Wpływ likwidacji górnictwa na środowisko wodne na przykładzie regionu częstochowskiego i górnośląskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ likwidacji górnictwa na środowisko wodne na przykładzie regionu częstochowskiego i górnośląskiego"

Transkrypt

1 Państwowy Instytut Geologiczny Dr Lidia Razowska-Jaworek Wpływ likwidacji górnictwa na środowisko wodne na przykładzie regionu częstochowskiego i górnośląskiego

2 Środowisko wodne - element środowiska naturalnego najbardziej poszkodowany wskutek działalności górniczej Drenaż górniczy powoduje: obniżenie głębokości zwierciadła wód podziemnych (leje depresji) zdrenowanie poziomów wodonośnych (zanik źródeł, wysuszenie studni gospodarskich i ujęć komunalnych) zmianę charakteru cieków powierzchniowych z drenujących na infiltrujące zmniejszenie zasobów wód podziemnych i powierzchniowych zmiany jakości wód podziemnych i wód powierzchniowych (zrzuty wód kopalnianych) zakłócenie bilansu wodnego (zmiany przepływu podziemnego wód, wzrost infiltracji, przemieszczanie się granic zlewni)

3 Pośrednie skutki działalności górnictwa powstanie zbiorników wodnych w nieckach zapadliskowych zalanie lub osuszenie gruntu - zmniejszenie produktywności użytków rolnych lub ich całkowite zniszczenie zmiana jakości wód gruntowych czy powstanie zalewisk korozja, mechaniczne uszkodzenia fundamentów i budynków zmiana jakości wód powierzchniowych - niszczenie flory i fauny, korozja budowli hydrotechnicznych i parku pływającego ługowanie z hałd i składowisk substancji mineralnych (Cl, SO 4, związki Al, Fe, metale ciężkie) - zanieczyszczenie wód podziemnych i powierzchniowych

4 Likwidacja kopalń W Polsce i podobnie jak na świecie, stosuje się dwie metody likwidacji kopalń: Kopalnie odosobnione lub likwidacja całego zagłębia - zaprzestanie odwadniania i doprowadzenie do samozatopienia wyrobisk kopalni wodami naturalnymi Kopalnie połączone hydraulicznie z czynnymi - kontynuacja pompowania wód kopalnianych w celu ochrony przed zatopieniem połączonych wyrobisk sąsiednich kopalń. Niezależnie od wybranej metody - likwidacja kopalń powoduje dalsze zmiany w środowisku wodnym.

5 Skutki zatopienia kopalń samowypływy wód podziemnych z otworów badawczych, studni, szybów czy sztolni tworzenie się zalewisk na powierzchni osiadłego terenu - podmakanie budowli i przeobrażenia w szacie roślinnej powrót wód do naturalnych koryt wysuszonych cieków rozlewiska czy nawet powodzie spowodowane wypływem wód z koryt cieków obniżonych wskutek osiadania powierzchni terenu zanik lub zmniejszenie przepływu wód w ciekach sztucznie zasilanych wodami kopalnianymi pogorszenie jakości wód w zatopionych wyrobiskach kwaśne wody kopalniane o niskim ph, wysokich zawartościach siarczanów i metali (np. Fe, Mn, Zn, Pb) wpływ na ujęcia podziemne i powierzchniowe wód w rejonie (pogorszenie jakości, zmiana ilości)

6 Częstochowskie kopalnie rud żelaza Przykład likwidacji zagłębia górniczego poprzez zatopienie kopalń: czynnych kilkanaście kopalń syderytowych rud żelaza głębokość wyrobisk górniczych sięgała m odprowadzono z nich 1,6 km 3 wody (średnio 58 mln m 3 /rok) powstał regionalny lej depresyjny o pow km 2 po zaprzestaniu odwadniania - zatopienie wyrobisk i rozpoczął się proces wypełniania leja depresji w obrębie zdrenowanego poziomu wodonośnego (jura środkowa) Wystąpiły: samowypływy z nieprawidłowo zlikwidowanych szybów, otworów obserwacyjnych i studni podtopienia pól i budowli w rejonie zapadlisk terenu

7 Zmiany jakości wód w zatopionych wyrobiskach w rejonie częstochowskim degradacja jakości wód podczas osuszania wyrobisk i górotworu następowało wytrącanie się siarczanów i węglanów. Zatopienie wyrobisk spowodowało rozpuszczenie tych związków i tym samym wzrost zawartości wielu substancji w wodach rejonu kopalń po 20 latach od zatopienia kopalń -stężenia jonów w wodach kopalnianych o wiele wyższe niż w wodach naturalnych: SO 4 : mg/l; Fe: mg/l; Mn: 0,6-6,6 mg/l zanieczyszczone wody mogą zalegać w strefie zatopionych wyrobisk kilkaset lat, a oczyszczenie tych wód bez ingerencji człowieka nie jest możliwe Analogiczne zmiany mają miejsce w przypadku zatapiania kopalń innych surowców (węgiel, cynk, ołów, miedź)

8 Górnośląskie Zagłębie Węglowe 30 kopalń nieczynnych lub w stanie likwidacji Kopalnie odosobnione Siersza i Morcinek obecnie trwa zatapianie Większość kopalń na tym obszarze jest ze sobą połączona hydraulicznie i pompowanie wód musi być kontynuowane - w zlikwidowanych kopalniach lub ich częściach zatopieniu ulegają jedynie wyrobiska usytuowane podpoziomowo w stosunku do istniejących połączeń z innymi odwadnianymi rejonami. sąsiednie czynne kopalnie przejmują dopływy do kopalń zlikwidowanych, a część wód dopływa do poziomów wodonośnych powodując zwiększenie ich zawodnienia, co wymaga wymiany urządzeń pompujących na bardziej wydajne lub rekonstrukcji całego systemu odwadniania Pogorszeniu uległa jakość wód w zatopionych wyrobiskach, - wypływy kwaśnych wód kopalnianych, o niskim ph (poniżej 3,0) i wysokich zawartościach żelaza (do 2200 mg/l) i siarczanów (do 8800 mg/l) Pozytywnym zjawiskiem związanym z likwidacją kopalń na Górnym Śląsku jest zmniejszenie ilości zasolonych wód kopalnianych odprowadzanych do wód powierzchniowych a tym samym poprawa jakości tych wód.

9 Wnioski Najpoważniejszym skutkiem zatopienia zlikwidowanych kopalń jest zanieczyszczenie wód podziemnych i powierzchniowych Zanieczyszczone wody kopalniane mogą pozostawać w strefie zatopionych wyrobisk nawet kilkaset lat, a oczyszczenie tych wód bez ingerencji człowieka nie jest możliwe Likwidacja każdej kopalni musi być poprzedzona szczegółową analizą wszystkich prawdopodobnych skutków zaprzestania odwadniania, dotyczącą prognozy zmian zarówno ilości jak i jakości wód podziemnych i powierzchniowych Należy również rozwiązać problem zasad organizacyjno finansowych funkcjonowania poeksploatacyjnych zbiorników wodnych powstających w zatopionych kopalniach odkrywkowych

10 Wypływ z szybu wentylacyjnego. Okolice Częstochowy.

11 Odpływ wody z CZOK. Czeladź.

12 Miejsce dopływu wód z byłej KWK Sosnowiec do rzeki Czarnej Przemszy. Centrum Sosnowca

13 Zbiornik wodny powstały po zalaniu niecki osiadania. Sosnowiec

14 Kwaśna rzeka. Kalifornia. USA

15 Wypływ do rzeki z otworu. Pensylwania. USA.

16 Wypływ kwaśnych wód ze źródła. Baxter Springs. USA.

17 Dopływ kwaśnych wód kopalnianych do rzeki.

18 Dziękuję za uwagę

Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK.

Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK. Powstanie, struktura i zadania Oddziału CZOK. Centralny Zakład Odwadniania Kopalń (CZOK), powołany został Uchwałą Nr 1/00 Zarządu Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A., z dnia 22.08.2000 roku. SRK S.A. powstała

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot LIKWIDACJA KOPALŃ I WYROBISK GÓRNICZYCH 1. Wymień czynniki,

Bardziej szczegółowo

Wody dołowe odprowadzane z kopalń Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach do cieków powierzchniowych. Katowice, luty 2009r.

Wody dołowe odprowadzane z kopalń Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach do cieków powierzchniowych. Katowice, luty 2009r. Wody dołowe odprowadzane z kopalń Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach do cieków powierzchniowych Katowice, luty 2009r. W skład Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach wchodzą kopalnie: Piekary, Bobrek-Centrum,

Bardziej szczegółowo

III. 1.5. ZMIANY STOSUNKÓW WODNYCH

III. 1.5. ZMIANY STOSUNKÓW WODNYCH III. 1.5. ZMIANY STOSUNKÓW WODNYCH Stosunki wodne mogą zmieniać się w wyniku procesów naturalnych (głównie zmian klimatycznych) i wyniku gospodarczej działalności człowieka (zmiany antropogeniczne). Zmiany

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

Materiał informacyjny na posiedzenie Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice w dniu 28 lipca 2014 r.

Materiał informacyjny na posiedzenie Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice w dniu 28 lipca 2014 r. Katowice, dnia 11.07.2014r. Materiał informacyjny na posiedzenie Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice w dniu 28 lipca 2014 r. Tematyka materiału informacyjnego: Sprawozdania dotyczące informacji o działaniach

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

R a p o r t BSE Nr 16

R a p o r t BSE Nr 16 R a p o r t BSE Nr 16 Promieniotwórcze skażenie wód kopalnianych Jacek Baurski marzec 1992 Kancelaria Sejmu Biuro Studiów i Ekspertyz Promieniotwórcze wody kopalniane - omówienie zjawiska Przed 1970 r.

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. 1. Pochodzenie wód podziemnych. 2. Klasyfikacja wód podziemnych

Plan wykładu. 1. Pochodzenie wód podziemnych. 2. Klasyfikacja wód podziemnych Plan wykładu 1. Pochodzenie wód podziemnych Cykl hydrologiczny Zasilanie wód podziemnych Wody podziemne w strukturach geologicznych 2. Klasyfikacja wód podziemnych Wody strefy aeracji Wody strefy saturacji

Bardziej szczegółowo

Eksploatacja gazu z łupków a gospodarka wodna kraju

Eksploatacja gazu z łupków a gospodarka wodna kraju Eksploatacja gazu z łupków a gospodarka wodna kraju Małgorzata Woźnicka - Państwowa Służba Hydrogeologiczna Gospodarka wodna i gospodarka odpadami w procesie poszukiwania i wydobycia węglowodorów ze złóż

Bardziej szczegółowo

Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego S.A. Marek Zawartka, Arkadiusz Grządziel

Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego S.A. Marek Zawartka, Arkadiusz Grządziel Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego S.A. Marek Zawartka, Arkadiusz Grządziel Wykonane w czerwcu 2012r kontrole stanu obmurza szybu Kazimierz I przy pomocy kamer, wykazały wystąpienie dopływu wody (oszacowane

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja i rekultywacja terenów pogórniczych w Polsce

Rewitalizacja i rekultywacja terenów pogórniczych w Polsce Rewitalizacja i rekultywacja terenów pogórniczych w Polsce Likwidacja KWK GLIWICE Skala problemu Początek likwidacji Zakończenie likwidacji budynków i budowli Likwidacja KWK GLIWICE Problemy, rozwiązania,

Bardziej szczegółowo

PROCES LIKWIDACJI KOPALŃ JAKO PROBLEM ŚRODOWISKOWY, EKONOMICZNY I PRAWNY

PROCES LIKWIDACJI KOPALŃ JAKO PROBLEM ŚRODOWISKOWY, EKONOMICZNY I PRAWNY Inżynieria Ekologiczna Ecological Engineering Vol. 18, Iss. 2, Apr. 2017, pages 39 45 DOI: 10.12912/23920629/68327 Received: 2017.01.12 Accepted: 2017.03.14 Published: 2017.04.01 PROCES LIKWIDACJI KOPALŃ

Bardziej szczegółowo

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Nr ewidencyjny M-34-63-A-c/G/N/8 Lokalizacja: Województwo Powiat Gmina Miejscowość Śląskie Miasto Mysłowice

Bardziej szczegółowo

Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko

Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko Chemiczne oddziaływanie składowisk odpadów górnictwa węgla kamiennego na środowisko Prof. nadzw. dr hab. Andrzej Misiołek Wydział Nauk Technicznych Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04 Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Inżynieria Kształtowania Środowiska Przedmiot kierunkowy:

Bardziej szczegółowo

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - Gospodarka wodna przedsięwzięcia 1. Etap poszukiwania i rozpoznawania złóż 2. Etap eksploatacji Rodzaj potrzeb wodnych Gospodarka wodna Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Postępowanie z wodami opadowymi. Zbiorniki retencyjne

Postępowanie z wodami opadowymi. Zbiorniki retencyjne Postępowanie z wodami opadowymi Zbiorniki retencyjne powódź miejska permanentne przeciąŝenie sieci lub jej fragmentów na wskutek nierozwaŝnego podłączania do niej nowych uŝytkowników - efekt niekontrolowanej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 sierpnia 2014 r. Poz. 1129 OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 19 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 26 sierpnia 2014 r. Poz. 1129 OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 19 maja 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 sierpnia 2014 r. Poz. 1129 OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 19 maja 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 października 2015 r. Poz. 1702 OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 21 września 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wykopy - wpływ odwadniania na osiadanie obiektów budowlanych.

Wykopy - wpływ odwadniania na osiadanie obiektów budowlanych. Piotr Jermołowicz Inżynieria Środowiska Szczecin Wykopy - wpływ odwadniania na osiadanie obiektów budowlanych. Obniżenie zwierciadła wody podziemnej powoduje przyrost naprężenia w gruncie, a w rezultacie

Bardziej szczegółowo

2. Lokalizacja obiektu i charakterystyka jego części podziemnej

2. Lokalizacja obiektu i charakterystyka jego części podziemnej 1. Wprowadzenie. Dane wyjściowe Na czas wykonania wykopów budowlanych pod projektowany obiekt krytego basenu w Oławie zachodzi konieczność okresowego obniżenia zwierciadła wód gruntowych. na obszarze projektowanego

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne składu chemicznego wód podziemnych

Badania laboratoryjne składu chemicznego wód podziemnych Katowice 27.11.2015r. Odpowiedź na list Towarzystwa na rzecz Ziemi W związku ze zgłaszanymi przez Towarzystwo na rzecz Ziemi (pismo z dnia 05.11.2015r.) pytaniami dotyczącymi pierwiastków występujących

Bardziej szczegółowo

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza Małgorzata Woźnicka Warszawa, 12 kwietnia 2011 r. fot. E. Przytuła Państwowa służba hydrogeologiczna wykonuje zadania państwa na potrzeby

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Grzegorz Żychoń Katowice, dn. 23.06.2014r.

mgr inż. Grzegorz Żychoń Katowice, dn. 23.06.2014r. NAPRAWA SZKÓD SPOWODOWANYCH RUCHEM ZAKŁADU GÓRNICZEGO NA TERENACH LEŚNYCH NA PRZYKŁADZIE REKULTYWACJI WYKONANEJ PRZEZ KWK MYSŁOWICE- WESOŁA W ODDZIAŁACH LEŚNYCH 217 I 218 LEŚNICTWA CZUŁÓW - NADLEŚNICTWO

Bardziej szczegółowo

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych

Czerniakowska Bis Wody. WIR Biuro Studiów Ekologicznych Czerniakowska Bis Najwięcej obaw związanych z ochroną wód powierzchniowych budzi koncepcja odprowadzania oczyszczonych wód opadowych z ulicy Czerniakowska Bis do jeziorka Czerniakowskiego. Jest to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry

Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Monika Kłosowicz Agnieszka Kolada

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby

Bardziej szczegółowo

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA

PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA PYTANIA EGZAMINACYJNE DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I-go STOPNIA I. Eksploatacja odkrywkowa (program boloński) 1. Klasyfikacja technologii urabiania i sposobów zwałowania w górnictwie

Bardziej szczegółowo

Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie

Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie Publikacja powstała w wyniku projektu zrealizowanego przy wsparciu finansowym Komisji

Bardziej szczegółowo

W imieniu PP2 - IMGW-PIB OWr, Polska Dr inż. Agnieszka Kolanek

W imieniu PP2 - IMGW-PIB OWr, Polska Dr inż. Agnieszka Kolanek W imieniu PP2 - IMGW-PIB OWr, Polska Dr inż. Agnieszka Kolanek Plan prezentacji: Analiza danych historycznych Prace prowadzone od 1993 do 2003 roku Monitoring jakości wód w regionie w 2012 roku Monitoring

Bardziej szczegółowo

Fundamentowanie. Odwodnienie wykopu fundamentowego. Ćwiczenie 1: Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego

Fundamentowanie. Odwodnienie wykopu fundamentowego. Ćwiczenie 1: Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Fundamentowanie Ćwiczenie 1: Odwodnienie wykopu fundamentowego Przyjęcie i odprowadzenie wód gruntowych

Bardziej szczegółowo

ANEKS DO RAPORTU ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO

ANEKS DO RAPORTU ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO ANEKS DO RAPORTU ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO inwestycji planowanej przez Urząd Miasta st. Warszawy reprezentowany przez Zarząd Dróg Miejskich o nazwie: Budowa (rozbudowa) ul. Modlińskiej na odc. od Mostu

Bardziej szczegółowo

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ Mariusz CZOP Katedra Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej WODA W MIASTACH WODY PODZIEMNE występują poniżej

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - 1.10.2013 r., Gdańsk Szczelinowanie hydrauliczne niezbędne dla wydobycia gazu ze złoża niekonwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

Właściwości wód podziemnych

Właściwości wód podziemnych Właściwości wód podziemnych Właściwości fizyczne i organoleptyczne wód podziemnych: Temperatura Przeźroczystość. Mętność, Barwa, Radoczynność, Smak, Zapach. Skład chemiczny wód podziemnych zależy od rodzaju

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ZBIORNIKA WODNEGO W WYROBISKU POEKSPLOATACYJNYM BYŁEJ KOPALNI SIARKI PIASECZNO. 1. Wprowadzenie

BUDOWA ZBIORNIKA WODNEGO W WYROBISKU POEKSPLOATACYJNYM BYŁEJ KOPALNI SIARKI PIASECZNO. 1. Wprowadzenie Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Zbigniew Buczek*, Marek Szmuc*, Krzysztof Madej* BUDOWA ZBIORNIKA WODNEGO W WYROBISKU POEKSPLOATACYJNYM BYŁEJ KOPALNI SIARKI PIASECZNO 1. Wprowadzenie Tereny

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH Opracowała: Klaudia Bukowska ZAOPATRZENIE W WODĘ A OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Indywidualne zaopatrzenie w wodę

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH ZAGROŻENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH 1. ZAGROŻENIE OSUWISKOWE ORAZ ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z OBRYWANIEM SIĘ SKAŁ Zagrożenie osuwiskowe - możliwość utraty stateczności skarp i zboczy wyrobiska

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska. Ochrona środowiska

Ochrona środowiska.  Ochrona środowiska www.pgi.gov.pl ZAGROŻENIA NATURALNE Ekspertyzy stopnia zagrożenia osuwiskami, obrywami, osypiskami, krasem, podtopieniami, powodzią, erozją morską Mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi Karty

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki)

Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki) Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki) Monika

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska

Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska Wydział: Górnictwa i GeoinŜynierii Kierunek studiów: InŜynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Prawo geologiczne i górnicze Art.42 Dokumentacja hydrogeologiczna 1. Dokumentację hydrogeologiczną sporządza się w celu: 1) ustalenia zasobów wód podziemnych; 2)

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ

Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTWO HYDROGEOLOGICZNE H Y D R O D O L 33-101 Tarnów, ul. Chemiczna 28 tel. (14) 637-20-85 fax./tel. (14) 637-28-52 www.hydrodol.com.pl e-mail: hydrodol@hydrodol.com.pl Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, dr inż. Agnieszka Kolanek mgr inż. Barbara Marchlewska-Knych dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Założenia projektu w zakresie

Bardziej szczegółowo

Czynniki rozwoju leja depresyjnego w rejonie KWB Bełchatów S.A.

Czynniki rozwoju leja depresyjnego w rejonie KWB Bełchatów S.A. WARSZTATY 2004 z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 159 168 Ilona JOŃCZYK*, Jacek SZCZEPIŃSKI** *Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów S.A., Rogowiec **Poltegor-Projekt sp. z o.o., Wrocław

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/213/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 7 września 2015 r.

UCHWAŁA NR XIV/213/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 7 września 2015 r. UCHWAŁA NR XIV/213/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 7 września 2015 r. w sprawie przyjęcia apelu do Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o wprowadzenie pod obrady Sejmu RP ustawy o zmianie

Bardziej szczegółowo

KOMPOZYTY POPIOŁOWO - SKALNE

KOMPOZYTY POPIOŁOWO - SKALNE KOMPOZYTY POPIOŁOWO - SKALNE DO ZASTOSOWAŃ W GÓRNICTWIE WĘGLA KAMIENNEGO Główny Instytut Górnictwa Zakład Terenów Poprzemysłowych i Gospodarki Odpadami prof. dr hab. inż. M. Jacek Łączny PLAN PREZENTACJI:

Bardziej szczegółowo

a także ich odprowadzenia z szybu 1 - pompowni głębinowej do rzeki Gostynia.

a także ich odprowadzenia z szybu 1 - pompowni głębinowej do rzeki Gostynia. Karta informacja o planowanym przedsięwzięciu w zakresie: Przebudowy układu połączeń istniejących rurociągów DN 560 PE oraz DN 600 na terenie nieczynnego osadnika Bojszowy, umożliwiającej przesył wód zasolonych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP sprzętu ochronnego oczyszczającego sprzętu ochronnego izolującego

1. WSTĘP sprzętu ochronnego oczyszczającego sprzętu ochronnego izolującego 1. WSTĘP Mając na uwadze konieczność skutecznej ochrony zdrowia i życia pracowników dołowych w sytuacjach zagrożenia, w dokumencie programowym Strategia działania urzędów górniczych na lata 2006-2010 wśród

Bardziej szczegółowo

Załącznik c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd KROK 1: kod UE JCWPd. Nr JCWPd

Załącznik c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd KROK 1: kod UE JCWPd. Nr JCWPd Załącznik.2.2.c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd z _odw rejestrowanego z ludn., przem., () i pobór (_odw) - wartość (tysm/rok) - - bilansu/ocenę stanu z kroku w teście? 1 2 4 5 6 7 8

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/4 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Rola jezior w kształtowaniu zasilania i drenażu wód podziemnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim w warunkach naturalnych i antroporesji hydrodynamicznej

Rola jezior w kształtowaniu zasilania i drenażu wód podziemnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim w warunkach naturalnych i antroporesji hydrodynamicznej Bogumił Nowak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu / Instytut Geologii Stypendysta projektu pt. Wsparcie stypendialne dla doktorantów na kierunkach uznanych za strategiczne z punktu widzenia rozwoju

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE NARZĘDZI GIS DO ANALIZY HYDROGEOLOGICZNEJ W OBSZARZE BYŁYCH KOPALŃ W WAŁBRZYCHU

WYKORZYSTANIE NARZĘDZI GIS DO ANALIZY HYDROGEOLOGICZNEJ W OBSZARZE BYŁYCH KOPALŃ W WAŁBRZYCHU Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 1 2008 Michał Strzelecki* WYKORZYSTANIE NARZĘDZI GIS DO ANALIZY HYDROGEOLOGICZNEJ W OBSZARZE BYŁYCH KOPALŃ W WAŁBRZYCHU 1. Wprowadzenie Celem pracy jest przeanalizowanie

Bardziej szczegółowo

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Połączyła nas Wisłoka Związek Gmin Dorzecza Wisłoki - powstał w wyniku inicjatywy samorządów terytorialnych zlewni

Bardziej szczegółowo

Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza. Maj 2014

Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza. Maj 2014 Rathdowney Resources Ltd. Projekt Olza Maj 2014 1 Rathdowney Resources Rathdowney Resources - firma kanadyjska skoncentrowana na zaawansowaniu projektu OLZA, stowarzyszona z grupą Hunter Dickinson Inc.

Bardziej szczegółowo

POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY. ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r.

POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY. ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r. POZWOLENIE WODNOPRAWNE OPERAT WODNOPRAWNY ODWADNIANIE OBIEKTÓW I WYKOPÓW BUDOWLANYCH 7 listopada 2016 r. POZWOLENIE WODNOPRAWNE Rodzaj zezwolenia udzielanego w drodze decyzji przez organy administracji

Bardziej szczegółowo

4 Podstawy odwodnienia powierzchni dróg i ulic 69 4.1 Powierzchnie komunikacyjne 69 4.2 Pobocze 71 4.3 Pas dzielący 72 4.

4 Podstawy odwodnienia powierzchni dróg i ulic 69 4.1 Powierzchnie komunikacyjne 69 4.2 Pobocze 71 4.3 Pas dzielący 72 4. Odwodnienie dróg. Spis treści: Przedmowa 9 l Wprowadzenie do problematyki odwodnienia dróg 11 1.1 Wiadomości wstępne 11 1.2 Analiza wstępna do projektu odwodnienia 13 1.3 Założenia wstępne w planowaniu

Bardziej szczegółowo

Przyrodnicze, społeczne i gospodarcze aspekty eksploatacji złóż węgla brunatnego. Julian Chmiel, Michał Kupczyk Wydział Biologii UAM Poznań

Przyrodnicze, społeczne i gospodarcze aspekty eksploatacji złóż węgla brunatnego. Julian Chmiel, Michał Kupczyk Wydział Biologii UAM Poznań Przyrodnicze, społeczne i gospodarcze aspekty eksploatacji złóż węgla brunatnego Julian Chmiel, Michał Kupczyk Wydział Biologii UAM Poznań Zasoby węgla brunatnego w Polsce 8 regionów Geoekosystem Siedliska

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć

UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA. Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć UWARUNKOWANIA GEOLOGICZNE EKSPLOATACJI OTWOROWEJ I PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA Prof. dr hab.. inŝ. Marek Nieć Katedra Geologii ZłoŜowej owej i Górniczej AGH METODY OTWOROWE STOSOWANE SĄ DO EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - 8.10.2013 r., Lublin Szczelinowanie hydrauliczne niezbędne dla wydobycia gazu ze złoża niekonwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania

Zawartość opracowania 1 Zawartość opracowania I.CZĘŚĆ OPISOWA 1. ODWODNIENIE WYKOPÓW NA CZAS BUDOWY...1 1.1. ANALIZA WARUNKÓW GRUNTOWO-WODNYCH I WYBÓR SPOSOBU ODWODNIENIA...1 1.2. OPIS PROJEKTOWANEGO ODWODNIENIA...2 1.3. OBLICZENIA

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

Katedra Ochrony Środowiska

Katedra Ochrony Środowiska Katedra Ochrony Środowiska Lp. Kierunek studiów stacjonarnych II stopnia Specjalność Temat pracy dyplomowej magisterskiej 2016/2017 Opiekun pracy Nazwisko studenta 1. Ochrona środowiska TOŚ Wpływ eksploatacji

Bardziej szczegółowo

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych Monitoring wód podziemnych dotyczy ich stanu chemicznego i ilościowego, i wchodzi w zakres informacji uzyskiwanych w ramach państwowego monitoringu środowiska. Ogólne zapisy dotyczące badania i oceny stanu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE STANEM I JAKOŚCIĄ WÓD PODZIEMNYCH NA TERENIE GDAŃSKA

ZARZĄDZANIE STANEM I JAKOŚCIĄ WÓD PODZIEMNYCH NA TERENIE GDAŃSKA ZARZĄDZANIE STANEM I JAKOŚCIĄ WÓD PODZIEMNYCH NA TERENIE GDAŃSKA dr Mirosław Lidzbarski Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy Zarządzanie zasobami wodnymi zakres, kompetencje Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wniosek w sprawie podziału zysku netto za 2011 r.

Wniosek w sprawie podziału zysku netto za 2011 r. Bogdanka, 19 marca 2012 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. Wniosek w sprawie podziału zysku netto za 2011 r. Zarząd Lubelski Węgiel Bogdanka S.A przedkłada wniosek wraz z uzasadnieniem

Bardziej szczegółowo

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2010

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2010 Zleceniodawca: Gmina Miasta Gdańsk - Wydział Środowiska Wykonawca: Gdański Uniwersytet Medyczny Międzywydziałowy Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej - Zakład Ochrony Środowiska i Higieny Transportu

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi spowodowała znaczne skażenie gleb i wód podziemnych,

Bardziej szczegółowo

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE! W 2014 R. WYDOBYCIE RUD MIEDZI W KGHM POLSKA MIEDŹ WYNIOSŁO 30 MLN TON Fot. KGHM Polska Miedź S.A. MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

Bardziej szczegółowo

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: tak,

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: tak, Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 61258-2016 z dnia 2016-03-17 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Bytom 2. Lokalizacja i opis przedmiotu zamówienia: Niecka Montometu zlokalizowana jest w województwie śląskim

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych Dziennik Ustaw Nr 282 16332 Poz. 1656 1656 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących innych dokumentacji geologicznych Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI" W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM

EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI SZKOŁA NAUK TECHNICZNYCH MICHAŁ DRAB EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI" W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM MONOGRAFIA Redakcja Wydawnictw

Bardziej szczegółowo

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd.

Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska. Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Przykłady racjonalnego odwodnienia inwestycji liniowych w aspekcie ochrony środowiska Józef Jeleński Ove Arup & Partners Ltd. Kierunki zmian środowiskowych: obniŝenie zwierciadła wód gruntowych, przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

Fundamenty na terenach górniczych

Fundamenty na terenach górniczych Fundamenty na terenach górniczych Instrukcja ITB Wymagania techniczno-budowlane dla obiektów budowlanych wznoszonych na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej zostały wydane i zalecone do

Bardziej szczegółowo

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów. Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE

Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów. Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE Prof. dr hab. inż. Jan Palarski Instytut Eksploatacji Złóż Pytania (w formie opisowej i testu wielokrotnego wyboru) do zaliczeń i egzaminów Przedmiot GOSPODARKA ODPADAMI W GÓRNICTWIE 1. Eksploatacja górnicza

Bardziej szczegółowo

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GŁĘBOKIEJ EKSPLOATACJI WĘGLA BRUNATNEGO NA ZMIANY ŚRODOWISKA WODNEGO W REJONIE KOPALNI BEŁCHATÓW

WPŁYW GŁĘBOKIEJ EKSPLOATACJI WĘGLA BRUNATNEGO NA ZMIANY ŚRODOWISKA WODNEGO W REJONIE KOPALNI BEŁCHATÓW Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 2 2007 Jacek Motyka*, Mariusz Czop*, Waldemar Jończyk**, Zbigniew Stachowicz***, Ilona Jończyk**, Renata Martyniak** WPŁYW GŁĘBOKIEJ EKSPLOATACJI WĘGLA BRUNATNEGO

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU NA ŚRODOWISKO ODPADÓW ULOKOWANYCH W WYROBISKACH PODZIEMNYCH KOPALŃ W ŚWIETLE MODELOWANIA HYDROGEOCHEMICZNEGO

OCENA WPŁYWU NA ŚRODOWISKO ODPADÓW ULOKOWANYCH W WYROBISKACH PODZIEMNYCH KOPALŃ W ŚWIETLE MODELOWANIA HYDROGEOCHEMICZNEGO Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 3/1 2007 Marek Pozzi*, Tadeusz Mzyk* OCENA WPŁYWU NA ŚRODOWISKO ODPADÓW ULOKOWANYCH W WYROBISKACH PODZIEMNYCH KOPALŃ W ŚWIETLE MODELOWANIA HYDROGEOCHEMICZNEGO 1.

Bardziej szczegółowo

Odwadnianie obiektów i wykopów budowlanych. dr inż. Patryk Wójtowicz

Odwadnianie obiektów i wykopów budowlanych. dr inż. Patryk Wójtowicz Odwadnianie obiektów i wykopów budowlanych dr inż. Patryk Wójtowicz Odwadnianie w jakim celu? Odwadnianie w jakim celu? Amsterdam & Dordrecht Plac Grunwaldzki, Wrocław (2006) Mistrzowie melioracji i odwadniania

Bardziej szczegółowo

Zarys geotechniki. Zenon Wiłun. Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12

Zarys geotechniki. Zenon Wiłun. Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12 Zarys geotechniki. Zenon Wiłun Spis treści: Przedmowa/10 Do Czytelnika/12 ROZDZIAŁ 1 Wstęp/l 3 1.1 Krótki rys historyczny/13 1.2 Przegląd zagadnień geotechnicznych/17 ROZDZIAŁ 2 Wiadomości ogólne o gruntach

Bardziej szczegółowo

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA

Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA Zestawienie standardów jakości środowiska oraz standardów emisyjnych Lp. STANDARD PODSTAWA PRAWNA STANDARDY JAKOŚCI ŚRODOWISKA (IMISYJNE) [wymagania, które muszą być spełnione w określonym czasie przez

Bardziej szczegółowo

korzystania ze Miejsce/ miejsca środowiska Rodzaj odbiornika (rzeka, jezioro, ziemia) Nr i data decyzji Termin obowiązywania 1 2 3 4 5 6

korzystania ze Miejsce/ miejsca środowiska Rodzaj odbiornika (rzeka, jezioro, ziemia) Nr i data decyzji Termin obowiązywania 1 2 3 4 5 6 Wykaz zawierający informacje o ilości, stanie i składzie wprowadzanych ścieków do wód lub do ziemi oraz o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzone są ujęte w systemy

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1. Wstęp 2. Likwidacja kopalń i szybów górniczych w Polsce skala i rodzaj problemu 3. Wymogi formalnoprawne dotyczące likwidacji szybów

Spis treści 1. Wstęp 2. Likwidacja kopalń i szybów górniczych w Polsce skala i rodzaj problemu 3. Wymogi formalnoprawne dotyczące likwidacji szybów Spis treści Wykaz oznaczeń... 13 Podziękowania... 17 1. Wstęp... 19 1.1. Problem likwidacji kopalń w Polsce i na świecie... 19 1.2. Zawartość monografii... 21 1.3. Problem likwidacji szybów w literaturze...

Bardziej szczegółowo

oferta inwestycyjna (TEREN NAD ZBIORNIKIEM WODNYM PRZYKONA)

oferta inwestycyjna (TEREN NAD ZBIORNIKIEM WODNYM PRZYKONA) oferta inwestycyjna (TEREN NAD ZBIORNIKIEM WODNYM PRZYKONA) 1. POŁOŻENIE 1.1. Nazwa działki Działka w miejscowości Zimotki i Dąbrowa 1.2. Miasto / gmina Gmina Przykona 1.3. Powiat turecki 2. POWIERZCHNIA

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ODWADNIANIA GŁÓWNEJ KLUCZOWEJ SZTOLNI DZIEDZICZNEJ

KONCEPCJA ODWADNIANIA GŁÓWNEJ KLUCZOWEJ SZTOLNI DZIEDZICZNEJ KONCEPCJA ODWADNIANIA GŁÓWNEJ KLUCZOWEJ SZTOLNI DZIEDZICZNEJ ZAMAWIAJĄCY: Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego GUIDO w Zabrzu z siedzibą przy ul. Jodłowej 59, 41-800 Zabrze OBIEKT: Główna Kluczowa Sztolnia

Bardziej szczegółowo

Tematy prac magisterskich zgłoszonych do realizacji w roku akademickim 2015/2016 przez Katedrę Ochrony Środowiska

Tematy prac magisterskich zgłoszonych do realizacji w roku akademickim 2015/2016 przez Katedrę Ochrony Środowiska Tematy prac magisterskich zgłoszonych do realizacji w roku akademickim 2015/2016 przez Katedrę Ochrony Lp. Kierunek studiów stacjonarnych II stopnia 1. Ochrona 2. Ochrona 3. Ochrona 4. Ochrona 5. Ochrona

Bardziej szczegółowo

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Zespół Ekologii Wód Zakres seminarium

Bardziej szczegółowo

Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie

Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie II Konferencja Techniczna METAN KOPALNIANY Szanse i Zagrożenia Stan zagrożenia metanowego w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. Ujęcie metanu odmetanowaniem i jego gospodarcze wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Ogólne charakterystyka wód naturalnych Woda występująca w przyrodzie stanowi wodny roztwór substancji nieorganicznych i organicznych, jak również zawiera koloidy i zawiesiny.

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Zbigniew Barecki Przedsiębiorstwo Górnicze DEMEX sp. z o.o. Likwidacja szybu Maciej. z przekształceniem w studnię głębinową

Dr inż. Zbigniew Barecki Przedsiębiorstwo Górnicze DEMEX sp. z o.o. Likwidacja szybu Maciej. z przekształceniem w studnię głębinową Dr inż. Zbigniew Barecki Przedsiębiorstwo Górnicze DEMEX sp. z o.o. Likwidacja szybu Maciej z przekształceniem w studnię głębinową Dr inż. Zbigniew Barecki [Przedsiębiorstwo Górnicze DEMEX sp. z o.o.]

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

*tfeąf$se mk -tn i t \ l i Urząd Gminy, Gdańs.. ul. Nowogrody 8/12 01, Gdańsk,.,; ^*X":j.

*tfeąf$se mk -tn i t \ l i Urząd Gminy, Gdańs.. ul. Nowogrody 8/12 01, Gdańsk,.,; ^*X:j. -SMSCA.WNIOSEK, - - l^-^p^sg- "" *tfeąf$se mk -tn i t \ l i Urząd Gminy, Gdańs.. ul. Nowogrody 8/12 01, 80-803 Gdańsk,.,; ^*X":j. danych z rejestrów publicznych. zwraca się z prośbą o udostępnienie informacji

Bardziej szczegółowo