Nowe narzędzia w warsztacie politologia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowe narzędzia w warsztacie politologia"

Transkrypt

1 Jarosław Zieliński Nowe narzędzia w warsztacie politologia Niewiele stosunkowo mówi się o warsztacie i narzędziach pracy politologa. Nie jest to dobra sytuacja, jako że warsztat ten zmienia się ostatnio. Nie naruszając niejako ponadczasowych metod pracy naukowej pojawiają się nowe narzędzia i nowe sposoby ich wykorzystania, uzupełniając i tak już bogaty warsztat. Trzeba tu wspomnieć przede wszystkim o źródłach internetowych, fiszkach gromadzonych na komputerze, wycinkach z Internetu, zachowaniu strony internetowej na komputerze, tworzeniu i przechowywaniu zrzutów ekranu, wykorzystaniu technik rozpoznawania tekstu, a w konsekwencji także publikowaniu artykułów naukowych w postaci elektronicznej. Słowem wykorzystaniu komputera i Internetu w gromadzeniu materiałów. Materiały na papierze i na nośnikach elektronicznych Tradycyjny warsztat politologa obejmuje co najmniej trzy grupy materiałów: akty prawne i teksty źródłowe; publikacje naukowe książki i artykuły; publikacje prasowe wywiady, doniesienia agencyjne, analizy. Oczywiście lista ta nie wyczerpuje katalogu źródeł, dość wspomnieć o publikacjach popularnonaukowych, felietonach czy słownikach, leksykonach i encyklopediach. W tradycyjnym rozumieniu łączy je mimo wielu różnic jedno: ukazują się na papierze, można je znaleźć w bibliotekach i czytelniach, wreszcie są przez fakt publikacji na papierze stosunkowo trwałe. Jednak świat się zmienia. Papier jako miejsce publikacji znalazł sobie konkurenta w postaci nośników elektronicznych. Są to przede wszystkim media, które można odczytać na komputerze, a wśród nich najpopularniejszymi są dysk CD-ROM 1 i Internet. Niejako analogicznie zmieniają się możliwości publikacji osiągnięć naukowych jest to możliwe już nie tylko w wydawnictwach papierowych, ale i w Internecie. Staje się to 1 A także jego następca dysk DVD, mieszczący kilkakrotnie więcej danych.

2 2 szczególnie ważne tam, gdzie bada się świat elektroniczny bo okazać się może, że owa publikacja naukowa sprowadzi się do rozmowy ze ślepym o kolorach 2. Pojawienie się publikacji elektronicznych dostępnych w Internecie i na innych nośnikach elektronicznych sprawia, że konieczne staje się poznanie ich specyfiki, metod gromadzenia ich w całości czy też we fragmentach. Źródła internetowe Źródła internetowe mają trzy zasadnicze cechy różniące je od innych: są często nietrwałe, ich treść może się zmieniać w czasie i wreszcie często nie podają wszystkich informacji koniecznych do ich opisu bibliograficznego. Wiele stron internetowych jest nietrwałych. Nawet po kilku dniach a co dopiero po kilku miesiącach od ich stworzenia może okazać się, że już nie istnieją, a jedynym śladem po nich będzie cytat z nich czy zapis na dysku całej strony dokonany przez badacza. To samo jakby z ich natury dotyczy dyskusji na IRC i czatów internetowych 3, a także list dyskusyjnych. Trochę lepsza sytuacja istnieje w przypadku grup dyskusyjnych, które mają swoje archiwa w postaci zapisu ich treści na stronach Word Wide Web 4. Jednak, generalnie, można uznać źródła internetowe za dużo mniej trwałe od papierowych. Dlatego ważna jest archiwizacja najważniejszych z nich na własnych nośnikach elektronicznych badacza. Treść stron Word Wide Web może zmieniać się w czasie. Nie dotyczy to natomiast listów elektronicznych, rozmów w komunikatorach internetowych, wypowiedzi w grupach dyskusyjnych. Ale treści opublikowane na stronach internetowych mogą być łatwo zmieniane przez ich autorów czy redaktorów, poprawiane czy uzupełniane. W większości przypadków sytuacja ta nie zachodzi, o wiele groźniejsze jest znikanie stron internetowych choć zmiana pozostaje ciągle realnym zagrożeniem. Do najbardziej podstawowego opisu bibliograficznego wystarczy podanie autora, tytułu artykułu, nazwy publikacji i daty jego się ukazania. W przypadku doniesień agencyjnych i artykułów w niektórych czasopismach często autor nie jest znany ich odbiorcy. Nazwą publikacji jest nazwa strony internetowej. Jednak dwa pozostałe elementy sprawiają więcej kłopotów, szczególnie ten ostatni data. Czasem autorzy stron internetowej podają co innego 2 Nie tylko w przenośni, ale i dosłownie. Większość publikacji papierowych jest czarno-biała, a opisując na przykład strony internetowe polityków czy reklamy ważne może okazać się pokazanie ich kolorystyki. Publikacja elektroniczna może zawierać kolorowe ilustracje, takie jak zrzuty ekranu, bez ponoszenia większych kosztów niż w przypadku wersji czarno-białej (co jest głównym powodem rezygnacji z kolorów w publikacjach ukazujących się na papierze). 3 Z wyjątkiem czatów internetowych ze znanymi osobami, które są archiwizowane przez portale internetowe. 4 Takie archiwum grup dyskusyjnych Usenet prowadzi na przykład Google, także dla polskich grup; jest to kontynuacja znanego archiwum Dejanews.

3 3 jako tytuł strony 5 i najbardziej wyróżniony element tekstowy w treści strony 6, nie wiadomo więc co wybrać jako tytuł artykułu. Jednak jeszcze częściej zapominają o podaniu daty publikacji strony. Wtedy z pomocą przychodzi koncepcja czasu dostępu, to jest podania dnia, kiedy zapoznaliśmy się w Internecie z treścią danej strony. Opisując źródła internetowe trzeba pamiętać o istotnych cechach tego środka przekazu: nietrwałości stron i możliwości zmian ich treści w czasie oraz niepełności danych koniecznych do opisu bibliograficznego. Fiszka na komputerze Tradycyjnie fiszki przygotowywało się na kartkach papieru przechowywanych w szufladach czy teczkach. Podobno materiały do swoich słowników Władysław Kopaliński przechowywał w pudełkach po butach Jednak, choć buty ciągle kupuje się w podobnych pudłach, całkiem wygodnych do przechowywania fragmentów wiedzy, dużo wygodniejszym miejscem na fiszki staje się komputer osobisty. Prawdopodobnie najlepszym miejscem do przechowywania fiszek jest baza danych 7. Nie ma jednak wielkiej potrzeby wymagania od badacza zjawisk politycznych znajomości tworzenia baz danych i pracy z nimi. Wystarczy w zupełności edytor tekstu taki jak Microsoft Word i plik tekstowy w nim utworzony, czyli typowe narzędzie pracy naukowca. Co powinna zawierać fiszka na komputerze? Dwie części: sam tekst cytatu lub własną notatkę na temat treści czy też polemikę z nią oraz źródło bibliograficzne, łącznie ze stroną książki. W ten sposób sam tekst źródłowy staje się po przeczytaniu niepotrzebny już i można oprzeć się na swoim zbiorze komputerowych fiszek. Komputerowe fiszki mają dwie zasadnicze zalety: po pierwsze można je swobodnie uzupełniać o własne uwagi, przemyślenia w dowolnej chwili i w dowolnym miejscu; po drugie można je łatwo przenosić między stanowiskami pracy, jakimi są na przykład komputery w domu i na uczelni oraz równie łatwo przekazywać innym naukowcom, zajmującym się tym samym polem badań. Niezbędnymi umiejętnościami koniecznymi do przygotowania dobrych komputerowych fiszek są: stworzenie wycinka z Internetu, zapisanie całej strony internetowej i stworzenie zrzutu ekranu. 5 Oznaczany w języku HTML jako fraza pomiędzy <title> a </title>. 6 Często, choć nie zawsze znacznikami <h1> i </h1>. 7 Fiszki są właśnie zbiorem danych jest nim każdy zbiór uporządkowanych informacji o podobnej strukturze.

4 4 Wycinek z Internetu Tradycyjnie wycinając z gazety artykuł czy też kopiując artykuł naukowy lub fragment książki otrzymuje się dwa elementy: sam fragment czy całość tekstu oraz jego opis bibliograficzny, często zanotowany ołówkiem na marginesie wycinka 8. W przypadku wycinków z Internetu, z powodów przedstawionych powyżej, nie zawsze ma się pod ręką wszystkie elementy potrzebne do takiego działania. Pozostaje więc poszukiwanie brakujących elementów i następnie zapisanie ich w postaci całej strony internetowej lub jako gotowej fiszki w edytorze tekstu. Strona internetowa Zachowanie strony internetowej na komputerze tylko pozornie jest bardzo proste: istnieją przecież polecenia realizujące to we wszelkich przeglądarkach internetowych. Jednak zapisywanie wszystkich elementów strony oddzielnie jest niewygodne. Ratunkiem pozostaje mało znany format.mht używany przez przeglądarkę Internet Explorer pozwala on całą stronę zapisać w jednym pliku komputerowym. Rysunek 1. Zapis strony w formacie MHT Zapisując stronę w tym formacie nie można jej z miejsca zmienić. Jednak można dodać dodatkowe informacje do nazwy pliku, w którym jest zapisywana w tym szczególnie datę, 8 Lepiej jest wycinać z gazet całe strony, bo na którymś z marginesów z reguły znajdzie się nazwa pisma i data; niestety jest to zawodne w przypadku części czasopism, a nawet wielu pism naukowych.

5 5 której często brakuje w źródłach internetowych 9. Jest to niezbędny etap pośredni w tworzeniu dobrej fiszki na komputerze. Zrzut ekranu Podczas opisywania świata Internetu nieuchronnie dochodzi się do wniosku, że same słowa nie wystarczają. Wykresy, schematy są dobrym tradycyjnym uzupełnieniem. Jednak jeszcze lepszym uzupełnieniem jest zrzut ekranu (screenshoot). Jest to ilustracja pokazujące całość lub fragment tego, co znajduje się na ekranu komputera na przykład przeglądarki internetowej pokazującej stronę internetową polityka, czat z urzędnikiem państwowym, blog z utrzymanymi w stylu felietonu komentarzami do aktualnych wydarzeń ze sfery publicznej. Sam system operacyjny Microsoft Windows XP daje możliwość stworzenia takich zrzutów przez naciśnięcie klawisza PrintScreen (zapisywany jest wtedy pełen ekran) i Alt+PrintScreen (aktywne okno programu). Następnie te obrazy, przechowywane w pamięci podręcznej, można zapisać korzystając z programu Paint znajdującego się również na wyposażeniu Windows. Rysunek 2. Przykład zrzutu aktywnego okna programu W programie Paint jeśli nie ma się pod ręką bardziej zaawansowanych narzedzi do grafiki komputerowej ważny jest wybór formatu zapisu pliku. Decyduje on o właściwym 9 Tak właśnie zostało zrobione w przykładzie na ilustracji: do nazwy strony została dodana data dostępu do niej.

6 6 oddaniu kolorów strony i o wielkości pliku zawierającego grafikę. Format BMP dobrze oddaje kolory, ale plik zajmuje później wiele miejsca na dysku; format GIF nie daje wielkiego pliku i pozwala na dobre oddanie dużej części stron internetowych 10, a z kolei JPG jest formatem dobrym do zdjęć, również dającym mały plik na dysku. Jednak najlepszy do zapisywania zrzutów ekranu wydaje się stosunkowo nowy format PNG, obsługiwany przez większość programów graficznych 11. Istnieje jednak pewna, dość liczna grupa stron internetowych, z których nie da się przygotować tą metodą zrzutu ekranu dobrego pod względem informacyjnym 12, zrzutu ekranu wystarczającego do pokazania całej zawartości strony. Są to strony dłuższe niż jeden ekran. Ściślej, jest to możliwe, drogą wykonywania zrzutów kolejnych ekranów i łączenia ich ze sobą w programie graficznym takim jak Adobe Photoshop. Są jednak programy komputerowe, które dokonują to jednym ruchem, dając w efekcie zawartość całego okna programu, nawet zajmującego kilka ekranów. Jednym z nich jest SnagIt firmy TechSmith Corporation, stanowiący wygodne w pracy, a przy tym niezbyt drogie narzędzie. ( ) Podobną funkcję spełnia dla Internet Explorer program narzędziowy IE Screenshot, również bezpłatny 13. Zapisywanie witryn internetowych W pewnych sytuacjach użyteczne może być również zapisywanie całych witryn internetowych, to jest wielu stron opublikowanych pod tym samym adresem (w tej samej domenie internetowej) i zajmującej się tą samą tematyką na przykład witryna kandydata na posła, partii politycznej czy instytucji takiej jak Sejm 14. Jest to możliwe dzięki programom określanym jako programy pozwalające na przeglądanie bez połączenia z Internetem (offline browsers); programy te tworzą kopię całej witryny na dysku, po czym potrafią uaktualniać ją, dodając nowe czy zastępując zmieniające się dokumenty. Jednym z takich programów jest WinHTTrack Format GIF potrafi zapisać obrazy składające się maksymalnie z 256 różnych kolorów. Jeśli więc na stronie internetowej umieszczone zostanie zdjęcie (oddające więcej kolorów), to zapis zrzutu ekranu w tym formacie spowoduje błędne oddanie jej treści. 11 Format PNG został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o zastąpieniu formatu GIF. Łączy w sobie zalety formatów GIF i JPG. Potrafi oddać dobrze zdjęcia i strony internetowe je zawierające. Wszystkie zrzuty stron w tym artykule zostały zapisane w formacie PNG. 12 Zrzut ekranu powinien obejmować tylko tę część ekranu, która jest istotna pod względem merytorycznym. Reszta powinna być wycięta (podczas robienia samego zrzutu lub później, w programie graficznym). 13 Do pobrania ze strony internetowej BrowserTweaks.com (http://www.browsertweaks.com/). 14 Odpowiednio: na przykład witryny Anny Lutek, Platformy Obywatelskiej i Sejmu. 15 Na ilustracji program WinHTTrack podczas zapisywania treści witryny wyborczej Anny Lutek, kandydatki partii Prawo i Sprawiedliwość w kampanii 2005 roku.

7 7 Program ten działa podobnie jak część indeksująca wyszukiwarki internetowej (spider): zagląda na wskazaną mu pierwszą stronę witryny, odnajduje odnośniki hipertekstowe prowadzące do innych stron w tej samej witrynie, zapisuje je, odnajduje na nich następne odnośniki i tak do zapisania całej witryny, zarówno tekstu jak i towarzyszącej mu grafiki. Rysunek 3. WinHTTrack podczas zapisywania witryny Anny Lutek Zapisanie na komputerze badacza stron, a w razie potrzeby całych witryn internetowych, pozwala na szybki dostęp do dostępnych na nich informacji nawet bez dostępu do Internetu oraz uchronienie ich od zniknięcia z pola widzenia naukowca. Kopiowanie z Internetu Kopiowanie materiałów z Internetu do dokumentów pisanych w Microsoft Word zawiera w sobie pewną pułapkę. Nowsze wersje Microsoft Word i Internet Explorer są na tyle inteligentne, że przenoszą przez pamięć podręczną tekst z całym formatowaniem, nawet tabelami, których nie dostrzega się na oglądanej stronie, bo służą tylko do ułożenia na niej tekstu. Powoduje to pewien bałagan w tworzonym właśnie tekście którego jednak można uniknąć. Dlatego w Microsoft Word zamiast polecenia wklejania tekstu Wklej (Paste) warto stosować tu jego bardziej wyrafinowaną odmianę Wklej specjalnie (Paste Special) i wybierać Tekst niesformatowany (Unformatted Text) jako opcję. Wtedy w pracy pojawi się sam tekst, który można dalej swobodnie kształtować.

8 8 Rozpoznawanie tekstu Uzupełniającym narzędziem posługiwania się elektronicznymi drogami zbierania materiałów jest wykorzystanie technik rozpoznawanie tekstu (OCR) dla przeniesienia na komputer dłuższych fragmentów materiałów. Krótsze fragmenty łatwiej jest po prostu przepisać ręcznie, wprost do edytora tekstu sprawdzającego przy tym pisownię. Rozpoznawanie tekstu składa się z trzech etapów: użycia skanera do wczytania jednej lub więcej kartek do komputera w postaci pliku graficznego, rozpoznania tekstu widniejącego w tym pliku i sprawdzenia jego pisowni, zapisu rozpoznanego tekstu do pliku komputerowego. Czasem też cześć drugiego etapu sprawdzenie pisowni może nastąpić o trzecim etapie, w czasie tworzenia fiszki komputerowej. Do przeprowadzenia rozpoznawania tekstu niezbędne jest posiadanie nie tylko urządzenia komputerowego skanera ale i współpracującego z nim oprogramowania programu OCR, potrafiącego poradzić sobie z językiem tekstu. Do skanera dodawany jest z reguły program średniej klasy lub starsza wersja znanego oprogramowania; najlepsze i najnowsze można kupić tylko oddzielnie. Jednak już średniej klasy programy dają zadowalające w większości przypadków rezultaty. Dla rozpoznawania tekstu w języku polskim jednym z najlepszych programów była Recognita, dziś także program FineReader. W pierwszym etapie kładzie się stronę z artykułem czy też jego pierwszą część na szybie skanera. Następnie uruchamia się program OCR i skanuje czyli tworzy plik komputerowy z tego, co widzi skaner. Na tym etapie artykuł jest jeszcze kombinacją współrzędnych i wartości kolorów, zapisanych w pliku słowem plikiem grafiki bitowej. Dopiero po wczytaniu do komputera odbywa się zasadniczy proces rozpoznawania tekstu. Program OCR w tym drugim etapie stara się, linijka po linijce, rozpoznać kształt liter. Dobrze mu to idzie z gazetami i książkami w dobrym stanie, gorzej z maszynopisami. Nie najlepiej znosi dopiski, podkreślenia, plamy. Rozpoznawany tekst może być w programie OCR poddany operacji sprawdzenia pisowni. Lepiej jednak zdać się w tej materii na używany na co dzień edytor tekstu, dysponujący z reguły bogatszym zbiorem wyrazów w słowniku, uzupełnionych o dodane przez badacza nowe wyrazy czy nazwy własne. Wystarczy więc po etapie rozpoznania zapisać tekst do pliku. Analogicznie postępuje się z kolejnymi stronami czy fragmentami tekstu. W ten sposób można stosunkowo szybko stworzyć komputerowy wycinek z dłuższego artykułu w prasie czy artykułu z pisma naukowego.

9 9 Tworzenie wycinków z Internetu Zapisane strony i witryny, zrzuty ekranu oraz fragmenty tekstu w postaci elektronicznej pozyskane dzięki OCR stanowią dobry materiał do tworzenia fiszek komputerowych. Zaletą tak tworzonego archiwum wycinków jest przede wszystkim to, że informacje z nich są łatwiej dostępne: wycinek jest już plikiem tekstowym, więc wystarczy przekopiować z niego fragment i umieścić w swojej pracy. Nie bez znaczenia jest to, że wycinki w wersji elektronicznej zajmują mniej miejsca, łatwiej jest też przejrzeć katalog na dysku je zawierający niż opasłe papierowe teczki. Ułożenie materiałów Po stworzeniu zbioru fiszek na komputerze, w miarę jak przybywa coraz więcej tak przygotowanych materiałów, przychodzi czas na ich wygodne i efektywne ułożenie. Papierowe fiszki, wycinki i podobne materiały przechowuje się zwykle w teczkach, czasem też w koszulkach czy obwolutach foliowych. Każda teczka to pewna kategoria tematyczna, w niej mogą jeszcze znaleźć się w różny sposób rozdzielane podkategorie, tematy. Ten sposób działania może być z powodzeniem zastosowany na komputerze. Można tu zastosować dwa scenariusze: A. Odpowiednikiem teczki staje się pojedynczy plik edytora tekstu, gdzie gromadzi się wycinki na ten sam temat, na przykład Propaganda polityczna, Kampania wyborcza 2005, Lech Kaczyński; odpowiednikiem koszulek foliowych staje się wewnętrzna struktura dokumentu 16. B. Odpowiednikiem teczki staje się katalog na dysku, w którym przechowywane są pliki gromadzące materiały na ten sam temat; odpowiednikiem koszulek foliowych stają się pojedyncze pliki tekstowe oraz graficzne (zawierające zrzuty ekranu, schematy i inny materiał ilustracyjny). Struktura dokumentu jest koncepcją zastosowaną w edytorach tekstu takich jak Microsoft Word, ale znaną też z innych miejsc, takich jak pliki pomocy w Windows czy po prostu tradycyjne książki lub czasopisma. W edytorze Microsoft Word powstaje ona dzięki konsekwentnemu wykorzystaniu stylów tekstu Nagłówek 1 (Heading 1), Nagłówek 2 (Heading 2), Nagłówek 3 (Heading 3) i następnych, w miarę potrzeby. Można się z nią zapoznać wybierając polecenie Wyświetl plan dokumentu (Document Map). 16 W tym scenariuszu zrzuty ekranu czy wykresy mogą być przechowywane już bezpośrednio w pliku tekstowym, w odpowiednich miejscach jego struktury.

10 10 Materiały gromadzone w edytorze tekstu czy też tworzona publikacja naukowa mogą być w ten sposób organizowane w strukturę podobną do tej spotykanej w książkach z rozdziałami, podrozdziałami, sekcjami, a plan dokumentu to nic innego jak spis treści. Rysunek 4. Plan dokumentu w Microsoft Word Dzięki temu nie tylko poprawia się nie tylko czytelność w gotowej publikacji, ale i stopień uporządkowania materiałów na etapie jej tworzenia. Publikacje elektroniczne Wydania papierowe publikacji naukowych mają wiele wad, z których największe to niedostępność dla zwykłego czytelnika i niemożność aktualizacji. Niedostępność ta to zarówno brak informacji o pojawieniu się danej pozycji naukowej, jak i brak fizycznego dostępu do danej pozycji, zwłaszcza gdy została wydana na innej uczelni, w innym mieście. Brak aktualizacji dotyczy zarówno poprawek, jak i a może przede wszystkim uzupełnień. Często też, choć już rzadziej niż kilkanaście lat temu, problemem może być długi cykl produkcyjny książki lub czasopisma naukowego. Dlatego też obok publikacji dzieł naukowych na papierze powinno wydawać się coraz więcej w postaci elektronicznej, wykorzystując Internet jako kanał dystrybucji. Nie jest to ani drogie, ani pracochłonne. Istnieje wiele sposobów opublikowania artykułu naukowego czy książki naukowej w postaci elektronicznej, ale godne uwagi wydają się trzy: jako pliku z edytora tekstu w formacie Microsoft Word DOC, jako strony internetowej w formacie HTML i jako pliku Adobe Acrobat, z rozszerzeniem.pdf.

11 11 Pierwszy z tych sposobów wydaje się najłatwiejszy teksty naukowe z reguły pisane są i redagowane w edytorach tekstu, a najpopularniejszym w naszym kraju zaawansowanym edytorem tekstu jest właśnie Microsoft Word. Łatwo jest wiec po prostu pozostawić tekst w pliku tworzonym przez ów edytor i w tej postaci przekazywać go znajomym czy opublikować na stronie Word Wide Web. Jednak istnieje wiele wersji edytora Microsoft Word a co za tym idzie wiele wersji jego podstawowego formatu pliku. Całkiem możliwe, że odbiorca pliku nie będzie mógł go odczytać prawidłowo, zobaczyć na ekranie czy wydrukować. Co więcej, jeszcze trudniej mu będzie gdy pracuje w innym systemie operacyjnym. Przeciwko używaniu tego formatu pliku w wymianie danych w Internecie występuje także społeczność internetowa 17. Dużo lepiej przyjmowana jest publikacja w postaci plików HTML. Jednak język HTML nie jest najlepiej przystosowany do oddawania skomplikowanego formatowania, przypisów, dołączanych ilustracji. Dobre przełożenie pracy naukowej powstającej w edytorze takim jak Microsoft Word na jeden lub więcej plików HTML wymaga sporych umiejętności. Co więcej, każda poprawka w artykule będzie wymagała powtórzenia tego, nieraz wieloetapowego procesu. Nie jest to wygodne rozwiązanie. Strona internetowa jest dobra jako wprowadzenie do publikacji elektronicznej, wskazanie jakie zagadnienia są w niej poruszane ale dużo lepszym formatem pliku są te używane przy tworzeniu książek elektronicznych. W chwili obecnej do tworzenia książek elektronicznych używane są przede wszystkim dwa formaty: Adobe Acrobat PDF i Microsoft Reader LIT 18. Oba mają podobne zastosowanie, dostępne są darmowe przeglądarki tych formatów, a nawet darmowe proste narzędzia do ich tworzenia. Format.lit służy przede wszystkim do przechowywania w nim elektronicznych książek (e-books). Dostępnych jest wiele e-książek w tym formacie, zarówno darmowych (przede wszystkim dzieła starsze, klasyków, takie jak H. G. Wellsa The War of the Worlds) jak i płatnych, sprzedawanych w księgarniach internetowych. Do odczytywania plików LIT służy przeglądarka Microsoft Reader, dostępna do pobrania za darmo ze stron producenta 19. Microsoft stworzył również proste narzędzie do zapisu plików w tym formacie The Read in Microsoft Reader (RMR), dodatek do edytora tekstu Microsoft Word. Niestety nie najlepiej radzi ono sobie z bardziej skomplikowanym formatowaniem tekstu, przypisami, ilustracjami. 17 Wskazuje ona jako alternatywę format RTF, który ma podobne możliwości zachowania formatowania tekstu jak używany w programie Microsoft Word.doc, a jest wykorzystywany przez znacznie więcej programów działających w różnych systemach operacyjnych. 18 Dostępny na stronie Microsoft Reader (http://www.microsoft.com/reader/). 19 Wymagająca jednak prostej, ale nieco uciążliwej aktywacji za pomocą Internetu.

12 12 Prawdopodobnie byłoby to dobre narzędzie do publikacji powieści czy zbiorów wierszy, ale nie do artykułów i książek naukowych. Dostępne są również komercyjne, płatne programy służące do tworzenia i edycji książek elektronicznych w formacie LIT; jednym z nich jest ReaderWorks 20 z firmy OverDrive. Format PDF ma szersze zastosowanie służy nie tylko do publikacji książek elektronicznych, ale także różnego rodzaju raportów, dokumentów, aktów prawnych obsługi sprzętu i oprogramowania komputerowego. Z racji tej różnorodności zastosowań istnieje większa szansa, że na komputerze potencjalnego czytelnika jest już zainstalowany Adobe Acrobat Reader. Do odczytywania plików PDF służy właśnie przeglądarka Acrobat Reader, dostępna do pobrania za darmo ze strony producenta. Do tworzenia plików w tym formacie firma Adobe proponuje Adobe Acrobat, komercyjny program o dość wysokiej cenie, ale przy tym o znacznych możliwościach budowy i edycji plików PDF. Niejako w konkurencji do Adobe Acrobat powstało wiele prostych narzędzi do tworzenia PDF, dostępnych w Internecie, za niewielką opłatą lub bezpłatnie. Zasadnicza różnica między tymi dwoma formatami polega na tym, że przy tworzeniu pliku z edytora tekstu czy programu do składu w formacie Microsoft Reader zmienia się wygląd i układ tekstu tak, by wygodnie było czytać go na ekranie. Natomiast Adobe Acrobat stara się możliwie jak najwierniej oddać wyjściową postać dokumentu. Wydruk z formatu PDF może do złudzenia przypominać wydruk z pliku.doc, podobnie wygląda on także na ekranie komputera. Z tych przyczyn do publikacji tekstów naukowych lepszy jest format PDF. Jest to najlepszy dostępny format dla publikacji naukowych, łączący dużą popularność i dostępność oprogramowania potrafiącego go odczytać z wiernym zachowaniem postaci dokumentu, przede wszystkim formatowania, przypisów i struktury publikacji. Prosta publikacja w PDF Proste programy do tworzenia plików PDF działają podobnie jak sterowniki drukarek. Wystarczy po ich zainstalowaniu wybrać polecenie drukowania, po czym wybrać ów program z listy dostępnych drukarek. Dokument, na przykład tekst w edytorze, jest drukowany, jednak nie wysyłany do drukarki, ale zapisywany na dysku komputera, właśnie w postaci pliku w formacie PDF. 21, instrukcji 20 Wersja ReaderWorks Standard również jest darmowa, bardziej zaawansowana wersja ReaderWorks Professional kosztuje 119 dolarów: Za: ReaderWorks Download Center, OverDrive, Inc. (www.overdrive.com), dostęp 14 sierpnia W Polsce korzysta się z niego na przykład do publikacji w Internecie ustaw i rozporządzeń.

13 13 Istotą formatu PDF jest możliwie najbliższe oddanie postaci oryginalnego dokumentu. Udaje się to nawet najprostszym programom. Nie wszystkie już potrafią oddać bardziej zaawansowane możliwości, takie jak odnośniki hipertekstowe czy struktura dokumentu. Jednym z takich programów jest polski Qprint. Nie potrafi on oddać struktury dokumentu oraz nie przenosi do pliku PDF odnośników hipertekstowych. Jednak dla krótszych dokumentów, takich jak artykuły naukowe, nie ma to większego znaczenia. Archiwizacja prac i danych Jedną z największych zalet przechowywania materiałów naukowych fiszek, wycinków, lektur w postaci elektronicznej i innych informacji jest to, że mogą być łatwo archiwizowane i przenoszone między komputerami. Do niedawna jeszcze do zwykłego przenoszenia informacji między komputerami służyły dyskietki, a do tworzenia archiwalnych kopii danych napęd taśmowy (streamer). Obecnie zastąpiło je korzystanie z pamięci przenośnych i nagrywania dysków CD-R i DVD-R. Pamięci przenośne są urządzeniami wielkości zapalniczki, korzystającymi z portu USB i mieszczącymi wielokrotnie więcej informacji niż dyskietka. Są też bardziej odporne na zniszczenie. Kosztują drożej niż dyskietka, ale mogą być znacznie dłużej używane; większa wygoda w korzystaniu z nich sprawia, że dyskietki są coraz rzadziej stosowane 22. Dziś pamięci przenośne są najlepszym sposobem przenoszenia plików pomiędzy komputerami. Niezwykle ważne jest tworzenie kopii zapasowej materiałów zgromadzonych na komputerze. Chroni to przed ich utratą w przypadku zarażenia plików przez wirusy, uszkodzenia dysku komputera lub kradzieży, pożaru Jest to jakościowo nowe zjawisko w pracy naukowej, bo raczej nikt w czasach rękopisów, maszynopisów i wycinków papierowych nie myślał o sporządzaniu ich kopii, nawet gdy już pojawiły się kserografy. Im więcej materiałów zgromadzonych zostanie na komputerze, tym ważniejsze będzie sporządzenie ich kopii, przechowywanej w bezpiecznym miejscu 23. Kopie zapasowe można łatwo sporządzić za pomocą nagrywarki. Ważne jest również powtarzanie tej czynności co ściśle określony czas raz w tygodniu lub nieco rzadziej, jeśli przybywa niewiele materiałów 24. Warszawa, 13 maja Producenci komputerów niejako wymuszają tą sytuację, nie instalując w wielu modelach nowych komputerów stacji dyskietek. 23 Nawet pamiętając o losach World Trade Center w innym budynku, w innym mieście. 24 Kopiując najważniejsze i najczęściej zmieniające się pliki na pamięć podręczną uzyskuje się także rodzaj tymczasowej kopii zapasowej, jednak o dość ograniczonej pojemności.

14 14 wydanie 1.01 z 31 marca 2010 Jarosław Zieliński

Włączanie/wyłączanie paska menu

Włączanie/wyłączanie paska menu Włączanie/wyłączanie paska menu Po zainstalowaniu przeglądarki Internet Eksplorer oraz Firefox domyślnie górny pasek menu jest wyłączony. Czasem warto go włączyć aby mieć szybszy dostęp do narzędzi. Po

Bardziej szczegółowo

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Przygotowany dokument można: wydrukować i oprawić, zapisać jako strona sieci Web i opublikować w Internecie przekonwertować na format PDF i udostępnić w postaci

Bardziej szczegółowo

Książki elektroniczne

Książki elektroniczne strona 1 Książka elektroniczna (ebook, e-book, publikacja elektroniczna), to treść zapisana w formie elektronicznej, przeznaczona do odczytania za pomocą odpowiedniego oprogramowania zainstalowanego w

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Przygotowywanie dokumentu do pracy

Przygotowywanie dokumentu do pracy Przygotowywanie dokumentu do pracy 1. Wczytywanie tekstu źródłowego (dostępne w menu Plik/Otwórz) Wczytując tekst, nie będący zapisany w rodzimym formacie programu (w tym przypadku MS Word) trzeba pamiętać,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE I UCZNIÓW Ocena celujący bardzo dobry dobry dostateczny dopuszczający Zakres wiadomości wykraczający dopełniający rozszerzający podstawowy

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. z przedmiotu Informatyki. w klasie VI

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. z przedmiotu Informatyki. w klasie VI Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu Informatyki w klasie VI Ocenę niedostateczna nie zna regulamin pracowni nie potrafi wymienić 3 dowolnych punktów regulaminu nie dba o porządek na

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z informatyki

Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie MEN z dnia 7 września 2004 roku w sprawie zasad oceniania,

Bardziej szczegółowo

EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD

EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD EDYCJA TEKSTU - MS WORDPAD WordPad (ryc. 1 ang. miejsce na słowa) to bardzo przydatny program do edycji i pisania tekstów, który dodatkowo dostępny jest w każdym systemie z rodziny

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P).

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P). PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II DZIAŁ I: KOMPUTER W ŻYCIU CZŁOWIEKA. 1. Lekcja organizacyjna. Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSP. 2. Przykłady zastosowań komputerów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu: informatyka. w Szkole Podstawowej im. S. Czesławy Lorek w Biczykach Dolnych. w roku szkolnym 2013/2014

Wymagania edukacyjne z przedmiotu: informatyka. w Szkole Podstawowej im. S. Czesławy Lorek w Biczykach Dolnych. w roku szkolnym 2013/2014 Wymagania edukacyjne z przedmiotu: informatyka dla klasy: IV w Szkole Podstawowej im. S. Czesławy Lorek w Biczykach Dolnych w roku szkolnym 2013/2014 1. Podstawowe zasady posługiwania się komputerem i

Bardziej szczegółowo

Pokaz slajdów na stronie internetowej

Pokaz slajdów na stronie internetowej Pokaz slajdów na stronie internetowej... 1 Podpisy pod zdjęciami... 3 Publikacja pokazu slajdów w Internecie... 4 Generator strony Uczelni... 4 Funkcje dla zaawansowanych użytkowników... 5 Zmiana kolorów

Bardziej szczegółowo

Dokument komputerowy w edytorze grafiki

Dokument komputerowy w edytorze grafiki Temat 3. Dokument komputerowy w edytorze grafiki Realizacja podstawy programowej 1. 3) stosuje usługi systemu operacyjnego i programów narzędziowych do zarządzania zasobami (plikami) [...]; 4) wyszukuje

Bardziej szczegółowo

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II.

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Dział I O higienie pracy, komputerze, sieciach komputerowych i Internecie - zna

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

3.1. Na dobry początek

3.1. Na dobry początek Klasa I 3.1. Na dobry początek Regulamin pracowni i przepisy BHP podczas pracy przy komputerze Wykorzystanie komputera we współczesnym świecie Zna regulamin pracowni i przestrzega go. Potrafi poprawnie

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej Kryteria na ocenę dopuszczającą 1. Uczeń potrafi wymienić niektóre z elementów budowy komputera.

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące tekstów publikowanych w czasopiśmie Kultura i Wychowanie (zgodne z ministerialną kartą oceny czasopism)

Wymagania dotyczące tekstów publikowanych w czasopiśmie Kultura i Wychowanie (zgodne z ministerialną kartą oceny czasopism) Załącznik 2c dla autora artykułu Wymagania dotyczące tekstów publikowanych w czasopiśmie Kultura i Wychowanie (zgodne z ministerialną kartą oceny czasopism) E L E M E N T Y S K Ł A D O W E A R T Y K U

Bardziej szczegółowo

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu.

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu. Skrócony opis Kopiowanie Kopiowanie Szybkie kopiowanie 3 Naciśnij przycisk na panelu operacyjnym 4 Po umieszczeniu dokumentu na szybie skanera dotknij opcji Zakończ zadanie, aby powrócić do ekranu głównego.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV I OKRES Sprawności 1. Komputery i programy konieczne (ocena: dopuszczający) wymienia z pomocą nauczyciela podstawowe zasady bezpiecznej pracy z komputerem;

Bardziej szczegółowo

Pomoc. BIP strona portalu

Pomoc. BIP strona portalu Pomoc BIP strona portalu Biuletyn Informacji Publicznej powstał w celu powszechnego udostępnienia informacji publicznej w postaci elektronicznej. Głównym zadaniem portalu jest przekazywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Skorzystaj z Worda i stwórz profesjonalnie wyglądające dokumenty.

Skorzystaj z Worda i stwórz profesjonalnie wyglądające dokumenty. ABC Word 2007 PL. Autor: Aleksandra Tomaszewska-Adamarek Czasy maszyn do pisania odchodzą w niepamięć. Dziś narzędziami do edycji tekstów są aplikacje komputerowe, wśród których niekwestionowaną palmę

Bardziej szczegółowo

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF?

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? Podczas przygotowywania wersji elektronicznej pracy dyplomowej (lub innego dokumentu, który ma być rozpowszechniany w wersji elektronicznej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE 4 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1. W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO POSŁUGIWANIA SIĘ KOMPUTEREM I OPROGRAMOWANIEM UCZEŃ: przestrzega podstawowych zasad bezpiecznej i higienicznej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Informatyki dla klasy IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Informatyki dla klasy IV WYMAGANIA EDUKACYJNE z Informatyki dla klasy IV Dział lub zagadnienie programowe UMIEJĘTNOŚCI Osiągnięcia ucznia WIADOMOŚCI Komputer jako narzędzie pracy Komunikowanie się z komputerem w środowisku Windows

Bardziej szczegółowo

ABC komputera. W efekcie dokument znalazł się na dyskietce, którą można spakować do torby i zanieść do pracy. To było naszym celem!

ABC komputera. W efekcie dokument znalazł się na dyskietce, którą można spakować do torby i zanieść do pracy. To było naszym celem! dy już utworzymy nowy dokument, chcemy (często wielokrotnie) wydrukować go na papierze. Tak to wygląda w praktyce żaden piękny ekran nie zastąpi papieru znanego od tysięcy lat. Drukowanie wymaga oczywiście

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Zajęcia komputerowe klasy I-III- wymagania

Zajęcia komputerowe klasy I-III- wymagania Zajęcia komputerowe klasy I-III- wymagania L.P miesiąc Klasa I Klasa II Klasa III 1. wrzesień Uczeń Uczeń Uczeń Zna regulaminpracowni komputerowej i stosuje się do niego; Wymienia 4 elementyzestawukomputerowego;

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Wstęp TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Czasami zdarza się, że zostajemy poproszeni o poprowadzenia spotkania czy szkolenia w firmie, w której pracujemy lub po prostu

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia:

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia: Bezpieczne posługiwanie się komputerem, historia i budowa komputera 1. znam regulamin pracowni komputerowej 2. znam zasady BHP w pracy na komputerze w szkole i w domu 3. potrafię wymienić zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Wstęp 5 Rozdział 1. Przeglądarki 7

Wstęp 5 Rozdział 1. Przeglądarki 7 Wstęp 5 Rozdział 1. Przeglądarki 7 Informacje podstawowe 7 Internet Explorer 13 Mozilla Firefox 29 Rozdział 2. Surfowanie 51 Surfowanie przy pomocy paska adresowego 51 Odnośniki na stronach WWW 54 Nawigacja

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: Kurs obsługi komputera ECDL start (harmonogram kursu języka angielskiego zostanie umieszczony wkrótce) Termin

Bardziej szczegółowo

Przewodnik... Tworzenie Landing Page

Przewodnik... Tworzenie Landing Page Przewodnik... Tworzenie Landing Page Spis treści Kreator strony landing page Stwórz stronę Zarządzaj stronami 2 Kreator strony landing page Kreator pozwala stworzyć własną stronę internetową z unikalnym

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie kopii zapasowych i odtwarzanie danych Instrukcja obsługi

Wykonywanie kopii zapasowych i odtwarzanie danych Instrukcja obsługi Wykonywanie kopii zapasowych i odtwarzanie danych Instrukcja obsługi Copyright 2007-2009 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation,

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 1 Program nauczania. Przedmiotowy system oceniania. Regulamin pracowni komputerowej. - 7 punktów regulaminu potrafi powiedzieć, czego się będzie

Bardziej szczegółowo

Jak zapisać wersje elektroniczną pracy dyplomowej? - INSTRUKCJA (krok po kroku)

Jak zapisać wersje elektroniczną pracy dyplomowej? - INSTRUKCJA (krok po kroku) Jak zapisać wersje elektroniczną pracy dyplomowej? - INSTRUKCJA (krok po kroku) Zastosowane oprogramowanie: System operacyjny: Windows XP PL Edytor tekstu: Microsoft Office 2003 PL Word Oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy piątej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy piątej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy piątej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe (Windows 98, Windows XP, Linux) Podstawowe informacje o popularnych

Bardziej szczegółowo

47 najlepszych porad internetowych. 47 najlepszych porad internetowych

47 najlepszych porad internetowych. 47 najlepszych porad internetowych 47 najlepszych porad internetowych 47 najlepszych porad internetowych Bez wątpienia przeglądarka internetowa to najczęściej używana aplikacja niektórzy korzystają z niej nawet po kilka godzin dziennie.

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

darmowe zdjęcia - allegro.pl

darmowe zdjęcia - allegro.pl darmowe zdjęcia - allegro.pl 1 Darmowe zdjęcia w Twoich aukcjach allegro? Tak to możliwe. Wielu sprzedających robi to od dawna i wbrew pozorom jest to bardzo proste. Serwis allegro oczywiście umożliwia

Bardziej szczegółowo

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej.

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. Wirtualna tablica Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. To proste w obsłudze narzędzie może służyć jako tablica informacyjna lub

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4

Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4 Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych - klasa 4 Przy ustaleniu oceny z zajęć komputerowych będzie brany przede wszystkim wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywaniu się z obowiązków wynikających

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć komputerowych w klasie IV szkoły podstawowej. 1. Podstawowe zasady posługiwania się komputerem i programem komputerowym

Wymagania edukacyjne z zajęć komputerowych w klasie IV szkoły podstawowej. 1. Podstawowe zasady posługiwania się komputerem i programem komputerowym 1 Wymagania edukacyjne z zajęć komputerowych w klasie IV szkoły podstawowej 1. Podstawowe zasady posługiwania się komputerem i programem komputerowym 1. przestrzega zasad bezpiecznej pracy przy komputerze,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z INFORMATYKI KLASA CZWARTA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z INFORMATYKI KLASA CZWARTA EDUACYJNE Z INFORMATYI LASA CZWARTA OPRACOWANO NA PODSTAWIE PROGRAMU likplik. Informatyka w klasach IV-VI szkoły podstawowej I PODRĘCZNIA O NR DOP. 58/09/S Przewidziane w Programie nauczania likplik treści

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory GRAFIKA Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory Obraz graficzny w komputerze Może być: utworzony automatycznie przez wybrany program (np. jako wykres w arkuszu kalkulacyjnym) lub urządzenie (np. zdjęcie

Bardziej szczegółowo

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym Gimnazjum nr 1 w Miechowie Informatyka Lp. Uczeń: 1. Zna regulamin i przepisy BHP w pracowni komputerowej 2. Wie, na czym polega bezpieczna praca

Bardziej szczegółowo

DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ

DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ DODAWANIE ARTYKUŁÓW DO STRONY INTERNETOWEJ Aby dodać artykuł musimy się zalogować. W tym celu wchodzimy na stronę http://sp1.brzesckujawski.pl/3/administrator/, wprowadzamy swoje dane: Nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów 1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów Co to jest styl? Styl jest ciągiem znaków formatujących, które mogą być stosowane do tekstu w dokumencie w celu szybkiej zmiany jego wyglądu. Stosując styl, stosuje

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ INFORMATYCZNYCH DLA UCZNIÓW KL. IV. DOSTOSOWANE DO PROGRAMU NAUCZANIA INFORMATYKA EUROPEJCZYKA

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ INFORMATYCZNYCH DLA UCZNIÓW KL. IV. DOSTOSOWANE DO PROGRAMU NAUCZANIA INFORMATYKA EUROPEJCZYKA WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ INFORMATYCZNYCH DLA UCZNIÓW KL. IV. DOSTOSOWANE DO PROGRAMU NAUCZANIA INFORMATYKA EUROPEJCZYKA Oznaczenia występujące w tabeli: (P) wymagania podstawowe oceny: dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Jak posługiwać się edytorem treści

Jak posługiwać się edytorem treści Jak posługiwać się edytorem treści Edytor CKE jest bardzo prostym narzędziem pomagającym osobom niezaznajomionym z językiem HTML w tworzeniu interaktywnych treści stron internetowych. Razem z praktyka

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY * Postaw znak x w okienku obok właściwej odpowiedzi. 1. Przybornik w programie Paint to element programu, w którym znajdują się: kolory przyciski

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę:

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: CELUJĄCĄ Opanował wiadomości i umiejętności wynikające z programu nauczania na ocenę bardzo dobrą i ponadto:

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA.

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25 FS-Sezam SQL Obsługa kart stałego klienta INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60 edycja instrukcji : 2013-11-25 Aplikacja FS-Sezam SQL jest programem służącym do obsługi kart stałego klienta.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

Wstęp do poradnika metodycznego 5. 2. Przykładowy rozkład materiału 13 I rok nauczania...13 II rok nauczania...13 Rozkład materiału:...

Wstęp do poradnika metodycznego 5. 2. Przykładowy rozkład materiału 13 I rok nauczania...13 II rok nauczania...13 Rozkład materiału:... Spis treści Wstęp do poradnika metodycznego 5. Oprogramowanie wykorzystywane w podręczniku 7 Środowisko... 7 Narzędzia... 8. Przykładowy rozkład materiału 3 I rok nauczania...3 II rok nauczania...3 Rozkład

Bardziej szczegółowo

Personalizowanie wirtualnych pokojów

Personalizowanie wirtualnych pokojów Personalizowanie wirtualnych pokojów www.clickmeeting.pl Dowiedz się, jak spersonalizować swój wirtualny pokój, stosując kolorystykę Twojej marki oraz dodając logo organizacji. Pokażemy Ci krok po kroku,

Bardziej szczegółowo

edycja szablonu za pomocą programu NVU

edycja szablonu za pomocą programu NVU edycja szablonu za pomocą programu NVU 2 Edycja szablonu za pomocą dodatkowego oprogramowania daje nam znacznie więcej możliwości. Zarówno posiada wiele dodatkowych opcji formatowania tekstu jak również

Bardziej szczegółowo

Niniejsza skrócona instrukcja obsługi pomaga w rozpoczęciu korzystania z urządzenia IRIScan TM Mouse Executive 2.

Niniejsza skrócona instrukcja obsługi pomaga w rozpoczęciu korzystania z urządzenia IRIScan TM Mouse Executive 2. Niniejsza skrócona instrukcja obsługi pomaga w rozpoczęciu korzystania z urządzenia IRIScan TM Mouse Executive 2. Opisy zawarte w tym dokumencie odnoszą się do systemów operacyjnych Windows 7 oraz Mac

Bardziej szczegółowo

Rejestrator cykli sterylizacyjnych DATA LOGGER

Rejestrator cykli sterylizacyjnych DATA LOGGER Rejestrator cykli sterylizacyjnych DATA LOGGER karta katalogowa Producent: Kraj: Typ rejestratora: Nośnik zapisu: Format zapisu: SciCan Kanada cyfrowy pendrive USB TXT i PDF Czym jest elektroniczna rejestracja

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA W GIMNAZJUM Niezbędne wymagania edukacyjne na poszczególne oceny

INFORMATYKA W GIMNAZJUM Niezbędne wymagania edukacyjne na poszczególne oceny INFORMATYKA W GIMNAZJUM Niezbędne wymagania edukacyjne na poszczególne oceny (III etap edukacyjny wg podstawy programowej przedmiotu) CELE KSZTAŁCENIA WYMAGANIA OGÓLNE I. Bezpieczne posługiwanie się komputerem

Bardziej szczegółowo

EDTCJA TEKSTU MS WORD

EDTCJA TEKSTU MS WORD EDTCJA TEKSTU MS WORD EDYCJA TEKSTU - MS WORD ilu.1 Program Word 2007 Zaawansowanym edytorem tekstu jest Microsoft Word 2007 (ang. Word znaczy słowo). Tak jak w MS WordPad edycję tekstu zacznijmy od zmiany

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do platformy internetowej Art-Aktywator. Instrukcja do platformy internetowej Art-Aktywator www.art-aktywator.pl

Instrukcja do platformy internetowej Art-Aktywator. Instrukcja do platformy internetowej Art-Aktywator www.art-aktywator.pl Instrukcja do platformy internetowej Art-Aktywator www.art-aktywator.pl Ta instrukcja przeprowadzi Cię przez wszystkie najważniejsze funkcjonalności platformy www.artaktywator.pl i pomoże rozwiać wszelkie

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęd Mały informatyk realizowanych w projekcie Umied więcej? Fajna rzecz! Terespol 2009/2010

Harmonogram zajęd Mały informatyk realizowanych w projekcie Umied więcej? Fajna rzecz! Terespol 2009/2010 Harmonogram zajęd Mały informatyk realizowanych w projekcie Umied więcej? Fajna rzecz! Terespol 009/00 Prowadzący zajęcia: Edyta Krzemioska Grupa I- 0 osób Zajęcia odbywad się będą w Zespole Szkół publicznych

Bardziej szczegółowo

PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint)

PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint) PORADNIK Zasady i zalecenia pracy z plikami oraz tekstem na stronach nowego portalu SGH (na platformie SharePoint) wersja 2.0. (6 listopada 2015 r.) Przygotowanie: Dział Informacji i Komunikacji, Dział

Bardziej szczegółowo

Sage Symfonia Kadry i Płace

Sage Symfonia Kadry i Płace Sage Symfonia Kadry i Płace Instalacja programu Wersja 2015.c Producent: Sage sp. z o.o. tel. 22 455 56 00 www.sage.com.pl Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Microsoft SQL Server

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 2. Graficzna oprawa witryny...z... 19 Stosowanie motywu...s...s.. 19

Spis treści. Rozdział 2. Graficzna oprawa witryny...z... 19 Stosowanie motywu...s...s.. 19 Spis treści Wstęp...z... 5 Rozdział 1. Nowa witryna sieci Web...z... 7 Tworzenie szkieletu witryny...s... 7 Ustawienia witryny...s...s... 8 Hierarchia witryny...s...s... 10 Nazwy i tytuły stron...s...s..

Bardziej szczegółowo

Wstęp 5 Rozdział 1. Instalacja systemu 13. Rozdział 2. Logowanie i wylogowywanie 21 Rozdział 3. Pulpit i foldery 25. Rozdział 4.

Wstęp 5 Rozdział 1. Instalacja systemu 13. Rozdział 2. Logowanie i wylogowywanie 21 Rozdział 3. Pulpit i foldery 25. Rozdział 4. Wstęp 5 Rozdział 1. Instalacja systemu 13 Uruchamianie Ubuntu 14 Rozdział 2. Logowanie i wylogowywanie 21 Rozdział 3. Pulpit i foldery 25 Uruchamianie aplikacji 25 Skróty do programów 28 Preferowane aplikacje

Bardziej szczegółowo

Wiadomości. Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss

Wiadomości. Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ul. Żelazna 32 / 00-832 Warszawa tel.: (+48 22) 850 87 35 faks: (+48 22) 850 88 91 e-mail: bos@bosbank.pl Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm Wiadomości

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Symfonia e-dokumenty. Instalacja programu. Wersja 2014

Symfonia e-dokumenty. Instalacja programu. Wersja 2014 Symfonia e-dokumenty Instalacja programu Wersja 2014 Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Adobe, Acrobat, Acrobat Reader, Acrobat Distiller są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz szkolenia

Scenariusz szkolenia Scenariusz szkolenia Edytor tekstu MS Word 2010 TRENER: WALDEMAR WEGLARZ Absolwent Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Od 2002 roku zawodowy trener IT, dyplomowany nauczyciel przedmiotów zawodowych w Technikum

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność SPIS TREŚCI Drodzy Uczniowie!........................................... 5 Rozdział 1. Bezpieczne posługiwanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania

Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania Wymagania edukacyjne z informatyki dla cyklu dwugodzinnego 1h tygodniowo w pierwszym roku nauczania Klasy pierwsze Nauczyciel prowadzący: Marek Chemperek 1 Pierwszy rok nauczania semestr I. Tematyka Ocena

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsługi Systemu Internetowego. Sklep internetowy

Instrukcja Obsługi Systemu Internetowego. Sklep internetowy Instrukcja Obsługi Systemu Internetowego Sklep internetowy 1 Sklep internetowy to witryna składająca się z trzech zakładek, mająca na celu prezentację i sprzedaż internetową produktów lub usług. Informacje

Bardziej szczegółowo

Techniki zaznaczania plików i folderów

Techniki zaznaczania plików i folderów Techniki zaznaczania plików i folderów Aby wykonać określone operacje na plikach lub folderach (np. kopiowanie, usuwanie, zmiana nazwy itp.) należy je najpierw wybrać (zaznaczyć) nazwa i ikona pliku lub

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z informatyki na rozpoczęcie nauki w pierwszej klasie szkoły ponadgimnazjalnej

Sprawdzian z informatyki na rozpoczęcie nauki w pierwszej klasie szkoły ponadgimnazjalnej WYPEŁNIA UCZEŃ Kod ucznia Sprawdzian z informatyki na rozpoczęcie nauki w pierwszej klasie szkoły ponadgimnazjalnej Informacje dla ucznia 1. Upewnij się, czy sprawdzian ma 7 stron. Ewentualny brak stron

Bardziej szczegółowo

EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0

EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 2 POLSKI EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 Spis treści 1.0 Wprowadzenie... 2 1.1 Funkcje i właściwości... 2 1.2 Zawartość opakowania... 2 2.0 Instalacja

Bardziej szczegółowo

- w firmie AGD, w komputerze używanym przez sekretarkę oraz trzech akwizytorów stwierdzono usterkę systemu komputerowego,

- w firmie AGD, w komputerze używanym przez sekretarkę oraz trzech akwizytorów stwierdzono usterkę systemu komputerowego, 1. Projekt realizacji prac prowadzących do zlokalizowania i usunięcia usterek systemu komputerowego, w zakresie diagnozowania wstępnego, ustalenia przyczyn usterek i usunięcia usterek. 2. Założenia do

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP REGIONALNY SYSTEM BIULETYNÓW INFORMACJI PUBLICZNEJ ORAZ CYFROWY URZĄD DLA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Gdynia, maj 2013 Metryka Nazwa projektu Dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Sage Symfonia e-dokumenty. Instalacja programu

Sage Symfonia e-dokumenty. Instalacja programu Sage Symfonia e-dokumenty Instalacja programu Wersja 2015 Producent: Sage sp. z o.o. tel. 22 455 56 00 www.sage.com.pl Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Microsoft SQL Server jest

Bardziej szczegółowo