WCZORAJ... Żegluga. Flisacy. Rekreacja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WCZORAJ... Żegluga. Flisacy. Rekreacja"

Transkrypt

1 WCZORAJ... Rzeki i wody śródlądowe od niepamiętnych czasów były dla człowieka ważną częścią otaczającego go świata: źródłem wody pitnej i pożywienia, środkiem transportu, miejscem rekreacji i... natchnienia. Woda utrzymywała i dawała zarobek: flisakom spławiającym drewno, rybakom, marynarzom łodzi transportowych i statków pasażerskich, obsłudze kąpielisk. Dlatego od dawna starano się ją chronić: Stefan Batory wprowadził np. kary dla sprawców zatrucia wody. Fot. Archiwum Państwowe w Krakowie Żegluga Niemal do I wojny światowej rzeki stanowiły ważny środek transportu. W 1836 roku w Krakowie zarejestrowano 600 statków i 2500 flisaków (ludność Republiki Krakowskiej zamykała się liczbą ). W 1847 roku Wisłą przez Królestwo spłynęło samych tratew 2040, a galarów 1241, przewożąc węgla kamiennego, cebuli, orzechów korców, towarów kolonialnych cetnarów, śledzi, syropu i terpentyny beczek, klepek, bali, jaj kóp, drzewa, cegły sztuk. W tym samym roku przemyt na Wiśle w okolicach Krakowa szacowany był przez Austriaków na milion talarów. W 1893 roku pod Warszawą przepłynęło statków (holowniki, berlinki, barki, galary, gabary, tratwy). To znaczy, że codziennie przepływały przez nią średnio 33 statki, a że pływano głównie w dzień można powiedzieć, że co 20 minut w zasięgu wzroku pojawiała się nowa jednostka pływająca. Przez Kraków w tym samym roku przepłynęły 22 tratwy i 1726 galarów. Duże znaczenie miały tez przewozy pasażerskie: w 1901 roku pod Zawichostem na 391 statkach przepłynęło prawie 49 tys. osób, pod Warszawą na 3729 statkach ponad 500 tys. osób, pod Płockiem 300 tys. osób. Fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie Flisacy W dawnej Polsce, szczególnie w XIX w., handel drewnem był ważnym elementem ówczesnej gospodarki. Ilość drewna, jaką spławiano Wisłą była ogromna, a transporty pływały od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Port do przeładunku drewna w Toruniu, który wybudowano w 1903 r., mógł pomieścić 110 tys. m 3 drewna i zajmował powierzchnię 66 hektarów. Drewno spławiane z południa Polski (centrum flisactwa znajdowało się w Ulanowie na Sanie) kupowali Niemcy i Anglicy. Transport drewna tą metodą osiągnął szczyt przed i w czasie I wojny światowej. Później zaczął tracić na znaczeniu ostatni flis całą długością Wisły miał miejsce tuż przed II wojną światową, ostatnie tratwy z drewnem spłynęły Sanem pod koniec lat 60. XX wieku. Fot. Maria Jankowska Rekreacja W XIX w. w wielu miastach nad rzekami powstawały plaże oraz łazienki, które oferowały ludziom możliwość ochłodzenia się w wodzie w czasie upału, a także kąpiel dla higieny. W tym okresie w domach często nie było bieżącej wody ani kanalizacji. Łazienki nad rzeką budowane były w kształcie drewnianych domów, ustawianych na kilku połączonych ze sobą łodziach. Każdy dom podzielony był na łazienki męskie i damskie i składał się z części podwodnej, gdzie umieszczone były ciasne kosze miejsca do kąpieli przez które przepływała woda, i nawodnej, gdzie były przebieralnie. W Warszawie pod koniec XIX w. działało 8 lub 9 takich łazienek. Przed sezonem każdy z obiektów był kontrolowany z punktu widzenia warunków higienicznych i bezpieczeństwa. Na plaży, oddzielnej jeszcze w XIX wieku dla kobiet i mężczyzn, obowiązywały specjalne stroje plażowe dla kobiet z długimi rękawami, obcisłymi spodniami, pończochami i butami, a dla mężczyzn niewiele krótsze, bo sięgające do połowy łydek. Fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie

2 Rybactwo W średniowieczu ryby stanowiły ważny składnik pożywienia. Zapotrzebowanie na nie było tak duże, że np. w Krakowie do hodowli wykorzystywano wszystkie wypełnione wodą zagłębienia terenu. Były okresy, kiedy zarybiano również fosy miejskie. Najpopularniejszą rybą na stołach był szczupak, ale wysoko ceniono także łososia, jesiotra, karpia, pstrąga, węgorza, minogę, leszcza, karasia, certę, lipienia, sielawę, sieję i miętusa. Ilość ryb w Wiśle była wówczas niewyobrażalna. W 1856 r. kilku krakowskich rybaków, mieszkających w dwóch domkach opodal późniejszego mostu dębnickiego, złowiło w okresie trzech tygodni siedemdziesiąt olbrzymich jesiotrów. Trzymali je w wodzie Wisły na łańcuchach przymocowanych do pali wbitych w brzeg. W związku ze znaczeniem, jakie miały ryby na polskich stołach już w XII w. dostrzeżono potrzebę racjonalnego gospodarowania ich zasobami i podejmowano kroki mające na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód i ograniczenie połowów. Wprowadzono m.in. ochronę okresową, wymiary ochronne oraz zakaz połowu niektórymi narzędziami. L. Wyczółkowski, Rybacy brodzący (Muzeum Narodowe) Woda i dom W XIX w. wody powierzchniowe nie były tak zanieczyszczone jak obecnie. Wielki przemysł dopiero się rozwijał, a wodę w domach wykorzystywano oszczędnie. Wodociągi i kanalizacja występowały tylko w dużych miastach, a i to nie zawsze. Kraków, na przykład, nie miał wodociągów do końca XIX w. mieszkańcy czerpali wodę z kilkuset studni. Przy tak niewielkiej ilości zużywanej wody również ścieków było niewiele. Na wsiach nie było kanalizacji, używano wychodków zlokalizowanych raczej na zewnątrz domów, nawet dworów, niż wewnątrz. Karolina Nakwaska, autorka wydanego w 1857 roku poradnika Dwór Wiejski, dzieło poświęcone gospodyniom polskim pisała tak: Dla zdrowia więc i samego ochędóstwa radzę mieć w domu mieszkalnym jeden najmniej wychodek, ale tak urządzone aby były łatwe do czyszczenia aby kanał odchodowy szedł prosto od siedzenia do dołu, w którym nieczystości się znajdują, aby te miały odpływ do ścieku mierzwy Fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie Myto się w miskach lub baliach wanna była urządzeniem bardzo rzadkim. Wspomniana Nakwaska pisze: Z wyobrażeniami naszymi wiem, że niejedna z współrodaczek moich raczejby szal turecki kupić sobie pozwoliła, a jej mąż prędzejby sto butelek Szampana wypił, niż gdyby mieli do domu sprawić wannę miedzianą. Fot. R. M. Kosińscy Marry Cassata Toaleta

3 W TROSCE O ŚRODOWISKO O stanie środowiska wodnego świadczy wiele elementów: jakość wody, żyjące w niej organizmy, rośliny porastające nie tylko dna rzek, strumieni i jezior, ale i ich brzegi, zwierzęta i ptaki zamieszkujące w pobliżu, wahania przepływu wody, naturalność biegu rzek i potoków z ich zakolami i starorzeczami, rzeźba terenu i krajobraz. W dodatku wiele z tych elementów jest ze sobą powiązanych co powoduje, że zmiana lub wyeliminowanie jednego z nich wpływa na inne. Na przykład, ograniczanie retencji powierzchniowej poprzez likwidację terenów podmokłych, bagiennych czy lasów łęgowych, bądź poprzez zabudowanie powierzchni i wprowadzenie niewłaściwych regulacji rzek powoduje zwykle zwiększenie wahań przepływu wody oraz ograniczenie zdolności wód do samooczyszczania. To wszystko sprawia, że degradacja środowiska wodnego to nie tylko problem wody do picia, ale także zniszczony krajobraz, większe zagrożenie suszą i powodzią, brak różnorodności form życia w rzekach i w ich pobliżu. W konsekwencji degradacja środowiska może stać się jedną z głównych barier ograniczających możliwość rozwoju lokalnej produkcji, rolnictwa, usług i turystyki. Przyczyny degradacji wód i środowiska wodnego Skutki degradacji wód i środowiska wodnego Wzrost zużycia wody iśrodków chemicznych w gospodarstwach domowych (konsekwencje: duża ilość ścieków, silne zanieczyszczenia chemiczne) Zła jakość wody do picia Deficyty wody do picia Stosowanie przestarzałych technologii produkcji przemysłowej (konsekwencje: duże ilości trudnych do oczyszczania i niebezpiecznych ścieków, kwaśne deszcze) Eutrofizacja rzek i zanikanie życia biologicznego Fot. GraphArt Fot. K.Izydorczyk Fot. M.Tarczyńska Intensywna gospodarka rolna i hodowlana (konsekwencje: zanieczyszczenie wód nawozami, ścieki i odpady z hodowli zwierzęcej) Nieprzydatność wód do kąpieli Fot. R.M. Kosińscy Fot. A.Saba Zła gospodarka odpadami (konsekwencje: wpływ nieprawidłowo eksploatowanych składowisk na wody gruntowe i powierzchniowe, dzikie wysypiska) Zwiększenie zagrożenia powodziowego Fot. Ryszard Stojek Fot. Ryszard Stojek Fot. M. Wilk Zmiany trasy rzek i potoków, melioracje (konsekwencje: szybki spływ wód, zmiana krajobrazu i warunków przyrodniczych, osuszanie terenów podmokłych) Obniżenie się poziomu wód gruntowych i przesuszenie terenu Towarzystwo na Rzecz Ziemi R.M. Kosińscy Fot. R.M. Kosińscy Fot. J.Wisniewski Zabudowa terenów zalewowych i zmniejszanie retencji naturalnej (konsekwencje: ograniczenie chłonności gruntu, likwidacja swobodnej przestrzeni dla rzek i potoków) Fot. M. Wilk

4 WODA DLA PROGRAM POPRAWY STANU W 2004 roku rozpoczęto w Polsce, podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej, realizację zintegrowanego programu poprawy stanu wód i środowiska wodnego (w oparciu o Ramową Dyrektywę Wodną Unii Europejskiej). Jego przygotowanie i wdrożenie z udziałem zainteresowanych grup społecznych stworzy nie tylko lepsze perspektywy rozwoju dla przemysłu i rolnictwa, ale również dla społeczności lokalnych, prywatnych firm itp. Cele programu: zapobieganie degradacji i zapewnienie poprawy stanu środowiska wodnego wspieranie użytkowania wód z myślą o potrzebach przyszłych pokoleń dążenie do ograniczania zrzutów substancji niebezpiecznych zapewnianie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczaniem przyczynianie się do łagodzenia skutków powodzi i susz Cel operacyjny programu osiągnięcie dobrego stanu wód do 2015 roku Dobry stan wód to nie tylko czysta woda, ale również niezdegradowane przez człowieka, bliskie naturalnemu środowisko wodne. Stan naturalny dla rzeki nizinnej oznacza co innego niż dla rzeki górskiej lub jeziora, stąd dla każdego typu wód określono parametry środowiska, które uznano za naturalne, do których osiągnięcia należy dążyć. Obejmują one nie tylko dopuszczalny poziom zanieczyszczeń, ale również występowanie odpowiednich organizmów żywych (roślin i zwierząt), określone wymagania związane z wielkością przepływów i naturalnością koryta rzeki. Niewiele jest w Polsce obszarów, które takie warunki spełniają, stąd wytypowano je jako wzorcowe. Przykładowe obszary wzorcowe naturalnego środowiska wodnego i zamieszkujące tam organizmy Ptaki oraz pluszcz rybitwa rzeczna rybitwa żałobna pliszka żółta pliszka górska Ssaki oraz rzęsorek rzeczek karczownik bóbr Fot. J.Błachuta zimorodek mewa śmieszka wydra Gady żmija zaskroniec Płazy Fot. J.Błachuta Glony ropucha szara okrzemki (ok. 400 gatunków) żaba trawna salamandra traszka grzebieniasta traszka karpacka żaba moczarowa zielenice (kilkadziesiąt gatunków) złotowiciowce (kilka gatunków) Fot. J.Błachuta Mchy i rośliny naczyniowe Ryby Owady W wodzie Na brzegach (w łęgach) W nadbrzeżnych łąkach pstrąg potokowy lipień świnka kleń głowacz oraz głowacica brzana strzebla potokowa śliz brzanka kiełb jelec kleń płoć Ślimaki Małże Autorzy i właściciele zdjęć informacyjnych: A. Tabor, J. Błachuta, W.Skrzypiec, WWF, Towarzystwo na Rzecz Ziemi, jętki (ok. 40 gatunków) widelnice (ok. 30 gatunków) chruściki (ok. 40 gatunków) jaskier (włosiennicznik) rzeczny oraz mech zdrojek ddestnice (kilka gatunków) śnieżyca wiosenna oraz śnieżyczka przebiśnieg czosnek niedźwiedzi wierzby (kilka gatunków) września lepiężnik biały i różowy lepnica

5 ROZWOJU ŚRODOWISKA WODNEGO Podstawą do poprawy stanu wód są programy działań tzw. programy naprawcze. Obejmują one listy działań inwestycyjnych i nieinwestycyjnych, rozwiązujących podstawowe problemy związane z brakiem lub nadmiarem wody, jej złą jakością, degradacją środowiska wodnego. Programy opracowywane są dla niewielkich obszarów o jednolitym charakterze teren RZGW w Krakowie podzielono na 132 takie jednostki (patrz mapa poniżej. Wybór najlepszego programu działań dokonywany będzie w oparciu o analizę ekonomiczną gwarantującą osiągnięcie zakładanego celu przy jak najniższych kosztach społecznych i ekonomicznych. Koszty wdrożenia poniosą wszyscy użytkownicy. Przykładowa lista działań programu naprawczego Działania Zakres rzeczowy Szacunkowy koszt Odbiór i oczyszczanie ścieków budowa kanalizacji sanitarnej 46,8 km modernizacja oczyszczalni komunalnych m 3 /d ( RLM, PUB2) budowa przydomowych oczyszczalni ścieków sztuk dla gospodarstw domowych (1 4 osób) Przykładowy obszar planistyczny Zagospodarowanie odpadów Hodowla zwierząt budowa punktu zagospodarowania odpadów gromadzenie obornika w odpowiednich warunkach budowa punktu segregowania odpadów selektywnie gromadzonych budowa m 2 płyt gnojowych Przykładowe działania gromadzenie gnojowicy w odpowiednich warunkach budowa m 3 zbiorników Zachowanie ciągłości cieków budowa przepławek dla umożliwienia migracji ryb 24 szt Selektywna zbiórka odpadów Przepławki ochrona naturalnych siedlisk zależnych od wód 200 km PODSUMOWANIE Zbiornik na gnojowicę Przydomowe oczyszczalnie ścieków Nie zrażajcie się Panowie wielkimi kosztami, jakie pociągnie za sobą urządzenie wodociągów, bo koszta przeminą, korzyści zaś będą wieczne!... apelował do radnych w latach siedemdziesiątych XIX w. Józef Dietl, ówczesny Prezydent Krakowa, w obliczu piętrzących się trudności związanych z budową nowoczesnego systemu zaopatrzenia miasta w wodę. Wyjątki Może się zdarzyć, że realizacja niektórych planowanych rozwiązań przekroczy możliwości finansowe państwa lub podmiotów ponoszących częściowo koszty wdrożenia programu: samorządów lokalnych, przedsiębiorców, mieszkańców, rolników. W takich przypadkach możliwe jest przedłużenie o sześć lub dwanaście lat terminu realizacji podstawowego celu programu, jakim jest dobry stan wód w 2015 roku. Zakłada się bowiem, że zastosowane rozwiązania nie mogą zachwiać równowagi społeczno gospodarczej obszaru.

6 WDROŻENIE PROGRAMU Program poprawy stanu środowiska wodnego jest opracowywany i wdrażany w kilku etapach gwarantujących osiągnięcie założonego celu, przy możliwie najmniejszych kosztach społecznych i gospodarczych. By zapewnić kontrolę zgodności uzyskiwanych efektów z założonymi celami, cykl ten będzie powtarzany po roku 2015 co 6 lat trzykrotnie. Cykl wdrożenia programu poprawy środowiska naturalnego Wdrożenie działań naprawczych zawartych w planie gospodarowania wodami w dorzeczu Udostępnienie do konsultacji planu gospodarowania wodami w dorzeczu 2008 Opracowanie dla każdego obszaru programów działań rozwiązujących zidentyfikowane problemy 2004 Ustalenie dla każdego obszaru celów, które chcemy osiągnąć Cykl planowania będzie powtarzany co 6 lat 2007 Ustalenie dla każdego obszaru najważniejszych problemów do rozwiązania 2004 Zbadanie obecnego stanu środowiska wodnego Przygotowanie i wdrożenie programu jest koordynowane przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, a na poziomie regionów przez regionalne zarządy gospodarki wodnej. Każdy etap kończy się kontrolą prawidłowości wdrożenia i raportem analizowanym przez Komisję Europejską UE. Podstawowe założenia programu Równoprawne traktowanie wszystkich użytkowników wody przy założeniu, że użytkownikiem jest także środowisko naturalne. Włączenie przedstawicieli zainteresowanych środowisk w proces przygotowania programu poprawy stanu środowiska wodnego. Uznanie, że każdy użytkownik korzystający z wody dla celów przemysłowych, rolniczych czy w gospodarstwie domowym powinien ponosić za to użytkowanie proporcjonalne koszty (pobór wody, uzdatnianie, dostarczanie, odprowadzanie i oczyszczanie). Składowe kosztu użytkowania wody Zużycie Pobór wody Uzdatnienie wody Dostarczenie wody do użytkownika Odprowadzenie ścieków Oczyszczenie ścieków Administrowanie systemem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Ul. Józefa Piłsudskiego Kraków tel

7 W TROSCE O WODĘ Zasoby wodne na świecie Więcej niż 1,2 mld ludzi na świecie nie ma bezpośredniego dostępu do wody pitnej, zaś prawie 3 miliardy ludzi żyje w złych warunkach sanitarnych z powodu trudności w dostępie do czystej wody. Z badań wynika, że picie zanieczyszczonej wody jest w krajach rozwijających się przyczyną 80 procent wszystkich chorób, a każdego roku umiera z tego powodu na świecie 7 milionów ludzi, w tym 2,5 miliona dzieci poniżej 5. lat. To oznacza, że co kilka sekund zanieczyszczona woda zabija człowieka. Według najbardziej pesymistycznych prognoz do roku 2050 z powodu niedoboru wody będzie cierpieć siedem miliardów ludzi. Według prognoz optymistycznych będą to dwa miliardy. Aż 97,3% wody na Ziemi to wody słone. Z pozostałych tylko 0,25% jest dostępne dla człowieka jako woda do picia, o ile nie jest zanieczyszczona. Zasoby wodne w Polsce W przeliczeniu na jednego mieszkańca zasoby wodne w Polsce są trzykrotnie mniejsze niż średnia europejska. Jakość wody w rzekach południowo wschodniej Polski W województwach podkarpackim, małopolskim i świętokrzyskim wód o bardzo dobrej jakości w roku 2005 nie było wcale, wód dobrej jakości (II klasa czystości) było niecałe 2%, wód o zadowalającej jakości (III klasa czystości) było 54%. Reszta niewiele mniej niż połowa to wody o niezadowalającej lub złej jakości. Jakość wody w rzekach południowo wschodniej Polski Jakość wody pitnej w Polsce Ocena jakości wód ujmowanych (przeznaczonych do uzdatniania) dla potrzeb gospodarki komunalnej przez największe ujęcia dostarczające 75% wody wykazała, że nie spełniają one warunków sanitarnych. Około 45% ilości ujmowanych wód dyskwalifikowały ponadto pierwiastki biogenne, a 28% zasolenie. Te same badania (raport NIK) wykazały, że około 70% studni gospodarczych i około 30% wodociągów wiejskich zaopatrywanych z ujęć podziemnych ma wodę o niepewnej lub złej jakości. Ponad 50% próbek wody pitnej z ujęć własnych w wiejskich gospodarstwach domowych ma niedopuszczalne stężenie azotanów. Około 50% ładunków azotu i około 70% ładunków fosforu w rzekach pochodzi z nieoczyszczonych lub niedostatecznie oczyszczonych ścieków komunalnych, które są też istotną przyczyną zanieczyszczeń bakteriologicznych. Pozostała część ładunków azotu i fosforu pochodzi z zanieczyszczeń obszarowych z terenów rolniczych.

8 UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA Udział społeczeństwa, czyli udział obywateli w podejmowaniu ważnych dla nich decyzji jest obok zasady równości politycznej i czynnego prawa wyborczego podstawą systemu demokratycznego. Ale dla planistów udział społeczny ma również znaczenie funkcjonalne: ułatwia dostęp do rzetelnych informacji, pozwala lepiej zidentyfikować potrzeby użytkowników i ich preferencje oraz gwarantuje weryfikację opracowanych programów. W Polsce, udział społeczeństwa w planowaniu gospodarowania wodami jest czymś nowym. W przypadku programu poprawy stanu środowiska wodnego uznano, że udział zainteresowanych stron, czyli tych, którzy będą ponosić koszty planowanych działań, ale również odnosić korzyści z ich wdrożenia ma kluczowe znaczenie dla przygotowania i wdrożeniu planu. W procedurze przygotowania programów działań dla wydzielonych obszarów i planów dla dorzeczy wytypowano kilka elementów, które będą konsultowane przez społeczeństwo. Materiał roboczy z konsultacji społecznych w powiecie Żywieckim. Od 22 grudnia 2006 do 22 czerwca 2007 Od 22 grudnia 2007 do 22 czerwca 2008 Od 22 grudnia 2008 do 22 czerwca 2009 Kalendarz i program prac dotyczących opracowania planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy. Przegląd istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy. Projekty planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy. Partnerzy udziału społecznego: użytkownicy wód: społeczności lokalne, właściciele przedsiębiorstw, właściciele gospodarstw rolnych, mieszkańcy, itd. organizacje społeczne (tzw. pozarządowe) reprezentujące różne grupy interesów, w tym środowiska ekologiczne administracja rządowa i samorządowa instytucje zajmujące się różnymi aspektami gospodarki wodnej Sposoby prowadzenia konsultacji ze społeczeństwem na terenie RZGW w Krakowie Udostępnianie materiałów i ankiet konsultacyjnych w miejscach publicznych (urzędy gmin, powiatów, NGO Spotkania dyskusyjne (bezpośrednie spotkania z przedstawicielami zainteresowanych środowisk) KONSULTACJE ELEMENTÓW PLANU (haromogramu prac, istotnych problemów gospodarki wodnej dla dorzecza, projektu planu ujmującego programy Udostępnienie materiałów i ankiet konsultacyjnych w Internecie Rozpowszechnienie materiałów i ankiet konsultacyjnych poprzez organizacje branżowe Wysyłka materiałów i ankiet konsultacyjnych pocztą. Opinie zebrane przy pomocy różnych form konsultacji będą poddane analizie, a następnie zostaną uwzględnione w kolejnych etapach opracowywania planu. Za zaangażowanie społeczeństwa w proces planowania na poziomie regionalnym odpowiedzialne są regionalne zarządy gospodarki wodnej; na terenie dorzecza górnej Wisły RZGW w Krakowie. Na poziomie centralnym proces ten koordynuje Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Telefon w sprawach związanych z konsultacjami E mail: pl Informacje: kontakt: informacje: w sprawie konsultacji: tel kontakt:

9 JUTRO... We wspomnieniach z dzieciństwa rzeka zajmuje zwykle ważne miejsce: niedzielne pikniki z rodzicami, kąpiele, pływanie kajakiem, plaże w środku miasta, łowienie ryb, czasem wycieczka statkiem z oranżadą pod pokładem. Starsi pamiętają jeszcze rybaków, barki przewożące coś ważnego, czasem tratwy. A potem wszystko to gdzieś przepadło. Rzeki przestały pełnić dotychczasową rolę. Zanieczyszczone, smutne, z zaśmieconymi brzegami przestały pełnić funkcje, które wciąż tkwią w pamięci. Ale ostatnio zaczęło się coś zmieniać. W wielu krajach na świecie robi się naprawdę dużo, by rzeki znów stały się żywe, by ludzie żyli z rzeką, a nie obok niej. W Polsce dzieje się podobnie, dzięki aktywności wielu osób, firm i organizacji. Sześć gmin znad Sanu Samorządowcy wiedzą jak magnetycznie działa na człowieka woda, więc często stawiają na turystykę jako na motor lokalnego rozwoju. Wiele gmin łączy się w związki, których celem jest poprawa czystości rzeki i rozwój turystyczny terenu. Przykładem może być Związek Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego. Związek zrzesza sześć gmin, które są przekonane, że czyste wody w połączeniu z urodą krajobrazu i unikalną kulturą przyciągną turystów i spowodują rozwój agroturystyki, handlu i usług, przysparzając dodatkowych miejsc pracy. Priorytetem stała się budowa sieci kanalizacyjnych, oczyszczalni ścieków oraz zakładów utylizacji odpadów. Dla realizacji tych zadań powołany został program Błękitny San, który skupia wokół siebie lokalne społeczności oraz ułatwia pozyskiwanie sojuszników z zewnątrz. W celach promocyjnych Związek przydziela statuetkę Kropla Sanu w dowód uznania za zaangażowanie w ochronę środowiska i promocję doliny środkowego Sanu. Od trzech lat organizuje również konferencje, w których uczestniczą przedstawiciele świata nauki reprezentujący wszystkie możliwe dziedziny kojarzące się z wodą. Związek promuje też ideę ożywienia rzeki wśród mieszkańców prowadząc akcje edukacyjne, organizując Międzynarodowy Dzień Sanu, realizując projekt Leon Czyściciel sprzątamy rzekę San adresowany do młodzieży szkolnej. Według planów środki z budżetów gmin, uzupełnione środkami programów unijnych zostaną wykorzystane na rozbudowę zaplecza turystycznego przystani kajakowych, miejsc dla wędkarzy, pól kempingowych i biwakowych, zapleczy kuchennych, boisk sportowych i alejek. Fot. arch. Związku Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego Spływ Kamienną Wydawało się, że Bałtów (województwo świętokrzyskie) jest miejscem bez perspektyw: ziemia VI klasy, brak inicjatyw gospodarczych, brak wodociągu, brak telefonii komórkowej, wysokie bezrobocie. W 2002 r. kilkudziesięciu mieszkańców założyło Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Gminy Bałt, a w 2003 z ich inicjatywy ruszył spływ rzeką Kamienną. Jego trasa przebiega naturalnymi meandrami rzeki pośród unikalnej roślinności rezerwatu Ulów, gdzie można spotkać bobra lub zobaczyć gniazda bociana czarnego. W pierwszym roku ze spływu skorzystało prawie 14 tysięcy ludzi, w drugim 18 tysięcy, a w tysiące. Spływ daje pracę mieszkańcom wioski, ale nie tylko to stanowi o jego wartości. Sukces spływu zainspirował mieszkańców do bardziej kompleksowego myślenia o rozwoju gminy opartego na turystyce. W konsekwencji, w 2003 r. powstał Park Jurajski, pełen zwierząt prehistorycznych naturalnej wielkości, który stał się ogromną atrakcją turystyczną. W efekcie w 2006 r. do Bałtowa przyjechało 200 tysięcy turystów. A mieszkańcy zaczęli dbać o środowisko, zniknęły dzikie wysypiska i zrzuty ścieków do Kamiennej. Rzeka, jak dawniej, stała się osią rozwoju. Fot. R.Konieczny

10 Odcinek specjalny pstrąga i lipienia Odcinek specjalny, czyli łowisko dla wędkarzy, został zorganizowany przez Polski Związek Wędkarski w Krośnie w 2004 r. Stanowi on niewielką część tzw. obwodu rybackiego nr 5 na Sanie. Celem tej inicjatywy była chęć zwiększenia liczby lipieni i pstrągów potokowych, ale wykorzystuje ona pasję prawie 1,5 mln ludzi w Polsce, którzy zajmują się wędkowaniem. Możliwości tej grupy są ogromne: szacuje się, że każdy z wędkarzy wydaje na swoje hobby około 300 zł rocznie. Łowisko na Sanie jest wyjątkowo atrakcyjne, wielu zagranicznych gości uważa je za jedno z najlepszych w Europie. Zasady połowu są rygorystyczne: z łowiska może korzystać nie więcej niż 20 osób jednocześnie, ryby po złowieniu należy wypuścić z powrotem do rzeki, nie wolno używać haczyków z zadziorami, opłata wynosi 60 zł za dzień połowu i 1200 zł na rok. W pierwszym roku wykupiono 41 pozwoleń rocznych i 1332 dziennych, w 2005 roku wykupiono 44 rocznych i 2487 dziennych, w 2006 roku 50 rocznych i 3200 dziennych. Połowę pozwoleń w 2006 roku wykupili obcokrajowcy. Szacuje się, że każdy z nich przebywa w okolicach łowiska 6 dni i że łącznie wydają około 1,5 mln złotych. Duża część tych pieniędzy zostaje w kieszeniach okolicznych mieszkańców, którzy wynajmują mieszkania, oferują posiłki, są przewodnikami itd. Fot. R.Nazar Fot. R.Nazar Fot. R.Nazar Dom nad rzeką Budynek, w którym nad Wartą w Skwierzynie mieści się obecnie hotel Dom nad rzeką już w XIX w. był pensjonatem i już wtedy bywali w nim goście z zagranicy. Dzisiaj, wyremontowany, może przyjąć 70 osób, a 200 pomieścić na konferencji lub w sali bankietowej. Jak dawniej zaczęli się w nim pojawiać goście przypływający łodziami, wśród których są również nasi sąsiedzi Niemcy. Ponieważ turystów było coraz więcej, właściciel podjął decyzję o wybudowaniu dla nich przystani. Ta przystań wraz z tzw. szaklami i polerami, schodami prowadzącymi zarówno do hotelu, jak i na pobliski bulwar, robi imponujące wrażenie. Ma całkowitą szerokość 150 m i głębokość od 4 do 6 m, może do niej jednocześnie przycumować 30 jednostek pływających. Powstała marina jest pierwszym tego typu obiektem zbudowanym za prywatne pieniądze. Jak przyznaje właściciel, jest doskonałym uzupełnieniem hotelu i restauracji; można się spodziewać, że przyciągnie nowych gości, na których brak i tak już teraz nie można narzekać. Rosnąca popularność Domu nad rzeką przyczynia się również do turystycznego rozwoju gminy oraz współpracy z innymi miastami położonymi wzdłuż szlaków wodnych. Już teraz marina w Skwierzynie została umieszczona w niemieckim katalogu żeglugi. Fot. A.Malinger Autorzy wystawy składają serdeczne podziękowania wszystkim osobom i instytucjom, które swoim zaangażowaniem przyczyniły się do powstania wystawy: Ewie Piotrowskiej (Muzeum Historii Fotografii w Krakowie), Janowi Błachuta (Oddział IMGW we Wrocławiu), Markowi Jelonkowi (RZGW w Krakowie), Piotrowi Koniecznemu (PZW Krosno), Jarosławowi Kubie (Stowarzyszenie na Rzecz Rozwojun Gminy Bałtów Bałt ), Ryszardowi Stojek (UG Koszyce), Januszowi Wiśniewskiemu (RZGW w Poznaniu). Zleceniodawca: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Projekt i realizacja wystawy: Informator Sp. z o.o. Koncepcja merytoryczna i teksty: Roman Konieczny, Małgorzata Siudak Współpraca merytoryczna: Barbara Chammas, Anna Bukowiec Projekt graficzny: Anna Gałuszka Skład i druk: DELTA

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Konsultacje Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy

Konsultacje Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy Podsumowanie spotkania konsultacyjnego na temat istotnych problemów gospodarki wodnej w dniu 23 kwietnia 2008 r. w Starostwie Powiatowym w Suchej Beskidzkiej zlewnia Skawy W spotkaniu konsultacyjnym, na

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Konferencja prasowa Warszawa, 31 marca 2009 r. III Krajowe Forum Wodne 25-26 marca 2009 r. Ossa k. Rawy Mazowieckiej Temat przewodni:

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ochrona wód i gospodarka wodna Warszawa 2013 Skutecznie i efektywnie wspieramy działania na rzecz środowiska. NFOŚiGW lider systemu finansowania

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Agnieszka Hobot MGGP S.A. RADY GOSPODARKI WODNEJ SEMINARIUM 4 KWIETNIA 2009, USTROŃ Podstawa prawna Dyrektywa Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Wsi Nowa Kuźnia PREZENTUJE EFEKTY PROJEKTU: Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r.

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnoty Europejskiej Celem Dyrektywy jest ustalenie ram dla ochrony

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno-środowiskowego kraju (apwśk) programy działań (RW Środkowej Odry,

Bardziej szczegółowo

MAŁE KROKI NAD DUŻĄ RZEKĄ

MAŁE KROKI NAD DUŻĄ RZEKĄ MAŁE KROKI NAD DUŻĄ RZEKĄ Wisła ma gospodarza: Zarząd Mienia m.st. Warszawy Od października 2008 roku ZMW pełni rolę zarządcy terenów miejskich znajdujących się nad Wisłą. Jest odpowiedzialny za utrzymanie

Bardziej szczegółowo

ZESTAW D ... 1 Podaj wymiar ochronny dla certy: a. do 35 cm, b. do 30 cm, c. do 25 cm.

ZESTAW D ... 1 Podaj wymiar ochronny dla certy: a. do 35 cm, b. do 30 cm, c. do 25 cm. ZESTAW D... IMIĘ...... NAZWISKO 1 Podaj wymiar ochronny dla certy: a. do 35 cm, b. do 30 cm, c. do 25 cm. 2 Która ryba nie jest chroniona prawem? a. koza, b. piskorz, c. jazgarz. 3. Sprężyna zanętowa to:

Bardziej szczegółowo

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce Lipiec 1992 Elżbieta Berkowska, Jacek Głowacki Informacja Nr 53 Polska

Bardziej szczegółowo

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Kazimierz Walasz Dol. Prądnika Januszowice Ochrona terenów cennych

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju

Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju 1 Projekt apwśk Część tekstowa: opis apwśk załączniki Program działań: JCWP rzek, jezior, przejściowe, przybrzeżne JCWPd Obszary chronione 2 Zawartość

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju Katarzyna Banaszak Marta Saracyn Co to jest

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika

Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Natura 2000 Powiązania ekologiczne a funkcjonowanie zbiornika Robert Gwiazda Instytut Ochrony Przyrody PAN Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości

Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości dr Piotr Sikorski Katedra Ochrony Środowiska SGGW w Warszawie NATURA 2000 szansa czy ograniczenie? -

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja ustawy Prawo Wodne

Nowelizacja ustawy Prawo Wodne dla rozwoju infrastruktury i środowiska Nowelizacja ustawy Prawo Wodne Danuta Drozd Kierownik Zespołu ds. Funduszy Europejskich Katarzyna Cichowicz, Katarzyna Brejt 1 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ZESTAW C. 1. Do zwierząt chronionych nie należy: a) karp, b) kozica, c) niedźwiedź brunatny. ...

ZESTAW C. 1. Do zwierząt chronionych nie należy: a) karp, b) kozica, c) niedźwiedź brunatny. ... ZESTAW C... IMIĘ...... NAZWISKO 1. Do zwierząt chronionych nie należy: a) karp, b) kozica, c) niedźwiedź brunatny. 2. Sprężyna zanętowa to: a) składnik zanęty gruntowej, b) element zestawu wędki, c) specjalny

Bardziej szczegółowo

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r.

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Zakres prezentacji 1. Cel nadrzędny gospodarowania wodami 2. Trendy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Biologiczne wymagania ryb jako wytyczne projektowania urządzeń służących ich migracji

Biologiczne wymagania ryb jako wytyczne projektowania urządzeń służących ich migracji Biologiczne wymagania ryb jako wytyczne projektowania urządzeń służących ich migracji Wiesław Wiśniewolski Instytut Rybactwa Śródlądowego im. S. Sakowicza Zakład Rybactwa Rzecznego w Żabieńcu Na początek

Bardziej szczegółowo

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa podkarpackiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa podkarpackiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa podkarpackiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Panel ekspertów Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Uniwersytet Śląski w Katowicach 16 stycznia 2013 Natura 2000 Kłopot czy szansa dla samorządów? dr Andrzej Pasierbiński,

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 16 maja 2013 r. Poz. 1156 ROZPORZĄDZENIE NR 3/2013 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU. z dnia 9 maja 2013 r.

Opole, dnia 16 maja 2013 r. Poz. 1156 ROZPORZĄDZENIE NR 3/2013 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU. z dnia 9 maja 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 16 maja 2013 r. Poz. 1156 ROZPORZĄDZENIE NR 3/2013 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU z dnia 9 maja 2013 r. w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013:

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 jest realizowany

Bardziej szczegółowo

Prezes PKE Maria Staniszewska Koordynator projektu Anna Smołka

Prezes PKE Maria Staniszewska Koordynator projektu Anna Smołka Prezes PKE Maria Staniszewska Koordynator projektu Anna Smołka Rolnictwo największym antropogenicznym źródłem ładunków wprowadzanych do Bałtyku 30-35 % azotu 10-15% fosforu ZałoŜenie Koalicji na Rzecz

Bardziej szczegółowo

Współpraca organizacji pozarządowych oraz samorządu przy wdrażaniu projektów eko-sanitacyjnych

Współpraca organizacji pozarządowych oraz samorządu przy wdrażaniu projektów eko-sanitacyjnych Współpraca organizacji pozarządowych oraz samorządu przy wdrażaniu projektów eko-sanitacyjnych (na przykładzie dorzecza Bugu Zachodniego) Petro Hrycyszyn 18 grudnia 2008 r. Lwów-Kraków Podział Ukrainy

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy

Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy Katedra Inżynierii Wodnej Akademia Rolnicza w Krakowie Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy Andrzej Strużyński, Wojciech Bartnik Wstęp Długość rzeki Nidy - 151.2

Bardziej szczegółowo

Mariusz Poznański. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący. Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski.

Mariusz Poznański. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący. Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący Mariusz Poznański Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski. Powody wprowadzenia subwencji. Obszary chronione są ustalane przez administrację rządową na terenach

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warszawa, 13 stycznia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ISTOTNYCH PROBLEMÓW GOSPODARKI WODNEJ. Projekt Phare PL2003/IB/EN/02 Kontynuacja wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE

ANKIETA DOTYCZĄCA ISTOTNYCH PROBLEMÓW GOSPODARKI WODNEJ. Projekt Phare PL2003/IB/EN/02 Kontynuacja wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE 1 Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Projekt Phare PL2003/IB/EN/02 Kontynuacja wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE ANKIETA DOTYCZĄCA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Projekt z dnia 01.06.2011 r. UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW z dnia.2011 roku w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje?

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 1 Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 2 Stan Prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

ZESTAW A. 2. Niszczenie wysokiego brzegu morskiego prowadzi do powstawania urwistych zboczy zwanych: a) mierzejami, b) klifami, c) depresjami

ZESTAW A. 2. Niszczenie wysokiego brzegu morskiego prowadzi do powstawania urwistych zboczy zwanych: a) mierzejami, b) klifami, c) depresjami ZESTAW A... IMIĘ...... NAZWISKO 1. Topnienie lodowców, podnoszenie się poziomu wód w morzach i oceanach to wynik: a) efektu cieplarnianego, b) kwaśnych deszczy, c) dziury ozonowej 2. Niszczenie wysokiego

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Przemysław Nawrocki Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ 1 Województwo

Bardziej szczegółowo

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE Załącznik 1 Oferta inwestycyjna jest przestawiona na podstawie istniejącego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 7 stycznia 2014 r. Poz. 24 ROZPORZĄDZENIE NR 1/2014 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU

Opole, dnia 7 stycznia 2014 r. Poz. 24 ROZPORZĄDZENIE NR 1/2014 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 7 stycznia 2014 r. Poz. 24 ROZPORZĄDZENIE NR 1/2014 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU w sprawie ustanowienia strefy ochronnej

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata KONSULTACJE SPOŁECZNE

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata KONSULTACJE SPOŁECZNE Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stawiski na lata 2015-2020 KONSULTACJE SPOŁECZNE CELE OPERACYJNE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I AKTYWIZACJA ZAWODOWA ROZWÓJ INFRASTRUKTURY SPOŁECZNEJ I DZIAŁALNOŚCI SPORTOWEJ

Bardziej szczegółowo

Na ryby Gminie Przytoczna

Na ryby Gminie Przytoczna Na ryby Pasjonaci wędkarstwa znajdą w Gminie Przytoczna idealne warunki dla swojego hobby. Wędkować może tu każdy, zarówno amator, jak i profesjonalista. Wędkowanie w naszej gminie zapewnia nie tylko odprężenie

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia...

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... zmieniające rozporządzenie w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 28 ust. 13 ustawy z dnia 16 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

koordynowane Urząd Gminy poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych likwidacja nieszczelnych zbiorników

koordynowane Urząd Gminy poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych likwidacja nieszczelnych zbiorników Ochrona wód podziemnych i powierzchniowych 1 Likwidacja nieszczelnych zbiorników gromadzenia ścieków (szamb), kontrola zagospodarowania ścieków bytowo gospodarczych i przemysłowych na terenach nieskanalizowanych

Bardziej szczegółowo

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne Karolina Wieczorek Wyniki inwentaryzacji i waloryzacji fauny Rudniańskiego PK Grupa liczba gatunków:

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Definicja i wzór wyliczenia efektów ekologicznych związanych z gospodarką ściekową. [na podstawie wytycznych NFOŚiGW]

Definicja i wzór wyliczenia efektów ekologicznych związanych z gospodarką ściekową. [na podstawie wytycznych NFOŚiGW] Definicja i wzór wyliczenia efektów ekologicznych związanych z gospodarką ściekową 2015 [na podstawie wytycznych NFOŚiGW] Spis efektów Liczba dodatkowych osób korzystających z ulepszonego oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Warta. Problemy gospodarki wodnej

Warta. Problemy gospodarki wodnej Warta Problemy gospodarki wodnej Region wodny Warty Powierzchnia : 54,5 tys. km (ok. 17,4% obszaru Polski) Położenie : długość geograficzna: 14 32 25 E; 19 42 56 E szerokość geograficzna: 50 28 34 N;

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy 1 października 2015 r. ZAKRES WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie nowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 28 ust. 13 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 kwietnia 2013 r. Poz. 330 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 8 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 25 kwietnia 2013 r. Poz. 330 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 8 kwietnia 2013 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 kwietnia 2013 r. Poz. 330 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 8 kwietnia 2013 r. o zmianie wykazu wymogów

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Odry, Łaby i Dunaju Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Wrocław, 24

Bardziej szczegółowo

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Połączyła nas Wisłoka Związek Gmin Dorzecza Wisłoki - powstał w wyniku inicjatywy samorządów terytorialnych zlewni

Bardziej szczegółowo

Transport wodny śródlądowy w Polsce w 2014 r.

Transport wodny śródlądowy w Polsce w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 5.08.2015 r. Opracowanie sygnalne Transport wodny śródlądowy w Polsce w 2014 r. Układ i długość śródlądowych dróg wodnych w Polsce od lat utrzymuje się na zbliżonym

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie V Ochrona środowiska, dziedzictwa kulturowego i

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Funduszu EFRR 176 560 369,00. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego

Funduszu EFRR 176 560 369,00. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 1161/2016 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 3 lutego 2016 roku pn. Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Działanie 4.3 Gospodarka wodno-ściekowa 1. Numer i nazwa osi

Bardziej szczegółowo

Halowy Turniej Wędkarski Test wiedzy o wędkarstwie, pytania przygotował Piotr Pik

Halowy Turniej Wędkarski Test wiedzy o wędkarstwie, pytania przygotował Piotr Pik 1 Halowy Turniej Wędkarski Test wiedzy o wędkarstwie, pytania przygotował Piotr Pik 1.W jakim wieku młodzież niezrzeszona w PZW może wędkować pod opieką wędkarza w ramach jego limitu połowu ryb? a/ do

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Marta Saracyn specjalista w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Ekotony dla redukcji zanieczyszczeń obszarowych Swolszewice Duże, 12 maja 2011 r.

Ekotony dla redukcji zanieczyszczeń obszarowych Swolszewice Duże, 12 maja 2011 r. Ekotony dla redukcji zanieczyszczeń obszarowych Swolszewice Duże, 12 maja 2011 r. KRAJOWY PROGRAM OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH Wdraża postanowienia dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie w Warszawie Program prac związanych z opracowaniem planów przeciwdziałania skutkom suszy w regionie wodnym Łyny i Węgorapy zgodnie z art. 88s ust. 3 pkt. 1 ustawy Prawo wodne. Zakres planowania w gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa lubelskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

rozporządzenie RZGW 7 738 grupy B podstawowe rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach grupy B

rozporządzenie RZGW 7 738 grupy B podstawowe rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach grupy B 1 2 Symbol scalonej części wód DW0601 Brda od źródeł do jez. Końskiego z jez. Końskim DZIAŁANIA ORGANIZACYJNO-PRAWNE I EDUKACYJNE P.OP.1 Opracowanie warunków korzystania z wód regionu Opracowanie warunków

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH Opracowała: Klaudia Bukowska ZAOPATRZENIE W WODĘ A OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Indywidualne zaopatrzenie w wodę

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Piotr Piórkowski Wydział Planowania Gospodarowania Wodami Departament Planowania i Zasobów Wodnych PLANOWANIE WEDŁUG RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ PLANOWANIE WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym Andrzej Ryński RZGW w Gdańsku 29 maja 2012 r. Zarządzanie ochroną przeciwpowodziową w Polsce Strzałki ciągłe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

POIŚ 2014-2020 KWESTIE KLUCZOWE Z PUNKTU WIDZENIA KE

POIŚ 2014-2020 KWESTIE KLUCZOWE Z PUNKTU WIDZENIA KE POIŚ 2014-2020 KWESTIE KLUCZOWE Z PUNKTU WIDZENIA KE Przemysław Kalinka Komisja Europejska Dyrekcja generalna ds. polityki regionalnej i miejskiej Wydział H2 - Polska Adaptacja do zmian klimatu, zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO WARSZAWA 18.03.2014 Departament Zasobów Wodnych w Ministerstwie Środowiska REFORMA GOSPODARKI WODNEJ Cele I. Pełna realizacji polityki zlewniowej

Bardziej szczegółowo

Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015

Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015 Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015 Akcja Sprzątamy rzeki Wrocławia jest realizowana w ramach projektu: KOMPLEKSOWY PROGRAM EDUKACYJNY NA TEMAT OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r.

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r. Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA październik, 2015 r. ZAKRES SZKOLENIA 1. Działalność Funduszu 2. Kryteria wyboru przedsięwzięć 3. Procedura ubiegania się o dofinansowanie 4. Formularz wniosku

Bardziej szczegółowo