Rola jezior w kształtowaniu zasilania i drenażu wód podziemnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim w warunkach naturalnych i antroporesji hydrodynamicznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola jezior w kształtowaniu zasilania i drenażu wód podziemnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim w warunkach naturalnych i antroporesji hydrodynamicznej"

Transkrypt

1 Bogumił Nowak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu / Instytut Geologii Stypendysta projektu pt. Wsparcie stypendialne dla doktorantów na kierunkach uznanych za strategiczne z punktu widzenia rozwoju Wielkopolski, Poddziałanie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Rola jezior w kształtowaniu zasilania i drenażu wód podziemnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim w warunkach naturalnych i antroporesji hydrodynamicznej Głównym celem mojej pracy doktorskiej jest zdefiniowanie roli jezior w kształtowaniu systemu krążenia oraz drenażu wód podziemnych i powierzchniowych na obszarach pojeziernych, a w szczególności w rejonie środkowej części Pojezierza Gnieźnieńskiego. Ważnym aspektem podjętych przeze mnie badań jest także określenie wpływu jezior na stosunki wodne w skali lokalnej i regionalnej oraz określenie i próba prognozowania reakcji wód podziemnych i powierzchniowych na brak zasilania w okresach niżówek hydrologicznych. Ze względu na występujący w analizowanym przeze mnie regionie problem opadania poziomów wód zostanie również podjęta próba określenia czynników, wpływających na ich stany. W ramach pracy doktorskiej planowane jest także wyznaczenie zalegania zwierciadła wód podziemnych oraz określenie zasobności w wodę głównych poziomów użytkowych w obrębie strefy badań, czyli Wielkopolskiej Doliny Kopalnej GZWP 144 i Subzbiornika Inowrocław-Gniezno GZWP 143. Istnienie różnorodnych morfologicznie jezior, urozmaicona rzeźba terenu i różnorodne zagospodarowanie terenu w obrębie obszaru badań zapewni dodatkowo możliwość prześledzenia zależności hydrodynamicznych w zlewniach jeziornych różnego typu, pozwalając na wyznaczenie klas zbiorników o podobnym reżimie zasilania i odwadniania. Analiza taka pozwoli stworzyć klasyfikację hydrodynamiczną jezior, która może zostać zastosowana dla innych zbiorników wodnych, położonych na Niżu Polskim, np. przy ich ocenie hydromorfologicznej. Uzyskane wyniki będzie można wykorzystać również przy stworzeniu nowej metodyki obliczania bilansu wodnego jezior w zależności od parametrów zbiornika oraz osadów, budujących jego zlewnię. Tak wyznaczone równania będzie można następnie przełożyć na akweny z innych części Polski.

2 Poruszane zagadnienia są często pomijane w literaturze ze względu na niewielką ilość danych bazowych. Zwłaszcza podziemna strefa krążenia wód w zlewniach jeziornych objęta jest tajemnicą i nawet w ogólnie przyjętych równaniach bilansowych składowa podziemna wyznaczana jest jako wypadkowa zasilania i drenażu. Daje to mylne pojęcie na temat procesów, rządzących jeziorami i nierzadko prowadzi do błędnych wniosków, co w konsekwencji może także rzutować na nieprawidłową gospodarkę wodną w danym rejonie. Badania przeprowadzane w ramach tego projektu będą zatem dotykały nierozwiązanego jak dotychczas zagadnienia naukowego. W ramach pracy doktorskiej planowane jest stworzenie numerycznego modelu krążenia wód podziemnych i powierzchniowych w obrębie czterech sąsiadujących ze sobą zlewni jeziornych, znajdujących się na Pojezierzu Gnieźnieńskim (ryc. 1). Na podstawie danych archiwalnych, dostępnych map oraz własnych pomiarów, przeprowadzonych w trakcie wizji terenowych, planuje się stworzenie przekrojów hydrogeologicznych (ryc. 2) oraz map tematycznych niezbędnych do prawidłowego modelowania. Mapy te zostaną wykonane przy użyciu oprogramowania ArcGis. Do kalibracji modelu planuje się wykorzystać dane monitoringowe z istniejących sieci obserwacyjnych, należących do Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej, Państwowej Służby Hydrogeologicznej, Lasów Państwowych i Kopalni Węgla Brunatnego KONIN. Aby poszerzyć zasób danych wyjściowych oraz zwiększyć dokładność obliczeń zaplanowano założenie nowych posterunków obserwacyjnych na rzekach i jeziorach (fot. 1) oraz piezometrów, pozwalających śledzić wahania wód powierzchniowych i podziemnych. Na nowych stacjach i piezometrach planuje się założyć automatyczne czujniki pomiarowe, a w uzasadnionych przypadkach zastosować tradycyjne metody, czyli obserwacje w dzienniczkach pomiarowych przez przeszkolonego wcześniej obserwatora. Poza danymi, pochodzącymi z urządzeń automatycznych i obserwacji tradycyjnych zaplanowano kontrolne pomiary stanów wód gruntowych (kartowanie hydrogeologiczne studni gospodarskich) w obrębie terenu badań, a także comiesięczne wykonywanie pomiarów natężenia przepływu na ciekach, dopływających i wypływających z jezior, objętych monitoringiem. Niezbędne do obliczeń oraz uzupełnienia modelu numerycznego wielkości parowania terenowego i z powierzchni wody zostaną natomiast obliczone z ogólnie przyjętych wzorów, a następnie skorygowane z wartościami zmierzonymi na Stacji Hydrologicznej w Radzyniu, prowadzącej badania w zakresie parowania w ramach Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej. Wykonane w ramach mojej pracy doktorskiej badania i obliczenia pozwolą na określenie wpływu warunków klimatycznych oraz działań antropogenicznych, w tym eksploatacji węgla brunatnego, na wody podziemne i powierzchniowe w rejonie środkowej części Pojezierza Gnieźnieńskiego, zwłaszcza na jeziora Powidzkiego Parku Krajobrazowego. Jak wiadomo zagadnienie to jest od lat tematem wielu spekulacji

3 naukowych, ale jak dotychczas ze względu na brak interdyscyplinarnego podejścia badaczy oraz odpowiednich danych nie doczekało się solidnego opracowania, które wyjaśniałoby kwestię wpływu warunków naturalnych i antropogenicznych na systemy wodonośne tego obszaru. Zastosowane przez mnie metody oraz wykorzystane dane pozwolą jasno sprecyzować, jakie czynniki modyfikują stan ilościowy wód w tym rejonie. Wyniki badań mogą w dalszej perspektywie przyczynić się do wyznaczenia kierunków działań, przeciwdziałających procesowi opadania wody w tychże jeziorach w oparciu o przeanalizowane dane hydrologiczne i meteorologiczne. Rezultaty badań mogą zostać uwzględnione również przez Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego przy tworzeniu planów ochrony na podległych mu obszarach oraz przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych dla potrzeb realizowanego w ostatnich latach Programu Małej Retencji. Stworzone na potrzeby modelu hydrodynamicznego mapy zalegania poziomów wodonośnych i przekroje hydrogeologiczne, podobnie jak uzyskana wiedza na temat zasobów statycznych i dynamicznych wód podziemnych, mogą być użyte w trakcie projektowania nowych ujęć wód podziemnych oraz do skorygowania danych o głównych zbiornikach wód podziemnych, występujących w obrębie obszaru badań. Informacjami tymi mogą być zainteresowane zarówno prywatne firmy, projektujące ujęcia wód podziemnych czy też Państwowa Służba Hydrogeologiczna, prowadzące badania nad zasobami wód podziemnych. Zaktualizowane mapy hydrograficzne oraz dokładne rozpoznanie i określenie tendencji zmian wielkości zasobów wodnych w regionie mogą być wykorzystane przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, m.in. przy projektowaniu nowych obiektów hydrotechnicznych i wyznaczaniu poziomów piętrzenia wód dla jezior lub przy wykreślaniu planów regulacji koryt rzecznych. Całościowym opracowaniem będzie na pewno zainteresowana Kopalnia Węgla Brunatnego KONIN, która będzie mogła poczynić odpowiednie kroki w celu ewentualnego przeciwdziałania lub ograniczenia skutków wpływu eksploatacji węgla brunatnego z odkrywki Jóźwin II B, jeżeli takowy zostanie wykazany. Stworzona w trakcie badań metodyka obliczania bilansu wodnego może natomiast znaleźć szersze zastosowanie, czy to w pracach naukowych czy też w Państwowej Służbie Hydrologiczno-Meteorologicznej, gdzie prowadzi się badania, obejmujące zagadnienia z zakresu hydrodynamiki jezior. Utworzone na potrzeby realizacji pracy doktorskiej posterunki, monitorujące stan rzek, jezior i wód podziemnych po zakończeniu mojego doktoratu mogą zostać tymczasem włączone do sieci pomiarowo-obserwacyjnej Państwowej Służby Hydrologiczno- Meteorologicznej, Państwowej Służby Hydrogeologicznej lub Lasów Państwowych. Część tych posterunków może również zostać zaadoptowana na potrzeby dydaktyczne, np. w celu

4 ukazania metod monitoringu ilościowego wód studentom, kształcącym się na kierunkach związanych z hydrologią, hydrogeologią i melioracją. Całościowe opracowanie, wydane w formie monografii powinno być tymczasem przydatne zarówno dla naukowców z branży hydrologicznej jak i zainteresowanych tymi zagadnieniami władz lokalnych oraz instytucji. Wykonane w trakcie projektu mapy tematyczne oraz obliczenia m.in. dotyczące parowania czy wielkości odpływu jednostkowego wzbogacą także wiedzę hydrologiczną na temat tego regionu, z której będą mogli korzystać naukowcy, prowadzący w przyszłości badania w tej okolicy. Stworzony model krążenia wód powierzchniowych i podziemnych może być zaadoptowany na inne tereny, zarówno do celów naukowych jak i komercyjnych, m.in. przy projektowaniu i określaniu oddziaływania zbiorników zaporowych na okoliczne systemy wodonośne. Podjęta przez mnie tematyka pozwoli jednak przede wszystkim zgłębić procesy, kształtujące zasoby wód podziemnych i powierzchniowych w skali regionalnej. Dla Wielkopolski jest to o tyle istotne, że to właśnie ona ze wszystkich regionów Polski odczuwa najbardziej niedobory wód. Poznanie czynników, wpływających na obniżanie się poziomów wód, w połączeniu z wiedzą praktyczną, może przyczynić się do wypracowania metod, które pozwolą przeciwdziałać temu procesowi. Ryc. 1. Rejon opracowania z wydzielonymi 4 jeziornymi zlewniami testowymi

5 Ryc. 2. Przekrój hydrogeologiczny ilustrujący warunki krążenia wód podziemnych w rejonie badań (Przybyłek, Nowak 2011) Fot. 1. Zbudowana na potrzeby realizacji projektu studzienka limnimetryczna, służąca do monitoringu stanu wód rzeki Noteci Zachodniej (fot. B. Nowak)

6 Literatura: Przybyłek J., Nowak B.; 2011; Wpływ niżówek hydrogeologicznych i odwodnień górniczych na systemy wodonośne Pojezierza Gnieźnieńskiego; Biuletyn PIG; Nr 445; seria Hydrogeologia, z. XII/2; s

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Prawo geologiczne i górnicze Art.42 Dokumentacja hydrogeologiczna 1. Dokumentację hydrogeologiczną sporządza się w celu: 1) ustalenia zasobów wód podziemnych; 2)

Bardziej szczegółowo

Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej

Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej Monitoring wód podziemnych i zarządzanie zasobami wodnymi w Aglomeracji Gdańskiej Przykładem kompleksowego podejścia do zagadnienia monitorowania wód podziemnych na obszarach dużych aglomeracji miejskich

Bardziej szczegółowo

Przebieg niżówki hydrogeologicznej i jej wpływ na warunki zaopatrzenia w wodę podczas suszy 2015 roku na obszarze wybranych rejonów kraju

Przebieg niżówki hydrogeologicznej i jej wpływ na warunki zaopatrzenia w wodę podczas suszy 2015 roku na obszarze wybranych rejonów kraju Przebieg niżówki hydrogeologicznej i jej wpływ na warunki zaopatrzenia w wodę podczas suszy roku na obszarze wybranych rejonów kraju Piotr Herbich Państwowy Instytut GeologicznyPaństwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH Przemysław Wachniew 1, Damian Zięba 1, Kazimierz Różański 1, Tomasz Michalczyk 2, Dominika Bar-Michalczyk

Bardziej szczegółowo

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski Spis treści Hydrologia Tom II - A. Byczkowski 4. Hydronomia - metody analizy 4.1. Bilans wodny 4.1.1. Zasoby wodne hydrosfery 4.1.2. Pojęcie bilansu wodnego 4.1.3. Bilans wodny Ziemi, Europy i Polski 4.1.3.1.

Bardziej szczegółowo

Baza danych Monitoring Wód Podziemnych

Baza danych Monitoring Wód Podziemnych Program Infrastruktura Monitoringu Wód Podziemnych Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa tel. 22 4592441, fax. 22 4592441 Baza danych Monitoring Wód Podziemnych Punkty monitoringowe w bazie MWP (stan na 25.03.2015

Bardziej szczegółowo

Sieci monitoringu granicznego

Sieci monitoringu granicznego Sieci monitoringu granicznego Zakres prac w poszczególnych sieciach monitoringu granicznego jest zróżnicowany i wynika z ustaleń prowadzonych na szczeblu komisji międzynarodowych ds. współpracy na wodach

Bardziej szczegółowo

Dział tematyczny VIII: Opracowywanie i publikacja materiałów informacyjnych i edukacyjnych

Dział tematyczny VIII: Opracowywanie i publikacja materiałów informacyjnych i edukacyjnych 107 Dział tematyczny VIII: Opracowywanie i publikacja materiałów informacyjnych i edukacyjnych 108 Zadanie 33 Opracowanie, publikacja i dystrybucja kwartalnych biuletynów informacyjnych, roczników hydrogeologicznych

Bardziej szczegółowo

Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej

Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej Maciej Rawa Biuro Prognoz Hydrologicznych w Krakowie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA Nazwa kierunku studiów Nazwa jednostki Poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji Poziom kształcenia Profil kształcenia Tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku

Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Możliwość retencji deszczy nawalnych w zlewni rzeki miejskiej na przykładzie Potoku Oliwskiego w Gdańsku Roman Cieśliński Uniwersytet Gdański 1 Katedra Hydrologii Powódź w Gdańsku istniała, istnieje i

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Hydraulika i hydrologia Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Budownictwo Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Hydraulika i hydrologia Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Budownictwo Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ

ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ ROLA WODY W ZRÓWNOWAŻONYM ZAGOSPODAROWANIU MIASTA KRAKOWA - PROPOZYCJE KOMPLEKSOWYCH ROZWIĄZAŃ Mariusz CZOP Katedra Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej WODA W MIASTACH WODY PODZIEMNE występują poniżej

Bardziej szczegółowo

II. Podstawowe informacje o obszarze opracowania.

II. Podstawowe informacje o obszarze opracowania. SIWZ III Opis przedmiotu zamówienia Warunki korzystania z wód zlewni rzeki Mień etap 1 bilans ilościowy zasobów wodnych. I. Przedmiot zamówienia. Przedmiotem zamówienia jest wykonanie dynamicznego bilansu

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne)

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Hydrogeologia 1 Nazwa w języku angielskim Hydrogeology 1 Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Dynamika Zlewni (Rzecznej)

Dynamika Zlewni (Rzecznej) Dynamika Zlewni (Rzecznej) Skąd pochodzi woda, której używasz? Czy tam gdzie mieszkasz jest wystarczająca ilość wody czy też jej dostawy są ograniczone? Jakie czynniki mają wpływ na ilość i jakość wody

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska

Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska Pytania na egzamin dyplomowy magisterski Kierunek IŚ, specjaln.: InŜynieria Kształtowania Środowiska Wydział: Górnictwa i GeoinŜynierii Kierunek studiów: InŜynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza Małgorzata Woźnicka Warszawa, 12 kwietnia 2011 r. fot. E. Przytuła Państwowa służba hydrogeologiczna wykonuje zadania państwa na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczace rozwiązań alternatywnych oraz w jaki sposób zostały uwzględnione wniosków z przeprowadzonej oceny

Informacje dotyczace rozwiązań alternatywnych oraz w jaki sposób zostały uwzględnione wniosków z przeprowadzonej oceny Podsumowanie, wynikające z art. 43 i 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku udziale społeczenstwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Bardziej szczegółowo

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Andrzej Siudy, Kierownik Zbiornika Zaporowego w Goczałkowicach Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA w Katowicach Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Hydrogeologia górnicza Rok akademicki: 2013/2014 Kod: BGG-1-615-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Kierunek: Górnictwo i Geologia Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Obszar Oddziaływania Kanał Zaborowski

Obszar Oddziaływania Kanał Zaborowski 1 Obszar Oddziaływania Kanał Zaborowski Dokumentacja końcowa z symulacyjnych obliczeń hydraulicznych LIFE12 NAT/PL/000084 Wetlands conservation and restoration in Puszcza Kampinoska Natura 2000 site 2

Bardziej szczegółowo

Wpływ uwarunkowań fizyczno-geograficznych i presji antropogenicznej na stan hydrologiczny zlewni Wiercicy Józef Szpikowski Uniwersytet im.

Wpływ uwarunkowań fizyczno-geograficznych i presji antropogenicznej na stan hydrologiczny zlewni Wiercicy Józef Szpikowski Uniwersytet im. Wpływ uwarunkowań fizyczno-geograficznych i presji antropogenicznej na stan hydrologiczny zlewni Wiercicy Józef Szpikowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Instytut Geoekologii i Geoinformacji

Bardziej szczegółowo

gromadzenie, przetwarzanie

gromadzenie, przetwarzanie Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł danych w serwisie CRIS - gromadzenie, przetwarzanie i prezentacja danych mgr inż. Piotr Cofałka, mgr inż. Jacek Długosz dr Joachim

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz Görlitz 17.11.2014 Pakiet programów MIKE opracowany na Politechnice Duńskiej, zmodyfikowany przez Duński Instytut Hydrauliki, Zasady działania modeli: MIKE NAM - model konceptualny o parametrach skupionych,

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

EKOFIZJOGRAFIA BIAŁEGOSTOKU

EKOFIZJOGRAFIA BIAŁEGOSTOKU EKOFIZJOGRAFIA BIAŁEGOSTOKU TOM I WSTĘP I DIAGNOZA STANU ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO opracowanie wykonane na zlecenie Prezydenta Miasta Białegostoku autorzy: Włodzimierz Kwiatkowski Krzysztof Gajko Białystok

Bardziej szczegółowo

Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego. WYDZIAŁ GEODEZJI, INŻYNIERII PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego. WYDZIAŁ GEODEZJI, INŻYNIERII PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Zakład Geotechniki i Budownictwa Drogowego WYDZIAŁ GEODEZJI, INŻYNIERII PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Hydrologia inżynierska - laboratorium Podstawy hydrologii

Bardziej szczegółowo

Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko

Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko Hydrologiczne podstawy gospodarowania wodą w środowisku przyrodniczym Dariusz Woronko dworonko@uw.edu.pl ZAKŁAD HYDROLOGII http://www.wgsr.uw.edu.pl/hydrologia Pracownicy dr hab. Artur Magnuszewski, prof.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY

PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY PROJEKT PLANU PRZECIWDZIAŁANIA SKUTKOM SUSZY dr inż. Beata Głuchowska dr inż. Ozana Gromada Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym SGGW, Warszawa, 09.01.2014 r. Sfinansowano ze środków Narodowego

Bardziej szczegółowo

GRZEGORZ WACHOWIAK, MAŁGORZATA KĘPIŃSKA-KASPRZAK * PRZYCZYNY ZMIAN W ODPŁYWIE RZECZNYM NA OBSZARACH OBJĘTYCH WPŁYWEM EKSPLOATACJI WĘGLA BRUNATNEGO

GRZEGORZ WACHOWIAK, MAŁGORZATA KĘPIŃSKA-KASPRZAK * PRZYCZYNY ZMIAN W ODPŁYWIE RZECZNYM NA OBSZARACH OBJĘTYCH WPŁYWEM EKSPLOATACJI WĘGLA BRUNATNEGO UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 138 Nr 18 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2010 GRZEGORZ WACHOWIAK, MAŁGORZATA KĘPIŃSKA-KASPRZAK * PRZYCZYNY ZMIAN W ODPŁYWIE RZECZNYM NA OBSZARACH OBJĘTYCH WPŁYWEM EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

GEOBART OPINIA GEOTECHNICZNA. Pracownia geologiczna. dla wykonania budynku usługowo - mieszkalnego. mgr Małgorzata Bartosik.

GEOBART OPINIA GEOTECHNICZNA. Pracownia geologiczna. dla wykonania budynku usługowo - mieszkalnego. mgr Małgorzata Bartosik. GEOBART Pracownia geologiczna mgr Małgorzata Bartosik Łagiewniki 36 62-580 Grodziec NIP 665-282-36-30 OPINIA GEOTECHNICZNA dla wykonania budynku usługowo - mieszkalnego Opracowane przez: dr Andrzej Kraiński

Bardziej szczegółowo

Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ

Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTWO HYDROGEOLOGICZNE H Y D R O D O L 33-101 Tarnów, ul. Chemiczna 28 tel. (14) 637-20-85 fax./tel. (14) 637-28-52 www.hydrodol.com.pl e-mail: hydrodol@hydrodol.com.pl Aneks do OPINII HYDROGEOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8)

Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8) Mapa działań technicznych i nietechnicznych (Narzędzie nr 8) Praca koncentrowała się na opracowaniu i przedstawieniu kompleksu działań technicznych i nietechnicznych (przyrodniczych), których wykonanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MONITORINGU WÓD PODZIEMNYCH w DORZECZACH, na lata 2016 2021,

PROGRAM MONITORINGU WÓD PODZIEMNYCH w DORZECZACH, na lata 2016 2021, Sesja VI PROGRAM MONITORINGU WÓD PODZIEMNYCH w DORZECZACH, na lata 2016 2021, Modele pojęciowe i matematyczne, ich rola i zadania Bogusław KAZIMIERSKI Modele pojęciowe i matematyczne, ich rola i zadania

Bardziej szczegółowo

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r.

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r. Program Infrastruktura Monitoringu Wód Podziemnych ul. Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa tel. 22 45 92 441, fax. 22 45 92 441 Sieć obserwacyjno-badawcza wód podziemnych na obszarze działania Oddziału Świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Opad pionowy deszcz, mŝawka (opad ciekły); śnieg, grad (opady stałe). Opad poziomy mgła; rosa, szron, sadź, gołoledź (osady atmosferyczne) OPAD - pomiar

Bardziej szczegółowo

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień zasoby środowiska Zasoby odnawialne Zasoby nieodnawialne

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY PODZIEMNE Wody podziemne stanowią nie tylko formę retencji wody w zlewni, ale równocześnie uczestniczą w procesach przemieszczania rozpuszczonej materii w zlewni. W ramach ZMŚP na Stacjach Bazowych

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska Studia II stopnia stacjonarne. KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności)

Ochrona środowiska Studia II stopnia stacjonarne. KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) PLAN MODUŁU SPECJALNOŚCI Ochrona środowiska wodno-gruntowego Nazwa Nazwa w j. ang. Gospodarka zasobami wodnymi Water resource management Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

Narzędzia GIS wspomagające zarządzanie zasobami wodnymi w regionach wodnych Górnej Wisły, Czarnej Orawy i Dniestru

Narzędzia GIS wspomagające zarządzanie zasobami wodnymi w regionach wodnych Górnej Wisły, Czarnej Orawy i Dniestru Narzędzia GIS wspomagające zarządzanie zasobami wodnymi w regionach wodnych Górnej Wisły, Czarnej Orawy i Dniestru Źródło: www.ecsecc.org dr inż. Rafał Kokoszka Wydział Planowania w Gospodarce Wodnej Regionalny

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno-środowiskowego kraju (apwśk) programy działań (RW Środkowej Odry,

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK)

Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK) Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK) www.klimat.geo.uj.edu.pl www.hydro.geo.uj.edu.pl Fot. Z. Ustrnul Fot. J. Pociask-Karteczka

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Marta Saracyn specjalista w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska 2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska Działalność Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne)

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Hydrogeologia 2 Nazwa w języku angielskim Hydrogeology 2 Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Architektury obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Kierunek studiów: Architektura Krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka zlewni

Charakterystyka zlewni Charakterystyka zlewni Zlewnia, dorzecze, bifurkacja Występujące na powierzchni lądów wody powierzchniowe: źródła, cieki, zbiorniki wodne, bagna stanowią siec wodną. Siec ta tworzy system wodny, ujęty

Bardziej szczegółowo

Projekt pod nazwą: Rekultywacja składowisk odpadów w województwie kujawsko-pomorskim na cele przyrodnicze

Projekt pod nazwą: Rekultywacja składowisk odpadów w województwie kujawsko-pomorskim na cele przyrodnicze INWESTOR BENEFICJENT INWESTOR PARTNER: LOKALIZACJA: Instytucją Wdrażającą: WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO-POMORSKIE Plac Teatralny 2, 87-100 Toruń Gmina Lubiewo Adres ul. Hallera 9, 89-526 Lubiewo Miejscowość Bysławek

Bardziej szczegółowo

Załącznik c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd KROK 1: kod UE JCWPd. Nr JCWPd

Załącznik c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd KROK 1: kod UE JCWPd. Nr JCWPd Załącznik.2.2.c - Test I.1 - Bilans wodny, w podziale na 172 JCWPd z _odw rejestrowanego z ludn., przem., () i pobór (_odw) - wartość (tysm/rok) - - bilansu/ocenę stanu z kroku w teście? 1 2 4 5 6 7 8

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 maja 2014 r. Poz. 596 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 8 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 9 maja 2014 r. Poz. 596 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 8 maja 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 9 maja 2014 r. Poz. 596 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej

Bardziej szczegółowo

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Przemysław Stachyra Roztoczański Park Narodowy, Stacja Bazowa ZMŚP Roztocze Tadeusz Grabowski Roztoczański Park Narodowy Andrzej Kostrzewski

Bardziej szczegółowo

HYDROMETEOROLOGIA SYLABUS A. Informacje ogólne

HYDROMETEOROLOGIA SYLABUS A. Informacje ogólne HYDROMETEOROLOGIA A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj przedmiotu Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej Dziennik Ustaw Nr 291 16998 Poz. 1714 1714 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

METODY OKREŚLANIA UDZIAŁU DOPŁYWÓW WÓD Z ZASOBÓW DYNAMICZNYCH I STATYCZNYCH W CAŁKOWITYM DOPŁYWIE WÓD PODZIEMNYCH DO KOPALŃ

METODY OKREŚLANIA UDZIAŁU DOPŁYWÓW WÓD Z ZASOBÓW DYNAMICZNYCH I STATYCZNYCH W CAŁKOWITYM DOPŁYWIE WÓD PODZIEMNYCH DO KOPALŃ Nr 113 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 113 Studia i Materiały Nr 31 2005 Józef SAWICKI, Monika DERKOWSKA SITARZ * odwadnianie kopalń, dopływ wód, składniki dopływu, zasoby

Bardziej szczegółowo

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Nazwa studiów podyplomowych: Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Studia podyplomowe przeznaczone są dla wszystkich absolwentów wyższych uczelni zainteresowanych nowoczesnymi

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - Gospodarka wodna przedsięwzięcia 1. Etap poszukiwania i rozpoznawania złóż 2. Etap eksploatacji Rodzaj potrzeb wodnych Gospodarka wodna Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ochrona wód i powierzchniowych Rok akademicki: 2030/2031 Kod: WGG-2-209-ZO-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Wiertnictwa, Nafty i Gazu Kierunek: Górnictwo i Geologia Specjalność: Zagospodarowanie

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry

Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Monika Kłosowicz Agnieszka Kolada

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIE WODNE ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: Temat: Projekt małej elektrowni wodnej. Skrypt do obliczeń hydrologicznych. Kraków, 2015.

ELEKTROWNIE WODNE ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: Temat: Projekt małej elektrowni wodnej. Skrypt do obliczeń hydrologicznych. Kraków, 2015. ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: ELEKTROWNIE WODNE Temat: Skrypt do obliczeń hydrologicznych Kraków, 2015. str. 1- MarT OBLICZENIE PRZEPŁYWÓW CHARAKTERYSTYCZNYCH FORMUŁA OPADOWA Dla obliczenia przepływów o określonym

Bardziej szczegółowo

Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym

Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym Grzegorz Ryżyński Program Bezpieczna Infrastruktura i Środowisko PIG-PIB Etapy

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej PUGP. Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych. Zagadnienia osuwisk, powodzi i podtopieo

Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej PUGP. Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych. Zagadnienia osuwisk, powodzi i podtopieo Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej PUGP Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych. Zagadnienia osuwisk, powodzi i podtopieo zasoby środowiska Zasoby odnawialne Zasoby nieodnawialne Zasoby

Bardziej szczegółowo

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Temat + materiały pomocnicze (opis projektu, tabele współczynników) są dostępne na stronie: http://ziw.sggw.pl/dydaktyka/ Zbigniew Popek/Ochrona przed powodzią

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO Tamara Tokarczyk, Andrzej Hański, Marta Korcz, Agnieszka Malota Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIE WODNE ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: Skrypt do obliczeń hydrologicznych. Kraków, Elektrownie wodne

ELEKTROWNIE WODNE ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: Skrypt do obliczeń hydrologicznych. Kraków, Elektrownie wodne ĆWICZENIE Z PRZEDMIOTU: ELEKTROWNIE WODNE Skrypt do obliczeń hydrologicznych Kraków, 2016. str. 1- MarT OBLICZENIE PRZEPŁYWÓW CHARAKTERYSTYCZNYCH FORMUŁA OPADOWA [na podstawie materiałów SHP dla zlewni

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Przedkładam Zatwierdzam Piotr Maks Wojewódzki Inspektor

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych

4. Blok stan 4.2. Podsystem monitoringu jakości wód Monitoring wód podziemnych Monitoring wód podziemnych dotyczy ich stanu chemicznego i ilościowego, i wchodzi w zakres informacji uzyskiwanych w ramach państwowego monitoringu środowiska. Ogólne zapisy dotyczące badania i oceny stanu

Bardziej szczegółowo

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Robert Kęsy, Agata Włodarczyk Dyrektywa 2007/60/WE z dnia 23 października 2007 r. ws. oceny ryzyka powodziowego i zarządzania

Bardziej szczegółowo

Deszcze nawalne doświadczenia Miasta Gdańska

Deszcze nawalne doświadczenia Miasta Gdańska Deszcze nawalne doświadczenia Miasta Gdańska Kategorie deszczu wg Chomicza Deszcze nawalne wg klasyfikacji Chomicza oznaczają opady o współczynniku wydajności a od 5,66 do 64,00 Wraz ze wzrostem współczynnika

Bardziej szczegółowo

Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki

Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki 1 Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki Opracowanie merytoryczne: mgr Urszula Czarniecka-Januszczyk, mgr Agnieszka Kowalczyk, mgr Izabela Stępińska-Drygała, mgr Piotr Wesołowski Prognozę zaakceptował dnia

Bardziej szczegółowo

HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby

HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby POLITECHNIKA KRAKOWSKA INSTYTUT INśYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby Zofia Gręplowska Treść referatu 1. Wprowadzenie 2. Jakość hydromorfologiczna rzek i

Bardziej szczegółowo

Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki

Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki 1 Redaktor naukowy: dr Zbigniew Nowicki Opracowanie merytoryczne: mgr Urszula Czarniecka-Januszczyk, mgr Agnieszka Kowalczyk, mgr Izabela Stępińska-Drygała, mgr Piotr Wesołowski Prognozę zaakceptował dnia

Bardziej szczegółowo

POIS.05.03.00-00-284/10

POIS.05.03.00-00-284/10 Walory krajobrazowe Małgorzata Strzyż Anna Świercz Piotr Czernecki Rafał Kozieł POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 Łysogóry na lata 2013-2033,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER BUDOWNICTWA WODNEGO

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER BUDOWNICTWA WODNEGO Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER BUDOWNICTWA WODNEGO SYMBOL CYFROWY 712[03] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się

Bardziej szczegółowo

Poznań, dnia 2 kwietnia 2014 r. Poz ROZPORZĄDZENIE DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W POZNANIU. z dnia 2 kwietnia 2014 r.

Poznań, dnia 2 kwietnia 2014 r. Poz ROZPORZĄDZENIE DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W POZNANIU. z dnia 2 kwietnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO Poznań, dnia 2 kwietnia 2014 r. Poz. 2129 ROZPORZĄDZENIE DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W POZNANIU z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie warunków

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. 1. Pochodzenie wód podziemnych. 2. Klasyfikacja wód podziemnych

Plan wykładu. 1. Pochodzenie wód podziemnych. 2. Klasyfikacja wód podziemnych Plan wykładu 1. Pochodzenie wód podziemnych Cykl hydrologiczny Zasilanie wód podziemnych Wody podziemne w strukturach geologicznych 2. Klasyfikacja wód podziemnych Wody strefy aeracji Wody strefy saturacji

Bardziej szczegółowo

Wydział Górnictwa i Geoinżynierii

Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Inżynieria kształtowania środowiska Przedmiot kierunkowy:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 201/2015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Czy zmienia się funkcja hydrologiczna jeziora Wigry?

Czy zmienia się funkcja hydrologiczna jeziora Wigry? Czy zmienia się funkcja hydrologiczna jeziora Wigry? Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska Uniwersytet Gdański, Katedra Limnologii ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk e-mail: bajka37@wp.pl O unikatowej wartości przyrodniczej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie profilu wody w kąpielisku 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie profilu wody w kąpielisku 2) Dziennik Ustaw Nr 36 2660 Poz. 191 191 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie profilu wody w kąpielisku 2) Na podstawie art. 38a ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY 19 25 września 2012 r. Spis treści: 1. Sytuacja hydrologiczna... 2 2. Temperatury ekstremalne w regionach

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Hydrogeologicznej

Bazy danych Hydrogeologicznej Bazy danych Państwowej SłuŜby S Hydrogeologicznej Jesienne spotkania z GIS-em Wisła, wrzesień 2007 r. Lesław Skrzypczyk, Małgorzata Woźnicka, Mateusz Hordejuk www.psh.gov.pl PAŃSTWOWA SŁUśBA HYDROGEOLOGICZNA

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04

Efekty kształcenia: IS2A_W08 IS2A_W12 IS2A_U01 IS2A_U10 IS2A_K04 Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska Rodzaj studiów: stacjonarne i niestacjonarne II stopnia Specjalność: Inżynieria Kształtowania Środowiska Przedmiot kierunkowy:

Bardziej szczegółowo

PUGP. Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo

PUGP. Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo PUGP Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowao hydrograficznych. Zagadnienia powodzi i podtopieo Analiza uwarunkowań hydrograficznych Uwarunkowania hydrograficzne obejmują wszelkie elementy hydrogenetyczne i zjawiska,

Bardziej szczegółowo