Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych Komendy Powiatowej Policji w Zawierciu (wyciąg)



Podobne dokumenty
Warszawa, dnia 8 grudnia 2010 r. RPO VII-7015/7020/09/KM

RPO VII-720.6/11/JJ

Warszawa, dnia 15 marca 2011 r. RPO VII/720.6/11/PK

Warszawa, dnia 2 lutego 2010 r. RPO VII-7020/7015/10/JL

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2010 r. RPO VII-7020/7015/10/JL

Warszawa, dnia 13 sierpnia 2014 r. KMP JJ

Warszawa, dnia 7 stycznia 2015 r. KMP WS

Wrocław, dnia 27 kwietnia 2011 r. RPO XX-720.6/11/NK

Warszawa, dnia 10 listopada 2010 r. RPO VII-7020/7015/10/JL

RPO VII-720.6/12/AI

Warszawa, dnia 22 lutego 2011 r. RPO VII-720.6/11/MC

Raport przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji z rewizytacji Izby Wytrzeźwień w Płocku (wyciąg)

Gdańsk, dnia 5 maja 2011 r. RPO XIX/11/BF

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji. z wizytacji Izby Wytrzeźwień Ambulatorium dla Nietrzeźwych. w Olsztynie

Warszawa, dnia 8 kwietnia 2016 r. KMP MF

fvi Poznań, dnia 23 lipca BIURO R&ICZ-NIKA PRAW OBYWATELSKICH AL. SOLIDARNOŚCI WARSZAWA Zespół

Warszawa, 13 sierpnia 2014 r. KMP WS

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych placówki Straży Granicznej w Michałowie (wyciąg)

DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI. Warszawa, dnia 12 czerwca 2012 r. Poz. 31 ZARZĄDZENIE NR 126 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

Wrocław, dnia 31 października 2012 r. RPO XX-720.6/12/NK

Warszawa, dnia 5 lutego 2010 r. RPO VII-7020/7015/10/MM

DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI. Warszawa, dnia 12 czerwca 2012 r. Poz. 30 ZARZĄDZENIE NR 125 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. KMP DK

KRAJOWY ZESPÓŁ DO SPRAW PREWENCJI (FOREBYGGINGSENHET)

Informacja. Badanie w tym zakresie przeprowadzili następujący pracownicy Zespołu Prawa Karnego Wykonawczego, Biura Rzecznika:

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Policyjnej Izbie Dziecka w Rzeszowie (Wyciąg)

Procedura obowiązuje na terenie województwa opolskiego w sytuacji wystąpienia podejrzenia/zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola.

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Izbie Zatrzymań Wydziału Żandarmerii Wojskowej w Poznaniu (wyciąg)

Raport przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji. z rewizytacji w Izbie Wytrzeźwień w Słupsku (wyciąg)

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących:

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Policyjnej Izby Dziecka w Gorzowie Wielkopolskim

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

Kontrola nad działaniami Policji w zakresie respektowania praw człowieka rozważania ze szczególnym uwzględnieniem Krajowego Mechanizmu Prewencji

Krajowy Mechanizm Prewencji. Magdalena Chmielak Krajowy Mechanizm Prewencji Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Policyjnej Izbie Dziecka w Tarnowie (wyciąg)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 sierpnia 1997 r.

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia...

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Policyjnej Izbie Dziecka w Lublinie. (wyciąg)

ZARZĄDZENIE NR 463/15 PREZYDENTA GRUDZIĄDZA z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie nadania Regulaminu Straży Miejskiej w Grudziądzu

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Policyjnej Izby Dziecka w Elblągu (wyciąg)

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art.

Raport przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Policyjnej Izbie Dziecka w Kielcach (wyciąg)

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Tychach. (wyciąg)

Wrocław, dnia 21 czerwca 2012 r. RPO XX-720.6/12/NK

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Izbie Wytrzeźwień w Grudziądzu (wyciąg)

Raport. Krajowego Mechanizmu Prewencji. z wizytacji. w Ambulatorium Kontrolowanego Trzeźwienia w Gorzowie Wielkopolskim. (wyciąg)

DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI. Warszawa, dnia 8 sierpnia 2012 r. Poz. 42 ZARZĄDZENIE NR 130 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

Warszawa, dnia 15 grudnia 2014 r. KMP MKu

Młodzieżowe Ośrodki Socjoterapii. Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze

CUDZOZIEMCY W POLSCE. Marzena Korolko

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Bielsku Białej (wyciąg)

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Opolu (wyciąg)

Warszawa, dnia 2 sierpnia 2012 r. RPO VII-720.6/12/MM

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Policyjnej Izbie Dziecka w Legnicy (wyciąg)

) Policjant pełniący służbę na oddziale jest obowiązany kontrolować zachowanie osoby umieszczonej w pomieszczeniu na bieżąco, przez wizjer

REGULAMIN POBYTU OSÓB UMIESZCZONYCH W POMIESZCZENIACH DLA OSÓB ZATRZYMANYCH LUB DOPROWADZONYCH W CELU WYTRZEŹWIENIA

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Izbie Zatrzymań Mazowieckiego Wydziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie (wyciąg)

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Policyjnej Izbie Dziecka w Bielsku-Białej (wyciąg)

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Rzeszowie (wyciąg)

Polsce w kontekście działalności Rzecznika Praw Obywatelskich

Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Domu Pomocy Społecznej w Mogilnie (wyciąg)

Zastępca Komendanta W ojewódzkiego Policji w Poznaniu

VIII. Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika

Rozdział 1. Zasady kierowania do Mieszkania Chronionego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sopocie

USTALENIA KONTROLNE 1/5

Raport Przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych placówki Straży Granicznej w Gdańsku

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POLICJI Z OSOBĄ, KTÓRA DOŚWIADCZYŁA PRZEMOCY SEKSUALNEJ

vulce Warszawa, 2iloąio(<s Pani Elżbieta Rafalska Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

LKR /2012 P/12/137 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Informacja. o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Gliwicach (wyciąg)

Warszawa, 22 maja 2015 r. KMP DK

Pan Andrzej Kamasa Dyrektor Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie ul. Powstańców Wielkopolskich Ciechanów

Ocena przychodni, poradni, ośrodka zdrowia, lecznicy lub ambulatorium z izbą chorych*

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Policyjnej Izbie Dziecka w Radomiu (Wyciąg)

R ze c z n ik a P r a w O b y w a t e l s k ic h. k r a j o w y M e c h a n iz m P r e w en cji. AL. SOLIDARNOŚCI W a r sz a w a

Regulamin Organizacyjny. Domu Pomocy Społecznej w Prudniku

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn

56 ZARZĄDZENIE NR 1061 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

Informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w Izbie Wytrzeźwień w Raculi, k. Zielonej Góry (wyciąg)

WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia U - czerwca 2018 r. ZP-KNPS MG WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej...

ZAŁ1. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU

Nadodrzański Oddział Straży Granicznej

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

Jak przygotować się do kontroli. dr inż. Marzena Arndt-Dybko Z-ca Kierownika Oddziału Higieny Pracy

Pani Anna DALECKA Dyrektor Domu Dziecka Nr 7 w Łodzi

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH PROBLEMOWYCH

Prawo a choroby zakaźne dr n. med. Marta Rorat

WYDZIAŁ PREWENCJI KWP W KATOWICACH. Rola współpracy międzyresortowej w przeciwdziałaniu przemocy domowej

Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Katowicach

CPT w skrócie. Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT)

2. Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i nauki w Uniwersytecie Wrocławskim należy do:

INSTRUKCJA BHP DLA WYKONAWCÓW ZEWNĘTRZNYCH WYKONUJĄCYCH PRACE NA TERENIE KOMENDY PORTU WOJENNEGO ŚWINOUJŚCIE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W RAZIE WYPADKU DZIECKA W ŻŁOBKU SAMORZADOWYM NR 18 W KRAKOWIE

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

Warszawa, dnia 18 listopada 2015 r. Poz. 84 ZARZĄDZENIE NR 88 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ. z dnia 18 listopada 2015 r.

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

60 ZARZĄDZENIE NR 1488 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

Transkrypt:

Warszawa, dnia 26 kwietnia 2011 r. RPO 669070-VII-720.6/11/DK Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych Komendy Powiatowej Policji w Zawierciu (wyciąg) 1. Wprowadzenie. Na podstawie Artykułu 19 Protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przyjętego przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku dnia 18 grudnia 2002 r. (Dz. U. 2007 Nr 30, poz. 192) oraz działając z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich, w dniu 29 marca 2011 r., do pomieszczeń dla osób zatrzymanych Komendy Powiatowej Policji w Zawierciu (dalej: PdOZ lub Izba), udali się przedstawiciele Zespołu Krajowy Mechanizm Prewencji (dalej: KMP). Celem wizytacji zapobiegawczej Krajowego Mechanizmu Prewencji, było sprawdzenie na miejscu sposobu traktowania osób zatrzymanych i dokonanie oceny ich ochrony przed torturami oraz innym okrutnym, nieludzkim lub poniżającym traktowaniem albo karaniem. Przeprowadzone czynności polegały na: wysłuchaniu informacji przedstawionej przez Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji, Naczelnika Wydziału Prewencji KPP Zawiercie, Zastępcę Naczelnika Wydziału Prewencji KPP oraz funkcjonariuszy Policji pełniących dyżur w PdOZ w dniu wizytacji, oglądzie wszystkich pomieszczeń Izby, w tym sprawdzeniu stanu wyposażenia cel dla zatrzymanych,

zapoznaniu się następującą dokumentacją: protokołem kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 25 marca 2010 r. przez Zespół Państwowej Inspekcji Sanitarnej MSWiA na obszarze województwa śląskiego, decyzją z dnia 15 grudnia 2009 r. Państwowego Inspektora Sanitarnego MSWiA na obszarze województwa śląskiego, regulaminem pobytu osób umieszczonych w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, instrukcją postępowania w przypadku zakłuć, zadrapań, skaleczeń, zanieczyszczeń błon śluzowych w następstwie kontaktu z osobami chorymi na AIDS i zakażonymi wirusem HIV, HCV, HBV oraz osobami z tzw. grup wysokiego ryzyka zakażenia tymi wirusami, sporządzoną w roku 2011 przez Państwowego Inspektora Sanitarnego MSWiA na obszarze województwa śląskiego, wykorzystywaną w wizytowanym PdOZ, świadectwem wzorcowania alkomatu, zapoznaniu się z danymi statystycznymi dotyczącymi osób umieszczonych w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych w roku 2010. Przedstawiciele KMP poinformowali Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji o ustaleniach dokonanych w ramach powyższych czynności, a także wysłuchali jego uwag i wyjaśnień. 2. Legalność osadzenia w placówce. Izba przeznaczona jest dla kobiet i mężczyzn, zatrzymanych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa oraz doprowadzonych w celu wytrzeźwienia. W czasie wizytacji KMP w PdOZ nie przebywał żaden zatrzymany. Z informacji przekazanych osobom wizytującym wnika, że w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. w placówce przebywały ogółem 1173 osoby. Podstawą ich zatrzymania było: podejrzenie popełnienia przestępstwa (336 osób), popełnienie wykroczenia (19 osób), polecenie sądu/prokuratora (247 osób), zatrzymanie prewencyjne (9 osób) oraz konieczność wytrzeźwienia (562 osób). We wskazanym okresie w placówce nie przebywali cudzoziemcy w celu wydalenia z Polski oraz osoby nieletnie. 2

3. Traktowanie przez personel wizytowanej jednostki Z informacji przekazanych osobom wizytującym wynika, że w roku 2010, jak również w roku 2011 do dnia wizytacji w placówce nie miało miejsca żadne wydarzenie nadzwyczajne i nie było żadnego przypadku stosowania środków przymusu bezpośredniego wobec osób zatrzymanych. W placówce pełni służbę 9 funkcjonariuszy policji, mających przynajmniej kilkuletnie doświadczenie zawodowe w pracy w PdOZ. Uwagę wizytujących zwrócił jednak problem nieuczestniczenia tych funkcjonariuszy w dodatkowych szkoleniach (m.in. w zakresie najnowszych wytycznych i zmian w zakresie udzielania pierwszej pomocy), przy czym z informacji Naczelnika Wydziału Prewencji KPP Zawiercie (dalej: Naczelnika) wynika, że oferta szkoleniowa dla policjantów KPP Zawiercie nie ma ścisłego związku z pracą w PdOZ. Krajowy Mechanizm Prewencji uznaje, że właściwe przeszkolenie funkcjonariuszy Policji bezpośrednio pracujących z zatrzymanymi zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia złego traktowania. Personel Izby powinien wiedzieć, jak pracować z trudnymi osobami bez wyrządzania im krzywdy, jak udzielać osobom w różnym stanie fizycznym czy psychicznym pierwszej pomocy (i uaktualniać sukcesywnie wiedzę oraz udoskonalać umiejętności w omawianym obszarze), jak radzić sobie ze stresem i agresją etc. Standardy Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom (patrz: Fragment Drugiego Sprawozdania Ogólnego [CPT/Inf (92) 3] dot. szkoleń funkcjonariuszy służb porządku publicznego) wskazują, że nie ma lepszej gwarancji przeciwko złemu traktowaniu osoby pozbawionej wolności niż dobrze wyszkolony funkcjonariusz policji czy służby więziennej. CPT kładzie szczególny nacisk na konieczność rozwijania umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej. Wszyscy funkcjonariusze pracujący w PdOZ są mężczyznami, jednakże zgodnie z wyjaśnieniami Naczelnika, przeszukania zatrzymanych kobiet dokonują funkcjonariuszki policji z innych wydziałów, pełniące dyżury w danym dniu w Komendzie. 3

Przeszukania odbywają się w sposób, który uniemożliwia dostęp osób postronnych, tj. w pomieszczeniu stanowiącym równocześnie magazyn czystej odzieży i pościeli. W pomieszczeniu tym jest możliwość przebrania się w czystą odzież zastępczą i otrzymania obuwia na czas pobytu w PdOZ. Zgodnie z relacjami funkcjonariuszy pełniącymi dyżur w Izbie w dniu wizytacji, zatrzymani nie są zmuszani do zmiany odzieży z wyjątkiem sytuacji, gdy ta zawiera niebezpieczne, w ocenie policjantów, elementy (np. ozdoby o ostrych krawędziach). Rzeczy osób zatrzymanych, w tym wartościowe przedmioty, przechowywane są w magazynie oraz w odrębnych woreczkach przekazywanych do depozytu w pomieszczeniu dyżurki. Przedstawioną praktykę w zakresie przeszukania, przebierania się oraz przechowywania rzeczy osób zatrzymanych, należy ocenić jako prawidłową. 4. Prawo do informacji W dniu wizytacji, jedynym dokumentem przeznaczonym do udostępnienia osobom zatrzymanym był Regulamin pobytu osób umieszczonych w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia (dalej: regulamin), wywieszony na wewnętrznej stronie drzwi pomieszczenia dyżurki. Wizytującym przedstawiono również jego treść przetłumaczoną na języki obce. Zgodnie z wyjaśnieniem funkcjonariuszy pełniących dyżur w Izbie w dniu wizytacji, osoba zatrzymana ma możliwość zapoznania się z jego treścią przed czynnością przeszukania i może zwrócić się o ponowne wydanie regulaminu. Wątpliwości wizytujących budzi sposób zapoznania się osoby zatrzymanej z treścią regulaminu i jego usytuowanie, które faktycznie uniemożliwiają osadzonym w PdOZ zapoznanie się z przysługującymi im prawami. Uwagę wizytujących zwróciło to, że regulamin zawieszony jest w obwolucie, przez którą widoczna jest tylko pierwsza strona, a szczegółowe oględziny tego dokumentu nie pozwalają na uznanie, aby był często czytany. Nadto nie jest czytelne, czy zatrzymani otrzymują informację o możliwości późniejszego wystąpienia 4

o udostępnienie im treści regulaminu i jak w praktyce realizowane jest ich prawo do zapoznania się z nim w celi, jeżeli w Izbie jest tylko jeden egzemplarz tego dokumentu. Obowiązek poinformowania osób zatrzymanych o przysługujących im uprawnieniach wraz z pouczeniem co do sposobu skorzystania z tychże, niebudzący wątpliwości na gruncie prawa krajowego, stanowi jedną z zasad dotyczących postępowania z osobami zatrzymanymi, zawartych w Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 9 grudnia 1988 r. przyjętej pod nazwą Zbiór zasad ochrony wszystkich osób poddanych jakiejkolwiek formie zatrzymania lub uwięzienia. Zasada 13 przywołanego dokumentu stanowi, iż każdy, w chwili swojego aresztowania oraz w momencie rozpoczęcia pozbawienia go wolności lub uwięzienia lub niezwłocznie po tym momencie, otrzyma od organu władzy odpowiedzialnego za jego aresztowanie, pozbawienie go wolności lub uwięzienie odpowiednio, informacje na temat jego praw wraz z ich objaśnieniem oraz na temat sposobu, w jaki może z nich skorzystać. Niezbędna jest zatem zmiana sposobu zapoznawania się osób zatrzymanych z treścią regulaminu pobytu w PdOZ na taki, który będzie dawał im gwarancję przyswojenia jego postanowień w warunkach wolnych od pośpiechu i konieczności wykonywania innych czynności. Optymalnym rozwiązaniem stwierdzonego w Izbie problemu jest, zdaniem Krajowego Mechanizmu Prewencji, powieszenie informacji dotyczących uprawnień zatrzymanych i reguł ich pobytu w PdOZ na wewnętrznej stronie pokoi, w których przebywają. W ocenie Krajowego Mechanizmu Prewencji warto, aby KPP Zawiercie zadbało także o inne materiały i ulotki, w tym materiały pochodzące od organizacji pozarządowych, mogące być źródłem istotnych informacji dla osób zatrzymanych. 5. Warunki bytowe. Izba przeznaczona jest dla kobiet i mężczyzn, zatrzymanych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa oraz doprowadzonych w celu 5

wytrzeźwienia. Opłata za pobyt osoby doprowadzonej do wytrzeźwienia wynosi 150 zł. Pomieszczenia dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia usytuowane są w suterenie Komendy Powiatowej Policji w Zawierciu (dalej: KPP). Zgodnie z 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 października 2008 r. w sprawie pomieszczeń w jednostkach organizacyjnych Policji przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz regulaminu pobytu w tych pomieszczeniach (Dz.U. Nr 192, poz.1187, dalej: rozporządzenia) pomieszczenie przeznaczone dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, zwane dalej "pomieszczeniem", powinno znajdować się na kondygnacji parterowej lub wyższej budynku. Ustępem 2 niniejszego przepisu dopuszcza się usytuowanie tego pomieszczenia w suterenie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) uzyskania pozwolenia Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Inspekcji); 2) zapewnienia oświetlenia naturalnego; 3) wyposażenia w izolację przeciwwilgociową. Zgodnie z udzieloną osobom wizytującym informacją, PdOZ w Zawierciu posiada warunkowe pozwolenie Inspekcji, zawarte w decyzji z dnia 15 grudnia 2009 r. (sygn. SKL-1943-325 P-151D-430 D/09). Wcześniejszą decyzją z dnia 4 lipca 2007 r. (sygn. SKL-1943-325P-151D/07) nakazano zapewnienie w pomieszczeniach czystych, gładkich i bez ubytków ścian, usunięcia technicznych przyczyn i skutków powstawania zawilgocenia oraz tworzenia się wykwitów pleśni i grzybów w pomieszczeniu sanitarno-higienicznym, zapewnienia w pomieszczeniach równej, bez ubytków podłogi oraz wydzielenia ustępu dla funkcjonariuszy Policji pełniących służbę w PdOZ. Kolejna decyzją ustalono termin realizacji nakazów: 31 marca 2012 r. 6

Ustalenia wizytujących wskazują, iż stan pomieszczeń Izby jest bardzo zły i urąga godności nie tylko osób zatrzymanych, ale również funkcjonariuszy Policji pracujących w tych samych pomieszczeniach. Wizytacja KMP, mająca miejsce w roku 2011 ujawniła, że od 2007 r. czyli od daty pierwszej opisanej wyżej decyzji Inspekcji, nie poczyniono żadnych remontów, które poprawiłyby warunki bytowe osób przebywających w pomieszczeniach. Zgodnie z przedstawioną informacją, ostatnie prace dotyczące izby miały miejsce ok. 10 lat temu i miały związek z izolacją przeciwwilgociową. Stwierdzone przez Inspekcję zawilgocenia i pleśń w PdOZ wskazują, że izolacja przeciwwilgociowa nie spełnia swojej roli, co z kolei stanowi podstawę do rozważenia, czy nie został naruszony drugi warunek określony w cytowanym wyżej 2 ust. 2 rozporządzenia. Nadto wizytujący stwierdzili, że w pokojach dla osób zatrzymanych brak jest właściwego, wystarczającego do czytania oświetlenia sztucznego, a zabezpieczenie okien (wychodzących na teren wewnętrzny Komendy) i usytuowanie PdOZ w suterenie, w znaczącym stopniu utrudnia właściwe oświetlenie naturalne pomieszczeń, w których przebywają zatrzymani. Standardy Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom (patrz: Fragment Drugiego Sprawozdania Ogólnego [CPT/Inf (92) 3] dot. Zatrzymania) wskazują na konieczność zadbania w tego typu pomieszczeniach o odpowiednie do czytania oświetlenie i traktowania dostępu do światła naturalnego jako rozwiązania optymalnego. Wskazane standardy CPT nakazują również, aby powierzchnia cel dla zatrzymanych była odpowiednia w stosunku do liczby osób, jaka zwykle się w nich znajduje. Zgodnie z 56 Europejskiego Kodeksu Etyki Policyjnej (Zalecenie Rec. (2001) 10 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie Europejskiego Kodeksu Etyki Policyjnej przyjęte przez Komitet Ministrów 19 września 2001, nr 765 na zebraniu zastępców ministrów) Policja powinna zapewnić warunki umożliwiające zachowanie bezpieczeństwa, zdrowia, higieny, 7

jak również odpowiednie pożywienie dla osób przebywających w areszcie policyjnym. Cele aresztu policyjnego powinny mieć uzasadnioną wielkość, mieć odpowiednie oświetlenie oraz wentylację oraz być wyposażone w odpowiednie środki służące do odpoczynku. Tymczasem w wizytowanym PdOZ wszystkie cele (8 dwuosobowych pokoi) są niewielkimi pomieszczeniami, w których przestrzeń między podestami przeznaczonymi do spania obcych sobie osób ma zaledwie kilka centymetrów. Nadto cele te są niewłaściwe wyposażone, tj. w każdym poza dwoma podestami i niewielkim stołem znajdowało się tylko jedno krzesło. Zgodnie ze standardami, osoby zatrzymane powinny mieć możliwość załatwienia potrzeb fizjologicznych w czystych i przyzwoitych warunkach, a także możliwość skorzystania z zaplecza sanitarnego w celu umycia się. Natomiast pomieszczenie sanitarno-higieniczne w Izbie (wyposażone w ubikację, umywalkę oraz prysznic) jest w wyjątkowo złym stanie, zarówno pod względem higienicznym, jak i użytkowym. W dniu wizytacji część urządzeń w tym pomieszczeniu nie działała, a prysznic nie był wyposażony w zasłonę zapewniającą intymność osobie kąpiącej się. Pomieszczenie sanitarno-higieniczne, jak zresztą pozostałe pomieszczenia Izby, było brudne i zaśmiecone, a na drewnianej macie pod prysznicem leżały zużyte i brudne szmaty, które zgodnie z uzyskaną przez wizytujących informacją, wciąż służyły do sprzątania. W tym miejscu warto zaznaczyć, że zgodnie z treścią Protokołu Kontroli Sanitarnej przeprowadzonej w dniu 25 marca 2010 r., wrażenia przedstawicieli Państwowej Inspekcji Sanitarnej MSWiA na obszarze województwa śląskiego w zakresie higieny panującej w pomieszczeniach Izby, rok przed wizytacją KMP, były odmienne. Tymczasem opisany stan higieniczny i techniczny pomieszczeń PdOZ determinuje, w ocenie Krajowego Mechanizmu Prewencji, złe warunki higieniczne, a sytuacja ta nie jest efektem niedawnych zaniechań. Zgodnie z informacją Zastępcy Komendanta KPP Zawiercie, kierownictwo tej jednostki zaakceptowało i przekazało do Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach projekt prac remontowych. Niestety działania w tym zakresie nie są 8

kontynuowane przez Komendę Wojewódzką, a przyczyn tego stanu rzeczy nie wyjaśniono wizytującym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że spowodowanie zapewnienia w PdOZ odpowiedniego oświetlenia w pokojach dla zatrzymanych i czystości, w ocenie Krajowego Mechanizmu Prewencji, zależy tylko i wyłącznie od osób kierujących Izbą. Ogląd pozostałych pomieszczeń, w tym pomieszczeń magazynowych oraz rzeczy przeznaczonych dla zatrzymanych (dresy, obuwie, koce, materace, ręczniki, bielizna pościelowa etc.), nie ujawnił nieprawidłowości. W pokojach panowała odpowiednia do pory roku temperatura i nie było w nich duszno. Posiłki dla zatrzymanych nie są przygotowywane na miejscu, ale dostarczane w jednorazowych opakowaniach z Lokalu Gastronomicznego Malibu. Na prośbę zatrzymanych, funkcjonariusze policji przygotowują herbatę w znajdującym się w Izbie pomieszczeniu do przygotowywania posiłków. Pranie pościeli odbywa się w pralni chemicznej w Zawierciu. Pościel czysta oraz czysta bielizna i ręczniki przechowywane są w zamykanej szafie, natomiast pościel brudna, w wydzielonym w pomieszczeniu magazynowym. Pościel używana przez osoby zakaźnie chore znajdowała się w workach i przeznaczonym nań pojemniku w magazynie rzeczy wybrakowanych i przeznaczonych do zniszczenia. W Izbie do dyspozycji zatrzymanych znajdują się książki i czasopisma. 6. Prawo do ochrony zdrowia. Przed umieszczeniem w Izbie, badaniu lekarskiemu poddawane są osoby doprowadzone w celu wytrzeźwienia, pozostałe tylko wówczas, gdy jest taka potrzeba lub zatrzymany tego żąda. Badania nie odbywają się na miejscu, ale zatrzymani są dowożeni w tym celu do ZOZ Szpital Powiatowy w Zawierciu. Wizytującym przekazano informację, że problemem związanym z tą procedurą jest konieczność oczekiwania w kolejce pozostałych pacjentów. W razie nagłego zachorowania zatrzymanego w Izbie, wzywane jest pogotowie. 9

W przypadku wystąpienia zagrożenia związanego z kontaktem z osobami zakaźnie chorymi, wdrażane jest postępowanie zgodne z instrukcją wymienioną we wstępie niniejszego raportu, która w ocenie wizytujących nie zawiera zasad budzących wątpliwości. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że pozostałe dokumenty przedstawione podczas wizytacji KMP, z jednym wyjątkiem, opisanym w punkcie 5, nie budzą zastrzeżeń. Świadectwo wzorcowania alkomatu było aktualne do dnia 14 czerwca 2011 r. 7. Rekomendacje Krajowego Mechanizmu Prewencji. W wyniku czynności przeprowadzonych podczas wizytacji zapobiegawczej w PdOZ w Zawierciu, Krajowy Mechanizm Prewencji wydał rekomendacje mające na celu właściwą realizację standardów międzynarodowych i aktów prawa krajowego. Krajowy Mechanizm Prewencji przedstawił w sumie 9 rekomendacji, uznając, że w celu poprawy stanu przestrzegania praw przysługujących osadzonym należy: 1. przeprowadzić w trybie natychmiastowym generalny remont Izby; 2. zapewnić w trybie natychmiastowym właściwe oświetlenie i wyposażenie pokoi dla zatrzymanych; 3. zapewnić w trybie natychmiastowym stosowną przestrzeń w obrębie podestów do spania; 4. w podobnym trybie zadbać o dobry stan techniczny urządzeń pomieszczenia sanitarno-higienicznego oraz zapewnić odpowiednią zasłoną intymność osobom korzystającym z prysznica; 5. w przypadku nieprzeprowadzenia zmian opisanych w pkt.1-4, mających na celu zagwarantowanie zatrzymanym dobrych i godnych warunków bytowych, Izbę tą należy zamknąć; 6. zapewnić należytą czystość w pomieszczeniach PdOZ; 7. zmienić sposób udostępniania zainteresowanym Regulaminu pobytu osób umieszczonych w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych 10

lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, aby stworzyć im lepsze warunki do zapoznania się z jego treścią (np. na wewnętrznej stronie drzwi pomieszczeń dla zatrzymanych); 8. przeprowadzić szkolenia, dla policjantów KPP Zawiercie mających związek z pracą w PdOZ, w tym przede wszystkim w zakresie najnowszych wytycznych i zmian w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz komunikacji interpersonalnej. W odpowiedzi z dnia 24 maja 2011 r., Komendant Powiatowy Policji w Zawierciu poinformował, że stan techniczny ścian jest na bieżąco monitorowany, a zawilgocenia, które się pojawiają, są usuwane każdorazowo w sezonie wiosenno-letnim, po ich osuszeniu. W reakcji na zalecenia KMP wydano jednak polecenia zmierzające do usunięcia i sprawdzenia usterek w pomieszczeniach sanitarno-higienicznych, a także oddzielono pomieszczenie prysznica od części wspólnej. Dokonano także modyfikacji oświetlenia w jednej z cel, poprzez założenie żarówki o zwiększonej mocy i zaplanowano modernizację oświetlenia w reszcie pokoi dla zatrzymanych. Jednocześnie wskazany Komendant poinformował, że termin wykonania prac w postaci min. izolacji termicznej ścian fundamentowych oraz wymiany izolacji przeciwwilgociowej w całej części podpiwniczonej, jak również remontu generalnego tej części budynku, gdzie znajdują się pomieszczenia Izby, wiąże się z terminem realizacji opracowanego w 2008 r. projektu architektonicznobudowlanego remontu, przebudowy, rozbudowy, nadbudowy Komendy Powiatowej Policji w Zawierciu i równocześnie ma związek z terminem realizacji wcześniej wydanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nakazów, tj. dniem 31 marca 2012 r. Odnosząc się do zalecenia KMP zapewnienia w trybie natychmiastowym stosownej przestrzeń w obrębie podestów do spania, Komendant stwierdził, że wymiary cel są zgodne z przepisami prawa oraz że wydał polecenie funkcjonariuszom pełniącym służbę w PdOZ dokonywania rzetelnego 11

rozmieszczania zatrzymanych, stosując podział według statusu zatrzymania czy stwarzanego zagrożenia. W związku z zaleceniem zapewnienia należytej czystości w Izbie, Komendant powiadomił KMP, że zwiększono częstotliwość sprzątania pomieszczeń oraz że zdecydował o przeprowadzaniu cyklicznych szkoleń BHP pod kątem sanitarno- higienicznym. W odpowiedzi na zalecenie Mechanizmu w zakresie prawidłowego informowania zatrzymanych o ich uprawnieniach i obowiązujących w PdOZ zasadach, Komendant w udzielonej odpowiedzi wskazał, że regulamin pobytu osób umieszczonych w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia został umieszczony w widocznych dla zatrzymanych miejscach korytarza, a każdy z zatrzymanych będzie mógł otrzymać egzemplarz do przeczytania również w pokoju. Odnosząc się do wskazówek KMP w zakresie szkolenia funkcjonariuszy Policji, Komendant wyraził opinię, że funkcjonariusze, którzy pełnią służbę w Pomieszczeniach dla Osób Zatrzymanych, są zapoznawani na bieżąco z przepisami dotyczącymi funkcjonowania tej komórki organizacyjnej. Zauważył jednak potrzebę szkolenia w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej. W związku z tym, nawiązano kontakt z przedstawicielem Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, który przeprowadzi takowe szkolenie. Została również przeprowadzona seria szkoleń lokalnych w zakresie kompetencji interpersonalnych, które były skierowane do grup dyżurnych. W odniesieniu do udzielonej przez Komendanta Powiatowego Policji w Zawierciu odpowiedzi, pismem z 10 czerwca 2011 r., Krajowy Mechanizm Prewencji wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach prosząc o wskazanie terminu rozpoczęcia zaplanowanych w 2008 r. prac remontowych. Mechanizm zakwestionował również stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w Zawierciu w zakresie rozplanowania przestrzenne podestów i zwrócił się o realizację tego zalecenia. 12

W odpowiedzi z dnia 6 lipca 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach potwierdził fakt złego stanu Izby i stwierdził, że jest on spowodowany wieloletnim niedofinansowaniem. Pomimo przekazania przez Komendę Główną Policji środków finansowych na rok 2011, w wysokości 4,5 mln złotych, Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach nie dysponuje jednak środkami, które można by wykorzystać podczas remontu pomieszczenia dla osób zatrzymanych w Komendzie Powiatowej Policji w Zawierciu. Jednakże w trosce o to by pomieszczenie dla osób zatrzymanych nie zostało wyłączone w użytku, zwrócono się do Komendy Głównej Policji z prośbą o wsparcie finansowe by wykonać kompleksowy remont tego pomieszczenia. W dniu 28 września 2011 r. Mechanizm ponownie skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach pismo, w którym poproszono o powiadomienie Rzecznika Praw Obywatelskich o ostatecznym sposobie rozwiązania problemu złych warunków bytowych panujących w Izbie. W piśmie tym również ponownie wskazano na konieczność zapewnienia możliwości swobodnego poruszania się zatrzymanych w pokojach, w których są umieszczani i zachowania intymności osób śpiących na podestach. Wobec braku odpowiedzi na to wystąpienie, KMP wystosował w dniu 16 grudnia 2011 r. ponaglenie. W odpowiedzi z dnia 28 grudnia 2011 r., Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach poinformował KMP, że w dalszym ciągu trwa oczekiwanie na decyzję Dyrektora Biura Logistyki Komendy Głównej Policji w tej sprawie. W piśmie z dnia 10 stycznia 2012 r. Mechanizm zwrócił się do Dyrektora Biura Logistyki Komendy Głównej Policji o przekazanie Rzecznikowi Praw Obywatelskich stanowiska w sprawie wsparcia finansowego, które przeznaczone zostanie na wykonanie kompleksowego remontu PdOZ w Komendzie Powiatowej Policji w Zawierciu. 13

Dyrektor Biura Logistyki Komendy Głównej Policji, w dniu 27 stycznia 2012 r. odpowiedział na pismo z dnia 10 stycznia 2012 r. wyjaśniając, że Komendy Wojewódzkie Policji samodzielnie ustalają plany remontów obiektów służbowych, zgodnie z limitem środków finansowych, które zostały im przydzielone i ustalając priorytety realizacji przeprowadzanych robót. Mając jednak na uwadze konieczność wykonania zaleceń Mechanizmu, w projekcie planu remontów KWP w Katowicach, zabezpieczono 300 tys. zł na poprawę stanu PdOZ KPP w Zawierciu. 14