MINIMALNE SMAROWANIE W PROCESACH OBRÓBKI SKRAWANIEM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MINIMALNE SMAROWANIE W PROCESACH OBRÓBKI SKRAWANIEM"

Transkrypt

1 INSTYTUT ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII WYTWARZANIA Projekt współfinansowany przez Unię Europejską TEMATYCZNE ZESTAWIENIE DOKUMENTACYJNE MINIMALNE SMAROWANIE W PROCESACH OBRÓBKI SKRAWANIEM Zasięg chronologiczny: Zasięg językowy: eng, fre, ger, ita, pol, rus Liczba pozycji: 186 Liczba stronic: 46 Data opracowania: 2009 Opracowała: mgr Elżbieta Karpińska-Pawlak INSTYTUT ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII WYTWARZANIA THE INSTITUTE OF ADVANCED MANUFACTURING TECHNOLOGY Kraków, ul. Wrocławska 37a, tel tel. dyr fax

2 1. Lubrification: l'assurer sans polluer, une réalité. Zapewnienie właściwego smarowania bez zanieczyszczania środowiska. Mach.Prod., 1993, nr 597, s Francuska firma Bewo opracowała urządzenie Unilube do smarowania minimalnego. Zastosowane w urządzeniu pompy tłokowe podają minimalną ilość smaru pod odpowiednim ciśnieniem. Smar przechodzi następnie z dużą prędkością przez współosiowe dysze do strefy obróbki. Firma Bewo stosuje substancję smarującą Coolube na bazie nietoksycznych produktów roślinnych. Urządzenie Unilube zostało opracowane dla przecinarek, ale nadaje się do zastosowania na dowolnej obrabiarce. 2. Basteck A.: Trocken reiben. Rozwiercanie na sucho. Werkst.u.Betr., 1994, t. 127, nr 11, s Tendencja do prowadzenia obróbki na sucho odnosi się także do rozwiercania. Obróbka bez chłodzenia możliwa jest w przypadku rozwiertaków z ostrzami z cermetalu lub powlekanych węglików spiekanych. Dobre wyniki uzyskuje się np. przy rozwiercaniu na sucho otworów w żeliwie narzędziami z ostrzami z węglików spiekanych powlekanych TiCN. Przy próbach rozwiercania stali 42CrMo4 dobre wyniki uzyskano stosując ostrza z niepowlekanego cermetu. Rozwiertaki do pracy na sucho wymagają nieco odmiennej konstrukcji w porównaniu do rozwiertaków tradycyjnych. Poprawę warunków pracy narzędzia uzyskuje się dzięki minimalnemu smarowaniu alkoholami tłuszczowymi. 3. Popke H., Emmer T.: Umweltentlastender Kühlschmierstoffeinsatz beim Zerspanen: Minimal dosiert an die Schneide. Zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko cieczy obróbkowej stosowanej przy skrawaniu: mini-malne dozowanie na krawędź tnącą. Schweiz.Maschinenmarkt, 1994, nr 38, s , 75. Technika minimalnego smarowania jako jeden ze sposobów ekologicznego stosowania cieczy chłodząco-smarujących. Technika zminimalizowanego smarowania - dostarczanie do strefy obróbki bardzo małych ilości chłodziwa - umożliwia zmniejszenie kosztów i negatywnego oddziaływania na środowisko. Bogata literatura. 4. Bartl R.: Kühlschmieren beim Sägen: So viel wie nötig - so wenig wie möglich. Chłodzenie i smarowanie w procesie przecinania: tyle ile trzeba - możliwie najmniej. Maschine, 1995, t. 49, nr 1/2, s Działanie oszczędnego systemu chłodząco-smarującego (mikrochłodzenie, mikrosmarowanie), zastosowanego w procesie przecinania piłami tarczowymi stali węglowych, chromowo-niklowo-molibdenowych oraz stopów na bazie niklu. W opisanym systemie dwie dysze rozpylają dwie różne ciecze obróbkowe jednocześnie lub w odstępach czasu, pracując na zasadzie wtryskiwania. Ilość cieczy smarującej reguluje się według rodzaju obrabianego materiału, a ilość cieczy chłodzącej - według temperatury narzędzia. 1

3 5. Hug J.-L.: Dosage minimal: un concept dans l'air du temps. Dawkowanie minimalne: koncepcja na czasie. Mach.Prod., 1995, nr 633, s. 41, Smarowanie minimalne z zastosowaniem metody Microjet (Link), wykonuje się za pomocą dwufazowej dyszy. W komorze mieszania, mieszczącej się we wnętrzu dyszy, płyn chłodzący i smarujący (olej roślinny) rozbijany jest na cząsteczki wielkości mikrometrycznej. Zastosowanie sprężonego powietrza u wylotu dyszy zapobiega rozpraszaniu się środka chłodząco-smarującego. Smarowanie minimalne Microjet można stosować w procesie toczenia (w tym na automatach tokarskich), frezowania, wiercenia, cięcia piłą, a także w procesach skrawania z wysokimi prędkościami, z wyjątkiem operacji, w których powstają wióry o dużym przekroju. 6. Hug J.-L.: La solution végétale. Roztwór oleju roślinnego. Mach.Prod., 1995, nr 635, s Charakterystyka chłodziw obróbkowych z grupy Vasco na bazie oleju roślinnego. Do smarowania minimalnego (np. na frezarkach i centrach obróbkowych) firma Blaser opracowała rozpylacz Vasco VG, mający od jednej do czterech dysz rozpylających chłodziwo. 7. Lamers H.: Schmiermittelverschwendung muss nicht sein. Rozrzutna gospodarka cieczami chłodząco-smarującymi nie jest koniecznością. Maschine, 1995, t. 49, nr 8/9, s. 52. Problematyka ograniczenia zużycia chłodziw dzięki technice mikrorozpylania. Działanie urządzenia Lubrimat (Steidle) polega głównie na smarowaniu. Maksymalne zredukowanie tarcia sprawia, że narzędzie i materiał ogrzewają się nieznacznie i chłodzenie nie jest konieczne. Przez rok pracy zmianowej system Lubrimat, wyposażony w jedną dyszę, zużywa zaledwie 10 l oleju. Oszczędne systemy rozpylania firmy Steidle nie powodują powstawania mgieł olejowych i eliminują operacje zagospodarowywania zanieczyszczonych wiórów. 8. Lubrifiants et èquipements machines. Chłodziwa i wyposażenie obrabiarek. Mach.Prod., 1995, nr 633, s Przegląd najnowszych rozwiązań w zakresie chłodziw obróbkowych. Firma Tec Industries oferuje syntetyczny środek smarujący Neolube FHB46 ulegający rozkładowi biologicznemu. Do obróbki cyrkonu proponuje się mineralną emulsję Jeffalub SB, pozbawioną związków siarki i chloru. Firma Bewo France produkuje urządzenia do wydzielania oleju z emulsji obróbkowych; oczyszczona ciecz kierowana jest z powrotem do zbiornika i ponownie wykorzystywana. Dzięki urządzeniu Deltole C firmy Delta Neu możliwe jest usunięcie cząsteczek oleju zawieszonych w powietrzu w postaci mgły olejowej, szkodliwej dla pracownika obsługującego obrabiarkę. Firma Elf oferuje urządzenie Mistelf 21 do smarowania minimalnego. 9. Popke H.: Wälzfräsen von Verzahnungen: Hat die Minimalschmiertechnik eine Chance? Frezowanie obwiedniowe kół zębatych: czy smarowanie zminimalizowane ma szansę? Schweiz.Maschinenmarkt, 1995, nr 42, s , 47. Jako alternatywę dla smarowania tradycyjnego zaproponowano technikę minimalnego smarowania. Badania porównawcze obu metod smarowania przeprowadzono przy frezowaniu obwiedniowym; porównywano trwałość narzędzi, ich temperaturę oraz temperaturę przedmiotu obrabianego przy założonej wydajności i jakości obróbki. Zużycie narzędzia i jakość powierzchni obrobionej wskazały na zalety minimalnego smarowania z punktu widzenia technicznego i ekologicznego. 2

4 10. Kress D., Fleischer R.: Minimale Schmierung bei Aufbohr- und Reibwerkzeugen. Reibung mit der Bohrwand minimieren. Minimalne smarowanie narzędzi do wytaczania i rozwiercania. Ograniczenie tarcia o ścianki otworu. Ind.Anz., 1996, t. 118, nr 17, s. 38. Zaproponowano jednoostrzowe narzędzia do wytaczania i rozwiercania otworów, wyposażone w listwy prowadzące z diamentu polikrystalicznego. Przy minimalnej ilości chłodziwa listwy służą stabilizacji termicznej, redukują tarcie narzędzi o ścianki obrabianego otworu, ułatwiają spływ wiórów. Narzędzia te (Mapal) można też stosować do obróbki na sucho. Smarowanie minimalne zapewnia pompa z mikrodozowaniem, rozpylająca kropelki alkoholu tłuszczowego, transportowane do dysz na listwach prowadzących i ostrzu. 11. Lamers H.: MMKS auf dem Vormarsch? Smarowanie i chłodzenie z użyciem minimalnej ilości cieczy chłodząco-smarującej. Maschine, 1996, t. 50, nr 7/8, s Wskazano na korzyści natury ekonomicznej i ekologicznej wynikające z zastosowania urządzeń do minimalnego chłodzenia i smarowania. Na podstawie badań porównawczych wiercenia na sucho, z zastosowaniem obiegowego chłodzenia emulsją, olejem rzepakowym i sprzężonym powietrzem stwierdzono, że minimalne chłodzenie zapewnia co najmniej 2-krotnie większą trwałość narzędzia w porównaniu do innych metod. W wyniku badań szlifowania otworów i szlifowania wcinającego stali ściernicami z mikrokrystalicznego Al wykazano, że minimalne smarowanie jest korzystne z punktu widzenia sił szlifowania, zużycia ściernic i własności warstwy wierzchniej szlifowanego przedmiotu. 12. Lamers H.: Schmierstoffe: Kostenfreundlicher in Minimalmengen. In Schmiergeldfragen kühl kalkulieren. Ciecze chłodząco-smarujące: z punktu widzenia kosztów korzystniejsze jest stosowanie minimalnych ilości. Chłodna kalkulacja w kwestii smarowania. Ind.Anz., 1996, t. 118, nr 47/48, s Mikrokrople emulsji dzięki dużej powierzchni w stosunku do swojej masy pochłaniają więcej ciepła niż chłodziwa w kroplach normalnej wielkości. Duża prędkość obrotowa (do obr/min) nie powoduje wyrzucania chłodziwa przez pracujące narzędzie. Systemy minimalnego chłodzenia można klasyfikować ze względu na sposób działania, obecność mgły olejowej oraz rodzaj rozpylanego strumienia. Obróbka z minimalną ilością chłodziwa eliminuje koszty związane z usuwaniem zużytych płynów obróbkowych i odtłuszczaniem wiórów. 13. Rinker U., Deiters M.: Quasi-Trockenbearbeitung von Aluminiumbauteilen. Obróbka części aluminiowych z minimalnym dopływem chłodziwa. Maschinenmarkt, 1996, t. 102, nr 43, s Minimalny dopływ chłodziwa zapewnia dobry rezultat obróbki skrawaniem wielu materiałów, m.in. stopów lekkich (Al). Za pomocą dyszy ze sprężonym powietrzem do strefy obróbki doprowadza się drobne krople chłodziwa lub płynu smarującego. W ten sposób cienki film smarny osadza się głównie na narzędziu, działanie chłodzące odgrywa rolę podrzędną. Smarowanie minimalne jest skutecznym środkiem zapobiegającym tworzeniu się narostów i zalepień na ostrzu. Dla centrów obróbkowych pożądane jest automatyczne ustawianie położenia dyszy; możliwa jest ręczna korekcja położenia. 3

5 14. Schulz H., Kalhöfer E.: Aluminium-Knetlegierungen trocken bearbeiten. Obróbka na sucho stopów aluminium do przeróbki plastycznej. Werkst.u.Betr., 1996, t. 129, nr 7/8, s Przyczyną problemów w procesie obróbki stopów aluminium jest skłonność do adhezji materiału obrabianego i narzędzia oraz niekorzystna postać wióra, zwłaszcza przy obróbce na sucho. Badania frezowania stopów aluminium na sucho i przy minimalnym smarowaniu wykazały korzystny wpływ smarowania minimalnego na proces oddzielania wiórów od narzędzia. Przebadano m.in. wpływ warunków obróbki, geometrii ostrza, a także oddziaływanie warstwy diamentu, naniesionej na narzędzia metodą CVD. 15. Weck M., Brecher C., Hanrath G.: Probleme auf dem Weg zur ölfreien Werkzeugmaschine. Spanendes Trockenbearbeiten. Problemy na drodze do obrabiarki funkcjonującej bez oleju. Obróbka wiórowa bez chłodziw. Tech.Rdsch., 1996, t. 88, nr 48, s Rozważano rozwiązania, jakie należałoby zastosować w konstrukcji maszyn oraz w technologii w celu wyeliminowania bądź drastycznego ograniczenia ilości stosowanych chłodziw obróbkowych. W zakresie smarowania niezbędne jest używanie minimalnej ilości cieczy smarującej. Wióry można odprowadzać za pomocą sprężonego powietrza, metodą elektromagnetyczną, elektrostatyczną lub przez spłukiwanie wodą. 16. Weniger ist oft mehr. Minimalmengen-Kühlschmierung - Möglichkeiten und Einsatzgebiete. Czasem "mniej" znaczy tyle co "więcej". Chłodzenie i smarowanie przy użyciu minimalnej ilości cieczy możliwości i zastosowanie. Masch.u.Werkz., 1996, t. 97, nr 9, s , 84. Smarowanie i chłodzenie "minimalne" pozwala ograniczyć ilość cieczy zużywanej na jedną dyszę do 10 l w ciągu roku, przy zwiększeniu trwałości narzędzia oraz jakości obróbki. Uzyskanie takich wyników wymaga zastosowania do chłodzenia emulsji na bazie wody, która parując odprowadza ciepło. Podano warunki uzyskania wymaganej skuteczności różnych systemów chłodzenia i smarowania minimalnego. 17. Brinksmeier E., Brockhoff T., Walter A.: Minimalmengenkühlschmierung und Trockenbearbeitung. Möglichkeiten und Grenzen des Einsatzes beim Schleifen. Chłodzenie minimalne i obróbka na sucho. Możliwości i granice zastosowania przy szlifowaniu. Werkstattstechnik, 1997, t. 87, nr 9/10. s Wyniki badań chłodzenia minimalnego i obróbki na sucho przy szlifowaniu płaszczyzn ze stali hartowanych i niehartowanych. Szlifowanie na sucho hartowanych stali korundowymi tarczami ściernymi na spoiwie z żywic syntetycznych powodowało uszkodzenie części pod wpływem ciepła. Chłodzenie minimalne w takich samych warunkach, przy niskich prędkościach skrawania, powoduje wzrost jakości powierzchni. Dobrą jakość stali niehartowanych zapewnia minimalne chłodzenie z dodatkiem estrów. 18. Das Ende der Sintflut (Teil 1). Trockenbearbeitung und Minimalmengenschmierung MMS auf dem Weg in kleinere Stückzahlen und kleinere Betriebe. Koniec stosowania cieczy chłodząco-smarujących (cz. 1). Obróbka na sucho i minimalne smarowanie w drodze do małych firm i krótkich serii. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 7/8, s Informacja o aktualnych pracach nad wdrożeniem obróbki na sucho i ze smarowaniem minimalnym. Katalogi firmy Kennametal zawierają wykazy narzędzi przystosowanych do toczenia, wiercenia i frezowania z minimalnym chłodzeniem w zakresie od obróbki zgrubnej do wykańczającej, w tym HSC. 4

6 19. Götz W.: Ein dünner Überzug macht das Zerspanen produktiver. Weiche Schicht reduziert Reibung zwischen Span und Werkstück. Cienka powłoka sprawia, że proces skrawania jest bardziej wydajny. Miękka warstwa redukuje tarcie między wiórem a przedmiotem. Ind.Anz., 1997, t. 119, nr 17, s Wdrożenie minimalnego smarowania jako jeden ze sposobów ograniczania kosztów obróbki. Zastosowanie warstw o działaniu smarującym, ograniczającym tarcie między wiórem, a narzędziem, zamiast powłok redukujących zużycie ścierne narzędzia. Przykładem takiej warstwy jest tzw. warstwa M (firm Gühring i Vilab) na bazie dwusiarczku molibdenu. Obróbkę na sucho umożliwiają m.in. powłoki Balinit Futura oraz X.treme (Balzers). 20. Heine H.J.: Dry machining - a promising option. Obróbka na sucho - obiecująca alternatywa. Amer.Mach., 1997, t. 141, nr 8, s. 92, 94. W związku z wysokimi kosztami chłodziw i koniecznością ochrony środowiska należy rozważyć alternatywę obróbki na sucho. Do negatywnych efektów braku chłodziw zaliczono: przyspieszone zużycie narzędzia, naprężenia szczątkowe w przedmiocie obrabianym, błędy wymiarowe, utrudnione oddzielanie wiórów od narzędzia, odkształcenia elementów obrabiarek w wyniku wahań temperatury. Omówiono metodę tzw. smarowania minimalnego. 21. Holland-Letz K., Barthelmä F.: Wie trocken darf's denn sein? 2. Schmalkalder Werkzeugtagung 1996 im Zeichen der Trocken- und Hochgeschwindigkeitsbearbeitung. Na ile sucho? 2. Posiedzenie nt. narzędzi. Schmalkalden 1996 pod znakiem obróbki na sucho i szybkościowej. VDI-Z, 1997, nr spec. II, s. 6, 8. Informacje nt. aktualnych tendencji w obróbce skrawaniem: obróbka z wysokimi prędkościami, obróbka na sucho. Podstawowym założeniem badań w zakresie narzędzi jest ograniczenie lub wyeliminowanie chłodziwa, nawet w obróbce z wysokimi prędkościami. Najwyższe trwałości narzędzi do obróbki HSC na sucho udało się uzyskać dzięki kombinacji warstw o wysokiej izolacji cieplnej (TiAlN) oraz niskim współczynniku tarcia (Movic). Prace firmy Mapal ukierunkowane są na optymalizację ostrzy i prowadników z PKD w rozwiertakach do precyzyjnej obróbki otworów z minimalnym smarowaniem. 22. Hug J.-L.: Goutte à goutte payant. Opłacalne smarowanie minimalne. Mach.Prod., 1997, nr 665, s Smarowanie minimalne polega na dostarczaniu takiej ilości chłodziwa do strefy obróbki, aby między narzędziem a materiałem obrabianym powstawała cienka warstewka substancji smarującej. Wysoka temperatura na styku narzędzieprzedmiot obrabiany powoduje, że warstewka smaru znika, pozostawiając czyste wióry. Dzięki smarowaniu minimalnemu eliminuje się też mgłę olejową. Środki oferowane do smarowania minimalnego nadają się do stosowania w różnych operacjach obróbki skrawaniem i przeróbki plastycznej, zarówno do smarowania metali żelaznych, jak i nieżelaznych. Smarowanie minimalne przyczynia się do zwiększenia wydajności obróbki i zmniejszenia zużycia narzędzi. Przykłady zastosowania. 5

7 23. In diesen Fällen lohnt sich die Minimalmengenschmierung. W takich wypadkach smarowanie z użyciem minimalnej ilości chłodziwa jest opłacalne. Ind.Anz., 1997, t. 119, nr 5, s. 31. Ocena trwałości narzędzi do rozwiercania w odniesieniu do obróbki na sucho, chłodzenia pełnym strumieniem emulsji, minimalną ilością emulsji, chłodzenia sprężonym powietrzem (wykres). Przy wierceniu, pogłębianiu i rozwiercaniu smarowanie minimalne zwiększa trwałość narzędzi w porównaniu do obróbki z chłodzeniem pełnym strumieniem i obróbki na sucho. Stwierdzono, że okresy trwałości frezów trzpieniowych chłodzonych minimalnie są krótsze niż chłodzonych pełnym strumieniem. 24. Kleine Menge - grosse Wirkung. Minimalschmiersystemen gehört die Zukunft in vielen Zerspanungsbereichen. Skuteczne działanie małych ilości chłodziwa. W wielu sektorach obróbki skrawaniem przyszłość należy do układów minimalnego smarowania. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 11, s Obróbka ze stosowaniem zminimalizowanej ilości chłodziwa daje korzyści ekonomiczne i ekologiczne; przyczynia się też do znacznego zwiększenia okresu trwałości narzędzi. W niektórych przypadkach zużycie narzędzi zmniejszyło się nawet o 50%, przy jednoczesnym zwiększeniu wydajności obróbki. W systemach minimalnego smarowania chłodziwo doprowadza się w postaci aerozolu z powietrzem, bezpośrednio do strefy obróbki: w przypadku narzędzi obrotowych kanałami w narzędziu, w pozostałych wypadkach przez dysze zewnętrzne. 25. Klocke F., Eisenblätter G.: Dry cutting. Skrawanie na sucho. Ann.CIRP, 1997, t. 46, nr 2, s Informacje nt. zużycia i kosztów chłodziw w Niemczech w 1994 r. Na przykładzie obróbki na sucho małych części żeliwnych na centrach obróbkowych oraz wiercenia otworów w kołkach ustalających z minimalną ilością chłodziwa przeanalizowano ekonomiczną zasadność stosowania obróbki bez chłodzenia. 26. Kress D.: Trockenbearbeitung mit Feinbearbeitungswerkzeugen. Obróbka na sucho narzędziami do obróbki wykańczającej. Ind.Diam.Rdsch., 1997, t. 31, nr 1, s. 36, 38. Ze względu na ograniczony zakres obróbki narzędziami do obróbki wykańczającej na sucho analizowano możliwości stosowania minimalnego chłodzenia, niezbędnego do realizacji zadań technicznych. Analizie poddano funkcje chłodziwa, tj. odprowadzanie ciepła, odprowadzanie wiórów, smarowanie ostrza i stabilizację układu przedmiot-obrabiarka-narzędzie. Opracowano specjalną konstrukcję narzędzia diamentowego do wykańczającej obróbki w stali, umożliwiającą pracę przy minimalnym smarowaniu. 27. Kwanka W.: Wirtschaftliche Betrachtung der Trockenzerspanung. Rozważania o ekonomiczności skrawania na sucho. VDI-Z, 1997, t. 139, nr 11/12, s Analiza kosztów związanych ze stosowaniem cieczy chłodząco-smarujących i kosztów wynikających z wdrożenia obróbki na sucho. Przykładowa struktura kosztów w zakładach Mercedes Benz w Kassel wskazuje, że właściwe rozwiązanie, tj. stosowanie minimalnego smarowania, centralnego układu chłodzenia i smarowania, filtracji zużytych chłodziw oraz obróbka na sucho nawet trudno obrabialnych materiałów, prowadzą do wielokrotnego zmniejszenia udziału kosztów chłodziw w ogólnych kosztach produkcji. 6

8 28. L'alésage? Une opération de finition parmi d'autres... Wytaczanie? Obróbka wykańczająca, jak inne... Mach.Prod., 1997, nr 667, s Informacja o pracach firmy Mapal w zakresie dostosowania narzędzi skrawających do HSC i obróbki na sucho. Optymalizacja geometrii rozwiertaków z kanalikami do smarowania wewnętrznego pozwala na obróbkę w warunkach smarowania minimalnego. 29. Möhle K., Karle H., Eyerer P.: Minimalschmiertechnik in der Metallbearbeitung: Kleine Menge, grosse Wirkung. Minimalne smarowanie w obróbce metali: mała ilość, duży skutek. Schweiz.Maschinenmarkt, 1997, nr 43, s Kontrolowany dopływ wysokowydajnych cieczy chłodząco-smarujących bezpośrednio do strefy skrawania zapewnia wyższe parametry obróbki przy mniejszym zużyciu narzędzia. W systemie minimalnego smarowania "Lubri- Lean" zużycie środka chłodząco-smarującego wynosi poniżej 10 ml/h. Taki poziom zużycia osiąga się dzięki nieprzerwanemu procesowi tworzenia jednorodnego aerozolu, precyzyjnie dozowanego, transportowanego w strumieniu powietrza i równie precyzyjnie kierowanego dyszami do miejsca obróbki z odległości 150 mm. 30. Müller P.: Bohren und Gewindebohren ohne Kühlschmiermittel: Trocken oder minimal geschmiert. Wiercenie i gwintowanie otworów bez stosowania środka chłodząco-smarującego. Obróbka na sucho lub z minimalnym smarowaniem. Schweiz.Maschinenmarkt, 1997, nr 8, s , 25. Porównano procesy wiercenia i gwintowania otworów pod kątem możliwości zastosowania minimalnego smarowania i obróbki na sucho (gwintowanie, wiercenie) stali o różnych twardościach, stali stopowych oraz żeliwa i aluminium. Korzyści ze stosowania smarowania minimalnego. 31. Popke H., Emmer T.: Trockenbearbeitung und Minimalmengenschmiertechnik beim Bohren, Senken und Reiben. Obróbka na sucho oraz smarowanie minimalne w procesach wiercenia, pogłębiania i rozwiercania. Maschinenmarkt, 1997, t. 103, nr 18, s , 29. Badania nad możliwościami wyeliminowania chłodzenia z procesu wiercenia wykazały, że w określonych warunkach możliwa jest obróbka na sucho, względnie obróbka z użyciem minimalnej ilości chłodziwa. Wśród warunków wiercenia na sucho wymienia się m.in. zastosowanie wierteł krętych wykonanych w całości z węglików spiekanych. Jeszcze większe możliwości w tym zakresie zapewniają twarde powłoki narzędziowe (TiN, TiCN, TiAlN) i powłoki samosmarowne. 32. Trockene Tatsachen (Teil 2). Trockenbearbeitung und Minimalmengenschmierung MMS auf dem Weg in kleinere Stückzahlen und kleinere Betriebe. "Suche" fakty (Część 2). Obróbka na sucho i smarowanie minimalne na drodze do produkcji małoseryjnej w niewielkich zakładach. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 9, s. 80, 82, 84. Wskazówki dotyczące wdrażania obróbki bez chłodziwa oraz smarowania minimalnego. W celu zorganizowania produkcji w zgodzie z wymaganiami ekologii i ekonomii proces ten traktuje się jako system wzajemnie zależnych wielkości obejmujący narzędzie (materiał narzędziowy, proces produkcji narzędzia), obrabiarkę (konstrukcja, materiał itd.), przedmiot obrabiany (materiał, kształt, tolerancje) oraz proces technologiczny. Podano przykłady narzędzi przystosowanych do takich metod. 7

9 33. Uhlarz J.: Minimalschmiertechnik bringt wirtschaftliche und ökologische Vorteile. Gospodarcze i ekologiczne korzyści ze stosowania smarowania minimalnego. Maschine, 1997, t. 52, nr 7/8, s Opracowany w USA i stosowany 10 lat system minimalnego smarowania Accu- Lube składa się z dozownika wyposażonego w pompy oraz środków smarujących. Smary Accu-Lube to smary na bazie olejów roślinnych, nie tworzące emulsji, bez toksycznych składników, takich jak azotyny, chlor, fenol, metale ciężkie itp. Przykłady zastosowania w procesie przecinania taśmowego, frezowania i gwintowania otworów. 34. Weinert K. i in.: Hochgeschwindigkeitsbearbeitung mit Einschneiden-Reibahlen. Obróbka z wysokimi prędkościami skrawania za pomocą rozwiertaków jednoostrzowych. VDI-Z, 1997, nr spec. III, s , Możliwości oraz ograniczenia procesu obróbki HSC rozwiertakami jednoostrzowymi odlewów aluminiowych i stali ulepszanych cieplnie, z zastosowaniem chłodzenia pełnym strumieniem emulsji i chłodzenia minimalną ilością chłodziwa z różnymi wariantami jego doprowadzania. Rozwiercanie otworów w odlewach aluminiowych może odbywać się ze zwiększonymi prędkościami skrawania, gdy zastosuje się rozwiertaki jednoostrzowe oraz chłodzenie minimalne. 35. Bearbeitungszentrum zur Trockenbearbeitung. Centrum obróbkowe do obróbki na sucho. Werkst.u.Betr., 1998, t. 131, nr 9, s Centra obróbkowe do obróbki na sucho lub z minimalnym smarowaniem firmy Hüller Hille odznaczają się bardzo efektywnym sposobem odprowadzania wiórów dzięki podwieszonej pozycji obrabianego przedmiotu. Schematycznie pokazano proces wytwarzania mgły olejowej i smarowej z zastosowaniem programowalnego systemu dozowania. Analizowano zapotrzebowanie na smar przy wierceniu otworów w metalach lekkich z minimalnym smarowaniem. 36. Die Dosis macht's. Wirtschaftliche und ökologische Vorteile durch Minimalschmiertechnik. Wszystko jest kwestią dawkowania. Ekonomiczne i ekologiczne zalety minimalnego smarowania. Masch.u.Werkz., 1998, t. 99, nr 5, s. 56. Zestawienie argumentów przemawiających za stosowaniem minimalnego smarowania zamiast tradycyjnych sposobów smarowania i chłodzenia olejem, który - zmieszany z wiórami - tworzy trudną do usunięcia, szkodliwą dla środowiska emulsję. Precyzyjne dozowanie smarów (system Accu-Lube) na ostrze narzędzia, w ilości pozwalającej na prawie całkowite jego zużycie (redukcja nawet do 5 ml/h) powoduje, że wióry i inne odpady są prawie suche. Wykorzystanie wszystkich zalet smarowania minimalnego wymaga prawidłowego doboru smaru, optymalnej dawki smaru i właściwego usytuowania dysz. 37. Dyrbuś G.: Obróbka z minimalnym smarowaniem. Pr.Nauk.Katedry Bud.Masz.P.Śl., 1998, nr 2, s W obróbce skrawaniem z minimalnym smarowaniem ilość doprowadzanego do strefy obróbki czynnika smarującego nie przekracza 100 ml/h. Smarowanie minimalne polega na ciągłym wytwarzaniu, możliwie najbliżej narzędzia, jednorodnego aerozolu czynnika smarującego (smarowanie zewnętrzne). Wytwarzanie aerozolu odbywa się w specjalnych podwójnych dyszach; dyszą środkową dostarczany jest olej, a otaczającą ją dyszą - sprężone powietrze. W przypadku smarowania wewnętrznego (wiercenie, gwintowanie, rozwiercanie) aerozol tworzy się w mieszalnikach. 8

10 38. Hennrich G.: Trockenbearbeitung - die umweltfreundliche Fertigungstechnik. Skrawanie na sucho - przyjazna środowisku technologia produkcji. Werkstattstechnik, 1998, t. 88, nr 9/10, s Omówiono wyniki projektów badawczych w zakresie obróbki na sucho w niemieckim przemyśle maszynowym. Do obróbki aluminium zaleca się minimalne smarowanie 50 ml/h (przykład skrawania części do samolotów). Obróbka na sucho stali wymaga optymalizacji geometrii narzędzia, stosowania powłok na narzędziach i zapewnienia spływu wiórów. 39. Höfer H.-J., Hampp T., Kaufeld M.: Aluminium-Knetlegierungen trocken oder bei MMS zerspanen. Skrawanie na sucho lub z minimalnym smarowaniem stopów aluminium do przeróbki plastycznej. Werkst.u.Betr., 1998, t. 131, nr 3, s , 206. Obróbka skrawaniem stopów aluminium na sucho praktycznie nie jest możliwa. Obniżkę kosztów i mniejsze obciążenie środowiska zapewnia minimalne smarowanie stosowane zamiast konwencjonalnego chłodzenia (w miejsce emulsji olejowo-wodnej w ilości 20 do 40 l/h stosuje się smarowanie narzędzia mgłą olejową w ilości 20 ml/h). Olej w mniejszym stopniu służy do chłodzenia, ułatwia natomiast odprowadzanie wiórów. W procesie wiercenia na sucho lub z minimalnym smarowaniem szczególną rolę odgrywa geometria narzędzia. 40. Hoffmeister H.-W., Langemeyer A.: Auf dem Weg zum Trockenschleifen Minimalmengenschmierung, Stickstoffkühlung und Graphitschmierung. Na drodze do szlifowania na sucho. Smarowanie minimalne, chłodzenie azotem i smarowanie grafitem. VDI-Z, 1998, t. 140, nr 5, s Badano metody eliminowania bądź ograniczania chłodziw w procesie szlifowania. Optymalną jakość szlifowania uzyskano stosując wydatek płynu smarującego 1 ml/min i rozproszony strumień płynnego azotu. Metoda smarowania przez docisk bloku grafitowego do ściernicy (w warunkach małych głębokości skrawania przy bardzo dużych posuwach) zapewnia suche wióry, ale oznacza zmniejszenie wydajności szlifowania. Schematy układu stanowiącego połączenie minimalnego smarowania z chłodzeniem ciekłym azotem i układów smarowania grafitem. 41. Klaue S., Schulz J.: Auch bei der Minimalmengenschmierung gilt: Es kommt immer auf die ganzheitliche Betrachtung an. Również przy chłodzeniu minimalnym wydatkiem chłodziwa obowiązuje zasada kompleksowego rozpatrywania problemu. Werkstattstechnik, 1998, t. 88, nr 9/10, s Ocena przydatności obróbki na sucho i z minimalnym smarowaniem w procesach przecinania, wiercenia, gwintowania, przeciągania, dogładzania i in. Podjęcie decyzji co do smarowania i chłodzenia minimalnego albo nadmiarowego wymaga analizy wszystkich aspektów wytwarzania. Należy uwzględnić dostępność chłodziw ekologicznych o wydłużonej trwałości, możliwych do regeneracji i biodegradacji. 9

11 42. Oczoś K.E.: Postęp w obróbce skrawaniem II. Obróbka na sucho i ze zminimalizowanym smarowaniem. Mechanik, 1998, t. 70, nr 5/6, s Przeanalizowano funkcje cieczy chłodząco-smarujących w procesie skrawania i przyczyny rozwoju obróbki na sucho lub z minimalnym smarowaniem. Przedstawiono zjawiska występujące w strefie skrawania podczas obróbki na sucho. Podano wymagania względem skrawania na sucho. Oceniono wpływ materiału obrabianego i sposobu skrawania oraz geometrii i kształtu ostrza na przebieg obróbki na sucho. Podano definicję i charakterystykę obróbki z minimalnym smarowaniem oraz zalecanych materiałów narzędziowych. Omówiono budowę centrum obróbkowego SPECHT 500/630T (Hüller Hille) z układem minimalnego smarowania oraz opisano ekologiczny uchwyt firmy Gottlieb Gühring. 43. Rinker U., Müller P., Schweighöfer G.: Trockenbohren und Trockenreiben in Einsatzstahl, Aluminium und austenitischem Stahl. Wiercenie i rozwiercanie na sucho w stali do nawęglania, w aluminium i w stali austenitycznej. VDI-Z, 1998, nr spec. IV, s Badano możliwości wiercenia i rozwiercania na sucho i z minimalnym smarowaniem otworów nieprzelotowych. W stali do nawęglania otwory można wiercić na sucho jednolitymi wiertłami węglikowymi. Do rozwiercania otworów w takiej stali i w aluminium narzędzie należy nawilżać przed każdym zabiegiem małą ilością środka smarującego (0,2 ml na 1000 otworów). Przy wierceniu stali austenitycznej konieczne jest doprowadzanie chłodziwa wewnętrznymi kanałami w wiertle i wyraźnie większa ilość chłodziwa niż przy obróbce pozostałych 44. Trockenbearbeitung prismatischer Teile. Obróbka na sucho części pryzmatycznych. VDI-Z, 1998, t. 140, nr 6, s Przedstawiono tabelaryczne zestawienie wymagań w stosunku do narzędzi oraz przebiegu procesu obróbki skrawaniem na sucho lub ze smarowaniem minimalnym (wiercenie, rozwiercanie, gwintowanie, nagniatanie gwintów, frezowanie, wiercenie głębokich otworów). Pojęcie "obróbka na sucho" w praktyce używane jest także w stosunku do zabiegów z minimalnym smarowaniem, w wyniku których wilgotność wiórów kształtuje się na poziomie poniżej 2%. Udział chłodziwa w procesie obróbki skrawaniem jest niezastąpiony do odprowadzania wiórów. 45. Cselle T.: Entwicklungsrichtungen rotierender Werkzeuge. Schneidstoffe, Beschichtungen, Minimalschmierung. Kierunki rozwoju narzędzi obrotowych. Materiały na ostrza skrawające, powłoki, minimalne smarowanie. Werkst.u.Betr., 1999, t. 132, nr 9, s , 76. Za najważniejszą tendencję w obróbce skrawaniem uznano dążenie do obróbki na sucho lub z minimalnym smarowaniem pod warunkiem uzyskiwania wydajności na co najmniej dotychczasowym poziomie. Wzrost wydajności obróbki na sucho występuje przy wyższych parametrach skrawania, gwarantujących jednocześnie odprowadzanie ciepła przez wióry. Wśród obrabianych materiałów dominują stopy aluminium, niklu i tytanu; przewiduje się szersze wykorzystanie żeliwa wermikularnego i magnezu. 10

12 46. Dörr J., Sahm A.: Erfahrungen mit Minimalmengen-Schmierung. Doświadczenia w zakresie minimalnego smarowania. Werkst.u.Betr., 1999, t. 132, nr 4, s , 42-44, 46, Alternatywą dla skrawania "na sucho" jest obróbka "z minimalnym smarowaniem", tj. z użyciem niewielkiej (poniżej 80 ml/h) ilości oleju, najczęściej rozpylonego w strumieniu powietrza. Podano przykłady rozwiązań w zakresie techniki minimalnego smarowania w obróbce skrawaniem, stosowanych w znanych firmach niemieckich (ABB, BMW, Hüller Hille). Przykłady dotyczą różnych rodzajów obróbki i różnych materiałów obrabianych. Wyjaśniono zasady budowy układów minimalnego smarowania z doprowadzeniem chłodziwa z zewnątrz oraz przez wnętrze narzędzia, a także konstrukcję przestrzeni obróbkowej do obróbki na sucho. 47. Feinauer A., Schirsch R., Stoll A.: Kupplungsgehäuse prozesssicher trocken bearbeitet. Niezawodna obróbka na sucho korpusów przekładni. Werkst.u.Betr., 1999, t. 132, nr 5, s Badania niezawodności obróbki HSC na sucho i z minimalnym smarowaniem w oparciu o proces obróbki typowej, aluminiowej obudowy przekładni na centrum HSC - XHC241. W korpusie wrzeciona zainstalowano dyszę do wytwarzania mieszaniny powietrza i oleju. Kształt otworów, przez które wydostaje się chłodziwo nie wpływa na rezultat obróbki ani trwałość narzędzia. W wypadku narzędzi o średnicach od 40 do 80 mm wystarcza mała liczba otworów, o ile narzędzia te mają kształt przypominający śmigło. Wielowarstwowe rozwiertaki z listwami prowadzącymi wymagają większej ilości chłodziwa niż podawane w literaturze 50 ml/h. 48. Förster D., Müller W., Oser E.: Minimalmengen-Schmierung beim Fräsen mit HSS-Schaftfräsern. Minimalne smarowanie w procesie frezowania frezami trzpieniowymi ze stali szybkotnącej. Werkst.u.Betr., 1999, t. 132, nr 12, s Przeprowadzono próby frezowania przeciwbieżnego stali konstrukcyjnej z zastosowaniem urządzenia dozującego do minimalnego smarowania. Jako narzędzi użyto frezów trzpieniowych ze stali szybkotnącej z powłokami TiAlN oraz TiCN. Urządzenie dozujące dostarczało dwiema dyszami do strefy obróbki środek smarujący w postaci mgły olejowej w ilości 14 ml/h. Ujawniono m.in. większe wartości drogi skrawania dla frezów z powłokami TiCN. Korzystna okazała się modyfikacja środków smarujących dodatkiem utleniającym. 49. Hülscher M., Zillmer A., Kamps U.: Kleinunternehmen nutzen die Chancen von MMKS und Trockenbearbeitung. Małe firmy wykorzystują szanse, jakie daje im obróbka z minimalnym smarowaniem i na sucho. Maschinenmarkt, 1999, t. 105, nr 51/52, s Stwierdzono, że małe i średnie firmy dysponują sporym doświadczeniem w zakresie innowacyjnych technologii, w tym minimalnego smarowania i chłodzenia z ekologicznym zagospodarowaniem odpadów oraz w zakresie obróbki na sucho. W większości zakładów techniki minimalnego smarowania stosuje się w odniesieniu do przecinania, a obróbkę na sucho - przy toczeniu i frezowaniu, obie ekologiczne metody dotyczą obróbki aluminium, niestopowych, niskostopowych, a nawet wysokostopowych gatunków stali, sporadycznie żeliw czy tytanu. 11

13 50. Minimalmengen-Kühlschmierung. Chłodzenie oraz smarowanie minimalną ilością chłodziwa. Tech.Rdsch., 1999, t. 91, nr 13, s. 21. W układach smarowania minimalnego przeważnie stosuje się oleje syntetyczne bez mieszania ich z wodą. Dozowane kropelkowo bezpośrednio do strefy obróbki tylko podczas procesu skrawania wpływają korzystnie na wydłużenie trwałości narzędzi i całej obrabiarki. Do dozowania minimalnych ilości chłodziwa może służyć specjalny automat, którego funkcjonowanie sprzężono z układem sterowania obrabiarki. W skład urządzenia wchodzi m.in. pompa pneumatyczna z bezstopniową regulacją ilości dostarczanego chłodziwa. Smarowanie minimalne można stosować w obróbce frezowaniem, toczeniem, przeciąganiem stali i metali nieżelaznych. 51. Minimalmengenschmierung beim Drehen und Stechen. Zminimalizowane smarowanie przy toczeniu i przecinaniu. Werkst.u.Betr., 1999, t. 132, nr 9, s. 66, 68. W przeciwieństwie do innych rodzajów obróbki, z procesu toczenia i przecinania trudno wyeliminować tradycyjne ciecze chłodząco-smarujące. W celu ograniczenia ilości stosowanych cieczy można wykorzystać system zminimalizowanego smarowania firmy Rexim wraz z narzędziami posiadającymi kanały do chłodzenia, szwedzkiej firmy Mircona AB. W tym wypadku, przy toczeniu i przecinaniu aluminium, miękkiej stali, stali chromowo-molibdenowej i austenitycznej stali nierdzewnej, uzyskuje się okresy trwałości ostrza co najmniej takie same, jak przy stosowaniu zwykłych cieczy chłodząco-smarujących. 52. Minimalmengen-Kühlschmierung beim Spanen und Verformen. Senkt Kosten und steigert Qualität. Minimalne smarowanie w obróbce wiórowej i plastycznej. Obniża koszty, podwyższa jakość. Schweiz.Maschinenmarkt, 1999, nr 32/33, s. 26. Minimalne smarowanie może być stosowane praktycznie we wszystkich operacjach obróbki skrawaniem stali i metali nieżelaznych. Coraz częściej stosowane jest także w procesach obróbki plastycznej ze względu na pozytywny wpływ na strukturę powierzchni. Zaprezentowano automat Mikro firmy Werucon do nanoszenia cienkiego filmu smarnego w miejscu wchodzenia narzędzia w materiał obrabiany. Automaty do dozowania chłodziwa sprzyjają stosowaniu chłodziw wysokiej jakości, głównie na bazie olejów syntetycznych, bez domieszki wody. 53. Minimalmengen-Schmierung in der Praxis. Smarowanie minimalne w praktyce. VDI-Z, 1999, nr spec. IV, s. 66. Do korzystnego pod względem ekonomicznym dozowania do strefy skrawania minimalnych ilości płynu technologicznego lub uzyskiwania filmu smarnego wykorzystuje się modułowe systemy dozowania z możliwością konfiguracji w zależności od potrzeb. Przedstawiono przykłady praktycznego stosowania systemu minimalnego smarowania Deltamat D 40, oferowanego przez firmę Steidle, na wybranych obrabiarkach: frezarce, tokarce karuzelowej i wiertarce. Doprowadza-nie minimalnej ilości chłodziwa zapewniają pompy tłokowe, systemy rozpylania na podciśnienie, pojemniki ciśnieniowe i dysze pneumatyczne. 12

14 54. Popke H. i in.: Environmentally clean metal cutting processes - machining on the way to dry cutting. Ekologiczny proces skrawania bez cieczy chłodzącosmarującej. Post.Technol.Masz.i Urz., 1999, t. 23, nr 1, s Rozpatrzono rolę cieczy chłodząco-smarującej w procesie obróbki w aspekcie ekologicznym. Przedstawiono koncepcję zastąpienia procesu skrawania z chłodzeniem strumieniem cieczy przez proces skrawania z minimalnym smarowaniem lub obróbkę na sucho. Podkreślono znaczenie doboru materiałów narzędziowych do obróbki z minimalnym smarowaniem. Na podstawie tej koncepcji omówiono sposób praktycznej realizacji minimalnego smarowania przy skrawaniu. Badano trwałość narzędzi i jakość wyrobów przy wierceniu, pogłębianiu i rozwiercaniu z minimalnym smarowaniem. 55. Uhlarz J.: Minimalmengenschmierung beim Stechen und Drehen als wirtschaftliche Alternative. Minimalne smarowanie w procesie toczenia i przecinania na tokarce jako opłacalna alternatywa. Maschine, 1999, t. 53, nr 3, s Ze względu na ciągły kontakt noża przecinaka lub noża tokarskiego z obrabianym materiałem, w celu zapewnienia niezawodności toczenia i przecinania zastosowano system Acu Lube do minimalnego smarowania. Prawidłowe smarowanie i chłodzenie podczas tych operacji zapewnia zasilacz (Mini Booster) doprowadzający mieszaninę wodno-olejową do wrzeciona (tworzący się mikrofilm smarny nie osadza się na wrzecionie ani na ściankach przewodów) oraz specjalne narzędzia do toczenia i przecinania na tokarce, z doprowadzaniem czynnika smarnego przez uchwyt narzędzia. 56. Uhlarz J.: Minimalmengenschmierung durch die Werkzeugmaschinenspindel. Minimalne smarowanie przez wrzeciono obrabiarki. Maschine, 1999, t. 53, nr 7/8, s. 30. Urządzenie Accu-Lube MiniBooster zapewnia minimalne smarowanie w miejscu skrawania dzięki wewnętrznemu układowi doprowadzania mieszanki powietrznoolejowej przez wrzeciono obrabiarki. Przez kanaliki w oprawce narzędzia czynnik smarny dociera do ostrzy narzędzia. Wyeliminowano konieczność instalowania dodatkowych dysz, ponieważ rolę dyszy przejęło samo narzędzie. Na praktycznym przykładzie pokazano korzyści zastosowania systemu minimalnego smarowania, w tym tylko nieznaczne zanieczyszczenie wiórów olejem, oszczędne wykorzystanie środka smarującego (2 ml/h do 10 ml/h), poprawa stanu powierzchni przedmiotu obrabianego. 57. Weniger ist mehr. Minimalmengenschmierung beim Stechen und Drehen. Mniej znaczy czasem więcej. Minimalne smarowanie w procesie przecinania i toczenia. Masch.u.Werkz., 1999, t. 100, nr 7/8, s. 44, 46. Układ minimalnego smarowania dla procesu toczenia i przecinania składa się z urządzenia Minibooster oraz narzędzi EB z kanalikami doprowadzającymi mieszankę powietrza i oleju przez wrzeciono, oprawkę narzędzia - aż do miejsca skrawania. Urządzenie Minibooster wytwarza mikrofilm smarny, który nie osadza się na przewodach doprowadzających go do miejsca obróbki. Skuteczność smarowania zależy m.in. od wielkości przekroju kanalików w narzędziu. Środki chłodząco-smarujące systemu Accu-Lube nie zawierają toksycznych domieszek i nie stanowią zagrożenia dla zasobów wodnych. 13

15 58. Careri D.: Lubrorefrigeranti si o no? Za i przeciw stosowaniu cieczy chłodzącosmarujących. Macchine, 2000, t. 55, nr 1/2, s Podano argumenty przemawiające za obróbką skrawaniem na sucho lub z minimalnym smarowaniem. Zwrócono uwagę na dobór właściwego chłodziwa do obróbki różnych materiałów. Omówiono modułowy system smarowania minimalnego Indutec MS (Mentzel, Niemcy), w którym jako płyn obróbkowy stosuje się Induoil, substancję pochodzenia roślinnego podlegającą rozpadowi biologicznemu. Główną częścią systemu jest dyfuzor współosiowy, przez który podawana jest ciecz chłodząco-smarująca pod kontrolowanym kątem 5 o. Urządzenie jest sterowane pneumatycznie, co umożliwia regulację ciśnienia strumienia chłodziwa. Modułowa budowa systemu gwarantuje jego uniwersalność. 59. Clausen R., Hanke H.: Bohren von Aluminium-Titan-Schichtverbunden. Wiercenie kompozytów warstwowych aluminiowo-tytanowych. ZWF, 2000, t. 95, nr 6, s Badano proces wiercenia otworów w kompozytach warstwowych aluminiowotytanowych (2 warstwy blach aluminiowych i 5 lub 8 tytanowych, maty uszczelniające i lakier) w stanie utwardzonym o grubości 6-30 mm, z minimalnym smarowaniem od zewnątrz alkoholem tłuszczowym w postaci aerozolu. Z punktu widzenia jakości otworów, kształtu i odprowadzania wióra za najkorzystniejsze narzędzie uznano wiertło stopniowe z drobnoziarnistych węglików spiekanych, o zróżnicowanych kątach wierzchołkowych na poszczególnych stopniach, uzyskanych drogą fazowania powierzchni natarcia. 60. Dyrbuś G.: Wpływ ilości cieczy chłodząco-smarujących na trwałość wierteł. Pr.Nauk.Katedry Bud.Masz.P.Śl., 2000, nr 1, s Przedstawiono rolę cieczy chłodząco-smarujących w procesie wiercenia, zwłaszcza przy obróbce stali austenitycznych. Do badań trwałościowych wierteł do obróbki stali austenitycznej 00H18N10 (X5CrNi1820 wg DIN) stosowano olej Blasocut Vasco USK 42 (olej na bazie olejów roślinnych o bardzo dużej wydajności). Badaniom poddano wiertła o średnicy 5 mm wykonane ze stali Emo5Co5. Stosowano dwa sposoby podawania cieczy chłodząco-smarującej do strefy skrawania: tradycyjne dozowanie oraz minimalne smarowanie (schemat urządzenia do minimalnego smarowania). Przeanalizowano objawy zużywania się wierteł. Wyniki badań trwałościowych zestawiono w tabelach. 61. Feinauer A.: Strömungsgünstiger Arbeitsraum. Przestrzeń robocza z dogodnym przepływem wiórów. Werkst.u.Betr., 2000, t. 133, nr 6, s , 40. Centrum obróbkowe XHC241 (Ex-Cell-O) przystosowano do obróbki z minimalnym smarowaniem. Środek smarujący tłoczony jest przez rurkę wewnątrz wrzeciona, a następnie rozpylany za pomocą sprężonego powietrza. Rozpylanie następuje bezpośrednio przed oprawką zaciskową z chwytem HSK. W przypadku obróbki na sucho problem stanowi odprowadzanie wiórów, zależne m.in. od usytuowania wrzeciona względem przedmiotu. Rozwiązanie polega na użyciu układu odsysania wiórów i pyłów; w tym przypadku konieczne jest odpowiednie ukształtowanie zamkniętej przestrzeni roboczej, w której cały czas istnieje niewielkie podciśnienie. 14

16 62. Innere Minimalmengen-Schmierung. Smarowanie minimalną ilością czynnika smarnego doprowadzanego przez wnętrze wrzeciona. VDI-Z, 2000, nr spec. III, s. 58. Doprowadzenie minimalnej ilości środka smarnego przez wrzeciona obrabiarek stanowi korzystną alternatywę dla chłodzenia emulsją pod wysokim ciśnieniem. Uzyskuje się możliwość precyzyjnego dozowania czynnika smarnego, który osadza się na narzędziu i przedmiocie nie tworząc mgły. Wióry po takim smarowaniu zawierają tylko śladowe ilości oleju. Firma GAT opracowała dwa układy minimalnego smarowania, różniące się miejscem przygotowania mieszanki. W jednym z nich mieszankę powietrza i czynnika smarnego, doprowadzanych oddzielnie do wrzeciona, tworzy się bezpośrednio przed narzędziem, a następnie przez narzędzie dostarcza do miejsca skrawania. 63. Körber K.-P.: Innovations-Feuerwerk im Jubiläumsjahr. Innowacyjne rozwiązania na 50-lecie firmy Mapal. Maschine, 2000, t. 54, nr 1/2, s Zaproponowano metodę minimalnego chłodzenia/smarowania, ułatwiającą np. rozwiercanie otworów i nacinanie gwintów podczas obróbki korpusów przekładni z żeliwa szarego, bez przerywania cyklu obróbkowego. Doprowadzanie minimalnych ilości chłodziwa umożliwia specjalny uchwyt narzędziowy (tzw. eko-uchwyt) z zasobnikiem czynnika smarnego. Po osiągnięciu przez narzędzie znamionowej prędkości obrotowej regulowany indywidualnie przełącznik odśrodkowy wewnątrz uchwytu zaczyna sterować silniczkiem małej pompy chłodziwowej. Spadek prędkości do wyznaczonego poziomu, względnie odłożenie narzędzia do magazynu, powoduje wyłączenie pompy. 64. Kureck C.: Der goldene Mittelweg. Umsetzung der Minimalmengenschmierung (MMS) in die Praxis. Złoty środek. Zastosowanie zminimalizowanego smarowania w praktyce. Werkst.u.Betr., 2000, t. 133, nr 9, s. 96, Zminimalizowane chłodzenie i smarowanie wymaga zastosowania odpowiednich systemów dozujących mgłę olejową. Przykładem jest urządzenie z pompą tłokową Lubrimat L50 (Steidle). Przydatność tego urządzenia potwierdzono praktycznie, stosując je m.in. przy rozwiercaniu zgrubnym stali walcowanej na zimno narzędziem ze stali szybkotnącej oraz frezowaniu form. W pierwszym wypadku trwałość narzędzia wzrosła czterokrotnie w porównaniu z obróbką na sucho, w drugim uzyskano powierzchnię lepszej jakości przy ograniczeniu wpływów termicznych na narzędzie i przedmiot. 65. Minimalmengenschmierung bei der Aussenbearbeitung. Minimalne smarowanie w obróbce powierzchni zewnętrznych. Maschine, 2000, t. 54, nr 9, s. 58. Na przykładzie procesu frezowania kół zębatych i krzywek wykazano skuteczność zastąpienia smaru na bazie oleju mineralnego smarem Accu-Lube LB 2000 na bazie oleju roślinnego w warunkach minimalnego smarowania z użyciem precyzyjnego urządzenia dozującego i dysz doprowadzających smar na ostrze narzędzia. Przy identycznych prędkościach skrawania i posuwach uzyskano wyższe trwałości narzędzi, mniejsze zużycie smaru; nie zanotowano ponadto negatywnego oddziaływania smaru na zdrowie operatorów obrabiarek. Smar Accu Lube LB 2000 jest nietoksyczny, ulega degradacji biologicznej nie stanowiąc zagrożenia ani dla człowieka, ani dla środowiska. 15

17 66. Oakham M.: Tails you win. Obróbka na sucho, a obróbka z chłodzeniem. Metalwork.Prod., 2000, t. 144, nr 11, s. 67, 70. Jak wykazują przemysłowe badania, 7,5% do 17% kosztów produkcji stanowią koszty związane ze stosowaniem płynów chłodząco-smarujących. Z tego powodu doskonali się metody obróbki skrawaniem z zastosowaniem tzw. minimalnego smarowania/chłodzenia strefy obróbki lub tzw. "suchego" skrawania, bez użycia płynów obróbkowych. Określono ogólne warunki obróbki z minimalnym chłodzeniem i na sucho, dotyczące zastosowania odpowiedniej obrabiarki skrawającej, której konstrukcja umożliwia skrawanie z dużymi prędkościami, stosowania odpowiednich materiałów narzędziowych, wyboru właściwych parametrów geometrycznych i specjalnych konstrukcji. 67. Popke H. i in.: Hobbing of gear wheels with minimal cooling. Frezowanie obwiedniowe kół zębatych w warunkach minimalnego chłodzenia. Mater.Międzynar.Konf.Nauk. "Mechanics 2000", Rzeszów, 2000, s Opis badań mających na celu minimalizację chłodzenia przy frezowaniu obwiedniowym. Dotychczasowe metody smarowania olejem powierzchni między frezem i materiałem obrabianym były kosztowne, a usuwanie oleju z zębów kół sprawiało trudności. Za punkt wyjścia w analizowaniu różnych metod chłodzenia przyjęto tradycyjne zużycie chłodziwa 100 l/min. Podano parametry frezowania dla każdej metody. Na podstawie wyników doświadczeń określono zużycie frezów przy różnych metodach chłodzenia. Omówiono urządzenie do chłodzenia za pomocą dysz rozpylających chłodziwo. 68. Questions de liquides. Problemy płynów obróbkowych. Mach.Prod., 2000, nr 720, s. 53, 55. O rozwoju systemów smarowania minimalnego decydują przede wszystkim względy ekologiczne. Firma EMT oferuje produkt Mixair2 do smarowania łożysk tocznych, w tym łożysk szybkoobrotowych wrzecion i elektrowrzecion obrabiarek skrawających. Mikrokropelki substancji smarującej (3 24 mm 3 ) podawane są do strefy smarowania w strumieniu powietrza pod niskim ciśnieniem. Firma GAT opracowała system minimalnego smarowania, w którym chłodziwo podawane jest pod wysokim ciśnieniem przez wrzeciono obrabiarki. Bardzo precyzyjne dozowanie zapobiega powstawaniu oparów, a także osadzaniu się resztek chłodziwa na narzędziu i na wiórach. 69. Stoll A., Klein J.: Perspektiven des Wirbelns ohne Kühlschmierstoff. Perspektywy łuszczenia gwintów bez udziału chłodziwa. Maschinenmarkt, 2000, t. 106, nr 3, s , 33. Badania możliwości modyfikacji procesu łuszczenia gwintów, w tym w przedmiotach hartowanych do HRC, pod kątem wyeliminowania udziału chłodziwa. W badaniach wzajemnych zależności parametrów narzędzia, obrabianego materiału i procesu wykorzystano oprogramowanie do symulacji (schemat symulacji procesu). Na przykładzie łuszczenia zewnętrznych zarysów ślimaków małych przekładni wykazano znaczny wzrost wydajności łuszczenia gwintów w przedmiotach z materiałów nieutwardzanych w procesie z minimalnym smarowaniem, z zastosowaniem narzędzi z drobnoziarnistych węglików spiekanych powlekanych PVD warstwą TiCN. 16

18 70. System minimalnego smarowania. Mechanik, 2000, t. 78, nr 2, s Krótka charakterystyka oferowanego przez firmę Accu-Lube systemu minimalnego smarowania strefy skrawania. W systemach minimalnego smarowania, które zastępują obecnie coraz częściej tradycyjne, nieekonomiczne układy chłodzenia strefy obróbki, wytwarzana jest mieszanka powietrzno-olejowa doprowadzana do strefy skrawania. Przed dyszą wylotową następuje mieszanie się powietrza, doprowadzanego pod ciśnieniem ok. 4 bar jednym przewodem, z olejem dozowanym w objętości 2 10 ml/h, podawanym drugim przewodem. Smarowanie strefy skrawania taką mieszanką jest bardzo skuteczne, oprócz wzrostu wydajności obróbki i zwiększenia okresu trwałości narzędzia, zapewnia utrzymanie czystości w środowisku wytwarzania. Przykłady praktycznych zastosowań. 71. Trockene Angelegenheit. Trends bei Werkzeugen zur Trockenbearbeitung. Sucha sprawa. Tendencje w zakresie narzędzi do obróbki na sucho. Masch.u.Werkz., 2000, t. 101, nr 9, s Prawie wszystkie składniki układu obrabiarka-narzędzie-przedmiot mają wpływ na możliwości stosowania obróbki na sucho i z minimalnym smarowaniem. Ograniczenie przenikania ciepła do narzędzia, do przedmiotu i do części obrabiarki wymaga, aby funkcję tę całkowicie przejęły wióry, których odprowadzanie wspomagane jest sprężonym powietrzem albo skąpymi dawkami chłodziwa. Wśród operacji niesprzyjających wdrażaniu obróbki na sucho wymienia się skomplikowane przedmioty z wieloma zagłębieniami, wiercenie i rozwiercanie stawiające wysokie wymagania narzędziom, a także gwintowanie otworów. 72. Volltreffer. Kühlschmiermittel immer an der richtigen Stelle. Celny strzał. Chłodziwa zawsze we właściwym miejscu. Masch.u.Werkz., 2000, t. 101, nr 5, s Aby uniknąć przemieszczania się strumienia chłodziwa ze strefy obróbki zaproponowano stosowanie urządzeń P1/P2, które można zainstalować w każdej frezarce CNC lub centrum obróbkowym. W wypadku urządzenia P1 nastawianie położenia dyszy odbywa się ręcznie potencjometrem z panelu obsługowego za pośrednictwem układu sterowania obrabiarki. Urządzenie P2 z wyświetlaczem LCD pozwala zaprogramować maksymalnie 99 położeń dyszy w trybie uczenia się. Każdemu narzędziu przyporządkowuje się położenie dyszy. Prezentowane urządzenia pozwalają na zintegrowanie systemów minimalnego smarowania z cyklem obróbkowym CNC. 73. Willrett H.: Minimalmengenschmierung verbessert die Produktivität. Nicht nur ein Martini ist trocken gut. Minimalne smarowanie poprawia wydajność. Zalety obróbki na sucho. Ind.Anz., 2000, t. 122, nr 34/35, s Wdrożenie systemu minimalnego smarowania, tj. zastąpienie 120 l smaru na godzinę odpowiednio ilością 50 ml/h wymaga dokładnej analizy całego procesu produkcyjnego, z uwzględnieniem wymaganej jakości powierzchni obrabianego przedmiotu oraz cech konstrukcyjnych narzędzia. Najczęściej stosowanymi środkami smarnymi są oleje na bazie estrów lub alkoholi tłuszczowych w postaci mieszaniny ze sprężonym powietrzem (aerozol) doprowadzane układem zewnętrznym lub wewnętrznym do miejsca obróbki. W wypadku wiercenia chłodzenie z zewnątrz umożliwia wykonywanie otworów o głębokości najwyżej 2D. 17

19 74. Wurster B.: Wo steht die Minimalmengenschmierung? Gdzie jest miejsce dla minimalnego smarowania? Maschine, 2000, t. 54, nr 12, s Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród firm i instytutów niemieckich, których działalność obejmuje m.in. konstruowanie, wykonywanie i dystrybucję systemów minimalnego smarowania stanowiących zespoły uzupełniające dla obrabiarek i narzędzi. Najczęściej stosowanym urządzeniem w układach minimalnego smarowania jest urządzenie zraszające, współpracujące z pompą doprowadzającą do dyszy substancję smarującą pod ciśnieniem do 100 bar. Osobnym przewodem doprowadza się powietrze pod ciśnieniem do 10 bar. Wysoki udział procentowy powietrza w tworzonej mieszance decyduje o oszczędnym wykorzystaniu substancji smarnych (oleje mineralne, syntetyczne, emulsje). 75. Damit weniger mehr ist. Werkzeuge für die Minimalmengenschmierung. Aby mniej znaczyło więcej. Narzędzia przystosowane do minimalnego smarowania. Masch.u.Werkz., 2001, t. 102, nr 10, s Zmiana mechanizmu tworzenia się wióra dzięki wdrożeniu minimalnego smarowania, polegającego na doprowadzeniu mieszanki (aerozolu) przez kanaliki chłodziwowe narzędzia do miejsca obróbki, umożliwia skrawanie z wyższymi posuwami. W porównaniu z obróbką na sucho jakość powierzchni uzyskiwanych w warunkach minimalnego smarowania jest wyższa. Opisano rozwiązania zastosowane w narzędziach firmy Komet, np. w wiertłach z płytkami wymiennymi (Kub Trigon, Kub Quatron) do otworów o dużych średnicach stosuje się tzw. zawleczki kierujące aerozol bezpośrednio na ostrza. 76. Grosspietsch J.: Trockenfiltersystem für das Spanen mit MMS. System filtrowania na sucho na potrzeby obróbki wiórowej z minimalnym smarowaniem. Maschine, 2001, t. 55, nr 5, s Zdefiniowano różne postacie fizyczne (fazy emisji) szkodliwych substancji wydzielających się w trakcie obróbki z minimalnym smarowaniem: aerozole, mgły, pary, dymy, gazy, pyły. Brak układów odsysających powoduje osadzanie się tych faz w postaci kleistej mieszaniny pyłów i oleju na częściach obrabiarki oraz w jej otoczeniu. Podano trzy różne definicje minimalnego smarowania w zależności od ilości zużytego smaru. Opisano układ do filtrowania na sucho firmy Handte, którego zasadniczym komponentem są mikroporowate płyty (stopień wychwytywania zanieczyszczeń - powyżej 99%) zainstalowane w korpusie filtra. 77. Kühlt Minimalmengen-Kühlschmierung? Nomen est omen. Czy chłodzenie minimalną ilością środków chłodząco-smarujących to rzeczywiście chłodzenie? Nomen est omen. Masch.u.Werkz., 2001, t. 102, nr 10, s Przytoczono różne warianty nazw stosowanych w literaturze na określenie chłodzenia bądź smarowania minimalną ilością medium, rozproszonego w strumieniu powietrza. W wypadku smarowania chłodzenie zachodzi na skutek zmniejszenia tarcia, a w konsekwencji zapobiegania powstawaniu wysokiej temperatury. Opisano schemat podziału metod chłodzenia w zależności od użytego medium. Smarowanie minimalne wymaga użycia oleju, którego oddziaływanie zostało zdominowane przez działanie smarujące; w wypadku minimalnego chłodzenia dominuje działanie chłodzące. 18

20 78. Kuttkat B.: Trockenbearbeitung senkt die Fertigungskosten. Obróbka na sucho obniża koszty wytwarzania. Maschinenmarkt, 2001, nr 36, s. 68, 70, Wdrażanie obróbki na sucho i z minimalnym smarowaniem, mimo oczywistych zalet w postaci niższych kosztów wytwarzania i ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko, nie osiągnęło dotąd zadowalającego zasięgu (rocznie zużywa się w Niemczech około ton substancji chłodząco-smarujących). Zamieszczono tabelaryczne zestawienie możliwości obróbki na sucho i z minimalnym smarowaniem aluminium, stali i żeliw metodami wiercenia, rozwiercania, nacinania i nagniatania gwintów, wiercenia głębokich otworów, frezowania, frezowania obwiedniowego, przecinania i przeciągania narzędziami powlekanymi i niepowlekanymi. 79. Lamers R.: Kühlt die Minimalmengen-Kühlschmierung? Czy minimalna ilość chłodziwa lub smaru ma rzeczywiście działanie chłodzące? Maschine, 2001, t. 55, nr 7/8, s Wskazano na rozbieżności terminologiczne odnośnie do minimalnego smarowania i chłodzenia w języku angielskim i niemieckim. Za uzasadnione uważa się określenia "minimalne smarowanie" i "minimalne smarowanie z chłodzeniem". Zdefiniowano różne strategie chłodzenia i smarowania w zależności od użytych mediów. Pomiary temperatury płytek wymiennych w procesie toczenia wykazały spadek temperatury dzięki stosowaniu minimalnego smarowania, bez względu na to, czy w procesie dominowało smarowanie czy chłodzenie. Stwierdzono, że w wypadku minimalnego smarowania z chłodzeniem można mówić o działaniu chłodzącym. 80. Laux D.: Lange Erfahrung mit MMKS. Wieloletnie doświadczenie w zakresie technologii minimalnego chłodzenia (smarowania). Maschine, 2001, t. 55, nr 12, s Opisano rozmaite układy minimalnego chłodzenia oferowane w ciągu ostatnich lat przez firmę Steidle. Metoda polega na wykorzystaniu w procesie obróbki minimalnej, a jednocześnie niezbędnej ilości chłodziwa, co w praktyce oznacza zużycie medium w ilości ml/h na jedną dyszę. Najdłużej stosowanym urządzeniem minimalnego smarowania jest Spraymat działające jak dysza Venturiego. Wydobywające się z dyszy sprężone powietrze powoduje powstawanie podciśnienia, pod wpływem którego zasysana jest ze zbiornika kolejna porcja medium. Omówiono urządzenia doprowadzajace chłodziwo z zewnątrz (Pulsomat, Lubrimat) i przez wrzeciono narzędziowe (Toolmat, Centermat). 81. Potrykus J.: Nobilitacja zminimalizowanego smarowania. Mechanik, 2001, t. 74, nr 2, s Podano definicję zminimalizowanego smarowania sformułowaną w oparciu o teorię smarowania elastohydrodynamicznego. Scharakteryzowano techniki zminimalizowanego smarowania (smarowanie z zastosowaniem smaru plastycznego, smarowanie mgłą olejową, smarowanie powietrzno-olejowe, smarowanie natryskowe). Podano korzyści ze stosowania zminimalizowanego smarowania w aspekcie energetycznym, ekologicznym i ekonomicznym. Podkreślono mniejsze zapotrzebowanie na energię dostarczaną do węzłów kinematycznych pracujących w warunkach zminimalizowanego smarowania. Stosowanie zminimalizowanego smarowania pozwala w wielu wypadkach uprościć konstrukcję i zwiększyć sprawność energetyczną smarowanych zespołów. 19

passion passion for precision for precision Wiertło Supradrill U

passion passion for precision for precision Wiertło Supradrill U passion passion for precision for precision Wiertło Supradrill U Wiertło Supradrill U do obróbki stali i stali nierdzewnej Wiertło kręte Supradrill U to wytrzymałe narzędzie z węglika spiekanego zaprojektowane

Bardziej szczegółowo

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym

Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym New Nowe Lipiec 2016 produkty dla techników obróbki skrawaniem Ewolucja we frezowaniu trochoidalnym Frezy trzpieniowe CircularLine skracają czas obróbki i wydłużają żywotność TOTAL TOOLING = JAKOŚĆ x SERWIS

Bardziej szczegółowo

TOOLS NEWS B228P. Seria frezów trzpieniowych CERAMIC END MILL. Ultrawysoka wydajność obróbki stopów żaroodpornych na bazie niklu

TOOLS NEWS B228P. Seria frezów trzpieniowych CERAMIC END MILL. Ultrawysoka wydajność obróbki stopów żaroodpornych na bazie niklu TOOLS NEWS B228P Seria frezów trzpieniowych CERAMIC END MILL Ultrawysoka wydajność obróbki stopów żaroodpornych na bazie niklu CERAMIC Seria frezów trzpieniowych Łatwa obróbka materiałów trudnoobrabialnych!

Bardziej szczegółowo

Poradnik GARANT OBRÓBKA SKRAWANIEM wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie

Poradnik GARANT OBRÓBKA SKRAWANIEM wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie Poradnik OBRÓBKA SKRAWANIEM ROZWIERCANIE DOKŁADNE POGŁĘBIANIE GWINTOWANIE WIERCENIE PODSTAWY MATERIAŁY wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie INFO

Bardziej szczegółowo

1 Wiertła HSS 1. Wiertła VHM. Wiertła z płytkami wymiennymi. Rozwiertaki i pogłębiacze. Gwintowniki HSS. Frezy cyrkulacyjne do gwintów

1 Wiertła HSS 1. Wiertła VHM. Wiertła z płytkami wymiennymi. Rozwiertaki i pogłębiacze. Gwintowniki HSS. Frezy cyrkulacyjne do gwintów 1 Wiertła 1 Wiercenie 2 3 Wiertła VHM Wiertła z płytkami wymiennymi 4 Rozwiertaki i pogłębiacze 5 Gwintowniki Gwint 6 rezy cyrkulacyjne do gwintów 7 8 Płytki do toczenia gwintów arzędzia tokarskie Toczenie

Bardziej szczegółowo

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant Narzędzia obrotowe RZOWANI WIRCNI WYTACZANI SYSTMY NARZĘDZIOW 2012 WIRCNI ak dobrać odpowiednie wiertło ak dobrać odpowiednie wiertło 1 Określenie średnicy i

Bardziej szczegółowo

QM - MAX. Wysokowydajne frezy do obróbki kopiowej i kształtowej DIJET INDUSTRIAL CO., LTD

QM - MAX. Wysokowydajne frezy do obróbki kopiowej i kształtowej DIJET INDUSTRIAL CO., LTD QM - MAX Wysokowydajne frezy do obróbki kopiowej i kształtowej DIJET INDUSTRIAL CO., LTD Właściwości produktu 1) Wysoka produktywność poprzez zastosowanie wielu ostrzy 2) Możliwość stosowania wysokich

Bardziej szczegółowo

DOSKONAŁA HARD CARBON

DOSKONAŁA HARD CARBON TiN na bazie AICrN 2300 3200 0,4 0,35-2,5 600 1100 złoty jasno-szary Uniwersalna powłoka Bardzo wysoka utlenianie. twardość na gorąco *zależy od zastosowania i warunków przeprowadzenia testów NOWOŚĆ! ALDURA

Bardziej szczegółowo

DOLFA-POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ DOLFAMEX

DOLFA-POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ DOLFAMEX -POWDER FREZY TRZPIENIOWE ZE STALI PROSZKOWEJ Dzięki użyciu nowoczesnego materiału mają one zastosowanie przy obróbce stali i żeliwa o podwyższonej twardości: q charakteryzują się wysoką żywotnością narzędzia,

Bardziej szczegółowo

7 Płytki do toczenia gwintów 7 8

7 Płytki do toczenia gwintów 7 8 1 Wiertła HSS Wiercenie 2 3 Wiertła VHM Wiertła z płytkami wymiennymi 4 5 Rozwiertaki i pogłębiacze Gwintowniki HSS Gwint 6 Frezy cyrkulacyjne do gwintów Płytki do toczenia gwintów 8 Narzędzia tokarskie

Bardziej szczegółowo

Węglikowe pilniki obrotowe. Asortyment rozszerzony 2016

Węglikowe pilniki obrotowe. Asortyment rozszerzony 2016 Węglikowe pilniki obrotowe Asortyment rozszerzony 2016 1 WĘGLIKOWE PILNIKI OBROTOWE Asortyment rozszerzony 2016 WSTĘP Pilniki obrotowe Dormer to wysokiej jakości, uniwersalne narzędzia o różnej budowie

Bardziej szczegółowo

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC.

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Materiały szkoleniowe. Sporządził mgr inż. Wojciech Kubiszyn 1. Frezowanie i metody frezowania Frezowanie jest jedną z obróbek skrawaniem mającej

Bardziej szczegółowo

Wiertła modułowe. System wierteł modułowych KenTIP. Zastosowanie podstawowe

Wiertła modułowe. System wierteł modułowych KenTIP. Zastosowanie podstawowe System wierteł modułowych KenTIP Zastosowanie podstawowe System wierteł składanych KenTIP zapewnia osiągi na poziomie monolitycznych wierteł węglikowych. Opatentowany mechanizm zacisku umożliwia wymianę

Bardziej szczegółowo

POKRYWANE FREZY ZE STALI PROSZKOWEJ PM60. Idealne rozwiązanie dla problemów z wykruszaniem narzędzi węglikowych w warunkach wibracji i drgań

POKRYWANE FREZY ZE STALI PROSZKOWEJ PM60. Idealne rozwiązanie dla problemów z wykruszaniem narzędzi węglikowych w warunkach wibracji i drgań FREZY POKRYWANE FREZY ZE STALI PROSZKOWEJ PM60 Idealne rozwiązanie dla problemów z wykruszaniem narzędzi węglikowych w warunkach wibracji i drgań - Lepsza odporność na zużycie - Lepsza żywotność narzędzi

Bardziej szczegółowo

Nowe produkty. Rozszerzenie programu. WTX UNI Upgrade. WTX Feed UNI WTX TB. WTX głowiczki wymienne. Film: WTX UNI Upgrade. Film: WTX Feed UNI

Nowe produkty. Rozszerzenie programu. WTX UNI Upgrade. WTX Feed UNI WTX TB. WTX głowiczki wymienne. Film: WTX UNI Upgrade. Film: WTX Feed UNI Nowe produkty WTX UNI Upgrade Nowe wiertlo WTX UNI z powłoką Dragonskin zarówno do małej produkcji, jak i produkcji seryjnej. Film: WTX UNI Upgrade www.wnt.com/vd-wtx-uni-drill WTX Feed UNI Nowe wiertło

Bardziej szczegółowo

Wiertła do metalu Wiertła SPiralNe HSS-tiN do ekstremalnych obciążeń w przemyśle i rzemiośle met iertła al u Polecane do obróbki: Kasety z wiertłami

Wiertła do metalu Wiertła SPiralNe HSS-tiN do ekstremalnych obciążeń w przemyśle i rzemiośle met iertła al u Polecane do obróbki: Kasety z wiertłami SPIRALNE HSS-TiN DIN 338 wiertło z uchwytem cylindrycznym, krótkie, prawotnące, typu N 30 l Do ekstremalnych obciążeń w przemyśle i rzemiośle l Szlif dwuścinowy wg. DIN 1412 C, kąt wierzchołkowy 135 l

Bardziej szczegółowo

WIERTŁA ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY. profiline

WIERTŁA ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY. profiline WIERTŁA ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY profiline Charakterystyka produktu W przypadku wysokowydajnych wierteł łuszczeniowych do blachy RUKO rowek wiórowy śrubowy jest szlifowany metodą CBN w zahartowanym materiale.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE TECHNICZNE

INFORMACJE TECHNICZNE INFORMACJE TECHNICZNE PIŁY TARCZOWE Z WĘGLIKAMI SPIEKANYMI Kształt i geometrię stosowanych rodzajów uzębienia przedstawiono w poniższej tabeli. Nazwa Rysunek Oznaczenie Nazwa Rysunek Oznaczenie UWAGA:

Bardziej szczegółowo

WIERTŁA STOPNIOWE. profiline

WIERTŁA STOPNIOWE. profiline WIERTŁA STOPNIOWE profiline Charakterystyka produktu W przypadku wierteł owych nowej generacji RUKO o wysokiej wydajności spiralny rowek wiórowy szlifowany jest w technologii CBN w materiale poddanym uprzednio

Bardziej szczegółowo

Obróbka skrawaniem OBRÓBKA SKRAWANIEM

Obróbka skrawaniem OBRÓBKA SKRAWANIEM OBRÓBKA SKRAWANIEM 1/4 1/35 Wiertło od strony 1/5 od strony 1/6 od strony 1/10 1/37 1/51 Pogłębiacz od strony 1/38 od strony 1/39 od strony 1/39 1/52 1/53 Rozwiertaki od strony 1/52 od strony 1/52 od strony

Bardziej szczegółowo

Obwiedniowe narzędzia frezarskie

Obwiedniowe narzędzia frezarskie 1 Obwiedniowe narzędzia frezarskie ostrzami skrawającymi do: rowków rowków do pierścieni Segera gwintów metrycznych ISO gwintów rurowych Whitworth a rowków o pełnym promieniu fazowania i gratowania Gniazdo

Bardziej szczegółowo

Historia Avanti-Tools

Historia Avanti-Tools POZNAŃ 2012 Historia Avanti-Tools 1988 Założenie firmy AVANTI Sp. z o.o. 1991 AVANTI zostaje wyłącznym dystrybutorem w Polsce narzędzi firmy HERTEL. 1994 Po sprzedaży firmy HERTEL amerykańskiej firmie

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do toczenia poprzecznego

Narzędzia do toczenia poprzecznego Dragonskin 1335 / HCN1345 - toczenie stali 1335 i HCN1345 to nowe rodzaje powłok Dragonskin, jakie WNT wprowadza na rynek. Powłoka 1335 różni się od konkurencji nie tylko optycznie. Także jej wydajność

Bardziej szczegółowo

Silent Tools. Narzędzia z tłumieniem drgań źródłem produktywności

Silent Tools. Narzędzia z tłumieniem drgań źródłem produktywności Silent Tools Narzędzia z tłumieniem drgań źródłem produktywności Rozkoszuj się ciszą Silent Tools to znak handlowy rodziny oprawek do narzędzi tokarskich, frezarskich, wytaczarskich i wiertarskich. Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Rajmund Rytlewski, dr inż.

Rajmund Rytlewski, dr inż. Rajmund Rytlewski, dr inż. starszy wykładowca Wydział Mechaniczny PG Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji p. 240A (bud. WM) Tel.: 58 3471379 rajryt@mech.pg.gda.pl http://www.rytlewski.republika.pl

Bardziej szczegółowo

SMAROWANIE PRZEKŁADNI

SMAROWANIE PRZEKŁADNI SMAROWANIE PRZEKŁADNI Dla zmniejszenia strat energii i oporów ruchu, ale również i zmniejszenia intensywności zużycia ściernego powierzchni trących, zabezpieczenia od zatarcia, korozji oraz lepszego odprowadzania

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY WIERTŁA

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY WIERTŁA KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY Charakterystyka produktu W przypadku wysokowydajnych wierteł łuszczeniowych do blachy RUKO rowek wiórowy śrubowy jest szlifowany metodą CBN

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Rozwiązanie zadania obejmuje: - opracowanie propozycji rozwiązania konstrukcyjnego dla wpustu przenoszącego napęd z wału na koło zębate w zespole

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19 KL II i III TM Podstawy konstrukcji maszyn nauczyciel Andrzej Maląg Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń CELE PRZEDMIOTOWEGO

Bardziej szczegółowo

UE6110 MC6025 UH6400 US735 HZ/HL/ HM/HX/ HV/HR TOOLS NEWS. Nowy system łamaczy wióra do obróbki ciężkiej

UE6110 MC6025 UH6400 US735 HZ/HL/ HM/HX/ HV/HR TOOLS NEWS. Nowy system łamaczy wióra do obróbki ciężkiej TOOLS NEWS B45P Nowy system łamaczy wióra do obróbki ciężkiej Przeznaczony specjalnie do obróbki cięzkiej stali nierdzewnych i stopowych. // HM/HX/ HV/HR Nowy system łamaczy wióra do obróbki ciężkiej //

Bardziej szczegółowo

Smarowanie łańcucha.

Smarowanie łańcucha. Smarowanie łańcucha. Wszystkie łańcuchy powinny być smarowane w celu uniknięcia dużych kosztów związanych z ich szybszym zużyciem. Głównym celem smarowania łańcucha jest zapewnienie filmu olejowego we

Bardziej szczegółowo

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Budownictwo 16 Piotr Całusiński CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Wprowadzenie Rys. 1. Zmiana całkowitych kosztów wytworzenia

Bardziej szczegółowo

Poradnik narzędziowca / Eugeniusz Górski. wyd. 5 popr. i uzup. - 2 dodr. Warszawa, Spis treści

Poradnik narzędziowca / Eugeniusz Górski. wyd. 5 popr. i uzup. - 2 dodr. Warszawa, Spis treści Poradnik narzędziowca / Eugeniusz Górski. wyd. 5 popr. i uzup. - 2 dodr. Warszawa, 2015 Spis treści ROZDZIAŁ I Materiały i półfabrykaty stosowane na narzędzia skrawające 11 1. Materiały narzędziowe 11

Bardziej szczegółowo

Frezy UFJ Wiertła WDXC Płytki: węglikowe ceramiczne borazonowe OBRÓBKA INCONELU.

Frezy UFJ Wiertła WDXC Płytki: węglikowe ceramiczne borazonowe OBRÓBKA INCONELU. Frezy UFJ Wiertła WDXC Płytki: węglikowe ceramiczne borazonowe OBRÓBKA INCONELU DEDYKOWANE NARZĘDZIA DO INCONELU TIZ IMPLEMENTS Seria frezów UFJ Połączenie ultra-drobnego węglika o wysokiej wytrzymałości,

Bardziej szczegółowo

CoroMill QD. Wysoka niezawodność frezowania rowków

CoroMill QD. Wysoka niezawodność frezowania rowków CoroMill QD Wysoka niezawodność frezowania rowków Głównym wyzwaniem przy frezowaniu rowków jest zwykle odprowadzanie wiórów, zwłaszcza podczas obróbki rowków głębokich i wąskich. CoroMill QD jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Wiertła ze stali szybkotnącej różnego typu do specjalnego zastosowania

Wiertła ze stali szybkotnącej różnego typu do specjalnego zastosowania Specjalistyczne narzędzia z HSS Wiertła ze stali szybkotnącej różnego typu do specjalnego zastosowania Specjalny program HSS F irma Gühring od ponad 100 lat jest specjalistą w dziedzinie narzędzi do wiercenia.

Bardziej szczegółowo

Poradnik tokarza / Karol Dudik, Eugeniusz Górski. wyd. 12 zm., 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści

Poradnik tokarza / Karol Dudik, Eugeniusz Górski. wyd. 12 zm., 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści Poradnik tokarza / Karol Dudik, Eugeniusz Górski. wyd. 12 zm., 1 dodr. (PWN). Warszawa, 2016 Spis treści PRZEDMOWA 13 Rozdział 1 PODSTAWY TOKARSTWA 15 1.1. Tolerancje i pasowania 15 1.2. Struktura geometryczna

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA Techniki Wytwarzania Ć1: Budowa narzędzi tokarskich

Bardziej szczegółowo

Wyraźnie inne, z pewnością wiodące

Wyraźnie inne, z pewnością wiodące _ DC 170: WIERCENIE MA TERAZ NOWE OBLICZE Wyraźnie inne, z pewnością wiodące Innowacyjne produkty Wiercenie DC 170 IKONA WIERCENIA FASCYNACJA NIEDOŚCIGNIONYM ROZWIĄZANIEM DC 170 IKONA WIERCENIA Pionierski

Bardziej szczegółowo

1. Właściwy dobór taśmy

1. Właściwy dobór taśmy 1. Właściwy dobór taśmy 1. 1. Długość taśmy Wymiary taśmy są ściśle związane z rodzajem używanej przecinarki. Informacje na ten temat można przeczytać w DTR-ce maszyny. 1. 2. Szerokość taśmy W przecinarkach

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA KRĘTE

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA KRĘTE KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA KRĘTE Wiertło kręte DIN 338 TL 3000 Uniwersalne wiertło do większych głębokości nadaje się szczególnie dobrze. Zastępuje w wielu zakresach typy N, H i W. Szlif ostrza:

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie, gwintowanie Nr ćwiczenia : 5 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Produktywność i precyzja dla małych otworów to rozwiertaki Seco Nanofix

Produktywność i precyzja dla małych otworów to rozwiertaki Seco Nanofix Holemaking.book Page 229 Monday, April 19, 2010 7:13 AM Nanofix Produktywność i precyzja dla małych otworów to rozwiertaki Seco Nanofix Jakość Duża dokładność mocowania dzięki Quick-Fit. Możliwość uzyskania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania

ĆWICZENIE NR Materiały pomocnicze do wykonania zadania ĆWICZENIE NR 3 3. OBRÓBKA TULEI NA TOKARCE REWOLWEROWEJ 3.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym tulei wykonać : - Plan operacyjny obróbki tokarskiej, wykonywanej na tokarce rewolwerowej

Bardziej szczegółowo

TOOLS. Najnowsza generacja w toczeniu. Specjalne właściwości. NeW NeW. Nr. 226 /2011-PL

TOOLS. Najnowsza generacja w toczeniu. Specjalne właściwości. NeW NeW. Nr. 226 /2011-PL Nr. 226 /2011-PL POLSKA Najnowsza generacja w toczeniu Specjalne właściwości dwie geometrie dla różnych zastosowań polerowana powierzchnia płytki niskie opory skrawania stabilne krawędzie tnące nowy gatunek

Bardziej szczegółowo

Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe. Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN

Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe. Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN Tarcze ścierne ze spoiwem metalicznym oraz żywicznym Tarcza ze spoiwem metalicznym Tarcza ze spoiwem żywicznym

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

Narzędzia Walter do wytaczania zgrubnego i dokładnego: systematyczne podążanie w kierunku najwyższej precyzji

Narzędzia Walter do wytaczania zgrubnego i dokładnego: systematyczne podążanie w kierunku najwyższej precyzji _ KOMPETENCJA W OBRÓBCE SKRAWANIEM Narzędzia Walter do wytaczania zgrubnego i dokładnego: systematyczne podążanie w kierunku najwyższej precyzji Rozwiązania narzędziowe Wytaczanie zgrubne i dokładne Walter

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Nr pracy Temat Cel Zakres Prowadzący 001/I8/Inż/2013 002/I8/Inż/2013 003/I8/ Inż /2013 Wykonywanie otworów gwintowanych na obrabiarkach CNC. Projekt

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE NARZĘDZIA SKRAWAJĄCE

INNOWACJE NARZĘDZIA SKRAWAJĄCE INNOWACJE NARZĘDZIA SKRAWAJĄCE Od chwili założenia w 1938 roku firma Kennametal wie jak zwiększać wydajność produkcyjną i poprawiać wyniki finansowe Państwa firm poprzez wprowadzanie niezrównanej jakości

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn 1. WSTĘP Przedwojenny Polski pistolet VIS skomplikowana i czasochłonna obróbka skrawaniem Elementy składowe pistoletu podzespoły

Bardziej szczegółowo

OTWORNICE. profiline

OTWORNICE. profiline OTWORNICE profiline z węglika spiekanego, skrawanie płaskie Otwornica uniwersalna z węglika spiekanego bimetal HSS / HSS Co 8 RUKO z węglika spiekanego mogą być stosowane w wiertarkach ręcznych i stojakowych.

Bardziej szczegółowo

NOWOŒÆ W OFERCIE. ZESTAW SPRAWDZIANÓW CZD-8 MSBg INDEX: Z ZAWARTOŒÆ: CENA NETTO 912 PLN

NOWOŒÆ W OFERCIE. ZESTAW SPRAWDZIANÓW CZD-8 MSBg INDEX: Z ZAWARTOŒÆ: CENA NETTO 912 PLN NOWOŒÆ W OFERCIE ZAWARTOŒÆ: Sprawdzian MSBg M3 6H INDEX: S3-302161-0030 Sprawdzian MSBg M4 6H INDEX: S3-302161-0040 Sprawdzian MSBg M5 6H INDEX: S3-302161-0050 Sprawdzian MSBg M6 6H INDEX: S3-302161-0060

Bardziej szczegółowo

Double Mill DM4. new. Frezy nowej generacji TOOLS. Nr JD-PL.

Double Mill DM4. new. Frezy nowej generacji TOOLS. Nr JD-PL. Nr. 194-10-JD-PL POLSK A TOOLS Frezy nowej generacji new Double Mill DM4 DM 4, wielofunkcyjny system frezowy oferuje 4 krawędzie tnące dzięki nowoczesnej, dwustronnej, przestawnej płytce wieloostrzowej.

Bardziej szczegółowo

ProGroove. Toczenie rowków i przecinanie z zastosowaniem systemu ProGroove. Właściwości i zalety: WWW.WIDIA.COM

ProGroove. Toczenie rowków i przecinanie z zastosowaniem systemu ProGroove. Właściwości i zalety: WWW.WIDIA.COM Toczenie rowków i przecinanie z zastosowaniem systemu ProGroove Właściwości i zalety: Jednoostrzowe płytki do to toczenia rowków i przecinania. Oferowane w formie oprawki lub listwy do przecinania. Możliwość

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Nie nadają się do otworów nieprzelotowych (ślepych). HSS

Uwaga: Nie nadają się do otworów nieprzelotowych (ślepych). HSS ß 300 Z uchwytem cylindrycznym i czopem czworokątnym, prawotnące, lewoskrętne 7-8, nakrój ok /4 długości ostrzy tnących (, dokładność H7 Wysokowydajna stal szybkotnąca Rozwiertaki ręczne DIN 206 Nie nadają

Bardziej szczegółowo

Gwintowniki i narzynki

Gwintowniki i narzynki Charakterystyka produktu do gwintownik maszynowy Gwintownik maszynowy z wysokostopowej stali szybkotnącej. Do gwintów przelotowych i nieprzelotowych w stalach zwykłych i niskostopowych o wytrzymałości

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6 OBRÓBKA SKRAWANIEM Ćwiczenie nr 6 DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA opracowali: dr inż. Joanna Kossakowska mgr inż. Maciej Winiarski PO L ITECH NI KA WARS ZAWS KA INSTYTUT TECHNIK WYTWARZANIA

Bardziej szczegółowo

Form-Pat Katalog. Wirówki firmy RumA - instalacje czyszczące

Form-Pat Katalog. Wirówki firmy RumA - instalacje czyszczące Form-Pat Katalog Wirówki firmy RumA - instalacje czyszczące Wersja mobilna Wersja stacjonarna System czyszczenia - wirówki stosowane są do rozdziału stałych i ciekłych elementów składowych występujących

Bardziej szczegółowo

T E M A T Y Ć W I C Z E Ń

T E M A T Y Ć W I C Z E Ń Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Zakład Obróbki Skrawaniem Wydział: BMiZ Studium: stacjonarne I st. Semestr: 1 Kierunek: MiBM Rok akad.: 2016/17 Liczba godzin: 15 LABORATORIUM OBRÓBKI

Bardziej szczegółowo

Obliczanie parametrów technologicznych do obróbki CNC.

Obliczanie parametrów technologicznych do obróbki CNC. Obliczanie parametrów technologicznych do obróbki CNC. Materiały szkoleniowe. Opracował: mgr inż. Wojciech Kubiszyn Parametry skrawania Podczas obróbki skrawaniem można rozróżnić w obrabianym przedmiocie

Bardziej szczegółowo

UNIESZKODLIWIANIE CIECZY OBRÓBKOWYCH ROTRESEL I INNE BADANIA

UNIESZKODLIWIANIE CIECZY OBRÓBKOWYCH ROTRESEL I INNE BADANIA Daniel NOWAK Janusz WSZOŁEK UNIESZKODLIWIANIE CIECZY OBRÓBKOWYCH ROTRESEL I INNE BADANIA 1. Wstęp Stosowane w obróbce wiórowej i ściernej ciecze obróbkowe spełniają istotne funkcję. Do podstawowych funkcji

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNE PILNIKI OBROTOWE Z WĘGLIKA SPIEKANEGO PRZEZNACZONE DO WYSOKOWYDAJNEJ PRACY W CIĘŻKICH WARUNKACH PRZEMYSŁOWYCH

PROFESJONALNE PILNIKI OBROTOWE Z WĘGLIKA SPIEKANEGO PRZEZNACZONE DO WYSOKOWYDAJNEJ PRACY W CIĘŻKICH WARUNKACH PRZEMYSŁOWYCH PROFESJONALNE PILNIKI OBROTOWE Z WĘGLIKA SPIEKANEGO PRZEZNACZONE DO WYSOKOWYDAJNEJ PRACY W CIĘŻKICH WARUNKACH PRZEMYSŁOWYCH 1500 HV WĘGLIK WOLFRAMU NAJWYŻSZEGO GATUNKU, BARDZO SILNE POŁĄCZENIE GŁÓWKI Z

Bardziej szczegółowo

Kompetentne wsparcie na żądanie Technicy z know-how Wykorzystajcie ten Serwis² od poniedziałku do piątku w godz

Kompetentne wsparcie na żądanie Technicy z know-how Wykorzystajcie ten Serwis² od poniedziałku do piątku w godz WAŻNE DO: 3.05.208 Zamów nawet o 8.30 wieczorem. Spośród 50 000 artykułów w magazynie Twoje narzędzie dostarczymy następnego dnia. Dzięki naszej logistyce jesteśmy coraz lepsi. To oznacza, że zamówienia

Bardziej szczegółowo

Cechy ściernic diamentowych i z regularnego azotku boru ze spoiwem ceramicznym

Cechy ściernic diamentowych i z regularnego azotku boru ze spoiwem ceramicznym Ściernice diamentowe i CBN ze spoiwem ceramicznym Narzędzia ścierne diamentowe i z regularnego azotku boru ze spoiwami ceramicznymi przeznaczone są do obróbki ściernej ceraminiki specjalnej (tlenkowej,

Bardziej szczegółowo

5. ZUŻYCIE NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH. 5.1 Cel ćwiczenia. 5.2 Wprowadzenie

5. ZUŻYCIE NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH. 5.1 Cel ćwiczenia. 5.2 Wprowadzenie 5. ZUŻYCIE NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH 5.1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z formami zużywania się narzędzi skrawających oraz z wpływem warunków obróbki na przebieg zużycia. 5.2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Gdy chłodziwo staje się płynnym narzędziem. Nasze zaangażowanie

Gdy chłodziwo staje się płynnym narzędziem. Nasze zaangażowanie Gdy chłodziwo staje się płynnym narzędziem. Nasze zaangażowanie Płynne narzędzie więcej niż tylko chłodziwo. Produktywność, wydajność ekonomiczna i jakość obróbki są czynnikami, które zależne są od doboru

Bardziej szczegółowo

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514.

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514. Schemat obróbki nożami tokarskimi Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost ISO 243 Nóż ISO 514 PN / M-58352 DIN F GOST (PN / M-58355) ISO 1 NNZa-b 4971 301 2100 Nóż prosty ISO 2 NNZc-d 4972

Bardziej szczegółowo

Systemy wiercenia ZOBO Wiercenie bez granic

Systemy wiercenia ZOBO Wiercenie bez granic Systemy wiercenia ZOBO Wiercenie bez granic Jakość Swiss made Precyzyjne wiertła ZOBO Swiss made to łatwość obróbki, jedyna w swoim rodzaju jakość powierzchni oraz najdłuższy okres użytkowania. To standard

Bardziej szczegółowo

1 Znajdź zakresy średnic i głębokości wiercenia wierteł wymienionych w tabeli. 3 Większość wierteł jest oferowanych z różnego rodzaju chwytami.

1 Znajdź zakresy średnic i głębokości wiercenia wierteł wymienionych w tabeli. 3 Większość wierteł jest oferowanych z różnego rodzaju chwytami. pdrilling Content WIRCNI Jak dobrać odpowiednie wiertło Jak dobrać odpowiednie wiertło? Określenie średnicy i głębokości wiercenia 1 Znajdź zakresy średnic i głębokości wiercenia wierteł wymienionych w

Bardziej szczegółowo

Kompozyty. Rozwiązania do zastosowań w materiałach kompozytowych

Kompozyty. Rozwiązania do zastosowań w materiałach kompozytowych Kompozyty Rozwiązania do zastosowań w materiałach kompozytowych Skrzydło kompozytowe Obróbka powierzchni Skupiając się na kompozytach Wysokie wymagania dotyczące obróbki powierzchni elementów z włókna

Bardziej szczegółowo

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne Copyright by: Krzysztof Serafin. Brzesko 2007 Na podstawie skryptu 1220 AGH Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne 1. Siłownik z zabudowanym blokiem sterującym Ten ruch wahadłowy tłoka siłownika jest

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Przedmiot: Temat ćwiczenia: Obróbka skrawaniem i narzędzia Toczenie cz. II Numer ćwiczenia: 3 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta z parametrami

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Kompleksowa obsługa CNC www.mar-tools.com.pl Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Firma MAR-TOOLS prowadzi szkolenia z obsługi i programowania tokarek i frezarek

Bardziej szczegółowo

TYP 42 ZAKŁAD WYTWARZANIA ARTYKUŁÓW ŚCIERNYCH.

TYP 42 ZAKŁAD WYTWARZANIA ARTYKUŁÓW ŚCIERNYCH. 66 TYP 41 ŚCIERNICE płaskie do przecinania TYP 42 ŚCIERNICE z obniżonym środkiem do przecinania Ściernice typów 41 i 42 stanowią liczną i popularną grupę narzędzi ściernych uniwersalnych i specjalnych

Bardziej szczegółowo

W glik spiekany. Aluminium. Stal

W glik spiekany. Aluminium. Stal Osełki Osełki z elektrokorundu szlachetnego o spoiwie ceramicznym znajdują zastosowanie w produkcji form i narzędzi, powszechne w budowie maszyn i przyrządów do szlifowania narzędzi lub usuwania zadziorów,

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŁÓDZKA, Łódź, PL BUP 17/11. RADOSŁAW ROSIK, Łódź, PL WUP 08/12. rzecz. pat. Ewa Kaczur-Kaczyńska

PL B1. POLITECHNIKA ŁÓDZKA, Łódź, PL BUP 17/11. RADOSŁAW ROSIK, Łódź, PL WUP 08/12. rzecz. pat. Ewa Kaczur-Kaczyńska PL 212206 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 212206 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 390424 (51) Int.Cl. C07C 31/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

dla zapewnienia najwyższej elastyczności.

dla zapewnienia najwyższej elastyczności. Kompetencje w zakresie produktów _ KOMPETENCJA W OBRÓBCE SKRAWANIEM Frezowanie ConeFit TM dla zapewnienia najwyższej elastyczności. WALTER PROTOTYP ConeFit modułowy system do frezowania SYSTEM NARZĘDZIOWY

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA ŚCIERNE KLASY PREMIUM DO OBRÓBKI METALU

NARZĘDZIA ŚCIERNE KLASY PREMIUM DO OBRÓBKI METALU NARZĘDZIA ŚCIERNE KLASY PREMIUM DO OBRÓBKI METALU WYJĄTKOWA SZYBKOŚĆ SZLIFOWANIA DOSKONAŁE USUWANIE NADDATKU DO NAJTRUDNIEJSZYCH PRAC REWELACYJNE RÓWNIEŻ DO STALI NIERDZEWNEJ ZWIĘKSZ WYDAJNOŚĆ, OGRANICZ

Bardziej szczegółowo

WIERTŁA DO DREWNA WIERTŁA SPIRALNE DO DREWNA SUPER WIERTŁA SPIRALNE DO DREWNA STANDARD

WIERTŁA DO DREWNA WIERTŁA SPIRALNE DO DREWNA SUPER WIERTŁA SPIRALNE DO DREWNA STANDARD SPIRALNE SUPER l Wiertło spiralne do drewna z dwoma krajakami bocznymi l Wykonane z odpornej na ścieranie stali chromowo-wanadowej (CV) l Wiertło posiada podwójny grzbiet spirali prowadzącej l Zapobiega

Bardziej szczegółowo

WIERTŁA DO BETONU I PRZECINAKI KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC

WIERTŁA DO BETONU I PRZECINAKI KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA DO BETONU I PRZECINAKI KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC Wiertło udarowe SDS-plus Dzięki wzmocnionemu rdzeniowi najwyższa trwałość i możliwość przeniesienia maksimum energii z wiertarki udarowej

Bardziej szczegółowo

AKTUALNOŚCI B194P Płytki z cermetalu z powłoką PVD do obróbki stali MP3025. Zapewniają doskonałą gładkość powierzchni po obróbce

AKTUALNOŚCI B194P Płytki z cermetalu z powłoką PVD do obróbki stali MP3025. Zapewniają doskonałą gładkość powierzchni po obróbce AKTUALNOŚCI Płytki z cermetalu z powłoką PVD do obróbki stali 3025 2014.01 B194P Zapewniają doskonałą gładkość powierzchni po obróbce Płytki z cermetalu z powłoką PVD do obróbki stali Płytki z cermetalu

Bardziej szczegółowo

DRA DRA. MagicDrill. Doskonała precyzja otworu dzięki małej sile skrawania. Wysoko wydajne wiertło modułowe

DRA DRA. MagicDrill. Doskonała precyzja otworu dzięki małej sile skrawania. Wysoko wydajne wiertło modułowe Wysoko wydajne wiertło modułowe DRA MagicDrill DRA Doskonała precyzja otworu dzięki małej sile skrawania Optymalna grubość rdzenia ogranicza wyginanie. Drobny wiór i gładkie wiercenie głębokich otworów.

Bardziej szczegółowo

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant Narzędzia obrotowe RZOWANI WIRCNI WYTACZANI SYSTMY NARZĘDZIOW 2012 WIRCNI ak dobrać odpowiednie wiertło ak dobrać odpowiednie wiertło 1 Określenie średnicy i

Bardziej szczegółowo

TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC

TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC Podstawowe parametry: Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu w kłach Długość obrabianego otworu 40000 Nm

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Przedmiot: Temat ćwiczenia: Obróbka skrawaniem i narzędzia Toczenie cz. II Numer ćwiczenia: 3 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta z parametrami

Bardziej szczegółowo

SCROUNGER. Zgarniacz oleju. Skuteczny w usuwaniu oleju z chłodziw i roztworów myjących

SCROUNGER. Zgarniacz oleju. Skuteczny w usuwaniu oleju z chłodziw i roztworów myjących Maitland Road, Lion Barn Business Park, Needham Market, Suffolk, IP6 8NZ Tel.: + 44 (0) 1449 726800 Fax: + 44 (0) 1449 721719 info@masterchemical.co.uk www.masterchemical.co.uk SCROUNGER Zgarniacz oleju

Bardziej szczegółowo

Walter Cut rowkowanie i wcinanie: narzędzia monolityczne G1011

Walter Cut rowkowanie i wcinanie: narzędzia monolityczne G1011 _PROMOCJA BEST OF WALTER Walter Cut rowkowanie i wcinanie: narzędzia monolityczne G1011 PROMOCJA BEST OF WALTER 10 płytek skrawających + 1 oprawka gratis ZAMÓW JUŻ TERAZ! NARZĘDZIE: G1011 narzędzia monolityczne

Bardziej szczegółowo

Narzędzia z węglika spiekanego

Narzędzia z węglika spiekanego Wiercenie Frezowanie Kompetencje MAPAL-a Narzędzia z węglika spiekanego Narzędzia z węglika spiekanego Spis treści Wstęp 4 Innowacyjne narzędzia VHM (z węglika spiekanego) MAPAL oferuje obecnie w swoim

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1 Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Geometria ostrzy narzędzi skrawających KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1 Kierunek: Mechanika

Bardziej szczegółowo

Trzpieniowe 6.2. Informacje podstawowe

Trzpieniowe 6.2. Informacje podstawowe 6. Trzpieniowe Informacje podstawowe 6 Trzpieniowe Narzędzia trzpieniowe wykonywane w formie frezów z lutowanymi ostrzami HSS lub HM, głowic z wymienną płytką oraz frezów spiralnych, monolitycznych. Frezy

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE : BMiZ Studium: stacj. II stopnia : : MCH Rok akad.: 05/6 Liczba godzin - 5 ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE L a b o r a t o r i u m ( h a l a H 0 Z O S ) Prowadzący: dr inż. Marek Rybicki

Bardziej szczegółowo

wiertła do drewna Polecane do obróbki: miękkiego i twardego drewna, płyt wiórowych powlekanych lub fornirowanych oraz płyt pilśniowych twardych

wiertła do drewna Polecane do obróbki: miękkiego i twardego drewna, płyt wiórowych powlekanych lub fornirowanych oraz płyt pilśniowych twardych wiertła do drewna SPIRALNE SUPER l Wiertło spiralne do drewna z dwoma krajakami bocznymi l Wykonane z odpornej na ścieranie stali chromowo-wanadowej (CV) l Wiertło posiada podwójny grzbiet spirali prowadzącej

Bardziej szczegółowo

EMA Ultima (aluminium) Automat do frezowania, piłowania dla profili aluminiowych EMA Ultima

EMA Ultima (aluminium) Automat do frezowania, piłowania dla profili aluminiowych EMA Ultima Automat do frezowania, piłowania dla profili aluminiowych EMA Ultima Automat do frezowania, piłowania do profili aluminiowych EMA Ultima Centrum obróbcze CNC do frezowania z integrowaną piłą do profili

Bardziej szczegółowo

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel PRELIMINARY BROCHURE CORRAX A stainless precipitation hardening steel Ogólne dane Właściwości W porównaniu do konwencjonalnych narzędziowych odpornych na korozję, CORRAX posiada następujące zalety: Szeroki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2. Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2. Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 2015-03-05

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE CHŁODZENIE I SZYBKA WYMIANA

EFEKTYWNE CHŁODZENIE I SZYBKA WYMIANA INNOWACJA Obróbka skrawaniem EFEKTYWNE CHŁODZENIE I SZYBKA WYMIANA GARANT eco efektywne chłodzenie i rewolucyjny system wymiany płytek skrawających QuickTurn GARANT eco eshop.hoffmann-group.com Niniejszy

Bardziej szczegółowo

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ BAHCO

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ BAHCO WIERTŁ HO 733 HO WIERTŁ obór wierteł Materiał w którym chcesz wiercić oraz rodzaj otworu określa rodzaj wiertła, który powinieneś użyć. Kilka wskazówek na temat doboru wierteł. Wiertła piórkowe Przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Technik mechanik 311504

Technik mechanik 311504 Technik mechanik 311504 Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechanik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wytwarzania części maszyn i urządzeń; 2) dokonywania

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) przedmiotu

Karta (sylabus) przedmiotu WM Karta (sylabus) przedmiotu Mechanika i Budowa Maszyn Studia I stopnia o profilu: A P Przedmiot: Obróbka ubytkowa Kod przedmiotu Status przedmiotu: obowiązkowy MBM N 0 4-0_0 Język wykładowy: polski Rok:

Bardziej szczegółowo