MACIERZYŃSTWO A SEKSUALNOŚĆ KOBIETY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MACIERZYŃSTWO A SEKSUALNOŚĆ KOBIETY"

Transkrypt

1 MACIERZYŃSTWO A SEKSUALNOŚĆ KOBIETY Beata Świątek-Brzezińska, Uniwersytet Jagielloński Streszczenie Wiele kobiet doświadcza trudności w sferze intymności i seksualności po urodzeniu dziecka. Topos matki, ukazujący kobietę jako istotę skoncentrowaną przede wszystkim na potomstwie i jego potrzebach, często zdaje się przesłaniać problem seksualności kobiety matki, w najlepszym wypadku spychając ją na dalszy plan. Celem prezentowanych analiz jest ukazanie wybranych problemów współczesnych młodych matek. W celu nakreślenia obrazu omawianego zjawiska analizie poddano wyniki doniesień naukowych, a także wypowiedzi kobiet na blogach i forach internetowych. Wyniki analiz ukazują szereg lęków i obaw dotyczących sfery seksualności, towarzyszących współczesnym kobietom matkom, ale także ich żywe zainteresowanie tematem, większą świadomość własnego ciała i potrzeb, oraz większą aktywność podejmowaną w celu poprawy doświadczeń w sferze własnej intymności i seksualności. Wszystko to wskazuje na potrzebę walki ze szkodliwym stereotypem matki jako aseksualnej istoty skupionej wyłącznie na dziecku.

2 METODA ANALIZA DONIESIEŃ Z BADAŃ (NAJCZĘŚCIEJ PRZYTACZANE ARTYKUŁY PRZYBLIŻONO PONIŻEJ) ORAZ WPISÓW MŁODYCH MATEK NA BLOGACH I FORACH INTERNETOWYCH PORÓWNANIE ZACHOWAŃ INTYMNYCH KOBIET PRZED CIĄŻĄ I PO PORODZIE (Gałązka i in., 2013) POCZUCIE ATRAKCYJNOŚCI SEKSUALNEJ KOBIET W WIEKU PROKREACYJNYM PO PRZEBYCIU CIĄŻY I OKRESU KARMIENIA (Michaj i Stankowska, 2011) Osoby badane: 50 kobiet w wieku rozrodczym, które przynajmniej raz rodziły i prowadzą aktywne życie seksualne; Stosowane narzędzia: Kwestionariusz dotyczący wybranych aspektów seksualności (pytania otwarte i zamknięte). Osoby badane: 254 kobiet, których pierwsze dziecko w momencie przeprowadzania badania znajdowało się w okresie poniemowlęcym, między 2 a 3 rokiem życia. Stosowane narzędzia: Kwestionariusz do badania wybranych aspektów seksualności kobiet, Kwestionariusz aktywności seksualnej kobiet oraz Kwestionariusz do badania wybranych doświadczeń związanych z macierzyństwem. Analiza wybranych wpisów kobiet na forach: kafeteria.pl, temat ciąża, poród, macierzyństwo (5293 strony, na każdej około 40 wątków); gazeta.pl edziecko, temat ciąża i poród ( wątków stan na , liczby te oczywiście zmieniają się ze względu na ciągły dostęp i aktywność użytkowników wymienionych stron). Autorskie blogi młodych matek, m. in.: ; JamesMumSaid

3 ŚWIADOMOŚĆ WŁASNEJ SEKSUALNOŚCI MŁODYCH MATEK Sfera intymności i seksualności człowieka jest bardzo ważną częścią życia. Kreuje ludzką psychikę, fizyczność oraz emocje. Ciąża, poród oraz połóg stanowią szczególny i ważny etap w życiu kobiety, wpływający w istotny sposób na rodzaj i formę przeżywania kontaktów intymnych. (Gałązka i in., 2013). To, że kobiety coraz częściej przypisują duże znaczenie swojej seksualności znajduje potwierdzenie także poprzez bardzo duże zainteresowanie kobiet omawianą tematyką, znajdujące odbicie w ilości wątków, komentarzy i wpisów na forach internetowych dedykowanych kobietom. Młode mamy wymieniają się tam doświadczeniami, obawami, radami, poszukują informacji i same odpowiadają na pytania koleżanek. Można spotkać się z różnymi opiniami na ten temat, do głosu dochodzą także kobiety, które często dopiero nie radząc sobie ze stereotypową rolą Matki Polki, odkrywają, że macierzyństwo nie musi być okresem smutnym, a przede wszystkim wykańczającym fizycznie i psychicznie (Sokolińska, 2009; 2011). Ocena znaczenia własnej seksualności 16% 43% (Gałązka i in., 2013) 6% 4% 31% 1. Nie ma dla mnie znaczenia 2. Ma dla mnie małe znaczenie 3. Ma dla mnie średnie znaczenie 4. Ma dla mnie duże znaczenie 5. Ma dla mnie badzo duże znaczenie

4 SPOSOBY ZWIĘKSZANIA WŁASNEJ ATRAKCYJNOŚCI SEKSUALNEJ Przekonanie o odpowiedzialności za własną seksualność wyraziło aż 187 (73,6%) badanych kobiet (Machaj i Stankowska, 2011). Co ważne, okazało się, że młode mamy nie tylko deklarują takie poczucie odpowiedzialności, ale w celu zwiększania własnej atrakcyjności seksualnej podejmują szereg zabiegów. Otrzymane wyniki zaprezentowano na wykresie 2. Wszystkie te sposoby omawiane są także przez kobiety na forach internetowych, przy czym często towarzyszą im pozytywne lub negatywne opinie świadczące o wcześniejszym korzystaniu. Sposoby zwiększania atrakcyjności seksualnej (Machaj i Stankowska, 2011) % kobiet deklarujących podejmowanie wybranych działań w celu zwiększenia swojej atrakcyjności seksualnej 42,2 31,8 51,1 50, ,2 31,8 38,9 64,9 74,4 55,9 36,2 12,5 74,4 9,4 3,9 13,3 20

5 Ciąża Poród Ciąża dla każdej kobiety jest czasem ogromnych przemian. Począwszy od fizycznych poprzez hormonalne, aż do emocjonalnych. (Beisert, 2010). Ciąża, szczególnie pierwsza, jest okresem w życiu kobiety, w którym dochodzi do zmiany ról życiowych i priorytetów. Do obowiązków związanych z byciem żoną/partnerką, dochodzą zadania związane z macierzyństwem. Para staje się rodziną, co powoduje zmiany również w życiu seksualnym dwojga ludzi (Alexander i in., 1995). Na szczęście od wielu lat zwiększa się zainteresowanie potrzebami natury psychologicznej, które mają kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu. Stosunkowo dobrze opisane są też specyficzne problemy kobiet w sferze intymności i seksualności (Beisert, 2010; Gałązka i in., 2013; Lew-Starowicz i in., 2011; Makara-Studzińska i in., 2009) Epizjotomia znacznie obniża satysfakcję seksualną. Kobiety, które urodziły dziecko bez żadnych obrażeń, rzadziej zgłaszają występowanie bólu w trakcie stosunków płciowych, a odczuwanie orgazmu określają jako intensywne (Stadnicka, 2009; Gałązka i in. 2013). Na czas ponownego podjęcia współżycia płciowego nie wpływa sposób ukończenia ciąży, jednak kobiety, które urodziły przez cięcie cesarskie częściej wyrażały zadowolenie z kontaktów intymnych zarówno przed ciążą, jak i po porodzie (Gałązka i in., 2013). Co więcej, kobiety, które rodziły drogą cięcia cesarskiego nie miały żadnych obaw związanych z ponownym rozpoczęciem współżycia (Gałązka i in., 2013). W ostatnim czasie zwiększyła się liczba porodów zakończonych cc (Wilczyńska i in., 2008). Być może spowodowane jest to także wzrostem zainteresowania i świadomości kobiet, które coraz częściej chcą samodzielnie decydować także o sposobie zakończenia ciąży. Stosunek kobiet do tego zagadnienia jest bardzo emocjonalny, co potwierdzają liczne wpisy na forach internetowych. Co szczególnie ciekawe, zwolenniczki obu sposobów porodu zazwyczaj powołują się na dobro dziecka, stawiając je ponad wszystko. Liczne są wpisy wyrażające obawy o powrót do współżycia po porodzie.

6 MACIERZYŃSTWO 34% Doświadczanie problemów związanych z podjęciem współżycia seksualnego po porodzie 8% 4% 10% (Gałązka i in., 2013) 28% 16% Nie Nie zastanawiałam się nad tym Nie, ale mój partner ma/miał obawy Tak boję się/ bałam się jak to będzie Pierwszy stosunek był dla mnie krępujący Inne Większość badanych (78%) nie zauważyła zmian między aktywnością seksualną przed zajściem w ciążę i po porodzie. Dla 15% kontakty intymne straciły na swojej atrakcyjności, a 7% stwierdziło, że seks nie jest już dla nich atrakcyjny. W zdecydowanej większości (78%) pierwszym kontaktem intymnym po porodzie był pełny stosunek pochwowy. Zadowolenie z kontaktów seksualnych wyraziło ponad ¾ badanych (84%). Ponad ¾ badanych (78%) uważała, że ich partner jest zadowolony z podejmowanej aktywności seksualnej. (Gałązka i in., 2013)

7 MACIERZYŃSTWO Poczucie atrakcyjności kobiet przed, w trakcie oraz po przebytej ciąży i okresie karmienia W czasie ciąży Po okresie ciąży i karmienia (Machaj i Stankowska, 2011) Wzrost poziomu zadowolenia z wyglądu piersi Spadek poziomu zadowolenia z wyglądu: brzucha, bioder, pośladków, ud, nóg, stóp, sylwetki i narządów intymnych Spadek poziomu zadowolenia z wyglądu piersi, brzucha, bioder, pośladków, ud, nóg, stóp, sylwetki, narządów intymnych Doświadczenia związane z macierzyństwem są ważnymi czynnikami kształtującymi rozwój psychoseksualny kobiety. Ich wpływ polega przede wszystkim na wzmacnianiu więzi z partnerem oraz na tworzeniu właściwych relacji w rodzinie (Sipiński i in., 2005). Co ciekawe, mimo ogólnego spadku zadowolenia z wyglądu poszczególnych części ciała, aż 44,4% badanych kobiet miało poczucie bycia bardziej atrakcyjną po urodzeniu dziecka (Machaj i Stankowska, 2011) Zaś 37,4% badanych kobiet deklarowało, że po urodzeniu dziecka mają poczucie bycia lepszą partnerką seksualną (Machaj i Stankowska, 2011).

8 Podsumowanie Bibliografia: Doświadczenie macierzyństwa wiele zmienia w życiu kobiety, także w sferze intymności i seksualności; Stosunkowo dobrze poznane jest zagadnienie seksualności kobiet w ciąży, jest to pierwszy moment, kiedy kobieta spotyka się z opiniami, że nie powinna już koncentrować się na sobie, ale na dziecku; Młode matki w większości przyznają, że seksualność jest dla nich ważna, czują się za nią odpowiedzialne i coraz częściej sięgają po liczne sposoby mające na celu zwiększenie ich atrakcyjności seksualnej; Potwierdzenia skuteczności tych metod a także nowych sposobów szukają często na forach internetowych gdzie dzielą się też swoimi obawami i lękami, szukają wsparcia, porad i wzajemnie sobie ich udzielają; Topos matki skoncentrowanej na dziecku często wpędza autorki wpisów w poczucie winy, kiedy poświęcają uwagę sobie i swoim potrzebom; Analiza wpisów kobiet na forach internetowych i blogach, dobrze obrazuje szeroki zakres omawianego problemu. Świadome macierzyństwo może być także źródłem satysfakcji i lepszego poznania własnego ciała, co przekłada się na poczucie większej atrakcyjności czy bycia lepszą partnerką seksualną po urodzeniu dziecka. Alexander J., Levy V., Roch S.: Opieka przedporodowa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995, s Beisert M.: Psychologia seksualności. w: Lew- Starowicz Z., Skrzypulec V.: Podstawy seksuologii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, s Gałązka i in. (2013) Porównanie zachowań intymnych kobiet przed ciążą i po porodzie. Zdrowie, dobrostan i uroda, 3, Lew-Starowicz Z., Szymańska M., Włodarczyk M., (2011). Uwarunkowania seksualności kobiet w czasie ciąży. Przegląd seksuologiczny 7, 3,3-5. Machaj A., Stankowska I. (2011). Poczucie atrakcyjności seksualnej kobiet przed ciążą i po porodzie. Nowiny lekarskie, 80, 5, Sipiński A., Kazimierczak M., Ciesielska B.: (2005). Ocena zachowań seksualnych kobiet karmiących. Seksuologia Polska, 3, Stadnicka G.: Opieka przedkoncepcyjna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, s

Porównanie zachowań intymnych kobiet w okresie przed ciążą i po porodzie

Porównanie zachowań intymnych kobiet w okresie przed ciążą i po porodzie ROZDZIAŁ III ZDROWIE DOBROSTAN 3/2013 DOBROSTAN, UMYSŁ I URODA 1 Zakład Propedeutyki Położnictwa Katedry Zdrowia Kobiety Wydział Nauk o Zdrowiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Institute

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE IV ETAP EDUKACYJNY Cele ogólne programu: 1. Pogłębianie wiedzy związanej z funkcjonowaniem rodziny, miłością, przyjaźnią, pełnieniem ról małżeńskich

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia 1. Wiek: (podkreśl właściwą odpowiedź ) a) 16 19 lat b) 20 25 lat c) 26 30 lat d) 31 35 lat e) powyżej 35 lat 2. Miejsce zamieszkania: (proszę

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Seksuologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Seksuologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod SE modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Seksuologia Obowiązkowy Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Nazwa modułu Rodzaj modułu/przedmiotu Wydział PUM ierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok, semestr studiów np. rok 1, semestr (I

Bardziej szczegółowo

Analiza w zakresie elementów polityki zdrowotnej w tematyce poprawy opieki nad matką i dzieckiem. Bytomska Szkoła Świadomego Rodzicielstwa

Analiza w zakresie elementów polityki zdrowotnej w tematyce poprawy opieki nad matką i dzieckiem. Bytomska Szkoła Świadomego Rodzicielstwa Analiza w zakresie elementów polityki zdrowotnej w tematyce poprawy opieki nad matką i dzieckiem Bytomska Szkoła Świadomego Rodzicielstwa Przesłanki do realizacji programu usprawnienia kondycji fizycznej

Bardziej szczegółowo

ZANIM POWSTAŁY PODŚWIADOME BLOKADY POZNAJ BŁOGIE PIĘKNO SWOJEJ SEKSUALNEJ NATURY

ZANIM POWSTAŁY PODŚWIADOME BLOKADY POZNAJ BŁOGIE PIĘKNO SWOJEJ SEKSUALNEJ NATURY ZANIM POWSTAŁY PODŚWIADOME BLOKADY POZNAJ BŁOGIE PIĘKNO SWOJEJ SEKSUALNEJ NATURY UMYSŁ TOTALNA AKCEPTACJA IMPULSÓW wszystko co we mnie jest, jest dobre SERCE - EMOCJE IMPULS DO BLISKOŚCI miłość, radość,

Bardziej szczegółowo

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie

Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Wędrując ku dorosłości I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Szubinie Program nauczania wg: Teresa Król Maria Ryś Wydawnictwo Rubikon 30-376 Kraków, ul. Zakrzowiecka 39 D tel./fax: 12

Bardziej szczegółowo

Seks Polaków w Internecie. Raport Polpharmy 2010. Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski

Seks Polaków w Internecie. Raport Polpharmy 2010. Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski Seks Polaków w Internecie Raport Polpharmy 2010 Prof. dr hab. Zbigniew Izdebski Informacje o badaniu Termin realizacji badania Grudzień 2009 styczeń 2010 Cel badania Metoda badania Diagnoza aktywności

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiPoł Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży.

Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży. ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 3 W PŁOŃSKU Jestem odpowiedzialny. Jestem zdrowy Program profilaktyczny wczesnej seksualizacji młodzieży. Opracowała: Renata Melzacka 2015-03-01 Cel główny: Kształtowanie zachowań i nawyków

Bardziej szczegółowo

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Publikacja dofinansowana przez Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego

Copyright 2014 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Publikacja dofinansowana przez Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Recenzje: prof. dr hab. Marina Zalewska dr hab. Mariola Bidzan, prof. UG Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Dorota Kassjanowicz Adaptacja okładki i stron tytułowych: Katarzyna Juras

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Klasa III Gimnazjum

Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. Klasa III Gimnazjum Rozkład materiału WDŻ - gimnazjum PLAN REALIZACJI PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Klasa III Gimnazjum Lp Temat Cele i treści zajęć Uwagi 1 Lekcja organizacyjna. Poznajmy się. Czas adolescencji

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE. w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE w Zespole Szkół Nr 1 im. C. K. Norwida w Świdniku 1 Wprowadzenie do nauczania w szkole zajęć Wychowanie do życia w rodzinie stawia przed nauczycielem ważne cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Anna Stalmach-Tkacz, Karina Mucha,

Anna Stalmach-Tkacz, Karina Mucha, Anna Stalmach-Tkacz, Karina Mucha, 02.03.2018 Wychowanie kształtujące, czyli jak wychować mądre i szczęśliwe dzieci Wychowanie i edukacja małego dziecka z roku na rok stają się coraz większym wyzwaniem

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz IIEF-15

Kwestionariusz IIEF-15 Kwestionariusz IIEF-15 The International Index of Erectile Function praktyczne narzędzie diagnostyczne opracowane specjalnie w celu oszacowania aktualnego poziomu zaburzeń erekcji pacjenta. Część I funkcje

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

co nastolatek i nastolatka o seksualności wiedzieć powinni

co nastolatek i nastolatka o seksualności wiedzieć powinni co nastolatek i nastolatka o seksualności wiedzieć powinni ZdrovveLove co nastolatek i nastolatka o seksualności wiedzieć powinni Cykl zajęć obejmuje 8 godz. lekcyjnych po 45 minut, o następującej tematyce:

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum Maria Urban WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Program nauczania w gimnazjum Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej Warszawa 2009 SPIS TREŚCI Założenia programu...........................................

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE I PRAWA REPRODUKCYJNE

ZDROWIE I PRAWA REPRODUKCYJNE ZDROWIE I PRAWA REPRODUKCYJNE FEDERACJA NA RZECZ KOBIET I PLANOWANIA RODZINY Definicja zdrowia reprodukcyjnego Platforma działania, dokument końcowy IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet, Pekin 1995,

Bardziej szczegółowo

Jak zachowania w zakresie formowania i rozwoju rodzin wpływają na nasze zadowolenie z życia?

Jak zachowania w zakresie formowania i rozwoju rodzin wpływają na nasze zadowolenie z życia? Nowe wzorce formowania rodziny w Polsce Konferencja FAMWELL 18.06.2013 Jak zachowania w zakresie formowania i rozwoju rodzin wpływają na nasze zadowolenie z życia? Anna Baranowska-Rataj Anna Matysiak Instytut

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie

Wychowanie do życia w rodzinie Wychowanie do życia w rodzinie SZKOŁA PONADPODSTAWOWA Wychowanie do życia w rodzinie w szkole ponadpodstawowej 1 Jaka edukacja? Często kreowany w mediach negatywny obraz przedmiotu WDŻ mija się z rzeczywistością.

Bardziej szczegółowo

Szpital przyjazny mamie

Szpital przyjazny mamie Szpital przyjazny mamie Przygotowania do porodu, sam poród, a także połóg to piękny czas, chociaż trudny dla wielu mam i ich rodzin. Będzie tym piękniejszy, im lepiej wszyscy będą do niego przygotowani.

Bardziej szczegółowo

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Wartości, które człowiek ceni, wybiera i realizuje, pozostają w istotnym związku z rozwojem

Bardziej szczegółowo

Cele i zadania BSŚR. Koordynator mgr Dorota Siebiata-Tomczyk

Cele i zadania BSŚR. Koordynator mgr Dorota Siebiata-Tomczyk Cele i zadania BSŚR Koordynator mgr Dorota Siebiata-Tomczyk f. Anita Olejek Dyrektor Szpitala mgr Kornelia Cieśla Zadania BSŚR Ekologiczna odnowa rodziny Przygotowanie obojga rodziców do kontaktu z

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka.

Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka. III MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA INTERDYSCYPLINARNA ZDROWIE I ODPORNOŚĆ PSYCHICZNA KRAKÓW, 24.09.2016 R. Promocja zdrowia z punktu widzenia dzisiejszego stanu wiedzy. Teoria i praktyka. BARBARA KOSTECKA(1,

Bardziej szczegółowo

Połóg - rehabilitacja, ćwiczenia po porodzie

Połóg - rehabilitacja, ćwiczenia po porodzie Dane aktualne na dzień: 05-12-2018 19:27 Link do produktu: http://apfitness.pl/polog-rehabilitacja-cwiczenia-po-porodzie-p-4.html Połóg - rehabilitacja, ćwiczenia po porodzie Cena Dostępność Czas wysyłki

Bardziej szczegółowo

Przykład rodzicielstwa

Przykład rodzicielstwa Czy prawo może funkcjonować bez oznaczenia płci? Przykład rodzicielstwa dr Małgorzata Szeroczyńska Warszawa, 5 listopada 2013 r. Mężczyzna w ciąży Kazus Thomasa Beatie Jak zarejestrować dziecko, które

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA Depresja Inż. Agnieszka Świątkowska Założenia kampanii Światowy Dzień Zdrowia obchodzony co roku 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia daje nam unikalną możliwość mobilizacji działań

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Lewandowski KOBIETY W CIĄŻY I NIEMOWLĘCIA

Grzegorz Lewandowski KOBIETY W CIĄŻY I NIEMOWLĘCIA Grzegorz Lewandowski KOBIETY W CIĄŻY I NIEMOWLĘCIA GRZEGORZ LEW ANDOW SKI Masaż kobiety w ciąży i niemowlęcia Dla Ani Łódź 2007 Spis treści Wprowadzenie... 3 Rozdział 1. Dla rodziców... 9 1.1. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Metody jakościowe i ilościowe w badaniach nad (nie)podejmowaniem ról rodzicielskich Monika Mynarska

Metody jakościowe i ilościowe w badaniach nad (nie)podejmowaniem ról rodzicielskich Monika Mynarska Metody jakościowe i ilościowe w badaniach nad (nie)podejmowaniem ról rodzicielskich Monika Mynarska Instytut Psychologii Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Metodologia mieszana dotyczy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. II Miłość i seksualność I c:~łc)1ftiie!it 11. Od Autorów 9

Spis treści. II Miłość i seksualność I c:~łc)1ftiie!it 11. Od Autorów 9 Spis treści Od Autorów 9 I c:~łc)1ftiie!it 11 1. Kim jestem? 12 1.1. Konieczność czy wolność? 13 1.2. Samotność czy wspólnota? 17 1.3. Sprawa płci 18 2. Rozwój człowieka 21 2.1. Na czym polega rozwój człowieka

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Kapitał ludzki kobiet i mężczyzn wybrane aspekty: Zdrowie Wygląd Kapitał społeczny

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Okres realizacji programu: lata 2014 2020 Opinia Agencji Technologii Medycznych: - pozytywna I). Typ programu: edukacyjny II) Uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia.

Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia. Zadanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020 Płodność jako element zdrowia. Problemy z płodnością- przyczyny, diagnostyka, terapia. Ewa Ślizień Kuczapska Lekarz położnik

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży

Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży Badanie opinii na temat karmienia piersią wśród mam i kobiet w ciąży Raport z wynikami badania ilościowego realizowanego dla: 22.05.2014, Warszawa Spis treści 2 Metoda badania 3 Podsumowanie i główne wyniki

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w

Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Przygotowanie do usamodzielnienia ciężarnych wychowanek placówki resocjalizacyjno rewalidacyjnej na przykładzie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Kwidzynie Analizą badawczą objęto 27 wychowanek ciężarnych

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014/2015

Sylabus na rok 2014/2015 Sylabus na rok 204/205 () Nazwa przedmiotu Psychologia (2) Nazwa jednostki prowadzącej Wydział Medyczny przedmiot (3) Kod przedmiotu (4) Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW I i II ROKU STUDIÓW

PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW I i II ROKU STUDIÓW PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW I i II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU Nowoczesna antykoncepcja - fakultet 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak. wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb

Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak. wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb Kobieta, ciąża i HIV Projekt SHE Magdalena Ankiersztejn-Bartczak wykład sponsorowany przez Bristol Myers Squibb Cele i założenia projektu SHE Stworzenie społeczności silnych, pewnych siebie, kobiet żyjących

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. 1 Historia seksuologii 1. 2 Definicja i koncepcja normy w seksuologii 21

Spis treści. Przedmowa. 1 Historia seksuologii 1. 2 Definicja i koncepcja normy w seksuologii 21 Przedmowa XV 1 Historia seksuologii 1 Andrzej Depko 2 Definicja i koncepcja normy w seksuologii 21 Robert Kowalczyk, 3 Biologiczne i psychologiczne podstawy seksualności 35 Anatomia narządów płciowych

Bardziej szczegółowo

mgr Agnieszka Górecka Warszawa r.

mgr Agnieszka Górecka Warszawa r. Międzynarodowy projekt SHE wsparcie kobiet seropozytywnych i ich bliskich mgr Agnieszka Górecka Warszawa 24.11.2014 r. HIV i jego kobieca strona Według szacunków WHO w Polsce żyje około 8 200 (6 200-11

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 4 szkoły podstawowej Rok szkolny 2017/2018 - nauczyciel mgr Joanna Brodowy Przygotowane na podstawie programu nauczania Wędrując ku dorosłości Teresy Król NR / TEMAT

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do rodzicielstwa. Perspektywa doświadczonej położnej

Przygotowanie do rodzicielstwa. Perspektywa doświadczonej położnej Przygotowanie do rodzicielstwa. Perspektywa doświadczonej położnej mgr Nikoleta Broda RODZICIELSTWO Jedna z największych wartości człowieka - biologia - pedagogika - psychologia - kultura EMOCJE Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH pod redakcją Antoniny Ostrowskiej Instytut Rozwoju Służb Społecznych Warszawa 2007 Wstęp... 9 Antonina Ostrowska Seksualność osób niepełnosprawnych...11 Rola seksualności

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 7 szkoły podstawowej Rok szkolny 2017/2018 - nauczyciel mgr Joanna Brodowy Przygotowane na podstawie programu nauczania Wędrując ku dorosłości Teresy Król NR/ TEMAT

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz Rozwój emocjonalny i społeczny w okresie dorastania Paula Ulrych Beata Tokarewicz Ogólna charakterystyka 11/12 19 lat Szeroka skala przemian, kształtowanie charakteru, próba ról Nie każdy przechodzi kryzys

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS Rola i znaczenie edukacji kadr wspomagających rodzinę Ks. dr Wiesław Matyskiewicz STUDENCI NAUK O RODZINIE ZDOBYWAJĄ

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Psychologii,

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Psychologii, SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Wybrane aspekty terapii zaburzeń seksualnych./ Moduł 109..: Psychologia miłości. 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Selected aspects

Bardziej szczegółowo

Program zajęć dodatkowych dla uczniów uzdolnionych realizowany na zajęciach koła teatralnego

Program zajęć dodatkowych dla uczniów uzdolnionych realizowany na zajęciach koła teatralnego Program zajęć dodatkowych dla uczniów uzdolnionych realizowany na zajęciach koła teatralnego Ewa Boczarska ZSM-E w Żywcu czas realizacji rok szkolny 2018/2019 WSTĘP Inspiracją do podjęcia działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE KATEDRY ZDROWIA KOBIETY Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 8 00-15 30 PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZEDMIOTU PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu prof. dr hab. Marcin Wojnar mgr Marek Fudała, Krzysztof Brzózka Katedra i Klinika Psychiatryczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny Państwowa Agencja Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej

Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej Treści nauczania WDŻ w szkole ponadgimnazjalnej człowiek i jego funkcjonowanie w środowisku rodzinnym, rozwój psychoseksualny w kolejnych fazach życia, odpowiedzialność w przeżywaniu własnej płciowości

Bardziej szczegółowo

Plan. Co to jest emocja

Plan. Co to jest emocja PROCESY EMOCJONALNE Co to jest emocja Plan Komponenty procesu emocjonalnego Czynniki wywołujące emocje Formy reakcji emocjonalnych Wpływ emocji na procesy poznawcze i sprawność działania człowieka prawa

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

WCZEŚNIAK I JEGO RODZICE. - relacja szczególna. Anna Majos położna, psycholog

WCZEŚNIAK I JEGO RODZICE. - relacja szczególna. Anna Majos położna, psycholog WCZEŚNIAK I JEGO RODZICE - relacja szczególna Anna Majos położna, psycholog Relacja D Z I E C K O R O D Z I C E Niemowlęta mają wrodzone predyspozycje do interakcji z drugą osobą, a rodzice do odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie Zajęcia w Szkole Rodzenia odbywają się w cyklu 8 spotkań. Zapraszamy Panie pomiędzy 20 34 tygodniem ciąży do udziału w spotkaniach: - indywidualnie kurs dla kobiet wtorki godz. 18.00 20.00 - kurs dla kobiet

Bardziej szczegółowo

OCENA ROZPRAWY DOKTORSKIEJ. pt Ocena jakości życia nosicielek mutacji genu BRCA1 po profilaktycznej operacji narządu rodnego

OCENA ROZPRAWY DOKTORSKIEJ. pt Ocena jakości życia nosicielek mutacji genu BRCA1 po profilaktycznej operacji narządu rodnego UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE Zakład Genetyki Klinicznej ul. Radziwiłłowska 11, 20-080 Lublin tel./fax. 81 448 6110 Kierownik: dr hab. n. med. Janusz Kocki, prof. UM Lublin, dnia 23.01.2017 r. OCENA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 9. Regulacja płodności po porodzie. Scenariusz inicjujący. Wprowadzenie. Kiedy udzielić porady? 9. Regulacja płodności po porodzie

Rozdział 9. Regulacja płodności po porodzie. Scenariusz inicjujący. Wprowadzenie. Kiedy udzielić porady? 9. Regulacja płodności po porodzie Rozdział 9 9. Regulacja płodności po Regulacja płodności po Scenariusz inicjujący Magda urodziła przed dwoma dniami swoje trzecie dziecko i właśnie wychodzi do domu. Mówi swojej położnej, Elwirze, że nie

Bardziej szczegółowo

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Badania problemu biedy prowadzone są wyłącznie z perspektywy osób dorosłych. Dzieci

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

Wielodzietność we współczesnej Polsce

Wielodzietność we współczesnej Polsce Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 0, Nr Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Wielodzietność we współczesnej Polsce Prosta zastępowalność tj. sytuacja,

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

PLAN PORODU. nie. Proszę określić udział osoby towarzyszącej w poszczególnych fazach porodu: I FAZA II FAZA III i IV FAZA tak nie tak nie tak nie

PLAN PORODU. nie. Proszę określić udział osoby towarzyszącej w poszczególnych fazach porodu: I FAZA II FAZA III i IV FAZA tak nie tak nie tak nie Poradnia Ginekologiczno-Położnicza Zespół Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej PLAN PORODU IMIĘ NAZWISKO PESEL.... LEKARZ / POŁOŻNA PROWADZĄCY(A) CIĄŻĘ. Wybraną odpowiedź prosimy zaznaczyć znakiem x.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Aneta Jendrzej - psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu KRYZYSY MAŁŻEŃSKIE

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR Uprawnienia przysługujące w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem

INFORMATOR Uprawnienia przysługujące w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem INFORMATOR Uprawnienia przysługujące w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem Informacje o przysługujących uprawnieniach można otrzymać: 1. w przychodni, 2. w szpitalu, 3. w ośrodkach

Bardziej szczegółowo

Seksualność w dobie Internetu Kod przedmiotu

Seksualność w dobie Internetu Kod przedmiotu Seksualność w dobie Internetu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Seksualność w dobie Internetu Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChP-SWDI Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2017/2023

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2017/2023 Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2017/2023 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Zdrowie seksualne i reprodukcyjne Kod

Bardziej szczegółowo

1a. Osobą sprawującą opiekę był/była:?

1a. Osobą sprawującą opiekę był/była:? 1. Czy miała Pani wyznaczoną osobę sprawującą opiekę? osoba sprawująca opiekę lekarz specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii, lekarz ze specjalizacją I stopnia w dziedzinie położnictwa i ginekologii,

Bardziej szczegółowo

Sprawdź jakie uprawnienia przysługują Ci w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem

Sprawdź jakie uprawnienia przysługują Ci w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem Sprawdź jakie uprawnienia przysługują Ci w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin Za życiem Kto może skorzystać z uprawnień: Każda kobieta, w ciąży i jej rodzina (w zakresie informacji i poradnictwa

Bardziej szczegółowo

Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji. prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL

Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji. prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL 1 Transmisja międzypokoleniowa postaw wobec prokreacji prof. nadzw. dr hab. Dorota Kornas-Biela Katedra Psychopedagogiki, KUL 2 Jak rozumieć temat prezentacji? Transmisja międzypokoleniowa = przekaz międzygeneracyjny,

Bardziej szczegółowo

Transinkluzywna opieka zdrowotna - stan obecny i wyzwania. Izabela Jąderek Fundacja Trans-Fuzja

Transinkluzywna opieka zdrowotna - stan obecny i wyzwania. Izabela Jąderek Fundacja Trans-Fuzja Transinkluzywna opieka zdrowotna - stan obecny i wyzwania Izabela Jąderek Fundacja Trans-Fuzja Transpłciowość a opieka zdrowotna w Polsce badanie społeczne przeprowadzone w 2014 roku wśród osób transpłciowych

Bardziej szczegółowo

Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka

Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka Fazy rozwoju psychoseksualnego człowieka Spis treści Cel lekcji Jak przebiega rozwój człowieka Faza rozwoju płodowego Faza narodzin Faza niemowlęca Faza wczesnodziecięca Faza zabawy Wczesny okres szkolny

Bardziej szczegółowo

Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków

Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków Katarzyna Kocot-Górecka Organizacja życia rodzinnego podział obowiązków Od opuszczenia domu rodzinnego do przejścia na emeryturę. Życie Polaków w świetle danych z badania ankietowego Generacje i Rodziny

Bardziej szczegółowo

W stronę dojrzałości

W stronę dojrzałości W stronę dojrzałości realizowane w ramach 6. celu operacyjnego Poprawa zdrowia prokreacyjnego Organizacja konferencji i spotkań edukacyjnych popularyzujących wiedzę na temat zdrowia prokreacyjnego edukacja

Bardziej szczegółowo

O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS

O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS O czasie nastolatki Marta Fox Kaśka Podrywaczka i Plotkarski SMS Kielce, 23-24 października 2013 roku Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu Kategorie kultury I Czas jako paradygmat kultury i natury

Bardziej szczegółowo

POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów I ROKU Kierunku: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie

POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów I ROKU Kierunku: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów I ROKU Kierunku: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie semestry II, rok akad. 2013-2014 SYMBOL ZAJĘCIA PRAKTYCZNE LICZBA GODZIN Z1 Przygotowanie kobiety

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa kobiet w trakcie trwania całego okresu nauki (% wskazań)

Aktywność zawodowa kobiet w trakcie trwania całego okresu nauki (% wskazań) Aktywność zawodowa kobiet, ich doświadczenia menedżerskie oraz opinie o przygotowaniu absolwentów szkół do pełnienia ról menedżerskich lub prowadzenia firmy Elżbieta Ciepucha Plan prezentacji: Aktywność

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA KARINA OWSIANKO PSYCHOLOG, PEDAGOG RESOCJALIZACYJNY DZIECKO KRZYWDZONE. Zamknij się! Uspokój się albo pożałujesz, że się urodziłeś

Bardziej szczegółowo

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 8. szkoły podstawowej

Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 8. szkoły podstawowej Wychowanie do życia w rodzinie - klasa 8 szkoły podstawowej nauczyciel mgr Joanna Brodowy Przygotowane na podstawie programu nauczania Wędrując ku dorosłości Teresy Król NR / TEMAT PODSTAWA PROGRAMOWA

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seksuologia. Sexology. Kod Punktacja ECTS* 4

KARTA KURSU. Seksuologia. Sexology. Kod Punktacja ECTS* 4 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seksuologia Sexology Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator Dr hab. Robert Stawarz Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Poznanie złożoności seksualności człowieka,

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe Strona1 DORADZTWO ZAWODOWE Moduł 1: Diagnoza zawodowa Pierwsze spotkanie poświęcone jest określeniu problemu z jakim zmaga się klient, oraz zaproponowaniu sposobu jego rozwiązania. Jeśli klient jest zainteresowany

Bardziej szczegółowo

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010)

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz Streszczenie Z badania 608 kobiet i m czyzn

Bardziej szczegółowo

Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce Nebojsa Markovic, Fotolia # Copyright 2016 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce Nebojsa Markovic, Fotolia # Copyright 2016 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzje: prof. dr hab. Aleksandra Łuszczyńska prof. d r hab. Włodzimierz Oniszczenko Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram z wykazem dni w roku 2017 z podziałem na kurs dla kobiet i kurs dla par. Kurs dla kobiet (K) DZIEŃ

Szczegółowy harmonogram z wykazem dni w roku 2017 z podziałem na kurs dla kobiet i kurs dla par. Kurs dla kobiet (K) DZIEŃ Szczegółowy harmonogram z wykazem dni w roku 2017 z podziałem na kurs dla kobiet i kurs dla par Numer kursu dla kobiet Lp MIESIĄC Kurs dla kobiet (K) DZIEŃ Numer kursu dla par (P) Kurs dla par (P) DZIEŃ

Bardziej szczegółowo

ANKIETA FSFI - satysfakcji seksualnej

ANKIETA FSFI - satysfakcji seksualnej ANKIETA FSFI - satysfakcji seksualnej Pytanie Możliwe odpowiedzi 1. Jak często czułaś pożądanie lub myślałaś o seksie w ciągu 2. Jak oceniłabyś swój poziom (stopień) pożądania lub myśli 5 = Bardzo wysoki

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

OCZEKIWANIA MŁODZIEŻY LICEALNEJ WOBEC PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE I OSÓB GO PROWADZĄCYCH

OCZEKIWANIA MŁODZIEŻY LICEALNEJ WOBEC PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE I OSÓB GO PROWADZĄCYCH OCZEKIWANIA MŁODZIEŻY LICEALNEJ WOBEC PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE I OSÓB GO PROWADZĄCYCH W ROKU 2001 I DWANAŚCIE LAT PÓŹNIEJ WSTĘPNE DONIESIENIE Anna Putyńska, Leszek Putyński OCZEKIWANIA

Bardziej szczegółowo