RYS HISTORYCZNY POŻARÓW PODZIEMNYCH W OSTATNIM 60-LECIU POLSKIEGO GÓRNICTWA WĘGLOWEGO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RYS HISTORYCZNY POŻARÓW PODZIEMNYCH W OSTATNIM 60-LECIU POLSKIEGO GÓRNICTWA WĘGLOWEGO"

Transkrypt

1 Nr 117 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 117 Studia i Materiały Nr Stanisław TRENCZEK* górnictwo węgla kamiennego, historia górnictwa pożary kopalniane, pożary egzogeniczne, pożary endogeniczne RYS HISTORYCZNY POŻARÓW PODZIEMNYCH W OSTATNIM 60-LECIU POLSKIEGO GÓRNICTWA WĘGLOWEGO W artykule przypomniano definicję pożaru w świetle obowiązujących przepisów oraz przedstawiono statystyczne ujęcie pożarów kopalnianych w ostatnim (prawie) 60-leciu. W oparciu o charakterystyczne uwarunkowania występujące w pierwszym 15-leciu nakreślono wirtualną kopalnię i wymieniono zasadnicze przyczyny powstawania pożarów. Omówiono też najistotniejsze przyczyny, które spowodowały zdecydowane zmniejszenie liczby pożarów, podkreślając przy tym znaczenie kolejno zmienianych przepisów. Na koniec zobrazowano ostatnie 10-lecie górnictwa węgla kamiennego w aspekcie zaistniałych pożarów, między innymi według miejsc ich wystąpienia i przyczyn. 1. IDENTYFIKOWANIE POŻARU W ŚWIETLE PRZEPISÓW W każdym zakładzie górniczym może zaistnieć pożar, zarówno w jego części powierzchniowej, jak i podziemnej. Przy czym przyjęło się za pożar podziemny uważać także pożar zaistniały na powierzchni w pobliżu szybu. Bez względu na miejsce, jest to początek procesu mogącego stworzyć zagrożenie życia, zdrowia ludzkiego, lub bezpieczeństwa zakładu górniczego [1, 4]. W miarę rozwoju techniki i wykorzystywania jej przy konstruowaniu i produkcji górniczych przyrządów pomiarowych zmianie ulegało kryterium pożaru podziemnego. Zasadnicza zmiana nastąpiła w roku 1995, po wejściu w życie nowych przepisów [12]. Do tego czasu, zgodnie z przepisami [7], dopuszczalna graniczna wartość stężenia tlenku węgla będącego efektem zagrożenia pożarowego, lub wręcz produktem pożaru wynosiła 0,002%. Podkreślić przy tym należy, że doraźne określanie zawartości CO w powietrzu kopalnianym realizowane było głównie przy pomocy przyrządów wskaźnikowych. Zmiana związana była głównie z rozwojem techniki pomiarowej i coraz szerszym stosowaniem przyrządów pomiarowych umożliwiających * Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa EMAG, Katowice, ul. Leopolda 31

2 316 pomiar dokładniejszy o jeden rząd wielkości, tj. do dziesięcio-tysięcznych części procenta. Aktualnie obowiązujące przepisy [6] uwzględniają takie same kryteria określające pożar co poprzednio [12] obowiązujące i w rozdziale Zagrożenia pożarowe ujęte są następująco: 12. Przez pożar podziemny rozumie się wystąpienie w wyrobisku podziemnym otwartego ognia żarzącej lub palącej się płomieniem otwartym substancji oraz utrzymywanie się w powietrzu kopalnianym dymów lub utrzymywanie się w przepływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyżej 0,0026%. 13. Pojawienie się w powietrzu kopalnianym dymów lub tlenku węgla w ilości powyżej 0,0026%, w wyniku stosowania dopuszczalnych procesów technologicznych, w szczególności robót strzałowych, prac spawalniczych, pracy maszyn z napędem spalinowym lub wydzielania się tlenku węgla wskutek urabiania, nie podlega zgłoszeniu i rejestrowaniu jako pożar podziemny. Określenia te, chociaż są bardzo przejrzyste, nie obejmują innych przypadków wystąpienia pożaru, które mogą zaistnieć w miejscach niedostępnych dla człowieka i mają inne objawy. Znany od początku górnictwa proces samozagrzewania węgla jest procesem dosyć skomplikowanym i jeśli się rozwija, to jego kolejnym etapem jest samozapalenie węgla. Początkowo objawia się ono nie w pełni rozwiniętym pożarem, a następnie pożarem rozwiniętym. Procesy samozagrzewania węgla mogą wystąpić w miejscach dostępnych lub niedostępnych. Jeśli mają miejsce w miejscach dostępnych, np. w wyrobisku korytarzowym, i rozwijając się przejdą w proces samozapalenia, to do jego określenia posłuży definicja podstawowa. Natomiast jeśli proces ten występuje w miejscach niedostępnych, np. w zrobach zawałowych czynnych ścian, w miejscach odizolowanych od opływowego prądu powietrza, to zazwyczaj dopiero jego ostatnia faza, tj. pożaru rozwiniętego uzewnętrznia się w sąsiedztwie, w dostępnych wyrobiskach górniczych. Wówczas dopiero można go jednoznacznie określić w oparciu o definicję podstawową, która dla wcześniejszej fazy jest niewystarczająca. Aby proces samozapalenia węgla w zrobach lub odizolowanych (otamowanych) przestrzeniach można było uznać w odpowiednim czasie za pożar, przepisy [11] podają kryterium uzupełniające. Opiera się ono na wynikach wczesnego wykrywania pożarów endogenicznych, a jest nim wartość wskaźnika Grahama G > 0, DYNAMIKA ZMIAN LICZBY POŻARÓW Górnictwo węgla kamiennego w Polsce od roku 1945 uległo ogromnym zmianom techniczno-technologiczno-organizacyjnym, co miało bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy załogi i ruchu zakładów górniczych [3, 9]. Zdecydowaną poprawę osiągnięto szczególnie w zmniejszeniu liczby powstających co roku pożarów, odno-

3 317 towywanych od 1947 r. przez Główny Instytut Górnictwa. Zdecydowanemu zmniejszeniu uległ także wskaźnik pożarowości, co przedstawiono w poniższej tabeli (tab. 1). Lp. Rok Wydobycie roczne, WR [mln Mg] Zestawienie pożarów kopalnianych w okresie lat Liczba pożarów podziemnych, Lp Wskaźnik pożarowości (ogólny) W=Lp/WR Egzogeniczne wskaźnik Liczba pożarowości pożarów % L en W en Pożary liczba pożarów L eg Endogeniczne Tabela 1 wskaźnik pożarowości W eg % , , , , , , , , , , , , , , , , , ,3 43 0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,7 17 0, , , , , , , ,3 12 0, , , ,32 8 0, , , ,26 8 0, , , ,19 4 0, , , ,15 6 0, , , , , , , , , , , ,14 9 0, , , ,1 5 0, , , , , , , ,09 8 0, , , ,11 8 0, , , , , , , ,18 5 0, , , ,23 9 0, ,17 76

4 , ,16 7 0, ,12 77 Lp. Rok Pożary Liczba Wskaźnik Wydobycie Egzogeniczne Endogeniczne pożarów pożarowości Liczba liczba roczne, wskaźnik wskaźnik podziemnych, (ogólny) pożarów % pożarów % WR pożarowoścwości pożaro- [mln Mg] Lp W=Lp/WR L en L W eg en W eg , ,07 2 0, , , ,07 2 0, , , , , , , ,13 6 0, , , ,06 5 0, , , ,06 3 0, , , ,09 4 0, , , ,11 6 0, , , ,16 6 0, , , ,1 2 0, , , ,12 5 0, , , ,09 5 0, , ,57 9 0, , ,56 9 0,07 2 0, , ,00 6 0,04 2 0, , ,66 7 0,06 2 0, , ,00 6 0,06 3 0, , ,00 3 0,03 1 0, , ,00 1 0, , ,00 7 0,07 3 0, , ,00 5 0,05 1 0, , ,20 7 0,07 2 0, , ,90 9 0,09 2 0, ,07 78 Z powyższego zestawienia wynika, że w latach wystąpiły pożary w łącznej liczbie 7732, z których 6120 to pożary endogeniczne, a 1612 egzogeniczne. Lata to najgorszy okres polskiego górnictwa pod względem zagrożenia pożarowego. Wystąpiło wówczas 6495 pożarów, w tym 4793 endogenicznych, a 1140 egzogenicznych, które były wówczas główną przyczyną zaistniałych w kopalniach niebezpiecznych zdarzeń, wypadków i katastrof. Wówczas też szczególnie narażone były rejony podpoziomowej eksploatacji [2]. Z kolei najbardziej widoczne zmniejszanie się liczby pożarów to lata (rys. 1), w których pomimo stale wzrastającego rocznego wydobycia dynamika spadku wartości wskaźnika pożarowości była największa zmniejszyła się ona z 6,88 do 0,26 (tab. 1). W latach liczba pożarów trzykrotnie przekroczyła 30 (lata 1976, 1980 i 1981), przy ogólnie malejącym trendzie. Począwszy od 1995 r. liczba pożarów nie przekracza 10 w roku i wydaje się, że w dalszej perspektywie czasowej liczba tej również nie przekroczy.

5 319 Liczba pożarów Ogólna liczba pożarów liczba pożarów egzogenicznych liczba pożarów endogenicznych Rok Rys. 1. Przebieg zmian liczby pożarów zaistniałych w latach Fig. 1. Number of fires in collieries over the years EWOLUCJA ZMIAN UWARUNKOWAŃ ZAGROŻENIA POŻAROWEGO Aby zobrazować występujące w latach uwarunkowania sprzyjające zagrożeniu pożarowemu, posłużymy się przykładem wirtualnej kopalni [9]. Wielkość rocznego wydobycia w tym okresie miała tendencję wzrostową i doszło prawie do jego podwojenia z ok. 51,77 mln Mg w 1947 r. do ok. 98,99 mln Mg w 1959 r. (tab. 1) przy mało stabilnej i mało wydolnej (pod względem jakościowym i ilościowym) wentylacji kopalń. Przyjmując, że średnioroczne wydobycie dla tego okresu wynosiło ok. 81 mln Mg, to przy ok. 300 dniach roboczych w roku daje to ok. 270 tys. Mg węgla na dobę. Jeśli przyjmiemy też, że średnia liczba kopalń w tym okresie wynosiła 75, to średniodobowe wydobycie wirtualnej kopalni wynosiło ok Mg. Zasadnicze wydobycie (ok. 90%) zazwyczaj uzyskiwano wówczas ze ścian, zabierek, a także ubierek, filarów i komór zgrupowanych w odpowiednich rejonach eksploatacyjnych, będących równocześnie rejonami wentylacyjnymi. Średniodobowe wydobycie z takiego rejonu wynosiło ok Mg. A więc w wirtualnej kopalni musiało być takich czynnych rejonów i co najmniej ok. 50% rezerwowych dla zapewnienia w miarę stabilnego poziomu wydobycia.

6 320 Zatem liczba rejonów związanych z eksploatacją wynosiła ok , co pokazuje, że eksploatacja była mocno rozproszona i wymagała wydajnej i stabilnej wentylacji. Niestety, stacje głównego przewietrzania były zazwyczaj wyposażone w wentylatory o niskim spiętrzeniu, nawet nie przekraczającym wartości 80 mm H 2 O, co bardzo często uniemożliwiało zapewnienie stabilności i odpowiedniej jakości wentylacji. W omawianym okresie w wyrobiskach podziemnych istniały też inne sprzyjające warunki powstawania pożarów egzogenicznych, gdyż m.in.: stosowano światło otwarte i powszechnie palono papierosy (tytoń), powszechnie stosowano obudowę palną, stosowano wyłącznie gumowe taśmy przenośnikowe, a przenośniki taśmowe nie posiadały czujników przeciwpożarowych, lokalizowano transformatory i wyłączniki olejowe, a kable energetyczne posiadały gumową (palną) izolację, powszechnie i bez specjalnych rygorów wykonywano prace spawalnicze oraz cięcie metali. Szybki, a czasami burzliwy rozwój pożaru egzogenicznego bardzo często powodował odwracanie się kierunków prądów powietrza, co sprawiało problem z bezpiecznym jego oddymianiem, szczególnie w rejonie podpoziomowym, lub innym, przewietrzanym powietrzem sprowadzanym na upad (schodzącym prądem powietrza). Dodać do tego jeszcze należy, że dosyć często stosowano wentylatory pomocnicze w opływowych prądach powietrza oraz powszechne stosowanie robót strzałowych, co również bywało przyczyną pożarów. Kłopoty z odpowiednią wentylacją przyczyniały się też do tego, że nawet niektóre pożary endogeniczne, teoretycznie o powolnym rozwoju, rozwijały się w sposób podobny do pożarów egzogenicznych i z podobnymi do nich skutkami. Zatem istniejące uwarunkowania pokazują, że skala zagrożenia musiała być poważna. Potwierdzeniem powyższej tezy są średnioroczne liczby 368 pożarów endogenicznych i 87 pożarów egzogenicznych z tego okresu (lata , tab. 1). Z liczb tych wynika, że w naszej wirtualnej kopalni statystycznie musiało w roku dojść do prawie 5 pożarów endogenicznych i 1 pożaru egzogenicznego, które mogły się zdarzyć w każdym rejonie, w tym również rejonie przewietrzanym schodzącym prądem powietrza. Natomiast w okresie obowiązywania wspomnianych przepisów lata średnioroczne liczby pożarów były zdecydowanie mniejsze niż w okresie poprzednim i wynosiły: wszystkich pożarów prawie 93, pożarów egzogenicznych 23, pożarów endogenicznych prawie 70. Z początkiem lat sześćdziesiątych następowały wielokierunkowe zmiany, a zapoczątkowały je nowe Przepisy technicznej eksploatacji kopalń węgla (Wyd. Śląsk, Katowice 1960) obowiązujące do 1973 r. Minimalne spiętrzenie wentylatorów głównego przewietrzania określono w nich na 80 mm H 2 O, co w wielu przypadkach wymusiło modernizację lub wymianę wentylatorów na nowocześniejsze (o spiętrzeniu ok mm H 2 O). Dzięki temu zwiększono jakość i stabilność prze-

7 wietrzania wyrobisk. Kolejne działania [3] doprowadziły do wycofania z wyrobisk dołowych otwartego światła i palenia tytoniu oraz wentylatorów pomocniczych, a także stopniowego eliminowania obudowy palnej, gumowych i trudnozapalnych taśm przenośnikowych oraz kabli, olejowych transformatorów i wyłączników. Ponadto przenośniki taśmowe wyposażano w cały szereg czujników przeciwpożarowych, a roboty spawalnicze i cięcie metali obłożono dodatkowymi rygorami i stopniowo je ograniczano. Wprowadzenie koncentracji i mechanizacji w systemach eksploatacji pokładów węgla i drążenia wyrobisk ograniczyło ilość i zakres robót górniczych oraz liczbę drążonych wyrobisk. Wszystko to pozwoliło przyspieszyć spadek linii trendu liczby pożarów, szczególnie egzogenicznych (rys. 1). W kolejno wprowadzonych przepisach [12] obowiązujących w latach zasadnicze zmiany dotyczyły ograniczeń w stosowaniu otwartego ognia (spawanie, cięcie metalu) oraz w stosowaniu schodzącego prądu powietrza. Między innymi wymagano, by dla takich wyrobisk posiadać odpowiednie zabezpieczenie prądów schodzących wykonane zgodnie z wytycznymi wydanymi przez MGiE w porozumieniu z Wyższym Urzędem Górniczym, które powinny być stale zdatne do użytku oraz odpowiednio oznakowane z określeniem sposobu i kolejności ich uruchamiania w przypadku pożaru. Efektem tych zmian, ale również i innych działań (w zakresie pomiarów, wczesnego wykrywania, a także rozwoju prac profilaktycznych) była ponownie zmniejszająca się liczba pożarów w roku średnioroczna liczba pożarów wynosiła 23, w tym 7 egzogenicznych, a 16 endogenicznych przy stale wzrastającym wydobyciu rocznym (tab. 1). W okresie lat obowiązywały znowelizowane przepisy [8], które wprowadziły dalsze obostrzenia w stosunku do stosowania otwartego ognia jak i większy nacisk kładły na wczesne wykrywanie pożarów endogenicznych. Zmieniły się też zakres i warunki przewietrzania schodzącym prądem powietrza, które to określone zostały w nowych wytycznych wydanych przez Główny Instytut Górnictwa w porozumieniu z Wyższym Urzędem Górniczym. W całym okresie obowiązywania tych przepisów liczba pożarów w roku zmieniała się osiągając maksimum 25 pożarów w 1986 r., a minimum 11 pożarów w latach 1987 i 1988, przy średniorocznej liczbie ok. 16 pożarów.wraz z rozpoczętą w 1993 r. restrukturyzacją narastało przekonanie o konieczności zmian przepisów górniczych. Na podstawie nowej ustawy [10] wprowadzone zostały nowe (wspomniane wyżej) przepisy [7]. Spowodowały one m.in. dalsze ograniczenia w stosowaniu otwartego ognia (spawanie i cięcie metali tylko na specjalistycznych, przyszybowych stanowiskach) oraz wyeliminowały stosowanie taśm trudnozapalnych. W okresie stosowania tych przepisów (lata ) nastąpił dalszy spadek liczby pożarów: średnioroczna liczba pożarów wynosi 6 (w tym statystycznie ok. 1,5 egzogenicznych, a 4,5 endogenicznych). W okresie obowiązywania aktualnych przepisów [6] liczba pożarów jest podobna. Powyższa ewolucja uwarunkowań pokazuje, że najistotniejszymi czynnikami poprawy bezpieczeństwa były zmiany w wyposażeniu stacji wentylatorów głównego 321

8 322 przewietrzania oraz wyeliminowanie z wyrobisk dołowych elementów pożarogennych (otwarte źródła światła, palna obudowa taśmy przenośników). Duże znaczenie w zmniejszeniu liczby pożarów miało też podniesienie jakości wczesnego wykrywania pożarów, w tym zastosowanie i rozpowszechnienie stacjonarnych czujników pomiaru stężeń tlenku węgla w powietrzu kopalnianym i czujników dymu [8]. 4. POŻARY W LATACH Utrzymująca się mała liczba pożarów w ostatnim dziesięcioleciu (tab. 1) jest również efektem pozytywnych skutków restrukturyzacji górnictwa, która m.in. wymusiła znaczący wzrost koncentracji wydobycia. Przekłada się to bowiem na zdecydowane zmniejszenie liczby drążonych wyrobisk i liczby ścian [5] (ponad trzykrotne w ostatnim dziesięcioleciu tab. 2), co jest równoznaczne z poważnym zmniejszeniem się liczby rejonów wentylacyjnych oraz ograniczeniem robót górniczych. Tabela 2 Zestawienie ścian oraz liczby pożarów endogenicznych i wskaźnika pożarowości w latach Lp. Rok Wydobycie [mln Mg] Liczba Rodzaj ścian wszystkich ścian zawałowe % podsadzkowe % Liczba pożarów endogenicznych Wskaźnik pożarowości , , , , , , , , , ,07 Można jednak postawić tezę, że pożarów z kopalń głębinowych się nie wyeliminuje. Powodem tego są [5] dosyć duża różnorodność przyczyn i uwarunkowań powstawania pożarów egzogenicznych (tab. 3) oraz zróżnicowane możliwości powstawania pożarów endogenicznych (tab. 4, 5, 6). Tabela 3 Zestawienie pożarów egzogenicznych w latach wg przyczyn ich powstania

9 323 Przyczyny Liczba pożarów w roku pożarów Razem % egzogenicznych Elektryczne 2 1 v 1 v 4 22 Mechaniczne Zaprószenie ognia 2 v 2 11 Zapalenie metanu Przyczyny nie ustalone Razem Tabela 4 Zestawienie pożarów endogenicznych w latach wg rejonu miejsca ich powstania Pożary w latach w zależności od głębokości miejsca ich powstania Tabela 5 Miejsce Liczba pożarów w roku powstania Razem % Rejon ściany zawałowej Rejon ściany podsadzkowej Poza rejonem eksploatacyjnym Razem Liczba pożarów w przedziałach głębokości Rok do 500 m od 500 m do 800 m 800 m i poniżej egzogenicznycnicznycnicznycnicznycnicznycnicznych endoge- egzoge- endoge- razem razem egzoge- endoge- razem Razem %

10 324 Tabela 6 Pożary endogeniczne w latach w zależności od grupy samozapalności węgla Grupa Liczba pożarów w roku samozapalności Razem % I II III IV V Razem PODSUMOWANIE W okresie pierwszych 15 lat powojennego górnictwa (lata ) bardzo często występujące pożary podziemne i mało efektywna wentylacja były głównymi przyczynami niebezpiecznych i tragicznych zdarzeń. Rozwój techniki, technologii i nauk górniczych przyczyniał się do uaktualniania przepisów górniczych, który wymuszały zmiany techniczno-technologicznoorganizacyjne w kopalniach węgla kamiennego. Zasadniczy wpływ na ograniczenie liczby pożarów (z 614 w roku 1956 do kilku w roku w ostatnim dziesięcioleciu) miały wyeliminowanie małoefektywnej wentylacji kopalń i czynników pożarogennych, takich jak: otwarte źródła światła (palenie papierosów, lampy karbidowe, palenie, cięcie i spawanie metali) i elementy palne (np. obudowa palna, taśmy palne i trudnozapalne, oleje mineralne) oraz zastosowanie systemów monitorujących wczesne wykrywanie zagrożenia pożarowego i pożarów. Restrukturyzacja górnictwa sprzyja ograniczeniu możliwości powstawania pożarów poprzez wzrost koncentracji wydobycia, przekładający się na zmniejszenie ilości robót górniczych (w tym przede wszystkim liczby drążonych wyrobisk i liczby ścian) oraz liczby rejonów wentylacyjnych. Duża różnorodność przyczyn i uwarunkowań powstawania pożarów egzogenicznych oraz zróżnicowane możliwości powstawania pożarów endogenicznych powodują, że pożarów z kopalń węgla kamiennego nie da się wyeliminować. LITERATURA [1] BUDRYK W., Pożary podziemne. WGH, Katowice [2] BYSTROŃ H., Stabilność prądów schodzących a profilaktyka katastrof górniczych. Archiwum Górnictwa, T. XII, z. 3, Kraków 1977, s

11 325 [3] KOŁODZIEJCZYK B., TRENCZEK S., MRÓZ J., SZYWACZ J., Wykonanie charakterystyk zaistniałych pożarów w polskich kopalniach węgla kamiennego. Opracowanie Zespołu Rzeczoznawców SITG, Katowice 2005, praca niepublikowana. [4] MACIEJASZ Z., KRUK F., Pożary podziemne w kopalniach, Cz. I. Wyd. Śląsk, Katowice [5] Raporty roczne ( ) o stanie podstawowych zagrożeń naturalnych i technicznych w górnictwie węgla kamiennego. Praca zbiorowa pod redakcją W. KONOPKO. Wyd. GIG Katowice [6] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higienypracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych. Dz. U. Nr 139 z 2002 r., poz [7] Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych. Dz. U. Nr 67 z 1995 r., poz [8] TRENCZEK S., Automatyczna aerometria górnicza dla kontroli zagrożeń aerologicznych. Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa, nr 3, Katowice 2005, s [9] TRENCZEK S., Eksploatacja podpoziomowa w aspekcie przewietrzania i zmian uwarunkowań zagrożeniowych. Artykuł złożony do druku (grudzień 2005 r.) w Archiwum Górnictwa. [10] Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Dz. U. Nr 27 z 1994 r., poz. 96. [11] Załącznik nr 5 Zwalczanie zagrożeń. Załączniki z dnia 2 września 2002 r. do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych. Dz. U. Nr 139 z 2002 r., poz [12] Zarządzenie nr 14 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 28 czerwca 1984 r. Szczegółowe przepisy prowadzenia ruchu i gospodarki złożem w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i brunatny. [13] Zarządzenie nr 38 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia r. Szczegółowe przepisy prowadzenia ruchu i gospodarki złożem w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i brunatny. HISTORICAL OUTLINE OF UNDERGROUND FIRES IN THE POLISH MINING INDUSTRY OVER THE RECENT 60 YEARS The paper recalls definition of a fire with regard to the regulations in force as well as presents the statistic overview of fires at coal mines over the recent nearly 60 years. On the background of typical exploitation condition as had occurred during the first 15 years of the considered period an abstractive (virtual) mine is depicted and major reasons for underground fires are listed. Moreover, the most significant improvements that have resulted in reduction of fires are discussed with special stress on importance of regulation amendments that were subsequently put into practice. Finally, the image of the recent 10 years in the mining industry is depicted in the aspect of fires occurred, with their breakdown by reasons and by locations where the fires went off.

1. WSTĘP sprzętu ochronnego oczyszczającego sprzętu ochronnego izolującego

1. WSTĘP sprzętu ochronnego oczyszczającego sprzętu ochronnego izolującego 1. WSTĘP Mając na uwadze konieczność skutecznej ochrony zdrowia i życia pracowników dołowych w sytuacjach zagrożenia, w dokumencie programowym Strategia działania urzędów górniczych na lata 2006-2010 wśród

Bardziej szczegółowo

Stosowanie schodzących prądów powietrza w aspekcie zagrożeń naturalnych

Stosowanie schodzących prądów powietrza w aspekcie zagrożeń naturalnych WARSZTATY 2006 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 431 440 Stanisław TRENCZEK Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa, Katowice Stosowanie schodzących prądów powietrza w

Bardziej szczegółowo

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. W BYTOMIU

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. W BYTOMIU CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. W BYTOMIU SPOSÓB PROWADZENIA AKCJI RATOWNICZYCH I PRAC PROFILAKTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM GAZÓW INERTNYCH BYTOM, marzec 008 r. - - 1. Na podstawie pkt. 1.64

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYPADKÓW ZWIĄZANYCH Z ZAGROŻENIEM METANOWYM W KOPALNIACH WĘGLA KAMIENNEGO W LATACH

ANALIZA WYPADKÓW ZWIĄZANYCH Z ZAGROŻENIEM METANOWYM W KOPALNIACH WĘGLA KAMIENNEGO W LATACH Stanisław KOWALIK, Maria GAJDOWSKA Politechnika Śląska, Gliwice ANALIZA WYPADKÓW ZWIĄZANYCH Z ZAGROŻENIEM METANOWYM W KOPALNIACH WĘGLA KAMIENNEGO W LATACH 22-29 Streszczenie. Spośród licznych zagrożeń

Bardziej szczegółowo

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A.

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. Pożary podziemne 1. Przez pożar podziemny rozumie się wystąpienie w wyrobisku podziemnym otwartego ognia żarzącej lub palącej się płomieniem otwartym substancji oraz utrzymywanie się w powietrzu kopalnianym

Bardziej szczegółowo

Analiza przypadków ewakuacji załóg górniczych na drogach ucieczkowych w kopalniach węgla kamiennego

Analiza przypadków ewakuacji załóg górniczych na drogach ucieczkowych w kopalniach węgla kamiennego 72 UKD 622.333:622.81/.82:622.86/88 Analiza przypadków ewakuacji załóg górniczych na drogach ucieczkowych w kopalniach węgla kamiennego Analysis of mining crew evacuation on the escape routes in hard coal

Bardziej szczegółowo

Działania legislacyjne oraz naukowo-badawczo-rozwojowe a innowacyjność rozwiązań służących bezpieczeństwu

Działania legislacyjne oraz naukowo-badawczo-rozwojowe a innowacyjność rozwiązań służących bezpieczeństwu dr hab. inż. STANISŁAW TRENCZEK Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Działania legislacyjne oraz naukowo-badawczo-rozwojowe a innowacyjność rozwiązań służących bezpieczeństwu Przypomniano definicyjne zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Badania produktów gazowych powstających przy rozwoju źródeł pożarów. przenośników taśmowych.

Badania produktów gazowych powstających przy rozwoju źródeł pożarów. przenośników taśmowych. mgr MAŁGORZATA SZCZYGIELSKA dr inż. JERZY MRÓZ mgr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Badania produktów gazowych powstających przy rozwoju źródeł pożarów przenośników taśmowych

Bardziej szczegółowo

http://www.ncbir.pl/ps_kopalnie

http://www.ncbir.pl/ps_kopalnie OGŁOSZENIE KONKURSOWE I ZAMAWIAJĄCY A. Nazwa: Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju B. Adres: 00-695 Warszawa, ul. Nowogrodzka 47a C. Adres internetowy: www.ncbir.pl D. Dokumenty dotyczące konkursu

Bardziej szczegółowo

Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE

Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE 1. Podstawa prawna i zakres działalności inspekcyjnej i kontrolnej urzędów górniczych Zgodnie z art. 109 ustawy Prawo geologiczne

Bardziej szczegółowo

Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie

Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie II Konferencja Techniczna METAN KOPALNIANY Szanse i Zagrożenia Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIE WYRZUTAMI GAZÓW I SKAŁ

ZAGROŻENIE WYRZUTAMI GAZÓW I SKAŁ CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO 41-902 Bytom, ul. Chorzowska 25, tel.: 032 282 25 25 www.csrg.bytom.pl e-mail: info@csrg.bytom.pl ZAGROŻENIE WYRZUTAMI GAZÓW I SKAŁ CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA JEDNODNIOWA STĘŻENIA METANU NA WYLOCIE Z REJONU ŚCIANY N-6 W POKŁADZIE 330 W KWK K3

PROGNOZA JEDNODNIOWA STĘŻENIA METANU NA WYLOCIE Z REJONU ŚCIANY N-6 W POKŁADZIE 330 W KWK K3 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI 24 PROGNOZA JEDNODNIOWA STĘŻENIA METANU NA WYLOCIE Z REJONU ŚCIANY N-6 W POKŁADZIE 33 W KWK K3. WSTĘP Zagrożenie metanowe jest jednym z najpowszechniej występujących

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne. Oficjalne przejęcie kopalni Silesia przez inwestora koncern EPH 9 grudnia 2010

Informacje ogólne. Oficjalne przejęcie kopalni Silesia przez inwestora koncern EPH 9 grudnia 2010 Katowice 2012 PG SILESIA to prywatne przedsiębiorstwo należące do Energetický a Průmyslový Holding a.s., czołowej czeskiej grupy działającej w sektorze energetycznym i przemysłowym. Spółka zmodernizowała

Bardziej szczegółowo

Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w otamowanym polu rejony wydobywczego

Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w otamowanym polu rejony wydobywczego 253 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 12, nr 1-4, (2010), s. 253-259 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Uwagi na temat stosowania gazów obojętnych (azotu, dwutlenku węgla) do gaszenia pożaru w

Bardziej szczegółowo

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA I. Eksploatacja odkrywkowa (program boloński) 1. Klasyfikacja technologii urabiania i sposobów zwałowania w górnictwie

Bardziej szczegółowo

WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE. 1. Wprowadzenie. Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł**

WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE. 1. Wprowadzenie. Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł** Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 2 2007 Zbigniew Kasztelewicz*, Kazimierz Kozioł** WYDAJNOŚĆ I CZAS PRACY KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W POLSCE 1. Wprowadzenie Branża

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZEC'ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZEC'ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZEC'ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 12 listopada 1992 r. Nr 82 TREŚĆ: Poz.: ROZPORZĄDZENIE 423 - Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1992 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA GAZOWE CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO G

ZAGROŻENIA GAZOWE CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO G CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO 41-902 Bytom, ul. Chorzowska 25, tel.: 032 282 25 25 www.csrg.bytom.pl e-mail: info@csrg.bytom.pl ZAGROŻENIA GAZOWE Powietrze atmosferyczne: 78,08% azot 20,95% tlen

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot LIKWIDACJA KOPALŃ I WYROBISK GÓRNICZYCH 1. Wymień czynniki,

Bardziej szczegółowo

Ogólny zarys koncepcji rachunku ABC w kopalni węgla kamiennego

Ogólny zarys koncepcji rachunku ABC w kopalni węgla kamiennego Ogólny zarys koncepcji rachunku ABC w kopalni węgla kamiennego Mogłoby się wydawać, iż kopalnia węgla kamiennego, która wydobywa teoretycznie jeden surowiec jakim jest węgiel nie potrzebuje tak zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Informacja o zapaleniu metanu, pożarze i wypadku zbiorowym zaistniałych w dniu r. JSW S.A. KWK Krupiński

Informacja o zapaleniu metanu, pożarze i wypadku zbiorowym zaistniałych w dniu r. JSW S.A. KWK Krupiński Informacja o zapaleniu metanu, pożarze i wypadku zbiorowym zaistniałych w dniu 05.05.2011r. JSW S.A. KWK Krupiński Zapalenie metanu, pożar oraz wypadek zbiorowy (14 wypadków), zaistniał w dniu 05.05.2011r.,

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO PL Y1. ZAKŁAD ELEKTRONIKI GÓRNICZEJ ZEG SPÓŁKA AKCYJNA, Tychy, PL BUP 03/10

WZORU UŻYTKOWEGO PL Y1. ZAKŁAD ELEKTRONIKI GÓRNICZEJ ZEG SPÓŁKA AKCYJNA, Tychy, PL BUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 117620 (22) Data zgłoszenia: 31.07.2008 (19) PL (11) 65397 (13) Y1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Koszty prac profilaktycznych w aspekcie zagrożenia metanowego dla wybranych rejonów ścian eksploatacyjnych

Koszty prac profilaktycznych w aspekcie zagrożenia metanowego dla wybranych rejonów ścian eksploatacyjnych Koszty prac profilaktycznych w aspekcie zagrożenia metanowego dla wybranych rejonów ścian eksploatacyjnych Dariusz Musioł WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ rg.polsl.pl www.fb.com/wgig.polsl

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIE ZWIĄZANE Z WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO W OKRESIE 1922-2005

ZAGROŻENIE ZWIĄZANE Z WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO W OKRESIE 1922-2005 ZAGROŻENIE ZWIĄZANE Z WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO W OKRESIE 1922-2005 1. POJECIE WYBUCHU PYŁU WĘGLOWEGO Wybuch pyłu węglowego jest to egzotermiczna reakcja chemiczna, przebiegająca w bardzo krótkim czasie,

Bardziej szczegółowo

Wentylacja wybranych obiektów podziemnych

Wentylacja wybranych obiektów podziemnych Wentylacja wybranych obiektów podziemnych Wykład 2 Wentylacja tuneli w fazie drążenia Prof. dr hab. inż. Stanisław Nawrat Mgr inż. Sebastian Napieraj Mgr inż. Natalia Schmidt - Polończyk rok akademicki:

Bardziej szczegółowo

Szacowanie względnego ryzyka utraty funkcjonalności wyrobisk w rejonie ściany w oparciu o rozpoznane zagrożenia

Szacowanie względnego ryzyka utraty funkcjonalności wyrobisk w rejonie ściany w oparciu o rozpoznane zagrożenia XV WARSZTATY GÓRNICZE Czarna k. Ustrzyk Dolnych-Bóbrka 4-6 czerwca 2012 r. Szacowanie względnego ryzyka utraty funkcjonalności wyrobisk w rejonie ściany w oparciu o rozpoznane zagrożenia Stanisław Trenczek,

Bardziej szczegółowo

Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE

Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE Działalność inspekcyjna i kontrolna okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE Podstawową formą prowadzenia nadzoru i kontroli w zakładach górniczych były przeprowadzane w nich inspekcje, kontrole problemowe

Bardziej szczegółowo

Zwalczanie zagrożenia klimatycznego na przykładzie doświadczeń KHW S.A. KWK Murcki-Staszic

Zwalczanie zagrożenia klimatycznego na przykładzie doświadczeń KHW S.A. KWK Murcki-Staszic dr inż. JACEK DOMAŃSKI dr inż. GRZEGORZ PLONKA mgr inż. MARIUSZ WILKOSZ Katowicki Holding Węglowy S.A. mgr inż. ZBIGNIEW LASKOWSKI Katowicki Holding Węglowy S.A. KWK Murcki-Staszic Zwalczanie zagrożenia

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I OCENA PARAMETRÓW KSZTAŁTUJĄCYCH ZAGROŻENIE METANOWE W REJONACH ŚCIAN

ANALIZA I OCENA PARAMETRÓW KSZTAŁTUJĄCYCH ZAGROŻENIE METANOWE W REJONACH ŚCIAN Journal of Sustainable Mining STRONA INTERNETOWA jsm.gig.eu J. Sust. Min. Vol. 12 (2013), No 1, str. 13 ANALIZA I OCENA PARAMETRÓW KSZTAŁTUJĄCYCH ZAGROŻENIE METANOWE W REJONACH ŚCIAN Eugeniusz Krause 1,

Bardziej szczegółowo

PYTANIA Z ZAKRESU WIEDZY KONIECZNEJ DLA OSÓB DOZORU RUCHU

PYTANIA Z ZAKRESU WIEDZY KONIECZNEJ DLA OSÓB DOZORU RUCHU PYTANIA Z ZAKRESU WIEDZY KONIECZNEJ DLA OSÓB DOZORU RUCHU 1. Jakie przepisy mają zastosowanie podczas prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych? 2. Jakie są obowiązki osoby dozoru ruchu na podziale

Bardziej szczegółowo

PRZYROST STĘŻENIA TLENKU WĘGLA W CZASIE W ZALEŻNOŚCI OD ŹRÓDŁA JEGO POCHODZENIA

PRZYROST STĘŻENIA TLENKU WĘGLA W CZASIE W ZALEŻNOŚCI OD ŹRÓDŁA JEGO POCHODZENIA GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2013 Tom 8 Zeszyt 3 Stanisław TRENCZEK Instytut Technik Innowacyjnych EMAG, Katowice PRZYROST STĘŻENIA TLENKU WĘGLA W CZASIE W ZALEŻNOŚCI OD ŹRÓDŁA JEGO POCHODZENIA Streszczenie. W

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE KONKURSOWE I ZAMAWIAJĄCY A. Nazwa: Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju B. Adres: 00-695 Warszawa, ul. Nowogrodzka 47a C. Adres internetowy: www.ncbir.pl D. Dokumenty dotyczące konkursu

Bardziej szczegółowo

Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Górnictwo i Geologia stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Górnictwo podziemne

Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Górnictwo i Geologia stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Górnictwo podziemne Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Górnictwo i Geologia Rodzaj i poziom studiów: stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Specjalność: Górnictwo podziemne Przedmiot kierunkowy: Technologia

Bardziej szczegółowo

6. Charakterystyka systemu eksploatacji pokładów grubych z dennym wypuszczaniem urobku.

6. Charakterystyka systemu eksploatacji pokładów grubych z dennym wypuszczaniem urobku. Kierunek studiów: Rodzaj i poziom studiów: Specjalność: Górnictwo i Geologia stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Górnictwo podziemne Zakres pytań obowiązujący od roku akad. 2014/2015 I. Technologia

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIE WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO

ZAGROŻENIE WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. 41-902 Bytom, ul. Chorzowska 25, tel.: 032 282 25 25 www.csrg.bytom.pl e-mail: info@csrg.bytom.pl ZAGROŻENIE WYBUCHEM PYŁU WĘGLOWEGO Prawo Geologiczne i Górnicze

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego dr inż. Edyta Brzychczy mgr inż. Aneta Napieraj Katedra Ekonomiki i Zarządzania w Przemyśle Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: S I-EZiZO/33

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: S I-EZiZO/33 Strona 1 z 3 Z1-PU7 Wydanie N1 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BHP w Górnictwie 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2013/14 4. Poziom kształcenia: studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

Marian Turek. Techniczna i organizacyjna restrukturyzacja kopalń węgla kamiennego

Marian Turek. Techniczna i organizacyjna restrukturyzacja kopalń węgla kamiennego Marian Turek Techniczna i organizacyjna restrukturyzacja kopalń węgla kamiennego GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 1 Spis treści Od Autora... 7 Wprowadzenie... 8 ROZDZIAŁ 1 Warunki restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZAGROŻEŃ NATURALNYCH NA BEZPIECZEŃSTWO PRACY W KOPALNIACH

WPŁYW ZAGROŻEŃ NATURALNYCH NA BEZPIECZEŃSTWO PRACY W KOPALNIACH GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2013 Tom 8 Zeszyt 1 Jan SZLĄZAK Politechnika Śląska, Gliwice WPŁYW ZAGROŻEŃ NATURALNYCH NA BEZPIECZEŃSTWO PRACY W KOPALNIACH Streszczenie. W artykule wykonano analizę wpływu zagrożeń

Bardziej szczegółowo

Przyczyny występowania pożarów w podziemnych zakładach górniczych wydobywających rudy miedzi w latach

Przyczyny występowania pożarów w podziemnych zakładach górniczych wydobywających rudy miedzi w latach 97 CUPRUM Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud nr 4 (77) 2015, s. 97-107 Przyczyny występowania pożarów w podziemnych zakładach górniczych wydobywających rudy miedzi w latach 2008-2014 Paweł Jasiński

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: N Iz-EZiZO/41

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: N Iz-EZiZO/41 Strona 1 z 3 Z1-PU7 Wydanie N1 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Wentylacja, klimatyzacja i pożary podziemne 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2013/14 4. Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach strategiczny projekt badawczy. Komisja Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie 21 listopada 2014 r.

Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach strategiczny projekt badawczy. Komisja Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie 21 listopada 2014 r. Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach strategiczny projekt badawczy Komisja Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie 21 listopada 2014 r. W latach 2000-2013 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego 22-krotnie powoływał

Bardziej szczegółowo

Ruda Śląska, 07.06.2013 r.

Ruda Śląska, 07.06.2013 r. Oddział KWK Halemba Wirek Ruda Śląska, 07.06.2013 r. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI CZĘŚCI ZADANIA BADAWCZEGO Nr 3 pt. Opracowanie zasad pomiarów i badań parametrów powietrza kopalnianego dla oceny zagrożenia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z REALIZACJI ZADANIA BADAWCZEGO NR 1

INFORMACJA Z REALIZACJI ZADANIA BADAWCZEGO NR 1 Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie PROJEKT STRATEGICZNY NARODOWEGO CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU POPRAWA BEZPIECZEŃSTWA PRACY W KOPALNIACH INFORMACJA Z REALIZACJI ZADANIA BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

Zapalenia i wybuchy metanu w kontekście inicjałów związanych z zagrożeniami technicznymi i naturalnymi

Zapalenia i wybuchy metanu w kontekście inicjałów związanych z zagrożeniami technicznymi i naturalnymi Nr 2 PRZEGLĄD GÓRNICZY 87 UKD 622.333:622.324:622.8/.82 Zapalenia y metanu w kontekście inicjałów związanych z zagrożeniami technicznymi i naturalnymi Methane ignitions and explosions in the context of

Bardziej szczegółowo

Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Seminaria naukowe w 2009 r. Data Temat Autor 20 stycznia 2009 r. Konstruowanie zabezpieczeń produktów i systemów informatycznych posiadających mierzalny poziom uzasadnionego

Bardziej szczegółowo

Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy w dniu r.

Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy w dniu r. Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy w dniu 6.06.2006 r. 1. Bezpieczeństwo i higiena pracy w kopalniach metanowych 2. Stosowanie materiałów wybuchowych w górnictwie w aspekcie zapewnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe rozwiązania dla górnictwa

Kompleksowe rozwiązania dla górnictwa Kompleksowe rozwiązania dla górnictwa BEZPIECZEŃSTWO P O P I E R W SZE BEZPIECZEŃSTWO K Kluczowym wyzwaniem dla światowych producentów nowoczesnych maszyn i urządzeń wydobywczych jest zapewnienie ich maksymalnej

Bardziej szczegółowo

KSMD APN 2 lata pracy w kopalniach odkrywkowych

KSMD APN 2 lata pracy w kopalniach odkrywkowych KSMD APN 2 lata pracy w kopalniach odkrywkowych Katedra Górnictwa Odkrywkowego Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Prelegent: Józef Pyra KSMD APN Przy skutecznym urabianiu złóż z użyciem MW, zawsze będą

Bardziej szczegółowo

I. Technologia eksploatacji złóż węgla kamiennego (moduł kierunkowy)

I. Technologia eksploatacji złóż węgla kamiennego (moduł kierunkowy) Wydział: Kierunek studiów: Rodzaj i poziom studiów: Specjalność: Górnictwa i Geoinżynierii Górnictwo i Geologia stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Górnictwo podziemne Zakres zagadnień egzaminacyjnych

Bardziej szczegółowo

Tendencje zmian temperatur powietrza w rejonach eksploatacji podpoziomowej

Tendencje zmian temperatur powietrza w rejonach eksploatacji podpoziomowej WARSZTATY 29 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 3 323 Stanisław TRENCZEK Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa, Katowice Tendencje zmian temperatur powietrza w rejonach

Bardziej szczegółowo

7. Wypadek przy pracy definicja, rodzaje, wskaźniki wypadkowości. 8. Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku w aspekcie norm higienicznych.

7. Wypadek przy pracy definicja, rodzaje, wskaźniki wypadkowości. 8. Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku w aspekcie norm higienicznych. Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne I stopnia Kierunek studiów: Górnictwo i Geologia Zakres pytań obowiązujący od roku akad. 2015/16 I. Górnictwo moduł kierunkowy

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu i możliwości utylizacji metanu z powietrza wentylacyjnego z szybów polskich kopalń węgla kamiennego

Ocena stanu i możliwości utylizacji metanu z powietrza wentylacyjnego z szybów polskich kopalń węgla kamiennego Ocena stanu i możliwości utylizacji metanu z powietrza wentylacyjnego z szybów polskich kopalń węgla kamiennego Autorzy: dr hab. inż. Stanisław Nawrat, prof. AGH mgr inż. Sebastian Napieraj 1 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANY DOPŁYW METANU DO SZYBÓW WYDECHOWYCH KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO O NAJWYŻSZEJ METANOWOŚCI W LATACH

PROGNOZOWANY DOPŁYW METANU DO SZYBÓW WYDECHOWYCH KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO O NAJWYŻSZEJ METANOWOŚCI W LATACH GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2013 Tom 8 Zeszyt 2 Eugeniusz KRAUSE Główny Instytut Górnictwa, Katowice Maria GAJDOWSKA Politechnika Śląska, Gliwice PROGNOZOWANY DOPŁYW METANU DO SZYBÓW WYDECHOWYCH KOPALŃ WĘGLA

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK. Strategiczny projekt badawczy PS3 pt. "Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach"

INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK. Strategiczny projekt badawczy PS3 pt. Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK UL. REYMONTA 27; 30-059 KRAKÓW Strategiczny projekt badawczy PS3 pt. "Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach" Opracowanie zasad pomiarów i badań parametrów

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie metanowe oraz studium kosztów profilaktyki metanowej w latach na przykładzie wybranych kopalń

Zagrożenie metanowe oraz studium kosztów profilaktyki metanowej w latach na przykładzie wybranych kopalń Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk rok 2017, nr 99, s. 143 158 Halina POTOCZEK*, Piotr BOJARSKI*, Leszek KLOC** Zagrożenie metanowe oraz studium

Bardziej szczegółowo

Analiza zagrożenia pożarowego w kopalniach węgla kamiennego na trasie przenośnika taśmowego

Analiza zagrożenia pożarowego w kopalniach węgla kamiennego na trasie przenośnika taśmowego mgr inż. DARIUSZ FELKA mgr inż. ADAM BROJA Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Analiza zagrożenia pożarowego w kopalniach węgla kamiennego na trasie przenośnika taśmowego W artykule przedstawiono produkty

Bardziej szczegółowo

Instrukcja w sprawie zabezpieczania prac niebezpiecznych pod względem pożarowym

Instrukcja w sprawie zabezpieczania prac niebezpiecznych pod względem pożarowym załącznik nr 1 do instrukcji bezpieczeństwa pożarowego Instrukcja w sprawie zabezpieczania prac niebezpiecznych pod względem pożarowym Postanowienia wstępne Niniejsza instrukcja określa zasady i procedury

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2009

DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2009 DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2009 2 3 Skorowidz alfabetyczny do Dziennika Urzędowego Rok 2009 (nry 1 17) (Skróty oznaczają: D. decyzję, K. komunikat, O. obwieszczenie, Z. zarządzenie.)

Bardziej szczegółowo

C S R G Seminarium Dyspozytorów Ruchu r.

C S R G Seminarium Dyspozytorów Ruchu r. C S R G Seminarium Dyspozytorów Ruchu 03.02.2001r. Pytanie: Każda przeciwpożarowa akcja ratownicza powinna być prowadzona zgodnie z: [1] planem ratownictwa zakładu górniczego [2] ustaleniami kierownika

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 17. Katowice, r.

Protokół Nr 17. Katowice, r. Katowice, 21.09.2004r. Protokół Nr 17 z posiedzenia Komisji do spraw analizy stosowania przepisów prawa związanego z ruchem zakładów górniczych odbytego w dniu 21 września 2004r. Posiedzenie Komisji prowadził

Bardziej szczegółowo

Działalność inspekcyjna i kontrolna urzędów górniczych w 2007 roku

Działalność inspekcyjna i kontrolna urzędów górniczych w 2007 roku Działalność inspekcyjna i kontrolna urzędów górniczych w 2007 roku 1. Podstawa prawna i zakres działalności inspekcyjnej i kontrolnej urzędów górniczych Zgodnie z art. 109 ustawy Prawo geologiczne i górnicze

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie)

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) dr inż. A.Kotyrba, dr inż. A.Frolik dr inż. Ł.Kortas, mgr S.Siwek Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Poprawa bezpieczeństwa poprzez działania profilaktyczne związane z zagrożeniami aerologicznymi przykładowa analiza kosztów

Poprawa bezpieczeństwa poprzez działania profilaktyczne związane z zagrożeniami aerologicznymi przykładowa analiza kosztów DARIUSZ MUSIOŁ ARTUR PLUTA Poprawa bezpieczeństwa poprzez działania profilaktyczne związane z zagrożeniami aerologicznymi przykładowa analiza kosztów W artykule przedstawiono nakłady finansowe ponoszone

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 2(14), 2014

Management Systems in Production Engineering No 2(14), 2014 ANALIZA NUMERYCZNA WPŁYWU POŻARU EGZOGENICZNEGO W WYROBISKU KORYTARZOWYM NA PARAMETRY STRUMIENIA POWIETRZA PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ TO WYROBISKO NUMERICAL ANALYSIS OF INFLUENCE OF EXOGENOUS FIRE IN DOG HEADING

Bardziej szczegółowo

Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych w 2011 roku

Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych w 2011 roku Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych w 2011 roku (dotyczy NIK,, PIP, UKS, ARP S.A.) Lp. Okres kontroli 1. od: 2011-01-14 do: 2011-01-18 2. od: 2011-01-20 do: 2011-01-24 3.

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabela odniesień efektów kształcenia) Dla kierunku Górnictwo i geologia, studia I stopnia profil ogólnoakademicki Specjalność studiowania Eksploatacja

Bardziej szczegółowo

Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK.

Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK. Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK. Centralny Zakład Odwadniania Kopalń (CZOK), powołany został Uchwałą Nr 1/00 Zarządu Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A., z dnia 22.08.2000 roku. SRK S.A. powstała

Bardziej szczegółowo

1. CHARAKTERYSTYKA ZAGROŻENIA WENTYLACYJNEGO

1. CHARAKTERYSTYKA ZAGROŻENIA WENTYLACYJNEGO ZAGROŻENIE WENTYLACYJNO KLIMATYCZNE 1. CHARAKTERYSTYKA ZAGROŻENIA WENTYLACYJNEGO Zagrożenia wentylacyjne w podziemnych zakładach górniczych związane są z występowaniem atmosfery niezdatnej do oddychania

Bardziej szczegółowo

Struktura Koncernu. RAG Mining Solutions GmbH 1

Struktura Koncernu. RAG Mining Solutions GmbH 1 RAG Mining Solutions GmbH 0 27. September 2012 Struktura Koncernu RAG Mining Solutions GmbH 1 Obszary działalności RAG Mining Solutions Skoncentrowana 150-letnia wiedza górnicza i Know-how w następujących

Bardziej szczegółowo

WPŁYW STRUKTURY KOPALNIANEJ SIECI WENTYLACYJNEJ NA SKUTECZNOŚĆ UJĘCIA METANU

WPŁYW STRUKTURY KOPALNIANEJ SIECI WENTYLACYJNEJ NA SKUTECZNOŚĆ UJĘCIA METANU PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 4/2012 Eugeniusz Krause, Krzysztof Łukowicz WPŁYW STRUKTURY KOPALNIANEJ SIECI WENTYLACYJNEJ NA SKUTECZNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH. ZAGROŻENIE ERUPCYJNE Zagrożenie erupcyjne - możliwość wystąpienia zagrożenia wywołanego erupcją wiertniczą rozumianą jako przypływ płynu złożowego

Bardziej szczegółowo

Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych. w 2013roku

Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych. w 2013roku Informacja o kontrolach limitowanych zewnętrznych przeprowadzonych w 2013roku Lp. Okres kontroli 1 od: 2013-01-09 do: 2013-01-11 2 od: 2013-01-11 do: 2013-01-15 3 od: 2013-01-14 do: 2013-01-16 4 od: 2013-01-14

Bardziej szczegółowo

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE GEODEZJA INŻYNIERYJNA PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE czyli kilka słów o Górnictwie, Geodezji Górniczej i Szkodach Górniczych Str. 1 GEODEZJA INŻYNIERYJNA (w Górnictwie) Zakres zainteresowania Geodezja Górnicza

Bardziej szczegółowo

Urządzenia i sprzęt do inertyzacji atmosfery kopalnianej

Urządzenia i sprzęt do inertyzacji atmosfery kopalnianej Urządzenia i sprzęt do inertyzacji atmosfery kopalnianej ZASADY PROWADZENIA AKCJI RATOWNICZYCH I PRAC PROFILAKTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM GAZÓW INERTNYCH Podstawowe zasady stosowania gazów inertnych Decyzję

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy

Wyższy Urząd Górniczy Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie hałasem w górnictwie Zagrożenie hałasem w górnictwie Katowice 2010 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2010 Opracowanie Departament Warunków Pracy WUG Opracowanie

Bardziej szczegółowo

2. Analiza podstawowych parametrów kopalń węgla brunatnego

2. Analiza podstawowych parametrów kopalń węgla brunatnego Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Zbigniew Kasztelewicz* ANALIZA PARAMETRÓW PRACY KRAJOWYCH KOPALŃ WĘGLA BRUNATNEGO** 1. Wstęp Kopalnie węgla brunatnego są bardzo skomplikowanymi organizmami.

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju infrastruktury systemowej zasilania, informatyki technicznej i automatyki

Kierunki rozwoju infrastruktury systemowej zasilania, informatyki technicznej i automatyki dr inż. STANISŁAW TRENCZEK Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa EMAG Kierunki rozwoju infrastruktury systemowej zasilania, informatyki technicznej i automatyki Przypomniano uwarunkowania stosowania

Bardziej szczegółowo

Badania poligonowe i doświadczalna weryfikacja metod pobierania prób i oceny zagrożenia metanowego i pożarowego w kopalniach

Badania poligonowe i doświadczalna weryfikacja metod pobierania prób i oceny zagrożenia metanowego i pożarowego w kopalniach INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK 3-9 Kraków ul. Reymonta 27 tel. +48()63762, fax +48()6372884 www.img-pan.krakow.pl Strategiczny projekt badawczy PS3 pt. "Poprawa bezpieczeństwa pracy

Bardziej szczegółowo

WENTYLACYJNE ZAGROŻENIA SKOJARZONE W GÓRNICTWIE PODZIEMNYM WĘGLA KAMIENNEGO

WENTYLACYJNE ZAGROŻENIA SKOJARZONE W GÓRNICTWIE PODZIEMNYM WĘGLA KAMIENNEGO ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2017 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 100 Nr kol. 1972 Jan SYTY OSRG Wodzisław j.syty@csrg.bytom.pl Jarosław BRODNY Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: Technik górnictwa podziemnego; symbol 311703 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE GEOMETRII INŻYNIERSKIEJ W AEROLOGII GÓRNICZEJ

ZASTOSOWANIE GEOMETRII INŻYNIERSKIEJ W AEROLOGII GÓRNICZEJ Krzysztof SŁOTA Instytut Eksploatacji Złóż Politechniki Śląskiej w Gliwicach ZASTOSOWANIE GEOMETRII INŻYNIERSKIEJ W AEROLOGII GÓRNICZEJ Od Redakcji: Autor jest doktorantem w Zakładzie Aerologii Górniczej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2008

DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2008 DZIENNIK URZÊ DO WY WY SZEGO URZÊDU GÓR NI CZE GO ROK 2008 2 3 Skorowidz alfabetyczny do Dziennika Urzędowego Rok 2008 (nry 1 17) (Skróty oznaczają: D. decyzję, K. komunikat, O. obwieszczenie, Z. zarządzenie.)

Bardziej szczegółowo

KOSZTY PROFILAKTYK AEROLOGICZNYCH W PORÓWNANIU DO CENY WĘGLA W WARUNKACH JEDNEJ Z KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO

KOSZTY PROFILAKTYK AEROLOGICZNYCH W PORÓWNANIU DO CENY WĘGLA W WARUNKACH JEDNEJ Z KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO 2017 GÓRNICTWO ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU 2016 Redaktor naukowy tomu: Marek POZZI 20 KOSZTY PROFILAKTYK AEROLOGICZNYCH W PORÓWNANIU DO CENY WĘGLA W WARUNKACH JEDNEJ Z KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO 20.1 WSTĘP Kopalnie

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania Zawód: Górnik eksploatacji podziemnej; symbol 811101 Podbudowa programowa:

Bardziej szczegółowo

RM R O Z P O R Z Ą D Z E N I E RADY MINISTRÓW z dnia 8 lipca 2011 r.

RM R O Z P O R Z Ą D Z E N I E RADY MINISTRÓW z dnia 8 lipca 2011 r. RM 110-64-11 R O Z P O R Z Ą D Z E N I E RADY MINISTRÓW z dnia 8 lipca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie objęcia przepisami Prawa geologicznego i górniczego prowadzenia określonych robót podziemnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego. Dz.U.2011.275.1628 z dnia 2011.12.21 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 21 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE POZWOLENIA NA WPROWADZANIE GAZÓW LUB PYŁÓW DO POWIETRZA

WNIOSEK O WYDANIE POZWOLENIA NA WPROWADZANIE GAZÓW LUB PYŁÓW DO POWIETRZA WNIOSEK O WYDANIE POZWOLENIA NA WPROWADZANIE GAZÓW LUB PYŁÓW DO POWIETRZA Podstawę prawną regulującą wydawanie pozwoleń w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza stanowi ustawa z dnia 27 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Rodzaj nadawanych uprawnień: obsługa, konserwacja, remont, montaż, kontrolnopomiarowe.

Rodzaj nadawanych uprawnień: obsługa, konserwacja, remont, montaż, kontrolnopomiarowe. Kurs energetyczny G2 (6 godzin zajęć) Rodzaj nadawanych uprawnień: obsługa, konserwacja, remont, montaż, kontrolnopomiarowe. Zakres uprawnień: a. piece przemysłowe o mocy powyżej 50 kw; b. przemysłowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. MINISTRA ŚRODOWISKA l)

ROZPORZĄDZENIE. MINISTRA ŚRODOWISKA l) Projekt z dnia 24 czerwca 2013 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA l) Na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 oraz z 2013

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami wydobywczymi z punktu widzenia organów nadzoru górniczego

Gospodarka odpadami wydobywczymi z punktu widzenia organów nadzoru górniczego Gospodarka odpadami z punktu widzenia organów nadzoru górniczego Bogusława Madej Departament Ochrony Środowiska i Gospodarki ZłoŜem WyŜszy Urząd Górniczy Kielce 16.09.2011r. Ustawa o odpadach wydobywczych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania Centrum Edukacji Nova w Sosnowcu Rozkład materiału: Techniczne Bezpieczeństwo Pracy Technik bezpieczeństwa i higieny pracy Semestr I, w roku szkolnym 2016 Numer programu inż. Grzegorz Guździk Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14 BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14.1 WSTĘP Ogólne wymagania prawne dotyczące przy pracy określają m.in. przepisy

Bardziej szczegółowo

Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż.

Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Kopalnia Soli Wieliczka Trasa Turystyczna Sp. z o.o. Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Wieliczka 2015 jerzy.sajak@kopalnia.pl Służba BHP w Spółce Trasa Turystyczna: od 1 stycznia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI Górnictwo perspektywy i zagrożenia z. 1(13)

SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI Górnictwo perspektywy i zagrożenia z. 1(13) SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI Górnictwo perspektywy i zagrożenia 2016 KOMPLEKSOWE ROZWIĄZANIE TECHNOLOGICZNE ZWIĘKSZENIA POSTĘPU EKSPLOATOWANEJ ŚCIANY 29 W POKŁADZIE 510/1, W PARTI C3 KWK

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie pożarami endogenicznymi a zagrożenia naturalne w aspekcie obowiązujących przepisów

Zagrożenie pożarami endogenicznymi a zagrożenia naturalne w aspekcie obowiązujących przepisów WARSZTATY 2006 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 441 454 Stanisław TRENCZEK Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa, Katowice Zagrożenie pożarami endogenicznymi a zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Miejscem pomiarów była gmina Kamionka Wielka. Pyłomierz był instalowany w trzech miejscach. Rys1. Mapa gminy z zaznaczonymi miejscowościami

Miejscem pomiarów była gmina Kamionka Wielka. Pyłomierz był instalowany w trzech miejscach. Rys1. Mapa gminy z zaznaczonymi miejscowościami W ramach projektu LIFE, przy współpracy z Krakowskim Alarmem Smogowym, został przeprowadzony pomiar pyłu zawieszonego, przy użyciu miernika laserowego DUSTTRAK II AEROSOL MONITOR 8530 przystosowanego do

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. inż. M. Jacek Łączny dr inż. Krzysztof Gogola Główny Instytut Górnictwa Zakład Terenów Poprzemysłowych i Gospodarki Odpadami GIG

prof. dr hab. inż. M. Jacek Łączny dr inż. Krzysztof Gogola Główny Instytut Górnictwa Zakład Terenów Poprzemysłowych i Gospodarki Odpadami GIG Przesłanki i propozycja założeń do regionalnej strategii ochrony powierzchni Górnośląskiego Zagłębia Węglowego poprzez likwidację pustek po płytkiej eksploatacji górniczej prof. dr hab. inż. M. Jacek Łączny

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie energoelektronicznych przekształtników mocy zasilających duże odbiory na górnicze sieci elektroenergetyczne Część I

Oddziaływanie energoelektronicznych przekształtników mocy zasilających duże odbiory na górnicze sieci elektroenergetyczne Część I mgr inż. JULIAN WOSIK mgr inż. MAREK HEFCZYC Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa EMAG prof. dr hab. inż. BOGDAN MIEDZIŃSKI Instytut Energoelektryki, Politechnika Wrocławska Oddziaływanie energoelektronicznych

Bardziej szczegółowo