VII KONKURS BIOLOGICZNY Meduza rok szkolny 2008/2009

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VII KONKURS BIOLOGICZNY Meduza rok szkolny 2008/2009"

Transkrypt

1 KONKURS BIOLOGICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Opracowany przez VII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE w ZSOiS w Zielonej Górze. Imię i nazwisko ucznia... klasa... Pełna nazwa szkoły... Adres szkoły... Miejscowość... Opiekun szkolny- nauczyciel... (podaj imię i nazwisko opiekuna- nauczyciela) VII KONKURS BIOLOGICZNY Meduza rok szkolny 2008/2009 Masz przed sobą zestaw pytań konkursowych. Czytaj uważnie. Staraj się odpowiadać krótko i rzeczowo. Pisz wyraźnie!!! POWODZENIA! Zad.1. (5pkt) Przyporządkuj podane niżej owoce do odpowiedniej grupy. orzech, truskawka, brzoskwinia, jabłko, strąk groszku, śliwka, gruszka, niełupek słonecznika, torebka maku, pomidor Owoce suche Owoce mięsiste Zad.2. (2pkt) Wypisz dwie różnice i dwa podobieństwa pomiędzy komórką bakteryjną a komórką roślinną. Różnice. Podobieństwa. Zad. 3. (4pkt) Przeanalizuj rysunek i odpowiedz na pytanie: Który z antybiotyków jest skuteczny, a który nieskuteczny w zwalczaniu bakterii przedstawionych na antybiogramie? Odpowiedź uzasadnij

2 Zad. 4. (2pkt) Rozpoznaj i zaznacz kwiat rośliny wiatropylnej. Swój wybór uzasadnij. A B... Zad. 5. (1,5pkt) Do trzech wymienionych niżej modyfikacji korzenia przyporządkuj podane przykłady roślin: jemioła, marchew, storczyk a) spichrzowy -... b) asymilacyjny -... c) ssawki -... Zad. 6. (1pkt) Przedstaw zestaw, w którym przedstawiono rośliny o łodygach podziemnych: a) czosnek, klon, kukurydza b) cebula, ziemniak, marchew c) ziemniak, kosaciec, tulipan Zad. 7. (1pkt) W budowie korzenia możemy wyróżnić strefy: a) wierzchołkową, b) wydłużania, c) włośnikową, d) korzeni bocznych. W której z powyższych stref znajduje się tkanka twórcza?... Zad. 8. (4pkt) Uzupełnij zdania dotyczące przemiany pokoleń, wpisując w puste miejsca właściwe określenia wybrane z poniższej tabeli (wyrazy z tabeli mogą być wykorzystane więcej niż jeden raz): mejoza, mitoza, gametofit, sporofit, zygota, zarodnik, zarodnie Jedno z pokoleń, zwane..., jest haploidalne (każda z jego komórek ma pojedynczy zestaw chromosomów-1n). Rozmnaża się płciowo, produkując w specjalnych organach (gametangiach), na drodze..., haploidalne gamety. W wyniku połączenia dwóch gamet, czyli zapłodnienia, powstaje diploidalna..., mająca już podwójny garnitur chromosomów (2n): jeden zestaw chromosomów pochodzi z jednej gamety, drugi z drugiej. Zygota jest zaczątkiem nowego organizmu i jednocześnie pokolenia-.... Jest on organizmem diploidalnym (2n), rozmnażającym się bezpłciowo. W specjalnych jego organach,..., czyli sporangiach- produkowane są na drodze... haploidalne..., czyli spory. Kiełkujący zarodnik daje początek haploidalnemu pokoleniu płciowemu, czyli....

3 Zad. 9. (1pkt) Napisz u jakich organizmów można zaobserwować przemianę pokoleń z poprzedniego zadania... Zad. 10. (1pkt) Podstawową jednostką anatomiczną układu nerwowego jest: a) dendryt b) neuron c) akson d) synapsa Zad. 11. (1pkt) Spośród wymienionych poniżej tkanek mięśniowych, wybierz tę, która współtworzy układ ruchu człowieka: a) mięśniowa gładka, b) mięśniowa poprzecznie prążkowana sercowa, c) mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa Zad. 12. (1pkt) Do jakiego rodzaju tkanki zaliczymy komórki zwane osteocytami: a) tkanka mięśniowa b) tkanka nerwowa c) tkanka kostna Zad. 13. (1pkt) Poniżej wymieniono różne komórki krwi. Wybierz tę, która z racji pełnionej funkcji cechuje się brakiem jądra komórkowego: a) dojrzały erytrocyt b) limfocyt c) makrofag Zad. 14. (1pkt) Tkanka nabłonkową budującą naskórek człowieka zaliczamy do: a) nabłonków wielowarstwowych płaskich b) nabłonków wielowarstwowych walcowatych c) nabłonków jednowarstwowych wielorzędowych d) nabłonków jednowarstwowych płaskich Zad. 15. (1pkt) Proces crossing-over (schematyczie zilustrowany poniżej) odgrywa ważną rolę w zmienności organizmów Określ rodzaj zmienności, której źródłem jest proces crossing-over.

4 Zad. 16. (1pkt) W DNA wyizolowanym z komórek pewnego organizmu stwierdzono, że zawartość tyminy wynosi 21 %. Określ procent zawartości adeniny w tej cząsteczce DNA. Zad. 17. (2pkt) Modyfikacje genetyczne organizmów moga być niebezpieczne. Obecnie nauka pozawala wprowadzić do komórek organizmu obcy materiał genetyczny. W ten sposób można poprawić jakość żywności, otrzymać organizmy o pożądanych cechach, np. w jednym z instytutów naukowych w Polsce podjęto próbę opracowania roślinnej szczepionki przeciwko WZW, wykorzystując do tego celu sałatę. Do jej genomu wprowadzono fragment DNA wirusa żóltaczki typu B. Układ odpornościowy człowieka, jedzącego transgeniczną sałatę nauczy się rozpoznawać wirusa typu B i produkować odpowiednie przeciwciała. Czyli zmodyfikowana genetycznie sałata spełni rolę taką, jaką spełnia konwencjonalna szczepionka. Media i filmy science-fiction straszą skutkami spożywania żywności transgenicznej, pokazują potwowy otrzymane tą drogą. Jakie jest Twoje stanowisko w sprawie produkcji transgenicznej? Określ je, posługując się dwoma argumentami. Zad.18. (1pkt) Pewne białko składa się ze 117 aminokwasów. Określ, wybierając spośród odpowiedzi A, B, C, D, ile nukleotydów i ile tripletów w cząsteczce DNA koduje to białko. Odpowiedź Liczba nukleotydów Liczba tripletów A B C D Zad. 19. (2pkt) U ludzi allel A, warunkujacy brązowy kolor oczu, dominuje nad allelem a, odpowiedzialnym za kolor niebieski. Kolor oczu nie jest cechą sprzężoną z płcią. Określ kolor oczu, jaki może mieć dziecko mężczyzny brązowookiego, którego ojciec ma oczy niebieskie i kobiety niebieskookiej. W odpowiedzi podaj również genotypy ojca i matki dziecka.

5 Zad. 20. (2pkt) Choroby układu krążenia występują obecnie u ludzi niepokojąco często. Jednym ze sposobów obniżenia ryzyka zaburzeń w pracy serca i naczyń krwionośnych, jest stosowania właściwej diety. Wybierz, z proponwanych 3 jogurtów ten, który jest najbardziej wskazany dla osoby zagrożonej miażdżycą naczyń krwionośnych. Odpowiedź uzasadnij 1 argumentem. Skład i wartość energetyczna Białko w g Tłuszcz w g Węglowodany w g Wartość energet. w kcal Wartość odżywcza 100g jogurtu Jogurt 1 Jogurt 2 Jogurt 3 3,3 3,5 15, ,7 2,5 15,3 91 Zad. 21. (3pkt) Napisz co to są choroby genetyczne i podaj 2 przykłady chorób genetycznych. Zad. 22. (3pkt) Skonstruuj tabelę, w której porównasz i wypiszesz 3 różnice między nowotworem złośliwym, a niezłośliwym. 4,4 0,1 7,3 48 Zad. 23. (4pkt) Wytłumacz co oznacza termin choroba społeczna i wyjaśnij dlaczego do tej choroby zaliczamy gruźlicę, cukrzycę, alkoholizm.

6 Zad. 24. (4pkt) Wyjaśnij co oznacza pojęcie choroba cywilizacyjna. Wymień co najmniej 3 czynniki, sprzyjające występowaniu chorób cywilizacyjnych. Zad. 25. (3pkt) Przyporządkuj nazwę witaminy (kolumna I) do jej roli w organizmie człowieka (kolumna II) Kolumna I Kolumna II 1. Witamina A (retinol) a) Jest składnikiem enzymów utleniających związki organiczne w komórkach. 2. Witamina D (kalcyferol) b) Jest niezbędna w syntezie kolagenu, tworzeniu istoty podstawowej kości i zębów a także we wchłanianiu żelaza i wzmacnianiu mechanizmów odpornościowych. 3. Witamina B 11 (kwas foliowy) c) Jest elementem enzymów utleniających węglowodany oraz aminokwasy. 4. Witamina B 1 (tiamina) d)współtworzenie rodopsyny- substancji niezbędnej do utrzymania pobudliwości komórek zmysłowych siatkówki oka. 5. Witamina C (kwas askorbinowy) e) współtworzy niebiałkowy składnik enzymów niezbędnych w biosyntezie jednego z nukleotydów wchodzących w skład DNA. 6. Witamina B 2 (ryboflawina) f)wpływa na gospodarkę wapniową (wzmaga wchłanianie wapnia w jelitach). Jest niezbędna do normalnego wzrostu kośćca Zad.26. (1pkt) Proces, w którym tworzony jest mocz pierwotny nazywamy: a. filtracja b. resorpcja c. sekrecja d. brak prawidłowej odpowiedzi Zad. 27. (1pkt) Na przedstawionym rysunku symbolami X,Y,Z, zaznaczono: a) X- pień płucny, Y- komora lewa, Z- koniuszek serca b) X- aorta, Y- zastawka dwudzielna, Z- komora lewa c) X- pień płucny, Y- zastawka trójdzielna, Z- komora lewa d) X- pień płucny, Y- zastawka dwudzielna, Z-koniuszek serca

7 Zad. 28. (4pkt) Na poniższym rysunku przedstawiono układ pokarmowy człowieka. Podpisz jego elementy Zad. 29. (2pkt) Napisz jaka jest rola narządu zaznaczonego jako 2 z zadania poprzedniego (wymień przynajmniej 2 funkcje) Zad. 30. (3pkt) Wypisz po dwa gatunki ptaków: a) odlatujących z Polski na zimę... b) zimujących w Polsce... c) przylatujących do Polski na zimę... Zad. 31. (2pkt) Wymień 4 cechy charakterystyczne tylko dla ssaków Zad. 32. (2pkt) Jaki typ aparatu gębowego przedstawia poniższy rysunek. Napisz u jakich owadów występuje ten typ aparatu gębowego

8 Zad. 33. (5pkt) Przeczytaj uważnie poniższe zdania. W pustych miejscach na końcu zdań zaznacz prawda (P) czy fałsz (F). A. Ptaki są zdolne do bardzo długich wędrówek... B. Do zagniazdowników należą te gatunki ptaków, które po wykluciu są bezradne i w gnieździe pozostają przez dłuższy okres... C. W Polsce chronionymi gatunkami ryb są: minóg rzeczny, jesiotr zachodni, łosoś... D. Współczesne płazy nie mają ażurowej czaszki... E. W budowie układu kostnego gadów klatka piersiowa nie występuje... Zad. 34. (4pkt) Wpisz właściwe nazwy zwierząt przedstawionych na rysunkach i opisz wskazane części ich ciał, korzystając z poniższych określeń: Noga, syfon wpustowy, muszla, syfon wypustowy, otwór płucny, oczy czułki Zad. 35. (2pkt) Przyporządkuj wymienionym w tabeli elementom budowy ryby przystosowania do życia w wodzie. a)-..., b)-..., c)-..., d)-...

9 Zad. 36. (4pkt) Zaznacz na rysunku wskazane gruczoły dokrewne. Zad. 37. (1pkt) Krew Rh+ warunkowana jest obecnością białkowego czynnika Rh, a Rh jego brakiem. Podczas ciąży brak zgodności czynnika Rh u matki i u płodu prowadzi do konfliktu serologicznego. Wyjaśnij w jaki sposób może dojść do konfliktu serologicznego Zad. 38 (3pkt) Organizm wielokomórkowy budują uporządkowane hierarchicznie struktury biologiczne. Na rysunkach przedstawiono elementy budowy organizmu człowieka z różnych poziomów organizacji biologicznej. Uporządkuj przedstawione struktury w porządku malejącym- wpisz w zaznaczone miejsca cyfry od 2 do 5.

10 Zad. 39. (3pkt) Zad. 40. (1pkt) Rysunek przedstawia fragment biocenozy leśnej. Wykaż, że między zwierzętami roślinożernymi- pędrakiem a królikiem- nie dochodzi do konkurencji

11 Odpowiedzi: 1. Owoce suche strąk groszku, orzechy, niełupek słonecznika torebka maku Owoce mięsiste truskawki, jabłko, śliwka, gruszka, pomidor, brzoskwinia 2.Różnice: kom. bakteryjna posiada genofor, a kom. Roślinna jądro komórkowe, kom. bakteryjna posaida otoczkę, a roślinna nie. Podobieństwa- obie komórki posiadają ścianę komórkową, 3. najskuteczniejszy antybiotyk nr 2. Uzasadnienie- Antybiotyk nr 2 jest najskuteczniejszy ponieważ w jego obecnośći bakterie się nie dzielą (nie rozmnażają się) 2pkt Antybiotyk nr 4 jest nieskuteczny ponieważ jego obecność nie hamuje rozmnażania się bakterii- 2pkt 4. a, ponieważ brak okwiatu. 5. Do podanych modyfikacji korzenia podaj po jednym przykładzie rośliny: a) spichrzowy -...marchew, rzodkiewka, burak b) asymilacyjny -...storczyk... ssawki -...jemioła... 6.c 7- a, 8. gametofit, mitoza, zygota, sporofit, zarodnie, mejozy,zarodniki, gametofit. 9. mszaki 10. b 11.c 12.c 13.a 14. a 15. zmienność rekombinacyjna 1 pkt, % adeniny 1 pkt, 17.przykłady argumentów; - jestem przeciw, ponieważ można stracić kontrolę nad zmianami wywołanymi wprowadzeniem do komórek obcego DNA (1 pkt), - jestem za, ponieważ może być stosowana np. w medycynie (1 pkt).

12 18. odp B 1 pkt. 19. za prawidłowe określenie koloru oczu dziecka (brązowy lub niebieski) 1 pkt, za prawidłowo określone genotypy ojca (Aa) i matki (aa) 1 pkt jogurt nr 3 1 pkt, argument- dieta przeciwmiażdżycowa powinna zawierać mało tłuszczów, mało węglowodanów, a jogurt numer 3 wporównaniu z 2 pozostałyi, ma ich najmniej, jpgurt ten jest najmniej kaloryczny i jego spożywaie nie powinno prowadzić do gromadzenia tłuszczów w organzmie (co zapobiega miażdżycy). 1 pkt 21. choroby genetyczne są uwarunkowane genowo lub chromosomowo i przekazywane z Pokolenia na pokolenie. Przykłady: albinizm, daltonizm, hemofilia, fenyloketonuria itp. (3 pkt) 22. (3 pkt) Nowotwór złośliwy niezłośliwy 1 Powoduje powstawanie przerzutów Brak przeżutów 1 pkt 2 Rośnie szybko Rośnie powoli 1 pkt 3 Powoduje naciekanie tkanek Tworzy zbitą, wyraźnie ograniczoną masę Choroby społeczne to schorzenia przewlekłe, występujące masowo i spowodowane sytuacją społeczną, w której żyją ludzie, np. - gruźlica łatwość zarażenia, bieda i niedostatek, życie w dużych skupiskach, - cukrzyca nieprawidłowe odżywianie, brak ruchu, - alkoholizm niezadowolenia z własnej sytuacji materialnej,pozycji zawodowej, bezrobocie, łatwy dostęp do alkoholu, (4pkt) 24. Choroby cywilizacyjne wykazują zależność od stopnia rozwoju cywilizacji, są wywołane przez nadmierny hałas, zanieszcyszczone powietrze, skażenie substancjami chemicznymi gleby, wody i żywności. (4pkt) 25. (3pkt) 26.a- 1pkt 27. wycofane d f e c b a przełyk 2.watroba 3. woreczek żółciowy 4. jelito grube 5. wyrostek robaczkowy

13 6.odbytnica 7.jelito cienkie 8.trzustka 9.żołądek (4pkt) 29. Wątroba pełni funkcje (np.): termoregulacyjne, odpowiada za przemianę aminokwasów... (2pkt) 30. Ptaki przylatujące do Polski na zimę: jemiołuszki, myszołowy włochate, sowy śnieżne. Ptaki odlatujące z Polski na zimę: bociany białe, jaskółki dymówki, skowronki, kukułki, żurawie. Ptaki, które zostają na zimę: kosy, wróble domowe, wróble mazurki, sroki (3pkt) 31.posiadają małżowinę uszną, posiadają szkliwo w zębach, posiadają przeponę, posiadają trzy kosteczki słuchowe. (2pkt) 32.aparat ssący, występuje u motyli. (2pkt) 33.a-P, b-f, c-p, d-f, e-f. (5pkt) 34.ślimak, małż i prawidłowe podpisy (4pkt) 35. a1,b4,c2,d3. (2pkt) 36. (4pkt) (3pkt) 39. (3pkt) Biotop+biocenoza=ekosystem 40. (1pkt) Organizmy te żywią się innym pokarmem.

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap szkolny 27.10.2011 KOD UCZNIA.. ( wpisuje uczeo) Informacja dla Komisji Konkursowej ( komisja wypełnia po sprawdzeniu

Bardziej szczegółowo

ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2013/2014

ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2013/2014 Kod ucznia Data urodzenia ucznia Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2013/2014 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź czy test zawiera 11

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do sprawdzianu powtórzeniowego z biologii dla klasy II

Zagadnienia do sprawdzianu powtórzeniowego z biologii dla klasy II Zagadnienia do sprawdzianu powtórzeniowego z biologii dla klasy II 1. Podaje funkcje poszczególnych elementów układu pokarmowego i rozpoznaje te części na schemacie. Przedstawia miejsce i produkty trawienia.

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY

ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 ETAP OKRĘGOWY Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 19 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY

KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY Nr zad. Max punktów 1. 2 system naturalny 2 system sztuczny 1 KARTA ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY Nazwisko Linneusz należy połączyć z systemem sztucznym. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Bardziej szczegółowo

Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 2013. Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów.

Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 2013. Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów. Konkurs Przedmiotowy z biologii dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego finał 201 Model odpowiedzi, kryteria przyznawania punktów. Za rozwiązanie zadań z arkusza konkursowego można uzyskać 60 punktów.

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 8

Zadania maturalne z biologii - 8 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 8 Zadania: Zad.1 (Paulina Hundz, Alicja Zaczkowska kl. IIIB) Przeczytaj tekst i na jego podstawie odpowiedz

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap wojewódzki 2014/2015 Biologia. Przewidywana odpowiedź

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap wojewódzki 2014/2015 Biologia. Przewidywana odpowiedź Klucz i kryteria oceniania etap wojewódzki 2014/2015 Biologia Numer 1. A - torebka nefronu (kłębuszka), B kłębuszek nerkowy/kłębuszek naczyń włosowatych, C - kanalik nerkowy nazwy elementu A, B i C Proces

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G.

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G. Zadanie 1 (0-1p) Przedmiotem zainteresowania ekologii są a) działania mające na celu właściwe wykorzystanie i odnawianie zasobów przyrody b) relacje między organizmami i zależności między organizmami a

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum rozróżnia elementy przyrody żywej i nieożywionej wymienia czynniki niezbędne do życia wskazuje źródła wiedzy biologicznej określa, jakiego sprzętu można

Bardziej szczegółowo

Recenzja pracy. BIOLOGIA poziom podstawowy. pieczątka/nazwa szkoły. klasa 1 LO PK nr 1 semestr I /2011/2012

Recenzja pracy. BIOLOGIA poziom podstawowy. pieczątka/nazwa szkoły. klasa 1 LO PK nr 1 semestr I /2011/2012 pieczątka/nazwa szkoły BIOLOGIA poziom podstawowy klasa 1 LO PK nr 1 semestr I /2011/2012 Uwaga! Strona tytułowa stanowi integralną część pracy kontrolnej. Wypełnij wszystkie pola czytelnie drukowanymi

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Jama ustna Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Karta pracy I 1. Wykonaj schematyczny rysunek zęba i podpisz jego najważniejsze części. 2. Uzupełnij tabelę. Zęby Rozdrabnianie pokarmu Język Gruczoły

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007

Zadanie zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007 Układ pokarmowy - zadania Zadanie 1. (2 pkt) Przedstaw schematyczny zapis kolejnych etapów trawienia skrobi przez człowieka bez ich lokalizacji w organizmie. Uwzględnij następujące substancje: glukoza,

Bardziej szczegółowo

Układ szkieletowy Iza Falęcka

Układ szkieletowy Iza Falęcka Układ szkieletowy Iza alęcka Zaznacz podpunkt, w którym nie wymieniono kości krótkich. a) kość łokciowa, kość miednicza, rzepka b) kość krzyżowa, paliczki, łopatka c) kość nadgarstka, kręgosłup, kość śródręcza

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap wojewódzki 03.02. 2012. Dane ucznia..

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap wojewódzki 03.02. 2012. Dane ucznia.. Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla młodzieży gimnazjalnej województwo wielkopolskie etap wojewódzki 03.02. 2012 KOD UCZNIA /wpisuje uczeo/ Informacja dla Komisji Konkursowej / komisja wypełnia po sprawdzeniu

Bardziej szczegółowo

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych Biologia- kl. 3 TŻ1, 3TŻ-2, 3 TA Numer Temat Zakres treści lekcji 1 1.Rośliny pierwotnie wodne cechy królestwa roślin formy organizacji budowy roślin pierwotnie wodnych sposoby rozmnażania się roślin pierwotnie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI. / 50 pkt. Uczeń został laureatem TAK/NIE

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI. / 50 pkt. Uczeń został laureatem TAK/NIE Kod ucznia Data urodzenia ucznia Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI Rok szkolny 2012/2013 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź czy test zawiera

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia

Klucz odpowiedzi i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia Klucz i kryteria oceniania etap szkolny 2014/2015 Biologia 1. Litera Nazwa sposobu ułożenia liści na Przykład rośliny łodydze A naprzeciwległe jasnota/ fuksja B skrętolegle krwawnik/ trzykrotka C okółkowe

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces...

Zadanie 3. (0 2) Rysunek przedstawia głowę ryby. Wskazany strzałką narząd to... Narząd ten odpowiada za proces... Egzamin część I Zadanie 1. (0 1) Krokodyla przedstawionego można opisać następująco: A. wąż, zmiennocieplny, drapieżca, jajorodny B. gad, stałocieplny, wody ciepłe C. drapieżca, gad, zmiennocieplny, jajorodny

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Podaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D. Zadanie 2. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 24 lutego 2007 r. zawody III stopnia (finał)

KONKURS BIOLOGICZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 24 lutego 2007 r. zawody III stopnia (finał) KOD UCZNIA... Suma punktów... KONKURS BIOLOGICZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 24 lutego 2007 r. zawody III stopnia (finał) Przed Tobą test, który składa się z zadań otwartych. Udzielaj

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA - GIMNAZJUM

BIOLOGIA - GIMNAZJUM KRYTERIA WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH BIOLOGIA - GIMNAZJUM Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów. Biologia nauka o życiu określa przedmiot badań biologii jako nauki wymienia cechy organizmów żywych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania rozróżnia elementy przyrody żywej i nieożywionej wymienia czynniki niezbędne do życia wskazuje źródła wiedzy biologicznej określa, jakiego sprzętu można użyć do danej obserwacji przedstawia etapy obserwacji

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Zadanie 1 Schemat budowy przewodu pokarmowego pijawki lekarskiej. Pijawka ta odżywia się krwią kręgowców. Wyjaśnij, jakie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A MUTACJE GENETYCZNE Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A Mutacje - rodzaje - opis Mutacje genowe powstają na skutek wymiany wypadnięcia lub dodatnia jednego albo kilku nukleotydów. Zmiany w liczbie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego. ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2012/2013

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego. ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2012/2013 Kod ucznia Data urodzenia ucznia Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2012/2013 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź czy test zawiera 10

Bardziej szczegółowo

Odp. C 1 0 lub 1 pkt.

Odp. C 1 0 lub 1 pkt. KONKURS PRZEDMIOTOWY Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 ETAP WOJEWÓDZKI MODELE ODPOWIEDZI I KRYTERIA PUNKTOWANIA ZADAŃ Nr zadania Poprawna odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi Nr zad. KLUCZ ODPOWIEDZI konkurs biologiczny ETAP SZKOLNY Max punktów 1. 3 pkt. A. Wpływ niedoboru pierwiastków/ N, P, K na wzrost/ rozwój tytoniu w kulturze wodnej. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII KLASA I WYMAGANIA PODSTAWOWE. UCZEŃ: WYMAGANIA PONADPODSTAWOWE. UCZEŃ: Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Dział I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny 2013 biologia poziom podstawowy przykładowe odpowiedzi:

Egzamin maturalny 2013 biologia poziom podstawowy przykładowe odpowiedzi: przykładowe odpowiedzi: Zad. 1 Zad. 2 a) Najważniejszą funkcją mitochondriów jest oddychanie tlenowe/zaopatrują komórkę w energię/w organellach tych powstaje użyteczna biologicznie energia(atp/adenozyno-5'-trifosforan)

Bardziej szczegółowo

Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA

Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA Część I zadania zamknięte (0-1) Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA 1. Najmniejszą jednostką budującą organizm, która może samodzielnie żyć jest a. narząd b. tkanka c. organella d. komórka 2. Zaznacz

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach...

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach... SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zarys historii embriologii................ 16 2. Układ rozrodczy................... 26 Układ rozrodczy męski.................. 26 Narządy rozrodcze wewnętrzne...............

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR IV

Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne SEMESTR IV Zakres materiału nauczania biologii dla 3-letniego liceum ogólnokształcącego- klasy stacjonarne i zaoczne Zakres rozszerzony Obowiązujący podręcznik: Biologia na czasie 1, Biologia na czasie 2, Podręczniki

Bardziej szczegółowo

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi Układ krwionośny 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi 3.Zaznacz opis osocza krwi. A. Jest to opalizujący płyn zawierający wodę, białka i białe

Bardziej szczegółowo

Kręgowce. 7 7. Podkreśl cechy, które świadczą o przystosowaniu żaby do życia na lądzie. (0 2) grupa a

Kręgowce. 7 7. Podkreśl cechy, które świadczą o przystosowaniu żaby do życia na lądzie. (0 2) grupa a grupa a Kręgowce Poniższy test składa się z 19 zadań Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą Imię i nazwisko do uzyskania za prawidłowe odpowiedzi Za rozwiązanie całego sprawdzianu możesz uzyskać

Bardziej szczegółowo

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2014/2015 KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP REJONOWY

Konkursy w województwie podkarpackim w roku szkolnym 2014/2015 KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP REJONOWY Kod ucznia - - pieczątka WKK Dzień Miesiąc Rok DATA URODZENIA UCZNIA KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH ETAP REJONOWY Drogi Uczniu! GRATULACJE! Witaj na II etapie konkursu biologicznego.

Bardziej szczegółowo

[IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA.. NR ]

[IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA.. NR ] Zadanie 1. (1 pkt). Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Niedobór nawet jednej z nich może prowadzić do poważnych zaburzeń fizjologicznych. Można tego uniknąć, stosując

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

Zadania na styczeń/luty

Zadania na styczeń/luty Zadania na styczeń/luty Zadania z fizyki Oblicz masę ołowianego klocka, który ma kształt prostopadłościanu o wymiarach 2cm, 5cm, 15 cm. Gęstość ołowiu 11,4g/cm 3. Zadanie 2 Piłka na gumce wykonuje drgania

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ Zadanie 1. Dokończ zdania. A. Serce i wątroba to przykłady.... B. Najmniejszym elementem budującym organizm człowieka jest....... C. Zespół komórek podobnych do siebie

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

Zadania zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007. Układ krążenia zadania

Zadania zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007. Układ krążenia zadania Zadania zawarte w arkuszach egzaminacyjnych CKE w latach 2002-2007 Zadanie 1 (2 pkt.) Schemat przedstawia budowę tętnicy. Układ krążenia zadania Podaj z uzasadnieniem, dwie cechy budowy tętnicy świadczące

Bardziej szczegółowo

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji

II. III. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Środki dydaktyczne formularz testu. Przebieg lekcji Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia: trawienie, odżywianie, enzymy wymienia narządy układu pokarmowego (jama ustna, przełyk, żołądek, wątroba, trzustka, jelito) zna funkcje

Bardziej szczegółowo

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym

Zadanie 6 (0-1) W tabeli przedstawiono procentowy skład powietrza wdychanego i wydychanego. Zawartość w powietrzu wdychanym Egzamin część 2 Zadanie 1. (0 1) Podczas jazdy na rowerze pracują mięśnie stanowiące część układu ruchu człowieka. Który z mięśni przedstawionych na poniższym rysunku jest zginaczem? A. mięsień I B. mięsień

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM NA ROK SZKOLNY

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM NA ROK SZKOLNY REGULAMIN REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU BIOLOGICZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM NA ROK SZKOLNY 2011/2012 KURATORIUM OŚWIATY POZNAŃ 2011 I. Wstęp 1. Niniejszy regulamin Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Kod ucznia. Data urodzenia ucznia. Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI.

Kod ucznia. Data urodzenia ucznia. Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI. Kod ucznia Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI Rok szkolny 2013/2014 Data urodzenia ucznia Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź czy test zawiera

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Tkanka nabłonkowa. (budowa)

Tkanka nabłonkowa. (budowa) Tkanka nabłonkowa (budowa) Komórki tkanki nabłonkowej tworzą zwarte warstwy, zwane nabłonkami. Są układem ściśle upakowanych komórek tworzących błony. 1) główną masę tkanki stanowią komórki. 2) istota

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział progra mu I. Genetyka Lp. Temat Ocenę dopuszczającą otrzymuje 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów

Bardziej szczegółowo

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi

Nr zad. Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi Nr zad. KONKURS BIOLOGICZNY KARTA ODPOWIEDZI ETAP REJONOWY Max punktów 1. 4 pkt. a) DNA ponieważ w skład jednego z nukleotydów wchodzi tymina, występująca tylko w kwasie DNA. b) jednoniciowa cząsteczka,

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności organizmów cechy dziedziczne i niedziedziczne cechy gatunkowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I. Biologia nauka o życiu Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Dział Temat Poziom wymagań dopuszczający Poziom wymagań dostateczny Poziom

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, mineralne, witaminy i wodę.

Zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, mineralne, witaminy i wodę. Zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, mineralne, witaminy i wodę. Podział składników chemicznych organizmów Nasz pokarm jest mieszaniną różnych substancji chemicznych, które możemy podzielić

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: I. Genetyka Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Materiał nauczania L.g. Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności

Bardziej szczegółowo

Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.

Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Układ ruchu Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Podaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D. Zadanie 2. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia?

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Dr inż. Krzysztof Klimaszewski Warszawa, 10.09.2014 r. Projekt "O bioróżnorodności dla przyszłości - czyli jak uczyć, że sarna nie jest żoną jelenia" korzysta

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z biologii dla kl. 1 b, 1c, 1e

Przedmiotowy system oceniania z biologii dla kl. 1 b, 1c, 1e Przedmiotowy system oceniania z biologii dla kl. 1 b, 1c, 1e Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca Biologia nauka o życiu Jedność CIU rozróżnia elementy przyrody

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE I GIMNAZJUM Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA autor: Anna Zdziennicka Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny Białka układu immunologicznego Układ immunologiczny 1 Białka nadrodziny immunoglobulin Białka MHC 2 Białka MHC typu I Łańcuch ciężki (alfa) 45 kda Łańcuch lekki (beta 2 ) 12 kda Występują na powierzchni

Bardziej szczegółowo

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP REJONOWY 2015/16

KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP REJONOWY 2015/16 KARTA ODPOWIEDZI - KONKURS BIOLOGICZNY ETAP REJONOWY 2015/16 Nr Max ilość zad. punktów 1. 2 pkt Mechanizmy termoregulacyjne 1.Podskórne naczynia krwionośne (rozszerzają się / zwężają się) Prawidłowe odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia

Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia Temat lekcji treści nauczania 1. Organizacja pracy na lekcji biologii w kl. I. Zasady BHP w czasie zajęć. Poziom wymagań Konieczny Podstawowy Rozszerzający

Bardziej szczegółowo

Twój Program Odchudzania

Twój Program Odchudzania Twój Program Odchudzania Warto wiedzieć Według Amerykańskich naukowców za to, że kobiety tyją szybciej i łatwiej odpowiedzialny jest mózg, jak i uwarunkowania genetyczne! Dowiedziono, że kobiety są bardziej

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo