Aby pompować sprawnej - identyfikacja stanu pracy pompy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Aby pompować sprawnej - identyfikacja stanu pracy pompy"

Transkrypt

1 Aby pompować sprawnej - identyfikacja stanu pracy pompy Pompa, jak każde urządzenie energetyczne, powinna pracować w warunkach, do jakich jest przeznaczona, a zwłaszcza z parametrami odpowiadającymi jej najwyższej sprawności. Wiadomo, że w eksploatacji bywa różnie, bądź to za sprawą zmiennych warunków, bądź na skutek niewłaściwego doboru. Informację o warunkach pracy pompy nie zawsze łatwo uzyskać; tylko nieliczne instalacje są uzbrojone w odpowiednie przyrządy pomiarowe. Wielokrotnie jedynym sprawnie działającym przyrządem jest manometr na króćcu lub rurociągu tłocznym oraz amperomierz. Poniżej przedstawiono sposoby określania warunków pracy pompy wirowej dla różnych poziomów oprzyrządowania, począwszy od stanu idealnego, kończąc na najbardziej prymitywnym. Wniosek z pomiaru wydajności Instalacje z pomiarem wydajności zapewniają najbardziej precyzyjną i wiarygodną identyfikację stanu pracy pompy o znanej wydajności nominalnej, a zwłaszcza o znanej charakterystyce. Pomiar natężenia przepływu (czyli strumienia objętości, wg aktualnie stosowanej nomenklatury) pozwala śledzić ten stan i jego chwilowe zmiany. Pośredni pomiar wydajności, dokonywany przez pomiar przepompowanej objętości i czasu pracy, pozwala wyznaczyç wartość średnią. gdzie: natężenie przepływu Q śr np. w m 3 /h, przepompowana objętość V w m 3, czas pracy t w godzinach.

2 Rys. 1. Identyfikacja stanu pracy pompy na podstawie pomiaru wdajności. Stan pracy jest określony dostatecznie dokładnie mimo szerokiego pasma niepewności pomiaru. Z rysunku 1 wynika dokładność wyznaczenia punktu pracy, zwłaszcza sprawności, na podstawie znajomości natężenia przepływu. Nawet dość znaczna niepewność pomiaru wydajności (szeroki pas wokół wartości mierzonej) praktycznie nie wpływa na ocenę efektywności energetycznej pracy pompy. Wniosek z pomiaru wysokości podnoszenia Identyfikacja warunków pracy pompy na drodze pomiaru wysokości podnoszenia jest trudniejsza. Wymaga określenia przyrostu ciśnienia z odczytu wskazań dwóch manometrów i znajomości masy właściwej cieczy. W przypadku pompowania wody H = 0,1(p t - p s )+z gdzie: H - wysokość podnoszenia w metrach, p t i p s - ciśnienia, odpowiednio na tłoczeniu i na ssaniu w barach, z - różnica wysokości pomiędzy osiami manometrów w metrach. Rys. 2. Identyfikacja stanu pracy pompy na podstawie pomiaru wysokości podnoszenia. Stan pracy, mimo wąskiego pasma niepewności pomiaru, mieścić się może w szerokim zakresie wydajności i

3 sprawności. O stanie pracy pompy świadczy porównanie wartości pomierzonej z podaną na tabliczce znamionowej, w DTR i z charakterystyką, jeśli jest ona znana. Odniesienie pomierzonej wartości wysokości podnoszenia na skalę charakterystyki QH wyznacza stan pracy, jednak ze znacznie większym błędem niż w przypadku pomiaru wydajności. Jest on tym większy, im większa niepewność pomiaru (wiadomo, jak trudno uzyskać pewny odczyt ciśnienia pracującej pompy) i im bardziej płaska jest charakterystyka QH pompy - rys. 2. Wniosek z pomiaru sprawności Pomiar sprawności nie jest tak trudny, jakby się mogło wydawać. Zmierzona wydajność, zmierzona wysokość podnoszenia i zmierzony pobór mocy pozwalają wyznaczyć sprawność z zależności gdzie H - wysokość podnoszenia w metrach, Q - w m 3 /h, P w - jest mocą pobieraną w kw. Pozostaje jedynie kwestia niepewności pomiaru, która będzie na pewno podnoszona, gdy celem badania jest podważanie sprawności deklarowanej przez producenta. Pomiar sprawności w eksploatacji stosuje się rzadko, a jeśli ma służyć weryfikacji sprawności pompy, to powinien być przeprowadzony zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9906, co niestety nie jest łatwe. Wniosek ze wskazań amperomierza Wyżej omawiane sposoby identyfikacji stanu pracy pompy wymagały posługiwania się przyrządami pomiarowymi i znajomości parametrów znamionowych lub charakterystyki pompy. Wielokrotnie wobec braku odpowiednich przyrządów zachodzi potrzeba dokonania oceny przybliżonej. Z doświadczenia wiadomo, że jedynym, na który zawsze można liczyć, jest pomiar mocy, a więc łatwo dostępny pomiar amperomierzem natężenia prądu pobieranego przez silnik pompy. Poniżej zostanie przedstawiona oryginalna metoda orientacyjnej identyfikacji stanu pracy pompy na podstawie odczytów wskazań amperomierza (tylko wskazań, a nie wartości natężenia prądu). W metodzie tej należy wykonać następujące czynności: krok 1 - odczytać wskazanie amperomierza w stanie pracy pompy i zanotować jako a, krok 2 - zamknąć na chwilę zawór na rurociągu tłocznym i w tym stanie, odczytać i zanotować wskazanie a 0, krok 3 - określić stosunek a:a 0 i przyrównać go do wartości (a:a 0 ) opt, wynikającej z wykresu - rys. 3.

4 Jeśli wartość a:a 0 jest zbliżona do (a:a 0 ) opt, oznacza to, że pompa pracuje w zakresie wydajności optymalnej (przy wysokiej sprawności). Jeśli wartość a:a 0 odbiega (a:a 0 ) opt, oznacza to, że pompa pracuje poza zakresem wydajności optymalnej. Wydajność jest mniejsza lub większa od optymalnej, jak wynika z opisu rysunku. Rys. 3. Identyfikacja stanu pracy pompy na podstawie wskazań amperomierza. Wykres - rys. 3 przedstawia oryginalną interpretację znanych z literatury [1, 2] zależności przebiegu charakterystyk poboru mocy od wydajności P(Q)ns pomp o wyróżnikach szybkobieżności w zakresie do n s = 180. Traktując zależności źródłowe jako statystyczne, należy się liczyć z rozbieżnościami między charakterystykami konkretnych pomp a charakterystykami uśrednionymi. Stąd na rysunku 3 przedstawiono pasmo niepewności wokół wartości źródłowych. Zaskakująca na pozór, przemienna interpretacja pól wykresu wynika z faktu zmiany nachylenia charakterystyk poboru mocy z wzrastających na malejące, pomp o szybkobieźnościach około n s = 90. W tym zakresie szybkobieżności niepewność identyfikacji stanu pracy pompy jest największa. Przy wyższych szybkobieżnościach metoda przynosi bardziej wiarygodne wyniki. Szybkobieżność pompy n s = nq 1/2 H -3/4 przyjąć można z jej charakterystyki (jeśli jest podana przez producenta), obliczyć, określić z relacji między parametrami nominalnymi (wydajnością i wysokością podnoszenia) lub oszacować na podstawie kształtu wirnika - rys. 4.

5 Rys. 4. Identyfikacja stanu pracy na podstawie wskazań manometru. Wniosek ze wskazań manometru Podobnie jak w poprzednio opisanym sposobie można orientacyjnie identyfikować stan pracy pompy na podstawie wskazań manometru natłoczeniu pompy. Należy: krok 1 - odczytać ciśnienie w stanie pracy pompy i zanotować jako p, krok 2 - zamknąć na chwilę zawór na tłoczeniu, odczytać ciśnienie i zanotować jako p 0. krok 3 - określić stosunek p/p 0 i przyrównać go do wartości (p:p 0 ) opt, wynikającej z wykresu - rys. 5. Jeśli wartość p/p 0 jest w przybliżeniu równa (p:p 0 ) opt, oznacza to, źe pompa pracuje w zakresie wydajności optymalnej, Jeśli wartość p/p 0 jest większa od (p:p 0 ) opt, oznacza to, że pompa pracuje przy wydajności mniejszej od optymalnej, Jeśli wartość p/p 0 jest mniejsza od (p:p 0 ) opt, oznacza to, że pompa pracuje przy wydajności większej od optymalnej. Rys. 5. Związek między wyróżnikiem szybkobieżności i kształtem wirnika pompy. Zakresy wyróżnika szybkobieżności, w których mieszczą się pompy wielostopniowe. Dokładność przedstawionego sposobu określania stanu pracy na podstawie odczytów ciśnień może być większa, jeśli zamiast odczytów ciśnienia na tłoczeniu będzie się operować przyrostem ciśnienia w pompie.

6 Wnioski Identyfikacja stanu pracy pompy jest niezbędnym warunkiem w dążeniu do ograniczania energochłonności pompowania. Na jej podstawie należy wnioskować o poprawności doboru pompy do określonych warunków pracy, możliwości korekty charakterystyki pompy lub zmian w instalacji. Sposoby identyfikacji stanu pracy pompy są tym dokładniejsze, im większy jest dysponowany zasób danych o pompie i większe są możliwości dokładnego pomiaru. Jednak nawet najdalej idące ograniczenia nie usprawiedliwiają zaniechania oceny sytuacji. W niniejszej treści zostały przedstawione możliwości, jakie dają dwa podstawowe przyrządy pomiarowe - amperomierz i manometr. Proponowana metoda przybliżonej oceny poprawności doboru opiera się na założeniach: pompa poprawnie dobrana powinna pracować przy całkowicie otwartym zaworze na tłoczeniu, bez dławienia, stosunki mierzonych wartości, odpowiadających natężeniom prądu i ciśnieniom, odpowiadają stosunkom poboru mocy i wysokości podnoszenia przy Q opt i Q=0, a te powinny być zgodne z prawidłowościami określonymi w literaturze [1, 2]. Komentarz Są tylko dwa przypadki, w których można łatwo stwierdziç, że mamy do czynienia ze złą pracą lub złym doborem pompy. Pierwszy - gdy pompa, pracując przy otwartych w pełni zaworach, nie zapewnia wymaganej wydajności, drugi - gdy praca pompy wymaga stałego dławienia. W pierwszym mamy do czynienia z pompą o zbyt małej wydajności, a w drugim - z pompą o wydajności zbyt dużej. W obu przypadkach tylko pomiar i analiza wyników uprawniają do określenia przyczyn oraz stwierdzenia, jak dalece parametry pracy pompy odbiegają od optymalnych energetycznie. Poprawny dobór pompy do określonego zadania spotyka się niezwykle rzadko. Wydaje się czasem, że lepiej nie podejmować trudnych pomiarów oraz analiz i pozostać w przeświadczeniu, że dobrze jest, jak jest". To trochę tak jak obawa przed wizytą u lekarza, który mógłby postawić diagnozę burzącą dobre samopoczucie. Rozsądnym w obu wypadkach jest stopniowe, krok po kroku, dążenie do precyzyjnej diagnozy. Pierwszym krokiem, zwłaszcza przy ograniczonych możliwościach pomiarowych, jest dokonanie przybliżonej identyfikacji stanu pracy pompy, najprostszymi środkami, przedstawioną prostą metodą. Literatura 1.A.J. Stepanoff, Centrifugal and Axial Flow Pumps. Theory, Design, and Application, John Wiley&Sons, New York, London, W. Jędral, Pompy Wirowe, PWN, Warszawa 2001

7 Źródło: "Pompy Pompownie" (1/2009) KONTAKT ZPBiP CEDOS Sp. z o.o.

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

Rozruch pompy wirowej

Rozruch pompy wirowej Rozruch pompy wirowej Rozruch pompy wirowej jest procesem zachodzącym w czasie, od chwili załączenia napędzającego ją silnika do chwili osiągnięcia przez pompę wymaganego stanu pracy. Zgodnie z tym założeniem

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 1.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 3.b. WPŁYW ŚREDNICY

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut InŜynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 11.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji

Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji Zdolność ssania pompy. Konsekwencje pracy w warunkach kawitacji SSANIE Stwierdzenie, że pompy cechuje zdolność ssania, nasuwa skojarzenie z ciągnięciem cieczy. Tymczasem ciecz, w odróżnieniu do ciał stałych,

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

Wpływ struktury pompowni na niezawodność pomp pracujących w bloku energetycznym

Wpływ struktury pompowni na niezawodność pomp pracujących w bloku energetycznym Wpływ struktury pompowni na niezawodność pomp pracujących w bloku energetycznym DR INŻ. GRZEGORZ PAKUŁA 19.11.2013 STRUKTURA POMPOWNI Jedna z podstawowych decyzji po ustaleniu wymaganych parametrów to

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia...2006 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać instalacje pomiarowe do ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości cieczy innych niż woda oraz szczegółowego

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"?

Dlaczego pompa powinna być inteligentna? Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"? W ciepłowniczych i ziębniczych układach pompowych przetłaczanie cieczy ma na celu transport ciepła, a nie, jak w pozostałych układach, transport masy. Dobrym

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH POMPĘ I WARUNKI JEJ PRACY Symbol, Nazwa, określenie, zależność Jednostka

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115

Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115 Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115 Gazomierz przyrząd pomiarowy służący do pomiaru ilości (objętości lub masy) przepływającego przez niego gazu. Gazomierz miechowy gazomierz, w którym

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Sposób sterowania zespołem pomp BUP 02/

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Sposób sterowania zespołem pomp BUP 02/ RZECZPOSPOLITA PO LSK A Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 180536 (13) B1 (21 ) Numer zgłoszenia: 315275 (22) Data zgłoszenia: 12.07.1996 (51) IntCl7 F04B 49/02

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy klasyczne

Normowe pompy klasyczne PRZEZNACZENIE Pompy przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Pompowane ciecze nie mogą posiadać

Bardziej szczegółowo

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPK Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Pompy NPK przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

Nazwa firmy: Autor: Telefon:

Nazwa firmy: Autor: Telefon: Pozycja Ilość Opis 1 TP 4-23/2 A-F-A-BUBE Dane: 1/27/16 Nr katalogowy: 96463788 Jednostopniowa pojedyncza pompa wirowa in-line: - pierścień bieżny i wirnik ze stali nierdzewnej - sprzęgło łubkowe - wykonanie

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO . Cel ćwiczenia Doświadczalne wyznaczenie rozkładu ciśnienia piezometrycznego w zwęŝce Venturiego i porównanie go z

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie laboratoryjne z Ogrzewnictwa i Wentylacji. Ćwiczenie Nr 12. Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI

Ćwiczenie laboratoryjne z Ogrzewnictwa i Wentylacji. Ćwiczenie Nr 12. Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI Ćwiczenie Nr 12 Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z zaworami równowaŝącymi i porównanie róŝnych rodzajów równowaŝenia hydraulicznego instalacji. 1 A.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do teorii niepewności pomiaru. Danuta J. Michczyńska Adam Michczyński

Wstęp do teorii niepewności pomiaru. Danuta J. Michczyńska Adam Michczyński Wstęp do teorii niepewności pomiaru Danuta J. Michczyńska Adam Michczyński Podstawowe informacje: Strona Politechniki Śląskiej: www.polsl.pl Instytut Fizyki / strona własna Instytutu / Dydaktyka / I Pracownia

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY BYDGOSZCZY YDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆICZENIE: E3 BADANIE ŁAŚCIOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr.14. Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego. Q=UIsinϕ (1)

Ćwiczenie nr.14. Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego. Q=UIsinϕ (1) 1 Ćwiczenie nr.14 Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego 1. Zasada pomiaru Przy prądzie jednofazowym moc bierna wyraża się wzorem: Q=UIsinϕ (1) Do pomiaru tej mocy stosuje się waromierze jednofazowe typu

Bardziej szczegółowo

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp 7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp Podczas maksymalnego godzinowego rozbioru wody (Q maxh ) Wysokość podnoszenia pomp: (15) - rzędna ciśnienia na wypływie z pompowni, m npm

Bardziej szczegółowo

Komentarz Sesja letnia zawód: zawód: technik elektronik 311 [07] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załącznikami.

Komentarz Sesja letnia zawód: zawód: technik elektronik 311 [07] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załącznikami. Komentarz Sesja letnia zawód: zawód: technik elektronik 311 [07] 1. Treść zadania egzaminacyjnego wraz z załącznikami. 1 2 3 4 5 6 1. Przykładowe rozwiązania zadania egzaminacyjnego wraz z komentarzem

Bardziej szczegółowo

POMPY. Seria STU4. CP wersja ze stałym ciśnieniem. Zakres mocy do ok. 8 m³/h i wysokość pompowania 140 m

POMPY. Seria STU4. CP wersja ze stałym ciśnieniem. Zakres mocy do ok. 8 m³/h i wysokość pompowania 140 m Pompa głębinowa ze stali szlachetnej 4 Seria STU4. CP wersja ze stałym ciśnieniem Zakres mocy do ok. 8 m³/h i wysokość pompowania 140 m Pompy głębinowe STÜWA 4 zaprojektowano w sprawdzonej konstrukcji

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru w różnych pozycjach pracy Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI 1. Wprowadzenie Pompy są maszynami przepływowymi służącymi do przemieszczania cieczy w różnych instalacjach. Umożliwiają one przetłaczanie cieczy w poziomie i na odpowiednie

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 73/5 49 Zbigniew Szulc, łodzimierz Koczara Politechnika arszawska, arszawa POPRAA EFEKTYNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru z wykorzystaniem tensometrycznego przetwornika ciśnienia Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych

Bardziej szczegółowo

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji 1. Parametry pracy pompy 1.1. Wysokości podnoszenia 1.2. Wydajności 1.3. Moce 1.4. Sprawności 2. Kawitacja 2.1. Zjawisko kawitacji 2.2. Wpływ kawitacji na pracę

Bardziej szczegółowo

Fizyka (Biotechnologia)

Fizyka (Biotechnologia) Fizyka (Biotechnologia) Wykład I Marek Kasprowicz dr Marek Jan Kasprowicz pokój 309 marek.kasprowicz@ur.krakow.pl www.ar.krakow.pl/~mkasprowicz Marek Jan Kasprowicz Fizyka 013 r. Literatura D. Halliday,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji.

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. Ćwiczenie nr 10 Pomiar rezystancji metodą techniczną. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. 2. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 1 Charakterystyka zasilacza hydraulicznego Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ.

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. Definicja i podział sprężarek Sprężarkami ( lub kompresorami ) nazywamy maszyny przepływowe, służące do podwyższania ciśnienia gazu w celu zmagazynowania go w zbiorniku. Gaz

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru z wykorzystaniem wzorca grawitacyjnego Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń

Bardziej szczegółowo

XLVII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne

XLVII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne XLVII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne ZADANIE D2 Zakładając, że zależność mocy P pobieranej przez żarówkę od temperatury bezwzględnej jej włókna T ma postać: 4 P = A + BT + CT wyznacz wartości

Bardziej szczegółowo

Zawór równoważący do małych przepływów (niskie Kv)

Zawór równoważący do małych przepływów (niskie Kv) Zawory równoważące STAD-R Zawór równoważący do małych przepływów (niskie Kv) Utrzymanie ciśnienia i Odgazowanie Równoważenie i Regulacja Termostatyka ENGINEERING ADVANTAGE STAD-R, zawór równoważący do

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik technologii chemicznej 311[31]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik technologii chemicznej 311[31] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik technologii chemicznej 311[31] 1 2 3 4 5 Załącznik 4. Wyciąg z instrukcji ruchowej obsługi wyparki I. Załadunek wyparki 1. Otworzyć

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115

Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115 Podstawowe definicje Dz. U. z 2007 r. Nr 18, poz. 115 Gazomierz przyrząd pomiarowy służący do pomiaru ilości (objętości lub masy) przepływającego przez niego gazu. Gazomierz miechowy gazomierz, w którym

Bardziej szczegółowo

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-05 Temat: Pomiar parametrów przepływu gazu. Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPB Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe NPB w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy

Bardziej szczegółowo

2, 3 i 4 drogowe zawory VZL

2, 3 i 4 drogowe zawory VZL Opis VZL 2 VZL 3 VZL 4 Zawory VZL zapewniają wysokiej jakości regulację i oszczędność rozwiązań systemów regulacji temperatury wody ciepłej i/lub zimnej w klimakonwektorach oraz małych układach ogrzewania

Bardziej szczegółowo

Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI

Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI I. WSTĘP II. SYSTEMY ODWADNIANIA KOPALŃ GŁĘBINOWYCH III. SYSTEMY ODWADNIANIA KOPALŃ ODKRYWKOWYCH IV. POMPY WIROWE IV.1. Podział pomp IV.1.1.

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Zakład Miernictwa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma.

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne wykazanie i potwierdzenie słuszności zależności określonych prawem Ohma. Zastosowanie prawa Ohma dla zmierzenia oporności

Bardziej szczegółowo

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki 1 Katedra Energetyki Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Temat ćwiczenia: POMIARY PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO (obwód 3 oczkowy) 2 1. POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ

Bardziej szczegółowo

VI Konf. Nauk.-Techn.WODA i ŚCIEKI W PRZEMYŚLE Lublin, września 2012 r. Wpływ doboru pomp na efektywność energetyczną układów pompowych

VI Konf. Nauk.-Techn.WODA i ŚCIEKI W PRZEMYŚLE Lublin, września 2012 r. Wpływ doboru pomp na efektywność energetyczną układów pompowych VI Konf. Nauk.-Techn.WODA i ŚCIEKI W PRZEMYŚLE Lublin, 26-27 września 2012 r. Wpływ doboru pomp na efektywność energetyczną układów pompowych Waldemar Jędral Energochłonność wytworzenia jednostki PKB jest

Bardziej szczegółowo

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa 1/5 E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa Celem ćwiczenia jest poznanie podstaw zjawiska konwersji energii świetlnej na elektryczną, zasad działania fotoogniwa oraz wyznaczenie jego podstawowych

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie DEFINICJE OGÓLNE I WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE WENTYLATORA WENTYLATOR maszyna wirnikowa, która otrzymuje energię mechaniczną za pomocą jednego wirnika lub kilku wirników zaopatrzonych w łopatki, użytkuje

Bardziej szczegółowo

Graficzne opracowanie wyników pomiarów 1

Graficzne opracowanie wyników pomiarów 1 GRAFICZNE OPRACOWANIE WYNIKÓW POMIARÓW Celem pomiarów jest bardzo często potwierdzenie związku lub znalezienie zależności między wielkościami fizycznymi. Pomiar polega na wyznaczaniu wartości y wielkości

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r. Dz.U.2007.209.1513 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 z dnia 23 października 2007 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wodomierze oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy blokowe

Normowe pompy blokowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej rzadkiej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy nieagresywnych, które mie

Bardziej szczegółowo

Komentarz Technik technologii chemicznej 311[31] Czerwiec [31]

Komentarz Technik technologii chemicznej 311[31] Czerwiec [31] 311[31]-01-122 Strona 1 z 18 Strona 2 z 18 Strona 3 z 18 Strona 4 z 18 Strona 5 z 18 Strona 6 z 18 Strona 7 z 18 Strona 8 z 18 Strona 9 z 18 Strona 10 z 18 Rozwiązanie zadania egzaminacyjnego w zawodzie

Bardziej szczegółowo

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego msg M 7-1 - Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Zagadnienia: prawa dynamiki Newtona, moment sił, moment bezwładności, dynamiczne równania ruchu wahadła fizycznego,

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru z wykorzystaniem piezoelektrycznego przetwornika ciśnienia Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE A POMIAR ZALEŻNOŚCI POJENOŚCI ELEKTRYCZNEJ OD WYMIARÓW KONDENSATOR PŁASKIEGO I Zestaw przyrządów: Kondensator płaski 2 Miernik pojemności II Przebieg pomiarów: Zmierzyć

Bardziej szczegółowo

Spis tabel Tabela 1. Tabela 2. Tabela 3. Tabela 4. Tabela 5. Tabela 6. Tabela 6. Tabela 7. Tabela 8. Tabela 9. Tabela 10.

Spis tabel Tabela 1. Tabela 2. Tabela 3. Tabela 4. Tabela 5. Tabela 6. Tabela 6. Tabela 7. Tabela 8. Tabela 9. Tabela 10. Spis treści 1. Wstęp 1.1. Przedmiot opracowania 1.2. Podstawa opracowania 1.3. Zakres opracowania 1.4. Wykorzystane materiały 1.5. Opis obszaru objętego opracowaniem 2. Obliczenia charakterystycznych rozbiorów

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

STA. Zawór podwójnej regulacji ENGINEERING ADVANTAGE

STA. Zawór podwójnej regulacji ENGINEERING ADVANTAGE Zawory podwójnej regulacji STA Zawór podwójnej regulacji utrzymanie ciśnienia i odgazowanie równoważenie i regulacja Termostatyka ENGINEERING ADVANTAGE Zawór równoważący STA umożliwia dokładne zrównoważenie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY

ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY W trakcie doświadczenia przeprowadzono sześć pomiarów rezonansu akustycznego: dla dwóch różnych gazów (powietrza i CO), pięć pomiarów dla powietrza oraz jeden pomiar dla

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka mierników do badania oświetlenia Obiektywne badania warunków oświetlenia opierają się na wynikach pomiarów parametrów świetlnych. Podobnie jak każdy pomiar, również te pomiary, obarczone

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ćwiczenia na temat. Badanie dokładności multimetru cyfrowego dla funkcji pomiaru napięcia zmiennego

Sprawozdanie z ćwiczenia na temat. Badanie dokładności multimetru cyfrowego dla funkcji pomiaru napięcia zmiennego Szablon sprawozdania na przykładzie ćwiczenia badanie dokładności multimetru..... ================================================================== Stronę tytułową można wydrukować jak podano niżej lub

Bardziej szczegółowo

CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE PUNKTU INWERSJI

CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE PUNKTU INWERSJI INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ć W I C Z E N I E N R FCS - 7 CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH. Przedmiot: CZUJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE

WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH. Przedmiot: CZUJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE Grupa: WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Przedmiot: CZJNIKI I PRZETWORNIKI Ćwiczenie nr 1 PROTOKÓŁ / SPRAWOZDANIE Temat: Przetworniki tensometryczne /POMIARY SIŁ I CIŚNIEŃ PRZY

Bardziej szczegółowo

Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego

Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego POLIECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGEYKI INSYU MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGEYCZNYCH LABORAORIUM ELEKRYCZNE Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego (E 1) Opracował: Dr inż. Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który :

WYKONUJEMY POMIARY. Ocenę DOSTATECZNĄ otrzymuje uczeń, który : WYKONUJEMY POMIARY Ocenę DOPUSZCZAJĄCĄ otrzymuje uczeń, który : wie, w jakich jednostkach mierzy się masę, długość, czas, temperaturę wie, do pomiaru jakich wielkości służy barometr, menzurka i siłomierz

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej

STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej STUDIA PODYPLOMOWE Efektywne użytkowanie energii elektrycznej Prowadzący dr inż. Tadeusz Żaba Kraków, styczeń 2013 I. Wstęp. Jak podają materiały firmy E-Therm Drives Electric około 80 % energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA GOLD wielkości 04-80 1. Informacje ogólne Jeżeli centrala GOLD zawiera nagrzewnicę wodną bez zabezpieczenia przeciwzamrożeniowego, obieg wodny nagrzewnicy

Bardziej szczegółowo

STA. Zawory podwójnej regulacji DN 15-50

STA. Zawory podwójnej regulacji DN 15-50 STA Zawory podwójnej regulacji DN 15-50 IMI TA / Zawory równoważace / STA STA Zawór równoważący STA umożliwia dokładne zrównoważenie hydrauliczne w szerokim zakresie zastosowań. Idealny do zastosowania

Bardziej szczegółowo

STAD-B. Zawory równoważące Dla systemów ciepłej wody użytkowej

STAD-B. Zawory równoważące Dla systemów ciepłej wody użytkowej STAD-B Zawory równoważące Dla systemów ciepłej wody użytkowej IMI TA / Zawory równoważące / STAD-B STAD-B Zawór równoważący STAD-B znajduje zastosowanie w instalacjach ciepłej wody użytkowej, posiadających

Bardziej szczegółowo

Analiza korelacyjna i regresyjna

Analiza korelacyjna i regresyjna Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Analiza korelacyjna i regresyjna Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, kwiecień 2014 Podstawy Metrologii i

Bardziej szczegółowo

STAD-R. Zawory równoważące DN do małych przepływów (niskie Kv)

STAD-R. Zawory równoważące DN do małych przepływów (niskie Kv) STAD-R Zawory równoważące DN 15-25 do małych przepływów (niskie Kv) IMI TA / Zawory równoważące / STAD-R STAD-R STAD-R, zawór równoważący do modernizowanych instalacji, umożliwia dokładne zrównoważenie

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRACY WYJŚCIA ELEKTRONÓW Z LAMPY KATODOWEJ

WYZNACZANIE PRACY WYJŚCIA ELEKTRONÓW Z LAMPY KATODOWEJ INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ć W I C Z E N I E N R FCS - WYZNACZANIE PRACY WYJŚCIA ELEKTRONÓW Z LAMPY

Bardziej szczegółowo

Badanie klasy wymaganej odporności ogniowej wentylatora przy wykorzystaniu programu FDS

Badanie klasy wymaganej odporności ogniowej wentylatora przy wykorzystaniu programu FDS Badanie klasy wymaganej odporności ogniowej wentylatora przy wykorzystaniu programu FDS 1. Wstęp: Symulacje komputerowe CFD mogą posłużyć jako narzędzie weryfikujące klasę odporności ogniowej wentylatora,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, 18 19 marca 2014 r. tel. 60 70 62 700 / biuro@idwe.pl / www.idwe.pl

Szanowni Państwo, 18 19 marca 2014 r. tel. 60 70 62 700 / biuro@idwe.pl / www.idwe.pl Pompy,, ssawy,, wentyllatory ii dmuchawy ((oraz iich regullacjja ii aparattura konttrollno pomiiarowa)) 18 19 marca 2014 r. Szanowni Państwo, maszyny przepływowe są elementem większych systemów i to, czego

Bardziej szczegółowo

Nazwa firmy: Autor: Telefon: Fax: Dane: Klient: Numer klienta: Kontakt:

Nazwa firmy: Autor: Telefon: Fax: Dane: Klient: Numer klienta: Kontakt: Pozycja Ilość Opis Cena jednostkowa 1 MAGNA 31 F Nr katalogowy: 9651365 Bezdławnicowa pompa obiegowa z mokrym wirnikiem silnika, uszczelniona tylko dwoma uszczelkami spoczynkowymi. pompa i silnik stanowią

Bardziej szczegółowo

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Opracowanie: mgr inż. Anna Dettlaff Obowiązkowa zawartość projektu:. Strona tytułowa 2. Tabela z punktami 3. Dane wyjściowe do zadania

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY Ćwiczenie 5 Temat: Pomiar napięcia i prądu stałego. Cel ćwiczenia Poznanie zasady pomiaru napięcia stałego. Zapoznanie się z działaniem modułu KL-22001. Obsługa przyrządów pomiarowych. Przestrzeganie przepisów

Bardziej szczegółowo

ZASILANIE PRAS FILTRACYJNYCH PRZY UŻYCIU POMPY KREBS MILLMAX NA PRZYKŁADZIE KWK SOŚNICA.

ZASILANIE PRAS FILTRACYJNYCH PRZY UŻYCIU POMPY KREBS MILLMAX NA PRZYKŁADZIE KWK SOŚNICA. ZASILANIE PRAS FILTRACYJNYCH PRZY UŻYCIU POMPY KREBS MILLMAX NA PRZYKŁADZIE KWK SOŚNICA. Streszczenie: Praca opisuje sprawdzony, nowatorski sposób jednostopniowego zasilania pras filtracyjnych nadawą przy

Bardziej szczegółowo

Zawór równoważący z brązu PN 16, DN

Zawór równoważący z brązu PN 16, DN Zawory równoważące STAF-R Zawór równoważący z brązu PN, DN -0 Utrzymanie ciśnienia i Odgazowanie Równoważenie i Regulacja Termostatyka ENGINEERING ADVANTAGE Kołnierzowy zawór równoważący z brązu STAF-R

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ. 3. Zlecenie znak: 57950OP z dnia r. 4. Przedstawiciel zleceniodawcy: Roger Bours. 5. Wykonujący badania:

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ. 3. Zlecenie znak: 57950OP z dnia r. 4. Przedstawiciel zleceniodawcy: Roger Bours. 5. Wykonujący badania: 60-706 Poznań ul. Małeckiego 29 Tel.: 61-62-80-300 Fax: 61-62-80-399 Strona Stron 1 16 1. Temat i obiekt badań: Badania głowic bezpieczeństwa DN25, DN50 i DN80 w połączeniu z zaworami bezpieczeństwa, dla

Bardziej szczegółowo

BADANIE POMPY WIROWEJ

BADANIE POMPY WIROWEJ Cel ćwiczenia: BADANIE POMPY WIROWEJ Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania pompy wirowej, oraz przedstawienie metodyki pomiarów i obliczeń charakterystyki pompy wraz z wyznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki?

Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki? 1 Jak poprawnie napisać sprawozdanie z ćwiczeń laboratoryjnych z fizyki? Sprawozdania należny oddać na kolejnych zajęciach laboratoryjnych. Każde opóźnienie powoduje obniżenie oceny za sprawozdanie o 0,

Bardziej szczegółowo

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym 1 Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wentylatory są niezbędnym elementem systemów wentylacji

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH Dr Benedykt R. Jany I Pracownia Fizyczna Ochrona Środowiska grupa F1 Rodzaje Pomiarów Pomiar bezpośredni - bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE Klasa: 2Tc Technik mechatronik Program: 311410 (KOWEZIU ) Wymiar: 4h tygodniowo Na ocenę dopuszczającą uczeń: Zna

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Funkcjonalność urządzeń pomiarowych w PyroSim. Jakich danych nam dostarczają?

Funkcjonalność urządzeń pomiarowych w PyroSim. Jakich danych nam dostarczają? Funkcjonalność urządzeń pomiarowych w PyroSim. Jakich danych nam dostarczają? Wstęp Program PyroSim zawiera obszerną bazę urządzeń pomiarowych. Odczytywane z nich dane stanowią bogate źródło informacji

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD DOBORU ZAWORÓW REGULACYJNYCH JEDNODROGOWYCH

PRZYKŁAD DOBORU ZAWORÓW REGULACYJNYCH JEDNODROGOWYCH Automatyzacja w ogrzewnictwie i klimatyzacji Ćwiczenie 4 PRZYKŁAD DOBORU ZAWORÓW REGULACYJNYCH JEDNODROGOWYCH Przykład 2 Zadanie Dobrać średnice zaworów regulacyjnych przelotowych w obwodach regulacji:

Bardziej szczegółowo