Jak efektywnie zarządzać energią, czyli Najtańsza energia to ta, której się nie zużywa. Optymalizacja kosztów dostaw energii.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak efektywnie zarządzać energią, czyli Najtańsza energia to ta, której się nie zużywa. Optymalizacja kosztów dostaw energii."

Transkrypt

1 Jak efektywnie zarządzać energią, czyli Najtańsza energia to ta, której się nie zużywa. Optymalizacja kosztów dostaw energii. Piotr Pawelec Prezes Zarządu Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa sp. z o.o.

2 Zarządzanie energią Zarządzanie energią to ogół czynności służących kontroli, nadzorowi i działań inwestycyjnych, zarządczych, korygujących służących optymalizacji kosztów związanych z energią i jej nośnikami (tj. nośnikami energii elektrycznej, ciepła i gazem). Zarządzanie jest kluczowym elementem w prawidłowym gospodarowaniu strategicznym zasobem jakim jest energia elektryczna. Zarządzać można jednak na dwa sposoby: albo traktując każdy z elementów w oderwaniu od pozostałych, jako jedne z wielu czynności związanych z administrowaniem gminą, albo można podejść w sposób kompleksowy, łączący wszystkie elementy w jeden, spójnie zarządzany system, nastawionym na efektywność kosztową i optymalne zaspokojenie potrzeb mieszkańców Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

3 Zarządzanie energią obowiązek ustawowy Ustawa z dnia roku o samorządzie gminnym z późn. zm. art. 7 ust. 1: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: (.) 3)wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, Ustawa z dnia roku prawo energetyczne w art. 18 ust. 1. Do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy: 1) planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy; 2) planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy; 3) finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy; 4) planowanie i organizacja działań mających na celu racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii na obszarze gminy Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

4 Zarządzanie energią: po co? 1. Bezpieczeństwo energetyczne Dokładne rozpoznanie, czym dysponuje gmina Generacja rozproszona. Wykorzystanie lokalnych źródeł energii w gminie. Większa samowystarczalność energetyczna. Mniejsze straty przesyłowe. Zasilanie awaryjne w przypadku blackoutu.

5 Zarządzanie energią: po co? 2. Dobre zarządzanie i konkretne oszczędności Bardzo wysokie koszty energii cieplnej, elektrycznej oraz gazu. Rosnące zapotrzebowanie na energię. Potencjalne źródło dużych oszczędności. Efektywność energetyczna

6 40% 30% 20% 10% 0% 40% 35% 25% udział w potencjale oszczędności Oszczędność poprzez zarządzanie energią Oszczędność poprzez usprawnienia i optymalizację wykorzystania urządzeń i systemów Oszczędność poprzez inwestycje w modernizację i termomodernizacje obiektów

7 Źródło:

8 Światowy wyrost zapotrzebowania na energię

9 Zarządzanie energią: po co? 3. Kontekst społeczny Obciążenia budżetów gospodarstw domowych. Czyste środowisko naturalne Czysty transport Nowe miejsca pracy Aktywizacja społeczności lokalnej

10 Zarządzanie energią: po co? 4. Kontekst środowiskowy Obniżenie niskiej emisji. Poprawa warunków życia mieszkańców. Czystsze środowisko naturalne. Rozwój zrównoważony. Pozostawienie większych ilości energii pierwotnej dla przyszłych pokoleń.

11 Wzrost koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze Obserwuje się przyśpieszenie wzrostu koncentracji wszystkich gazów cieplarnianych w atmosferze w ostatnich dziesięcioleciach Przypisywane jest to intensyfikacji działalności człowieka Źródło: IV Raport IPCC

12 Zarządzanie energią: po co? 5. Promocja gminy Gmina przyjazna środowisku. Większe zainteresowanie inwestorów. Porozumienie burmistrzów (Covenant of Mayors) ciekawa perspektywa (www.eumayors.eu). Opracowanie SEAP Sustatainable Energy Action Plan (Plan działania na rzecz zrównoważonego zużycia energii) określającego działania niezbędne do osiągnięcia przyjętego zobowiązania w zakresie redukcji emisji CO2.

13 Rola samorządu w zarządzaniu energią Kształtowanie lokalnej polityki energetycznej; poprzez stosowne dokumenty strategiczne, jakimi między innymi są Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe oraz Lokalne plany działań dotyczące efektywności energetycznej Prowadzenie działalności gospodarczej związanej z zaopatrzeniem w energię elektryczną, ciepło i paliwo gazowe szczególnie w obszarze ciepła sieciowego, kiedy zadanie to realizuje spółka skarbu gminy; Odbiorca paliw i energii - w całym obszarze usług komunalnych Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

14 Niezbędne elementy świadomego zarządzania energią Zebranie danych dotyczących wykorzystania energii (elektrycznej, cieplnej, gazowej). Bardzo istotne znaczenie ma jakość zebranych danych. Od tego skąd i w jaki sposób zbierane są dane, jakie narzędzia pomiarowe są wykorzystywane zależy wiarygodność efektów tej pracy. Warto tu oprzeć się o sprawdzone przykłady, chociażby jak te przywołane niżej (Bielsko- Biała, Częstochowa). Analiza zgromadzonych dokumentów. Zebrane dane trzeba odpowiednio przetworzyć, by uzyskać wszystkie kluczowe informacje, posiąść wiedzę gdzie i jak tracona jest energia, w którym miejscu jest możliwe uzyskanie oszczędności lub zwiększenie efektywności Przyjęcie konkretnej polityki w zakresie zarządzania energią, która może zostać skonkretyzowana poprzez założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe czy też dobrowolnie przyjęte zobowiązania określone w planie działań na rzecz energii zrównoważonej środowiskowo (ang. Sustainable Energy Action Plan SEAP). Dzięki odpowiedniemu planowaniu będzie możliwe kształtowanie gospodarki energetycznej gminy w sposób uporządkowany. Można też zapewnić bezpieczne, niezawodne dostawy energii, a mieszkańcy zyskują swobodny dostęp do poszczególnych nośników energii. Łatwiej będzie też wybrać dostawców energii. Taka polityka to także ograniczenie negatywnego wpływu gospodarki energetycznej gminy na środowisko przyrodnicze i klimatyczne oraz podstawa do starania się o środki finansowe na realizacje zadań w zakresie rozwoju infrastruktury energetycznej. Jest to też tworzenie warunków umożliwiających powstawanie nowych miejsc pracy. Działania wykonawcze w zakresie zarządzania energią, jako realizacja przyjętej polityki. Dobrze przygotowany plan działań zawiera nie tylko dezyderaty co do stanu docelowego, ale również wskazuje działania, które mają do niego doprowadzić wraz z przydzieleniem odpowiednich zasobów ludzkich, technicznych czy finansowych ujęte w harmonogramie. Takie podejście umożliwia kontrolę nad realizacją założonego planu i ewentualne korekty działań. Monitoring i korekta realizowanych działań. Monitoring jest możliwy tylko wtedy gdy mamy odpowiednie wskaźniki realizacji zaplanowanych działań, gdy wiadomo kiedy mają one zostać zrealizowane i przy użyciu jakich zasobów Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

15 Zarządzanie energią ISO 50001:2011 ISO to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej. Sprawnie funkcjonujący system optymalnego zarządzania energią pozwala na znaczne obniżenie kosztów i redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz gwarantuje zgodność z wymaganiami ustawowymi (Ustawa o Efektywności Energetycznej oraz Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych). System Zarządzania Energią ISO jest odzwierciedleniem najlepszych praktyk z zakresu zarządzania energią, opiera się na sprawdzonych w środowisku międzynarodowym standardach i inicjatywach Możliwe jest zintegrowanie SZE z dotychczas funkcjonującymi systemami zarządzania System został stworzony na tyle elastycznie, by odpowiadać uwarunkowaniom każdej organizacji - bez względu na jej rozmiar, branżę lub charakter prawny. Jest to doskonałe narzędzie do osiągnięcia ekonomicznych i organizacyjnych celów Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

16 Korzyści z wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania energią: Identyfikacja i monitorowanie aspektów energetycznych szczególnie związanych z istotnym zużyciem energii obszary, procesy, miejsca, urządzenia o wysokim zużyciu energii; przejrzystość zużycia i użytkowania energii obniżenie zużycia energii i jej kosztów zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych ciągłe doskonalenie wydajności energetycznej i realizacja celów energetycznych zabezpieczenie dostępności zasobów energii zmniejszenie ryzyka operacyjnego i finansowego wczesne wykrywanie i korekcja znaczących zmian poprzez ciągłe monitorowanie zwiększanie świadomości środowiskowej wśród kierownictwa i pracowników wypełnienie regulacji prawnych Utrzymanie zgodności zasad eksploatacji i utrzymania urządzeń z istniejącymi udokumentowanymi instrukcjami bądź procedurami bądź identyfikacja braku uregulowań w tym zakresie. Opomiarowanie bieżącego zużycia energii do zapotrzebowania na energię Narzędzie pozwalające poprawiać efektywność energetyczną Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

17 Podstawowe pojęcia istotne dla normy Energia : energia elektryczna, paliwa, para, ciepło, sprężone powietrze oraz tym podobne media (energia odnosi się do różnych form energii, w tym odnawialnej, którą można nabyć, przechowywać, uzdatniać, użytkować w urządzeniach lub w procesie, bądź odzyskiwać). Efektywność energetyczna: proporcja lub inna ilościowa relacja pomiędzy danymi wyjściowymi wykonania, usług, towarów czy energii, oraz energią pobieraną (Sprawność przetwarzania; energia wymagana/ energia wykorzystana, wydajność/ pobór, teoretyczna energia użytkowana do działania/ energia użyta do działania). System zarządzania energią SZE (EnMS): zestaw wzajemnie powiązanych i oddziałujących na siebie elementów, służących do ustanowienia polityki i celów energetycznych, oraz procesów i procesów, na potrzeby osiągnięcia tych celów Cel energetyczny: określony wynik lub osiągnięcie, spełniające politykę energetyczną organizacji, związany z poprawą wydajności energetycznej Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

18 Podstawowe pojęcia istotne dla normy cd. Wydajność energetyczna: mierzalne wyniki, powiązane z efektywnością energetyczną (3.8), użytkowaniem energii oraz zużyciem energii (W kontekście systemów zarządzania energią wyniki można mierzyć w stosunku do polityki energetycznej organizacji, jej celów, zadań oraz innych wymagań wydajności energetycznej). Wskaźnik wydajności energetycznej EnPI: ilościowa wartość lub miara wydajności energetycznej, zdefiniowanej przez organizację (Wskaźniki EnPI można wyrazić za pomocą prostego parametru, stosunku lub poprzez bardziej złożony model). Polityka energetyczna: oświadczenie organizacji odnośnie jej ogólnych intencji i kierunku, obranego przez organizację w zakresie swojej wydajności energetycznej, formalnie wyrażone przez najwyższe kierownictwo. Polityka energetyczna wytycza ramy działania oraz ustalania celów i zadań energetycznych. Przegląd energetyczny: ustalenie wydajności energetycznej organizacji na podstawie danych i innych informacji, prowadzące do zidentyfikowania możliwości w zakresie doskonalenia Użytkowanie energii: sposób lub rodzaj zastosowania energii (Przykład: wentylacja; oświetlenie; ogrzewanie; chłodzenie; transport; procesy; linie produkcyjne) Znaczące użytkowania energii: użytkowanie energii, skutkujące znaczącym zużyciem energii i/ lub stanowiące znaczący potencjał w zakresie poprawy wydajności energetycznej Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

19 Niezbędne elementy efektywnego zarządzania energią Czynniki energetyczne: parametry wpływające na wynik zużycia energii w procesach, np. temperatura, ciśnienie, prędkość przepływu, objętość, wielkość/ ilość produkcji, Związek pomiędzy zużyciem energii i powiązanymi czynnikami energetycznymi Ocena - bieżące vs. oczekiwane zużycie energii w przyjętych przedziałach czasu Dokumentowanie czynników i aspektów energetycznych, możliwości oszczędzania energii, znaczących odchyleń od oczekiwanego poziomu zużycia energii Monitorowanie niezgodności administracyjnych oraz mających wpływ na osiągany wynik zużycia energii Szkolenia na wszystkich poziomach, szczególnie dla personelu mającego znaczący wpływ na zużycie energii Plan pomiarów zużycia energii Efektywność energetyczna w działaniach operacyjnych Energetyczna linia bazowa/ Profil energetyczny/ Aspekty energetyczne w procesach projektowania oraz modyfikacjach wyrobów, usług, procesów, technologii Uwzględnienie zużycia energii w łańcuchach dostaw i zakupach produktów, surowców, usług Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

20 Zasady procedur ISO w zarządzaniu energią (Cykl Deminga) Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

21 Cykl zarządzania energią według procedur ISO :2011 Ciągłe doskonalenie Polityka energetyczna Planowanie Przegląd kierownictwa Wdrożenie i wykonanie Audit wewnętrzny Sprawdzenie i korekcja Monitorowanie i pomiary Działania korygujące i zapobiegawcze Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

22 Zarządzanie energią przykład: Przetarg na energię Wprowadzenie zasady TPA (skrót od angielskiego Third Party Access dostęp trzeciej strony) została wprowadzona przez przepisy unijne i w pełni weszła w Polsce w życie od lipca 2007 roku. Oznacza ona, że przedsiębiorstwa dystrybucyjne zobowiązane są do udostępnienia swojej infrastruktury dystrybucyjnej wszystkim przedsiębiorstwom obrotu energią (sprzedawcom energii), które mają odpowiednie koncesje. W konsekwencji wprowadzenia zakup energii elektrycznej związany jest z dwoma umowami: z operatorem systemu dystrybucyjnego oraz z przedsiębiorstwem obrotu energią Operator systemu dystrybucyjnego odpowiedzialne jest za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym. W praktyce zarządza ono infrastrukturą, do której przyłączeni są odbiorcy końcowi i dzięki któremu możliwe jest odbieranie energii elektrycznej. Właśnie z operatorem systemu dystrybucyjnego (zakładem energetycznym, przedsiębiorstwem dystrybucyjnym pod takimi nazwami funkcjonują też te przedsiębiorstwa) podpisywana jest umowa na dystrybucję energii, określająca grupy taryfowe, w jakich jest dostarczana energia. przedsiębiorstwo obrotu energią zajmuje się dostarczaniem energii elektrycznej do odbiorcy po określonych cenach podpisywana jest umowa na zakup energii, przy czym aby dostać adekwatną dla siebie ofertę należy określić zapotrzebowanie na szacunkową ilość energii (w MWh lub kwh) w poszczególnych grupach taryfowych, ustalonych wcześniej umową z zakładem energetycznym. W praktyce samorządy najczęściej mają podpisaną umowę kompleksową czyli umowę zarówno na dystrybucję energii jak i energię dwóch powiązanych ze sobą kapitało i własnościowo przedsiębiorstw (np. PGE Dystrybucja i PGE Obrót) Możliwość wpływu na cenę energii jest największa jeśli się zastosuje zasadę TPA Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

23 Zebranie danych wejściowych Sporządzenie audytu zużycia energii Opracowanie SIWZ i ogłoszenie przetargu Procedura przygotowania przetargu na zakup energii elektrycznej Wypowiedzenie umów kompleksowych, podpisanie nowej umowy na dystrybucję energii Rozstrzygnięcie przetargu, wybór najkorzystniejszej oferty, podpisanie umowy na zakup energii Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

24 Przetargi na energię grupowo czy indywidualnie Mniej i taniej Gmina Goleniów - obiekty Gminy i jej jednostek organizacyjnych - zużycie: MWh, cena 265,60 zł/mwh Gmina Goleniów - oświetlenie - zużycie: MWh 255,30 Jakie czynniki mają wpływ na uzyskaną cenę: 1. ilość energii 2. sposób odbioru energii 3. czas trwania umowy 4. ryzyka związane z utrzymaniem stałej ceny 5. termin ogłoszenia przetargu Więcej i drożej Gmina Poznań - grupowy zakup dla obiektów i oświetlenia - zużycie: MWh, cena 266,90 zł/mwh w tym - oświetlenie - zużycie: MWh - cena 258,00 MWh. Źródło: AM PREDA Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

25 Planowanie energetyczne jako element skutecznego zarządzania energią Planowanie energetyczne jest obowiązkiem ustawowym gmin (art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, art. 18 i 19 ustawy prawo energetyczne) Dokumentem obowiązkowym dla gmin są Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Zapewnia on: Kształtowanie gospodarki energetycznej gminy w sposób uporządkowany. Zapewnienie bezpiecznych, niezawodnych dostaw energii. Zapewnienie swobodnego dostępu użytkowników do poszczególnych nośników energii. Zapewnienie wyboru dostawców energii. Ograniczenie negatywnego wpływu gospodarki energetycznej gminy na środowisko przyrodnicze i klimatyczne. Podstawa do starania się o środki finansowe na realizacje zadań w zakresie rozwoju infrastruktury energetycznej. Tworzenie warunków umożliwiających powstawanie nowych miejsc pracy Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

26 Warunki skutecznego planowania energetycznego Diagnoza stanu istniejącego Określenie aktualnego zapotrzebowania na media energetyczne Opis gminy z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych, ekonomicznych, środowiskowych itp. Charakterystyka istniejącej infrastruktury energetycznej Priorytety gminy Prognoza popytu na energię Odniesienie do dokumentów strategicznych gminnych, regionalnych, krajowych Analiza scenariuszy zakładów energetycznych Określenie potencjału rozwojowego oraz potencjału oszczędności Zdefiniowanie celów W zakresie zapewnienia niezawodnego i pełnego zaspokojenia potrzeb energetycznych odbiorców, W zakresie minimalizacji kosztów zaspokojenia potrzeb energetycznych odbiorców, W zakresie mniejszenia obciążenia środowiska przyrodniczego w tym rozwoju OZE, W zakresie efektywności energetycznej Przygotowanie programu wykonawczego Określenie priorytetów Wybór zadań do realizacji i wskazanie źródeł ich finansowania oraz harmonogramu Wskazanie jednostek odpowiedzialnych za realizację programu wykonawczego

27 Etapy przygotowania założeń do planu... Decyzja o opracowaniu dokumentu i procedurze jego relaizacji (własnymi siłami, eksperckie, model mieszany) wójt/burmistrz/prez ydent Wyb ór wyko nawc y (opcj onaln ie)) Zebranie danych (ankietyzacja, dokumenty zakładu energetycznego i gazowniczego, informacje o gminie) wykonawca/urząd Analiza dokumentów (m.in. Strategia rozwoju gminy, studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, program ochrony środowiska, prograzm rozwoju lokalnego itp.) oraz zebranych danych Opracowanie założeń i przesłanie ich do opinii marszałka pod kątem zakresu współpracy z innymi gminami i zgodności z polityką energetyczną państwa Konsulta cje społeczn e (21 dni Przyjęcie założeń przez Radę Gminy

28 Efekty opracowania Założeń Ład energetyczny w interesie społeczności lokalnej i jej gospodarki. Zgodność w zakresie celów strategicznych rozwoju społeczno - gospodarczego gminy i planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych. Harmonijna współpraca ze wszystkimi podmiotami lokalnego rynku paliw i energii na rzecz zapewnienia zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Warunki umożliwiające zaistnienia konkurencyjnego lokalnego rynku energii. Obecność inwestorów zewnętrznych zainteresowanych rozwojem infrastruktury energetycznej zgodnie z potrzebami gminy.

29 Podsumowanie Zarządzanie energią jest ważnym instrumentem umożliwiającym: Osiągnięcie bezpieczeństwa energetycznego Zdobycie wymiernych korzyści finansowych dzięki oszczędnościom i wzrostowi efektywności energetycznej Uzyskanie wymiernych korzyści społecznych Polepszenie stanu środowiska naturalnego i warunków życia mieszkańców Wypromowanie gminy jako gospodarującej z rozwagą zasobami i dbającą o swoich mieszkańców Pozyskanie środków na realizację inwestycji Zarabiać można nie tylko przez zdobywanie nowych środków, ale również przez zmniejszenie potrzeby wydawania pieniędzy czyli poprzez oszczędności. Media energetyczne i sama energia stanowią potencjalne pole do dużych oszczędności, a więc i zarobków Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

30 Dziękuję za uwagę Piotr Pawelec tel fax Instytut Dobrych Ekorozwiązań Alternatywa Sp. z o.o., pl. Kilińskiego 2, Rzeszów, tel , fax

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre

(dla Polski o 15%) Analiza mo liwo ci i warunków oraz korzystanie z wolnego rynku energii. Wymagaj od samorz dów nakre Gmina jako klient na rynku elektroenergetycznym racjonalizacja zużycia energii na przykładzie Miasta Częstochowy URZĄD D MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00,

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa

Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa Identyfikacja potencjału oszczędności energii jako podstawa w procesie poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa TOMASZ SŁUPIK Konferencja techniczna Jak obniżać koszty remontów i utrzymania

Bardziej szczegółowo

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Piotr Kukla FEWE - Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ul. Rymera 3/4, 40-048 Katowice tel./fax +48 32/203-51-14 e-mail: office@fewe.pl; www.fewe.pl

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE ENERGETYCZNE

PLANOWANIE ENERGETYCZNE PLANOWANIE ENERGETYCZNE SKUTECZNOŚD OBECNYCH UREGULOWAO PRAWNYCH Prof. UAM dr hab. Kierownik Zespołu realizującego projekt badawczy Uwarunkowania prawne rozwoju sektora energetycznego w Polsce Zakład Prawa

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarki niskoemisyjnej

Plany gospodarki niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej Beneficjenci: gminy oraz ich grupy (związki, stowarzyszenia, porozumienia) Termin naboru: 02.09.2013 31.10.2013 Budżet konkursu: 10,0 mln PLN Dofinansowanie: dotacja w wysokości

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego Warszawa, 17-18.04.2012 Andrzej Ociepa,

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią

System Zarządzania Energią System Zarządzania Energią Seminarium w ramach Forum ISO 14000 24.03.2011, Warszawa Andrzej Ociepa Główny Specjalista Ekoekspert, Warszawa, Stowarzyszenie Polskie Forum ISO 14000 Definicja systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA ENERGIĄ (SZE) W DZIERŻONIOWIE

SYSTEM ZARZĄDZANIA ENERGIĄ (SZE) W DZIERŻONIOWIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ENERGIĄ (SZE) W DZIERŻONIOWIE Na podstawie Normy PN-EN ISO 50001 Dzierżoniów kwiecień 2013 r. 4.1 Wymagania ogólne System Zarządzania Energią (SZE) wprowadza się na terenie Gminy Miejskiej

Bardziej szczegółowo

Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015

Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015 . Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015 OBSZARY EFEKTYWNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA KOMÓRKA DS. GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ/MEDIAMI EFEKTYWNOŚĆ STRATEGIA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ KONTROLING

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej 1 XIX. MONITORING I RAPORTOWANIE PLANU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ... 1 XIX.1. OGÓLNE ZASADY MONITOROWANIA... 3 XIX.1.1. System monitorowania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI Warszawa 30.09.2011 Regionalna agencja energetyczna ( geneza ) Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa mówi, że prowadzi on politykę

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Załącznik nr 5 do Regulaminu zamówień publicznych UMiG w Staszowie ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT dla zamówień o wartości nie przekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro Gmina Staszów

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych 1 Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Plan prezentacji 1. Aspekty kompleksowego podejścia do rozwoju systemu

Bardziej szczegółowo

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli 3 4 luty 2011 GIERŁOŻ prof.nzw.dr hab.inż. Krzysztof Wojdyga 1 PROJEKT Innowacyjne rozwiązania w celu ograniczenia emisji CO 2 do atmosfery przez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA)

Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA) Procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej (TPA) Warsztaty edukacyjne dla przedstawicieli gminnej administracji samorządowej woj. zachodniopomorskiego Północno Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym.

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Realizator: 1 Co to jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej? Dokument tworzony na poziomie gminy. Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Dokument ocenia

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020

Strategia GK Energetyka na lata 2015-2020 Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo

Smart community. - wykorzystanie przez gminę potencjału Smart Grids. dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf

Smart community. - wykorzystanie przez gminę potencjału Smart Grids. dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf Smart community - wykorzystanie przez gminę potencjału Smart Grids dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf Krajowa Platforma Technologiczna Energetyki, Gdańsk, 7 września 2010 r. Agenda: 0.

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Sieci energetyczne identyfikacja problemów Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Ustawa Prawo energetyczne cele Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Zasady oszczędnego i racjonalnego użytkowania

Bardziej szczegółowo

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw Pracownia Informatyki Numeron Sp. z o.o. ul. Wały Dwernickiego 117/121 42-202 Częstochowa Pracownia Informatyki Numeron Sp.

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Oferta na przyłączenie do grupowego zakupu energii elektrycznej organizowanego przez Polską Energetykę Odnawialną S.A.

Oferta na przyłączenie do grupowego zakupu energii elektrycznej organizowanego przez Polską Energetykę Odnawialną S.A. Oferta na przyłączenie do grupowego zakupu energii elektrycznej organizowanego przez Polską Energetykę Odnawialną S.A. 1 1. Opis projektu Efektywne zarządzanie energią istotnie wpływa na konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia Małgorzata Gackiewicz POCZĄTEK ISO 14001 2010r. POKL Zespół wdrożniowy Komunikacja ASPEKTY ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPOŚREDNIE Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

Porozumienie Burmistrzów i SEAP jako wzorcowy projekt realizacji polityki Unii Europejskiej i Polski

Porozumienie Burmistrzów i SEAP jako wzorcowy projekt realizacji polityki Unii Europejskiej i Polski Porozumienie Burmistrzów i SEAP jako wzorcowy projekt realizacji polityki Unii Europejskiej i Polski Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu Grupa Wymiany Doświadczeń:

Bardziej szczegółowo

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej ODDZIAŁ CERTYFIKACJI WYROBÓW PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW, WARSZAWA Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej Stefan Kosztowski Targi Poleko Poznań, październik

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA Thermaflex Izolacji Sp. z o. o. zajmuje wiodącą pozycję w Polsce w branży izolacji technicznych ze spienionych poliolefin. Dążymy aby System Zarządzania Jakością i Środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi

Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi 1 Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi Projekt Gminna Mapa Energetyczna II Kontynuacja realizowanego w 2012 r. projektu Gminna Mapa Energetyczna, który dotyczył planów zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Projekt współfinansowany w ramach działania 9.3. Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej plany gospodarki niskoemisyjnej, priorytetu

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan prezentacji 1. Szczegółowa struktura PGN dla Tarnowskich Gór, 2. Zawartość

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych Jachranka, 24 września 2015 roku mgr inż. Katarzyna Zaparty Makówka Menadżer ds.

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r.

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Plan prezentacji: 1. Energia w mieście Katowice 2. Działania

Bardziej szczegółowo

Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO

Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO /z doświadczeń grupy Dalkia w Polsce/ Krzysztof Skowroński członek zarządu, dyrektor ds. technicznych i rozwoju Dalkia Energy & Technical Services Sp.

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI

AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE. DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI mgr inż. Antonina Kaniszewska Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

www.nowamisja-niskaemisja.pl

www.nowamisja-niskaemisja.pl Gospodarka niskoemisyjna w gminach: Nowa misja niska emisja Zarządzanie energią w obiektach użyteczności publicznej narzędzie do wdrażania gospodarki niskoemisyjnej BOŻENA HERBUŚ NACZELNIK WYDZIAŁU KOMUNALNEGO

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji Szymon Liszka, FEWE Łukasz Polakowski, FEWE Olsztyn, 23 październik 2014 Zakres prezentacji Doświadczenia FEWE Rynek PGN PGN dla Katowic Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Bestwina. Krzysztof Pietrzak Meritum Competence

Opracowanie Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Bestwina. Krzysztof Pietrzak Meritum Competence Opracowanie Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Bestwina Krzysztof Pietrzak Meritum Competence Co to jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN)? Plany Gospodarki Niskoemisyjnej są dokumentami strategicznymi

Bardziej szczegółowo

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Szymon Liszka, FEWE Piotr Kukla, FEWE Warszawa, 17 grudnia 2014 Zakres prezentacji Doświadczenia FEWE Rynek PGN Elementy standardu PGN na podstawie

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ANDRZEJ OCIEPA EKOEKSPERT Sp. z o.o. III Konferencja PF ISO 14000 Zarządzanie kosztami środowiskowymi Warszawa 24 25.04.2014 Zakres projektu

Bardziej szczegółowo

Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP)

Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP) Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP) Oto wersja robocza dla sygnatariuszy Porozumienia, ułatwiająca gromadzenie danych. Jednakże wersja online szablonu SEAP dostępna

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

Narzędzia informatyczne w zarządzaniu inwestycjami eko-energetycznymi

Narzędzia informatyczne w zarządzaniu inwestycjami eko-energetycznymi Narzędzia informatyczne w zarządzaniu inwestycjami eko-energetycznymi Konferencja Lokalna Polityka Energetyczna Sosnowiec, 5 czerwca 2013 r. Zofia Wawrzyczek Prezes Zarządu LGBS Energia Sp. z o.o. Agenda

Bardziej szczegółowo

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie procesami Polityka jakości (ISO 9000:2000) Polityka jakości - ogół zamierzeń i ukierunkowanie organizacji, dotyczące jakości

Bardziej szczegółowo

Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014

Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014 Opolski Festiwal Ekoenergetyki 8-11 październik 2014 Mgr inż. Andrzej Jurkiewicz Doświadczenia z wdrażania zakładowych systemów sterowania i nadzoru źródłami i odbiorami energii egmina Infrastruktura Energetyka

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Zarządzania w Śląskim Centrum Społeczeństwa Informacyjnego

Zintegrowany System Zarządzania w Śląskim Centrum Społeczeństwa Informacyjnego Zintegrowany System Zarządzania w Śląskim Centrum Społeczeństwa Informacyjnego Beata Wanic Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego II Śląski Konwent Informatyków i Administracji Samorządowej Szczyrk,

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo