Charakter prawny kart płatniczych w prawie karnym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Charakter prawny kart płatniczych w prawie karnym"

Transkrypt

1 Renata Kędziora Charakter prawny kart płatniczych w prawie karnym Streszczenie Artykuł stanowi omówienie problematyki związanej z określeniem charakteru prawnego kart płatniczych, w tym kart bankomatowych. W artykule zaprezentowano i ustosunkowano się do orzecznictwa sądowego, którego przedmiotem wielokrotnie stawała się problematyka zakwalifikowania kart płatniczych do odpowiedniej kategorii dóbr chronionych prawem. Przedstawiono poglądy doktryny prawa karnego na temat uznania kart płatniczych za środek płatniczy lub teŝ dokument w rozumieniu art k.k. Znaczenie i powszechność posługiwania się róŝnymi rodzajami kart płatniczych wzrasta z roku na rok. Niestety, w ślad za tym idzie takŝe zwiększająca się liczba i róŝnorodność zachowań przestępczych, których przedmiotem stają się karty 1. Brak jednoznacznego określenia statusu kart płatniczych w prawie karnym powoduje trudności z kwalifikacją prawną przestępstw popełnianych przy ich uŝyciu. Problem zaliczenia kart płatniczych do odpowiedniej kategorii dóbr chronionych prawem, tj. dokumentów czy środków płatniczych, podnoszony jest zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie. W związku z wprowadzeniem do Kodeksu karnego artykułu dotyczącego kradzieŝy karty bankomatowej zrodziła się takŝe propozycja, aby kartę płatniczą traktować jako szczególne dobro prawne, któremu przyznana została taka sama ochrona jak rzeczy ruchomej 2. Nie moŝna zapominać, Ŝe rozstrzygnięcie powyŝszej kwestii ma duŝe znaczenie praktyczne. Ustalenie w sposób jednoznaczny pozycji karty płatniczej na gruncie Kodeksu karnego pozwoliłoby zakończyć problemy z kwalifikacją prawną tych zachowań i rozstrzygnąć wątpliwość, czy przestępstwa z uŝyciem kart płatniczych traktować naleŝy jako przestępstwa przeciwko mieniu, czy teŝ przeciwko wiarygodności dokumentów. 1 Szerzej: R. Kędzi o r a, Przestępstwa z wykorzystaniem kart płatniczych aspekty karnoprawne. Wyzwania w systemie bankowym w XXI w., Kielce 2009, s. 367 i n. 2 M. N i e dźwi e c k a - M a ł e c k a, Przestępstwa z wykorzystaniem kart płatniczych, Studia Iuridica 2001, z. XXXIX, s. 163 i n. i Prawo 12,

2 R. Kędziora Karta jako dokument w rozumieniu art k.k. W pierwszej kolejności naleŝy rozwaŝyć moŝliwość uznania karty płatniczej za dokument w rozumieniu art k.k. 3. Po zmianie Kodeksu karnego z dnia 18 marca 2004 r. dokumentem jest kaŝdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo, który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Nowelizacją tą zwrot komputerowy nośnik informacji powszechnie rozumiany wąsko i utoŝsamiany jedynie z dokumentami elektronicznymi zastąpiono wyraŝeniem inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo. Zaliczenie karty płatniczej do kategorii dokumentów, zwłaszcza po nowelizacji art k.k., nietrudno jest uzasadnić. Karta płatnicza niewątpliwie stanowi dowód istnienia określonego prawa lub teŝ okoliczności mającej znaczenie prawne. Zgodnie z definicją karty w Prawie bankowym uprawnia ona do wypłaty gotówki, dokonywania zapłaty, a więc stanowić będzie w konsekwencji dowód prawa do dokonania tych czynności 4. Trudno teŝ zaprzeczyć, Ŝe karta stanowi potwierdzenie prawa do zgromadzonych na koncie środków. Wcześniej problem stanowił uŝyty w definicji dokumentu zwrot: komputerowy nośnik informacji, do którego zaliczano tylko dyskietkę, twardy dysk, CD-ROM. Zakresem tym nie mógł być objęty zapis elektromagnetyczny na karcie identyfikacyjnej, w tym płatniczej. Obecnie, po nowelizacji i zastąpieniu go wyraŝeniem inny zapisany nośnik informacji, problem ten juŝ nie powstaje. Pozwala to objąć zakresem desygnatów pojęcia dokument uprawniający do otrzymania sumy pienięŝnej takŝe karty płatnicze. Do definicji ustawowej zawartej w Prawie bankowym odsyła takŝe ustawa z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych. Zgodnie z art. 2 pkt 7 wymienionej ustawy kartę płatniczą stanowi karta w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe 5. Na tej podstawie (tj. art k.k. i art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe) opierają swoje stanowisko zwolennicy poglądu, zgodnie z którym karty płatnicze są na gruncie obowiązującego Kodeksu karnego dokumentami. Karta stanowić będzie dowód prawa do dokonywania rozliczeń bezgo- 3 Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r., Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm. 4 Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo Bankowe kartą płatniczą jest karta identyfikująca wydawcę i upowaŝnionego posiadacza, uprawniająca do wypłaty gotówki lub dokonywania zapłaty, a w przypadku karty wydanej przez bank lub instytucję ustawowo upowaŝnioną do udzielania kredytu takŝe do dokonywania wypłaty gotówki lub zapłaty z wykorzystaniem kredytu; por. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe, Dz. U. z 1997 r., Nr 140, poz. 939 ze zm. 5 Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1385). 60 i Prawo 12, 2011

3 tówkowych w sposób określony w umowie z emitentem i stosunku łączącego obie strony oraz przedmiot, z którym związane jest określone prawo 6. Dyskusyjna natomiast pozostaje kwestia, czy wszystkie rodzaje kart płatniczych powinny być traktowane jako dokument z art k.k. Nie wolno zapominać o konsekwencjach prawnych, jakie niesie ze sobą przyjęcie takiego stanowiska. Uznanie karty płatniczej za dokument prowadzić będzie do kwalifikowania czynów zabronionych popełnionych z wykorzystaniem kart płatniczych w kategoriach przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Taka moŝliwość byłaby uzasadniona w stosunku do kart bankomatowych sensu stricte, tj. bez funkcji płatniczych, które naleŝy traktować jako dokument uprawniający do otrzymania sumy pienięŝnej i w konsekwencji jako przedmiot przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Natomiast dyskusyjne byłoby przyjęcie takiego stanowiska w odniesieniu do wszystkich rodzajów kart. Karty płatnicze, ze względu na ich funkcję płatniczą, powinny korzystać z ochrony prawnokarnej właściwej dla środków pienięŝnych. Traktowanie takich kart jako dokumentów nie zapewniłoby im właściwej ochrony i nie odzwierciedlałoby rzeczywistej funkcji, jaką pełnią w obrocie. Warto na marginesie zauwaŝyć, Ŝe obecna definicja karty płatniczej, zgodnie z którą kartą płatniczą jest karta identyfikująca wydawcę i upowaŝnionego posiadacza, uprawniająca do wypłaty gotówki lub dokonywania zapłaty, prowadzi do uznania za karty płatnicze takŝe kart jednofunkcyjnych, czyli uprawniających tylko do dokonywania zapłaty lub tylko do wypłaty gotówki 7. Takie rozumienie, wynikające z wykładni językowej tego przepisu, jest sprzeczne z powszechnym pojmowaniem kart płatniczych jako kart dwufunkcyjnych, czyli mogących być w obrocie zastępnikiem pieniądza. Jak słusznie wskazuje P. Pelc, jeśli nawet zamiarem ustawodawcy było w tym przypadku objęcie analogiczną ochroną, jaka przysługuje kartom płatniczym, takŝe innych instrumentów, to z pewnością lepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie uregulowania, Ŝe przepisy o kartach płatniczych stosuje się takŝe do kart uprawniających posiadacza do wypłaty gotówki 8. Literalne rozumienie tego przepisu prowadzi do sztucznego objęcia tym pojęciem kart, które nie mogą pełnić w obrocie funkcji płatniczej i w związku z tym nie mogą być uznane za karty płatnicze. 6 J. J a k u b o w k i, Wybrane aspekty prawno-karnej ochrony systemu bankowych kart płatniczych, (w:) M. Z a j d e r, J. K o s iński, Przestępczość z wykorzystaniem kart płatniczych, Szczytno 2001, s Zgodnie z wcześniejszym brzmieniem karta płatnicza to karta uprawniająca do wypłaty gotówki i dokonywania zapłaty. Zmiana wprowadzona została w art. 74 pkt 1a ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1385), zgodnie z którym spójnik i uŝyty w definicji art. 4 ustawy Prawo Bankowe zastąpiono spójnikiem lub. 8 i Prawo 12,

4 R. Kędziora Karta jako środek płatniczy Drugą z rozwaŝanych moŝliwości jest uznanie kart płatniczych za inne środki płatnicze. Takie stanowisko coraz częściej spotykamy zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie SN. Przemawiają za nim względy celowościowe, tj. przede wszystkim potrzeba zapewnienia właściwej ochrony obrotu z uŝyciem kart płatniczych, a takŝe sama funkcja kart. Karty z funkcją płatniczą, a takie karty stanowią obecnie zdecydowaną większość funkcjonujących w obiegu kart, stanowią w praktyce środek zastępczy pieniądza. Pogląd, Ŝe karty płatnicze (i karty bankomatowo-płatnicze) zaliczyć nale- Ŝy do kategorii środków płatniczych, znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego. Zgodnie z postanowieniem tego Sądu z dnia 7 października 2003 r.: Karta płatnicza, jako elektroniczny instrument dostępu do środków pienięŝnych na odległość, umoŝliwiający elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania zapłaty, jest «innym środkiem płatniczym» w rozumieniu art k.k. 9. Pogląd ten potwierdza takŝe wyrok SA w Katowicach z dnia 26 października 2004 r. Zwraca tu uwagę argumentacja sądu wskazująca, Ŝe karta płatnicza słuŝy nie tylko do wypłaty gotówki z bankomatu, ale równieŝ do zapłaty za towary i usługi. Karta płatnicza jest więc toŝsama w swoich funkcjach do pieniądza gotówkowego. Obie te właściwości, zdaniem sądu, nakazują traktować kartę płatniczą jako inny środek płatniczy 10. Na istotną cechę kart płatniczych wskazuje takŝe Sąd NajwyŜszy w uchwale z dnia 23 października 2002 r. W orzeczeniu tym słusznie zwrócono uwagę, Ŝe w ustawowej definicji karty płatniczej odróŝnia się dwie funkcje takiej karty, tj. funkcję bezgotówkowej zapłaty oraz funkcję wypłaty gotówki, zatem nie kaŝda karta płatnicza pełni funkcję płatniczą. Zaliczenie karty płatniczej do katalogu innych środków płatniczych wymagać będzie toŝsamości funkcji, jaką pełni pieniądz 11. Pogląd, Ŝe karta płatnicza (z funkcją płatniczą) naleŝy do zbioru desygnatów pojęcia środek płatniczy, jest w ostatnich latach spotykany coraz częściej 12. Znaczna część doktryny podziela reprezentowane w orzecznictwie SN stanowisko, Ŝe karta płatnicza umoŝliwia dostęp do pieniądza bezgotów- 9 Postanowienie SN z dnia 7 października 2003 r., sygn. V KK 39/03, OSNKW 2003, nr 11 12, poz Podpis złoŝony na karcie stanowi jej integralny element, potwierdza on prawo konkretnej osoby do dokonywania zapłat oraz słuŝy do identyfikacji tej osoby w momencie dokonywania tych czynności; por. wyrok SA w Katowicach z dnia 26 października 2004 r., sygn. II AKa 295/04, oraz System Informacji Prawnej LEGALIS, Wydawnictwo C. H. Beck. 11 Uchwała SN z dnia 23 października 2002 r., sygn. I KZP 31/02, OSNKW 2002, nr 11 12, poz Por. teŝ wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. II AKa 467/02, OSA 2003, nr 4, poz i Prawo 12, 2011

5 kowego zapisanego na rachunku bankowym posiadacza karty i stanowi inny środek płatniczy 13. Zaliczenie kart płatniczych do tej kategorii przesądza teŝ zdaniem niektórych przedstawicieli nauki prawa karnego o moŝliwości traktowania kart jako rzeczy ruchomych w rozumieniu art k.k., o czym będzie mowa poniŝej 14. Oceniając kwestię charakteru kart płatniczych, naleŝy brać pod uwagę dwufunkcyjność kart płatniczych. Stanowisko, Ŝe karta płatnicza naleŝy do zbioru desygnatów pojęcia inny środek płatniczy, będzie w pełni uzasadnione w odniesieniu do kart uprawniających zarówno do pobrania pieniędzy, jak i do dokonywania zapłaty 15. Tego rodzaju karta pełni funkcję toŝsamą z pieniądzem gotówkowym i moŝe zastępować pieniądz. Za środki płatnicze uznamy w szczególności karty kredytowe, obciąŝeniowe, debetowe. Potwierdza to takŝe ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych, która definiując elektroniczne instrumenty płatnicze (do których zaliczamy m.in. karty płatnicze), określa je jako instrumenty, które umoŝliwiają dostęp do środków pienięŝnych na odległość i dokonywanie operacji przy uŝyciu elektronicznych nośników informacji lub elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji 16. PowyŜsze rozwaŝania nie dotyczą jednak kart bankomatowych sensu stricto 17. Karta słuŝąca wyłącznie do wypłaty gotówki nie jest środkiem płatniczym, poniewaŝ nie spełnia jednej z jego podstawowych funkcji, jaką jest zdolność do zwolnienia z zobowiązań pienięŝnych. Z tego teŝ względu, karty bez funkcji płatniczej nie mogą być w obrocie uznane za surogat pieniądza. Kilka uwag chciałabym poświęcić problematyce tzw. białego plastiku. W praktyce coraz częściej spotykamy się takŝe z przestępstwami, do popełnienia których sprawca uŝywa nie autentycznej karty, a szczególnej jej imitacji. Proceder ten, zwany skimmingiem, polega na podrabianiu kart za pomocą kopiowania zapisu ścieŝki magnetycznej karty na tzw. biały plastik (white plastic) 18. W związku z tym, kolejnym zagadnieniem wymagającym rozstrzy- 13 Por. J. S k o r u p k a, Glosa do postanowienia SN z dnia 7 października 2003 r., sygn. V KK 39/03, OSP 2004, nr 6, poz. 80; por. teŝ: A. Wą s e k, R. Z a w ł o c k i (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do art , t. II, Warszawa 2010, s i n. 14 J. S k o r u p k a, Karta płatnicza jako przedmiot czynności wykonawczej przestępstwa z art. 310 k.k., i Prawo 2001, nr 7 8, s Por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. II AKa 467/02, OSA 2003, nr 4, poz TakŜe art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. Nr 169, poz z późn. zm.). 17 W przypadku kart bankomatowych brak jest podstaw, by zaliczyć je do innych środków płatniczych; por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. II AKa 467/02, OSA 2003, nr 4, poz Na kawałek białego plastiku wielkości karty nanoszone są wytłoczenia z właściwymi danymi. Jeśli sprawca dodatkowo wszedł w posiadanie prawdziwych danych uzyskanych w sposób i Prawo 12,

6 R. Kędziora gnięcia jest moŝliwość traktowania tzw. białego plastiku jako innego środka płatniczego. Kwestia ta stała się przedmiotem orzeczenia z dnia 11 lipca 2008 r. wydanego przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Zgodnie z tym wyrokiem: Białe karty magnetyczne z uzyskanymi i naniesionymi ( ) informacjami, będącymi drugą ścieŝką oryginalnej karty płatniczej, stanowią podrobione karty płatnicze i są przedmiotem czynności wykonawczej typu czynu zabronionego z art k.k., jako inne środki płatnicze 19. Jest to wprawdzie daleko idące stanowisko, ale uzasadnione nagminnością przestępstw dokonywanych przy uŝyciu tzw. białego plastiku i koniecznością ochrony obrotu przed tego rodzaju zachowaniami przestępczymi. Uzasadniając powyŝsze stanowisko, sąd apelacyjny zwrócił uwagę na fakt, Ŝe o ile w wypadku pieniądza podstawowe znaczenie ma jego wygląd zewnętrzny, to w odniesieniu do elektronicznych instrumentów płatniczych zdolność do pełnienia funkcji zapłaty jest ściśle związana z informacją zapisaną na nośniku. To ona umoŝliwia podejmowanie pieniędzy i dokonywanie transakcji bezgotówkowych 20. W wypadku kart płatniczych informacja ta znajduje się najczęściej na tzw. pasku magnetycznym. Analizując specyfikę przestępstw związanych z uŝyciem kart, zauwaŝyć moŝna, Ŝe podmioty uprawnione do autoryzacji często nie mają bezpośredniego kontaktu z kartą, a jedynie z informacją odczytaną z paska magnetycznego. Podejmowanie pieniędzy, dokonywanie zapłaty, czyli realizację funkcji karty płatniczej umoŝliwiają zapisane na nośniku dane. Za ich pomocą identyfikowany jest posiadacz karty. W związku z tym nie powinno budzić wątpliwości, Ŝe biały plastik, na który naniesiono dane z oryginalnej karty, uznać moŝemy za podrobiony środek płatniczy 21. Popełnienie przestępstwa z uŝyciem tzw. białego plastiku będzie kwalifikowane analogicznie jak dokonanie go z pomocą autentycznej (np. skradzionej) karty płatniczej. Kolejno rozwaŝone zostały dwie moŝliwości: uznania kart płatniczych za dokument i za środek płatniczy. Trzecia koncepcja, aby karty płatnicze uznawać jednocześnie za dokument i środek pienięŝny, nie będzie szerzej omawiana, ze względu na jej oczywistą bezzasadność. Koncepcja ta szybko została odrzucona. Głównym tego powodem był fakt, Ŝe rozróŝnienie w art. 13 pkt 5 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego 22 środków płatniczych od nielegalny, które umieszcza na nośniku (pasku magnetycznych), mamy tu tzw. fałszerstwo całkowite metodą białego plastiku. 19 Wyrok Sądu Apelacyjnego. we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. II AKa 143/08, i Prawo 2009, dodatek Orzecznictwo, nr 10, poz Sąd Apelacyjny zwrócił takŝe uwagę na fakt, Ŝe istotne są przede wszystkim właściwości wytworzonego przez sprawców przedmiotu imitującego oryginalne karty płatnicze, a nie sposób jego wykorzystania; por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2008 r., ibidem. 21 Por. A. Wą s e k, Komentarz do k.k. Część szczególna, t. II, Warszawa 2004, s Por. ustawę z dnia 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego i zmianie niektórych przepisów prawa karnego, Dz. U. z 1994 r., Nr 126, poz. 615 (uchyloną). 64 i Prawo 12, 2011

7 dokumentów uprawniających do otrzymania sumy pienięŝnej wyraźnie wskazywało na rozłączność tych pojęć, co podkreślano juŝ od pierwszych komentarzy do tejŝe ustawy 23. Karta płatnicza jako szczególny przedmiot ochrony Wprowadzenie do kodeksu karnego art k.k., w którym odrębnie uregulowano kradzieŝ energii i karty bankomatowej, zrodziło jeszcze jedną, odmienną koncepcję, aby kartę płatniczą traktować jako szczególny przedmiot, któremu ustawa przyznaje taką samą ochronę jak rzeczy ruchomej. Zgodnie z tym stanowiskiem karta bankomatowa nie jest rzeczą ruchomą, nie mieści się bowiem w pojęciu dokumentu uprawniającego do otrzymania sumy pienięŝnej z art k.k. W konsekwencji naleŝy uznać ją za szczególny przedmiot, któremu prawo karne przyznaje ochronę prawną. Uzasadniając swoje poglądy, zwolennicy tej koncepcji wskazują, Ŝe konieczność wprowadzenia odrębnego przestępstwa kradzieŝy karty z bankomatu i energii wynikała właśnie z faktu, Ŝe nie mieściły się one w pojęciu rzeczy ruchomej 24. Za takim stanowiskiem przemawia takŝe uzasadnienie do wprowadzenia art k.k., gdzie znalazło się twierdzenie, Ŝe nie moŝna porównać kradzieŝy takiej karty z kradzieŝą ksiąŝeczki czekowej 25. Choć w pierwszej chwili argumenty te wydają się trafne, po głębszej analizie naleŝy powyŝsze stanowisko odrzucić. Karta bankomatowa, czyli karta, z którą związane jest prawo do podjęcia pieniędzy z bankomatu, jest dokumentem w rozumieniu art k.k. Jak wskazują przeciwnicy traktowania kart płatniczych jako szczególnego przedmiotu ochrony, do dokumentów uprawniających do otrzymania sumy pienięŝnej zaliczamy przecieŝ weksle, obligacje, listy zastawne czy bony premiowe 26. Wykluczenie kart byłoby zabiegiem sztucznym i nieuzasadnionym. Karta bankomatowa, tak samo jak wskazane wyŝej przedmioty, stanowi dokument uprawniający do otrzymania sumy pienięŝnej i podwaŝanie tego nie wydaje się przekonywujące Por. M. N i e dźwi e c k a - M a ł e c k a, Przestępstwa, op. cit., s Jako jeden argumentów wskazują, Ŝe Ŝadne pojęcie uŝyte w ustawie nie moŝe być uznane za zbędne; por. G. B o g d a n, K. B u c h a ł a, Z. Ć w ią k a l s k i, M. Dąbrowska- K a r d a s, P. K a r d a s, J. M a j e w s k i, M. R o d z y n k i e w i c z, M. S z e w c z y k, W. W r ó - b e l, A. Zo l l, Kodeks karny. Część szczególna, t. III, Kraków 1999, s Nowe kodeksy karne z 1997 r. z uzasadnieniami Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego, Kodeks karny wykonawczy, Warszawa 1997, s Por. G. B o g d a n i in., Kodeks, op. cit.; M. N i e dźwi e c k a - M a ł e c k a, Przestępstwa, op. cit., s J. J a k u b o w s k i, Wybrane aspekty prawno-karnej ochrony systemu bankowych kart płatniczych, (w:) M. Z a j d e r, J. K o s iński, Przestępczość z wykorzystaniem kart płatniczych, Szczytno 2001, s. 89. i Prawo 12,

8 R. Kędziora TakŜe orzecznictwo sądowe potwierdza powyŝszy punkt widzenia. Przytoczmy w tym miejscu uchwałę SN z dnia 21 października 2003 r., zgodnie z którą: Karta uprawniająca m.in. do podjęcia pieniędzy z bankomatu, niezaleŝnie od objęcia jej ochroną przez przepisy rozdziału zawierającego przestępstwa przeciwko mieniu, a w szczególności art k.k., pozostaje jednak nadal dokumentem, z którym związane są określone prawa majątkowe. Nie moŝe być ponadto skutecznie kwestionowany fakt, Ŝe jest dokumentem uprawniającym do otrzymania sumy pienięŝnej 28. W tejŝe uchwale SN uznał, Ŝe wyodrębnienie karty jako osobnego przedmiotu ochrony nie pozwala na uznanie, Ŝe karta taka mieści się w pojęciu rzecz ruchoma stanowiącym przedmiot pozostałych przestępstw przeciwko mieniu. NaleŜy zatem przyjąć, Ŝe obok przewidzianej w art k.k. zwiększonej ochrony przed kradzieŝą, przysługuje jej w pozostałym zakresie ochrona jako dokumentowi z art k.k. Stanowisko zaprezentowane w tym orzeczeniu moŝna uznać za uzasadnione, pod warunkiem, Ŝe ograniczymy je wyłącznie do kart bankomatowych bez funkcji płatniczej. Z tym zastrzeŝeniem (wykluczającym karty tzw. bankomatowo-płatnicze) powyŝszy pogląd odpowiada funkcjom karty bankomatowej, a zarazem nie pozostaje w sprzeczności w obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi. Karty płatnicze jako rzecz ruchoma W doktrynie nadal kwestią sporną pozostaje zaliczenie kart płatniczych do kategorii rzeczy ruchomych. Zgodnie z art k.k., rzeczą ruchomą jest między innymi takŝe inny środek płatniczy oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pienięŝnej 29. Stąd moŝliwe jest wysunięcie wniosku, Ŝe karty płatnicze, w tym bankomatowe, stanowiąc dokument lub teŝ środek płatniczy, są równocześnie rzeczą ruchomą w rozumieniu tego przepisu. ZauwaŜmy jednak, Ŝe art. 278 k.k. dotyczy kradzieŝy, natomiast, zgodnie z dodanym 5, przepisy te stosuje się odpowiednio do kradzieŝy energii lub karty uprawniającej do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego. Art Zgodnie z powyŝszą uchwałą, karta taka mieści się więc zarówno w szerszym zbiorze dokumentów określonych w art k.k., jak i odpowiada pojęciu dokumentu szczególnego, usytuowanego z innymi, określanymi jako rzecz ruchoma, w przepisie art k.k. ; por. uchwałę SN z dnia 21 października 2003 r., sygn. I KZP 33/03, OSNKW 2003, nr 11 12, poz. 96; M. R z e w u s k i, Wokół kradzieŝy karty bankomatowej, Prokurator 2006, nr 2, s Z przepisu tego wynika, Ŝe termin rzecz ruchoma jest w prawie karnym rozumiany odmiennie od definicji tego pojęcia w prawie cywilnym. Znaczenie to jest zawęŝone i odnosi się tylko do niektórych dokumentów potwierdzających prawa majątkowe; por. J. G i e z e k (red.), N. K łąc z yńska, G. Ł a b u d a, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2007, s i Prawo 12, 2011

9 5 k.k., zgodnie z którym przedmiotem czynności wykonawczej przestępstwa kradzieŝy moŝe być równieŝ energia i karta bankomatowa, wskazuje raczej na rozłączność tych pojęć. Karta bankomatowa nie naleŝy do desygnatów pojęcia rzeczy ruchomej, a tylko rozciągnięta jest na nią ochrona w przypadku przestępstwa kradzieŝy. Takie podejście uzasadniałoby konieczność wprowadzenia 5. Konkludując, tylko kradzieŝ karty z funkcją płatniczą, będącej środkiem płatniczym, będzie rodzić odpowiedzialność z art k.k. Zastosowanie tego przepisu do kart bankomatowych, które jak wcześniej ustaliliśmy nie są środkami płatniczymi, stanowiłoby niedopuszczalną na gruncie prawa karnego analogię. Podzielam w tym względzie pogląd, Ŝe karta bankomatowa sensu stricto nie jest rzeczą ruchomą. Przy przyjęciu takiego załoŝenia, w przypadku kradzieŝy karty bankomatowej nie mógłby znaleźć zastosowania art k.k., stąd teŝ wynikła potrzeba wprowadzenia osobnego unormowana tej kwestii w Karta bankomatowa jest wprawdzie dokumentem stwierdzającym prawa majątkowe, nie naleŝy jednak do desygnatów pojęcia rzeczy ruchomej z art k.k. Przepis ten dotyczy tylko tych dokumentów, które są papierami wartościowymi, a zatem ucieleśniają pewne prawa podmiotowe i charakteryzują się tak ścisłym zespoleniem dokumentu i prawa, Ŝe prawo jest utoŝsamiane z tym dokumentem 31. Tego kryterium zaś karta bankomatowa nie spełnia 32. NaleŜy podkreślić, Ŝe odnośnie do powyŝszej kwestii nie ma zgodności w doktrynie prawa karnego. Odmienny pogląd uznający, Ŝe karta bankomatowa jako dokument, z którym wiąŝą się prawa majątkowe, stanowi rzecz ruchomą w rozumieniu art k.k., ma równieŝ swoich zwolenników. PodwaŜają oni twierdzenie, Ŝe pojęcie dokumentu uprawniającego do otrzymania sumy pienięŝnej z art k.k. obejmuje jedynie papiery wartościowe. Odrębna kwalifikacja w art k.k. nie zmienia ich zdaniem faktu, Ŝe karta bankomatowa ma cechy dokumentu uprawniającego do otrzymania sumy pienięŝnej 33. Nie przeszkadza teŝ w uznaniu karty bankomatowej za rzecz ruchomą. Uzasadniając powyŝsze stanowisko, Autorzy ci utrzymują, Ŝe 5 miał na celu jedynie zwiększenie ochrony i wykluczenie sytuacji, w których kradzieŝ karty moŝna by kwalifikować jako wykroczenie. W konkluzji, opierając się na treści obowiązujących przepisów i orzecznictwie sądowym, przyjąć naleŝy, Ŝe karty płatnicze umoŝliwiając korzystanie 30 J. S k o r u p k a, Glosa do uchwały z dnia 21 października 2003 r., sygn. I KZP 33/03, OSP 2004, nr 3, poz Por. J. M o j a k, Prawo papierów wartościowych. Wprowadzenie, Lublin 1998, s Por. J. S k o r u p k a, Glosa do uchwały Sądu NajwyŜszego, sygn. I KZP 33/03, OSP 2004, nr 3, s M. R z e w u s k i, zwolennik uznania kart płatniczych, w tym karty bankomatowej za rzecz ruchomą, wskazuje argumenty na poparcie swojego stanowiska t e g o Ŝ, Wokół kradzie- Ŝy, op. cit. i Prawo 12,

10 R. Kędziora z pieniądza bezgotówkowego (dokonywanie nim zapłaty, przeprowadzanie transakcji) pełnią funkcję analogiczną jak pieniądz i są środkiem płatniczym 34. Stanowią teŝ rzecz ruchomą w rozumieniu art k.k. i podlegają takiej samej ochronie. Wydaje się, Ŝe w tym kierunku zmierza takŝe orzecznictwo sądowe. Przytoczmy w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 22 sierpnia 2007 r. 35, w którym czytamy: Kartą płatniczą jest rzecz ruchoma, identyfikująca imiennie przez opatrzenie podpisem jej posiadacza, pozwalająca zidentyfikować wydawcę, stwierdzająca wynikające z umowy o kartę płatniczą uprawnienie posiadacza do dokonywania wypłaty gotówki lub zawierania z akceptantami umów rodzących obowiązek świadczenia pienięŝnego bez konieczności świadczenia gotówką ( ). Natomiast poza pojęciem rzeczy ruchomej pozostaje karta bankomatowa sensu stricto. Karty bez funkcji płatniczej powinny być traktowane jako dokument stwierdzający prawo majątkowe z art k.k. Chciałabym na koniec zauwaŝyć, Ŝe problem powoli rozwiązuje się sam, gdyŝ kart, które słuŝyłyby tylko i wyłącznie do uŝytku w bankomacie (tj. wypłaty, sprawdzenia salda), nie spotykamy juŝ praktycznie. W rezultacie wyróŝnienie karty bankomatowej traci na znaczeniu. Z drugiej strony prowadzi to jednak do potrzeby zweryfikowania celowości posługiwania się tym pojęciem przez Kodeks karny. Pojęcie karty bankomatowej uŝyte w art k.k. jest bowiem nieadekwatne do funkcjonujących obecnie w obiegu kart. Najprostszym, a zarazem pozwalającym wyeliminować pojawiające się problemy rozwiązaniem byłoby (postulowane juŝ w orzecznictwie SN) zastąpienie uŝytego w art k.k. terminu karta bankomatowa pojęciem karty płatniczej 36. W czasie wprowadzania do Kodeksu karnego art karty bankomatowe były jedynym rodzajem emitowanych kart, co tłumaczyłoby uŝycie tego pojęcia jako synonimu ogółu kart płatniczych. Obecnie jednak, jak zaznaczałam, nie wydaje się juŝ kart bankomatowych nie posiadających funkcji płatniczych. Opowiadając się za wprowadzeniem powyŝszej zmiany, chciałabym zaznaczyć, Ŝe termin karta bankomatowa nie jest spotykany w innych ustawach. Prawo bankowe, ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych, posługują się wyłącznie pojęciem kart płatniczych. Rezygnacja z całkowicie zbędnego moim zdaniem pojęcia karty bankomatowej i wprowadzenie jednolitej terminologii pozwoliłoby zakończyć wątpliwości i spory związane z okre- 34 J. G i e z e k (red.), N. K łączyńska, G. Ł a b u d a, Kodeks, op. cit., s. 725; M. M o z g a - w a (red.), M. B u d y n - K u l i k, P. K o z ł o w s k a - K a l i s z, M. K u l i k, Kodeks karny. Komentarz, Kraków 2006, s Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. VI ACa 380/07, OSA 2009, nr 10, poz Uchwała SN z dnia 21 października 2003 r., sygn. I KZP 33/03, OSNKW 2003, nr 11 12, poz. 96; i Prawo 2003, dodatek Orzecznictwo, nr 12, s i Prawo 12, 2011

11 śleniem charakteru prawnego kart płatniczych 37. Termin karty płatnicze wskazuje jednoznacznie na ich funkcję płatniczą, co usuwa zastrzeŝenia dotyczące uznawania kart za inny środek płatniczy i w konsekwencji za rzecz ruchomą w rozumieniu art k.k. Legal nature of payment cards in criminal law Abstract This paper discusses issues connected with determination of a legal nature of payment cards, including ATM cards. It presents and reflects on court decisions that repeatedly deal with the problem of assigning payment cards into an appropriate category of values protected by law. Views of the criminal law theory are presented where payment cards are deemed a mean of payment or document within the meaning of Article 115, 14 of the Penal Code. 37 W konsekwencji usunie to takŝe problemy z kwalifikacją prawną przestępstw z wykorzystaniem kart płatniczych. W przypadku kradzieŝy karty płatniczej właściwą kwalifikacją byłby kaŝdorazowo art k.k. Na zasadzie lex specialis derogat legi generali 5 wykluczy zastosowanie do takiego typu kradzieŝy 1 art. 278 k.k. i Prawo 12,

CHWAŁA Z DNIA 21 PAŹDZIERNIKA 2003 R. I KZP 33/03

CHWAŁA Z DNIA 21 PAŹDZIERNIKA 2003 R. I KZP 33/03 CHWAŁA Z DNIA 21 PAŹDZIERNIKA 2003 R. I KZP 33/03 Karta uprawniająca do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego nie jest rzeczą ruchomą w rozumieniu art. 284 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz.

Bardziej szczegółowo

ARTYKUŁY. z art. 310 k.k.

ARTYKUŁY. z art. 310 k.k. ARTYKUŁY Jerzy Skorupka Jeszcze o pojęciu pieniądza w przestępstwie z art. 310 k.k. Streszczenie Na pojęcie środka płatniczego w postaci pieniądza bankowego składa się jednostka pienięŝna stanowiąca odpowiednik

Bardziej szczegółowo

Uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 23 września 2010 r. III CZP 57/10

Uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 23 września 2010 r. III CZP 57/10 id: 20332 1. Spór o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy z powodu jej niewaŝności moŝe być poddany przez strony pod rozstrzygnięcie sądu polubownego (art. 1157 k.p.c.). 2. [Z]datność

Bardziej szczegółowo

Z ORZECZNICTWA. Glosa do uchwały Sądu NajwyŜszego z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 22/08 1. Jerzy Lachowski

Z ORZECZNICTWA. Glosa do uchwały Sądu NajwyŜszego z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 22/08 1. Jerzy Lachowski Z ORZECZNICTWA Jerzy Lachowski Glosa do uchwały Sądu NajwyŜszego z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 22/08 1 Pojęcie przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności w rozumieniu art. 155 1k.k.w.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2005 R. I KZP 32/05

UCHWAŁA Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2005 R. I KZP 32/05 UCHWAŁA Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2005 R. I KZP 32/05 Przedmiotem ochrony przepisu art. 45 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 75, poz. 468, w brzmieniu przed nowelizacją

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. V KK 39/03

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. V KK 39/03 POSTANOWIENIE Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. V KK 39/03 Czynności wykonawcze przestępstwa określonego w art. 310 1 k.k., tj. podrobienie i przerobienie środka płatniczego, są skierowane przez sprawcę do

Bardziej szczegółowo

Art. 2 pkt 2 16/03/2010 r.

Art. 2 pkt 2 16/03/2010 r. Firmy inwestycyjne Art. 2 pkt 2 16/03/2010 r. Czy zmiana danych akcjonariusza w księdze akcyjnej lub w depozycie dokonywana przez dom maklerski na podstawie zrealizowanej umowy kupna-sprzedaŝy akcji jest

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska Sygn. akt II KK 12/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lutego 2016 r. SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Józef Szewczyk Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 1. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08, Dz. U. Nr 163, poz. 1363, w wyniku którego utracił moc przepis 2 art. 148 k.k., stanowi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROMOCJI DLA KART PŁATNICZYCH Kupuj na Allegro z kartami Banku Zachodniego WBK

REGULAMIN PROMOCJI DLA KART PŁATNICZYCH Kupuj na Allegro z kartami Banku Zachodniego WBK 1 Wprowadzenie 1. Niniejszy regulamin określa zasady i tryb przeprowadzenia Promocji Kupuj na Allegro z kartami Banku Zachodniego WBK. 2. Organizatorem Promocji jest Bank Zachodni WBK S.A. z siedzibą we

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Jerzy Skorupka. Pojęcie pieniądza w przestępstwie z art. 310 k.k. s. 444. Prokuratura i Prawo 7 8, 2007 51

Jerzy Skorupka. Pojęcie pieniądza w przestępstwie z art. 310 k.k. s. 444. Prokuratura i Prawo 7 8, 2007 51 Jerzy Skorupka Pojęcie pieniądza w przestępstwie z art. 310 k.k. W przestępstwie z art. 310 k.k. jednym z przedmiotów wykonawczych jest polski albo obcy pieniądz. Analizując to pojęcie, pozornie sprawa

Bardziej szczegółowo

Specyfika prawna projektu wdrożeniowego. Prowadzenie: dr Jakub Kabza

Specyfika prawna projektu wdrożeniowego. Prowadzenie: dr Jakub Kabza Specyfika prawna projektu wdrożeniowego Prowadzenie: dr Jakub Kabza Pojęcie projektu wdrożeniowego Wdrożenia od strony faktycznej dwa podejścia: Wdrożenie według Klienta - dostarczenie przez firmę IT oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne wykorzystania nowych technologii w celu bezprawnego skopiowania danych z kart płatniczych

Aspekty prawne wykorzystania nowych technologii w celu bezprawnego skopiowania danych z kart płatniczych Aspekty prawne wykorzystania nowych technologii w celu bezprawnego skopiowania danych z kart płatniczych Damian Klimas, Uniwersytet Wrocławski Rafał Nagadowski, Uniwersytet Opolski Rafał Prabucki, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 33/2010 Wójta Gminy Kołczygłowy z dnia 21 czerwca 2010 r.

Zarządzenie Nr 33/2010 Wójta Gminy Kołczygłowy z dnia 21 czerwca 2010 r. Zarządzenie Nr 33/2010 Wójta Gminy Kołczygłowy z dnia 21 czerwca 2010 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu przyznawania i korzystania ze słuŝbowych kart płatniczych przy dokonywaniu

Bardziej szczegółowo

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Data wydania Akty prawne powołane w orzeczeniu TEZY

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Data wydania Akty prawne powołane w orzeczeniu TEZY Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Sygnatura II SA/Wr 1234/03 Data wydania 2003-09-11 Akty prawne powołane w orzeczeniu Przedmiot Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm. art. 7 Dz.U. 2000 nr 80 poz. 903

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1999 r. I CKN 654/99

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1999 r. I CKN 654/99 id: 20163 1. Możliwość wniesienia skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego stanowi ( ) dla uczestników postępowania arbitrażowego szczególny środek zaskarżenia wyroku wydanego w tym postępowaniu, a orzeczenie

Bardziej szczegółowo

2003.09.24 uchwała SN III CZP 56/03 OSNC 2004/11/172

2003.09.24 uchwała SN III CZP 56/03 OSNC 2004/11/172 2003.09.24 uchwała SN III CZP 56/03 OSNC 2004/11/172 W sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małŝeńskiej, w skład którego wchodzi prawo najmu lokalu mieszkalnego, sąd przyznając

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu NajwyŜszego z dnia 2 grudnia 2009 r. I CSK 120/09

Postanowienie Sądu NajwyŜszego z dnia 2 grudnia 2009 r. I CSK 120/09 id: 20328 1. [R]oszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. jako spór o prawo majątkowe, pozostające w dyspozycji stron, takŝe moŝe stać się przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Banki krajowe, oddziały banków zagranicznych

Banki krajowe, oddziały banków zagranicznych Banki krajowe, oddziały banków zagranicznych Art. 8 ust. 1 Czy odsetki, którymi obciąŝany jest rachunek klienta z tytułów róŝnych produktów kredytowych (Dt rk klienta Ct rk wewnętrzny banku) lub odsetki,

Bardziej szczegółowo

Z ORZECZNICTWA. Glosa do wyroku SN z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. IV KK 408/08 1

Z ORZECZNICTWA. Glosa do wyroku SN z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. IV KK 408/08 1 Z ORZECZNICTWA Blanka J. Stefańska Glosa do wyroku SN z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. IV KK 408/08 1 Warunek uprzedniej niekaralności za przestępstwo umyślne, o którym mowa w art. 66 1 k.k. ma charakter

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

Glosa do wyroku Sądu NajwyŜszego z dnia 5 marca 2008 r., sygn. V KK 343/07 1

Glosa do wyroku Sądu NajwyŜszego z dnia 5 marca 2008 r., sygn. V KK 343/07 1 Jerzy Skorupka Glosa do wyroku Sądu NajwyŜszego z dnia 5 marca 2008 r., sygn. V KK 343/07 1 Streszczenie Zachowanie sprawcy naleŝy kwalifikować jako wypełniające znamiona przestępstwa z art. 304 k.k. dopiero

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Lublin, dnia 21 stycznia 2013 r. OPINIA PRAWNA 1. Cel opinii: Celem opinii jest określenie charakteru prawnego oraz zasad udzielania i sposobu obliczania wymiaru płatnego urlopu, przysługującego pracownikowi

Bardziej szczegółowo

S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J. z dnia 7 sierpnia 2015 r.

S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J. z dnia 7 sierpnia 2015 r. U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz niektórych innych ustaw Senat,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KARTY PODARUNKOWEJ ROSSMANN DLA KONSUMENTÓW

REGULAMIN KARTY PODARUNKOWEJ ROSSMANN DLA KONSUMENTÓW REGULAMIN KARTY PODARUNKOWEJ ROSSMANN DLA KONSUMENTÓW Słowniczek Wydawca/Akceptant Rossmann SDP sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ulicy św. Teresy 109; Sklep - połoŝony na terytorium Polski sklep Wydawcy

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP

STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 5 marca 2015 roku w sprawie zmiany ustawy o odpadach. NaleŜy rozwaŝyć dokonanie zmian w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r.,

Bardziej szczegółowo

Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat.

Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat. Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat. Zgodnie z ustawą - Prawo bankowe - kartą płatniczą jest karta identyfikująca wydawcę i upoważnionego posiadacza do wypłaty gotówki lub dokonywania

Bardziej szczegółowo

Stosunek pracy pojęcie i strony. dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr

Stosunek pracy pojęcie i strony. dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Stosunek pracy pojęcie i strony dr Ariel Przybyłowicz Zakład Prawa Pracy WPAiE UWr Definicja stosunku pracy Art. 22 1 k.p. Zobowiązania pracownika: wykonywanie pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy,

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO INFORMATOR ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SPORZĄDZENIE PROSPEKTU EMISYJNEGO I INNYCH DOKUMENTÓW PRZYGOTOWANYCH W ZWIĄZKU Z OFERTĄ PUBLICZNĄ ORAZ UBIEGANIEM SIĘ O DOPUSZCZENIE PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Skutki wadliwego delegowania sędziego

Skutki wadliwego delegowania sędziego M. Przestrzelski Marcin Przestrzelski Skutki wadliwego delegowania sędziego Streszczenie W artykule poruszono zagadnienie dotyczące obsady sądu okręgowego rozpoznającego zaŝalenia na czynności postępowania

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 października 2006 r., III CZP 63/06

Uchwała z dnia 25 października 2006 r., III CZP 63/06 Uchwała z dnia 25 października 2006 r., III CZP 63/06 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Iwona Koper Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "S.C."

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 25/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 25/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 25/02 Podmiotem przestępstwa określonego w art. 306 k.k. może być każdy, kto usuwa, podrabia lub przerabia znak identyfikacyjny, datę produkcji lub datę przydatności

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I PZ 4/06 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2006 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z powództwa J. W. przeciwko M. Polska Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o przywrócenie

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. (druk nr 69)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. (druk nr 69) Warszawa, 21 stycznia 2016 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 69) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona Senatowi ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny z dnia 15 stycznia 2016 r.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Joanna Sałachewicz

POSTANOWIENIE. Protokolant Joanna Sałachewicz Sygn. akt V KK 160/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 sierpnia 2013 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska SSN Dariusz Świecki Protokolant Joanna Sałachewicz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 19/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 16 maja 2012 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Fundacji

Bardziej szczegółowo

Z BIEśĄCEGO USTAWODAWSTWA

Z BIEśĄCEGO USTAWODAWSTWA Problematyka nawiązki jako środka towarzyszącego... Z BIEśĄCEGO USTAWODAWSTWA Piotr Gensikowski Problematyka nawiązki jako środka towarzyszącego warunkowemu umorzeniu postępowania karnego I. Uwagi wstępne

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel.

Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel. Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05 Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Sprawy dotyczące odpowiedzialności majątkowej żołnierzy są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 1 k.p.c. w związku z art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Sygn. akt I KZP 20/13 UCHWAŁA Dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant: Ewa Sokołowska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 21 LISTOPADA 2001 R. I KZP 29/01

UCHWAŁA Z DNIA 21 LISTOPADA 2001 R. I KZP 29/01 UCHWAŁA Z DNIA 21 LISTOPADA 2001 R. I KZP 29/01 Prawomocne skazanie za czyn ciągły (art. 12 k.k.) stoi na przeszkodzie, ze względu na treść art. 17 1 pkt 7 k.p.k., ponownemu postępowaniu o później ujawnione

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz Sygn. akt III KK 53/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 31 marca 2016 r. SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 31 marca 2016

Bardziej szczegółowo

2. Metoda kosztorysowa ustalenia odszkodowania w ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a podatek VAT.

2. Metoda kosztorysowa ustalenia odszkodowania w ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a podatek VAT. Warszawa, dnia 30 kwietnia 2007r. Zakres zmian regulacji prawnych proponowanych przez Polską Izbę Ubezpieczeń na posiedzenia Grupy Roboczej ds. przeglądu regulacji prawa ubezpieczeń gospodarczych 1. Dokumentowanie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 176/13. Dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 176/13. Dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V KK 176/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 sierpnia 2013 r. SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Roman Sądej Protokolant Anna Kowal na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym.

WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym. Kazimierz Postulski WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym. Tezy wykładu: 1. Cel, kierunki i zakres proponowanych zmian 2. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

IPTPB3/ /12-2/IR Data Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi

IPTPB3/ /12-2/IR Data Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura IPTPB3/423-254/12-2/IR Data 2012.10.02 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Przedmiot i podmiot opodatkowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze str. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne... 1 1. Wprowadzenie... 3 2. Ujęcie historyczno-prawne... 8 I. Geneza i rozwój karnoprawnej ochrony

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki Sygn. akt III KK 257/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 sierpnia 2015 r. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

Bardziej szczegółowo

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających.

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. Wprowadzenie Na początek należy wskazać przepisy prawne odnoszące się

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 29 PAŹDZIERNIKA 2002 R. I KZP 30/02

UCHWAŁA Z DNIA 29 PAŹDZIERNIKA 2002 R. I KZP 30/02 UCHWAŁA Z DNIA 29 PAŹDZIERNIKA 2002 R. I KZP 30/02 W odniesieniu do sprawcy przestępstwa ciągłego (art. 12 k.k.), określony w art. 60 3 k.k. warunek współdziałania z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa

Bardziej szczegółowo

Interpretacja indywidualna

Interpretacja indywidualna Rodzaj dokumentu - Interpretacja indywidualna Sygnatura - WPOiE/III/DK/3110/6/465/2009 Data - 05-10-2009 r. Autor - Prezydent Miasta Szczecin Temat Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości pasa drogowego,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 27/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 czerwca 2014 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek Protokolant Bożena Kowalska w sprawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 59/15 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 października 2015 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Krzysztof Strzelczyk Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Regulamin wydawania własnej karty bankomatowej w Banku Spółdzielczym w Sokółce

Regulamin wydawania własnej karty bankomatowej w Banku Spółdzielczym w Sokółce Bank Spółdzielczy w Sokółce Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 16/08 Zarządu Banku Spółdzielczego w Sokółce z dnia 10.04.2008 r. Regulamin wydawania własnej karty bankomatowej w Banku Spółdzielczym w Sokółce

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki. Protokolant Danuta Bratkrajc

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki. Protokolant Danuta Bratkrajc Sygn. akt IV KK 337/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 lutego 2016 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Protokolant Danuta

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

karty z paskiem magnetycznym płatności zbliżeniowe karta wirtualna karty kredytowe karty debetowe

karty z paskiem magnetycznym płatności zbliżeniowe karta wirtualna karty kredytowe karty debetowe Wspólnie Wstęp Spis treści Co to jest plastikowy pieniądz?? Rodzaje kart Karta kredytowa a debetowa Trochę Historia Jakie zabezpieczenia posiada? Wady i zalety Podsumowanie Plastikowy pieniądz Słysząc

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Rejent. rok 8. nr 10(90) październiki 998 r. Edward Janeczko Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Jak wiadomo, zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia grudnia 2007 r. GI-DEC-DOLiS- 269 /07 DECYZJA Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Sebastian Kokot XXI Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, Międzyzdroje 2012 Rzetelnie wykonana analiza rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

Bank Handlowy w Warszawie S.A. 1

Bank Handlowy w Warszawie S.A. 1 UMOWA O ŚWIADCZENIE PRZEZ BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. USŁUG PRZYJMOWANIA I PRZEKAZYWANIA ZLECEŃ NABYCIA LUB ZBYCIA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Zwana dalej Umową zawarta dnia, między Panią/Panem: data i miejsce

Bardziej szczegółowo

Kto powinien potwierdzać za zgodność

Kto powinien potwierdzać za zgodność Kto powinien potwierdzać za zgodność Joanna Presz-Król Radca Prawny z Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg Dobrym rozwiązaniem w przypadku powzięcia wątpliwości, kto powinien poświadczyć dokumenty niepochodzące

Bardziej szczegółowo

Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów

Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów W październiku Sąd Apelacyjny w Białymstoku skazał trzech obywateli Łotwy na kary od 2,5 roku do 6 lat więzienia i grzywny

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI. dotycząca rachunków bieżących, pomocniczych i rozliczeń pieniężnych

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI. dotycząca rachunków bieżących, pomocniczych i rozliczeń pieniężnych Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 73/2011 Zarządu BS w Wysokiej z dnia 18 lipca 2011 TARYFA OPŁAT I PROWIZJI dotycząca rachunków bieżących, pomocniczych i rozliczeń pieniężnych obowiązująca w Banku spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CZP 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 110/09. Dnia 10 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 110/09. Dnia 10 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 110/09 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 10 grudnia 2009 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z odwołania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RACHUNKU LOKATY TERMINOWEJ W ZŁOTYCH I W WALUTACH WYMIENIALNYCH DLA OSÓB FIZYCZNYCH

REGULAMIN RACHUNKU LOKATY TERMINOWEJ W ZŁOTYCH I W WALUTACH WYMIENIALNYCH DLA OSÓB FIZYCZNYCH REGULAMIN RACHUNKU LOKATY TERMINOWEJ W ZŁOTYCH I W WALUTACH WYMIENIALNYCH DLA OSÓB FIZYCZNYCH Katowice, lipiec 2004 r. SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE ROZDZIAŁ 2 OTWARCIE RACHUNKU LOKATY ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

WYROK Sądu Apelacyjnego w Gdansku z dnia 12 grudnia 2008 r. III AUa 867/08

WYROK Sądu Apelacyjnego w Gdansku z dnia 12 grudnia 2008 r. III AUa 867/08 WYROK Sądu Apelacyjnego w Gdansku z dnia 12 grudnia 2008 r. III AUa 867/08 Skład orzekający: SSA BoŜena Grubba SSA Małgorzata Gerszewska (spr.) SSA Małgorzata Węgrzynowska Czajewska Teza: 1. Warunkiem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE. z dnia 28 maja 2015 r.

UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE. z dnia 28 maja 2015 r. UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie udzielenia odpowiedzi na skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie Nr XVI/145/2012 z dnia 13 marca

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) Warszawa, dnia 25 lipca 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa wprowadza

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy korzystają z kart bankowych Raport Money.pl. Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl

Jak Polacy korzystają z kart bankowych Raport Money.pl. Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl Jak Polacy korzystają z kart bankowych Raport Money.pl Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl Wrocław, kwiecień 2008 Wartość transakcji przeprowadzonych kartami bankowymi w 2007 roku wzrosła do 265 miliardów

Bardziej szczegółowo

GLOSY. Glosa do uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 20/08 1. Ryszard A. Stefański.

GLOSY. Glosa do uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 20/08 1. Ryszard A. Stefański. GLOSY Ryszard A. Stefański Glosa do uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 30 października 2008 r., sygn. I KZP 20/08 1 Streszczenie Przedmiotem glosy jest stanowisko Sądu NajwyŜszego, Ŝe nie jest moŝliwe

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska Sygn. akt V KK 177/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 października 2013 r. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze

Spis treści Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne 1. Wprowadzenie 2. Ujęcie historyczno-prawne 3. Ujęcie prawno-porównawcze str. Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XV Rozdział I. Przestępstwa przeciwko mieniu. Zagadnienia ogólne........

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 489/08

Postanowienie z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 489/08 Postanowienie z dnia 25 lutego 2009 r., II CSK 489/08 Zmiana umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji następuje w drodze umowy zawartej przez wspólników. Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący,

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach Katowice, dnia 14 lutego 2011 r. LKA-4101-24-05/2010 Zarząd KWK Kazimierz-Juliusz Sp. z o.o. w Sosnowcu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 8 lutego

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 )

WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 ) WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 ) Sprawca, który znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadzi pojazd i nie zachowując przy tym należytej ostrożności powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest

Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00 członkiem. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH IV KWARTAŁ 2009 r. Warszawa, marzec 2010 r. SPIS TREŚCI Karty płatnicze strona 3 Karty płatnicze w podziale na rodzaje,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 45 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski przewodniczący Wiesław Johann Ewa Łętowska Jadwiga Skórzewska-Łosiak Marian Zdyb sprawozdawca,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 109/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 listopada 2008 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

Kalisz, dnia 16 września 2009 r.

Kalisz, dnia 16 września 2009 r. Kalisz, dnia 16 września 2009 r. Informacja dla Wykonawców dot.: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego pn. Wykonywanie bankowej obsługi budŝetu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06

UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06 UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06 W sytuacji, gdy nie nastąpi ściągnięcie kosztów procesu karnego w ciągu 3 lat od dnia, w którym należało je uiścić (art. 641 k.p.k.), postępowanie wykonawcze

Bardziej szczegółowo

www.powiat-olsztynski.pl pl. Bema 5, 10-516 Olsztyn tel. +48 89 521 05 00 fax +48 89 521 05 01 e-mail: fn@powiat-olsztynski.pl NIP 739-29-68-325

www.powiat-olsztynski.pl pl. Bema 5, 10-516 Olsztyn tel. +48 89 521 05 00 fax +48 89 521 05 01 e-mail: fn@powiat-olsztynski.pl NIP 739-29-68-325 FN.ZP/3400/I/2/2010 Olsztyn, 13.01.2010 r. Dotyczy: wyjaśnień Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na bankową obsługę budŝetu Powiatu Olsztyńskiego i jednostek organizacyjnych powiatu. Działając

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

Napisanej pod kierunkiem naukowym dr hab. Tomasza Siemiątkowskiego, prof. UKSW

Napisanej pod kierunkiem naukowym dr hab. Tomasza Siemiątkowskiego, prof. UKSW Mgr Sebastian Kidyba Streszczenie pracy doktorskiej Zawiązanie spółek osobowych Napisanej pod kierunkiem naukowym dr hab. Tomasza Siemiątkowskiego, prof. UKSW Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Bardziej szczegółowo