaniach na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywności w związku z zagrożeniem epidemią afrykańskiego pomoru świń. Strona chińska przyjęła wyjaśnienia i uchyliła zakaz importu polskiej wieprzowiny. Pod względem wolumenu eksportu naszej wieprzowiny Chiny są jej największym odbiorcą. W ostatnim czasie do rolników ekologicznych rozsyłane są fałszywe wezwania do zapłaty dotyczące certyfikacji w rolnictwie ekologicznym. Fałszerze posługują się nazwą oraz adresem jednostki certyfikującej AGRO BIO TEST Sp. z o.o. (numer identyfikacyjny PL-EKO-07) oraz logo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Informacje zawarte w wezwaniu dotyczące opłaty oraz konta bankowego są fałszywe. Sprawa trafiła do prokuratury. Zadyma z mięsem Nie ma, nie było i nie będzie zakazu wędzenia mięs i ryb naturalnym dymem. Na własny użytek każdy może wędzić jak chce, jednak producenci, którzy chcą wprowadzić swoje wyroby do obrotu na rynku, od 1 września, kiedy to kończy się okres przejściowy, będą musieli ograniczyć ilość substancji smolistych. Według ekspertów, większość przedsiębiorców nie powinna mieć problemów z przystosowaniem się do nowych przepisów. Spór nie tylko o mięso Przepisy o ograniczeniu substancji smolistych w wędlinach i rybach wprowadzono dwa i pół roku temu. Od tego momentu zawartość benzopirenu, czyli najbardziej niebezpiecznego z węglowodorów aromatycznych, nie powinna przekroczyć dwóch mikrogramów na kilogram wędzonego mięsa. Komisja Europejska jest chętna aby rozmawiać o polskich wędzonkach, ale na przedłużenie okresu przejściowego czy zmianę w przepisach nie ma co liczyć. Eurodeputowany Bogusław Sonik (PO), członek komisji parlamentarnej zajmującej się bezpieczeństwem żywienia, skierował zapytanie do KE o to, jakie są możliwości w zmianie nowych regulacji. Dlaczego dopiero teraz? - Okazuje się, że Komisja nie przesłała do europarlamentu informacji o tym rozporządzeniu, choć powinno tak się stać. Sprawa nie wygląda na łatwą poinformował ogólnopolskie media Sonik. To, co na to chwilę pozostaje producentom, którzy nie spełniają nowych norm zawartości substancji smolistych w produktach, to zastanowienie się nad zmianą techniki wędzenia. Trzeba zrezygnować z metody, gdzie palenisko znajduje się bezpośrednio pod wędlinami. Jeżeli palimy pod wędlinami, to tłuszcz, który wydostaje się z mięsa, spadając na ogień, spala się. Następuje rozpad tłuszczów i powstają substancje rakotwórcze. Wędzenie nie tylko polega na operacji dymem, ale także wodą. Para wodna zabiera węglowodory. Im niższa wilgotność, tym lepiej dla wędzenia tłumaczył na konferencji prasowej poświęconej zagadnieniu Janusz Związek, Główny Lekarz Weterynarii. Na zgłaszanie zastrzeżeń co nowego prawa był czas i producenci mogli zgłaszać swoje uwagi. Jedyną polską instytucją, która skorzystała z tej furtki, jest Stowarzyszenie Polskich Producentów Wyrobów Czekoladowych. W maśle kakaowym znajdują się substancje, których zawartość na rynku konsumpcyjnym chce ograniczyć Unia. Ich zastrzeżenia zostały rozpatrzone, a zaproponowane rozwiązania przyjęte. Polscy producenci są także producentami europejskimi i jak najbardziej mają wpływ na kształt przepisów. Walka o produkt regionalny Stanowisko państwowych instytucji jest takie, że można mięso wędzić w taki sposób, aby nadal dobrze smakowało, i nie przynosiło szkody naszemu zdrowiu. Jednak czy dla wszystkich jest to takie oczywiste? Wątpliwości mają mali producenci, często zajmujący się produkcją wyrobów regionalnych. Boją się, że nowe wymogi nałożą na nich obowiązek zmiany metod produkcji, co będzie się wiązało ze sporym nakładem finansowym. Część firm może upaść, mogą pojawić się zwolnienia. Jak powiedział w obronie nowego prawa Frederic Vincent, rzecznik prasowy Komisji Europejskiej, te zmiany nie są decyzją podjętą przez Brukselę, lecz przez same państwa członkowskie. - Obniżone limity obecności tych substancji dotyczą każdego rodzaju pożywienia. Dlatego były trzy lata na przygotowanie się do wejścia w życie regulacji powiedział przedstawiciel KE podczas jednego ze swoich przemówień. Jak twierdzi Unia, podstawową siłą napędową do wprowadzania tych zmian jest troska o zdrowie Europejczyków. Konsultacje w sprawie nowych przepisów trwały klika lat. Każdy z krajów członkowskich był odpowiedzialny za sprawdzenie tego, jak wielu producentów będą dotyczyły zmiany w nowych regulacjach prawnych. Dlaczego więc w Polsce pojawia się tak wiele głosów sprzeciwu? Jak twierdzi Główny Inspektorat Sanitarny, polska przespała problem lokalnych producentów. Przykładem kraju, który zdecydował się na walkę o swój produkt regionalny oraz bezpieczeństwo firm go produkujących, była Łotwa to nadbałtycki e-państwo ochroniło swoje wędzone szproty. Szanse są, ale nikłe Przeprowadzone przez Europejki Urząd Bezpieczeństwa Żywności badania wykazały, że blisko 95% producentów nie powinno mieć problemów z dostosowaniem się do nowych rozporządzeń. Nikt jednak nie zbadał rynku lokalnych producentów, którzy w tym momencie stanowią istotę całego sporu. Istnieją sposoby na wydobycie aromatu wędzonego mięsa (specjalne płyny wędzarnicze), jednak dla tradycjonalistów takie rozwiązania nie wchodzą w grę. Paradoksem w tej całej sytuacji wydaje się być to, że duża część tych lokalnych produktów oraz ich receptury są chronione unijnym certyfikatem jakości. W Polsce jest trzydzieści sześć takich produktów wśród nich tak lubiany oscypek czy też kiełbasa lisicka. Certyfikat dopuszcza możliwość przygotowywania produktu w taki sposób, w jaki jest to niemożliwe na skalę przemysłową. Osiem z nich przyrządza się dzięki wydobyciu dymu z drzew liściastych. W ten sposób są produkowane między innymi kabanosy, które mogą być dzięki tradycyjnym sposób tworzone na skalę przemysłową przez duże firmy przetwórcze zrzeszone w związku Polskie Mięso. Czy z naszego rynku znikną więc tak lubiane kabanosy? Na to na szczęście się nie zapowiada, bo zautomatyzowane piece są w stanie przyrządzić mięso w odpowiedni sposób. Inną kwestią są wydatki, które trzeba ponieść na modernizację pieców wędzarniczych. Pozostaje odpowiedzieć sobie na pytanie, czy urzędnicy, którzy są odpowiedzialni za kontrolowanie żywności są w stanie skontrolować wszystkich drobnych producentów? Mimo wszystkich okoliczności wygląda na to, że lokalni producenci będą walczyć o prawo do obróbki mięsa w tradycyjny sposób. Czy Unia wprowadzi regulacje zezwalające małym przedsiębiorcom na kultywowanie tradycji przyrządzania swoich produktów mięsnych? Czas pokaże. Targi rolnicze Rolniczy rok wystawienniczy to wiele ciekawych wydarzeń. Rok zainaugurowały Targi Mechanizacji Rolnictwa Polagra Premiery, a zakończą pod koniec października Targi Rolnicze AGRO-PARK w Lublinie. Prezentujemy najbliższe wydarzenia którymi warto się zainteresować! Targi Techniki Rolniczej W dniach 7 9 marca na terenie Targów Kielce S.A. przy ul. Zakładowej 1 w Kielcach zorganizowane zostaną XX Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej AGROTECH. Tematyką targów są m.in. ciągniki, maszyny, narzędzia, urządzenia do produkcji roślinnej i zwierzęcej, maszyny i urządzenia ogrodnicze i leśne, środki do produkcji rolniczej. Kontakt: tel lub , faks , Targi Rolne Agrotechnika Bardzo ciekawie zapowiadają się XXII Targi Rolne AGROTECHNIKA organizowane w dniach kwietnia w Bratoszowicach pod Łodzią. Tematyka targów obejmuje prezentację środków produkcji dla rolnictwa, ciągników, maszyn, materiałów budowlanych, wyposażenia budynków inwentarskich, samochodów osobowych i dostawczych wykorzystywanych we współczesnych gospodarstwach rolnych. Kontakt: tel , faks , lodr-bratoszewice.pl. Targi Ogrodnicze i Przczelarskie W tych samych dniach, tj kwietnia, na terenie Agroareny w Szepietowie na Podlasiu zorganizowane zostaną XVIII Wiosenne Targi Ogrodnicze i Targi Pszczelarskie. Będzie to doskonała okazja do kompleksowego i sprawnego przygotowania się do sezony wiosennego w ogrodnictwie, sadownictwie i pszczelarstwie. Kontakt: tel , faks ,

6 Marzec S T R O N A 6 Nie ma zmian w systemie utylizacji padłych zwierząt na terenie Dolnego Śląska. Cztery firmy utylizacyjne pomogą dolnośląskim rolnikom Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) zakończyła podpisywanie umów z firmami utylizacyjnymi, które działać będą na Dolnym Śląsku. W roku zbiorem, transportem i utylizacją padłych zwierząt gospodarczych zajmą się cztery znane firmy: Saria, Farmutil, Promarol-Plus i Rakowska. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zakończyła wraz z końcem grudnia 2013 r. proces zawierania umów na świadczenie usług dla rolników przez firmy utylizacyjne, zajmujące się zbiorem, transportem i utylizacją padłych zwierząt gospodarczych. W skali kraju umowy podpisano z 12 firmami, przy czym region Dolnego Śląska obsługiwać będą 4 znane firmy utylizacyjne, działające poza naszym województwem. Mowa jest o firmach Saria, Farmutil i Rakowska z województwa wielkopolskiego i Promarol-Plus z województwa lubuskiego. W r. na terenie poszczególnych województw działać będą od 2 do 9 firm. Dlatego ważne jest, by rolnicy zapoznali się przed zleceniem usługi z cenami oferowanymi przez przedsiębiorców (ceny podaliśmy w osobnej tabeli). Z analizy ofert wynika, że najtańsze usługi oferuje firma Saria z siedzibą w Czempiniu (województwo wielkopolskie, powiat krościański), natomiast najdroższe są usługi firmy Farmutil z siedzibą w Śmiłowie (województwo wielkopolskie, powiat pilski). Jak nietrudno się domyślić, kluczową rolę w cenie usług odgrywa odległość danego zakładu utylizacyjnego od potencjalnych klientów z naszego województwa. Nie zmieniły się zasady udzielania dofinansowania ARiMR dla rolników korzystających z usług utylizacyjnych. Z pomocy może skorzystać producent rolny prowadzący gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub działach specjalnych produkcji rolnej. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ze wsparcia mogą korzystać wyłącznie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), a więc zatrudniające poniżej 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro lub ich całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Pomoc dla MSP może być udzielona na dofinansowanie kosztów zbioru, transportu i unieszkodliwienia padłych zwierząt gospodarskich, takich jak bydło, owce, kozy, konie oraz świnie. Wysokość dofinansowania unijnego w całości finansowana jest z polskiego budżetu, a jego wysokość zależy od wieku i gatunku padłego zwierzęcia gospodarskiego. ARiMR sfinansuje za rolnika w 100 proc. koszty zbioru i transportu padłego bydła, koni, świń, kóz i owiec. Również w całości pokryje koszty unieszkodliwienia, czyli utylizacji padłego bydła, o ile jego wiek przekracza 48 miesiąc życia oraz kóz i owiec, które ukończyły 18 miesiąc życia. Zwierzęta z tych grup podlegają obowiązkowym badaniom w kierunku TSE, czyli chorób prionowych, pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (np. choroba wściekłych krów ). Mniejsze dofinansowanie, na poziomie 75 proc. kosztów, przysługuje rolnikom, którzy przekazują do unieszkodliwienia świnie i konie bez Pozbycie się padłych dużych sztuk zwierząt jest poważnym problemem dla rolników. Ich zbiórką, transportem i utylizacją na Dolnym Śląsku zajmować się będą w roku cztery specjalistyczne firmy. względu na ich wiek, bydło w wieku poniżej 48 miesięcy oraz owce i kozy poniżej 18 miesiąca życia. Dofinansowanie ARiMR nie obejmuje kwoty podatku VAT opłacanego przez producentów będących jego płatnikami. Wiesław Zdobylak Za zbiór i transport padłej sztuki Za unieszkodliwienie sztuki Nazwa zakładu Nr miejsca unieszkodliwienia Nr telefonu (całodobowy) Bydło, owce, kozy, i konie Świnie o masie Świnie o masie Małej Dużej (SD)* (SM)** Do 20 kg kg kg Powyżej Do 20 kg kg kg Powyżej ZP-H B. RAKOWSKA PL ,00 zł zł 1,00 zł zł 28,00 zł 62,00 zł 114,00 zł 193,00 zł 55,00 zł 1,00 zł 8,00 zł 25,00 zł 55,00 zł SARIA POLSKA Sp. z o.o. PL ,00 zł 5,00 zł 25,00 zł 59,00 zł 107,00 zł 185,00 zł 55,00 zł 2,00 zł 12,00 zł 26,00 zł 54,00 zł PROMAROL-PLUS Sp. z o.o PL ,00 zł 5,50 zł 25,00 zł 60,00 zł 110,00 zł 190,00 zł 55,00 zł 2,88 zł 14,00 zł 30,00 zł 55,00 zł ZR-P FARMUTIL HS SA PL PL ,55 zł 5,70 zł 28,51 zł 62,72 zł 114,04 zł 195,52 zł 58,66 zł 2,93 zł 14,66 zł 32,26 zł 58,66 zł * (bydło i konie w wieku 12 i więcej miesięcy); ** (bydło i konie w wieku poniżej 12 miesięcy oraz owce i kozy niezależnie od wieku) REKLAMA

7 Nawet 2 mld złotych mogą przeznaczyć komercyjne banki na kredyty preferencyjne dla rolników w r. S T R O N A 7 Marzec 6 banków będzie udzielać kredytów preferencyjnych W pierwszym kwartale roku sześć banków współpracujących z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie mogło udzielić rolnikom kredytów preferencyjnych na łączną kwotę ok. 750 mln złotych. Banki uruchomiły też trzy kolejne linie kredytowe, w tym tzw. kredyty klęskowe. W całym roku na udzielanie kredytów klęskowych banki mają zarezerwowane aż 959 mln zł. Decyzje w tych sprawach zapadły 20 stycznia br. Rolnicy zainteresowani zaciągnięciem kredytów preferencyjnych na inwestycje mogą w tym roku składać wnioski o ich przyznanie do 6 banków stale współpracujących z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Chodzi o Bank Polskiej Spółdzielczości (oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze), SGB Bank (oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze), Bank Gospodarki Żywnościowej, Bank Zachodni WBK, ING Bank Śląski i Pekao SA. Limit dopłat do nowych kredytów inwestycyjnych wyniesie w I kwartale tego roku 7,4 mln zł, co oznacza, że banki do końca marca przeznaczą na ten cel ok. 750 mln zł. Szacuje się, że do końca roku całkowita wartość kredytów preferencyjnych może wynieść nawet 2 mld zł. Agencja poinformowała o tych ustaleniach wszystkie wymienione banki 20 stycznia br. Do spłaty tylko 3 proc. odsetek Rolnicze preferencyjne kredyty inwestycyjne przeznaczone są dla różnych grup rolników i udzielane są na okres od 8 do 20 lat. Ministerstwo Rolnictwa określiło też, że okres karencji w spłacie kredytu inwestycyjnego nie może przekroczyć 2 3 lat. Współpracujące z ARiMR banki uruchomiły kredyty preferencyjne inwestycyjne w ramach pięciu linii kredytowych: dla młodych rolników (którzy nie ukończyli 40 lat), branżowych (m.in. przetwórstwo ziemniaka, przemysł mięsny, przetwórstwo jaj, wspólne użytkowanie maszyn i urządzeń rolniczych), na inwestycje w zakresie nowych technologii produkcji (podnoszących jakość produktów), dla grup producentów rolnych (skupiających producentów jednego produktu rolnego; istnieje opcja zakupu akcji lub udziałów w grupie) i na inwestycje w gospodarstwach rolnych (inwestycje proste, służące podniesieniu efektywności gospodarstwa rolnego, w tym zakup maszyn rolniczych i materiałów budowlanych). Kwota kredytu inwestycyjnego może wynosić do 80 proc. wartości nakładów inwestycyjnych, ale nie może przekraczać pułapu 4 mln zł. W przypadku inwestycji w dziale specjalnym produkcji rolnej poziom kredytowania jest różny. I tak w przypadku kredytów dla grup producentów rolnych (ngr) wynosi on do 90 proc. wartości nakładów G G O kredyty preferencyjne lub klęskowe rolnicy będą się mogli ubiegać w bankach współpracujących z ARiMR, takich jak BGŻ. inwestycyjnych i nie więcej niż 1,5 mln zł, natomiast w przypadku kredytu dla młodego rolnika (nmr), linii branżowych (nbr), na inwestycje w zakresie nowych technologii produkcji (nnt) i kredytów podstawowych na inwestycje w gospodarstwie rolnym (nip) skredytować można do 70 proc. wartości nakładów inwestycyjnych, przy czym kwota kredytu nie może przekroczyć 8 mln zł. Dużo większe są limity w przypadku inwestycji realizowanych przez grupy producenckie i spółdzielnie w przetwórstwie produktów rolnych. W tym przypadku skredytowane może zostać do 70 proc. nakładów inwestycyjnych, przy czym kwota ta nie może przekroczyć 16 mln zł. Oprocentowanie preferencyjnego kredytu inwestycyjnego jest zmienne i nie może wynosić więcej niż 1,5 stopy redyskontowej weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez Narodowy Bank Polski w stosunku rocznym. Należne bankowi odsetki płacone są solidarnie przez rolnika w wysokości 0,4 oprocentowania, nie mniej jednak niż 3 proc., oraz Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Procedura ubiegania się o kredyt preferencyjny obejmuje przygotowanie planu inwestycji, który poza informacjami wymaganymi przez bank do oceny zdolności kredytowej, powinien zawierać informacje o celu inwestycji, strukturze finansowania inwestycji, planowanym okresie realizacji inwestycji, kierunku produkcji w okresie kredytowania, posiadaniu odpowiednich kwot produkcyjnych lub o źródle pozyskania brakujących kwot oraz o rynkach zbytu, w szczególności, jeżeli inwestycja skutkuje wzrostem produkcji. 959 mln na kredyty klęskowe Od 23 stycznia dostępne są dla rolników również tzw. kredyty klęskowe, wypłacane w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych. Rolnicy mogą ubiegać się o kredyty klęskowe w Banku Polskiej Spółdzielczości i SGB Banku, a także w zrzeszonych w nich Bankach Spółdzielczych oraz w BGŻ, ING Banku Śląskim, Pekao SA i BZ WBK. Wysokość oprocentowania kredytów klęskowych w bankach współpracujących z ARiMR jest uzależnione od tego, czy rolnik ubezpieczył się od skutków klęsk żywiołowych. Jeżeli rolnik posiada takie ubezpieczenie w skali roku zapłaci jedynie 1,5 proc. należnego bankowi oprocentowania. Natomiast jeżeli nie posiada takiego ubezpieczania będzie musiał opłacić oprocentowanie w wysokości 2,81 proc. w skali roku. Resztę pokryje za niego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W I kwartale tego roku ARiMR przekaże współpracującym z nią bankom 2,8 mln zł na zabezpieczenie tegorocznych kredytów klęskowych. Cała pula tego rodzaju kredytów wyniesie w tym roku aż 959 mln zł (!). Kredyty klęskowe udzielane będą w ramach dwóch linii kredytowych kredytów inwestycyjnych i kredytów obrotowych. Klęskowe kredyty inwestycyjne i obrotowe mogą być przeznaczone na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę. Kredyty są udzielane na okres od 4 do 8 lat. Uruchomienie klęskowej linii kredytowej następuje za zgodą ministra rolnictwa wyrażoną na wniosek właściwego wojewody ze względu na miejsce wystąpienia szkody, zgłoszony w okresie 3 miesięcy od dnia stwierdzenia skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Wniosek wojewody zgłaszany jest pod warunkiem oszacowania szkód przez specjalną komisję powołaną przez wojewodę w terminie 2 miesięcy od stwierdzenia skutków klęski żywiołowej. Wiesław Zdobylak Od marca alkohol i papierosy w górę Od 1 stycznia nastąpił wzrost akcyzy na alkohole oraz papierosy. Zdaniem producentów obniży to popyt na trunki. Wzrost akcyzy dla naszych kieszeni będzie odczuwalny dopiero za około miesiąc. Według informacji podanych przez Resort Finansów, butelka wódki podrożeje o ok. 1,00 1,50 zł, jednak na ostateczną cenę wyrobu wpłynie decyzja samych producentów. Ostatni raz podwyżka nastąpiła w 2009 roku, kiedy to podniesiono akcyzę o 9 %. Obecna zmiana ma przynieść 780 mln zł dodatkowego dochodu do budżetu Państwa. Ministerstwo Finansów tłumaczy, że ta decyzja ma związek z dążeniem do działań zwalczających alkoholizm, gdyż rosnące ceny mają wpływ na postawę kupujących. W związku z zaistniałą sytuacją swoje obawy mają producenci - już teraz zamówień jest mniej niż pod koniec ubiegłego roku, a gorzelnie obawiają się, że to może być początek kilkumiesięcznego zastoju. Wspomniana wyżej podwyżka z 2009 roku spowodowała spadek o 6 % w produkcji na legalnym rynku. Od tego czasu zbankrutowało 14 firm zajmujących się produkcją alkoholi, w tym osiem państwowych. Inną obawą wiążącą się ze wzrostem akcyzy jest utrzymanie mocnej pozycji polskiego alkoholu na świecie, gdyż wzrost akcyzy może spowodować utrudnienia w utrzymaniu marki. Papierosy i alkohol tylko do końca lutego będą sprzedawane z dotychczasowymi oznakowaniami. Produkty opodatkowane nową stawką mają się pojawić na półkach najpóźniej do 1 marca Jadwiga Jaszek

8 Marzec S T R O N A 8 W latach 2020 młodzi rolnicy będą dostawać dopłaty bezpośrednie wyższe o 25 proc. Unia stawia na młodych rolników Przez pierwszych 5 lat młodzi polscy rolnicy (którzy nie ukończyli 40 lat) otrzymywać będą dopłaty bezpośrednie aż o 25 proc. wyższe niż w przypadku innych grup rolników. Z tego dobrodziejstwa skorzysta aż 100 tys. osób. To jedna z najważniejszych zmian w nowej Wspólnej Polityce Rolnej, która obowiązywać będzie w latach Nowy kształt Wspólnej Polityki Rolnej został zaaprobowany na posiedzeniu unijnych ministrów rolnictwa 16 grudnia 2013 r. i ma być wdrożony najpóźniej w marcu tego roku. Nowe zasady mają wejść w życie 1 stycznia 2015 r., przy czym rok traktowany jest jako okres przejściowy, w którym obowiązują stare zasady. Młody rolnik dostanie aż o 25 proc. więcej pieniędzy- O ile scalanie gruntów i uporanie się z ubóstwem na wsi to zadanie przede wszystkim dla polskich władz, o tyle finansowe i instytucjonalne wsparcie dla młodych rolników jawi się w nowej polityce rolnej jako jeden z najważniejszych celów, obok wymuszenia na wielkich właścicielach ziemskich bardziej ekologicznego podejścia do uprawy roślin i hodowli zwierząt. Powodem wypracowania polityki adresowanej specjalnie do młodych rolników jest postępujące w zastraszającym tempie starzenie się europejskiej wsi. Według danych szacunkowych zaledwie 6 proc. europejskich rolników to osoby poniżej 35. roku życia, a nie mniej niż 1/3 gospodarzy skończyła już 65 lat. Trudne warunki życia na wsi i nie zawsze opłacalna produkcja rolna hamują napływ młodych ludzi na wieś. I właśnie utrwalaniu się tej tendencji chce zapobiec Komisja Europejska. Dyrektywy unijne pod pojęciem młodego rolnika rozumieją osoby, które nie ukończyły 40. roku życia. To do nich skierowana jest bardzo hojna propozycja zmian w systemie naliczania dopłat bezpośrednich. Wsparcie dla młodych rolników ma być mocniejsze i obowiązkowe we wszystkich krajach członkowskich, czemu sprzeciwiała się grupa państw, w tym Polska. W ramach jednolitych płatności obszarowych młodzi rolnicy mają otrzymywać przez pierwszych 5 lat od podjęcia działalności rolniczej aż o 25 proc. więcej pieniędzy niż pozostali. Ta zwiększona płatność udzielana będzie tylko do powierzchni 25 ha. W przypadku gdy młody rolnik będzie miał więcej ziemi, to do pozostałej powierzchni otrzyma normalną dla danego kraju stawkę. Na ten cel kraje UE będą przeznaczać 2 proc. z ogólnej puli dopłat. W Polsce nowe regulacje dotyczyć będą około 100 tys. osób, stanowiących blisko 7 proc. wszystkich otrzymujących dopłaty. Dla przykładu, przyjmując wysokość dopłat bezpośrednich wypłacanych obecnie za 2013 r. (830,30 zł/1 ha) młody rolnik otrzymać powinien aż 1.037,87 zł/1 ha. Propozycja jest więc bardzo interesująca i z pewnością atrakcyjna. Nie jest to jedyne działanie zachęcające młodych do podjęcia działalności rolniczej. W ramach tzw. II filaru polityki rolnej, czyli Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), zamierza się udzielać młodym rolnikom hojnego wsparcia finansowego. W życie wejdzie program Premia dla młodych rolników. Premia ta będzie udzielana osobom prowadzącym gospodarstwo rolne nie krócej niż od 18 miesięcy. Wysokość premii będzie nie mniejsza niż 20 tys. euro (84,6 tys. zł) i nie większa niż 100 tys. euro (422,8 tys. zł). Premia będzie zawsze wypłacana w dwóch transzach: I rata w wysokości 80 proc. kwoty pomocy, II rata w wysokości 20 proc. Młody unijny rolnik będzie mógł też liczyć na pieniądze z programu Modernizacja gospodarstw rolnych. Jest on skierowany do rolnika indywidualnego lub grupy rolników, którzy zamierzają zorganizować się w spółki producenckie lub spółdzielnie albo specjalizować się w określonym typie produkcji. Dofinansowanie z PROW wynosić będzie do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, a w przypadku młodych rolników nawet więcej, i nie mniej niż 40 proc. W liczbach bezwzględnych pomoc wahać się będzie między 15 a 100 tys. euro, przy czym pułap maksymalny to tys. zł. Wygląda więc na to, że unijni komisarze rzeczywiście przejęli się zapaścią demograficzną na wsi i przez najbliższych 7 lat będą usilnie walczyć z tym negatywnym zjawiskiem. Proekologiczny bat na najbogatszych Jak już wspomnieliśmy, Komisja Europejska za najważniejszą zmianę we Wspólnej Polityce Rolnej uznała wdrożenie nowych rozwiązań proekologicznych. Potocznie zwie się to programem zazielenienia. Nowy system płatności obszarowych dotyczyć będzie średnich i dużych gospodarstw rolnych, których powierzchnia przekracza 10 ha. Przypomnijmy dla Nowa Wspólna Polityka Rolna na lata 2020 oznacza znacząco większe wsparcie finansowe dla młodych rolników, którzy nie skończyli jeszcze 40 lat. porządku, że takich gospodarstw na terenie Dolnego Śląska jest zaledwie , z czego gospodarstw ma powierzchnię między 10 a 20 ha, natomiast gospodarstw kwalifikuje się jako gospodarstwa wielkie, liczące powyżej 20 ha. Według nowych przepisów dopłaty obszarowe składać się będą z dwóch komponentów: podstawowego i ekologicznego. Płatność podstawowa będzie identyczna jak w przypadku dopłat bezpośrednich i wynosić będzie 70 proc. dopłaty. Pozostałe 30 proc. dopłaty rolnik uzyska, jeżeli zobowiąże się do zastosowania polityki zazielenienia w jednym z trzech wariantów. Pierwszy to zastosowanie płodozmianu (dywersyfikacji kultur rolnych), w ramach którego obowiązkowo uprawiane będą co najmniej dwie uprawy przy czym jedna z nich nie może zajmować powierzchni większej niż 75 proc. użytków rolnych (gospodarstwa o powierzchni od 10 do 30 ha) lub trzy uprawy, przy czym żadna z nich nie może mieć mniej niż 5 proc. i więcej niż 70 proc. udziału w strukturze upraw (dotyczy to gospodarstw o powierzchni powyżej 30 ha). Wariant drugi to konieczność zachowania lub wprowadzenia na powierzchni co najmniej 5 proc. gruntów rolnych uprawnionych do płatności użytków ekologicznych w postaci np. odłogów, miedz, zadrzewień, zalesień śródpolnych, żywopłotów, biotopów (torfowiska, oczka wodne) itp. Wariant trzeci to zachowanie w gospodarstwach powyżej 15 ha trwałych użytków zielonych zajmujących co najmniej 5 proc. powierzchni (po 2017 roku wymóg ten wzrośnie do co najmniej 7 proc.). Zauważmy, że do tej pory wszystkie tego typu składniki tzw. infrastruktury ekologicznej (mokradła, zarośla, zagajniki, oczka wodne) były całkowicie wyłączone z dopłat obszarowych. Tak więc polityka zazieleniania jest w istocie rewolucyjna i zmieniająca w sposób radykalny dotychczasową praktykę finansowania rolnictwa za pomocą dopłat bezpośrednich. Komisja Europejska przeforsowała również zasadę tzw. degresywności dopłat podstawowych, czyli ich sukcesywnego zmniejszania dla największych gospodarstw rolnych (powyżej 100 ha) uzyskujących roczną kwotę płatności powyżej 150 tys. euro. I tak zmniejszenie dopłat dla gospodarstw uzyskujących od 150 do 200 tys. euro rocznie wyniesie 20 proc., od 200 do 250 tys. euro 40 proc., od 250 do 300 tys. euro 70 proc. Górny limit rocznych dopłat bezpośrednich, jakie może otrzymać pojedyncze gospodarstwo wyniesie 300 tys. euro. Jak więc widać eurokraci doszli do wniosku, że od bogatszych rolników można wymagać więcej, zwłaszcza kiedy korzystają oni z pieniędzy publicznych. Wiesław Zdobylak INFO Pod koniec lutego, na trzy dni Barcelona stała się największym centrum technologicznym. Do stolicy zjechali się najwięksi producenci urządzeń mobilnych. Wśród wielu firm, nie zawiódł Samsung, który zaprezentował najnowszą, wielofunkcyjną opaskę Gear Fit. Niewielki zegarek z wyświetlaczem 432x128, pikseli jest narzędziem fitness (posiada m.in. wbudowane zestawy do ćwiczeń, pulsomierz, krokomiesz), a jednocześnie to uzupełnienie smartfona - informuje o połączeniach, smsach i ach. Bateria wystarcza na 3-4 dni użytwkoania. Doskonały dla aktywnych użytkowników. 12 miliardów dolarów w akcjach, 4 miliardy dolarów w gotówce, 3 miliardy dolarów dla pracowników WhatsAppa - co daje 19 miliardów dolarów, czyli prawie 60 mialiardów polskich złotych. Tyle Mark Zuckerberg, właściciel największego serwisu społecznościowego Facebook przeznaczył na kupno komunikatora internetowego WhatsApp, używanego przez 450 milionów aktywnych użytkowników - prawie 7% całej ludności świata. Podobno cena ta nie gra roli przy ogromie informacji i danych, jakie dzięki tej transakcji zyskał Facebook. Ucieczka prezydenta Janukowycza z jego zajmującej ponad 135 hektarów posesji pod Kijowem była otwarciem bramki dla tłumów obywateli i dziennikarzy z całego świata. Wciąż ciężko uwierzyć, kiedy odkrywane są nowe tajemnice przywódcy. Poza prywatnym zoo, polem golfowym... W jego rezydencji niemało miejsca zajmuje garaż. Jak sie okazuje, Janukowycz był fanem motoryzacji, a W jego kolekcji obejmującej kilkadziesiąt pojazdów znalazły się przeróżne modele. Zarówno klasyki i perełeki ZSRR, jak i te najnowsze, drogie, luksusowe, zachodnie maszyny.

9 Marzec, 9 Wypłacają dopłaty bezpośrednie. Więksi dostaną mniej o 2,45% Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoczęła wypłacanie rolniczych dopłat bezpośrednich (obszarowych) za 2013 rok począwszy od 2 grudnia ub.r. Do dnia 31 grudnia 2013 r. przelano na konta ok. 388 tys. polskich rolników 2,48 mld zł, co stanowi 16,7 proc. całej puli przysługującej Polsce za ubiegły rok (14,91 mld zł). Wszystkie dopłaty mają zostać wypłacone najpóźniej do 30 czerwca. Jako pierwsze otrzymały je gospodarstwa, które zgłosiły do biur ARiMR szkody związane z warunkami Rodzaj Płatności Trwa wypłata dopłat bezpośrednich za 2013 rok. Stawka obecnej Jednolitej Płatności Obszarowej wynosi 830,30 zł/ha. Niestety, w związku z wdrożeniem przez Komisję Europejską tzw. dyscypliny finansowej rolnicy gospodarujący na areałach większych niż 12,73 ha dostaną dopłaty mniejsze o 2,45 proc. (20,35 zł), czyli 809,95 zł/ha. ubiegłym, kiedy to wynosił 4,1038 zł za euro, a przez to dużo korzystniejszy dla naszych rolników. Wysokość stawek opublikowano 14 listopada 2013 r. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wynika z niego, że polski rolnik może liczyć na dopłatę bezpośrednią w wys. 196,34 euro za hektar (830,30 zł), co jest stawką znacząco niższą niż średnia unijna, która wynosi 217 euro (917,64 zł). Jak wiemy sytuacja ta nie zmieni się w najbliższych latach, gdyż w nowych zapisach Stawka ny dla polskich rolników, o tyle słabe wyniki gospodarcze państw UE, zwłaszcza tych skupionych w Eurozonie, odbiją się na finansach tych spośród polskich rolników, którzy gospodarują na areałach większych niż 12,73 ha. Otrzymają oni o 2,45 proc. mniejsze dopłaty bezpośrednie niż do tej pory. Jest to efekt wdrożenia A.Plecety I.Plecety Z nami na każdym polu przez Komisję Europejską po raz pierwszy w historii tzw. dyscypliny finansowej, która ma trzymać w ryzach wszelkie wydatki związane z rolnictwem, pochłaniającym ponad połowę budżetu Unii. Chodzi o to, że w założeniach do budżetu na r. ustalono, iż deficyt finansowy wyniesie ok. 1,5 mld euro, co znacząco wpłynęło na szacunki dotyczące wydatków na unijne rolnictwo. W tej sytuacji postanowiono zastosować opracowaną w 2004 r. politykę redukcji dopłat bezpośrednich dla wszystkich unijnych rolników, którzy otrzymają pomoc finansową w wysokości przekraczającej euro na gospodarstwo. Początkowo planowano redukcję na poziomie 4 proc., jednak w trakcie dalszych prac nad budżetem okazało się, że wpływy do unijnej kasy będą większe od planowanych (deficyt wyniesie zaledwie 903 mln euro), wobec czego zdecydowano się na mniejszą redukcję na poziomie 2,45 proc. Z redukcji dopłat wyłączone zostaną trzy nowe kraje członkowskie: Chorwacja, Rumunia i Bułgaria. Polityka dyscypliny finansowej uderza przede wszystkim w średnie i duże gospodarstwa rolne, będące jednocześnie największymi beneficjentami obecnego systemu dopłat bezpośrednich. Trzeba jednak zaznaczyć, że w przypadku Polski, po zastosowaniu przelicznika 4,2288 zł za euro, redukcje obejmą już gospodarstwa o powierzchni większej niż 12,73 ha, a więc niewiele większe niż średnia dla gospodarstw na Dolnym Śląsku (11,92 ha). W naszym regionie takich gospodarstw jest co najmniej 11 tysięcy (ponad 10 proc. wszystkich istniejących). Pocieszające jest to, że redukcja dotyczy tylko nadwyżki w płatnościach, a więc do poziomu 12,73 ha dopłata bezpośrednia wypłacana będzie w dotychczasowej pełnej wysokości (830,30 zł/ ha). Jednak każdy kolejny ponadwymiarowy hektar to dopłata w wysokości tylko 809,95 zł/ha. Wiesław Zdobylak ul. Jaworzyńska Legnica tel.: Oddział Marcinowice tel.: Oddział Lipno tel.: Jednolita Płatność Obszarowa (JPO) 830,30 zł/ha Płatność uzupełniająca do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) Płatność uzupełniająca do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) Płatność uzupełniająca do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni uprawy chmielu za 2006 rok 139,39 zł/ha 238,93 zł/ha 1 263,50 zł/ha SPRZEDAŻ CZĘŚCI ORYGINALNYCH I ZAMIENNIKÓW DO WSZYSTKICH WIODĄCYCH MAREK NA RYNKU PROFESJONALNY SERWIS GWARANCYJNY I POGRWARANCYJNY MASZYN ROLNICZYCH I BUDOWLANYCH Płatność niezwiązana do tytoniu tytoń Virginia 5,75 zł/kg Płatność niezwiązana do tytoniu - tytoń pozostały 4,02 zł/kg Specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych 719,43 zł/ha Wsparcie specjalne - płatność do krów 602,60 zł/szt. Wsparcie specjalne - płatność do owiec 126,86 zł/szt. Oddzielna płatność z tytułu cukru 54,10 zł/tonę Oddzielna płatność z tytułu owoców i warzyw (płatność do pomidorów) 167,44 zł/tonę pogodowymi. Ostatnią grupą rolników, która otrzyma dopłaty po 15 kwietnia, będzie 9 tys. polskich plantatorów tytoniu. W sumie dopłaty przysługiwać będą aż 1 mln 359 tys. polskich rolników, których jest najwięcej w całej Unii Europejskiej. Kurs euro korzystniejszy dla polskich rolników Już 30 września 2013 r. Europejski Bank Centralny ogłosił oficjalny kurs euro, według którego przeliczane i wypłacane są dopłaty bezpośrednie dla rolników za 2013 r. Kurs ten w przypadku Polski wynosi 4,2288 zł za euro. Przyjęty kurs przeliczeniowy jest wyższy niż w roku Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2020 zrezygnowano z pomysłu wyrównania dopłat we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Liczyć możemy co najwyżej na osiągnięcie pułapu euro ( zł) w perspektywie najbliższych 7 lat. Warto też przypomnieć, że w przypadku rolników niemieckich, belgijskich lub holenderskich dopłaty bezpośrednie osiągną wysokość euro na hektar, a więc w granicach zł. Różnica w wysokości dopłat bezpośrednich jest więc znacząca. Więksi dostaną mniej O ile sam kurs euro okazał się w tym roku bardzo korzyst- Partner największych marek w w w. a g r o h a n d e l. c o m. p l REKLAMA

10 Marzec S T R O N A 10 42,4 miliardy euro to rekordowa kwota, jaką w najbliższych latach Polska otrzyma na rolnictwo Nowa Wspólna Polityka Rolna nowy PROW, nowe możliwości! Przez prawie pięćdziesiąt lat oparte na traktatach unijnych główne cele Wspólnej Polityki Rolnej były niezmienne. Kolejne reformy wprowadziły zmiany tylko w instrumentach wykorzystywanych na potrzeby tej polityki. Początkowo elementy polityki rozwoju obszarów wiejskich były częścią WPR. Dopiero w 2000 r. Wspólną Politykę Rolną podzielono na dwa filary i ustanowiono osobną politykę poświeconą wyłącznie rozwojowi obszarów wiejskich. Mimo, że globalny budżet Unii na Wspólną Politykę Rolną w latach roku jest o około 12 % mniejszy niż na poprzednią siedmiolatkę, to Polska tego nie odczuje. Dla naszego kraju przypadnie największa pula środków - 42,4 mld euro i będzie to więcej niż dostaliśmy poprzednio, bo dotychczas na rolnictwo mieliśmy do dyspozycji 39,2 mld euro. Na dopłaty bezpośrednie w nowym finansowaniu przypadnie 23,7 mld euro, na PROW ,5 mld euro. Do tego trzeba doliczyć 5,2 mld euro na realizację polityki spójności, która po raz pierwszy, aż w takiej skali przyjdzie finansowo w sukurs obszarom wiejskim i znacząco wpłynie na ich rozwój cywilizacyjny. Jak tłumaczy minister Stanisław Kalemba, nie ma nic dziwnego w tym, że pieniądze z funduszu spójności są przekazywane na obszary wiejskie, ponieważ to właśnie te tereny stanowią większą część naszego kraju. W ramach wdrażania 21,8 22,7 Płatności bezpośrednie 17,4 polityki spójności na obszarach wiejskich 1,7 mld euro zostanie przeznaczone na inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną i gospodarkę wodną. Kolejne 1,5 mld euro ma wspomóc rozwój przedsiębiorczości na terenach wiejskich, a pozostałe 2 mld euro mają posłużyć rewitalizacji społecznej i infrastrukturalnej wsi. Zestawienie powyższych liczb nie pozostawia wątpliwości: budżet na realizację Wspólnej Polityki Rolnej na lata dla Polski 18,7 Rozwój obszarów wiejskich 39,2 Fundusze na rolnictwo i rozwój wsi w Polsce w latach (mld EUR). * W tej kwocie 5,2 mld EUR to pieniądze pochodzące z Polityki Spójności ,4 Łącznie jest wielkim osiągnięciem polskich negocjatorów i tworzy nowe szanse dla naszego sektora rolno-spożywczego i terenów wiejskich. ARiMR/Daniel Długosz Słodki spór o pyłek W europarlamencie długo trwała dyskusja na temat tego, czy pyłek kwiatowy jest naturalnym elementem miodu, czy też tylko jego dodatkiem. Na szczęście dla pszczelarzy europosłowie uznali, że pyłek jest jego jak najbardziej naturalnym składnikiem. Nie dla antybiotyków w hodowli W walce przeciwko nadmiernemu wykorzystywaniu antybiotyków w produkcji zwierzęcej wygrywają szwedzcy hodowcy. Spośród dwudziestu pięciu krajów objętych badaniem Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności, to właśnie Szwecja wyróżnia się najniższym wskaźnikiem podawania zwierzętom substancji bakteriobójczych. Bruksela zadecydowała, że nie będzie nowych regulacji dotycząych znakowania miodu. Cała sprawa zaczęła się od historii pewnego niemieckiego pszczelarza, który zwrócił się ze skargą do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na kraj związkowy Bawaria. Powodem było znalezienie w miodzie pochodzącego z jego pasieki pyłku kwiatowego genetycznie modyfikowanej kukurydzy. Instytucja rozpatrująca sprawę zadecydowała, że pyłek to składnik miodu, który powstaje w wyniku pracy pszczelarza. Na podstawie tego orzeczenia Komisja Europejska dokonała zmian w dyrektywie Rady odnoszącej się do miodu. Celem tego działania było dokładne określenie, czy pyłek w miodzie stanowi dodatek czy też jest jego naturalnym składnikiem. Uznano, że pyłek znajduje się w finalnym produkcie i jest jego wynikiem pracy pszczelarza. Za zagłosowało 430 europarlamentarzystów, przeciwko 224. Bo jeśli pyłek to dodatek a nie składnik, to trzeba było by ustalić przepisy ustalające znakowanie miodu. Wtedy na etykiecie musiałaby się znajdować się informacja, czy pyłek pochodzi z roślin genetycznie modyfikowanych. Spór ten rozstrzygnęli europosłowie w głosowaniu 15 stycznia. W praktyce oznacza to, że bartnicy będą musieli umieścić informację o pyłku tylko w sytuacji, gdy jego zawartość w miodzie będzie stanowiła ponad 0, 9 zawartość płynu. Praktycznie wartość pyłku w miodzie nie przekracza pół procenta. Wszyscy odetchnęli z ulgą. W UE rocznie produkuje się ponad 200 tys. ton miodu, co stanowi 13 % światowego rynku. Zmiany te oznaczałyby dla pszczelarzy dodatkowe koszty, które nie każdy producent byłby w stanie ponieść. Przeciwne stanowisko do Komisji Europejskiej zajęła Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Instytucja ta uznała, że pyłek kwiatowy jest nie jest naturalnym składnikiem miodu. Nie jest to jednak stanowisko obowiązujące pszczelarzy do wprowadzenia zmian w ich pracy. Zdaniem samych zainteresowanych, pyłek kwiatowy jest naturalnym elementem towarzyszącym powstawaniu miodu i nie można go kategoryzować jako sztuczny produkt. To pszczoły powodują, że pyłek znajduje się w miodzie, a nie człowiek. Nie ma się co oszukiwać - stosowanie antybiotyków w hodowli zwierząt wpływa także na zdrowie człowieka, który na końcu łańcucha pokarmowego spożywa produkt końcowy w postaci mięsa. Podawanie substancji bakteriobójczych jest procederem stosowanym przez hodowców między innymi po to, aby zwierzę mogło jak najszybciej urosnąć w jak najkrótszym czasie. Ważne jest zatem, aby ograniczyć stosowanie tych środków już od samego początku chowu zwierząt hodowlanych. W Skandynawii trend stosowania leków w gospodarstwach jest zjawiskiem niszowym. Warto zauważyć, że zwierzęta, tak jak i ludzie, uodparniają się na podawane specyfiki. Z następstwami wyrażonymi w liczbach ciężko jest dyskutować - około 250 tys. osób rocznie w Unii Europejskiej umiera z powodu zarażenia się bakteriami, które są coraz trudniejsze do wyleczenia. Na samym końcu rankingu przeprowadzonego przez Europejską Agencję ds. bezpieczeństwa Ważne jest, aby od samego początku hodowli ograniczyć stosowanie antybiotyków. żywności znajdują się Cypr i Włochy, gdzie zwierzętom podaje się najwięcej antybiotyków. Przy okazji rodzi się pytanie, jak można uniknąć kupowania mięsa zwierząt faszerowanych szkodliwymi substancjami? W dzisiejszej erze produkcji taśmowej wydaje się to być trudne. Eksperci twierdzą, że najbezpieczniejsze są certyfikowane produkty ekologiczne oraz... ograniczenie spożywanego mięsa w codziennej diecie. Powoli mijają już czasy, gdzie ludzie mieszkający na wsi zajmowali się skromną hodowlą kurczaków czy trzody na własny użytek, a w ramach sąsiedzkiej znajomości mogli od siebie nawzajem odkupić np. kurę na rosół. Kto dzisiaj ma taką możliwość, ma dostęp do jednej z największych wartości na rynku ekologicznych i bezpiecznych produktów.

11 Przez 5 dni można składać wnioski o dofinansowanie przetwórstwa ryb. Do rozdysponowania jest aż 85 mln zł. S T R O N A 11 Marzec Rusza nabór wniosków na wsparcie przetwórstwa ryb Mikro- i małe przedsiębiorstwa rybackie skupione w obu dolnośląskich Lokalnych Grupach Rybackich będą mogły tylko przez 5 dni od 10 do 14 marca składać wnioski o dofinansowanie ze środków unijnych inwestycji z zakresu przetwórstwa ryb. Do rozdysponowania w skali kraju Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma aż 85 mln zł. Nabór wniosków mikro- i małych przedsiębiorstw rybackich o unijne dofinansowanie inwestycji związanych z przetwórstwem ryb przeprowadzony zostanie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa między 10 a 14 marca. Pomoc będzie przyznawana do wyczerpania limitu środków finansowych, który wynosi w tym rozdaniu aż 85 mln zł. Co szczególnie ważne pomoc finansowa udzielana będzie przedsiębiorstwom rybackim zgodnie z kolejnością złożenia w terenowym oddziale ARiMR właściwym dla położenia zakładu przetwórstwa produktów rybnych prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku o dofinansowanie. Czasu na przygotowanie dokumentów będzie zatem niewiele i trzeba się spieszyć, by nie przeoczyć Ryby słodkowodne ze Stawów Milickich zdobywają wielkie uznanie na polskich stołach. Teraz przed szansą zdobycia wsparcia finansowego stają mikro- i małe przedsiębiorstwa rybackie z terenu 15 gmin Dolnego Śląska. okazji. Wzór formularza wniosku o dofinansowanie wraz z instrukcją oraz inne niezbędne dokumenty są dostępne na stronach: www. arimr.gov.pl i gov.pl w zakładce PO Ryby Zgodnie z założeniami naboru rybacy mogą ubiegać się o dofinansowanie np. zakupu wszelkich maszyn i urządzeń wykorzystywanych w przetwórstwie ryb, które trwale ograniczą negatywny wpływ produkcji na środowisko naturalne. Pomoc udzielana będzie również na zakup nowoczesnych linii technologicznych do przetwórstwa ryb, czym z pewnością zainteresowani będą rybacy skupieni w dwóch dolnośląskich Lokalnych Grupach Rybackich. Przypomnijmy, że są to: LGR działająca w ramach Stowarzyszenia Partnerstwo dla Doliny Baryczy (gminy Milicz, Żmigród, Twardogóra, Krośnice, Cieszków) oraz LGR Dolnośląska Kraina Karpia (gminy Przemków, Chocianów, Węgliniec, Gromadka, Lubin, Bolesławiec, Chojnów, Osiecznica, Miłkowice i Kunice). Inwestycje w zakresie przetwórstwa ryb realizowane przez mikro- i małe przedsiębiorstwa współfinansowane będą w ramach środka 2.5 Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu Programu Operacyjnego Ryby Do tej pory na wszystkie zadania związane z unowocześnieniem przetwórstwa ryb wydano 431 mln zł, przekazując te środki dla 165 przedsiębiorstw. Spore kwoty, liczone w milionach złotych, trafiły w ciągu ostatnich 3 lat do Stawów Milickich SA, które są najsłynniejszym i największym w Polsce i na Dolnym Śląsku producentem karpi i innych ryb słodkowodnych, takich jak jesiotry, amury, szczupaki, liny, sumy i okonie. Wiesław Zdobylak REKLAMA

12 Marzec S T R O N A 12 Rośnie sprzedaż jaj z hodowli ekologicznych. Jedna z nich znajduje się w Postolinie w powiecie milickim... Zielononóżki schodzą z pola bardzo późno Od wielu lat stale wzrasta w Polsce spożycie jaj. Lecz prawdziwi smakosze sięgają coraz częściej po jaja kury zielononóżki kuropatwianej, najlepiej pochodzące z ekologicznej hodowli, na przykład takiej, jaką od lat prowadzi pani Irena Piechota z Postolina w gminie Milicz. O niewątpliwych walorach smakowych i zdrowotnych tych jaj o białej skorupce nikogo nie trzeba przekonywać. Otym, że jaja kury zielononóżki są bardzo smaczne i delikatne przekona się każdy, kto po nie sięgnie. Dzięki żółtku utrzymującemu intensywny kolor mimo gotowania czy smażenia, każda potrwa z jaj jest bardzo smaczna i aromatyczna. Dostarczane przez mnie jaja mają mniej cholesterolu niż pochodzące z chowu klatkowego, a znakomity smak jest zagwarantowany przekonuje pani Irena Piechota z Postolina w gminie Milicz, która od 11 lat prowadzi certyfikowaną ekologiczną hodowlę kur zielononóżek kuropatwianych. Początki jej przygody w ekologiczną żywnością były bardzo skromne. Pierwsze stado liczyło zaledwie 100 kur, lecz po latach rozrosło się do 1000 sztuk, pilnowanych przez 20 kogutów. W pracy pomagają jej dzieci oraz niezawodny mąż, zajmujący się głównie dystrybucją jaj na terenie Dolnego Śląska i jego stolicy Wrocławia. Od samego początku, czyli od 2003 roku, gospodarstwo rolne państwa Piechotów posiada certyfikat zgodności produkcji z metodami ekologicznymi. A to oznacza, oprócz specyficznych sposobów obchodzenia się z kurami, że zniesione przez nie jaja pakowane są w białe opakowania opatrzone informacjami cennymi dla osób popierających tradycyjne metody chowu zwierząt. Chodzi o imię i nazwisko hodowcy, dokładny adres, numer certyfikatu oraz logo przypominające, że jaja pochodzą z chowu ekologicznego w Dolinie Baryczy. Warto przypomnieć, że pani Irena Piechota jest członkiem Stowarzyszenia Partnerstwo dla Doliny Baryczy, promującego walory turystyczne i ekologiczne północno-wschodniej części województwa dolnośląskiego, a produkowane w jej gospodarstwie jaja opatrzone są znakiem Dolina Baryczy poleca i jako takie posiadają status produktu regionalnego. Zadecydował przypadek Jak opowiada ze śmiechem pani Irena pomysł ekologicznej hodowli zielononóżek narodził się przypadkiem, kiedy jej sąsiad pod wpływem namowy działaczy z Dolnośląskiej Fundacji EkoRozwoju postanowił hodować swoje kury na swobodnym wybiegu, co jest metodą nieco mniej restrykcyjną niż hodowla ekologiczna. Kury zaczęły pojawiać się w dużych ilościach na polach sąsiadki, bo zbyt dosłownie wzięły filozofię swojego właściciela, który wyznaje zasadę, że mądra kura wyżywi się sama, wydziobując z ziemi to, co jest jej do życia potrzebne. Wtedy, na początku lat dwutysięcznych, nikt się na ekologii nie znał i nie wiedział, jak postępować. Dlatego przyjmując propozycję Jednostki Certyfikującej PNG z Zajączkowa startowałam z małym stadkiem. Musiałam się przekonać, czy pomysł wypali i znajdą się chętni na stosunkowo drogie jaja moich kurek. Kiedy się okazało, że jest zainteresowanie rynku stopniowo zwiększałam produkcję do stanu obecnego. Dużym wyzwaniem była epidemia ptasiej grypy, kiedy musiałam ponieść pewne nakłady finansowe, by zwiększyć bezpieczeństwo weterynaryjne Utrzymaniem porządku w liczącym 1000 sztuk stadzie zielononóżek zajmuje się 20 kogutów. Nam udało się sfotografować grupę aż trzech tych niezwykle barwnie opierzonych ptaków. Pani Irena Piechota z Postolina w powiecie milickim od 11 lat prowadzi ekologiczną hodowlę kur zielononóżek kuropatwianych, których jaja są cenionym przysmakiem. w moim gospodarstwie. Jednak po tym kryzysowym momencie wszystko wróciło do normy i wahań w sprzedaży jaj raczej nie odczuwam wspomina pionierskie czasy z uśmiechem. Nie potrafi jednak powiedzieć, ile osób na Dolnym Śląsku prowadzi hodowlę zielononóżek, choć przypuszcza, że podobnie jak w powiecie milickim są to 2 3 rodziny, co oznaczałoby, iż w województwie na tę metodę hodowli kur postawiło 40 gospodarstw. Ludzie cenią to, co dobre Pani Irena potwierdza, że na ekologiczne jaja zielononóżek kuropatwianych jest stały popyt. Walory smakowe i zdrowotne tych jaj doceniają przede wszystkim mieszkańcy dużych miast. Dlatego bez większych kłopotów udaje się sprzedać w ciągu miesiąca około 5000 sztuk jaj, które trafiają przede wszystkim do 6 sklepów z ekologiczną żywnością we Wrocławiu i kilku zaprzyjaźnionych warzywniaków. Oczywiście można je kupić również bezpośrednio u mnie w gospodarstwie. Zainteresowanie jest spore, bo miewam amatorów jaj zielononóżek z Milicza, Jeleniej Góry, Wrocławia, a nawet Warszawy. Ludzie cenią to, co dobre. Dostawy do sklepów realizuję na telefon, w zależności od zapotrzebowania, bo trzeba pamiętać, ich jaja zielononóżek nie są tanie. Za jedną sztukę trzeba teraz zapłacić w sklepie 95 groszy, a w opakowaniu znajduje się zawsze 10 sztuk. Wydatek dla klienta jest więc niemały przypomina realia handlu jajami postolińska gospodyni. Cieszy ją jednak fakt, że wciąż panuje moda na ekologię i perspektywy utrzymania hodowli rysują się w jasnych barwach. Hodowla w pełni naturalna Skąd stale rosnąca popularność jaj kury zielononóżki kuropatwianej? Otóż jak wiadomo, jajka są źródłem zdrowia i dobrej kondycji. Natomiast jaja zielononóżki to istna bomba witaminowa: oprócz cennych mikroelementów i witamin, jaja zielononóżki zawierają szczególnie dużo witaminy B12, odpowiadającej za produkcję krwi, oraz odmładzającej witaminy E, wpływającej korzystnie np. na proces uczenia się i zapamiętywania. Jak wielokrotnie podkreśla postolińska hodowczyni jaja zielononóżek słyną z bardzo niskiego poziomu cholesterolu, odpowiadającego za choroby krążenia i proces starzenia się. Warto też pamiętać o dużej zawartości lizozymu, będącego naturalnym antybiotykiem.

13 Kury budzą się o 4.30 rano, a zasypiają o wpół do jedenastej wieczorem. Schodzą z pola bardzo późno, taka jest ich natura. S T R O N A 13 Marzec Wyprodukowanie jaj zielononóżki jest zajęciem pracochłonnym i wymagającym, i trzeba mu poświęcić bez mała cały dzień. Aby otrzymać i utrzymać certyfikat produkcji ekologicznej kury muszą być karmione tylko naturalnymi paszami. Nie wolno stosować żadnych konserwantów, antybiotyków, stymulatorów wzrostu i tym podobnych rozwiązań. Swoje kurki karmię ześrutowanym zbożem, takim jak pszenica, pszenżyto, jęczmień. Uprawiam też dynie, które są przysmakiem moich kur. Powierzchnia gospodarstwa to zaledwie 10 hektarów. Oczywiście zielononóżki doskonale dają sobie radę same, wydziobując z ziemi owady i korzonki. Jedno jest pewne: zielononóżka musi mieć dobre jedzenie, aby się niosła wyjaśnia tajniki hodowli pani Irena. Kontrole prowadzone są przez kilka instytucji. Najważniejsza, przeprowadzana jest raz w roku przez Jednostkę Certyfikującą PNG z Zajączkowa, która sprawdza, czy pola nie są uprawiane z wykorzystaniem nawozów sztucznych lub są opryskiwane. Surowej ocenie poddawane są też pasze stosowane do skarmiania zielononóżek i najważniejsze ze wszystkiego, czyli same jaja. Muszą być białe, posiadać regularny podłużny kształt i odpowiednią wagę. Kurki są bardzo agresywne Kury zielononóżki kuropatwiane to polska rasa kur ogólnoużytkowych wyhodowana na przełomie XIX i XX wieku. Wzorzec rasy ustalono w 1923 roku. Koguty, fantazyjnie ubarwione (czerwień, pomarańcz i czerń), ważą ok. 2,5 kg, mniejsze i zdecydowanie mniej reprezentacyjne kury ważą między 1,8 a 2,2 kg. Nieśność typowej zielononóżki z gospodarstwa Ireny Piechoty to 130 jaj w ciągu roku. Jak sama nazwa wskazuje, kury są bardzo podobne do kuropatw, tak jeśli chodzi o delikatny brąz piór kur niosek, jak i temperament. Cechą charakterystyczną są nogi w zielonkawym kolorze. Podobieństwo do kuropatw zobowiązuje. Kury zielononóżki są bardzo żywe i aktywne i znakomicie sobie radzą na dworze, gdzie nie przejmują się zbytnio mrozem i upałami. Potrafią cały dzień szukać sobie pożywienia na polu. W menu tych ptaków znajdują się owady i pędraki, zioła, świeża trawa. W stadach większych niż 50 sztuk zdarzają się nawet przypadki kanibalizmu! Kury budzą się o 4.30 rano, a zasypiają o wpół do jedenastej wieczorem. Schodzą z pola bardzo późno, taka jest ich natura. Kurki, choć są niewielkich rozmiarów, są bardzo agresywne. Koguty nieustannie dziobią się nawzajem, często się raniąc. Przy wybieraniu jaj trzeba bardzo uważać, by nie zostać podziobanym w ręce. Są bardzo szybkie i płochliwe i zapewniam, że bardzo trudno je złapać i dogonić. Nie wolno wchodzić zbyt szybko do kurnika lub za ogrodzenie, bo się spłoszą i narobią rabanu. Nie powinno się ubierać w jaskrawe barwy, w ogóle najlepiej ubierać się w ten sam strój, do którego kurki się przyzwyczajają. Zielononóżki potrzebują przestrzeni i potrafią oddalić się od kurnika nawet na kilkaset metrów, pojedynczo lub w większej grupie. Dlatego Opakowanie z ekologicznej hodowli pani Ireny Piechoty, na którym umieszczono wszystkie istotne informacje. Obok dwa charakterystyczne śnieżnobiałe jaja zielononóżek. bardzo trudno zagonić je na noc do kurnika, bo z pola schodzą z największym ociąganiem i niechęcią barwnie opowiada o zwyczajach swoich kur pani Irena, która kilkakrotnie pokazywała, jak szybkie i zwinne są jej zwierzęta. Trudno je nawet sfotografować, nieustannie są bowiem w ruchu. Gospodarstwo ekologiczne Ireny Piechoty z Postolina jest bardzo zadbane. Podwórza pilnuje schowany w kojcu owczarek niemiecki, gdzieniegdzie przemknie się kot. O ile przydomowy ogród to królestwo gospodyni, o tyle pole to domena kur i kogutów, które nieustannie biegają tam i z powrotem. Kilka karmników i wiata uzupełniają infrastrukturę gospodarstwa. Tym zwierzętom więcej nie potrzeba. Cały dzień sobie chodzą i są szczęśliwe. Mam nadzieję, że dzięki tej relacji do ludzi dotrze więcej informacji o ekologicznej hodowli kur zielononóżek. Bo myślę, że zbyt mało jest informacji na temat ekologii kończy naszą rozmowę gospodyni z Postolina. Wiesław Zdobylak REKLAMA

14 Marzec S T R O N A 14 Od połowy lutego inspekcja weterynaryjna sprawdza wodę, którą pojony jest drób i trzoda chlewna. INFO Nagroda Brama Stokera to nagroda literacka w dziedzinie litaratury grozy (horroru), przyznawana od 1987 r. Bram Stoker był irlandzkim pisarzem, autorem Draculi. W ostatnim tygdoniu lutego przedstawiono nominacje, w których o główna nagrodę za powieść roku zawalczą Stephen King (za powieść Doktor Sen ) ze swoim starszym synem, Joe Hillem (za powieść NOS4A2 ). Profesor Jan Miodek, językoznawca, populator wiedzy o języku, autor programów telwizyjnych propagujących poprawne używanie języka polskiego to wrocławski idol wielu ludzi - i pokoleń. Jest od prawie 25 lat dyrektorem Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Nie bez powodu został nominowany przez władze samorządowe do tytułu honorowego obywatela miasta. O przyznaniu orderu dowiemy się maju. Rozdano nagrody BAFTA. Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych przyznała jedne z najbardziej prestiżowych nagród. W tym roku rekordową liczbę nagród zdobyła Grawitacja Alonsa Cuarona (za najlepszego reżysera, efekty specjalne, muzykę, dźwięk oraz zdjęcia). Najlepszym aktorem został Chiwetel Ejiofor, grający główną rolę w filmie Zniewolony. Wyróżnioną aktorką została Cate Blanchet, odtwórczyni tytułowej roli w Blue Jasmine. Aż trzech Polaków zostało nagrodzonych w najbardziej prestiżowym konkursie fotografii prasowej World Press Photo: Andrzej Grygiel, Kacper Kowalski oraz Maciek Nabrdalik. Za najlepszą fotografie uznano ujęcie przedstawiające afrykańskich emigrantów na wybrzeżu Dżibuti,którzy trzymają w górze telefony komórkowe, szukając zasięgu. Gaz łupkowy cud gospodarczy odsuwany w czasie Najwyższa Izba Kontroli skrytykowała działania administracji rządowej dotyczące poszukiwana oraz rozpoznawania złóż gazu łupkowego w Polsce. Nieprawidłowe tworzenie regulacji prawnych czy nieefektywna kontrola prowadzonych prac to tylko niektóre nieprawidłowości wymienione przez NIK. Gdy NIK prowadziła kontrolę podmiotów związanych z poszukiwaniem oraz wydobywaniem gazu łupkowego w Polsce, poszukiwania tego surowca były przeprowadzane przez jednostki za to odpowiedzialne na terenie całego kraju, w wyznaczonych w tym celu miejscach. Okazało się jednak, że prace nie przebiegały zgodnie z planem, bo tylko na części obszarów koncesyjnych i to z opóźnieniem. Zdaniem Najwyższej Izby, takie postępowanie jest wynikiem źle prowadzonej administracji rządowej. NIK podkreślił także, że pomimo ustanowienia przez rząd funkcji Pełnomocnika Rządu do spraw rozwoju wydobywania węglewodorów, żadna osoba na to stanowisko nie została powołana. Inną nieprawidłowość znaleziono w Ministerstwie Środowiska, gdzie prace administracyjne związane z gazem łupkowym były prowadzone przez pracowników resortu zbyt Intensywne rolnictwo truje motyle Liczebnośc motyli drastycznie spada. Co jest tego przyczyną? European Environmental Agency ogłosiła raport na temat liczebności 17 gatunków motyli występujących na europejskich użytkach zielonych. Liczebność 8 gatunków spadła, w wypadku 6 dane są niepewne, liczebność 2 gatunków była stała, a tylko jednego wzrosła. Ocenia się, że przyczyną tego jest intensywne rolnictwo. WZ opieszale pomimo rangi tego zadania. Izba mówi także o nieprawidłowościach podczas udzielania koncesji wykazano nierówne traktowanie wnioskodawców (pozwolenia wydano na cały obszar koncesyjny, przy czym zablokowano innych przedsiębiorców zainteresowanych poszukiwaniami gazu), oraz nieuzasadnioną dowolność postępowania. Nie uwzględniono także ograniczeń firm poszukiwawczych, które nie były w stanie wykonać odpowiedniej ilości odwiertów (jeden odwiert to koszt ok. 15 mln USD). W skutek opieszałości działań rządu dotyczących wydobywania gazu łupkowego nie wiadomo nawet, ile tego surowca jest na terenie naszego kraju. NIK twierdzi, że obecnemu stanowi rzeczy winne jest zbyt późne tworzenie regulacji dotyczących kwestii związanych z wydobywaniem gazu. Izba miała zastrzeżenia do nowelizacji ustawy o poszukiwaniu i wydobywaniu gazu z łupków oraz kwestii związanych z opodatkowaniem tej działalności, które nie zostały sfinalizowane. NIK zapowiedziało, że takie dalsze postępowanie może doprowadzić do zmniejszenia przez przedsiębiorców planowanych inwestycji związanych z gazem łupkowym. Najważniejszym jednak zarzutem wydaje się być brak informacji o zasobach gazu łupkowego w Polsce. Oceny które rząd zebrał do tej pory zostały oparte na nikłych informacjach geologicznych, nie mogą więc być uznane za miarodajne. Rzecz ta w znacznym stopniu ogranicza zlokalizowanie i wydobycie surowca. Aby ustalić zasoby gazu na terenie kraju, potrzebnych jest wykonanie około 200 odwiertów, co przy obecnych warunkach może zająć nawet...12 lat! Wiele mówiło się o tym, że złoża gazu łupkowego w Polsce mogą być szansą Akcję kontroli jakości wody, jaką pojony jest drób i trzoda chlewna, przeprowadzać będą lekarze weterynarii, którzy pobiorą kilka tysięcy próbek wody w gospodarstwach rolnych zlokalizowanych na terenie Dolnego Śląska oraz kilku innych województw. Będą oni sprawdzali w pierwszej kolejności, czy w wodzie nie są podawane antybiotyki, które zapobiegają ewentualnemu wystąpieniu choroby u zwierząt hodowlanych. Pod szczególnym nadzorem znajdą się substancje czynne, czyli surowce farmaceutyczne, które dla Polski na rozwój gospodarczy kraju. Ponad rok temu na terenie Dolnego Śląska dokonano odwiertów, które wbrew oczekiwaniom dały obiecujące rezultaty i zachęciły firmę wykonującą odwierty do dalszych eksploracji. Miejscem wyjątkowo obfitującym w gaz okazała się być miejscowość Siciny w powiecie górowskim. Firma San Leon Energy wykonała tam trzeci swój odwiert w Polsce. Patrząc jednak na powyższe informacje można stwierdzić, że na wyraźny wzrost gospodarczy w kraju Mapa przedstawiająca potencjalne złoża gazu. Trwają kontrole wody dla zwierząt hodowlanych spowodowany wydobywaniem gazu, będzie trzeba jeszcze trochę poczekać. W połowie lutego ruszyły kontrole wody, którą pojony jest drób i trzoda chlewna. Dolnośląskie służby weterynaryjne sprawdzają, czy nie ma w niej antybiotyków. W przypadku wykrycia nielegalnych produktów leczniczych karą dla hodowcy będzie zabicie i utylizacja całego stada. są przedmiotem nielegalnego handlu produktami leczniczymi. O planowanej akcji poinformował na początku lutego wiceszef Inspekcji Weterynaryjnej Jarosław Naze. Jak wiadomo, w przypadku chorób drobiu lub świń hodowcy mogą podawać leki w wodzie i w paszach. Fakt zastosowania antybiotyków musi zostać jednak udokumentowany przez hodowcę drobiu lub trzody chlewnej i odnotowany w aktach weterynarza, który na co dzień leczy zwierzęta. Zbyt częste dodawanie antybiotyków do wody, którą pojone są zwierzęta hodowlane, jest w Polsce poważnym problemem. Zwierzęta, a pośrednio też ludzie, coraz lepiej uodparniają się na antybiotyki, przez co leczenie chorób staje się coraz trudniejsze. Dlatego normy obowiązujące w zakresie zwalczania tego procederu są coraz bardziej wyśrubowane, a kary dotkliwsze. Podobnie jak w przypadku dodawania do pasz mączek mięsno-kostnych karą za stosowanie nielegalnych antybiotyków i substancji czynnych będzie dla hodowcy drobiu i trzody chlewnej zabicie i utylizacja całego stada. Wiesław Zdobylak

15 Absurdy unijne dotyczące produktów spożyczych nie dotyczą tylko Polski. Tym razem ucierpieć mogą Duńczycy S T R O N A 15 Marzec Kolejny absurd: cynamonowy Trwają konsultacje publiczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa prowadzi konsultacje publiczne projektu prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Wszyscy zainteresowani proszeni są o przesyłanie uwag, propozycji i komentarzy do tego dokumentu za pomocą formularza zamieszczonego na stronie internetowej www. minrol.gov.pl w nieprzekraczalnym terminie do dnia 7 marca r. WZ Jak się okazuje, nowe absurdalne unijne regulacje dotyczące produktów spożyczych nie dotyczą tylko polskich wędlin wędzonych. Z duńskich stołów mogą zniknąć tradycyjne świąteczne ciastka cynamonowe (kanelsnegle), produkowane przez tamtejszych piekarzy od 200 lat. Duńska opinia publiczna stanowczo protestuje przeciwko nowym unijnym regulacjom, które uderzają boleśnie w ich narodowy produkt spożywczy, jakim są spiralne ciastka doprawiane cynamonem zwane kanelsnegle, czyli cynamonowe ślimaki. Produkuje się je na wielką skalę przed ważniejszymi świętami, tak jak w Polsce np. rogale marcińskie. Okazało się, że duńska agencja bezpieczeństwa żywnościowego zamierza w najbliższym czasie wdrożyć nowe unijne przepisy, które ograniczają do 15 mg na kilogram obecność kumaryny w duńskich wyrobach cukierniczych. A tak się składa, że kumaryna występuje w dużym stężeniu w cynamonie, popularnej w Europie i Azji aromatycznej przyprawie. Dotychczas w Danii nie obowiązywały żadne limity, mimo iż prawo unijne już od wielu lat określało maksymalną dopuszczalną zawartość kumaryny w produktach spożywczych na 2 mg na kilogram. Obecnie zamierza się w tym kraju wprowadzić górny limit na poziomie 15 mg na kilogram, co skutkować może zaprzestaniem produkcji drożdżowych bułek hojnie doprawianych cynamonem, trafiających na świąteczne stoły szczególnie w okresie Bożego Narodzenia. absurdu, jakim jest wdrożenie w Danii nowych unijnych przepisów, które uderzą głównie w amatorów słodkich bułek, będących jednym z symboli tego nadbałtyckiego kraju. Wiesław Zdobylak Przed nami Walne Zgromadzenie DIR dniach 12 i 13 marca W w Lubinie odbędzie się Walne Zgromadzenie Dolnośląskiej Izby Rolniczej. W zgromadzeniu weźmie udział 52 delegatów izb rolniczych z całego Dolnego Śląska. Program przewiduje m.in. dokonanie wyboru 5-osobowego zarządu, delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych, ustalenie nowego składu komisji rewizyjnej oraz udzielenie absolutorium zarządowi za 2013 rok. WZ Duńskie bułki drożdżowe, zwane kanelsnegle, hojnie doprawiane są cynamonem. Być może wkrótce znikną ze świątecznych stołów po wprowadzeniu nowych i absurdalnych unijnych przepisów. Fot. lacucinanada.com Drożdżowe bułki cynamonowe są bardzo popularne w całej Skandynawii od ponad 200 lat. Niestety Duńczycy nie skorzystali z okazji, by zarejestrować swoje cynamonowe ślimaki jako produkt regionalny. A tak właśnie postąpili Szwedzi, którzy produkują od pokoleń podobnego typu bułki, noszące nazwę kanenbullar. W przypadku szwedzkiego smakołyku limit zawartości kumaryny wynosi aż 50 mg na kilogram ciasta! I to jest największą miarą REKLAMA

16 Marzec S T R O N A 16 Tegoroczne targi Polagra Premiery, to jak zwykle okazja do prezentacji najnowszych osiągnięć rolniczej techniki Wielkie premiery na POLAGRZE Za nami największe targi mechanizacji rolnictwa w Polsce, czyli słynna Polagra Premiery. Na targach zaprezentowało się 360 wystawców reprezentujących 400 marek sprzętu rolniczego, kilka uniwersytetów, wiele pism branżowych, producentów żywności i oferentów usług dla branży rolniczej. Przez trzy dni przez pawilony wystawiennicze przewinęło się prawie 42 tysiące zwiedzających. Międzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa Polagra Premiery. Technika. Uprawa. Hodowla trwały 4 dni, od piątku 30 stycznia do niedzieli 2 lutego. Zgodnie z wieloletnią tradycją na blisko 50 tys. mkw. powierzchni wystawienniczej zaprezentowano bogatą ofertę największych krajowych i zagranicznych producentów maszyn i urządzeń rolniczych, pojazdów transportowych, części zamiennych, akcesoriów eksploatacyjnych, aparatury kontrolno-pomiarowej, chemii rolniczej i nasion. Po raz pierwszy doceniono hodowców Po raz pierwszy, a więc premierowo, zaprezentowano najnowsze osiągnięcia w zakresie hodowli zwierząt. Dlatego też pojawiło się słowo Hodowla w podtytule nazwy targów poznańskich. Specjaliści z całej Polski, ale też z zagranicy przedstawili zainteresowanym hodowcom nowatorskie technologie, specjalistyczne maszyny, produkty i akcesoria wykorzystywane w hodowli zwierząt, przede wszystkim trzody chlewnej, bydła i drobiu. O wzbogacenie oferty Polagry o komponent hodowlany od wielu lat apelowali hodowcy z całego kraju. Dużym wydarzeniem była zorganizowana w piątek 31 stycznia konferencja hodowlana Ambasady Norwegii. Podczas trwającego 4 godziny spotkania z polskimi hodowcami prezentowano programy hodowlane oraz wyniki międzynarodowych badań i doświadczeń w krzyżowaniu bydła rasy HF (holsztyńsko-fryzyjska rasa bydła mlecznego) z norweskim bydłem czerwonym NRF (wysokowydajna rasa mleczna, w ponad 50 proc. bezrożna). Jak się okazuje bydło NRF doskonale nadaje się do krzyżowania międzyrasowego, w wyniku którego wciąż rośnie mleczność nowych odmian krów wprowadzanych na polski rynek. Wielkim atutem rasy NRF jest wyższa płodność krów, łatwiejsze wycielenia Złoty medalista Międzynarodowych Targów Poznańskich sieczkarnia John Deere serii 7080i. Kombajny John Deere były oblegane przez rolników. i lepszy odchów i przeżywalność cieląt. Należy mieć nadzieję, że po pierwszych, prowadzonych w połowie lat 90., niezbyt udanych eksperymentach w jednej z wielkopolskich spółdzielni współpraca między polskimi i norweskimi producentami mleka znowu się zacieśni. Nie mniejszym zainteresowaniem cieszyły się czwartkowa konferencja pt. Rewolucja genomowa w selekcji bydła mlecznego poprowadzona przez specjalistów od genomiki z Polski, Kanady, Niemiec i Francji, piątkowa gala finałowa V Edycji Ogólnopolskiego Konkursu na Fermę i Hodowcę Bydła Mlecznego i Mięsnego organizowana przez Wielkopolskie Wydawnictwo Rolnicze i miesięcznik Bydło oraz sobotnia konferencja Innowacyjność w hodowli i produkcji trzody chlewnej. Minister tonuje nastroje Wielkim powodzeniem cieszyły się również wydarzenia towarzyszące największej w Polsce wystawie sprzętu rolniczego. W dniu inauguracji targów ponad setka dziennikarzy wzięła udział w konferencji prasowej ministra rolnictwa Stanisława Kalemby, gdzie odpytywano go przede wszystkim na okoliczność reakcji polskiego rządu na wybuch pod koniec stycznia epidemii afrykańskiego pomoru świń na Litwie i będącego tego efektem embarga na unijną wieprzowinę ogłoszonego przez Rosję, będącą jednym z głównych rynków zbytu polskiego przemysłu mięsnego. Minister zapowiedział, że będzie zabiegał w Komisji Europejskiej o wprowadzenie tzw. regionalizacji, a więc ograniczenia embarga tylko do Litwy (a nie objęcia nim wszystkich państwa członkowskich UE), wystąpi też z inicjatywą wypłacenia odszkodowań dla polskich rolników, którzy w wyniku pomoru świń i embarga już ponieśli znaczne straty. Jednym słowem minister rolnictwa tonował kiepskie nastroje, jakie zapanowały w polskiej branży mięsnej na wieść o tym, że znowu grozi jej potencjalny spadek obrotów po znakomitym roku ubiegłym, kiedy to Polska znalazła się po raz pierwszy w historii na trzecim miejscu wśród producentów wieprzowiny, deklasując Hiszpanię. Dla każdego coś... ciekawego Szkolenia, warsztaty, panele dyskusyjne i konferencje zorganizowano nie tylko dla hodowców bydła, świń i drobiu. Nie zapomniano o rolnikach specjalizujących się w innych działach pro-

17 Targi to 50 tys. mkw. powierzchni z najbogatszą ofertą producentów maszyn, urządzeń rolniczych i pojazdów S T R O N A 17 Marzec INFO Potwór na ośmiu kołach: ciągnik CLAAS AXION 850 o mocy 264 KM i tylnym podnośniku o udźwigu 10,2 t. dukcji rolnej, o ich żonach, a nawet... dzieciach. To właśnie dla najmłodszych przygotowano plac zabaw o wdzięcznej nazwie Junior Club, w którym spędzali przyjemnie czas, podczas gdy rodzice zajęci byli rozmowami biznesowymi lub zakupami. O atrakcyjny program zadbali studenci mechatroniki i rolnictwa przeprowadzając lekcje i zajęcia praktyczne (np. z użyciem animacji komputerowej) o tematyce rolniczej. Nie zabrakło oczywiście gier i zabaw. W związku z nową polityką unijną wspierającą bardzo wyraźnie młodych rolników (do 40. roku życia), którzy mają odwrócić fatalny trend w europejskim rolnictwie, którym się para coraz starsze pokolenie, organizatorzy Targów Polagra Premiery nie zapomnieli również o nich organizując w piątek 31 stycznia IV Edycję Europejskiego Dnia Młodego Rolnika. W przygotowanie tego przedsięwzięcia zaangażował się Związek Młodzieży Wiejskiej i Ministerstwo Rolnictwa. Dla młodych rolników reprezentujących organizacje i stowarzyszenia zrzeszone w Europejskiej Radzie Młodych Rolników przygotowano cały cykl seminariów, szkoleń i warsztatów, które stały się platformą do integracji młodych rolników z całej Europy. Swoje poczesne miejsce podczas tegorocznych targów znalazły kobiety. Przez cztery dni trwało wydarzenie całodniowe o nazwie Nowoczesna Gospodyni metamorfozy dla kobiet. Ten premierowy dzień kobiet zrealizowano w specjalnie wydzielonej strefie, gdzie panie towarzyszące swoim mężczyznom mogły w przytulnych warunkach napić się aromatycznej kawy lub Stoisko ze specjałami kuchni bułgarskiej. Można tam było kupić marynowane papryki, ostre papryczki czuszka, znakomite pasty na bazie pikantnej papryki, bakłażana i pomidorów i inne cuda orientalnej kuchni. herbaty oraz zjeść dobre ciastko. Panie mogły na miejscu skorzystać z porad specjalistów od makijażu, stylizacji lub diety. Dla nich też przygotowano dwa kiermasze: produktów regionalnych i wyrobów artystycznych. Do kupienia były również biżuteria, garnki, akcesoria kuchenne. Chętne mogły wystartować w konkursie kulinarnym na Tancerki na stoisku firmy VALTRA robiły furorę wśród targowej publiczności, m.in. dzięki wspaniałym układom choreograficznym. najlepszy placek drożdżowy. Wydarzenie Nowoczesna Gospodyni zorganizowano pod auspicjami Wielkopolskiej Izby Gastronomii. Jednym słowem targi Polagra Premiery były bardzo udane. Fani mechanizacji mieli co oglądać i podziwiać, smakosze mogli popróbować oraz zakupić specjały kuchni regionalnych (np. wileńskiej lub bułgarskiej), poszukiwacze nowinek przydatnych w domu mogli obejrzeć pokazy ostrzałek do noży i specjalnych preparatów do mycia szyb każdego rodzaju. Bogactwo oferty było wprost oszołamiające, co jest jednym z niewątpliwych atutów organizowanych co dwa lata Targów Motoryzacji Rolnictwa. I dlatego warto je zawsze odwiedzać. Wiesław Zdobylak Intytut SETI to organizacja, która zajmuje się badaniem istniena życia we wszechświecie. Jeden z naukowców Jason Rowe bada informacje zbierane od 2009 roku przez Teleskop Keplera. Jak się okazuje, we wszechświecie jest jeszcze 715 innych obiektów, które można uznać za planety. Prawie wszystkie z nich są ciałami mniejszymi od Neptuna i każde jest elementem innego większego układu. Podsumowując zbiory Teleskopu Kepler - odkryto ponad 300 systemów planetarnych podobnych do naszego. Łącznie astronomowie na całym świecie znają już prawie 1700 planet. Substancja wydłużająca życie to nie magia. Narodowy Instytut Starzenia w Barcelonie odkrył ważną rolę aktywowanego białka zwanego sirtuiną 1. Suplement ten wydłuża życie u myszy, poprawia ogólny stan zdrowia i - co ważne - odracza pojawianie się chorób związanych z wiekiem. Amerykanom udało się wydłużyć życie myszy o ok 9%! Wiecznie smaczna pizza to kolejny amerykański wynalazek stworzony przez ośrodek badawczy Natick. Pizza zachowuje świeżość dzięki m.in. nowemu składnikowi konserwującemu wilgotność oraz dodaniu żelaza do opakowania, które wchłania powietrze. Nowy typ pizzy to rewolucja w kuchni polowej. Żołnierze skazani na suchy prowiant w końcu będą mogli zjeść coś bardziej pożywnego, a co ważniejsze - smaczenego! Alice Herz-Sommer razem z mężem i synem byli więźniami obozu koncentracyjnego w Terezinie. Ona i jej syn mieli szczęście - znaleźli się w grupie 20 tysięcy więźniów, którym udało się przeżyć. Mąż został przewieziony do Auschwitz, gdzie zginął. 23 lutego Alice Herz- Sommer zmarła w Wielkiej Brytani w wieku 110 lat.

18 Marzec S T R O N A 18 U naszych wschodnich sąsiadów wybuchła epidemia afrykańskiego pomoru świń. Na polskich hodowców trzody chlewnej padł blady strach. Afrykański pomór świń na Litwie Pod koniec stycznia na Litwie wykryto przypadki niezwykle zaraźliwej choroby trzody chlewnej, tzw. afrykańskiego pomoru świń. Litewski rząd ogłosił sytuację nadzwyczajną w 6 regionach kraju, w tym graniczących z Polską. Zapadła też decyzja o wybiciu 20 tysięcy dzików (90 procent populacji), które są głównym roznosicielem choroby. Rosja i Białoruś ogłosiły, że wprowadzają trwające minimum 2 miesiące embargo na unijną wieprzowinę. Pierwsze przypadki afrykańskiego pomoru świń na Litwie odnotowano 24 stycznia na terenie powiatu solecznickiego i orańskiego przy granicy z Białorusią. Od tego czasu ogniska tej niezwykle groźnej dla trzody chlewnej choroby zidentyfikowano w czterech innych regionach Litwy, w tym przy granicy z Polską (powiaty łoździejski i olicki). W związku z tym na początku lutego rząd litewski ogłosił sytuację nadzwyczajną, wprowadzając strefy ochronne o promieniu od 10 do 40 kilometrów, w zależności od rygoru sanitarnego wprowadzanego w danym regionie. Jak dotąd nie odnotowano przypadków choroby w Polsce, ale hodowców trzody oraz myśliwych obowiązuje już specjalny alert. Warto przypomnieć, że po wykryciu pierwszych przypadków afrykańskiego pomoru świń na terenie Gruzji w regionie Batumi w 2011 r. oszacowano, że ryzyko przeniknięcia choroby do Polski oszacowano na 69 proc., a za realne uznano rozprzestrzenienie się zarazy również w Niemczech, co byłoby katastrofą dla unijnego sektora mięsnego. Afrykański pomór świń został zawleczony na Litwę z Białorusi, gdzie pierwsze przypadki odnotowano już w czerwcu 2013 r. Nosicielami choroby są dziki, które przywędrowały aż z regionu Kaukazu, a następnie swobodnie przekroczyły granicę z Litwą podchodząc w okresie zimy pod gospodarstwa rolne, w których trzymano świnie. W związku z rozwojem epidemii Litwa wprowadziła zakaz wywozu trzody oraz świeżych i mrożonych wyrobów z wieprzowiny, wzmożono również obserwację świń. Wprowadzono również drakońskie rozwiązania mające powstrzymać rozwój choroby: w regionach, gdzie odnotowano przypadki pomoru świń zostaną ubite wszystkie dziki (których populację na terenie Litwy szacuje się na 31 tysięcy sztuk), a ich tusze zostaną spalone. Na pozostałym terytorium populacja dzików ma być zmniejszona aż o 90 proc., przy czym wytępione zostaną niemal wszystkie knury. Oblicza się, że ubitych zostanie łącznie 20 tysięcy dzików. Sytuacją poważnie zaniepokojona jest Unia Europejska, zwłaszcza że Rosja, twie. W tej sytuacji minister rolnictwa zapowiedział, że Polska będzie się starać o odszkodowania za nałożone na nią embargo. Miałyby być one przyznawane z funduszy rezerwowych, choć z pewnością nie zrekompensują wszystkich strat polskich hodowców trzody chlewnej, których eksport do Rosji w ubiegłym roku wzrósł aż o 20 proc. Litwa ponownie zwróciła się do Komisji Europejskiej o przyznanie funduszy na budowę tymczasowego ogrodzenia wzdłuż granicy z Białorusią, tak by powstrzymać napływ zarażonych chorobą dzików. Po raz pierwszy o taką pomoc rząd Litwy wystąpił już latem ubiegłego roku, lecz żadnych pieniędzy nie otrzymał. Szacuje się, że budowa ogrodzenia kosztować będzie 15 mln litów, natomiast akcja zabijania dzików, która potrwa do końca roku, pochłonie co najmniej 6,25 mln litów. Nie jest wykluczone, że w najbliższych miesiącach podobne ogrodzenie powstanie na granicy polsko-białoruskiej. Afrykański pomór świń nie jest chorobą wirusową groźną dla ludzi. Jest natomiast szalenie niebezpieczny dla trzody i generuje bardzo duże straty materialne. Rozprzestrzenia się poprzez odwiedziny osób w gospodarstwach, wodę, paszę, sprzęt i wyposażenie rolnicze oraz przez odpadki kuchenne, którymi skarmiane są świnie. Śmiertelność zarażonych świń wynosi praktycznie NA BALE.pl Wychodząc naprzeciw waszym potrzebom, by za rozsądną cenę zabezpieczyć przed warunkami pogodowymi baloty słomy, maszyny rolnicze i wszystko inne co dla was drogocenne, stworzyliśmy typoszereg bezfundamętowych konstrukcji stalowych krytych plandeką o szerokościach 8, 9 oraz 12 m, a długości dowolnej, jako alternatywę dla stacjonarnych hal. Producent Zakład Mechaniczny Progress Nowa Wieś Książęca 4a, Bralin kom , REKLAMA Afrykański pomór świń jest niezwykle zaraźliwą i śmiertelną dla trzody chlewnej chorobą wirusową. W trakcie jej zwalczania obowiązują drakońskie środki ostrożności, w tym dezynfekcja ubrań i sprzętu. Białoruś, Ukraina i Łotwa wprowadziły już embargo na import wieprzowiny z Litwy. Dodatkowo Rosja wstrzymała import wieprzowiny z całej Unii Europejskiej, w tym z Polski. A jak pamiętamy, Rosja, to obok Niemiec, drugi co do ważności rynek zbytu polskiej wieprzowiny w Europie. Oblicza się, że w 2013 r. wartość eksportu wieprzowiny do tych dwóch krajów wyniosła aż 1,3 mld euro. Embargiem na eksport wieprzowiny bardzo poważnie zaniepokojona jest Polska. Minister rolnictwa Stanisław Kalemba kilkakrotnie w ostatnim czasie przypominał, że nasz kraj, w porozumieniu z Komisją Europejską, walczy o tzw. regionalizację embarga, co oznacza, że zakazem eksportu wieprzowiny objęta zostałaby tylko Litwa, a nie wszystkie kraje członkowskie. Zdaniem unijnych komisarzy restrykcje w handlu wieprzowiną są zbyt ostre w stosunku do rzeczywistej sytuacji. Na takie postawienie sprawy nie wyraża zgody rosyjski inspektor weterynaryjny i fitosanitarny, który uważa, że pod pojęciem regionu Rosja rozumie nie tylko Litwę, ale też Polskę. Jak zapowiedział rosyjskie embargo na eksport wieprzowiny z Unii Europejskiej potrwa minimum dwa miesiące. Wiadomo też, że rosyjskie i białoruskie embargo na wieprzowinę spowodowało już szkody w polskim rolnic- 100 proc. i nie jest znany jakikolwiek efektywny sposób leczenia zarażonych zwierząt. Zwalczanie choroby w praktyce polega na zabijaniu wszystkich zarażonych i podejrzanych o zarażenie świń, których mięso jest spalane. Wirus afrykańskiego pomoru świń jest bowiem niezwykle odporny na wysoką temperaturę, krótkotrwałe gotowanie, wędzenie, wysychanie, procesy gnilne. W mięsie mrożonym wirus może przetrwać nawet do pół roku. Zwalczanie afrykańskiego pomoru świń jest prowadzone z urzędu. Każdy hodowca, który podejrzewa wystąpienie w swoim stadzie przypadku pomoru świń musi ten fakt zgłosić (pod rygorem sankcji karnej) do powiatowego lekarza weterynarii lub wójta czy burmistrza. Wiesław Zdobylak

19 30 produktów zdobyło uznanie jury MTMR Polagra Premiery S T R O N A 19 Marzec Trzydziestu złotych medalistów tegorocznej Polagry O Złoty Medal MTP rywalizowało w tym roku niemal 500 produktów. Jury pod przewodnictwem prof. Grzegorza Skrzypczaka przyznało wyróżnienia za innowacyjność i oryginalność aż 30 produktom, tak różnym jak traktory, siewniki, kamery, drony, a nawet nasiona i warzywa! Złote Medale przyznawane podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich to pewna rekomendacja dla rolników, jakimi produktami, technologiami, czy w końcu maszynami i urządzeniami rolniczymi powinni szczególnie się zainteresować. Zakup któregoś z nagrodzonych produktów to gwarancja podniesienia efektywności produkcji rolnej. Oczywiście organizatorzy wystawy Polagra Premiery zadbali o to, by wszystkie nagrodzone produkty były dostępne na miejscu dla zwiedzających. Dość powiedzieć, że przy stoiskach z nagrodzonymi maszynami i pojazdami rolniczymi gromadziły się tłumy. Poniżej przedstawiamy pełną listę złotych medalistów, z podziałem na poszczególne kategorie. I tak wśród warzyw wyróżniono: pomidora MIESZKO F1 (bardzo twarde eliptyczne owoce), fasolę szparagową karłową żółtostrąkową ERLA (zaledwie 66-dniowy okres wegetacji), pszenicę zwyczajną jarą IZERA (wyjątkowo wysokie plonowanie), jęczmień jary SUWEREN (podwyższona tolerancja na suszę), pszenżyto ozime BO- ROWIK (najwyżej plonująca odmiana pszenżyta), pszenicę ozimą ARKADIA (b. wysokie parametry jakościowe ziarna), łubin żółty BARYT (mała wrażliwość na opóźnienie terminu siewu), cebulę Petra F1 (regularny kolisty kształt), pszenicę ozimą ASTORIA (pszenica o dorodnym ziarnie) i fasolę zwykłą karłową ARKANA (b. dobra odporność polowa na choroby). Oporządzenie w gospodarstwie rolnym reprezentują cztery produkty. Pierwszym jest program komputerowy BIG FARM NET stworzony z myślą o zarządzaniu zarówno pojedynczym budynkiem, jak i całą farmą. Umożliwia kontrolę i sterowanie zamontowanymi systemami, np. ilością zadawanej paszy, wodą, oświetleniem i klimatem. Z kolei AGRO OBSERWA- TOR to nowoczesny system określania stanu i strat roślin polowych za pomocą bezzałogowych obiektów latających. System ten jest w stanie dostarczyć rolnikowi za pomocą teledetekcji aktualną wiedzę na temat stanu upraw podczas wegetacji oraz o szkodach w uprawach wynikających np. z gradobicia, podtopienia lub aktywności zwierzyny leśnej. Trzecim nagrodzonym produktem jest GRAIN QUALITY CAMERA do kombajnów LEXION 770 i LEXION 780. Jest to kamera wysokiej rozdzielczości informująca w czasie rzeczywistym operatora kombajnu o jakości ziarna trafiającego do zbiornika. Ostatnim wyróżnionym w tej grupie produktem jest preparat pszczelarski Api Bio Farma będący kompozycją mikroorganizmów i 9 ziół. Dzięki niemu można uzyskać stabilizację rodzin pszczelich osłabionych i zahamować ubytek pszczół lotnych, jak również zapewnić higienizację ula. Preparat został opracowany przez Dolnośląskie Regionalne Centrum Mikroorganizmów i jest owocem 3-letnich doświadczeń prowadzonych wraz z pszczelarzami z okolic Wrocławia i Oleśnicy. Wśród nagrodzonych złotym medalem urządzeń rolniczych należy wymienić: siewnik pneumatyczny AEROSEM, zaprawiarkę do pracy ciągłej HANKA 25W, pielnik wielofunkcyjny do termicznego i mechanicznego niszczenia chwastów produkowany przez Agro Techno Centrum ŁUKOMET, agregaty TIGER XL DRILL do przedsiewnej uprawy gleby i jednoczesnego wysiewu nasion, rozsiewacz nawozu Amazone ZA-Ts 4200 Ultra Profis Hydro, przetrząsacz CLAAS VOLTRO 800, krótka brona talerzowa RUBIN 12 oraz opryskiwacz przyczepiany GOLIAT PLUS 6000/28/ ALU z komputerem DELTA 80. Targi Polagra to jednak miejsce do prezentacji przede wszystkim najnowocześniejszych maszyn rolniczych i pojazdów transportowych. W tej prestiżowej kategorii Złoty Medal zdobyły takie monumentalne pojazdy, jak ciągnik John Deere 729OR, sieczkarnia John Deere serii 7080i, ciągnik Valtra serii S 4 generacji model S 354, ciągnik Fendt 800 Vario, ciągnik Massey Ferguson MF 5612, kombajn zbożowy Fendt 9490 X, ciągnik CLAAS AXION 850 i opryskiwacz samojezdny URAGANO. Nic dziwnego zatem, że to właśnie przy ich stoiskach zgromadziła się największa publiczność targowa i właśnie tam zrobiono najwięcej zdjęć. Wszyscy podziwiali wielkość tych pojazdów i ich niezwykłe wręcz możliwości. Wiesław Zdobylak REKLAMA

20 20 Marzec, Zniesienie kwot mlecznych nowe szanse czy zagrożenie? Zniesienie limitów mlecznych rynku wydaje się nieść nowe szanse dla wszystkich, którzy musieli wydawać pieniądze na zakup dodatkowej kwoty mlecznej. Producenci w całej Polsce obawiają się jednak, że uwolnienie surowca spowoduje nagły spadek ceny za produkowany w pocie czoła litr. są dobre strony kwotowania? Dotychczas wielu rolników zamiast przeznaczać zyski na rozwój swojego gospodarstwa, przeznaczało środki na wykup dodatkowych kwot mlecznych. Duże, zmechanizowane gospodarstwa stawiające na rozwój gospodarstwa nie powinny więc się tych zmian obawiać. Przewidywania są takie, że hodowcy powinni skorzystać z szansy i nastawić się na zwiększenie stada w celu w podniesienia produkcji, a tym samym opłacalności swojego interesu. Jak długo potrwa hossa na rynku mleka? Tego nie wie nikt. Pozostaje obserwować rynek i mieć nadzieję na utrzymanie się korzystnej tendencji. Podaż i popyt mleka W krajach Unii Europejskiej rok kwotowy, który zakończy się wraz z ostatnim dniem marca 2015 r., będzie ostatnim rokiem obejmującym system kwotowania produkcji mleka. Z tym dniem rynek mleka zostanie uwolniony, a hodowców nie będą ograniczały dotychczasowe kary za nadprodukcję. Już od roku 2009 krajowa kwota mleczna dla państw UE była systematycznie zwiększana z roku na rok o 1%, tak, aby przygotować rynek na większą produkcję i zaopatrzenie w mleko i przetwory mleczne po zlikwidowaniu limitów. O ich zniesienie już wcześniej zabiegała część producentów. Pomimo tego pojawiają się obawy, że rolnicy z innych krajów przy sprzyjających warunkach klimatycznych mogą pozyskać tańsze pasze i w ten sposób taniej produkować mleko. Analogicznie konkurencja wzrośnie na rodzimym rynku. Wtedy podaż znacznie się zwiększy, a ceny za surowiec drastycznie spadną w dół. Zwiększenie produkcji o kilka procent w całej UE nie powinno spowodować drastycznego spadku ceny mleka czy przetworu. Jednak gdy pojawi się byt dużo produktów, rozpocznie się walka o odbiorców, a ceny tym samym spadną w dół. Jakie Hossa na rynku mleka Unia zastosuje pewne mechanizmy osłonowe po likwidacji limitów obejmujących produkcję mleka, aby zapewnić stabilizację rynku. Podstawą do tego ma być tzw. pakiet mleczny (milk package), który zostanie opracowany przez Radę UE i Parlament Europejski. Będzie on obowiązywał od 1 kwietnia 2015 r. we wszystkich krajach państw stowarzyszonych. Pakiet ma za zadanie wzmocnić pozycję producentów mleka uzależnionych od firm skupujących surowiec, a rząd będzie mógł wprowadzić obowiązkowe kontrakty, które rolnik będzie nawiązywał z przetwórcą. Ma to dać szansę gospodarzom na zbiorowe negocjowanie umów (poprzez organizacje rolnicze, zgodnie z przepisami o konkurencji). Pakiet mleczny ma zabezpieczyć pozycję producentów i pomóc im w funkcjonowaniu w nowych realiach rynkowych. Ponadto przewiduje się w celu poprawy funkcjonowania rynku serów wprowadzić system zarządzania podażą dla niektórych chronionych geograficznie produktów w tej kategorii. Nikt nie pamięta lepszych cen za mleko, niż te obecnie panujące na rynku. Gospodarze zajmujący się produkcją mleka nie z jednego pieca już jedli chleb. Koniunktura na tym rynku jest zmienna jak w kalejdoskopie, a na przestrzeni ostatnich lat cena za litr wahała się od skrajnie nieopłacalnych 0,50 gr do ponad 2 zł (tak jak jest dzisiaj w niektórych regionach Polski). Miejmy nadzieję, że tendencja zwyżkowa się utrzyma jak najdłużej. Dla wielu uspakajającą informacją jest to, że mleko jest produktem, na który zawsze było, jest i będzie ogromne zapotrzebowanie. A czy czarne scenariusze po zniesieniu kwotowania się spełnią? Przypomnijmy, że Unia już dwukrotnie przesuwała termin w którym miało być zniesione kwotowanie... Jadwiga Jaszek REKLAMA REKLAMA

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020.

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Od początku 2015 roku przepisy krajowe, na podstawie których udzielana jest pomoc publiczna w rolnictwie muszą być dostosowane do zasad udzielania pomocy

Bardziej szczegółowo

Co naleŝy zrobić, aby otrzymać kredyt klęskowy?

Co naleŝy zrobić, aby otrzymać kredyt klęskowy? Rolnicy poszkodowani w wyniku klęsk Ŝywiołowych mogą skorzystać z preferencyjnie oprocentowanych kredytów na wznowienie produkcji w swoich gospodarstwach Obfite opady deszczu występujące w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 roku udziela wsparcia finansowego, które obejmuje m.in. spłacanie za rolników części należnych bankom odsetek

Bardziej szczegółowo

RADY MINISTRÓW. z dnia 21 sierpnia 2012 r.

RADY MINISTRÓW. z dnia 21 sierpnia 2012 r. RM 110-108-12 R O Z P O R Z Ą D Z E N I E RADY MINISTRÓW z dnia 21 sierpnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Na

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

3. Kredyty na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku Ŝycia (symbol nmr)

3. Kredyty na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku Ŝycia (symbol nmr) WARMIŃSKI BANK SPÓŁDZIELCZY Informujemy uprzejmie, Ŝe Warmiński Bank Spółdzielczy współpracuje z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie poniŝszych linii kredytowych: L.p. Linie kredytowe

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE)

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) - 4 - UZASADNIENIE Zmiana rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn.

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych

Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych Linie kredytowe Kredyty z dopłatami ARiMR do oprocentowania Kredyt z linii RR na inwestycje w rolnictwie może być przeznaczony: Budowa, rozbudowa,

Bardziej szczegółowo

TABELA oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązuje od dn. 17.05.2013r.

TABELA oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązuje od dn. 17.05.2013r. Strona 1 z 6 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 63/2013 Zarządu Banku TABELA oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązuje od dn. 17.05.2013r. I. RACHUNKI w PLN oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH Załącznik Nr 1 do Uchwały 56/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Iłży z dnia 08.10.2014 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH

Bardziej szczegółowo

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Aleksandra Szelągowska (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) dr Krzysztof

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 93/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Iłży z dnia 23.12.2014 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich USTAWA z dnia....2015 r. Projekt o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Bardziej szczegółowo

TABELA. II. RACHUNKI w USD, EUR, GBP, CHF oprocentowanie stałe Wszystkie Oddziały 1. Rachunki bieżące

TABELA. II. RACHUNKI w USD, EUR, GBP, CHF oprocentowanie stałe Wszystkie Oddziały 1. Rachunki bieżące Strona 1 z 7 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 104/2015 Zarządu Banku TABELA oprocentowania produktów bankowych wyłączonych z oferty w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązujących od dnia 01.08.2015r.

Bardziej szczegółowo

zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 1374: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW (wyciąg) z dnia 12 października 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych takich jak

Bardziej szczegółowo

kwartału, bądź zapłacenie ich w niepełnym wymiarze, powoduje powiększenie wymiaru

kwartału, bądź zapłacenie ich w niepełnym wymiarze, powoduje powiększenie wymiaru II. Program pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. Program

Bardziej szczegółowo

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020

Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 Warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości objętego PROW 2014-2020 1. W ramach poddziałania pomoc przyznawana jest rolnikowi aktywnemu zawodowo,

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

KLĘSKI 2012 r. pomoc

KLĘSKI 2012 r. pomoc KLĘSKI 2012 r. pomoc Nasz kraj coraz częściej nawiedzają niekorzystne zjawiska atmosferyczne oraz liczne anomalia pogodowe. W ubiegłym roku były to przymrozki wiosenne, huragany i powodzie w obecnym roku

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla poszkodowanych w wyniku klęsk żywiołowych gospodarstw rolnych w 2013 roku

Pomoc dla poszkodowanych w wyniku klęsk żywiołowych gospodarstw rolnych w 2013 roku Pomoc dla poszkodowanych w wyniku klęsk żywiołowych gospodarstw rolnych w 2013 roku Co zrobić w razie powstania szkód Dolny Śląsk, ze względu na swoje położenie posiada klimat, który charakteryzuje się

Bardziej szczegółowo

Linia kredytowa nmr - kredyty na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku życia

Linia kredytowa nmr - kredyty na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku życia Linia kredytowa nmr - kredyty na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku życia Przeznaczenie kredytu, cel inwestycji Zakup lub modernizacja ( budowa, przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r.

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. I. Płatności bezpośrednie w 2014 r. Zgodnie z procedowanym obecnie projektem ustawy

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E W projekcie ustawy o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zaproponowano rozwiązania zachęcające zakłady ubezpieczeń do zawierania umów

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia... 2015r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o opłacie skarbowej

USTAWA z dnia... 2015r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o opłacie skarbowej USTAWA z dnia... 2015r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o opłacie skarbowej Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych

Bardziej szczegółowo

z dnia 31 sierpnia 2015 r.

z dnia 31 sierpnia 2015 r. RM-111-148-15 U C H WA Ł A N R 1 4 7 / 2 0 1 5 R A D Y M I N I S T R Ó W z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie ustanowienia programu pomocy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli szkody w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Uwaga Rolnicy UBEZPIECZENIA OBOWIĄZKOWE ROLNIKÓW

Uwaga Rolnicy UBEZPIECZENIA OBOWIĄZKOWE ROLNIKÓW Uwaga Rolnicy Wójt Gminy Leoncin przypomina, iż ustawodawca nałożył na producentów rolnych obowiązek ubezpieczeniowy. W związku z tym, poniżej przedstawiamy wyciąg najistotniejszych zapisów: Ustawy o ubezpieczeniach

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania RR Z PR K01 K02 na inwestycje w rolnictwie i rybactwie na zakup ziemi (formuła de minimis)

Bardziej szczegółowo

Jednostka odpowiedzialna /osoba odpowiedzialna 1 2 3 4 5 6. Konsultacja, weryfikacja, akceptacja /osoba. Proces / czynność

Jednostka odpowiedzialna /osoba odpowiedzialna 1 2 3 4 5 6. Konsultacja, weryfikacja, akceptacja /osoba. Proces / czynność Lp. Procedura postępowania związana z szacowaniem szkód i uruchomieniem kredytów na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych dotkniętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, dla urzędów gmin

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim Kto i na jakie wsparcie może liczyć na polskiej wsi w latach 2015 2020 -System płatności bezpośrednich w latach 2015-2020 - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Spotkanie z ministrem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie.

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Oferta dla rolników O BANKU Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Działa w Polsce od ponad 80 lat

Bardziej szczegółowo

Konsultacja, weryfikacja, akceptacja /osoba

Konsultacja, weryfikacja, akceptacja /osoba Lp. Procedura postępowania związana z szacowaniem szkód i uruchomieniem kredytów na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych dotkniętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi dla urzędów gmin

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2011 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Warszawa, luty 2011 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Warszawa, luty 2011 r. Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

URZĄD GMINY DOPIEWO WNIOSEK 1) O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:......

URZĄD GMINY DOPIEWO WNIOSEK 1) O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

U S T A W A. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Projekt U S T A W A z dnia o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich 1) Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 26 lipca 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 26 lipca 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 167 9738 Poz. 996 996 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

Warszawa, 25 czerwca 2014 r. System płatności ł ś ibezpośrednichś w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Intencją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest wykorzystanie środków pochodzących z II-go filaru na rolnictwo aktywne

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020 w latach 2014-2020 Wrzesień 2015 r. Budżet na Modernizację gospodarstw rolnych w ramach PROW (w mld euro) 2,46 2,50 PROW 2007-2013 PROW 2014-2020 Maksymalna kwota pomocy (w tys. zł) PROW 2007-2013 300

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH

BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH I FILIACH Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 27/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Iłży z dnia 29.04.2015r BANK SPÓŁDZIELCZY W IŁŻY TABELA OPROCENTOWANIA KREDYTÓW OBOWIĄZUJĄCA W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W IŁŻY JEGO ODDZIAŁACH

Bardziej szczegółowo

Na terenie gmin/y:...

Na terenie gmin/y:... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. URZĄD GMINY TARNOWO PODGÓRNE Ul. Poznańska 115 62-080 Tarnowo Podgórne

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Agencja Rynku Rolnego (ARR), w uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), rozpoczęła działania w ramach mechanizmu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Do niniejszego wniosku należy dołączyć kserokopię wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok przez ARiMR i zachować zgodność danych

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:....

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 234 Wojewody Mazowieckiego z dnia

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Zielona Góra 27.04.2016 Zgodnie z USTAWĄ z dnia 20 lutego

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów kredytowych

Tabela oprocentowania produktów kredytowych Załącznik do Uchwały nr 217/2015 Zarządu Powiatowego Banku Spółdzielczego we Wrześni z dnia 6 listopada 2015 roku Powiatowy Bank Spółdzielczy we Wrześni Rok założenia 1871 Tabela oprocentowania produktów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej

Bardziej szczegółowo

Jednostka odpowiedzialna /osoba odpowiedzialna 1 2 3 4 5 6. Niezwłocznie

Jednostka odpowiedzialna /osoba odpowiedzialna 1 2 3 4 5 6. Niezwłocznie Lp. Procedura postępowania związana z szacowaniem szkód i uruchomieniem kredytów na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych dotkniętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, dla urzędów gmin

Bardziej szczegółowo

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarządzeniem Nr 226/09 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 czerwca 2009r. I. Przepisy

Bardziej szczegółowo

PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE

PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE, PŁATNOŚCI ONW, PŁATNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWE Rolnicy ubiegający się o płatności obszarowe w gospodarstwach, w których wystąpiła siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności: zachowują

Bardziej szczegółowo

1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych PZU Uprawy Zmiana OWU od 18.09.2015 wynikająca ze zmiany ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Dz.U. z 2015 poz. 577 z późn.zm) Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy dla rolników poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych

Formy pomocy dla rolników poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych Formy pomocy dla rolników poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych Producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, takich jak susza, grad, deszcz nawalny,

Bardziej szczegółowo

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu:

Bardziej szczegółowo

Nowinki Dolnośląskiej Izby Rolniczej 03.12-09.12.2010

Nowinki Dolnośląskiej Izby Rolniczej 03.12-09.12.2010 Nowinki Dolnośląskiej Izby Rolniczej 03.12-09.12.2010 03.12.2010 Ponad 18,9 miliarda złotych wypłaciła ARiMR z PROW 2007-13. Polska jest liderem realizacji Programu w Unii Europejskiej. Wysokość wypłacanych

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 02/III/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 05-03-2014r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 marca 2012 r. Poz. 282 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 14 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 15 marca 2012 r. Poz. 282 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 14 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 marca 2012 r. Poz. 282 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 14 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów kredytowych

Tabela oprocentowania produktów kredytowych Załącznik do Uchwały nr 68/2015 Zarządu Powiatowego Banku Spółdzielczego we Wrześni z dnia 18 marca 2015 roku Powiatowy Bank Spółdzielczy we Wrześni Rok założenia 1871 Tabela oprocentowania produktów kredytowych

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LBY-4101-28-03/2011 P/11/125 Bydgoszcz, dnia marca 2012 r. Pan Wiesław Drożdża Prezes Zarządu Banku Spółdzielczego w Łasinie WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r.

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności 1) Art. 1. Ustawa określa

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

- oprocentowanie ogółem, 2,8125 - oprocentowanie od kredytobiorcy: 2,0000

- oprocentowanie ogółem, 2,8125 - oprocentowanie od kredytobiorcy: 2,0000 KOMUNIKAT NR 023/2014-01-DMŚ Z DNIA 31 PAŹDZIERNIKA 2014 r. OPROCENTOWANIE KREDYTÓW PREFERENCYJNYCH ORAZ KREDYTÓW I POŻYCZEK PRZERMINOWANYCH Uprzejmie informujemy, że od dnia połączenia Nordea Bank Polska

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu: Targi Lublin S.A.

Bardziej szczegółowo

... (imię i nazwisko, nazwa podmiotu ubiegającego się o kredyt na wznowienie produkcji) ...

... (imię i nazwisko, nazwa podmiotu ubiegającego się o kredyt na wznowienie produkcji) ... Wzór wniosku o udzielenie kredytu na wznowienie produkcji w gospodarstwie rolnym i dziale specjalnym produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE Poręczenia Tytuł kredytowe prezentacji udzielane przez Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE BGK Dolnośląski Fundusz Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

WIADOMOŚCI - INFORMACJE - OPINIE nr 6/2014. Aktualności... 2 PROW 2007-2013... 8. Szkolenia... 9

WIADOMOŚCI - INFORMACJE - OPINIE nr 6/2014. Aktualności... 2 PROW 2007-2013... 8. Szkolenia... 9 WIADOMOŚCI - INFORMACJE - OPINIE nr 6/2014 W NUMERZE: Wybierz numer strony... 2 PROW 2007-2013... 8 Szkolenia... 9 Zapraszamy POMORSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W GDAŃSKU AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH MAZOVIA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH MAZOVIA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO Załącznik do uchwały nr 85/2015 Zarządu Mazovia Banku Spółdzielczego z dnia 3 lipca 2015 roku TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH MAZOVIA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO DLA ROLNIKÓW obowiązuje od dnia 6 lipca

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Zakres informacji/ dokumentów wymaganych dla działania Ułatwianie startu młodym rolnikom

Zakres informacji/ dokumentów wymaganych dla działania Ułatwianie startu młodym rolnikom Zakres informacji/ dokumentów wymaganych dla działania Ułatwianie startu młodym rolnikom 1. Dane osobowe rolnika i jego małżonka: Numer producenta (gospodarstwa) jeśli Wnioskodawca lub jego małżonek już

Bardziej szczegółowo

TABELA oprocentowania produktów bankowych wyłączonych z oferty w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązujących od dnia 04.05.2015r.

TABELA oprocentowania produktów bankowych wyłączonych z oferty w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązujących od dnia 04.05.2015r. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 76/2015 Zarządu Banku TABELA oprocentowania produktów bankowych wyłączonych z oferty w Banku Spółdzielczym w Krasnymstawie obowiązujących od dnia 04.05.2015r. I. RACHUNKI w

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r.

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. Opracowano na podstawie Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas Oznakowanie żywności ekologicznej Renata Lubas Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Motywy zakup żywności ekologicznaj walory

Bardziej szczegółowo