BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMÓRKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMÓRKI"

Transkrypt

1 Zadanie 1 (1 pkt). Uzasadnij, za pomocą jednego argumentu, że: lizosomy są grabarzami obumarłych składników cytoplazmy lub całych komórek. Zadanie 2 (2 pkt.). Schemat przedstawia budowę komórki eukariotycznej. Wyjaśnij na czym polega współdziałanie zaznaczonych strzałkami organelli w procesie biosyntezy białka Zadanie 3 (3 pkt.). Uczeń otrzymał do dyspozycji następujący zestaw doświadczalny. Zadanie 4. (1 pkt). Schemat budowy chloroplastu. Podaj nazwy struktur chloroplastu oznaczonych na schemacie jako A i B. A:... B:... Zadanie 5. (2 pkt). W mikroskopie elektronowym można zaobserwować, że w komórkach eukariotycznych w różnych kierunkach przebiegają i często krzyżują się długie, cienkie włókna białkowe. Ten system włókien nazwano cytoszkieletem. Określ dwie funkcje pełnione przez cytoszkielet w komórce eukariotycznej Zadanie 6. (2 pkt). Schemat przedstawia cykl życiowy haploidalnej komórki dzielącej się mitotycznie. Obok komórek przedstawionych przy fazach G2 i M wpisz liczbę chromosomów i liczbę cząsteczek DNA właściwą dla tych faz cyklu życiowego komórki. Wykorzystując go wykonał doświadczenie, a następnie na podstawie obserwacji spod mikroskopu sporządził rysunek: ( ) Sformułuj hipotezę** wyjaśniającą przedstawiony rysunkiem wynik doświadczenia oraz zaplanuj kolejne czynności, które pozwolą zweryfikować tę hipotezę: Hipoteza Zadanie 7. (2 pkt). Komórki, z których zbudowane są narządy ludzkiego organizmu zawierają większość typowych struktur, wymienionych poniżej (A D). Jednak z uwagi na przystosowanie tych narządów do pełnionych funkcji mogą się one znacznie różnić liczbą lub aktywnością struktur komórkowych. A. jądro komórkowe B. mitochondriom C. aparat Golgiego D. siateczka wewnątrzplazmatyczna Przyporządkuj każdemu z wymienionych poniżej narządów człowieka jedną ze struktur (od A do D), której szczególna aktywność stanowi przystosowanie jego komórek do pełnionej funkcji. mięsień szkieletowy... gruczoł łojowy...

2 Zadanie 8. (1 pkt). Na rysunku przedstawiono budowę komórki zwierzęcej. Podaj numery oraz nazwy dwóch organelli komórki spośród 1 4, które są ograniczone dwiema błonami lipidowo białkowymi Zadanie 11. (2 pkt). Komórki żywych organizmów są bardzo różnorodne. Poniższe rysunki przedstawiają komórkę bakteryjną (A) oraz roślinną (B). Podaj nazwy dwóch widocznych na rysunkach struktur wspólnych dla obu komórek i zaznacz je na rysunkach. międzypodziałowy (interfazę). Interfaza trwa dłużej niż mitoza, a w jej przebiegu możemy wyodrębnić charakterystyczne fazy G1, S, G2. Dobierz opisy do procesów zachodzących w fazach G1, S, G2. Zadanie 9. (1 pkt). W cyklu komórkowym wyróżniamy fazę podziału oraz okres Opis I. W tej fazie zachodzi replikacja DNA. Opis II. W tej fazie ilość DNA jest podwojona. Opis III. W tej fazie ilość DNA jest na poziomie 2c. Zadanie 10. (2 pkt). Poniższy rysunek przedstawia schematycznie budowę mitochondrium, w którym zachodzi m.in. proces oddychania wewnątrzkomórkowego. Podaj nazwy struktur oznaczonych na schemacie jako X oraz Y i podaj, jakie etapy oddychania komórkowego zachodzą w ich obrębie....

3 Poniższy rysunek wykorzystaj do rozwiązania zadań: 12. i 13. Na rysunku przedstawiono schemat budowy błony komórki eukariotycznej na poziomie molekularnym (zgodny z modelem Singera i Nicolsona). Zadanie 12. (2 pkt). Na podstawie rysunku: a) podaj cechę budowy różniącą zewnętrzną powierzchnię błony komórkowej od powierzchni wewnętrznej tej błony, b) przedstaw jeden ze sposobów rozmieszczenia białek względem podwójnej warstwy lipidów. a) b) Zadanie 13. (1 pkt). Wśród sformułowań od A do D zaznacz to, które nieprawidłowo określa rolę łańcuchów oligosacharydowych obecnych w błonie komórkowej. A. Odgrywają istotną rolę podczas rozpoznawania komórek przez układ odpornościowy. B. Chronią błonę komórkową przed urazami mechanicznymi. C. Stanowią materiał zapasowy i energetyczny komórki. D. Chronią błonę komórkową przed uszkodzeniami chemicznymi. Zadanie 14. (1 pkt). Mitochondrium otoczone jest dwiema błonami. Błona wewnętrzna jest pofałdowana i tworzy grzebienie. Liczba grzebieni i ich rozmiary zwiększają się w mitochondriach występujących w komórkach narządów o intensywnym metabolizmie. Na rysunkach przestawiono schematycznie mitochondria pochodzące z dwóch różnych narządów. Podaj, który schemat przedstawia mitochondrium pochodzące najprawdopodobniej z mięśnia szkieletowego. Wybór uzasadnij jednym argumentem, uwzględniając funkcję mięśni i mitochondriów. Zadanie 15. (1 pkt). Komórki nabłonka jelita szczura wytwarzają śluz (glikoproteinę). Przeprowadzono następujące doświadczenie. Najpierw do komórek nabłonka jelita szczura wprowadzono radioaktywnie oznakowane aminokwasy. Ustalono, że zostały one wbudowane w białka, które pojawiały się najpierw w siateczce wewnątrzplazmatycznej, a potem w cysternach aparatu Golgiego. Następnie do tych samych komórek wprowadzono oznakowaną radioaktywnie glukozę i zaobserwowano, że trafiała ona od razu do cystern aparatu Golgiego z pominięciem siateczki wewnątrzplazmatycznej. Na koniec stwierdzono, że wytwarzany przez badane komórki śluz jest radioaktywny. Na podstawie opisu powyższego doświadczenia sformułuj wniosek dotyczący funkcji aparatów Golgiego w komórkach nabłonkowych jelita szczura. Zadanie 16. (1 pkt). Wśród wymienionych struktur wskaż te, które występują zarówno w komórkach prokariotycznych, jak i eukariotycznych. W wykropkowanym miejscu wpisz odpowiadające im cyfry. 1. mitochondrium 2. błona komórkowa 3. jądro komórkowe 4. aparat Golgiego 5. rybosom... Zadanie 17. (3 pkt). Przyporządkuj opisy do odpowiednich typów podziału komórkowego, wstawiając znak X w odpowiedniej rubryce tabeli.

4 Zadanie 18. (3 pkt). Mitochondria to centra energetyczne komórki. Ich liczba w komórkach różnych tkanek jest różna. W pojedynczej komórce organizmu człowieka przeciętnie występuje od kilkuset do kilku tysięcy mitochondriów, np. w komórkach wątroby jest ich około a) Wyjaśnij, dlaczego mitochondria nazywa się centrami energetycznymi komórki... b) Określ, od czego zależy liczba mitochondriów w komórce.. c) Uzasadnij, że brak mitochondriów w erytrocytach jest przystosowaniem budowy tych komórek do transportu tlenu.... Zadanie 19. (1 pkt). Mejoza to proces podziału komórki, który w organizmie człowieka zachodzi w komórkach gonad i umożliwia wytworzenie gamet. Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania. W wyniku podziału mejotycznego z komórki mającej 46 chromosomów powstaną A. dwie komórki zawierające po 23 chromosomy. B. cztery komórki zawierające po 23 chromosomy. C. dwie komórki zawierające po 46 chromosomów. D. cztery komórki zawierające po 46 chromosomów. Zadanie 20. (2 pkt). Płynność błony to zdolność lipidów i białek błonowych do przemieszczania się w obrębie płaszczyzny dwuwarstwy. Stopień płynności jest czynnikiem istotnym dla funkcji błony i musi być utrzymany w określonych granicach. Na schemacie przedstawiono model budowy błony komórkowej komórki zwierzęcej. a) Określ, którą cyfrą (1 czy 2) oznaczono na schemacie zewnętrzną przestrzeń komórki. Odpowiedź uzasadnij... b) Podaj, który ze związków chemicznych budujących błonę komórkową, poza obecnymi w fosfolipidach kwasami tłuszczowymi, powoduje zmniejszenie jej płynności.. Zadanie 21. (2 pkt). W otoczce jądrowej obecne są pory, jakich nie mają błony innych organelli komórkowych. Przez te niewielkie otwory transportowane są różnego rodzaju substancje z jądra komórkowego do cytoplazmy i z cytoplazmy do jądra. Liczba porów w otoczce jądrowej jest różna w różnych rodzajach komórek i zależy od ich aktywności metabolicznej. a) Podaj po jednym przykładzie substancji, które przenikają z jądra komórkowego do cytoplazmy..., z cytoplazmy do jądra komórkowego.... b) Wykaż związek pomiędzy aktywnością metaboliczną komórki a zwiększoną liczbą porów w otoczce jej jądra.... Zadanie 22. (2 pkt). Uczniowie przygotowali pokaz ilustrujący zjawisko osmozy. Trzy woreczki (A, B, C). z tworzywa o własnościach błony półprzepuszczalnej, stanowiące modele komórek, wypełnili roztworami glukozy o stężeniach 1%, 5% oraz 10%. Szczelnie zamknięte woreczki umieścili w zlewce z 5% roztworem glukozy. Zestaw do tego pokazu przedstawiono na rysunku.

5 W odpowiednie miejsca tabeli wpisz określenia opisujące warunki, przebieg pokazu oraz obserwacje. Zadanie 23. (2pkt). Schemat przedstawia przemiany zachodzące w komórce roślinnej. Wykaż, że chloroplasty i mitochondria to organella przetwarzające energię. Zadanie 24. (1 pkt). Komórki nabłonka gruczołowego gruczołów trawiennych (ślinianek, trzustki itp.) produkują i wydzielają enzymy trawienne. Wykaż zależność między syntezą enzymów a obfitością siateczki śródplazmatycznej szorstkiej w komórkach tych gruczołów Zadanie 25. (2 pkt). W komórkach roślinnych wakuole (wodniczki) są zwykle duże i nieliczne. Są one otoczone tonoplastem i wypełnione sokiem wakuolarnym (komórkowym). Wymień dwie funkcje, jakie mogą pełnić wakuole w komórkach roślinnych Zadanie 26. (2 pkt). Jeden z rodzajów chemosyntetyzujących bakterii siarkowych przeprowadza proces utleniania siarki w sposób przedstawiony sumarycznym równaniem: 2 S + 3 O2 + 2 H2O 2 H2SO4 + energia Wyjaśnij, w jaki sposób te bakterie wpływają na jakość gleby oraz jakie są konsekwencje tego procesu dla występujących tam roślin.... Zadanie 27. (2 pkt). Teoria endosymbiozy zakłada, że mitochondria i plastydy są przekształconymi w procesie ewolucji mikroorganizmami, które dostały się do wnętrza komórki praeukariotycznej drogą fagocytozy, przy czym nie uległy strawieniu, lecz przekształciły się w wymienione wcześniej organella. Spośród podanych niżej zdań zaznacz dwa, które stanowią argumenty przemawiające za teorią endosymbiozy. 1. Plastydy są spotykane w komórkach roślinnych i bakteryjnych. 2. Mitochondria są spotykane we wszystkich komórkach oddychających tlenowo. 3. Mitochondria i plastydy zawierają własną informację genetyczną w postaci DNA. 4. Jedynie mitochondria zawierają enzymy umożliwiające przeprowadzanie oddychania tlenowego. 5. Komórka eukariotyczna potrafi sama wytwarzać nowe mitochondria na drodze syntez potrzebnych składników. 6. Niektóre formy plastydów mogą być bezbarwne. 7. Analiza sekwencyjna białek mitochondrialnych i plastydowych wskazuje na ich bliskie pokrewieństwo z prokariontami.

6 Zadanie 28. (2 pkt). Ściana komórkowa jest nieplazmatycznym składnikiem komórek kilku grup organizmów. a) Przyporządkuj wymienionym grupom organizmów A, B i C jeden charakterystyczny dla nich składnik ścian komórkowych spośród następujących: celuloza, mureina, chityna, glikogen. A. bakterie... B. grzyby... C. rośliny... b) Podaj przykład jednej funkcji ściany komórkowej w komórce roślinnej.... Zadanie 29. (2 pkt). Na schemacie przedstawiono budowę chloroplastu należącego do półautonomicznych organelli komórki. Podaj nazwę i określ rolę każdego z dwóch elementów budowy chloroplastu, które zapewniają mu częściową autonomię. Zadanie 30. (2 pkt). Na wykresie przedstawiono zmiany ilości materiału genetycznego i liczby chromosomów w cyklu komórkowym. a) Podaj nazwę podziału komórkowego, którego dotyczy ten wykres. b) Podaj etap cyklu (A, B, C czy D), który umożliwił Ci rozpoznanie rodzaju podziału i uzasadnij wybór. a)... b).... Zadanie 31. (1 pkt). Wśród wymienionych poniżej komórek A-D zaznacz tę, która może stanowić obiekt do obserwacji efektów barwienia jądra komórkowego. Uzasadnij wybór. A. Komórka drewna cewka. B. Komórka sklerenchymy. C. Komórka nabłonkowa. D. Erytrocyt człowieka. Uzasadnienie:.... Zadanie 32. (1 pkt). W błonach komórek oprócz białek kanałowych występują białka zwane przenośnikami. Białka te transportują przez błonę różne substancje w sposób aktywny lub bierny. Podaj cechę różniącą transport aktywny od biernego. Zadanie 33. (2 pkt). Liczba i rozmieszczenie mitochondriów w komórkach nie są przypadkowe. W komórkach nabłonka gruczołowego mitochondria układają się na linii przemieszczania się wydzieliny z komórki do jej otoczenia. We włóknach mięśniowych mitochondria leżą w bliskim sąsiedztwie włókienek kurczliwych. W plemnikach mitochondria otaczają ściśle podstawę wici, która jest organellum ruchu tej komórki. Na podstawie powyższych informacji sformułuj prawidłowość dotyczącą sposobu rozmieszczenia mitochondriów w komórce. Wyjaśnij związek rozmieszczenia mitochondriów z ich funkcją. Prawidłowość:.... Wyjaśnienie:....

7 Zadanie 34. (2 pkt.) Zadanie 36. (2 pkt). Na podział komórki składają się dwa etapy: podział jądra, czyli kariokineza, i podział cytoplazmy cytokineza. Istnieją trzy typy podziału jądra komórkowego: amitoza, mitoza i mejoza. Na rysunku przedstawiono jedną z faz kariokinezy zachodzącą w komórce, która ma cztery chromosomy. a) Zaznacz poniżej (A D) nazwę fazy kariokinezy, którą przedstawiono na rysunku. A. metafaza I mejozy B. metafaza mitozy C. anafaza I mejozy D. anafaza mitozy b) Określ liczbę chromosomów, jaką będą miały komórki potomne po zakończonym podziale, którego fazę przedstawiono na rysunku. Liczba chromosomów:.. Zadanie 35. (2 pkt.). Zadanie 37. (2 pkt). Na schemacie przedstawiono zarówno cykl komórkowy, w którym wyróżnia się podział jądra komórkowego mitozę (M) wraz z towarzyszącą mu cytokinezą, jak i czas między podziałami komórki interfazę, na którą składają się fazy: G1, S, G2. Po zakończeniu podziału większość komórek organizmu człowieka wchodzi w fazę G0. Komórki takie nie ulegają dalszym podziałom, a po różnicowaniu pełnią określone funkcje w tkankach i narządach. Jednak niewielki, stały odsetek komórek znajdujących się w fazie G0 zachowuje zdolność do podziału.

8 a) Określ, jakie znaczenie dla narządów organizmu człowieka ma fakt, że komórki fazy G0 mogą wrócić do cyklu komórkowego b) Podaj, w której fazie cyklu komórkowego zachodzi replikacja DNA... Zadanie 38. (2 pkt). Podczas doświadczenia wprowadzono do komórek wydzielniczych trzustki radioaktywne aminokwasy, a następnie śledzono zmiany promieniotwórczości. W określonych odstępach czasu dokonywano pomiaru stopnia radioaktywności w wybranych organellach komórkowych. Początkowo wykryto sygnał radioaktywny płynący z szorstkiej siateczki śródplazmatycznej, który stopniowo się osłabiał wraz ze wzrostem promieniotwórczości aparatu Golgiego (diktiosomów). Po osiągnięciu pewnego poziomu sygnał radioaktywny aparatu Golgiego zaczął maleć, a pojawił się w pęcherzykach przemieszczających się w kierunku błony komórkowej. Na podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Cytobiochemia, Warszawa Przedstaw przyczyny zmian (wzrostu i spadku) radioaktywności szorstkiej siateczki śródplazmatycznej oraz aparatu Golgiego (diktiosomów). W odpowiedzi uwzględnij funkcję tych struktur. Szorstka siateczka śródplazmatyczna:... Aparat Golgiego:...

Wykorzystując go wykonał doświadczenie, a następnie na podstawie obserwacji spod mikroskopu sporządził rysunek:

Wykorzystując go wykonał doświadczenie, a następnie na podstawie obserwacji spod mikroskopu sporządził rysunek: Budowa komórkowa Zadanie 1 (1 pkt) Uzasadnij, za pomocą jednego argumentu, że: lizosomy są grabarzami obumarłych składników cytoplazmy lub całych komórek. Zadanie 2 (2 pkt.) W komórkach roślinnych i zwierzęcych

Bardziej szczegółowo

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II TEST Z CYTOLOGII GRUPA II Zad. 1 (4p.) Rysunek przedstawia schemat budowy pewnej struktury komórkowej. a/ podaj jej nazwę i określ funkcję w komórce, b/ nazwij elementy oznaczone cyframi 2 i 5 oraz określ

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY M A Ł G O R Z A T A Ś L I W I Ń S K A 60 µm 1. KOMÓRKI SĄ ZBYT MAŁE, BY OBSERWOWAĆ JE BEZ POWIĘKSZENIA Wymiary komórek podaje się w mikrometrach (µm): 1 µm = 10-6 m; 1000

Bardziej szczegółowo

Sukces na maturze z biologii. Metody Sherlocka Holmesa. Dr n. med. Aleksandra Rutkowska

Sukces na maturze z biologii. Metody Sherlocka Holmesa. Dr n. med. Aleksandra Rutkowska Sukces na maturze z biologii. Metody Sherlocka Holmesa Dr n. med. Aleksandra Rutkowska Drogi Maturzysto, Matura z biologii już coraz bliżej. Od tego egzaminu zależy Twoja przyszłość i realizacja planów

Bardziej szczegółowo

(MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE).

(MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE). ĆWICZENIE 2. Temat: ULTRASTRUKTURA KOMÓRKI (1). (MIKROSKOP ELEKTRONOWY, ORGANELLE KOMÓRKOWE). 1. Podstawy technik mikroskopowo-elektronowych (Schemat N/2/1) 2. Budowa i działanie mikroskopu elektronowego

Bardziej szczegółowo

Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.

Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Podaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D. Zadanie 2. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

Profaza I wykształcenie się wrzeciona podziałowego, kondensacja chromatyny do chromosomów jest długa i składa się z 5 stadiów:

Profaza I wykształcenie się wrzeciona podziałowego, kondensacja chromatyny do chromosomów jest długa i składa się z 5 stadiów: Cykl komórkowy Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich żywych organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych. Najpierw następuje podział jądra komórkowego

Bardziej szczegółowo

Reakcje zachodzące w komórkach

Reakcje zachodzące w komórkach Reakcje zachodzące w komórkach W każdej sekundzie we wszystkich organizmach żywych zachodzi niezliczona ilość reakcji metabolicznych. Metabolizm (gr. metabole - przemiana) to przemiany materii i energii

Bardziej szczegółowo

Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II

Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II Model odpowiedzi i schemat punktowania do Arkusza II Zasady oceniania: Za rozwiązanie zadań z arkusza II można uzyskać maksymalnie 50 punktów. Model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie

Bardziej szczegółowo

Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015

Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015 Komentarz do matury z biologii rozszerzonej 2015 Zad. 1 dotyczyło analizy drzewa filogenetycznego i danych zamieszczonych w tabeli. Na zajęciach analizowaliśmy drzewka filogenetyczne ustalając np. stopień

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 KOD UCZNIA.. ( wpisuje uczeo) Informacja dla Komisji Konkursowej ( komisja wypełnia po sprawdzeniu

Bardziej szczegółowo

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Jama ustna Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Karta pracy I 1. Wykonaj schematyczny rysunek zęba i podpisz jego najważniejsze części. 2. Uzupełnij tabelę. Zęby Rozdrabnianie pokarmu Język Gruczoły

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014. Rozwiązania zadań i schemat punktowania

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014. Rozwiązania zadań i schemat punktowania Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 Rozwiązania zadań i schemat punktowania Zadanie 1. D Zadanie 2. Opis Królestwo Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

II. ZAKRES WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANY NA POSZCZEGÓLNYCH ETAPACH KONKURSU

II. ZAKRES WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANY NA POSZCZEGÓLNYCH ETAPACH KONKURSU KONKURSY PRZEDMIOTOWE MKO DLA UCZNIÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Program merytoryczny konkursu z biologii dla uczniów gimnazjów I. CELE KONKURSU 1. Rozbudzanie ciekawości poznawczej

Bardziej szczegółowo

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz:

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz: Mitochondria KOMÓRKA Cz. III błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Błona zewnętrzna: białka/lipidy 1:1 poryny

Bardziej szczegółowo

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia: trawienie, odżywianie, enzymy wymienia narządy układu pokarmowego (jama ustna, przełyk, żołądek, wątroba, trzustka, jelito) zna funkcje

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Pobrano ze strony http://biologhelp.com Miejsce na naklejkę z kodem (Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy) KOD ZDAJĄCEGO PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Arkusz II (dla poziomu rozszerzonego) ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie

Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie Tkanka mięśniowa Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana poprzecznie prążkowana serca gładka Tkanka mięśniowa Podstawową własnością

Bardziej szczegółowo

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi Nr zad. KONKURS BIOLOGICZNY KARTA ODPOWIEDZI ETAP REJONOWY Max punktów 1. 4 pkt. a) DNA ponieważ w skład jednego z nukleotydów wchodzi tymina, występująca tylko w kwasie DNA. b) jednoniciowa cząsteczka,

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Instrukcja dla zdającego Arkusz II czas pracy 120 minut 1. Proszę sprawdzić, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 15 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces...

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces... Egzamin część I Zadanie 1. (0 1) Krokodyla przedstawionego można opisać następująco: A. wąż, zmiennocieplny, drapieżca, jajorodny B. gad, stałocieplny, wody ciepłe C. drapieżca, gad, zmiennocieplny, jajorodny

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z biologii

Przedmiotowy system oceniania z biologii Przedmiotowy system oceniania z biologii Zakres podstawowy i rozszerzony Opracowanie mgr Dorota Markusiewicz mgr Krystyna Wilk 1 Spis treści Wprowadzenie Obowiązki i prawa ucznia na lekcjach biologii Wymagania

Bardziej szczegółowo

Podaj, który schemat (A czy B) obrazuje położenie przepony podczas wydechu oraz określ, z jakiego rodzaju tkanki zbudowana jest przepona...

Podaj, który schemat (A czy B) obrazuje położenie przepony podczas wydechu oraz określ, z jakiego rodzaju tkanki zbudowana jest przepona... Układ oddechowy Zadanie 1 (2 pkt) Poniższy rysunek obrazuje w sposób uproszczony budowę nabłonka jednowarstwowego, wielorzędowego wyścielającego, między innymi, drogi oddechowe. Wyjaśnij, na czym polega

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

ph roztworu (prawie) się nie zmieniło. Zawiesina soi ma ph obojętne (lekko kwaśne). Zapach nie zmienił się.

ph roztworu (prawie) się nie zmieniło. Zawiesina soi ma ph obojętne (lekko kwaśne). Zapach nie zmienił się. Ureaza - dodatek krajowy 1. Odniesienie do podstawy programowej (starej) Kształcenie w zakresie podstawowym Odżywianie się człowieka - budowa i funkcja układu pokarmowego, główne składniki pokarmowe i

Bardziej szczegółowo

Broszura bezpłatna, współfinansowana z Europejskiego Funduszu Społecznego

Broszura bezpłatna, współfinansowana z Europejskiego Funduszu Społecznego WYBRANE MATERIAŁY DYDAKTYCZNE WYKORZYSTANE NA ZAJĘCIACH WYRÓWNAWCZYCH I POZALEKCYJNYCH Z BIOLOGII W KLASACH I-IV TECHNIKUM ZESPOŁU SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. STANISŁAWA STASZICA W WIERUSZOWIE W RAMACH

Bardziej szczegółowo

K.1.2. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU OBLIGATORYJNY Forma studiów

K.1.2. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU OBLIGATORYJNY Forma studiów Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE K.1.. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU OBLIGATORYJNY

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy 150 minut

BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy 150 minut Miejsce na naklejkę z kodem szkoły OKE JAWORZNO CKE BIOLOGIA MARZEC ROK 2008 POZIOM ROZSZERZONY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi Nr zad. KLUCZ ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY Max punktów 1. 3 pkt. A. Wpływ niedoboru pierwiastków/ N, P, K na wzrost/ rozwój tytoniu w kulturze wodnej. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy, fizjologia komórki

1. Podstawy, fizjologia komórki 8 jest najmniejszą jednostką strukturalną żywego organizmu, co oznacza, że tylko ona (a nie żadna mniejsza jednostka) jest w stanie wykonywać podstawowe jego funkcje, to jest przemianę materii, wzrost

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII POUFNE do dnia... godz.... KOD ZDAJĄCEGO IMIĘ NAZWISKO WPISUJE PISZĄCY PO OTRZYMANIU PRACY - - WPISAĆ PO ROZKODOWANIU PRACY ARKUSZ II PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Czas pracy 120 minut Informacje

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN WSTĘPNY Z BIOLOGII

EGZAMIN WSTĘPNY Z BIOLOGII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Wypełnia kandydat przed rozpoczęciem pracy PESEL KANDYDATA KOD KANDYDATA EGZAMIN WSTĘPNY Z BIOLOGII MBI-R1_1P-083 POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Mitochondrium - budowa i funkcje

Mitochondrium - budowa i funkcje Mitochondrium - budowa i funkcje Mitochondria to organelle komórkowe, w których odbywa się proces oddychania tlenowego. Ich zadanie polega na przechwytywaniu energii uwalnianej stopniowo podczas rozpadu

Bardziej szczegółowo

D-Pulse: Impuls stworzony dla MonaLisa Touch

D-Pulse: Impuls stworzony dla MonaLisa Touch D-Pulse: Impuls stworzony dla MonaLisa Touch Dzięki szczególnemu kształtowi impulsu (DEKA-Pulse lub D-Pulse), w tkance pochwy tworzą się niewielkie wysepki denaturacji, otoczone tkanką niezmienioną (zabiegi

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Bogusław Nedoszytko Metody badań histologicznych

dr n. med. Bogusław Nedoszytko Metody badań histologicznych dr n. med. Bogusław Nedoszytko Metody badań histologicznych Wydział Zamiejscowy w Gdyni Histologia i biologia komórki dr n. med. Bogusław Nedoszytko Wydział Zamiejscowy w Gdyni Podstawy biologii i genetyki

Bardziej szczegółowo

Edukator. BIOLOGIA: zestaw przykładowych zadań maturalnych, poziom rozszerzony. BIOLOGIA Zadanie maturalne

Edukator. BIOLOGIA: zestaw przykładowych zadań maturalnych, poziom rozszerzony. BIOLOGIA Zadanie maturalne BIOLOGIA: zestaw przykładowych zadań maturalnych, poziom rozszerzony Zadanie 1 (2 pkt.) Przyporządkuj strukturom komórkowym (od A do D) po jednej pełnionej przez nie funkcji spośród 1-5. A. lizosom B.

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU JAKĄ BUDOWĘ MA DNA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

ZADANIA ZAMKNIĘTE. W zadaniach od 1. do 20. wybierz i zaznacz na karcie odpowiedzi jedną poprawną odpowiedź.

ZADANIA ZAMKNIĘTE. W zadaniach od 1. do 20. wybierz i zaznacz na karcie odpowiedzi jedną poprawną odpowiedź. ZADANIA ZAMKNIĘTE W zadaniach od 1. do 20. wybierz i zaznacz na karcie odpowiedzi jedną poprawną odpowiedź. 1. Której z wymienionych funkcji woda nie pełni: A) umożliwia regulacje temperatury, B) stanowi

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii

Wymagania edukacyjne z biologii Wymagania edukacyjne z biologii Wymagania edukacyjne obejmują trzy obszary I - Korzystanie z informacji II - Tworzenie informacji III - Wiadomości i rozumienie I KORZYSTANIE Z INFORMACJI Uczeń: 1) Odczytuje

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można

Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można Rozdział 1 Komórki wprowadzenie Komórki pod mikroskopem Wynalezienie mikroskopu świetlnego doprowadziło do odkrycia komórek Pod mikroskopem można oglądać komórki, organelle, a nawet cząsteczki Komórka

Bardziej szczegółowo

Spis tre ci. I Biologia nauka o yciu. II Jedno organizmów. III Ró norodno organizmów

Spis tre ci. I Biologia nauka o yciu. II Jedno organizmów. III Ró norodno organizmów Spis tre ci Jak korzysta z papierowego zeszytu wicze... 6 I Biologia nauka o yciu 1. Biologia jako nauka... 7 2. Badanie wiata organizmów...11 3. Obserwacje mikroskopowe...16 4. Podsumowanie dzia u: Biologia

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

Gonocyty komórki prapłciowe

Gonocyty komórki prapłciowe GAMETOGENEZA Gametogeneza Gametogeneza (z grec. gamete żona, gametes mąż) Proces powstawania oraz rozwoju specjalnej populacji komórek, które nazywa się gametami lub komórkami rozrodczymi. Mejoza i różnicowanie

Bardziej szczegółowo

Mięśnie. dr Magdalena Markowska

Mięśnie. dr Magdalena Markowska Mięśnie dr Magdalena Markowska Zjawisko ruchu 1) Jako możliwość przemieszczania przestrzennego mięśnie poprzecznie prążkowane 2) Pompa serce 3) Jako podstawa do utrzymywania czynności życiowych mięśnie

Bardziej szczegółowo

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów.

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. mrna 1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. GGA CGC GCT replikacja CCT GCG CGA transkrypcja aminokwasy trna antykodony

Bardziej szczegółowo

Cukry właściwości i funkcje

Cukry właściwości i funkcje Cukry właściwości i funkcje Miejsce cukrów wśród innych składników chemicznych Cukry Z cukrem mamy do czynienia bardzo często - kiedy sięgamy po białe kryształy z cukiernicy. Większość z nas nie uświadamia

Bardziej szczegółowo

Wirusy i bakterie. Barbara Lewicka

Wirusy i bakterie. Barbara Lewicka Wirusy i bakterie Barbara Lewicka Budowa wirusa HIV a) glikoproteina 120, b) glikoproteina 41, c) lipidowa osłonka zewnętrzna, d) białkowa osłonka rdzenia, e) proteaza, f) kapsyd, g) RNA, h) odwrotna

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania. przygotowujące do egzaminu maturalnego

Przykładowe zadania. przygotowujące do egzaminu maturalnego Przykładowe zadania z BIOLOGii przygotowujące do egzaminu maturalnego Prezentowane zadania są zgodne z podstawą programową kształcenia ogólnego w zakresie rozszerzonym i podstawowym. Prócz zadań, które

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007 Układ pokarmowy - zadania Zadanie 1. (2 pkt) Przedstaw schematyczny zapis kolejnych etapów trawienia skrobi przez człowieka bez ich lokalizacji w organizmie. Uwzględnij następujące substancje: glukoza,

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 w Suwałkach. Przedmiotowy System Oceniania BIOLOGIA

Zespół Szkół nr 2 w Suwałkach. Przedmiotowy System Oceniania BIOLOGIA Zespół Szkół nr 2 w Suwałkach Przedmiotowy System Oceniania BIOLOGIA Przedmiotowy System Oceniania Opracowała Anna Żuchowska Stopnie obowiązujące według Rozporządzenia MEN z dnia 19 kwietnia 1999 Dz. U.

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA WYSIŁKU FIZYCZNEGO ENERGETYKA WYSIŁKU, ROLA KRĄŻENIA I UKŁADU ODDECHOWEGO

FIZJOLOGIA WYSIŁKU FIZYCZNEGO ENERGETYKA WYSIŁKU, ROLA KRĄŻENIA I UKŁADU ODDECHOWEGO FIZJOLOGIA WYSIŁKU FIZYCZNEGO ENERGETYKA WYSIŁKU, ROLA KRĄŻENIA I UKŁADU ODDECHOWEGO Dr hab. Andrzej Klusiewicz Zakład Fizjologii Instytutu Sportu Tematyka wykładu obejmuje trzy systemy energetyczne generujące

Bardziej szczegółowo

Układ pokarmowy Cz. 3

Układ pokarmowy Cz. 3 Trzustka to złożony gruczoł o budowie zrazikowej, posiadający dominującą część zewnątrzwydzielniczą i małe skupiska komórek dokrewnych (wysepki trzustkowe Langerhansa). Układ pokarmowy Cz. 3 Trzustka i

Bardziej szczegółowo

TKANKA ŁĄCZNA. Komórki. Włókna. Substancja podstawowa. Substancja międzykomórkowa

TKANKA ŁĄCZNA. Komórki. Włókna. Substancja podstawowa. Substancja międzykomórkowa Funkcje tkanki łącznej: TKANKA ŁĄCZNA łączy, utrzymuje i podpiera inne tkanki pośredniczy w rozprowadzaniu tlenu, substancji odŝywczych i biologicznie czynnych w organizmie odpowiada za większość procesów

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI DO ZADAŃ ZAMKNIĘTYCH

KLUCZ ODPOWIEDZI DO ZADAŃ ZAMKNIĘTYCH Konkurs Biologiczny dla gimnazjalistów województwa zachodniopomorskiego w roku szkolnym 2014/2015 Etap wojewódzki KLUCZ ODPOWIEDZI DO ZADAŃ ZAMKNIĘTYCH Za każde z pytań testowych można uzyskać 1 pkt. Nr

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY

BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z biologii Zadanie 1. (0 2) Obszar standardów Opis wymagań Określenie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MBI-R1A1P-062 EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 120 minut ARKUSZ II MAJ ROK 2006 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 19 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z biologii. Zakres podstawowy i rozszerzony- stara podstawa programow.(obecnie klasy - 2011-2014)

Przedmiotowy System Oceniania z biologii. Zakres podstawowy i rozszerzony- stara podstawa programow.(obecnie klasy - 2011-2014) Przedmiotowy System Oceniania z biologii. Zakres podstawowy i rozszerzony- stara podstawa programow.(obecnie klasy - 2011-2014) Opracowanie: mgr Irena Stasiewicz Spis treści : 1. Wprowadzenie. 2. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

Projekt Uchylamy rąbka tajemnicy mikroświata

Projekt Uchylamy rąbka tajemnicy mikroświata Projekt Uchylamy rąbka tajemnicy mikroświata Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Budowa, funkcje i różnorodność komórek organizmów. Treści kształcenia zajęć interdyscyplinarnych:

Bardziej szczegółowo

Komórka jako podstawowa jednostka budowy i funkcji

Komórka jako podstawowa jednostka budowy i funkcji 230 - Zajęcia dodatkowe z biologii - przeznaczone dla maturzystów Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_230 Osoby Uczestnicy Aktywności Certificates Fora dyskusyjne Głosowania

Bardziej szczegółowo

Projekt Ekosystem lasu

Projekt Ekosystem lasu Projekt Ekosystem lasu Adresaci projektu: uczniowie klas III gimnazjum Formy i metody pracy: praca grupowa, metoda projektów Czas realizacji: 4 tygodnie Cele projektu: Cel główny: Badanie struktury i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 BIOLOGIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 BIOLOGIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z biologii poziom rozszerzony Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z biologii w XIII LO w Białymstoku

Przedmiotowy system oceniania z biologii w XIII LO w Białymstoku Przedmiotowy system oceniania z biologii w XIII LO w Białymstoku System oceniania jest zgodny z rozporządzeniem MEN z dnia 30.04.2007r. w sprawie warunków i sposobu oceniania i klasyfikowania uczniów w

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LEKARSKI II. Poziom i forma studiów. Osoba odpowiedzialna (imię, nazwisko, email, nr tel. służbowego) Rodzaj zajęć i liczba godzin

WYDZIAŁ LEKARSKI II. Poziom i forma studiów. Osoba odpowiedzialna (imię, nazwisko, email, nr tel. służbowego) Rodzaj zajęć i liczba godzin WYDZIAŁ LEKARSKI II Nazwa kierunku Nazwa przedmiotu Jednostka realizująca Rodzaj przedmiotu Obszar nauczania Cel kształcenia Biotechnologia, specjalność Biotechnologia medyczna Poziom i forma studiów I

Bardziej szczegółowo

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ Zadanie 1. Dokończ zdania. A. Serce i wątroba to przykłady.... B. Najmniejszym elementem budującym organizm człowieka jest....... C. Zespół komórek podobnych do siebie

Bardziej szczegółowo

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony Gruczoły dokrewne człowieka PRZYSADKA mózgowa Przysadka mózgowa jest gruczołem wielkości ziarna grochu

Bardziej szczegółowo

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK Temat: Układ nerwowy i hormonalny Zadanie 1. Zaznacz poprawną odpowiedź. Co to są hormony? a) związki chemiczne wytwarzane w gruczołach łojowych, które regulują pracę

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

Pobrano ze strony http://biologhelp.com

Pobrano ze strony http://biologhelp.com Pobrano ze strony http://biologhelp.com Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ARKUSZA ĆWICZENIOWEGO Z BIOLOGII Z ZAKRESU POZIOMU PODSTAWOWEGO Zasady oceniania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W LICEUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W LICEUM Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W LICEUM Rok szkolny 2015/2016 Opracowały: mgr Anna Domagalska mgr Janina Pałys mgr Małgorzata Wojciechowska mgr Alicja Kwiatkowska

Bardziej szczegółowo

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG W ramach tegorocznego Bałtyckiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku członkowie Koła Studentów Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

Pobrano ze strony http://biologhelp.com

Pobrano ze strony http://biologhelp.com Pobrano ze strony http://biologhelp.com KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY SIERPIEŃ 0 Zasady oceniania Model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest ścisłym wzorcem

Bardziej szczegółowo

... suma punktów KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 ETAP SZKOLNY

... suma punktów KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 ETAP SZKOLNY .............................. pieczątka podłużna szkoły... suma punktów... kod pracy ucznia KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO MAZURSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

Bardziej szczegółowo

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska

UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska UKŁAD KRĄŻENIA I UKŁAD ODDECHOWY- N.Olszewska 1.Trombocyty (płytki kwi)biorą udział w procesie: A.fagocytozy B.transportu tlenu C.oddychania D.krzepnięcia krwi 2. Której z wymienionych funkcji nie pełni

Bardziej szczegółowo

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009 Uchwała nr 19 Rady Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009 w sprawie: zakresu egzaminu licencjackiego na studiach pierwszego stopnia na kierunku Biologia.

Bardziej szczegółowo

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją CZĘŚĆ A CZŁOWIEK Pytania badawcze: Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją Czy obraz świata jaki rejestrujemy naszym okiem jest zgodny z rzeczywistością? Jaki obraz otoczenia

Bardziej szczegółowo

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka RozmnaŜanie się i rozwój człowieka 1. Zaznacz definicję rozwoju osobniczego. A. Proces prowadzący do uzyskania przez organizm energii. B. Usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii. C. Zmiany

Bardziej szczegółowo

NZ.1.3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów

NZ.1.3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów Tabela. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ..3 PROFIL KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNY TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją).

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Czym jest życie? metabolizm + informacja (replikacja) 2 Cząsteczki organiczne mog y powstać w atmosferze pierwotnej

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2. dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2. dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Wymagania z biologii na poszczególne oceny szkolne w klasie I na podstawie Puls życia 2 Dział programu dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Organizm człowieka. Skóra powłoka organizmu wymienia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych:

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych: Zmęczenie Zmęczenie jako jednorodne zjawisko biologiczne o jednym podłożu i jednym mechanizmie rozwoju nie istnieje. Zmęczeniem nie jest! Zmęczenie po dniu ciężkiej pracy Zmęczenie wielogodzinną rozmową

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PRÓBNA MATURA Z OPERONEM. Biologia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014. Poprawna odpowiedź i zasady przyznawania punktów

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PRÓBNA MATURA Z OPERONEM. Biologia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014. Poprawna odpowiedź i zasady przyznawania punktów Vademecum Biologia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PRÓBNA MATURA Z OPERONEM nowa BIOLOGIA zakres rozszerzony Biologia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś Listopad 2014

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z biologii zakres podstawowy, dla klasy I i II LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli

Plan wynikowy z biologii zakres podstawowy, dla klasy I i II LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Plan wynikowy z biologii zakres podstawowy, dla klasy I i II LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciele: Michał Matyskiel Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo