CELE I GŁÓWNE KIERUNKI ROZWOJU SEKTORA TURYSTYKI I REKREACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CELE I GŁÓWNE KIERUNKI ROZWOJU SEKTORA TURYSTYKI I REKREACJI"

Transkrypt

1

2

3 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO KONCEPCJA PROGRAMOWO PRZESTRZENNA ROZWOJU TURYSTYKI I REKREACJI CELE I GŁÓWNE KIERUNKI ROZWOJU SEKTORA TURYSTYKI I REKREACJI Lublin, sierpień 2008

4

5 DYREKTOR BIURA Henryk Szych GENERALNY PROJEKTANT Emilia Niećko KONSULTACJE Jacek Babuchowski PROJEKTANT PROWADZĄCY Jadwiga Ćwik PROJEKTANCI BRANŻOWI Krystyna Kuśmierz Wiaczesław Michalczuk Aneta Gruszecka Witold Mielniczuk Maria Topolska Iwona Żybura ASYSTENCI Marta Wołk Anna Krawiec OPRACOWANIE GRAFICZNE Krzysztof Jóźwik Marek Gontarz Iwona Żybura

6

7 WSTĘP SPIS TREŚCI 1. SYNTEZA DIAGNOZY UWARUNKOWAŃ ROZWOJU TURYSTYKI Waloryzacja przyrodniczo-kulturowa uwarunkowań turystycznych Charakterystyka stanu zagospodarowania turystyczno rekreacyjnego Analiza SWOT Podsumowanie i wnioski Rekomendacje PRODUKT TURYSTYCZNY WOJEWÓDZTWA Identyfikacja głównych rodzajów produktu turystycznego ze względu na dominujące walory (rdzenie produktów) Podział produktów turystycznych CELE I KIERUNKI ROZWOJU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM Waloryzacja przestrzeni turystycznej województwa Wizja rozwoju sektora turystycznego Główne kierunki rozwoju sektora turystycznego Cele, priorytety rozwoju i kierunki działań ŹRÓDŁA FINANSOWANIA ORAZ ORGANIZACJA ZAGOSPODAROWANIA TURYSTYCZNEGO OBSZARÓW RECEPCJI TURYSTYCZNEJ Źródła finansowania rozwoju turystyki Rola administracji publicznej oraz innych podmiotów w zakresie wsparcia rozwoju produktów turystycznych GŁÓWNE POTRZEBY INWESTYCYJNE NA RZECZ POPRAWY JAKOŚCI PRZESTRZENI TURYSTYCZNEJ ZALECENIA DO PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO I PROGRAMÓW ROZWOJU WSKAŹNIKI MONITOROWANIA REALIZACJI PROGRAMU WNIOSKI OCENA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO KONCEPCJI PROGRAMOWO- PRZESTRZENNEJ ROZWOJU TURYSTYKI I REKREACJI Zawartość i główne cele Koncepcji programowo przestrzennej rozwoju turystyki i rekreacji Ocena stanu środowiska Ocena odporności środowiska na degradację Ocena problemów ochrony środowiska istotnych z punktu widzenia rozwoju turystyki Ocena oddziaływania na środowisko Podsumowanie. 209 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

8 Słownik ważniejszych pojęć Załączniki Spis map Spis rycin Spis tabel Materiały źródłowe Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

9 WSTĘP Turystyka ma szansę stać się ważną gałęzią gospodarki w województwie. Powoduje to konieczność wypracowania spójnej polityki regionalnej dla tej sfery życia gospodarczego oraz określenia priorytetów i głównych celów realizacyjnych. Mając na uwadze powyższe przesłanki Zarząd Województwa Lubelskiego podjął w dniu 6 czerwca 2005r. Uchwałę Nr CXCVII/2363/05 w sprawie przystąpienia do opracowania Koncepcji programowoprzestrzennej rozwoju turystyki i rekreacji w województwie lubelskim. Podstawę prawną dla opracowania Koncepcji programowo-przestrzennej rozwoju turystyki i rekreacji w województwie lubelskim stanowi art. 38 Ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami). Artykuł ten upoważnia organy samorządu województwa do sporządzania m.in. analiz i studiów na potrzeby planu zagospodarowania przestrzennego województwa, odnoszących się do obszarów i problemów zagospodarowania, zawierających ocenę obecnego stanu, jak też zaproponowanie rozwiązań umożliwiających rozwój danej sfery. Potrzeba sporządzenia Koncepcji została określona w obowiązującym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego, a formalną podstawą do jej sporządzenia była Uchwała Zarządu Województwa Lubelskiego. Niniejsza Koncepcja stanowić będzie jeden z elementów aktualizowanego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego. Celem opracowania jest sporządzenie rekomendacji do Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego, a także koordynacja przedsięwzięć rozwojowych w obszarze województwa lubelskiego w zakresie sporządzania programów i projektów dotyczących turystyki i rekreacji. Dokument powstał w Biurze Planowania Przestrzennego w Lublinie. Skala opracowania oraz zakres problematyki, jaką on obejmuje, znalazły swe odzwierciedlenie w przyjętej metodzie pracy i ujęciu treści. Określa w szczególności możliwości zrównoważonego rozwoju gospodarki turystycznej poprzez propagowanie rozwoju różnorodnych form turystyki i rekreacji, racjonalne i efektywne wykorzystanie bazy turystycznej, zasobów ludzkich, przyrodniczych, kulturowych, materialnych i finansowych oraz zachowanie różnorodności biologicznej. Niniejszy elaborat jest dokumentem końcowym, programowym, uwzględniającym wnioski i informacje zgłoszone w toku jego powstawania przez liczne urzędy i instytucje oraz sugestie samorządów lokalnych dotyczące aktywizacji gmin w zakresie gospodarki turystycznej. Opracowanie zostało poprzedzone sporządzeniem części diagnostycznej, przyjętej przez Zarząd Województwa Lubelskiego, w której dokonano rozpoznania stanu istniejącego oraz identyfikacji głównych problemów rozwoju. W efekcie dotychczasowych prac nad częścią diagnostyczną sporządzono dwa opracowania: Stan zagospodarowania turystycznego w województwie lubelskim oraz Atrakcyjność turystyczna województwa lubelskiego. Zeszyt 1 zawiera informacje i oceny dotyczące stanu bazy i infrastruktury turystycznej oraz jej rozmieszczenia na obszarze województwa, a także podejmuje zagadnienia stanowiące istotne uwarunkowania rozwoju, m.in. dostępność komunikacyjną atrakcji turystycznych regionu oraz kształcenie i przygotowanie kadr na potrzeby turystyki. Zeszyt 2 obejmuje uwarunkowania wewnętrzne rozwoju turystyki wynikające z atrakcyjności Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 7

10 turystycznej regionu. Walory naturalne i kulturowe są jednym z głównych elementów określających pozycję regionu na turystycznej mapie Polski i determinujących ruch turystyczny. Identyfikacja walorów turystycznych regionu posłużyła określeniu i specyfikacji produktu turystycznego jako jednego z podstawowych pojęć gospodarki rynkowej w turystyce. Jednym z ważnych elementów diagnozy jest waloryzacja przestrzeni turystycznej oraz określenie przydatności obszarów dla preferencji potencjalnych odbiorców oferty turystycznej. Prezentowany dokument zawiera cele, priorytety i kierunki rozwoju funkcji turystycznorekreacyjnych, a także działania o znaczeniu strategicznym adresowane do podmiotów kształtujących politykę gospodarczą i społeczną regionu. Konsekwentna realizacja poszczególnych zadań umożliwi osiągnięcie założonych celów, prowadząc do aktywizacji całego regionu, a zwłaszcza obszarów wiejskich. Powinna wpłynąć znacząco na ogólną poprawę sytuacji gospodarczej województwa, jak również przyczynić się do jego promocji nie tylko na obszarze Polski, ale także poza jej granicami. Działania programowe zawarte w Koncepcji są komplementarne w stosunku do programów unijnych, rządowych i regionalnych na okres programowania Dokument ten wskazuje także możliwości pozyskiwania źródeł finansowania na realizację inwestycji, które przyczynią się do osiągnięcia wysokiej, trwałej i konkurencyjnej pozycji regionu zarówno w kraju, jak i Europie. Konieczne jest także stworzenie kompleksowego monitoringu, pozwalającego na ocenę realizacji programu i zachodzących zmian. W celu pełnego obrazu sytuacji i zmieniających się zjawisk turystycznych niezbędne jest prowadzenie badań rynku oraz analiz z ujęciem wskaźników ilościowych i jakościowych. Niniejsze opracowanie jest dokumentem wspierającym rozwój turystyki w uporządkowany kierunkowy sposób, zakładający współpracę wielu podmiotów i koordynujący działania w wielu dziedzinach. Jest również dokumentem otwartym, który w wyniku jego monitorowania, może wymagać korekt i uzupełnień. 8 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

11 1. SYNTEZA DIAGNOZY UWARUNKOWAŃ ROZWOJU TURYSTYKI 1.1. Waloryzacja przyrodniczo kulturowa uwarunkowań turystycznych Głównymi atutami dla rozwoju turystyki w województwie lubelskim są: urozmaicone warunki fizjograficzne, wysokie walory przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe oraz przygraniczne położenie regionu. Największy wpływ na charakter warunków naturalnych oraz dużą różnorodność biologiczną i krajobrazową wywiera południkowy przebieg granicy pomiędzy dwiema podstawowymi w Europie jednostkami fizycznogeograficznymi: obszarem Europy Wschodniej i obszarem Europy Zachodniej. Dodatkowo zróżnicowanie potęguje równoleżnikowy, trójdzielny układ elementów makrorzeźby rozciągającej się w północnej części Lubelszczyzny, rozległej niziny (należącej do nizin środkowopolskich) występującej w południowej części województwa i równiny podgórskiej (należącej do Zapadliska Podkarpackiego), rozdzielonych pasem wyżyn środkowopolskich. Efektem występowania sąsiedztwa obszarów kontrastowych jest rozmaitość krajobrazów naturalnych. O wartości przyrodniczej województwa świadczą liczne obszary chronione różnej rangi, jedne z najbogatszych w kraju zbiorowiska roślinności naturalnej, ostoje licznych gatunków rzadkich i ginących zwierząt. Parki narodowe i rezerwaty przyrody pełnią przede wszystkim funkcję ochrony przyrody i jako takie mogą spełniać w turystyce jedynie rolę krajoznawczą i edukacyjną. W obrębie województwa lubelskiego występują 2 parki narodowe: Poleski PN i Roztoczański PN, 86 rezerwatów przyrody. Za główne obszary rozwoju turystyki i wypoczynku uznaje się parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu. W obrębie województwa lubelskiego występuje 17 parków krajobrazowych i 18 obszarów chronionego krajobrazu (w tym 1 powołany Uchwałą Rady Gminy). Niezwykle ważnym elementem krajowego systemu obszarów chronionych na terenie województwa są rezerwaty biosfery. W roku 2002 powstał pierwszy na Lubelszczyźnie i jednocześnie największy w kraju Rezerwat Biosfery Polesie Zachodnie. Wpisanie obszaru na listę UNESCO jest międzynarodową nobilitacją i promocją w uznaniu starań o zachowanie harmonii pomiędzy przyrodą o wysokich walorach a jej użytkowaniem turystycznym. Bardzo zaawansowane są również prace nad utworzeniem Rezerwatu Biosfery Roztocze Puszcza Solska. Województwo lubelskie to jeden z najczystszych regionów Polski. Poziom zanieczyszczenia powietrza, a także zagrożenie hałasem, należą do najniższych w kraju. Jest to czynnik sprzyjający rozwojowi turystyki oraz działaniom ten rozwój wspomagających (np. produkcji ekologicznej żywności). Największe niebezpieczeństwo dla środowiska przyrodniczego stanowią: niewystarczający rozwój infrastruktury kanalizacyjnej oraz nadmierne zagęszczenie ruchu turystycznego na najbardziej atrakcyjnych dla turystyki pobytowej terenach przyjeziernych, a także na atrakcyjnych turystycznie obszarach, położonych w pobliżu dużych miast, będących obszarami masowej rekreacji świątecznej ich mieszkańców. Zagrożenia wiążą się przede cwszystkim z żywiołowym rozwojem indywidualnego budownictwa letniskowego. W rezultacie tereny położone nad jeziorami, a więc w obszarach, na których koncentruje się wypoczynek letni, w coraz większym stopniu tracą swoje walory zarówno przyrodnicze, jak i turystyczno-wypoczynkowe. Konieczne jest podjęcie działań mających na Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 9

12 celu ochronę walorów przyrodniczych terenów będących w użytkowaniu turystycznym przez zastosowanie racjonalnych metod gospodarowania, zgodnych z zasadami ekorozwoju. Obszar województwa lubelskiego to teren o bogatym, zróżnicowanym i atrakcyjnym krajobrazie kulturowym sięgającym zamierzchłej przeszłości. Różnorodność oraz wielokulturowość historyczna regionu wynika przede wszystkim z burzliwych dziejów i zmiennej historii. Przez wieki były to tereny pogranicza, co sprzyjało wytworzeniu się specyficznej spuścizny duchowej i cywilizacyjnej, zawierającej elementy wielu narodowości i religii. Na kształt obecnego dziedzictwa kulturowego (obok dominującego polskiego i ruskiego) istotne znaczenie miał napływ osadników ormiańskich, niemieckich, tatarskich i żydowskich. W zróżnicowanych zwyczajach i architekturze duże wpływy wywarły różnorodne religie: rzymskokatolicka, greckokatolicka, ormiańsko-katolicka, prawosławna, judaizm i protestantyzm. Oprócz zabytkowych kościołów rzymskokatolickich spotkać można cerkwie prawosławne, neounickie i pounickie często o wybitnych walorach architektonicznych, synagogi i kirkuty, a także nieczynne już cmentarze muzułmańskie i ewangelickie. Ważną rolę w tworzeniu i zachowaniu dziedzictwa kulturowego Lubelszczyzny pełniły pałace i dwory oraz ich dawni właściciele, wśród których były znane rody magnackie i szlacheckie, np. Zamoyscy, Firlejowie czy Czartoryscy. Niezwykły krajobraz kulturowy tworzą również obiekty architektury obronnej, zabytkowe zespoły urbanistyczne Lublina, Kazimierza Dolnego i Zamościa, a także lubelska wieś, ze swoimi obyczajami, czy twórczością ludową. Przez teren województwa przebiegają także liczne turystyczne Szlaki Dziedzictwa Kulturowego. Elementem bezpośrednio wpływającym na okresowy wzrost przyjazdów turystycznych do regionu są różnego rodzaju organizowane imprezy oraz bogate życie kulturalne, w tym kultura ludowa. Lubelszczyzna jest silnym ośrodkiem kultury tradycyjnej. Tradycje kultury ludowej kultywowane są w wielu miejscowościach regionu, a ich ochronie i popularyzacji służy szereg festiwali i przeglądów. W regionie działa też wiele znanych na świecie zespołów folklorystycznych. Na potrzeby Planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dokonano kompleksowej analizy walorów przyrodniczych i kulturowych, ruchu turystycznego prowadzonego na terenie województwa oraz stanu zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Różnicując województwo pod względem przydatności poszczególnych jego części dla rozwoju turystyki wypoczynkowej, przestrzeń przyrodniczo - krajobrazową podzielono na następujące strefy (mapa nr 1): strefę o najwyższych walorach krajoznawczych z wykluczeniem turystyki wypoczynkowej, obejmującą najcenniejsze obszary pod względem przyrodniczym objęte całkowicie ochroną rezerwatową, których podstawową funkcją jest ochrona przyrody, to jest parki narodowe: Poleski PN (w rozszerzonych projektowanych granicach); Roztoczański PN; strefę o bardzo wysokich walorach krajoznawczych i wypoczynkowych, obejmującą obszary o bardzo cennych walorach przyrodniczych (rezerwaty przyrody, ostoje sieci Natura 2000), krajobrazowych (parki krajobrazowe chroniące krajobrazy pojezierne 10 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

13

14

15 i wyżynne bardzo silnie urozmaicone lub przełomowe) i uzdrowiskowych, z przewagą terenów naturalnych, w większości o statusie parku krajobrazowego, to jest: Kazimierski PK bez otuliny, ale z Nałęczowem; PK Pojezierze Łęczyńskie ; Poleski PK; PK Podlaski Przełom Bugu z otuliną; Szczebrzeszyński PK; Krasnobrodzki PK; Zwierzyniecki PK (projektowany); strefę o bardzo wysokich walorach krajoznawczych o ograniczonej przydatności dla turystyki wypoczynkowej, obejmującą obszary o bardzo wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych, ale nieprzydatne dla turystyki wypoczynkowej ze względu na podmokłe siedliska (bory bagienne, olsy, torfowiska wysokie, przejściowe i niskie) bądź onieczność ochrony cennych przyrodniczo lasów (zwarte kompleksy buczyn, grądów i borów jodłowych, to jest: PK Puszczy Solskiej; PK Lasy Janowskie ; Południoworoztoczański PK; Sobiborski PK; Parczewski PK (projektowany); Chełmski PK; Łukowski PK (projektowany); Strzelecki PK; Kozłowiecki PK; Tyszowiecki OCK (projektowany); strefę o wysokich walorach krajoznawczych i wypoczynkowych, obejmującą obszary o cennych walorach przyrodniczych (z przewagą terenów naturalnych i półnaturalnych o statusie parków krajobrazowych, z dużym udziałem ostoi sieci Natura 2000) i krajobrazowych (krajobraz wyżynny urozmaicony, puszczański i łęgowy naturalnych rozległych dolin rzecznych) lub predestynowanych do funkcji uzdrowiskowej, to jest: dolinę Wisły (z wyłączeniem odcinków zakwalifikowanych do wyższej kategorii); dolinę Bugu (z wyłączeniem odcinków zakwalifikowanych do wyższej kategorii); Nadwieprzański PK z otuliną; dolinę Wieprza (w granicach Pawłowskiego OCK); Wrzelowiecki PK; Gościeradowski PK (projektowany); Gorajski PK (projektowany); Włodawski PK (projektowany); Skierbieszowski PK; OCK Pradolina Wieprza ; Biłgorajski OCK (projektowany); południową część otuliny Krasnobrodzkiego OCK; OCK Doliny Tanwi (projektowany) z nałożoną strefą C ochrony uzdrowiskowej; strefę o dość wysokich walorach krajoznawczych i wypoczynkowych, obejmującą obszary z przewagą terenów półnaturalnych, o krajobrazie wyżynnym lub leśnym i istotnym udziale ostoi sieci Natura 2000, na ogół o statusie obszarów chronionego krajobrazu, to jest: pozostałą część Rezerwatu Biosfery Polesie Zachodnie; Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 11

16 OCK Dolina Ciemięgi (istniejący i projektowany); Grabowiecko-Strzelecki OCK; Krzczonowski PK; pozostałą część OCK Doliny Tanwi (projektowany); otulinę Kazimierskiego PK; Roztoczański OCK; Grzędę Sokalską (w granicach fizjograficznych); Środkoworoztoczański PK (projektowany); południową część otuliny Krasnobrodzkiego PK; strefę o ponadprzeciętnych walorach krajoznawczych i wypoczynkowych, obejmującą obszary z dużym udziałem terenów o krajobrazie kulturowym, z niewielkim udziałem ostoi sieci Natura 2000, na ogół o statusie obszaru chronionego krajobrazu, to jest: OCK Annówka ; Radzyński OCK; Bialskopodlaski OCK (projektowany); OCK Doliny Dolnej Krzny (projektowany); dolinę Wieprza na odcinku Spiczyn Kock; Czerniejowski OCK oraz otulina Krzczonowskiego PK; OCK Kozi Bór ; Chodelski OCK; Adamowski OCK (projektowany) oraz część gminy Nowodwór; Tyśmienicki OCK (projektowany); rejon gmin Jabłoń Podedwórze Wyryki; lewobrzeżną część gminy Puławy; rejon gmin Trzydnik Duży Potok Wielki Modliborzyce Godziszów Dzwola; otulinę projektowanego Łukowskiego PK; otulinę Wrzelowieckiego PK; otulinę projektowanego Gościeradowskiego PK; otulinę Kazimierskiego PK; otulinę projektowanego PK Doliny Środkowej Wisły; strefę o przeciętnych walorach krajoznawczych i wypoczynkowych, obejmującą pozostałe obszary województwa z przewagą terenów o małych walorach przyrodniczych (niewielki udział ostoi sieci Natura 2000) i przeciętnych walorach krajobrazowych, z przewagą terenów o krajobrazie kulturowym. Różnicując województwo pod względem walorów dziedzictwa kulturowego i przydatności dla rozwoju turystyki krajoznawczej, przestrzeń kulturową podzielono na następujące obszary (mapa nr 2): obszar o znaczeniu międzynarodowym, obejmujący obiekt wpisany na listę dziedzictwa światowego (staromiejski układ m. Zamościa); o znaczeniu krajowym, obejmujący miasta i miejscowości uznane za pomnik historii Kazimierz Dolny, Lublin, Kozłówka; o znaczeniu ponadregionalnym, obejmujący obszary, które są wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i kulturowych; są malowniczo położone w sąsiedztwie rzek, w obrębie terenów silnie urzeźbionych, obfitujących w zieleń naturalną i urządzoną, o dużym stopniu nasycenia obiektami (wpisanymi do rejestru zabytków o dużych wartościach poznawczych); 12 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

17

18

19 o znaczeniu regionalnym, obejmujący tereny, które są wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i kulturowych; są malowniczo położone (cieki wodne, ukształtowanie terenu) i jednocześnie nasycone wartościowymi obiektami zabytkowymi Charakterystyka stanu zagospodarowania turystycznorekreacyjnego Turystyka na arenie międzynarodowej została uznana za jeden z najszybciej rozwijających się sektorów i jedną z nielicznych dziedzin, w której wzrost wpływów przekłada się na tworzenie realnych miejsc pracy. Turystyka także w polskiej gospodarce zaczyna być dostrzegana jako znaczący i dynamicznie rozwijający się sektor. Udział przemysłu turystycznego w polskim PKB r. szacowany jest na poziomie 1,63%. Na podstawie danych Światowej Organizacji Turystyki (WTO) liczba międzynarodowych podróży turystycznych na świecie w 2006 roku przekroczyła 800 mln (o 4,5% więcej niż w 2005 r.). Europa nadal pozostaje najczęściej odwiedzanym regionem świata (54,4% wszystkich podróży, wzrost o 3,9%). Ryc. nr1 Źródło: Badania Instytutu Turystyki Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 13

20 W ciągu ostatnich lat w województwie lubelskim występowała tendencja spadkowa w ruchu turystycznym. W 2006 roku do miejscowości położonych na terenie regionu przyjechało 3,8 mln turystów (spadek liczby przyjazdów o 17,4% w porównaniu z 2002 r.; w kraju spadek o 12,8%). Turyści krajowi stanowili 2,1 mln (tj. 55,3% ogółu turystów w województwie; spadek o 34,4%,), podczas gdy w kraju 71% - spadek o 20,5%. Turyści zagraniczni stanowili 1,7 mln (tj. 44,7% ogółu turystów w województwie; wzrost o 21,4%, podczas gdy w kraju 29%; wzrost o 14,6%). Najczęstszym motywem przyjazdów na Lubelszczyznę były przyjazdy w interesach (24%), zakupy (19%) i tranzyt (18%). Cel turystyczno wypoczynkowy deklarowało 17% turystów. Natomiast w Polsce przyjazdy w interesach stanowiły (27%), odwiedziny u krewnych i znajomych (18%), przyjazdy turystyczno wypoczynkowe (20%), tranzyt (16%) oraz zakupy (13%). Dominuje turystyka miejska oraz turystyka wypoczynkowo krajoznawcza, która występuje sezonowo. Wśród przyjazdów turystów krajowych 1,5 mln, tj. 71% stanowiły przyjazdy krótkookresowe (kraj 56%), z czego 60% to przyjazdy z innych województw. Przyjazdy długookresowe stanowiły 0,6 mln, tj. 29% (kraj 44%), z czego 40% to turyści spoza województwa. Najliczniejszą grupą turystów zagranicznych przekraczającą granice województwa byli turyści z Ukrainy (1,9 mln osób, tj. 49,3%) oraz z Białorusi (1,3 mln osób, tj. 35,5%). Ryc. nr2 Źródło: Badania Instytutu Turystyki 14 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

21

22

23 Wydatki turystów zagranicznych w regionie wzrosły z 164,7 tys. USD w 2001 roku do 391,4 tys. USD w 2005 roku. Przeciętnie na osobę wydatki te wynosiły 103 USD (kraj 167 USD) i były wyższe niż w latach poprzednich. Województwo lubelskie zajmowało pod tym względem 16 miejsce w kraju. Za dzień pobytu turyści zagraniczni wydawali 30 USD (kraj 42 USD). Wydatki na noclegi stanowiły 13% wydatków ogółem (kraj 23,7%), a wydatki na wyżywienie 10% (kraj 19,8%). Na terenie województwa realizowanych jest wiele rodzajów działalności turystycznych. Są one zróżnicowane pod względem: sposobu spędzania wolnego czasu (wypoczynek bierny lub czynny), charakteru wypoczynku (wypoczynek pobytowy, krajoznawstwo, różne formy turystyki specjalistycznej - kwalifikowanej), czasu realizacji wypoczynku (długości wypoczynku - rekreacja codzienna, wypoczynek sobotnio - niedzielny, wypoczynek urlopowy). Istotną cechą oferty turystycznej województwa lubelskiego jest wysokie zróżnicowanie możliwych form wypoczynku. Atrakcyjność walorów turystycznych województwa jest powiązana z odpowiednim rodzajem i wielkością infrastruktury turystycznej (mapa nr 3). W 2006 roku (stan na 30 VII) funkcjonowało 314 obiektów noclegowych (tj. 4,7% ogólnej liczby w kraju). W regionie obserwuje się systematyczny spadek liczby obiektów noclegowych (o 9,8%). Obiekty te dysponowały łącznie 19,1 tys. miejsc noclegowych, co stanowiło jedynie 3,3% wszystkich miejsc noclegowych w kraju. W porównaniu z rokiem 2002 liczba miejsc noclegowych spadła o 14%. Największą ilością miejsc noclegowych dysponują ośrodki wczasowe 3 919, hotele (37 obiektów hotelarskich w tym 1 czterogwiazdkowy, 13 trzygwiazdkowych, 9 dwugwiazdkowych, 1 jednogwiazdkowy i 13 w trakcie kategoryzacji), pozostałe niesklasyfikowane 1 959, ośrodki szkoleniowo wypoczynkowe 1 871, inne obiekty hotelowe Główne miasta regionu (Lublin, Zamość, Chełm, Biała Podlaska) skupiają 18,5% ogółu miejsc noclegowych. Największą liczbą miejsc noclegowych dysponują powiaty włodawski (17,5%), puławski (11,1%) i zamojski (9,5%). W 2006 roku na terenie województwa z noclegów skorzystało ponad 564,4 tys. osób (tj. 3,2% korzystających w kraju), z czego 99,7 tys. (17,7%) stanowili turyści zagraniczni (głównie z Izraela, Ukrainy, Niemiec i Białorusi). W porównaniu do roku 2002 liczba turystów korzystających z noclegów wzrosła o 15,1%, przy czym liczba turystów zagranicznych wzrosła o 16,6%. Pod względem intensywności ruchu turystycznego zdecydowanie wyróżniają się powiaty grodzkie: Lublin - 29,5%, Zamość 7,5%, Chełm 4,5%, Biała Podlaska 3,7% oraz miejscowości powiatu puławskiego 21,1%, zamojskiego 6,1%, bialskiego 5,1%, włodawskiego 3,7%. Obszary te przyjęły łącznie 81,3% turystów korzystających z bazy noclegowej regionu. Bazę noclegową województwa cechuje duża sezonowość. Miejsca noclegowe całoroczne stanowią 58% ogólnej liczby wszystkich miejsc noclegowych w regionie. Całoroczną działalność noclegową prowadzą wszystkie hotele i obiekty hotelowe, motele, pensjonaty, domy wycieczkowe, domy pracy twórczej i zakłady uzdrowiskowe. Przeciętny wskaźnik wykorzystania miejsc noclegowych dla wszystkich rodzajów bazy wyniósł tylko 30,5% (2002 r. 29,8%). Nawet w okresie letnim miejsca noclegowe nie są w pełni wykorzystywane (39,8% w lipcu, 36,4% w sierpniu). Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 15

24 Przeciętny czas pobytu turysty korzystającego z noclegu wynosi niespełna 4 noclegi, przy czym najwyższy wskaźnik notuje się w gminach uzdrowiskowych (ok. 10 dni), a następnie w powiatach o walorach typowo pobytowo wczasowych (ok. 6 8 dni); w Lublinie czy Zamościu - przeciętnie 2 dni. Obecny stan jakościowy wielu obiektów bazy noclegowej należy ocenić jako zły; dominuje baza niskostandardowa - aż 92% bazy (z wyjątkiem nielicznych hoteli, zakładów uzdrowiskowych, ośrodków szkoleniowo wypoczynkowych). W gminach województwa lubelskiego działało 420 kwater agroturystycznych z 3,4 tys. miejscami noclegowymi. Największa koncentracja bazy występuje na obszarze Polesia Zachodniego, Roztocza Środkowego i Płaskowyżu Nałęczowskiego. Rejony te skupiają łącznie blisko 50% bazy agroturystycznej. W regionie funkcjonują też 773 gospodarstwa ekologiczne (ok. 11% ogólnej liczby gospodarstw w kraju). Bardzo istotnym elementem infrastruktury turystycznej jest baza gastronomiczna. W turystycznych obiektach zbiorowego zakwaterowania działało 277 placówek gastronomicznych (359 w 2002 r.). Z ogólnej liczby placówek 39,0% zlokalizowanych było w hotelach, 12,3% w ośrodkach wczasowych, a 10,1% w obiektach niesklasyfikowanych. Elementami ogólnodostępnego zagospodarowania turystycznego, pozwalającego na uprawianie turystyki aktywnej są szlaki turystyczne. W Regionie znakowanych jest 78 szlaków pieszych (w tym 71 w całości w województwie i 7 przechodzących do innych województw), które tworzą spójną sieć o łącznej długości ok. 3 tys. km. Sieć znakowanych szlaków pieszych tworzą szlaki o znaczeniu regionalnym (łącznie km), uzupełnione szlakami pieszymi o charakterze lokalnym oraz ścieżkami edukacyjnymi. Możliwość uprawiania turystyki specjalistycznej przyrodniczej (ekoturystyki) stwarzają ścieżki dydaktyczne, muzea przyrodnicze (w Zwierzyńcu i Urszulinie), oraz ośrodki edukacji ekologicznej (w Zwierzyńcu, Załuczu Starym i Janowie Lubelskim). Ścieżki dydaktyczne są to kilkukilometrowe, zróżnicowane tematycznie trasy piesze: przyrodnicze, przyrodniczokrajobrazowe, przyrodniczo-geologiczne, przyrodniczo-historyczne, geologiczno-botaniczne, sozologiczne oraz historyczne. Ścieżki te znajdują się głównie na terenach zespołów parków krajobrazowych i parków narodowych. Usytuowane są one najczęściej w pobliżu znakowanych szlaków pieszych. Możliwość uprawiania turystyki aktywnej zwiększa tworzona sieć szlaków rowerowych. W regionie wyznaczonych i oznakowanych jest 31 takich szlaków, przy czym szlaki rowerowe o charakterze regionalnym tworzą sieć o długości 740 km. Na terenie województwa istnieją korzystne warunki do uprawiania turystyki konnej. Po atrakcyjnych terenach powiatu chełmskiego i włodawskiego wyznaczony jest Poleski Szlak Konny oraz szlaki konne po Roztoczu. Znane ośrodki jeździeckie funkcjonują w oparciu o Stadninę Koni Czystej Krwi Arabskiej w Wygodzie k/janowa Podlaskiego, Państwowe Stado Ogierów i Stadninę Koni Małopolskich w Białce k/krasnegostawu oraz Stadninę Koni Małopolskich w Wólce Wieprzeckiej (gm. Zamość). Do uprawiania turystyki kajakowej szczególnie nadają się następujące odcinki rzek: Wisła, Wieprz (od ujścia Poru), Bug (od ujścia Huczwy), Krzna, Tanew (od ujścia Szumu), Bystrzyca, Tyśmienica. Możliwość uprawiania turystyki kajakowej stwarza kanał Wieprz 16 Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji

25 Krzna (od Borowicy k/krasnegostawu do Międzyrzeca Podlaskiego). Na Zalewie Zemborzyckim w Lublinie wytyczono tory regatowe żeglarski i kajakowy długości 2 km oraz tor z wyciągiem dla entuzjastów nart wodnych. Na terenie województwa brak jest znakowanych urządzonych szlaków kajakowych. Na rzekach Bug-Krzna, w miejscowości Neple urządzono dwie stanice wodne. W zachodniej części województwa w okolicach Nałęczowa funkcjonuje Nałęczowska Kolej Dojazdowa - kolejka wąskotorowa wykorzystywana obecnie wyłącznie w celach turystycznych. Uzupełnieniem podstawowej bazy turystycznej są urządzenia turystyczne, które stanowią: pływalnie, kąpieliska urządzone na wodach otwartych, kąpieliska naturalne nieurządzone. W województwie lubelskim funkcjonuje 25 pływalni krytych w: Białej Podlaskiej, Biłgoraju, Bełżycach, Bychawie, Chełmie, Dęblinie, Krasnymstawie, Kraśniku, Lubartowie, Lublinie, Łęcznej, Łukowie, Międzyrzecu Podlaskim, Motyczu (gm. Konopnica), Poniatowej, Puławach i Zamościu, 10 pływalni odkrytych w: Chełmie, Kraśniku, Lublinie, Poniatowej, Puławach, Suścu, Świdniku, Tomaszowie Lubelskim i Zamościu oraz 57 kąpielisk. Uprawianie turystyki żeglarskiej możliwe jest na Pojezierzu Łęczyńsko Włodawskim, jeziorze Firlej, zalewie w Międzyrzecu Podlaskim, Nieliszu oraz na Zalewie Zemborzyckim. Na obszarze województwa uprawianie sportów zimowych (narciarstwa zjazdowego) umożliwiają wyciągi w Krasnobrodzie, Justynówce k/tomaszowa Lubelskiego, Rąblowie i Celejowie (gm. Wąwolnica), Jacni (gm. Adamów), Bobliwie (gm. Izbica), Batorzu, Parchatce (gm. Kazimierz Dolny), Kobylanach (gm. Terespol), Lublinie i Szopowem (gm. Józefów). Województwo lubelskie jest jednym z 12 województw w kraju, gdzie funkcjonują placówki lecznictwa uzdrowiskowego (8 placówek w Nałęczowie i jedna w Krasnobrodzie). Ofertę leczniczo uzdrowiskową w Nałęczowie uzupełniają: Dwór Nałęczowski Vitaligs SPA, Ośrodek Odnowy Biologicznej Feniks i wiele innych, np. Ośrodek Chirurgii Oka prof. Zagórskiego, Ośrodek Chirurgii Plastycznej Dr Macieja Kuczyńskiego, Jaskinia Solna, Pijalnia Wód Mineralnych i SPA (również w Kazimierzu Dolnym). Największe miasta regionu charakteryzuje brak wystarczającej ilości bazy rekreacyjnej. Istotną część bazy sportowo-rekreacyjnej stanowią takie obiekty, jak: stadiony, korty tenisowe, mini-pola golfowe, lodowiska, wypożyczalnie sprzętu sportowego, a także lotniska sportowe i aeroklubowe. W miastach ważnym elementem zagospodarowania rekreacyjnego są także urządzone tereny parków i zieleńców, ścieżki spacerowe, zieleń osiedlowa z zapleczem do wypoczynku dla dorosłych i placem zabaw dla dzieci. Organizacja turystyki w regionie opiera się na podmiotach, stowarzyszeniach, organizacjach prowadzących działalność turystyczną. W 2006 roku w Centralnym Rejestrze Zezwoleń zarejestrowanych zostało 67 podmiotów z terenu województwa lubelskiego (tj. 2,5% miejsce w kraju). Najważniejszymi organizacjami są: Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, Lokalne Organizacje Turystyczne ( Zamość i Roztocze, Kraina Lessowych Wąwozów w Nałęczowie oraz Lokalna Organizacja Turystyczna we Włodawie), Regionalna Izba Turystyki w Lublinie, biura podróży (65), PTTK (17 oddziałów), ośrodki informacji turystycznej (33). Cele i główne kierunki rozwoju sektora turystyki i rekreacji 17

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

PROW 2007-2013. Oś 4 LEADER. Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju

PROW 2007-2013. Oś 4 LEADER. Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju PROW 2007-2013 Oś 4 LEADER Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju Małe projekty Beneficjenci tzw. Małych projektów : osoby fizyczne zameldowane na obszarze działania LGD osoby fizyczne prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Priorytety i działania Priorytet 1 Dalszy rozwój i modernizacja infrastruktury dla zwiększenia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania MOCNE STRONY 1. Walory środowiska naturalnego potencjał dla rozwoju turystyki i rekreacji 2. Zaangażowanie liderów i społeczności

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY Witamy uczestników szkolenia: Zrównoważony rozwój turystyki a oferta turystyczna regionu BROK 17.11.2009 roku Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 Lublin wrzesień 2007 Henryk Szych Dyrektor Biura Planowania Przestrzennego w Lublinie Emilia Niećko

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 Lublin wrzesień 2007 Henryk Szych Dyrektor Biura Planowania Przestrzennego w Lublinie Emilia Niećko Zastępca

Bardziej szczegółowo

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r.

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Informacje ogólne Liczba mieszkańców: około 40 tys. Wyspiarskie położenie. Przygraniczne

Bardziej szczegółowo

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej PORZĄDEK PREZENTACJI 1. Turystyka w dokumentach programowych AO 2. Jak duży jest potencjał turystyczny AO? 3. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI FUNKCJONOWANIA RYNKU USŁUG TURYSTYCZNYCH (W TYM PRAWNE ASPEKTY OBSŁUGI RUCHU TURYSTYCZNEGO,

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 6 Kształtowanie produktu turystycznego dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Najważniejsze składniki produktu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Turystyka zrównoważona na Podlasiu

Turystyka zrównoważona na Podlasiu Turystyka zrównoważona na Podlasiu Eugeniusz Wiśniewski Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne Z uwagi na cenne walory przyrodnicze, kulturowe i etniczne, turystyka stała sięważnądziedzinągospodarki

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁANIA. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2015 rok.

PROGRAM DZIAŁANIA. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2015 rok. PROGRAM DZIAŁANIA Załącznik do uchwały Nr X/134/2015 Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 8 stycznia 2015 r. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2015 rok. L. p. Nazwa zadania Termin realizacji

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski al. Rejtana 16c 35-959 Rzeszów tel. +48 17 872 10 00

Uniwersytet Rzeszowski al. Rejtana 16c 35-959 Rzeszów tel. +48 17 872 10 00 Karta ewidencyjna inwentaryzacja WALORÓW TURYSTYCZNYCH WYPOCZYNKOWYCH na terenie pięciu powiatów województwa podkarpackiego: lubaczowski, przemyski, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski i rzeszowski WALORY

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW ZAŁĄCZNIK NR DO UCHWAŁY NR RADY GMINY W BAŁTOWIE Z DNIA. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW OPRACOWAŁ ZESPÓŁ INSTYTUTU GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I MIESZKALNICTWA:

Bardziej szczegółowo

WNIOSKI I REKOMENDACJE

WNIOSKI I REKOMENDACJE Prowadzenie Centrum Wdrażania Projektów przy BPN Zadanie A działania analityczne WNIOSKI I REKOMENDACJE Białowieża, 26.06.2014 dr hab. Artur Bołtromiuk, prof. IRWiR PAN Institute of Rural and Agricultural

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne Szanowni Państwo W związku z prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata

Bardziej szczegółowo

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru?

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Gmina:.. Sektor: Turystyka obiekty, obszary funkcjonowania ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Jakie są

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R.

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. Informacje o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej turystyki pochodzą ze stałych badań statystycznych GUS. Dane dotyczące liczby obiektów

Bardziej szczegółowo

PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013

PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PLAN MARKETINGU TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM NA LATA 2007-2013 Lublin wrzesień 2007 (aktualizacja maj 2009) Henryk Szych Dyrektor Biura Planowania Przestrzennego w

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR.

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR Małe projekty L.p. Kryteria Opis Punkty 1 Doświadczenie wnioskodawcy 2 Członkostwo w Preferuje wnioskodawców, którzy nie realizowali dotąd

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013

Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 1 POWT Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 CEL PROGRAMU 2 POWT Republika Czeska - Rzeczpospolita

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością.

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością. Wizja 1. Roztoczańskie Centrum Rekreacyjne wykorzystujące położenie transgraniczne, walory przyrodnicze i gospodarcze dla poszerzania oferty turystycznowypoczynkowej. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ! www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

Indykatywny Wykaz Indywidualnych Projektów Kluczowych w ramach RPO WL lista rezerwowa

Indykatywny Wykaz Indywidualnych Projektów Kluczowych w ramach RPO WL lista rezerwowa Indykatywny Wykaz Indywidualnych Projektów Kluczowych w ramach RPO WL lista rezerwowa Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 Lp. Nazwa projektu / zakres projektu* Oś Priorytetowa

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego W ramach niniejszego projektu przeprowadzono analizy: - ogólnodostępnych danych statystycznych z siedmiu zakresów tematycznych, - najważniejszych dokumentów programowych, planistycznych i strategicznych

Bardziej szczegółowo

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy.

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy. Opracowanie informacji o możliwości realizacji projektów przez beneficjentów z terenu działania LGD Między Dalinem i Gościbią w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Kłecko na lata 2015-2020 - Konsultacje społeczne

ANKIETA. Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Kłecko na lata 2015-2020 - Konsultacje społeczne 1 ANKIETA Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Kłecko na lata 2015-2020 - Konsultacje społeczne Szanowni Państwo W związku prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Kłecko na lata

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022

ANKIETA. do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 ANKIETA do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 W związku z prowadzonymi pracami nad Strategią Zrównoważonego Rozwoju Gminy Oborniki Śląskie na lata 2016-2022 zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej 1 Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013. Program Samorządu Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska Odnowa Wsi. Program Operacyjny Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Infrastruktura turystyczna Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZZP-2-201-ZT-n Punkty ECTS: 2 Wydział: Zarządzania Kierunek: Zarządzanie Specjalność: Zarządzanie w Turystyce Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

Robocze wyniki analizy SWOT. w ramach procesu przygotowania. Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego

Robocze wyniki analizy SWOT. w ramach procesu przygotowania. Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego Robocze wyniki analizy SWOT w ramach procesu przygotowania Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego Opiekun naukowy procesu przygotowania SRWO: prof. dr hab. Krystian Heffner Analiza SWOT nasze podejście

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkiej liczy się pomysł

Przede wszystkiej liczy się pomysł Przede wszystkiej liczy się pomysł ciekawy, nowatorski możliwy do realizacji i odpowiadający oczekiwaniom społeczności lokalnej nt.: - organizacja szkoleń w zakresie prowadzenia działalności turystycznej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLIINIIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 212 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 2 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/lublin/index.htm

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7 Wzór Karta oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru w ramach działania Wdrażanie LSR dla operacji odpowiadających warunkom przyznania pomocy dla działania: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Warsztat strategia dla obszaru

Warsztat strategia dla obszaru Warsztat strategia dla obszaru Transport, komunikacja, wizerunek, zarządzanie środowiskiem Sonia Priwieziencew Marszałek Województwa Mazowieckiego Co chcemy osiągnąć? Utworzenie realistycznej strategii

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja marketingowa produktu turystycznego obszaru Trójstyku Polska Czechy Słowacja

Koncepcja marketingowa produktu turystycznego obszaru Trójstyku Polska Czechy Słowacja Miejsce na logo, zdjęcie, itp. Koncepcja marketingowa produktu turystycznego obszaru Trójstyku Polska Czechy Słowacja Zofia Stompor www.viaregiaplus.eu DZIAŁANIA REALIZOWANE PRZEZ GÓRNOŚLĄSKĄ AGENCJĘ PROMOCJI

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022

II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 II KONSULTACJE W SPRAWIE OPRACOWANIA STRATEGII ROZWOJU GMINY OSIEK NA LATA 2015-2022 2022 WYNIKI ANKIETY DLA MIESZKAŃCÓW GMINY OSIEK OCENA STANU INFRASTRUKTURY NA TERENIE GMINY OSIEK OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ Lokalna Strategia Rozwoju DIROW na lata 2009-2015 Załącznik nr 2 do Uchwały nr./2013 w sprawie zmian do uchwały nr 15/2009 z dnia 4 maja 2009 roku w sprawie przyjęcia Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r.

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r. Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Darłówko, 21 maja 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu. Turystyka rowerowa

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE O WOJEWÓDZTWIE

PODSTAWOWE INFORMACJE O WOJEWÓDZTWIE PERSPEKTYWY ROZWOJU REGIONU LUBELSKIEGO W OPARCIU O ZASOBY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO PODSTAWOWE INFORMACJE O WOJEWÓDZTWIE POWIERZCHNIA WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO - 25 122 km 2-8% powierzchni kraju - 3 miejsce

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 1. Czynniki i uwarunkowania rozwoju turystyki. 2. Rodzaje turystyki i kryteria ich

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 1. Wymień układy, których współdziałanie jest niezbędne do wykonania ruchu. 2. Scharakteryzuj łańcuch biokinematyczny kończyny

Bardziej szczegółowo

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Przestrzeń powierzchni ziemi widziana z pewnego punktu ( widok okolicy )

Bardziej szczegółowo

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego 1 ok. 80% danych to dane przestrzenne - ORSiP jest źródłem takich danych, każde wiarygodne i aktualne źródło danych przestrzennych jest

Bardziej szczegółowo

Departament Infrastruktury Społecznej Wydział Projektu Własnego w Obszarze Turystyki

Departament Infrastruktury Społecznej Wydział Projektu Własnego w Obszarze Turystyki Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Potencjał województwa lubuskiego szansą dla rozwoju Położenie -przy zachodniej granicy Polski Wyjątkowe bogactwo przyrodnicze -liczne lasy ijeziora Dobra dostępność

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

Typy wspieranych przedsięwzięć wg priorytetów i działań PRIORYTET DZIAŁANIE PRZYKŁADY PRZEDSIĘWZIĘĆ

Typy wspieranych przedsięwzięć wg priorytetów i działań PRIORYTET DZIAŁANIE PRZYKŁADY PRZEDSIĘWZIĘĆ 1 Typy wspieranych przedsięwzięć wg priorytetów i działań Załącznik D PRIORYTET DZIAŁANIE PRZYKŁADY PRZEDSIĘWZIĘĆ Priorytet A. Rozwój A 1. Rozwój Infrastruktura okołogospodarcza gospodarczy i gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Raport KONSULTACJE SPOŁECZNE. Lokalna Strategia Rozwoju. Analiza SWOT, Cele Strategiczne LSR

Raport KONSULTACJE SPOŁECZNE. Lokalna Strategia Rozwoju. Analiza SWOT, Cele Strategiczne LSR Raport KONSULTACJE SPOŁECZNE Lokalna Strategia Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Gminy Powiatu Świeckiego na lata 2014-2020 Analiza SWOT, Cele Strategiczne LSR 15 Październik 2015 1 Termin 14 wrzesień -

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo