Energetyka biomasowa Opracowane głównie na podstawie materiałów prof. Popczyka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Energetyka biomasowa Opracowane głównie na podstawie materiałów prof. Popczyka"

Transkrypt

1 Energetyka biomasowa Opracowane głównie na podstawie materiałów prof. Popczyka dr inż. Grzegorz Barzyk dr Barzyk Consulting 1

2 W dziedzinie stosowanych w praktyce technologii energetycznego wykorzystania biomasy obserwuje się następujące rozwiązania: - współspalanie węgla z biomasą (tzw. co-firing), - bezpośrednie spalanie biomasy (słomy w balotach, drewna w formie zrębków, osadów ściekowych w formie granulatu, trocin w formie brykietów); -zgazowanie biomasy -przetwarzanie na biogaz 2

3 Biomasa wykorzystywana do celów energetycznych nazywana jest biopaliwem. Biomasę można pogrupować w następujący sposób: odpady leśne, ścinki, kora, zieleń, liście, gałęzie, odpady drewna z przemysłu papierniczego i meblarskiego, odpady z likwidacji upraw ogrodniczych, odpady drewna (trociny, pył szlifierski), drewno rozbiórkowe oraz z opakowań, rolnicza (z upraw, produkcji żywności i hodowli zwierzęcej), inna biomasa roślinna powstająca w czasie uprawy i pozyskania, oraz przetwarzania przemysłowego produktów (siano, słoma, kiszonka, konopie, kukurydza, trzcina cukrowa i bagienna, łuski itp.), uprawy energetyczne (trawy, wierzba, topola, eukaliptus, słomy, ziarna upraw zbożowych), inne paliwa biopochodne (papier i karton, stałe odpady komunalne MSW, paliwa RDF, osady ściekowe).. 3

4 Paliwa drugiej generacji Nie ma jeszcze warunków do jednoznacznego zdefiniowania paliw drugiej generacji. Rolnicy definiują na przykład paliwa drugiej generacji jako te, których produkcja nie jest konkurencyjna względem produkcji żywności. Energetycy natomiast jako te, które mają wysoki (na przykład 1,6) stosunek energii na wyjściu z procesu pozyskiwania paliwa do energii włożonej. 4

5 Występuje trudność w odpowiedzi na pytanie: Do jakich paliw, pierwszej czy drugiej generacji, zaliczyć biopaliwa? Na przykład biogaz w klasyfikacji europejskiej jest zaliczany zarówno do paliw pierwszej jak i drugiej generacji W pierwszym segmencie są: gaz wysypiskowy, z oczyszczalni ścieków, z biogazowni utylizujących odpady rolnicze i z przetwórstwa rolno-spożywczego W drugim segmencie będzie natomiast (po skomercjalizowaniu technologii na skalę rynkowa) biogaz ze zgazowania celulozy (słoma, drewno, wytłoki z trzciny cukrowej) 5

6 Wg prof. Popczyka biogaz produkowany z całych roślin energetycznych zielonych (takich jak kukurydza, buraki pastewne/półcukrowe i inne) w procesie zgazowania biologicznego (fermentacyjnego), i ewentualnie oczyszczony do postaci gazu ziemnego wysokometanowego, jest paliwem drugiej generacji Biopaliwa płynne (etanol i estry) produkowane obecnie z ziarna zbóż (takich jak kukurydza, pszenica i inne) oraz rzepaku są paliwami pierwszej generacji Zarówno biogaz jak i paliwa płynne, które będą produkowane w nadchodzacych latach z celulozy, będą jednolicie paliwami drugiej generacji 6

7 7

8 Budowa sieciowych struktur biznesowych: gminne strefy energetyczne, rolnicze grupy producenckie, sieci małych wytwórni biopaliw (pierwszej i drugiej generacji), sieci stacji paliwowych (pierwszej i drugiej generacji) 8

9 Unijny Pakiet energetyczno-klimatyczny 3x20 Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Ustawy: Prawo energetyczne, Prawo budowlane Polski (narodowy) system wsparcia energetyki odnawialnej Program Innowacyjna Energetyka. Rolnictwo Energetyczne Polska prezydencja UE (2011 rok) 9

10 Temperatura w strefie utleniania powinna być utrzymana w zakresie oC (dla biopaliwa nie może przekroczyć 1000oC). Gdy jest niższa od zalecanej wartości, dwutlenek węgla nie jest całkowicie redukowany do tlenku węgla, nawet jeśli czas kontaktu CO2 z węglem zawartym w paliwie jest długi. Jeśli temperatura przekracza wartość wymaganą, to popiół topi się i formuje się żużel, powodujący zawieszanie wsadu w strefie redukcji i w konsekwencji zatykanie przepływu gazu 10

11 11

12 12

13 Powstawanie biogazu Jak sama nazwa wskazuje, biogaz powstaje w procesie biologicznym. Z masy organicznej przy braku obecności tlenu powstaje mieszanina gazów, tak zwany biogaz. Ten szeroko rozpowszechniony w przyrodzie proces odbywa się na przykład na torfowiskach, na dnie mórz, w gnojowicy oraz w żwaczach przeżuwaczy. Masa organiczna zamienia się prawie w całości w biogaz i oprócz tego powstają dodatkowo niewielkie ilości nowej biomasy lub ciepła. 13

14 Utworzona mieszanina gazów w około dwóch trzecich składa się z metanu i w około jednej trzeciej z dwutlenku węgla. Oprócz tego w biogazie znajdują się jeszcze niewielkie ilości wodoru, siarkowodoru, amoniaku i innych gazów śladowych. Aby uzmysłowić sobie proces powstawania biogazu, możemy go podzielić na kilka etapów: 14

15 W pierwszym etapie, hydrolizie, dochodzi do rozkładu złożonych związków materiału wyjściowego (np. węglowodanów, białek, tłuszczy) na proste związki organiczne (np. aminokwasy, cukier, kwasy tłuszczowe). Uczestniczące w tym procesie bakterie uwalniają enzymy, które rozkładają materiał na drodze reakcji biochemicznych. 15

16 Następnie utworzone produkty pośrednie rozkładają się w tak zwanej fazie zakwaszania przy udziale bakterii kwasotwórczych na kwasy tłuszczowe (kwas octowy, propionowy i masłowy) oraz dwutlenek węgla i wodór. Oprócz tego powstają niewielkie ilości kwasu mlecznego i alkoholu. Produkty te w następnej fazie tworzenia się kwasu octowego, przy udziale bakterii zamieniają się w substancje poprzedzające powstanie biogazu (kwas octowy, wodór i dwutlenek węgla). Ponieważ zbyt wysoka zawartość wodoru szkodzi bakteriom octowym, muszą one współpracować z bakteriami metanowymi. 16

17 Podczas tworzenia metanu zużywają one wodór i przez to zapewniają odpowiednie warunki do życia bakterii octowych. W kolejnej fazie, metanogonezie, ostatnim etapie tworzenia biogazu, z produktów acetogenezy powstaje metan. 17

18 Jeśli cztery etapy rozkładu przebiegają wspólnie w jednym fermentatorze, mówimy wtedy o instalacjach jednozakresowych. Ponieważ bakterie z poszczególnych etapów posiadają różne wymagania co do swoich warunków życia, musimy w tym miejscu znaleźć odpowiedni kompromis. Ponieważ bakterie metanowe są najbardziej wrażliwe na zakłócenia i namnażają się bardzo wolno, warunki środowiskowe w takich systemach będziemy dopasowywać do tych właśnie bakterii. Natomiast w instalacjach dwuzakresowych hydroliza i zakwaszanie są rozdzielone następującymi po sobie zakresami rozkładu. Dzięki temu możliwe jest lepsze dopasowanie warunków otoczenia do określonych grup bakterii oraz możliwe jest uzyskanie lepszej skuteczności rozkładu. 18

19 W opisie warunków środowiskowych musimy rozróżnić fermentację mokrą od fermentacji suchej, ponieważ głównie ze względu na zawartość wodoru wynikają między nimi różnice. W praktyce przyjęto się, że o fermentacji mokrej mówimy wtedy, gdy zawartość masy suchej w fermentorze wynosi od 12 do 15% i przy tej zawartości wody możliwe jest pompowanie materiału. Jeśli zawartość masy suchej wzrośnie powyżej 16%, to materiał przeważnie traci zdolność do pompowania i mówimy wtedy o fermentacji suchej. 19

20 Ilość biogazu, jaką możemy wyprodukować w instalacji biogazowej zależy zasadniczo od składu podawanych podłoży. W praktyce wykonanie odpowiednich obliczeń jest praktycznie niemożliwe, ponieważ z reguły nie znamy stężeń poszczególnych substancji pokarmowych wchodzących w skład przeważnie podłoży mieszanych. Ponadto we wszystkich obliczeniach tego rodzaju przyjmuje się stan stuprocentowego rozkładu substancji organicznej, co w praktyce jest niemożliwe. (występują także inne czynniki, takie jak czas aktywności podłoży w reaktorze, zawartość substancji suchej, ewent. występujące inhibitory i temperatura fermentacji). 20

21 21

22 22

23 Plony kukurydzy zbierane na hektar z roku na rok są różne, ale jeśli wyciągniemy średnią, to wynoszą one 45 t świeżej masy (sm). Zbiór ziaren żyta wynosi w przybliżeniu od 5 do 6 t na hektar, stosunek ziarna do słomy wynosi około 1:1,6. Daje to łączny zbiór w ilości od 13 do 15 t suchej masy na hektar. Zbiory buraka są różne w zależności od warunków glebowych i w przypadku buraka cukrowego wynoszą od 500 do 600 dt/ha (600 do 700 dt/ha dla pastewnych a nawet 900 dt/ha dla roślin o zwiększonej masie) 23

24 Wykorzystanie biogazu odbywa się przede wszystkim w silnikach spalinowych napędzających generatory prądotwórcze. W przyszłości będzie też istnieć możliwość stosowania biogazu w mikroturbinach gazowych, ogniwach paliwowych oraz silnikach Stirlinga. Również i te techniki są służą w pierwszej kolejności przetwarzaniu uzyskanego biogazu w energię elektryczną. Dalsza możliwość wykorzystania istnieje w wyłącznym termicznym stosowaniu go w przystosowanych do tego urządzeniach spalających wzgl. kotłach grzewczych. Do opcjonalnych możliwości zastosowania biogazu należą także zastosowanie go jako paliwa do napędzania pojazdów spalinowych lub zasilania przy jego pomocy sieci gazu ziemnego. 24

25 Bezpośrednie wykorzystanie uzyskanego gazu surowego z zasady nie jest możliwe ze względu na obecne w gazie różne, specyficzne dla biogazu składniki jak np. siarkowodór. Z tego powodu biogaz poddawany jest oczyszczaniu, które traktowane jest jako warunek do możliwości wykorzystania biogazu. 25

26 Biogaz nasycony jest parą wodną i obok metanu (CH4) oraz dwutlenku węgla (CO2) zawiera m.in. także śladowe ilości siarkowodoru (H2S). Siarkowodór jest toksyczny i ma nieprzyjemny zapach zepsutych jaj. Poprzez połączenie siarkowodoru oraz zawartej w biogazie pary wodnej dochodzi do powstawania kwasu siarkowego. Kwasy działają negatywnie na stosowane do obróbki biogazu silniki jak i dołączone do nich elementy (instalacja gazownicza, instalacja odprowadzająca spaliny itd.). Z tego powodu w rolniczych instalacjach biogazu przeprowadza się odsiarczanie i wysuszanie uzyskiwanego biogazu. W zależności od zawartych w biogazie domieszek innych substancji lub stosowanej technologii korzystania z biogazu (np. ogniwa paliwowe) może okazać się konieczne przeprowadzenie dalej idącego jego uzdatniania. 26

27 Producenci elektrociepłowni blokowych stawiają pewne wymagania minimalne wobec właściwości stosowanych paliw gazowych. Zasada ta obowiązuje także przy zastosowaniu biogazu. Właściwości paliwa gazowego powinny zostać zachowane, by uniknąć wzmożonej częstotliwości konserwacji lub uszkodzenia silników. Przykład takich minimalnych właściwości stosowanego paliwa gazowego został przedstawiony w tabeli. 27

28 28

29 ZASTOSOWANIE Wykorzystanie przez sprzężenie mocy i ciepła Oddawanie biogazu do sieci gazu ziemnego Paliwo dla pojazdów silnikowych Zasilanie ogniw paliwowych 29

30 ZASTOSOWANIE Kotłownia zrębkowa 30

31 Dziękuję za uwagę 31

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne:

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne: Energia z biomasy Pojecie biomasy: Biomasa to substancja organiczna pochodzenia roślinnego, powstająca poprzez fotosyntezę. Do biomasy zaliczamy również odpady z produkcji zwierzęcej oraz gospodarki komunalnej

Bardziej szczegółowo

Stanisław Wójtowicz KUKURYDZA I SORGO JAKO CELOWE SUBSTRATY DO PRODUKCJI BIOGAZU

Stanisław Wójtowicz KUKURYDZA I SORGO JAKO CELOWE SUBSTRATY DO PRODUKCJI BIOGAZU RAGT Semences Polska Sp. z o.o. ul. Sadowa 10 A, 87-148 Łysomice tel/ fax. (056) 678-32-79, 678-32-07 e-mail: ragt_pl@to.onet.pl Stanisław Wójtowicz KUKURYDZA I SORGO JAKO CELOWE SUBSTRATY DO PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jacek Dach, mgr inż. Andrzej Lewicki, dr inż. Krzysztof Pilarski

Dr hab. inż. Jacek Dach, mgr inż. Andrzej Lewicki, dr inż. Krzysztof Pilarski ANALIZA UZYSKU BIOGAZU I METANU Z ŻYTA MIESZAŃCOWEGO (GPS I ŚRUTA ZIARNA), KISZONKI KUKURYDZY ORAZ RÓŻNYCH MIESZANIN TYCH SUBSTRATÓW Dr hab. inż. Jacek Dach, mgr inż. Andrzej Lewicki, dr inż. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Cena odpadu netto z opłatą

Cena odpadu netto z opłatą Cennik składowania z uwzględnieniem cen i opłaty środowiskowej obowiązujący od dnia 01 stycznia 2014 r. Ceny zawierają odpis na fundusz rekultywacyjny w wysokości 5,23 zł za 1 tonę odpadu. Lp. Kod odpadu

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

Biomasa w odpadach komunalnych

Biomasa w odpadach komunalnych Otwarte seminaria 2012 Biomasa w odpadach komunalnych mgr inż. Oktawian Pastucha Centralne Laboratorium Plan seminarium Podstawowe definicje określające biomasę oraz odpady komunalne występujące w prawie

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Elżbieta Budka I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 30 listopada 2010 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice

Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice J. Bargiel, H. Grzywok, M. Pyzik, A. Nowak, D. Góralski Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice Streszczenie W artykule przedstawiono główne elektroenergetyczne innowacyjne realizacje

Bardziej szczegółowo

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym Coraz częściej jako paliwo stosuje się biokomponenty powstałe z roślin oleistych. Nie mniej jednak właściwości fizykochemiczne oleju napędowego i oleju powstałego z roślin znacząco różnią się miedzy sobą.

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ ENERGETYCZNY GOSPODARKI KOMUNALNEJ

POTENCJAŁ ENERGETYCZNY GOSPODARKI KOMUNALNEJ VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot 16-18 grudnia 2013 POTENCJAŁ ENERGETYCZNY GOSPODARKI KOMUNALNEJ ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki ściekowej Andrzej Wójtowicz SAMORZĄD JAKO KONSUMENT I PRODUCENT ENERGII

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Karta informacyjna dla przedsięwzięcia Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Zawartość karty informacyjnej Karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument, składany

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie inwestycji w odnawialne źródła energii w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Dofinansowanie inwestycji w odnawialne źródła energii w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Dofinansowanie inwestycji w odnawialne źródła energii w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Dr inŝ. Dariusz Wojtasik Oś priorytetowa IX Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku

Bardziej szczegółowo

OPINIA NAUKOWA. przydatności instalacji BIONOR Sludge do utylizacji osadów w małych gminnych oczyszczalniach ścieków

OPINIA NAUKOWA. przydatności instalacji BIONOR Sludge do utylizacji osadów w małych gminnych oczyszczalniach ścieków Częstochowa, 27.02.2015 Prof. dr hab. inż. January Bień Prof. dr hab. inż. Małgorzata Kacprzak Prof. nzw. dr hab. inż. Tomasz Kamizela Dr Anna Grobelak OPINIA NAUKOWA przydatności instalacji BIONOR Sludge

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i metody kalkulacji

Rodzaje i metody kalkulacji Opracowały: mgr Lilla Nawrocka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w Miętnem mgr Maria Rybacka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin Dominika Sowa Szczecin, 8 maj 2014 Program prezentacji: 1. Definicja substancji i mieszanin chemicznych wg Ustawy o substancjach chemicznych

Bardziej szczegółowo

Biogazownia rolnicza - model niezależnie energetycznej gminy. Patryk Stasiak Polska Grupa Biogazowa

Biogazownia rolnicza - model niezależnie energetycznej gminy. Patryk Stasiak Polska Grupa Biogazowa Biogazownia rolnicza - model niezależnie energetycznej gminy Patryk Stasiak Polska Grupa Biogazowa 1 Plan prezentacji 1. Elektrociepłownia na biogaz 2. Lokalizacja inwestycji 3. Surowce do produkcji biogazu

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna przedsięwzięcia Przebudowa budynku warsztatu

Karta informacyjna przedsięwzięcia Przebudowa budynku warsztatu Karta informacyjna przedsięwzięcia Przebudowa budynku warsztatu Realizowanego na działce numer 33/4, k.m. 4, obręb Wojnowice ul. Ogrodowa 1, 47 470 Wojnowice gmina Krzanowice powiat raciborski województwo

Bardziej szczegółowo

Ciepło systemowe na rynku energii w przyszłości skutki pakietu energetyczno-klimatycznego

Ciepło systemowe na rynku energii w przyszłości skutki pakietu energetyczno-klimatycznego Ciepło systemowe na rynku energii w przyszłości skutki pakietu energetyczno-klimatycznego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Sosnowiec 17 listopada 2009 Zawartość prezentacji 1. Implikacje pakietowe

Bardziej szczegółowo

Dynamika wzrostu cen nośników energetycznych

Dynamika wzrostu cen nośników energetycznych AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 13 Dynamika wzrostu cen nośników energetycznych W 880.13 2/24 SPIS TREŚCI 13.1

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ I GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ Sp. z o.o.

PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ I GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ Sp. z o.o. PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ I GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ Sp. z o.o. 18-500 KOLNO ul. Witosa 4 NIP 291-01-12-895 REGON 451086334 Konto BS Kolno 84 8754 0004 0000 7100 2000 0010 Tel. (0-86) 278-31-79

Bardziej szczegółowo

Biogazownie rolnicze w Polsce. opracowała Ineza Wilkowska

Biogazownie rolnicze w Polsce. opracowała Ineza Wilkowska Biogazownie rolnicze w Polsce opracowała Ineza Wilkowska Spis treści 1. Co to jest biogazownia rolnicza? 2. Definicja biogazu. 3. Skład biogazu. 4. Główne surowce do produkcji biogazu. 5. Uprawy energetyczne.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja obejmuje następujące części:

Dokumentacja obejmuje następujące części: Załącznik nr 6 WYMAGANIA, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ DOKUMENTACJA NIEZBĘDNA DO OCENY SUBSTANCJI CZYNNEJ JAKĄ SĄ MIKROORGANIZMY, W TYM TAKŻE WIRUSY I GRZYBY, ZAWARTE W PRODUKCIE BIOBÓJCZYM Wymagania ogólne.

Bardziej szczegółowo

Raport z realizacji Planu działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP) dla Miasta Bydgoszczy na lata 2012 2020

Raport z realizacji Planu działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP) dla Miasta Bydgoszczy na lata 2012 2020 Raport z realizacji Planu działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP) dla Miasta Bydgoszczy na lata 2012 2020 FORUM Bydgoskie Dni Energii Roman Adrych Główny specjalista ds. zarządzania energią Energetyk

Bardziej szczegółowo

PRZEDMOWA... 11 WYKAZ

PRZEDMOWA... 11 WYKAZ Spis treści PRZEDMOWA... 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ... 15 ROZDZIAŁ 1 Jerzy Chojnacki AGREGATOWANIE SPRZĘTU ROLNICZEGO... 19 1.1. ZASADY ZESTAWIANIA AGREGATÓW CIĄGNIKOWYCH... 20 1.2. UWARUNKOWANIA ROLNICTWA

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE DLA OSÓB ZAJMUJĄCYCH SIĘ EKSPLOATACJĄ URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI OBJĘTE TEMATYKĄ EGZAMINACYJNĄ W ZAKRESIE ZNAJOMOŚCI:

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE DLA OSÓB ZAJMUJĄCYCH SIĘ EKSPLOATACJĄ URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI OBJĘTE TEMATYKĄ EGZAMINACYJNĄ W ZAKRESIE ZNAJOMOŚCI: Przez osoby na stanowisku Eksploatacji zasady budowy, działania oraz warunki techniczne obsługi urządzeń, instalacji i sieci energetycznych. zasady eksploatacji oraz instrukcje eksploatacji urządzeń, instalacji

Bardziej szczegółowo

REGIONALNA KONCEPCJA WTÓRNEGO WYKORZYSTANIA ODPADÓW ORGANICZNYCH DO PRODUKCJI ENERGII

REGIONALNA KONCEPCJA WTÓRNEGO WYKORZYSTANIA ODPADÓW ORGANICZNYCH DO PRODUKCJI ENERGII ONE WORLD PL Zbiorniki kontenerowe do fermentacji z możliwością rozszerzenia w zestawy od 3 do 10 kontenerów REGIONALNA KONCEPCJA WTÓRNEGO WYKORZYSTANIA ODPADÓW ORGANICZNYCH DO PRODUKCJI ENERGII Odpady

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 WYKAZ STOSOWANYCH OZNACZEŃ... 13

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 WYKAZ STOSOWANYCH OZNACZEŃ... 13 Spis treści 5 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 WYKAZ STOSOWANYCH OZNACZEŃ... 13 CZĘŚĆ I. ŹRÓDŁA ENERGETYKI KONWENCJONALNEJ... 21 11. CHARAKTERYSTYKA PALIW STAŁYCH... 23 11.1. Wprowadzenie... 23 11.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic

Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic Gazowa pompa ciepła różni się od pompy ciepła zasilanej energią elektryczną tym, że jej kompresor napędzany jest przez silnik gazowy. Agregat GHP (gazowej pompy ciepła)

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna jako lokomotywa rozwoju lokalnego

Energia odnawialna jako lokomotywa rozwoju lokalnego INICJATYWA ZIELONA LOKOMOTYWA Energia odnawialna jako lokomotywa rozwoju lokalnego KONCEPCJA Kocioł Obsługa Paliwo Oprawa rynkowa Finansowanie Produkcja paliw BPS Obudowa Design Odbiór popiołu Różnorodność

Bardziej szczegółowo

Stopy żelaza. Stale Staliwa Żeliwa

Stopy żelaza. Stale Staliwa Żeliwa Stopy żelaza Stale Staliwa Żeliwa 1. Stale są to stopy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, zawierające do 2% C, które w procesie wytwarzania podlegają przeróbce plastycznej, np.: walcowaniu, ciągnieniu,

Bardziej szczegółowo

Możliwości produkcji i

Możliwości produkcji i Możliwości produkcji i wykorzystania granulatu drzewnego w województwie pomorskim Edmund Wach, Izabela Kołacz Bałtycka Agencja Poszanowania Energii SA 1. Charakterystyka i produkcja granulatu 2. Potencjał

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. Rozliczenie podatników podatku dochodowego od osób prawnych uzyskujących przychody ze źródeł, z których dochód jest wolny od podatku oraz z innych źródeł Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 24/2010 Wójta Gminy Pawonków z dnia 30 kwietnia 2010r.

ZARZĄDZENIE NR 24/2010 Wójta Gminy Pawonków z dnia 30 kwietnia 2010r. ZARZĄDZENIE NR 24/2010 Wójta Gminy Pawonków z dnia 30 kwietnia 2010r. w sprawie: wprowadzenia norm zużycia paliw płynnych pojazdów samochodowych i sprzętu silnikowego eksploatowanych w jednostkach ochotniczych

Bardziej szczegółowo

Zasady rozliczeń udziału energii odnawialnej, wytwarzanej w procesach współspalania biomasy i paliw konwencjonalnych.

Zasady rozliczeń udziału energii odnawialnej, wytwarzanej w procesach współspalania biomasy i paliw konwencjonalnych. Zielona energia Zasady rozliczeń udziału energii odnawialnej, wytwarzanej w procesach współspalania biomasy i paliw konwencjonalnych. Obowiązujące od 1 stycznia 2005 r. Rozporządzenie Ministra Gospodarki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW. z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2014

UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW. z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2014 Monitor Polski Nr 101 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2010.12.31 16:08:22 +01'00' 5270 Poz. 1183 1183 v.p l UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Automatyka. Etymologicznie automatyka pochodzi od grec.

Automatyka. Etymologicznie automatyka pochodzi od grec. Automatyka Etymologicznie automatyka pochodzi od grec. : samoczynny. Automatyka to: dyscyplina naukowa zajmująca się podstawami teoretycznymi, dział techniki zajmujący się praktyczną realizacją urządzeń

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU CHEMIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU CHEMIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU CHEMIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jak dowieść, że woda ma wzór H 2 O? Na podstawie pracy uczniów pod opieką Tomasza

Bardziej szczegółowo

1 Postanowienia ogólne

1 Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXV/494/2014 Rady Miejskiej w Miechowie z dnia 19 lutego 2014 r. Regulamin określający zasady udzielania dotacji celowych z budżetu Gminy i Miasta Miechów do inwestycji służących

Bardziej szczegółowo

Przemysł cementowy w Polsce

Przemysł cementowy w Polsce Przemysł cementowy w Polsce Zakłady cementowe w Polsce W Polsce pracuje 11 zakładów cementowych wyposażonych w pełną linię produkcyjną (piece + przemiał cementu). Ich zdolność produkcyjna wynosi 15 mln

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 11.3.2014 r. COM(2014) 166 final ANNEX 2 ZAŁĄCZNIK do wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary

Bardziej szczegółowo

System centralnego ogrzewania

System centralnego ogrzewania System centralnego ogrzewania Zadaniem systemu ogrzewania jest zapewnienie odpowiedniej temperatury powietrza wewnątrz pomieszczeń w okresie zimy. Ogrzewanie wodne Ciepło dostarczane jest do budynku (instalacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Dofinansowanie projektów związanych z inwestycjami w OZE w ramach Polskich Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007 2013 moŝe

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska. (druk nr 1035)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska. (druk nr 1035) Warszawa, dnia 6 sierpnia 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska (druk nr 1035) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym celem omawianej nowelizacji jest wprowadzenie zmian w ustawie

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH Do celów projektowania naleŝy ustalić model procesu wytwórczego: Zakłócenia i warunki otoczenia Wpływ na otoczenie WEJŚCIE materiały i półprodukty wyposaŝenie produkcyjne

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH OBWODY SYGNAŁY 7. EZONANS W OBWODAH EEKTYZNYH 7.. ZJAWSKO EZONANS Obwody elektryczne, w których występuje zjawisko rezonansu nazywane są obwodami rezonansowymi lub drgającymi. ozpatrując bezźródłowy obwód

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

ZASADNOŚĆ UŻYWANIA KISZONKI Z KUKURYDZY I GNOJOWICY ŚWIŃSKIEJ DO PRODUKCJI BIOGAZU

ZASADNOŚĆ UŻYWANIA KISZONKI Z KUKURYDZY I GNOJOWICY ŚWIŃSKIEJ DO PRODUKCJI BIOGAZU Inżynieria Rolnicza 1(119)/2010 ZASADNOŚĆ UŻYWANIA KISZONKI Z KUKURYDZY I GNOJOWICY ŚWIŃSKIEJ DO PRODUKCJI BIOGAZU Małgorzata Fugol, Józef Szlachta Instytut Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz. 633. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 22 maja 2013 r.

Warszawa, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz. 633. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 22 maja 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 czerwca 2013 r. Poz. 633 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich

Bardziej szczegółowo

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Bezprzeponowy Płytowy Gruntowy Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO to unikatowe, oryginalne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie zawartego gruncie chłodu latem oraz ciepła

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz!

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz! Egzamin gimnazjalny 3 Biologia TRENING PRZED EGZAMINEM Także w wersji online Sprawdź, czy zdasz! Spis treści Zestaw 1: Związki chemiczne budujące organizmy oraz pozyskiwanie i wykorzystywanie energii 5

Bardziej szczegółowo

Podstawy realizacji LEEAP oraz SEAP

Podstawy realizacji LEEAP oraz SEAP Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski Podstawy realizacji LEEAP

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP 1. CHARAKTERYSTYKA TECHNICZNA Zakresy prądowe: 0,1A, 0,5A, 1A, 5A. Zakresy napięciowe: 3V, 15V, 30V, 240V, 450V. Pomiar mocy: nominalnie od 0.3

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA ROZPROSZONA Biopaliwa w energetyce

ENERGETYKA ROZPROSZONA Biopaliwa w energetyce ENERGETYKA ROZPROSZONA Biopaliwa w energetyce dr in. Marek Sutkowski Wärtsilä Finland, Power Plants Technology 1 Wärtsilä November 07 Plan prezentacji Wärtsilä Corporation Energetyka rozproszona Biopaliwa

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala Zakłócenia Podstawy projektowania A.Korcala Pojęciem zakłóceń moŝna określać wszelkie niepoŝądane przebiegi pochodzenia zewnętrznego, wywołane zarówno przez działalność człowieka, jak i zakłócenia naturalne

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie przebiegu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko Planu gospodarki niskoemisyjnej gminy Piątnica na lata 2015-2020

Podsumowanie przebiegu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko Planu gospodarki niskoemisyjnej gminy Piątnica na lata 2015-2020 Podsumowanie przebiegu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko Planu gospodarki niskoemisyjnej gminy Piątnica na lata 2015-2020 zawierające uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bielany.waw.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bielany.waw.pl 1 z 5 2012-03-01 07:30 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bielany.waw.pl Warszawa: Przedmiotem zamówienia jest Dostawa karmy dla

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27

SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27 SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27 Informowanie pracowników Pracodawca ma obowiązek poinformowania

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie właściwości tłuszczów

Oznaczanie właściwości tłuszczów znaczanie właściwości tłuszczów Prowadzący: mgr inż. Maciej Chrubasik Wstęp teoretyczny Lipidy Lipidy ( tłuszcze ) są estrami kwasów tłuszczowych : - gdy alkoholem jest gliceryna ( 1,2,3-trihydroksy propan;

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla doradców rolnych

Szkolenie dla doradców rolnych Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Przegląd dostępnych technologii biogazowych Dariusz Wiącek

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC z dnia 13 września 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC z dnia 13 września 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC w sprawie ustalenia regulaminu VI Edycji Konkursu Zbieramy baterie i butelki z tworzyw sztucznych oraz makulaturę i opakowania tetra pak w przedszkolach Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 21 czerwca 2016 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 21 czerwca 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 21 czerwca 2016 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2016/0153 (NLE) 9707/16 UD 117 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające

Bardziej szczegółowo

Korzyści energetyczne, ekonomiczne i środowiskowe stosowania technologii kogeneracji i trigeneracji w rozproszonych źródłach energii

Korzyści energetyczne, ekonomiczne i środowiskowe stosowania technologii kogeneracji i trigeneracji w rozproszonych źródłach energii Andrzej Wiszniewski Korzyści energetyczne, ekonomiczne i środowiskowe stosowania technologii kogeneracji i trigeneracji w rozproszonych źródłach energii Definicja Kogeneracja CHP (Combined Heat and Power)

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Brykietowanie słomy i siana w technologii BIOMASSER

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Brykietowanie słomy i siana w technologii BIOMASSER Biomasa jako źródło energii odnawialnej Brykietowanie słomy i siana w technologii BIOMASSER mgr inż. Danuta Maciąg ASKET 17.11.2010 O firmie ASKET firma ASKET wydzielona w 2005r. z firmy SERWIS AKPiA działającej

Bardziej szczegółowo

Temat: Odpady organiczne - jak zrobić kompost?

Temat: Odpady organiczne - jak zrobić kompost? Temat: Odpady organiczne - jak zrobić kompost? Cele: Uczeń - poznaje proces kompostowania - wymienia róŝne rodzaje odpadów, które mogą być składowane na kompoście - tłumaczy pojęcia biodegradacja - dekompozycja,

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego?

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Czas trwania: 45 min. Tematyka szczegółowa: 1) Jak wiele rzeczy w życiu człowieka jest związanych z zużyciem energii? 2) Wskazanie na obszary

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

Ankieta - Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Gnojnik

Ankieta - Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Gnojnik Ankieta - Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Gnojnik Proszę podać dane za rok 2012 (rok bazowy) Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: 8758-2013; data zamieszczenia: 07.01.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU dostawy

Numer ogłoszenia: 8758-2013; data zamieszczenia: 07.01.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU dostawy Andrychów: Sukcesywna sprzedaż paliw płynnych na potrzeby Gminy Andrychów oraz jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Andrychów Numer ogłoszenia: 8758-2013; data zamieszczenia: 07.01.2013

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku

Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku Wykorzystanie synergii obszarowych odpowiedzią na wzrastającą konkurencyjność rynku, Aldona Gmyrek Dyrektor Departamentu Sprzedaży i Obsługi Klienta TAURON Polska Energia SA Grzegorz Bednarski Dyrektor

Bardziej szczegółowo

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA -2/1- XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA pieczątka Komitetu Okręgowego Zawody II stopnia pisemne podejście 2 Zadanie 6. Poniżej przedstawiono schematyczny przekrój geologiczny przez konwencjonalne złoże gazu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr W.0050.1.15.2013 Wójta Gminy Łapsze Niżne z dnia 28 marca 2013 roku

ZARZĄDZENIE Nr W.0050.1.15.2013 Wójta Gminy Łapsze Niżne z dnia 28 marca 2013 roku WÓJT GMINY ŁAPSZE NIŻNE (Pieczątka organu) ZARZĄDZENIE Nr W.0050.1.15.2013 Wójta Gminy Łapsze Niżne z dnia 28 marca 2013 roku w sprawie: norm zużycia paliw płynnych dla pojazdów pożarniczych i urządzeń

Bardziej szczegółowo

Kategoria środka technicznego

Kategoria środka technicznego DEKRA Polska - Centrala tel. (022) 577 36 13, faks (022) 577 36 36 Rzeczoznawca: Grzegorz Charko UWAGA: Ze względu na przeznaczenie dokumentu usunięto w nim wszelkie informacje dotyczące wartości pojazdu,

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe.

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Lekcja 173, 174 Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Silnik elektryczny asynchroniczny jest maszyną elektryczną zmieniającą energię elektryczną w energię mechaniczną, w której wirnik obraca się z

Bardziej szczegółowo

Słupsk, dnia 18.02.2016 r. Zapytanie ofertowe:

Słupsk, dnia 18.02.2016 r. Zapytanie ofertowe: Słupsk, dnia 18.02.2016 r. Zapytanie ofertowe: Na badanie uzysku biogazu z poszczególnych osadów będących odpadami w procesie podczyszczania ścieków przemysłowych z zakładu produkcyjnego przetwórstwa łososia

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Biogaz. ekonomiczny, ekologiczny, bezpieczna przyszłość. Silny zespół:

Biogaz. ekonomiczny, ekologiczny, bezpieczna przyszłość. Silny zespół: Biogaz ekonomiczny, ekologiczny, bezpieczna przyszłość Silny zespół: BHKW Kondycjonowanie Agregat gazu cieplnoprądowy Prąd elektryczny Sieć gazownicza Odbiór ciepła Biogaz Substraty stałe dla surowców

Bardziej szczegółowo

Streszczenie prezentacji firmy Gizex na konferencji Lokalne aspekty efektywności energetycznej Rzeszów 24 luty 2011r.

Streszczenie prezentacji firmy Gizex na konferencji Lokalne aspekty efektywności energetycznej Rzeszów 24 luty 2011r. Firma PHPU GIZEX Sp. z o.o. istnieje na rynku ciepłowniczym od ponad dwudziestu lat. W swojej ofercie posiadamy urządzenia opalane słomą, zrębami, trocinami, odpadami drzewnymi, sianem łąkowym, miałem

Bardziej szczegółowo

Regulamin Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Zbydniowie

Regulamin Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Zbydniowie Regulamin Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Zbydniowie 1 Regulamin określa zasady przyjmowania odpadów komunalnych przez Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Zbydniowie, zwany

Bardziej szczegółowo

Samochody ciężarowe z wymiennym nadwoziem

Samochody ciężarowe z wymiennym nadwoziem Informacje ogólne na temat pojazdów z wymiennym nadwoziem Informacje ogólne na temat pojazdów z wymiennym nadwoziem Pojazdy z nadwoziem wymiennym są skrętnie podatne. Pojazdy z nadwoziem wymiennym pozwalają

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Anna Jędrejek Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych GEOINFORMACJA synonim informacji geograficznej; informacja uzyskiwana poprzez interpretację danych

Bardziej szczegółowo

Wymagania z zakresu ocen oddziaływania na środowisko przy realizacji i likwidacji farm wiatrowych

Wymagania z zakresu ocen oddziaływania na środowisko przy realizacji i likwidacji farm wiatrowych Wymagania z zakresu ocen oddziaływania na środowisko przy realizacji i likwidacji farm wiatrowych Andrzej Dziura Zastępca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Przedsięwzięcia wymagające oceny oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii Gmina Kodeń

Odnawialne Źródła Energii Gmina Kodeń Odnawialne Źródła Energii Gmina Kodeń w ramach działania 4.1 wsparcie wykorzystania OZE II. 4 Oś priorytetowa 4 Energia przyjazna środowisku, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego

Bardziej szczegółowo

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa)

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) Karta pracy I/2a Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) I. Stechiometria równań reakcji chemicznych interpretacja równań

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr Wojciech Solarski 1. Termochemia. Każda reakcja chemiczna związana jest z wydzieleniem lub pochłonięciem energii, najczęściej

Bardziej szczegółowo

SunMag HP1. Technical Data Sheet. SunMag HP1 Heatset Series. farby do druku offsetowego utrwalanego na gorąco

SunMag HP1. Technical Data Sheet. SunMag HP1 Heatset Series. farby do druku offsetowego utrwalanego na gorąco Heatset Series Karta techniczna produktu (wersja z dnia 01.05.2011) farby do druku offsetowego utrwalanego na gorąco 1. Opis Linia obejmuje farby procesowe bazujące na oleju mineralnym, spoiwie i paście

Bardziej szczegółowo