Instytut Badań Systemowych PAN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instytut Badań Systemowych PAN"

Transkrypt

1 Instytut Badań Systemowych PAN Główne wyniki uzyskane w 2003 r. Janusz Kacprzyk Zastępca Dyrektora IBS PAN ds. Naukowych

2 Plan prezentacji Krótka prezentacja IBS PAN, Dyrekcja, Struktura naukowa (kierunki badawcze, pracowanie) Omówienie głównych wyników (badawczych, zastosowaniowych, wdrożeniowych itp..) uzyskanych w 2003 r. Statystyka (publikacje itp..), Uwagi o planach na przyszłość.

3 Dyrekcja IBS PAN Dyrektor: Prof. dr hab. inż. Olgierd Hryniewicz Zastępca ds. Naukowych: Prof. dr hab. inż. Janusz Kacprzyk

4 Dyrekcja IBS PAN (c.d.) Zastępca Dyrektora ds. Ogólnych Dr inż. Roman Ostrowski Zastępca Dyrektora ds. Finansowych Mgr inż. Dariusz Wagner

5 Instytut Badań Systemowych PAN Uprawiane dyscypliny: 10 - Organizacja i zarządzanie 28 Informatyka 31 - automatyka i robotyka Zatrudnienie (pracownicy naukowi): 49,5 z tego: profesorów 12, w tym członków PAN 2 docentów 8 adiunktów - 23,5 asystentów 6

6 Struktura badawcza Geneza: Tradycja, Wielu wybitnych naukowców: grupy ( szkoły ), duże osiągnięcia itp. Sugestie Komisji ds. Oceny kierowanej przez prof. Jana Węglarza (w 2000 r.) Kierunki badawcze Pracownie

7 Kierunki badawcze Kierunek badawczy I: Modelowanie matematyczne, optymalizacja i sterowanie Kierunek badawczy II: Metody analizy systemowej Kierunek badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji Kierunek badawczy IV: Systemy zarządzania jakością i analizy ryzyka

8 Zadania badawcze (I) Kierunek badawczy I: Modelowanie matematyczne, optymalizacja i sterowanie Modelowanie matematyczne i optymalizacja układów dynamicznych, Komputerowe metody optymalizacji.

9 Zadania badawcze (II) Kierunek badawczy II: Metody analizy systemowej Modelowanie matematyczne i sterowanie w systemach ekonomicznych, Zastosowanie metod statystycznych w modelowaniu matematycznym Komputerowe systemy wspomagania decyzji w ochronie środowiska, Badania operacyjne i zarządzanie w warunkach społeczeństwa informacyjnego, Analiza dynamiczno-przestrzennych zjawisk gospodarczych w regionie.

10 Zadania badawcze (III) Kierunek badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji Zastosowanie metod logiki rozmytej i obliczeń ewolucyjnych, Komputerowe systemy wspomagania decyzji, Reprezentacja i pozyskiwanie wiedzy w systemach eksperckich.

11 Zadania badawcze (IV) Kierunek badawczy IV: Systemy zarządzania jakością i analizy ryzyka Zastosowanie metod statystycznych w systemach wspomagania decyzji, Wspomaganie decyzji w warunkach ryzyka.

12 Główne wyniki uzyskane w 2003 r. Cel: Omówienie głównych wyników naukowych, zastosowaniowych i wdrożeniowych uzyskanych w 2003 r. W układzie pracowni (zadań badawczych) Projekty międzynarodowe, granty, prace dla gospodarki itp.

13 Kierunek Badawczy I: Modelowanie matematyczne, optymalizacja i sterowanie Pracownia Modelowania i Optymalizacji Układów Dynamicznych Kierownik: Prof. dr hab. inż. Kazimierz Malanowski Zadanie badawcze: Modelowanie matematyczne i optymalizacja układów dynamicznych Uogólniono twierdzenia o istnieniu i jednoznaczności rozwiązań dla zagadnień termosprężystości dla materiałów z pamięcią kształtu oraz rozpatrzono możliwość ich zastosowania w problemach sterowania dla struktur zbudowanych z tych materiałów. Podano dostateczne warunki optymalności drugiego rzędu dla zadań sterowania optymalnego z ograniczeniami stanu wyrażone w terminach rozwiązalności pomocniczego równania Riccatiego i uwzględniające silnie aktywne ograniczenia. Opracowano metody rozwinięć asymptotycznych pozwalające na zastosowanie podejścia opartego na pochodnej topologicznej dla optymalizacji kształtu w problemach kontaktowych.

14 Kierunek Badawczy I: Modelowanie matematyczne, optymalizacja i sterowanie Pracownia Metod Obliczeniowych Optymalizacji Kierownik: Prof. dr hab. inż. Krzysztof C. Kiwiel Zadanie badawcze: Analiza i metody rozwiązywania zadań optymalizacji dyskretnej, optymalizacji nieróżniczkowalnej i aproksymacji modeli dynamicznych, Wprowadzono modyfikacje do schematów podziału w algorytmach sortowania i selekcji Quicksort i Quickselect i przedstawiono analizę ich efektywności, Kontynuowano prace dotyczące efektywnych, niegradientowych metod redukcji rzędu dynamicznych modeli liniowych, Zaproponowano efektywną i prostą w implementacji procedurę wyznaczania nastaw regulatora proporcjonalnego dla modelu z opóźnieniem. Kontynuowano prace dot. uogólnionych zadań odwrotnych dla zadań optymalizacji dyskretnej i pokazano metodę ich sprowadzania do liniowego zadania programowania binarnego. Kontynuowano prace dot. analizy przypadku średniego dla zadania pakowania zbioru, uzyskując wyniki opisującej zachowanie się, w przypadku średnim, wybranych charakterystyk zadania związanych z wartością rozwiązania optymalnego i szerzej funkcją celu zadania.

15 Kierunek Badawczy II: Metody analizy systemowej Pracownia Modelowania i Sterowania w Systemach Ekonomicznych Kierownik: Doc. dr hab. inż. Michał Inkielman Zadanie badawcze: Modele ekonomiczne w komputerowych narzędziach doradczych i eksperckich Prowadzono badania związków pomiędzy podażą oszczędności, depozytami, kredytem, długiem publicznym oraz stopą rynkową i stopami banku centralnego, Przedstawiono opis koncepcji analizy wielokryterialnej procesów dynamicznych, opartej na rozwinięciu modelu zbiorów efektywnych z dodatkowym parametrem stopniem efektywności, na dziedzinę czasu, Rozpatrywano zmiany ex post preferencji konsumpcyjnych w Polsce, Przeprowadzono analizę polityki stóp procentowych w Polsce w ostatnim dziesięcioleciu w celu identyfikacji preferencji w polityce monetarnej Dokonano analizy związków między inflacją a koniunkturą gospodarczą, Zweryfikowano optymalizacyjny model bezpiecznego poziomu zadłużenia i maksymalnych dopuszczalnych wydatków inwestycyjnych w gminie i powiecie i wdrożono model w dwu polskich miastach. Wykorzystano modelu bezpiecznego zarządzania długiem do zbadania kilku scenariuszy prywatyzacji zarządzania zasobem mieszkaniowym i jej wpływu na budżet miasta w perspektywie 12 lat.

16 Kierunek Badawczy II: Metody analizy systemowej Pracownia Modelowania Komputerowego Kierownik: Prof. dr hab. inż. Zbigniew Nahorski Zadanie badawcze: Modele komputerowe w ochronie środowiska i zdrowia Analizowano reguły rozliczania limitów emisji zanieczyszczeń przy dużej niepewności pomiaru emisji, proponując metodę uwzględniania w bilansie emisji niepewności pomiaru wynikającej z przyjętego ryzyka niespełnienia zadanych limitów. Rozważono zadania optymalizacji emisji, w którym zmiennymi decyzyjnymi są zarówno wielkości emisji, jak i niepewność pomiaru. Rozpatrywano handel pozwoleniami na emisję, proponując uwzględnienie niepewności w rozliczanych między stronami wielkościach emisji. Rozważania prowadzono na przykładzie rozliczania emisji gazów cieplarnianych, w dużej części we współpracy z Międzynarodowym Instytutem Stosowanej Analizy Systemowej (IIASA) w Austrii. Opracowano komputerowy model makroekonomiczny pozwalający na symulację rozwoju ekonomicznego przy wyczerpujących się zasobach naturalnych oraz wprowadzeniu ograniczeń na zanieczyszczenia środowiska,

17 Kierunek Badawczy II: Metody analizy systemowej c.d.: Kontynuowano prace dotyczące modelowania procesów oczyszczania ścieków oraz analizy technologii konwersji biomasy do metanolu. Prowadzono prace nad zastosowaniem modeli propagacji zanieczyszczeń atmosferycznych do wspomagania decyzji dotyczących planowania regionalnego, kontroli stanu jakości środowiska oraz sterowania emisją. Kontynuowano prace nad systemem decyzyjnym dla optymalnego wyboru technologii odsiarczania spalin w grupie zakładów energetyki zawodowej. Prowadzono prace nad możliwościami wykorzystania algorytmów genetycznych w zadaniach dotyczących kontroli jakości środowiska. Analizowano również możliwości wykorzystania dynamicznych modeli propagacji zanieczyszczeń do sterowania emisją w czasie rzeczywistym. Sformułowano warunki optymalności dla zadania sterowania, opracowano jego implementację numeryczną oraz przeprowadzono obliczenia testowe dla wybranych scenariuszy meteorologicznych oraz elektrowni. Prowadzono prace dotyczące wykorzystania pomiarów z monitoringu automatycznego do tworzenia modeli matematycznych systemu dystrybucji wody w miejskiej sieci wodociągowej oraz zmiany temperatury w atmosferze i glebie na przykładzie sieci wodociągowej w Rzeszowie. Kontynuowano prace związane z wdrażaniem bioenergii i technologii ogniw paliwowych, a szerzej - z transformacją z paliw kopalnych do wodorowych.

18 Kierunek Badawczy II: Metody analizy systemowej Pracownia Zastosowań Metod Badań Systemowych Kierownik: Dr inż. Jan Owsiński Zadanie badawcze: Zastosowania technik systemowych w zadaniach rozwoju uwzględniających aspekty przestrzenne i infrastrukturalne oraz dynamikę przemian gospodarczych Kontynuowano analizę statystyczną populacji jednostek administracyjnych Polski (województwa) w starym i nowym układzie terytorialnym z punktu widzenia ich jednorodności (typologia), Rozpatrywano modele, typu programowania matematycznego, rozwoju regionalnego, z szczególnym uwzględnieniem zagadnień ochrony środowiska i rozwoju zrównoważonego. Kontynuowano prace dot. koordynacji rozwoju sieci transportowej. Prowadzono prace dotyczące perspektyw rozwojowych związanych z sieciami komputerowymi, gospodarką wiedzy oraz społeczeństwem informacyjnym, Kontynuowano prace dotyczące głosowań i indeksów siły, Kontynuowano prace dot. analizy danych (analizy skupień) i ich zastosowań w podejmowaniu decyzji (przede wszystkim analiza struktury opinii grupowej). Kontynuowano prace dot. systemów analizy i syntezy informacyjnych aspektów systemów zarządzania, zwłaszcza w kontekście kolejnych wersji pakietu DIANA, ich testowania oraz wdrożeń.

19 Kierunek Badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji Pracownia Systemów Inteligentnych Kierownik: Prof. dr hab. inż. Janusz Kacprzyk Zadanie badawcze: Zastosowanie metod logiki rozmytej, sieci neuronowych i obliczeń ewolucyjnych Kontynuowano prace dotyczące jednolitej reprezentacji funkcji wyboru grupowego za pomocą funkcji agregującej zawierającej dwa operatory agregacji w postaci operatorów uporządkowanej średniej ważonej Yagera, Rozpatrzono relacje między podejściem do podejmowania decyzji opartym na funkcji użyteczności a podejściem opartym na dominacji sformułowanej w języku zbiorów przybliżonych Pawlaka. Zbadano przypadki funkcji użyteczności przedstawionej jako łączny operator agregacji, całka Sugeno i tzw. ordered weighted maximum (OWmax). Zaproponowano model podejmowania decyzji z użyciem miar możliwości i konieczności. Sformułowano model wielokryterialnego podejmowania decyzji, w którym struktura preferencji jest przedstawiona w postaci reguł typu jeżeli, to.

20 c.d. Kierunek Badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji Kontynuowano prace związane z zastosowaniem logiki rozmytej w kategoryzacji i przetwarzaniu informacji tekstowej, zaproponowano zastosowanie elastycznych operatorów agregacji do kategoryzacji tekstów, Kontynuowano również prace nad lingwistycznymi podsumowaniami danych. Zaproponowano rozszerzenie podejścia opartego na zastosowaniu reguł asocjacyjnych, Opracowano nowe modele indukcji reguł klasyfikacyjnych z danych, stosując przede wszystkim aparat teorii zbiorów przybliżonych Pawlaka; rozpatrzono przypadek zwykłych i tzw. gradualnych reguł rozmytych, Rozpatrzono zadanie klasyfikacji wielokryterialnej, wykorzystując model preferencji w postaci regułowej struktury preferencji, Kontynuowano prace dotyczące intuicjonistycznych zbiorów rozmytych ze szczególnym uwzględnieniem ich przydatności we wspomaganiu podejmowania decyzji; zaproponowano rozszerzenie kryteriów służących do oceny zbieżności preferencji grupy ekspertów o entropię oraz wprowadzono nowy wskaźnik podobieństwo, Kontynuowano prace dotyczące analizy właściwości metod mediany Kemeny ego i Litvaka, szczególnie ich aspektów obliczeniowych, Kontynuowano prace dotyczące metod uczenia maszynowego na podstawie przykładów.

21 Kierunek Badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji Pracownia Systemów Wiedzy i Sztucznej Inteligencji Kierownik: Prof. dr hab. inż. Zdzisław Bubnicki Zadanie badawcze: Nowe przypadki zastosowań metod sztucznej inteligencji do sterowania kompleksem operacji z reprezentacją wiedzy Rozpatrywano sterowanie kompleksem operacji opisanym relacyjną reprezentacją wiedzy z nieznanymi parametrami, zakładając, że wartości nieznanych parametrów są wartościami zmiennych niepewnych scharakteryzowanych rozkładami pewności podanymi przez eksperta. Rozpatrywano przypadek rozdziału ograniczonych zasobów, ze szczególnym uwzględnieniem rozdziału zasobów w zarządzaniu realizacją złożonego przedsięwzięcia. Dla kompleksu operacji równoległych sformułowano problem decyzyjny, polegający na wyznaczeniu rozdziału maksymalizującego wskaźnik pewności tego, że wymaganie użytkownika dotyczące czasu realizacji kompleksu będzie w przybliżeniu spełnione, opierając algorytm sterowania na pojęciu zmiennej niepewnej.

22 Kierunek Badawczy III: Komputerowe systemy wspomagania decyzji i sztucznej inteligencji c.d. Opracowano metodykę dekompozycji dla sterowania rozdziałem zasobów, przypadek sterowania dla struktury szeregowo-równoległej oraz koncepcję sterowania dla struktury złożonej z przenoszeniem zasobów w trakcie realizacji przedsięwzięcia. Rozpatrywano zadanie sterowania przepływem pracy w warunkach czasowych ograniczeń dostępu do zasobów systemu, opracowując metodykę wariantowania struktury przedsiębiorstwa wirtualnego, wyznaczając strategię sterowania oraz opracowując metody zautomatyzowanej syntezy procedur sterowania. Opracowano nowe heurystyczne algorytmy rozwiązania problemu szeregowania zadań z ruchomymi realizatorami dla kryterium w postaci sumy momentów zakończenia wykonywania zadań. Zaproponowano dwa algorytmy rozwiązania oparte na podejściu ewolucyjnym oraz wykorzystujące koncepcję symulowanego wyżarzania.

23 Kierunek Badawczy IV: Systemy zarządzania jakością i analizy ryzyka Pracownia Metod Stochastycznych Kierownik: Prof. dr hab. inż. Olgierd Hryniewicz Zadanie badawcze: Metody stochastyczne we wspomaganiu decyzji Rozpatrywano zagadnienia reprezentacji danych za pomocą liczb rozmytych, a w szczególności aproksymacji liczb rozmytych liczbami trapezoidalnymi oraz mierzenia odległości i porządkowania intuicjonistycznych liczb rozmytych, Zaproponowano zastosowanie intuicjonistycznych zbiorów rozmytych do wyszukiwania informacji w relacyjnych bazach danych. Podjęto prace nad modelem regresji liniowej dla nieprecyzyjnych danych. Przeprowadzono badania odporności estymacji w rozkładzie jednostajnym na zaburzenia założeń o niezależności obserwacji w próbie. Wskazano optymalną metodę kalibrowania procesu produkcji przy niesymetrycznej funkcji straty. Rozpatrywano problem posybilistycznego podejścia do decyzji bayesowskich w statystycznej analizie nieprecyzyjnych danych niezawodnościowych, a także zaproponowano rozmytą wersję testu niezależności chi-kwadrat Pearsona.

24 Kierunek Badawczy IV: Systemy zarządzania jakością i analizy ryzyka c.d. Zajmowano się problemem arbitrażowej wyceny opcji z zastosowaniem metody martyngałowej i metody Monte Carlo, rozszerzając model stochastycznego opisu instrumentu finansowego poprzez zastosowanie procesu Poissona z losowymi skokami, Kontynuowano prace nad wykorzystaniem estymatorów jądrowych do konstrukcji funkcji celu w zadaniach optymalizacyjnych, m.in. rozpatrzono zadanie bayesowskiej identyfikacji parametrycznej z wykorzystaniem niesymetrycznej funkcji strat, która znajduje zastosowanie w zadaniach sterowania optymalnego. Rozpatrywano optymalizację rozmieszczenia stacji bazowych systemu bezprzewodowego przekazu informacji i wykrywanie nietypowych transakcji finansowych.

25 Kierunek Badawczy IV: Systemy zarządzania jakością i analizy ryzyka Pracownia Wspomagania Decyzji w Warunkach Ryzyka Kierownik: Prof. dr inż. Roman Kulikowski Zadanie badawcze: Zarządzanie wiedzą z uwzględnieniem ryzyka Kontynuowano prace dot. wspomagania decyzji i zarządzania wiedzą z uwzględnieniem ryzyka dla systemów badawczych i edukacyjnych opartej na dwuczynnikowej funkcji użyteczności (użyteczności trwałego rozwoju), która uwzględnia długofalowy (strategiczny) zwrot na zainwestowanym kapitale (finansowym i intelektualnym) i tzw. zwrot najgorszego przypadku, grożącego bankructwem. Opracowano metodologię kooperacji nauki z gospodarką, gdy partnerzy podejmują tzw. joint ventures i dzielą się w sprawiedliwy (oparty na koncepcji Nasha) sposób osiągniętymi rezultatami, Kontynuowano prace dot. analizy finansowania przedsięwzięć innowacyjnych, gdy prawdopodobieństwa ich realizacji są oceniane przez ekspertów. Kontynuowano prace dot. funkcji użyteczności URS (ang. utility-return-safety), koncepcji rozwiązań kooperacyjnej teorii gier oraz wspomagania decyzjii z użyciem systemu komputerowego, Rozpatrywano zagadnienia wyceny obligacji katastroficznych dla różnych schematów wypłat zobowiązań emitenta.

26 Publikacje Ogółem: 241 Monografie - 15 Podręczniki (i obszerniejsze rozdziały) - 7 Publikacje w czasopismach recenzowanych o zasięgu międzynarodowym - 51 Publikacje w czasopismach recenzowanych krajowych - 4 Prace popularno-naukowe - 2 Doniesienia konferencyjne - 86 Inne publikacje - 76

27 Inne osiągnięcia Projekty międzynarodowe: Sterowanie zawartością węgla w atmosferze: niepewność i weryfikacja - wspólnie z International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA), Laxenburg, Austria. Kierownik projektu: Prof. dr hab. inż. Zbigniew Nahorski Zintegrowanie zarządzanie zasobami wodnymi w zlewniach transgranicznych (TRANSCAT) PR6 Kierownik projektu: Dr inż. Jan Owsiński

28 Inne osiągnięcia Projekty (granty) KBN: 5H02D01720: Aktywne zarządzanie inwestycjami finansowymi - wykorzystanie innowacyjnych metod analizy danych Kierownik projektu: Dr inż. Maciej Krawczak 4T11A00622 Metody optymalizacji nieróżniczkowalnej z przybliżonymi subgradientami Kierownik projektu: Prof. dr hab. inż. Krzysztof C. Kiwiel 4T11A0124: Rozwój metod optymalizacji kształtu opartych na pochodnej topologicznej dla zadań odwrotnych i nieliniowych (problemy kontaktowe) Kierownik projektu: Doc. dr hab.inż. Antoni Żochowski 3 P04G12024: Niepewność, weryfikacja i zarządzanie ryzykiem w ramach protokołu z Kioto. Kierownik projektu: Prof. dr hab. inż. Zbigniew Nahorski 3P04G08425: Zastosowanie metod geostatystycznych do opracowywania danych pomiarowych z monitoringu środowiska. Kierownik projektu: Dr inż. Jan Studziński.

29 Prace dla gospodarki Analiza skuteczności metody kontroli masy netto towarów paczkowanych dla wybranych linii produkcyjnych (dla HENKEL POLSKA S.A.) Kierownik tematu: Dr Przemysław Grzegorzewski Analiza danych dotycząca firm-marek reprezentowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych pod względem zmiennych ekonomicznych oraz zmiennych percepcji marki (opisanych metodologią Brand Asset Valuator), a także sporządzenie z tej analizy odpowiedniego raportu (dla UPSTAIRS YOUNG & RUBICAM Polska). Kierownik tematu: Dr inż. Wojciech Owsiński Modelowanie procesu realizacji projektu informatycznego wsparcia wyborów samorządowych 2002 r., jako działalności Organizacji Wirtualnej (dla PROKOM SOFTWARE S.A.). Kierownik tematu: Prof.dr hab.inż Olgierd Hryniewicz Udzielenie licencji nr na użytkowanie pakietu DIANA-9 w wersji edukacyjnej i nadzór autorski (dla Akademii Podlaskiej). Kierownik tematu: Dr inż. Edward Michalewski

30 Plany na przyszłość Kontynuacja prac z uwzględnieniem: Uwag Komisji Oceny ds. Przeglądu Placówek Wydziału IV, kierowanej przez prof. Daniela Bema, Sugestii Wydziału IV koncentracji jeszcze większej koncentracji badań. Dwa duże kierunki badawcze: Wspomaganie podejmowania decyzji z użyciem nowoczesnych technik informacyjnych, Analiza systemowa w ochronie środowiska i zrównoważonym rozwoju.

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH 1. Przedmiot nie wymaga przedmiotów poprzedzających 2. Treść przedmiotu Proces i cykl decyzyjny. Rola modelowania matematycznego w procesach decyzyjnych.

Bardziej szczegółowo

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Decyzyjnych Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl 2010 Kadra KSD profesor zwyczajny 6 adiunktów, w tym 1 z habilitacją 4 asystentów 7 doktorantów Wydział Elektroniki,

Bardziej szczegółowo

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz K.Pieńkosz Wprowadzenie 1 dr inż. Krzysztof Pieńkosz Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej pok. 560 A tel.: 234-78-64 e-mail: K.Pienkosz@ia.pw.edu.pl K.Pieńkosz Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3 SPIS TREŚCI

Spis treści 3 SPIS TREŚCI Spis treści 3 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 1. WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE JAKO DYSCYPLINA MATEMATYCZNA... Metody statystyczne w analizie i prognozowaniu zjawisk ekonomicznych... Badania statystyczne podstawowe

Bardziej szczegółowo

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw KATEDRA AUTOMATYKI kierownik katedry: dr hab. inż. Kazimierz Kosmowski, prof. nadzw. PG tel.: 058 347-24-39 e-mail: kazkos@ely.pg.gda.pl adres www: http://www.ely.pg.gda.pl/kaut/ Systemy sterowania w obiektach

Bardziej szczegółowo

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie Wykaz tabel Wykaz rysunków Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Wprowadzenie do eksploracji danych 1.2. Natura zbiorów danych 1.3. Rodzaje struktur: modele i wzorce 1.4. Zadania eksploracji danych 1.5. Komponenty

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Jacek Skorupski pok. 251 tel konsultacje: poniedziałek , sobota zjazdowa

Jacek Skorupski pok. 251 tel konsultacje: poniedziałek , sobota zjazdowa Jacek Skorupski pok. 251 tel. 234-7339 jsk@wt.pw.edu.pl http://skorupski.waw.pl/mmt prezentacje ogłoszenia konsultacje: poniedziałek 16 15-18, sobota zjazdowa 9 40-10 25 Udział w zajęciach Kontrola wyników

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Katedra Logistyki i Systemów Transportowych. Badania operacyjne. Dr inż.

Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Katedra Logistyki i Systemów Transportowych. Badania operacyjne. Dr inż. Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Badania operacyjne Dr inż. Artur KIERZKOWSKI Wprowadzenie Badania operacyjne związana jest ściśle z teorią podejmowania

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i bazy danych (wykład obowiązkowy dla wszystkich)

Algorytmy i bazy danych (wykład obowiązkowy dla wszystkich) MATEMATYKA I EKONOMIA PROGRAM STUDIÓW DLA II STOPNIA Data: 2010-11-07 Opracowali: Krzysztof Rykaczewski Paweł Umiński Streszczenie: Poniższe opracowanie przedstawia projekt planu studiów II stopnia na

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

4.1. Wprowadzenie...70 4.2. Podstawowe definicje...71 4.3. Algorytm określania wartości parametrów w regresji logistycznej...74

4.1. Wprowadzenie...70 4.2. Podstawowe definicje...71 4.3. Algorytm określania wartości parametrów w regresji logistycznej...74 3 Wykaz najważniejszych skrótów...8 Przedmowa... 10 1. Podstawowe pojęcia data mining...11 1.1. Wprowadzenie...12 1.2. Podstawowe zadania eksploracji danych...13 1.3. Główne etapy eksploracji danych...15

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku UCHWAŁA NR 26/2016 SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku w sprawie: określenia efektów kształcenia dla kierunku Mechatronika studia II stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI NA KIERUNKU ANALITYKA GOSPODARCZA 1.Modele wielorównaniowe. Ich rodzaje i zalecane metody estymacji

PROPOZYCJA ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI NA KIERUNKU ANALITYKA GOSPODARCZA 1.Modele wielorównaniowe. Ich rodzaje i zalecane metody estymacji PROPOZYCJA ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI NA KIERUNKU ANALITYKA GOSPODARCZA 1.Modele wielorównaniowe. Ich rodzaje i zalecane metody estymacji 2.Problem niesferyczności składnika losowego w modelach ekonometrycznych.

Bardziej szczegółowo

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r.

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r. System informatyczny wspomagający optymalizację i administrowanie produkcją i dystrybucją wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi subregionu centralnego i zachodniego województwa śląskiego Izabela Zimoch

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2011 Spis treści Wprowadzenie...11 Rozdział 1. Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu "Podstawy baz danych"

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu Podstawy baz danych PODSTAWY BAZ DANYCH 19. Perspektywy baz danych 1 Perspektywy baz danych Temporalna baza danych Temporalna baza danych - baza danych posiadająca informację o czasie wprowadzenia lub czasie ważności zawartych

Bardziej szczegółowo

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Książka jest nowoczesnym podręcznikiem przeznaczonym dla studentów uczelni i wydziałów ekonomicznych. Wykład podzielono na cztery części. W pierwszej

Bardziej szczegółowo

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Szymon Liszka, FEWE Piotr Kukla, FEWE Warszawa, 17 grudnia 2014 Zakres prezentacji Doświadczenia FEWE Rynek PGN Elementy standardu PGN na podstawie

Bardziej szczegółowo

S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE

S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE KATEDRA SYSTEMÓW DECYZYJNYCH POLITECHNIKA GDA N SKA S PECJALNO S C I NTELIGENTNE S YSTEMY D ECYZYJNE prof. dr hab. inz. Zdzisław Kowalczuk Katedra Systemów Decyzyjnych Wydział Elektroniki Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR

STUDIA I MONOGRAFIE NR STUDIA I MONOGRAFIE NR 21 WYBRANE ZAGADNIENIA INŻYNIERII WIEDZY Redakcja naukowa: Andrzej Cader Jacek M. Żurada Krzysztof Przybyszewski Łódź 2008 3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 7 SYSTEMY AGENTOWE W E-LEARNINGU

Bardziej szczegółowo

Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory

Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adrian@tempus.metal.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści 377 379 WSTĘP... 9

Spis treści 377 379 WSTĘP... 9 Spis treści 377 379 Spis treści WSTĘP... 9 ZADANIE OPTYMALIZACJI... 9 PRZYKŁAD 1... 9 Założenia... 10 Model matematyczny zadania... 10 PRZYKŁAD 2... 10 PRZYKŁAD 3... 11 OPTYMALIZACJA A POLIOPTYMALIZACJA...

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA w Warszawie STUDIUM MAGISTERSKIE Kierunek: Metody ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne Karol Walędzik Nr albumu: 26353 Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

MODELE I MODELOWANIE

MODELE I MODELOWANIE MODELE I MODELOWANIE Model układ materialny (np. makieta) lub układ abstrakcyjny (np..rysunki, opisy słowne, równania matematyczne). Model fizyczny (nominalny) opis procesów w obiekcie (fizycznych, również

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Informatyczne analiza, projektowanie, wdrażanie

Zintegrowane Systemy Informatyczne analiza, projektowanie, wdrażanie dr hab. Grzegorz Bartoszewicz, prof. nadzw. UEP Katedra Informatyki Ekonomicznej Zintegrowane Systemy Informatyczne analiza, projektowanie, wdrażanie Tematyka seminarium związana jest z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH

METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH PREZENTACJA SEPCJALNOŚCI: METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH WYDZIAŁ INFORMATYKI I KOMUNIKACJI KIERUNEK INFORMATYKA I EKONOMETRIA SEKRETARIAT KATEDRY BADAŃ OPERACYJNYCH Budynek D, pok. 621 e-mail

Bardziej szczegółowo

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16 Przegląd uwarunkowań i metod oceny efektywności wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budownictwie : praca zbiorowa / pod red. Joachima Kozioła. Gliwice, 2012 Spis treści WSTĘP 13 Bibliografia 16

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów automatyka i robotyka należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk technicznych i jest powiązany z takimi kierunkami studiów jak: mechanika

Bardziej szczegółowo

Dostawa oprogramowania. Nr sprawy: ZP /15

Dostawa oprogramowania. Nr sprawy: ZP /15 ........ (pieczątka adresowa Oferenta) Zamawiający: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu, ul. Staszica,33-300 Nowy Sącz. Strona: z 5 Arkusz kalkulacyjny określający minimalne parametry techniczne

Bardziej szczegółowo

Wielokryterialne wspomaganie decyzji Redakcja naukowa Tadeusz Trzaskalik

Wielokryterialne wspomaganie decyzji Redakcja naukowa Tadeusz Trzaskalik Wielokryterialne wspomaganie decyzji Redakcja naukowa Tadeusz Trzaskalik W książce autorzy przedstawiają dyskretne problemy wielokryterialne, w których liczba rozpatrywanych przez decydenta wariantów decyzyjnych

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy Matematyka

Zagadnienia na egzamin dyplomowy Matematyka INSTYTUT MATEMATYKI UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Zagadnienia na egzamin dyplomowy Matematyka Pytania kierunkowe Wstęp do matematyki 1. Relacja równoważności, przykłady relacji równoważności.

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka procesów przemysłowych Kod przedmiotu

Diagnostyka procesów przemysłowych Kod przedmiotu Diagnostyka procesów przemysłowych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Diagnostyka procesów przemysłowych Kod przedmiotu 06.0-WE-AiRP-DPP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Sztuczna inteligencja 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia

Bardziej szczegółowo

Algorytmy ewolucyjne optymalizacji wielokryterialnej sterowane preferencjami decydenta

Algorytmy ewolucyjne optymalizacji wielokryterialnej sterowane preferencjami decydenta Algorytmy ewolucyjne optymalizacji wielokryterialnej sterowane preferencjami decydenta Dr Janusz Miroforidis MGI Metro Group Information Technology Polska Sp. z o.o. listopad 2010 Wprowadzenie Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

w ekonomii, finansach i towaroznawstwie

w ekonomii, finansach i towaroznawstwie w ekonomii, finansach i towaroznawstwie spotykane określenia: zgłębianie danych, eksploracyjna analiza danych, przekopywanie danych, męczenie danych proces wykrywania zależności w zbiorach danych poprzez

Bardziej szczegółowo

Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1

Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1 Lista pracowników naukowo - dydaktycznych i obszary tematyczne prac doktorskich na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej 1 Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Dokt. Dokt.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Specjalność Optymalizacja Decyzji Menedżerskich. Katedra Badań Operacyjnych Uniwersytetu Łódzkiego

Specjalność Optymalizacja Decyzji Menedżerskich. Katedra Badań Operacyjnych Uniwersytetu Łódzkiego Specjalność Optymalizacja Decyzji Menedżerskich Katedra Badań Operacyjnych Uniwersytetu Łódzkiego Kilka słów o nas Katedra Badań Operacyjnych jest częścią Instytutu Ekonomik Stosowanych i Informatyki.

Bardziej szczegółowo

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska Jan Maciej Kościelny, Michał Syfert DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych Instytut Automatyki i Robotyki Plan wystąpienia 2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński Katowice GPW 2013 Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową Jan Studziński 1 1. Wstęp Cel pracy Usprawnienie zarządzania siecią wodociągową za pomocą nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Analiza danych Wstęp Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Różne aspekty analizy danych Reprezentacja graficzna danych Metody statystyczne: estymacja parametrów

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: AMA-2-311-MN-s Punkty ECTS: 6. Kierunek: Matematyka Specjalność: Matematyka w naukach technicznych i przyrodniczych

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: AMA-2-311-MN-s Punkty ECTS: 6. Kierunek: Matematyka Specjalność: Matematyka w naukach technicznych i przyrodniczych Nazwa modułu: teoria ryzyka Rok akademicki: 2013/2014 Kod: AMA-2-311-MN-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Matematyki Stosowanej Kierunek: Matematyka Specjalność: Matematyka w naukach technicznych i przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Robotyka. II stopień. Ogólnoakademicki. Stacjonarne/Niestacjonarne. Kierunkowy efekt kształcenia - opis WIEDZA

Automatyka i Robotyka. II stopień. Ogólnoakademicki. Stacjonarne/Niestacjonarne. Kierunkowy efekt kształcenia - opis WIEDZA Załącznik nr 7 do uchwały nr 509 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SEMINARIUM ZAKOPANE 2011. czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa

PROGRAM SEMINARIUM ZAKOPANE 2011. czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa czwartek, 1 grudnia 2011 r. Sesja przedpołudniowa 9.30 9.40: 9.40 10.10: 10.10 10.40: 10.40 11.00: Otwarcie seminarium Prof. dr hab. inż. Tadeusz Czachórski prof. dr hab. inż. Robert Schaeffer, prezentacja:

Bardziej szczegółowo

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Opis efektów dla kierunku Elektronika Studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K (po podkreślniku)

Bardziej szczegółowo

5. Wprowadzenie do prawdopodobieństwa Wprowadzenie Wyniki i zdarzenia Różne podejścia do prawdopodobieństwa Zdarzenia wzajemnie wykluczające się i

5. Wprowadzenie do prawdopodobieństwa Wprowadzenie Wyniki i zdarzenia Różne podejścia do prawdopodobieństwa Zdarzenia wzajemnie wykluczające się i Spis treści Przedmowa do wydania polskiego - Tadeusz Tyszka Słowo wstępne - Lawrence D. Phillips Przedmowa 1. : rola i zastosowanie analizy decyzyjnej Decyzje złożone Rola analizy decyzyjnej Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ Jak określa się inteligencję naturalną? Jak określa się inteligencję naturalną? Inteligencja wg psychologów to: Przyrodzona, choć rozwijana w toku dojrzewania i uczenia

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Metody Ilościowe w Socjologii

Metody Ilościowe w Socjologii Metody Ilościowe w Socjologii wykład 4 BADANIA OPERACYJNE dr inż. Maciej Wolny AGENDA I. Badania operacyjne podstawowe definicje II. Metodologia badań operacyjnych III. Wybrane zagadnienia badań operacyjnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński Zarządzanie ryzykiem Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zaprezentowanie studentom podstawowych pojęć z zakresu ryzyka w działalności

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Instytut Matematyczny Uniwersytet Wrocławski. Zakres egzaminu magisterskiego. Wybrane rozdziały anazlizy i topologii 1 i 2

Instytut Matematyczny Uniwersytet Wrocławski. Zakres egzaminu magisterskiego. Wybrane rozdziały anazlizy i topologii 1 i 2 Instytut Matematyczny Uniwersytet Wrocławski Zakres egzaminu magisterskiego Wybrane rozdziały anazlizy i topologii 1 i 2 Pojęcia, fakty: Definicje i pojęcia: metryka, iloczyn skalarny, norma supremum,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ

INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ INFORMATYKA i FINANSE KATEDRA INFORMATYKI TEORETYCZNEJ dr hab. Czesław Bagiński, prof. PB Kierownik KIT dr hab. Wiktor Dańko, prof. PB dr hab. Piotr Grzeszczuk, prof. PB dr Ryszard Mazurek dr Jolanta Koszelew

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Kierunkowy efekt

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA (ELEKTROTECHNIKA II ST) 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07

Bardziej szczegółowo

Systemy Informatyki Przemysłowej

Systemy Informatyki Przemysłowej Systemy Informatyki Przemysłowej Profil absolwenta Profil absolwenta Realizowany cel dydaktyczny związany jest z: tworzeniem, wdrażaniem oraz integracją systemów informatycznych algorytmami rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

Algorytm indukcji klasyfikatora za pomocą EA z automatycznym przełączaniem ukierunkowań

Algorytm indukcji klasyfikatora za pomocą EA z automatycznym przełączaniem ukierunkowań Algorytm indukcji klasyfikatora za pomocą EA z automatycznym przełączaniem ukierunkowań Anna Manerowska, Michal Kozakiewicz 2.12.2009 1 Wstęp Jako projekt na przedmiot MEUM (Metody Ewolucyjne Uczenia Maszyn)

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

doc. dr Beata Pułska-Turyna Zarządzanie B506 mail: mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505.

doc. dr Beata Pułska-Turyna Zarządzanie B506 mail: mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505. doc. dr Beata Pułska-Turyna Zakład Badań Operacyjnych Zarządzanie B506 mail: turynab@wz.uw.edu.pl mgr Piotr J. Gadecki Zakład Badań Operacyjnych Zarządzania B 505. Tel.: (22)55 34 144 Mail: student@pgadecki.pl

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Ekonometria dynamiczna i finansowa Kod przedmiotu

Ekonometria dynamiczna i finansowa Kod przedmiotu Ekonometria dynamiczna i finansowa - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ekonometria dynamiczna i finansowa Kod przedmiotu 11.5-WK-IiED-EDF-W-S14_pNadGenMOT56 Wydział Kierunek Wydział Matematyki,

Bardziej szczegółowo

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Dorota Witkowska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wprowadzenie Sztuczne

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1. Znaczenie i cele logistyki 15 1.1. Definicje i etapy rozwoju logistyki 16 1.2. Zarządzanie logistyczne 19 1.2.1. Zarządzanie przedsiębiorstwem 20 1.2.2. Czynniki stymulujące

Bardziej szczegółowo

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Adam Stawowy Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Summary: We present a meta-heuristic to combine Monte Carlo simulation with genetic algorithm for Capital

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Zakład Sterowania Systemów

Zakład Sterowania Systemów Zakład Sterowania Systemów Zespół ZłoŜonych Systemów Kierownik zespołu: prof. dr hab. Krzysztof Malinowski Tematyka badań i prac dyplomowych: Projektowanie algorytmów do podejmowania decyzji i sterowania

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Gdańsk, 08.05.2012 1. STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: SYSTEMY WSPOMAGANIA DECYZJI. Kod przedmiotu: Ecs 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny. Kierunek: Mechatronika 5. Specjalność: Techniki Komputerowe

Bardziej szczegółowo

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z podstawowymi metodami i technikami analizy finansowej na podstawie nowoczesnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Zarządzanie projektem europejskim / redakcja naukowa Michał Trocki ; [autorzy Emil Bukłaha, Włodzimierz Dzierżanowski, Bartosz Grucza, Mateusz Juchniewicz, Waldemar Rogowski, Alicja Ryszkiewicz, Anna Siejda,

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Układ sterowania płaszczyzną sterową o podwyższonej niezawodności 1. Analiza literatury. 2. Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa

SPIS TREŚCI. Przedmowa SPIS TREŚCI Przedmowa Rozdział 1 Przedmiot nauk o zarządzaniu 1.1. Identyfikacja organizacji w ujęciu wielowymiarowym 1.2. Charakterystyka szkół w naukach o zarządzaniu 1.3. Zakres analizy organizacji

Bardziej szczegółowo

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH Konferencja Ogólnopolska Statystyka publiczna w służbie samorządu terytorialnego Wrocław, dn. 7-8 marca 2011 r. MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW Dominika Rogalińska Departament Badań Regionalnych

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa 11

Spis treści. Przedmowa 11 Przedmowa 11 1. Wprowadzenie 15 1.1. Początki rynków finansowych 15 1.2. Konferencja w Bretton Woods 17 1.3. Początki matematyki finansowej 19 1.4. Inżynieria finansowa 23 1.5. Nobel'97 z ekonomii 26 1.6.

Bardziej szczegółowo

Prof. Stanisław Jankowski

Prof. Stanisław Jankowski Prof. Stanisław Jankowski Zakład Sztucznej Inteligencji Zespół Statystycznych Systemów Uczących się p. 228 sjank@ise.pw.edu.pl Zakres badań: Sztuczne sieci neuronowe Maszyny wektorów nośnych SVM Maszyny

Bardziej szczegółowo

Systemy wspomagania decyzji Kod przedmiotu

Systemy wspomagania decyzji Kod przedmiotu Systemy wspomagania decyzji - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Systemy wspomagania decyzji Kod przedmiotu 06.9-WM-ZIP-D-06_15W_pNadGenG0LFU Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki)

Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) Obszar kształcenia: nauki techniczne. Dziedzina: nauki techniczne. Dyscyplina: Automatyka i Robotyka MNiSW WI PP Symb. Efekt kształcenia

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Warszawa 2002 Recenzenci doc. dr. inż. Ryszard Mizera skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT OKŁADKI GrafComp,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem

Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem Załącznik nr 1 Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem 1) Strategia i procesy zarządzania rodzajami ryzyka. Podejmowanie ryzyka zmusza Bank do koncentrowania uwagi na powstających zagrożeniach,

Bardziej szczegółowo