Jakościowe metody badawcze interakcji wirtualnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jakościowe metody badawcze interakcji wirtualnych"

Transkrypt

1 7 Aleksandra Przegalińska Dariusz Jemielniak Jakościowe metody badawcze interakcji wirtualnych 7.1. Metoda w pigułce Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie nowych metod badawczych w zakresie społeczności i środowisk wirtualnych, ze szczególnym naciskiem na te, w których uczestnicy posługują się wirtualnymi reprezentacjami. W realizowanym przez nas projekcie badamy przede wszystkim interakcje z wirtualnymi reprezentacjami w internecie, pomijając zachowania osób podczas ich interakcji wirtualnych (choć ma to także zastosowanie, np. w postaci fizycznej nieuczestniczącej obserwacji maklerów giełdowych, gdy dokonują transakcji). Przede wszystkim skupiamy się na adaptowaniu metodologii badawczych do badań interakcji wirtualnych użytkowników sieci z agentami wirtualnymi, takimi jak boty (zwane także chatbotami lub chatterbotami). Chatbot (w skrócie: bot) to program komputerowy wykonujący rozmaite czynności w zastępstwie człowieka i udający ludzkie zachowanie, głównie w zakresie symulowania inteligentnych konwersacji z człowiekiem. By efektywnie badać interakcje z chatbotami wykorzystujemy dwie połączone metody badawcze. Po pierwsze zatem przedstawiona zostanie 93

2 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym metoda netnografii lub etnografii wirtualnej, która od kilku lat staje się coraz bardziej popularna wśród zachodnich badaczy i badaczek organizacji i zarządzania. Po drugie, przedstawione zostaną innowacyjne metody jakościowo-ilościowe, za pomocą których można badać społeczność wirtualną w jej relacjach z botami. W tej części mowa będzie o paradygmacie badania interakcji społecznych zwanym enatyktywizmem, który łączy podejście fenomenologiczne z ilościowymi badaniami neurokognitywnymi. Bazując na wybranym przez nas przykładzie zastosowania opisanych powyżej metod, pokazujemy także jak mogą one być twórczo łączone przy badaniu interakcji ludzi i botów. Badanie jest w trakcie realizacji Przykład użycia metody Na postawie wstępnej analizy źródeł internetowych wytypowaliśmy 20 przykładów organizacji, które implementowały systemy doradcze (eksperckie) oparte na botach. Wśród tych organizacji znalazło się 15 organizacji amerykańskich oraz pięć organizacji działających obecnie w Polsce. W badaniu skupiliśmy się na systemach eksperckich typu konwersacyjnego, wykorzystujących chatbota. Pominięte zostały systemy eksperckie oparte na interfejsie graficznym, najczęściej wykorzystywane w zarządzaniu projektami oraz diagnostyce medycznej. Na drugim, pogłębionym etapie skupiamy się na badaniu pojedynczych interakcji między botem a użytkownikiem. Stosujemy wzorując się na paradygmacie neurofenomenologicznym połączenie jakościowych metod samoobserwacji i fenomenologicznego opisu własnego doświadczenia z porównawczym eksperymentem neurokognitywnym aktywności mózgu podczas interakcji z chatbotem. Badanie eksperymentalne, które obecnie jest w toku, ma pokazać, w jakim stopniu interakcje z innym użytkownikiem sieci przez interfejs różnią się od interakcji z chatbotem. Własny, wytrenowany opis fenomenologiczny doświadczenia interakcji uzupełniony zostanie natomiast analizą konwersacyjną Prezentacja metody Wprowadzenie 94 Ze względu na sposób sformułowania celów badawczych wykorzystujemy przede wszystkim repertuar typowy metodologii jakościowej, podlegający jednakże koniecznym modyfikacjom. Wynikają one częściowo z niejednolitej tradycji badawczej badań internetowych, którą warto w tym miejscu przybliżyć.

3 Samo pojęcie etnografii w odniesieniu do społeczności internetowych nie ma jednolitej nazwy. Mówi się o wirtualnej etnografii (Hancock et al., 2010; Hine, 2008), etnografii cyfrowej (Murthy, 2008), etnografii sieciowej (connective ethnography) (Dirksen et al., 2010), etnografii internetowej (Sade- -Beck, 2008) czy po prostu o netnografii (Kozinets, 2002, 2010). To ostatnie pojęcie, choć świetnie oddające ideę badań etnograficznych w internecie, przyjęło się częściej wykorzystywać do określenia badań charakterystycznych dla marketingu, tj. polegających niemal wyłącznie na analizie tekstu, a bez długotrwałego kontaktu z terenem i zanurzenia w badanej społeczności. Jednak także klasyczne badania etnograficzne społeczności wirtualnych bywają nazywane netnografią (Jemielniak, 2013a, 2013b). Należy zatem zwracać uwagę na konkretne metody i ich zastosowania, a nie jedynie na wykorzystane hasła. W prezentowanej przez nas metodzie czerpiemy w całości z tradycyjnych badań etnograficznych, łącząc je jednocześnie z narzędziami neurofenomenologicznymi. Pierwszym etapem naszej metody badawczej jest przeprowadzenie badań opartych na etnografii wirtualnej. Wykorzystuje ona klasyczne narzędzia antropologiczne, tj. obserwację (uczestniczącą i nieuczestniczącą), wywiad pogłębiony mało ukierunkowany i analizę przypadku. Ze względu na specyfikę medium, jakim jest internet, niezbędne są pewne dostosowania technik (różnice te nie przesądzają jednak o diametralnych odmiennościach etnografii wirtualnej od etnografii szerzej o tym zagadnieniu piszemy w części poświęconej genezie metody). Ponieważ tradycyjne metody antropologiczne zostały opisane w rozdziale 1, w tym miejscu jedynie wymienimy istotne różnice w przypadku etnografii wirtualnej, na które badacze powinni zwrócić szczególną uwagę: 7. Jakościowe metody badawcze n obecność w tym samym fizycznie miejscu, co badani, niekoniecznie ma sens (istotne często natomiast jest współprzebywanie w tej samej przestrzeni wirtualnej), n interakcje często oparte są na tekście (co powoduje drastycznie odmienne rodzaje stygmatyzacji, stereotypów, obyczajów), n interakcje często mogą być asynchroniczne, a przynajmniej zakładać multitasking rozmówcy w stopniu znacznie większym niż w reakcjach twarzą w twarz, n dostęp do społeczności regulowany jest innymi zasadami (badacz może zazwyczaj stać się tubylcem całkowicie akceptowanym przez społeczność, co ma zarówno wady, jak i zalety), n następuje rozmycie sfery publicznej i prywatnej: wiele wypowiedzi ma charakter pozornie osobisty (np. kierowane są do konkretnych osób), ale z uwagi na ich publiczny dostęp, wyrażane są z założeniem, że mogą być czytane przez szerszą społeczność, 95

4 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym 96 n wszelkie obserwacje i interakcje dotyczą awatarów, których powiązanie z konkretnymi osobami (wraz z ich personami z tradycyjnego świata społecznego, o ile mamy do czynienia z ludźmi) często nie ma sensu. Uwzględnienie powyższych odmienności i prowadzenie badań etnograficznych z zachowaniem typowej antropologicznej wrażliwości i wyczucia terenu daje spore szanse powodzenia pierwszego etapu projektu badawczego. Następnie, po zakończeniu badań etnograficznych, proponujemy wykorzystanie narzędzi neurofenomenologicznych, które dopiero od niedawna znajdują zastosowanie w naukach społecznych. Należy zauważyć, iż obecnie dysponujemy bardzo niewieloma narzędziami badawczymi w teorii organizacji, które skupiałyby się na badaniu żywych interakcji oraz uwypuklaniu ich pierwszoosobowego, opartego na doświadczeniu jednostkowym, charakteru. Metoda, którą proponujemy uzupełnia tę lukę. Przeprowadzamy badanie skupiające się na badaniu żywych interakcji z agentami konwersacyjnymi (chatbotami), które w organizacjach pełnią role pracowników (konsultantów, specjalistów ds. obsługi klienta, a także sprzedaży online oraz telemarketerów). Badamy interakcje z takimi programami systemowo. Stosujemy kompleksową metodę, w której za pomocą dostępnych metod neurokognitywnych badamy aktywność umysłu podczas interakcji z chatbotami. Uzupełniamy ją badaniem jakościowym i etnograficznym: analizą konwersacyjną oraz pierwszoosobowym, samorefleksyjnym opisem doświadczenia, które można roboczo nazwać opisem fenomenologicznym, a także obserwacją i wywiadem. Systemy eksperckie rozmaitego typu, w tym także chatboty, są doskonałym przykładem realizacji postulatów sztucznej inteligencji o symulowaniu zachowań ludzkich na podstawie stworzonych modeli formalnych. Z racji ich coraz szerszego stosowania obecnie dynamicznie rozwijają się badania poświęcone skutkom implementowania uczących się, wirtualnych systemów wspomagania decyzji i pracowników organizacji (m.in. collaborative suport systems, group suport systems, virtual teams, optimization based DSS). W badaniach w dziedzinie zarządzania skupiano się dotychczas przede wszystkim na efektywności systemów eksperckich wykorzystywanych w biznesie, zwłaszcza zaś w zarządzaniu strategicznym w firmie, co było już wielokrotnie badane i testowane przy użyciu rozmaitych metodologii (w Polsce m.in. Kisielnicki i Sroka, 1999; Woźniak, 2005). Powszechne są także badania autonomicznych systemów wirtualnych, takich jak automaty komórkowe. W zakresie humanoidalnych agentów wirtualnych (czyli botów i awatarów), które bazują na systemach eksperckich, mamy do dyspozycji badania poświęcone temu, jaki poszczególne chatboty osiągały rezultat w różnych wariantach testu Turinga i jak ich wyniki mogą przełożyć się na praktyczne

5 zastosowania biznesowe. Niewątpliwie systemy eksperckie i agenci konwersacyjni coraz częściej wypełniają zadania zawodowe wcześniej powierzane ludziom. Badanie zmiany organizacyjnej, które wywołane jest pojawieniem się tych nowych aktantów, coraz bardziej staje się badaniem socjotechnik. W niniejszej pracy nie chcemy jednak badać tych systemów w kontekście ich efektywności, lecz w kontekście zarządzania humanistycznego. Kładziemy nacisk na kwestie związane z pierwszoosobowym, przeżywanym doświadczeniem użytkownika. Geneza Badania społeczności wirtualnych w naukach społecznych początkowo prowadzono przede wszystkim w ramach antropologii, socjologii, medioznawstwa i information studies. Później dziedziną tą zainteresowała się także teoria organizacji i zarządzania. Ponieważ jest to nowe podejście badawcze, nie ma jeszcze ustalonej terminologii przykładowo, w badaniach zbiorowości wikipedystów mówi się o badaniach społeczności otwartej współpracy (open collaboration communities), ale także o Computer-Supported Collaborative Work (współpraca zbiorowa za pośrednictwem komputera) czy plemionach cyfrowych co utrudnia znacznie odnalezienie się w literaturze początkującym badaczom i badaczkom. Badania społeczności wirtualnych stanowią nowość w świecie nauk społecznych, w związku z tym są także przedmiotem żywych dyskusji i kontrowersji. Niektórzy postrzegają jakościowe badania w internecie jako coś diametralnie różnego od dotychczasowych tradycji badań jakościowych (Buchanan, 2004). Ponieważ koncentracja badań jest na awatarach, bez pewności kontaktu z żywymi osobami (a często, jak w przypadku prezentowanego przez nas podejścia, z dużą pewnością interakcji z botami) i obserwuje się wyłącznie internetowe osobowości (Schroeder i Axelsson, 2006), a także ponieważ znacząca część interakcji dotyczy środowisk wyłącznie tekstowych (Williams, 2007), niektórzy badacze chcieliby postrzegać badania internetowe jako uboższego kuzyna prawdziwych badań terenowych. Jednak założenie, jakoby interakcje internetowe były uboższe niż realne wynika zazwyczaj po prostu z ograniczonego ich postrzegania, a także z przypisywania arbitralnie większej wagi interakcjom tradycyjnym (Paccagnella, 1997). Owszem, badaczka w analizie konwersacji online z pewnością musi dostosowywać się do ich specyfiki, lecz to reguła uniwersalna, dotycząca tak samo badań społeczności Hells Angels, mieszkańców Syberii czy głuchoniemych nie ma najmniejszego związku ze stosowanym medium komunikacji. Badacze jakościowi, którzy przemyśleli uważnie kwestię etnografii internetowej przyjmują, że należy ją stosować i rozumieć jako część etnograficznej tradycji (Travers, 2009, s. 172), a etnografie wirtualne to po prostu etnografie w oczywisty sposób argument, że w tej dziedzinie, merytorycznie 7. Jakościowe metody badawcze 97

6 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym 98 i metodologicznie, dzieje się cokolwiek nowego opiera się na subiektywnym uprzywilejowaniu tradycyjnych metod badawczych (Randall et al., 2007, s. 293). Nie powinno zatem dziwić, że etnografia wirtualna przyciąga coraz więcej antropologów (Coleman, 2010). W prezentowanym podejściu traktujemy zatem nasz teren zgodnie z tradycją etnograficzną. Jednocześnie proponujemy nietypową triangulację metodologiczną, opierającą się na połączeniu opisu fenomenologicznego z badaniami neuronaukowymi (EEG, PET, fmri). Propozycję kombinacji metod jakościowych i neurkognitywistycznych na gruncie teorii poznawczej po raz pierwszy zaproponował Francisco Varela (zob.: Varela, 1991; Thompson, 2007; Rosch i Thompson, 1991; Noë, 2009; Gallagher, 2008; De Jaegher i Di Paolo, 2012, 2013). Varela wraz ze swoimi uczniami stworzył własną propozycję kognitywistyczną zwaną enaktywizmem, którą następnie uzupełnił o metodę badania doświadczenia, w tym doświadczenia interakcji społecznej, zwaną neurofenomenologią (Gallagher, 2001, 2005; Hutto, 2004; Klin et al., 2003; Thompson 2001; Gallagher, 2001, 2004; Hutto, 2004, 2007; Thompson, 2001). Enaktywizm stanowi rewizję klasycznego paradygmatu systemowo- -cybernetycznego (Zimniewicz, 1984; Ashby, 1963). Stworzony przez Varelę i jego współpracowników enaktywizm traktuje umysł jako nierozdzielny od istnienia subiektywnego doświadczenia. Umysł ten jest, dodajmy, ucieleśniony i usytuowany w świecie społecznym. Varela uzupełnił swój paradygmat o narzędzie badawcze, które określił mianem neurofenomenologii (Varela, 2010). Dla Vareli zastosowanie pierwszoosobowego, fenomenologicznego wglądu odpowiednio wytrenowanych podmiotów służy do zbierania danych służących jako strategia heurystyczna dla badań nad neuronalną dynamiką świadomości. Badania te traktują o jej przyczynowej efektywności dla całego organizmu, a w szczególności dla mózgu (Varela, 1991, s ). Nie chodzi jednak tylko o pierwszoosobowe raporty fenomenologiczne, których wartość została doceniona przez wielu badaczy już wcześniej (Gallagher, 2002, s ), lecz o inkorporowanie metod pierwszoosobowych, w których podmiot podnosi w czasie poziom świadomości własnego subiektywnego doświadczenia, dostarczając tym samym bardziej wyrafinowanych oraz szczegółowych pierwszoosobowych metod opisu subiektywnego doświadczenia (Hanna i Thompson, 2003, s. 230; zob. też Varela, 1993; Depraz et al., 2003). Obecne jest tu założenie, że nie możemy badać świadomości, jeśli nie wiemy, co właściwie badamy, to jest: jeśli nie dysponujemy nietrywialną, drobnoziarnistą deskrypcją świadomego doświadczenia. Tylko taki opis może pozwolić nam przybliżyć wiedzę o doświadczaniu do wiedzy o aktywności mózgu. Pierwszoosobowe badanie świadomości, które pozwala na utworzenie opisu świadomego doświadczenia oraz jego struktury w oparciu o dobrze określone, rygorystyczne reguły musi być zgodnie z wymogami Vareli

7 połączone z trzecioosobowymi danymi pochodzącymi z neuronauki kognitywnej. Podmiot pozostaje aktywnie zaangażowany w tworzenie i opisywanie specyficznych, stabilnych fenomenalnych niezmienników subiektywnego doświadczenia. Z kolei neuronaukowiec może być prowadzony przez te pierwszoosobowe dane analizując i interpretując wielkoskalową neuronową dynamikę świadomości. (Hanna i Thompson, 2003, s. 135) Dlatego uwzględniać należy trzy obszary badań: 1. dane pierwszoosobowe pochodzące z uważnego badania doświadczenia subiektywnego, 2. modele formalne i narzędzia analityczne zaczerpnięte z teorii systemów dynamicznych, 3. dane neurofizjologiczne uzyskane na podstawie pomiarów wielkoskalowych procesów integracyjnych zachodzących w mózgu. (ibid., s ) Badania zmierzą się z problemem, na ile taki poziom interakcji jest możliwy w przypadku systemów wspomagania decyzji, asystujących pracownikom w codziennych, istotnych dla organizacji działaniach. Nie ma wątpliwości, iż komunikacja z inteligentnymi systemami będzie coraz intensywniejsza i będzie wymagała coraz większych kompetencji z obu stron. Wnikliwe badanie tego, jak interakcje te przebiegają obecnie pozwoli wychwycić wzorce interakcji, które panują między człowiekiem i technologią, a w przyszłości także je twórczo rozszerzać. Szczególny nacisk w enaktywistycznym paradygmacie badań położony jest na interakcje społeczne oraz na ich przełożenie na poznanie społeczne (social cognition). Jest ono dobrze ugruntowanym pojęciem socjologicznym mówiącym o sposobie, w jaki ludzie selekcjonują, interpretują i wykorzystują informacje potrzebne do formułowania sądów i podejmowania decyzji dotyczących świata społecznego (Fiske i Taylor, 1983, 2013; Tomasello, 1993; Jost et al., 2003; McCarthy i Wright, 2004). Na potrzeby niniejszych badań wybrane zostało enaktywistyczne podejście do poznania społecznego poprzez interakcje, rozwijane obecnie dynamicznie na niwie nauk kognitywnych (De Jaegher i Di Paolo, 2007; De Jaegher et al., 2010; De Jaegher i Froese, 2009). Jest to podejście nowe, ale czerpiące z klasycznych teorii, stanowiące rewizję systemowej teorii organizacji (Amey, 1979; Beer, 1979; Kulikowski, 1970). U jego źródeł jest postulat pogłębionych badań jakościowych (odwołanie do tradycji fenomenologicznej), sprzęganych z wynikami badań neurokognitywistycznych. Enaktywizm zakłada, iż proces interakcji społecznej, będący w istocie procesem koordynacji i dostosowania się partnerów do siebie 7. Jakościowe metody badawcze 99

8 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym nawzajem, może przybrać formę autonomiczną. Znaczy to, iż nie jest on sumą działań dwóch jednostek, ale emergentną jakością, która pozwala zrozumieć, czym w istocie jest poznanie społeczne. Autorzy (De Jaegher i Di Paolo, 2007; Froese, 2011) wprowadzają tu pojęcie wspólnego wytwarzania sensu (participatory sensemaking), które stoi u podstaw wszelkiego społecznego poznania. Stawiają sobie za cel wychwytywanie najbardziej powszechnych wzorców społecznych interakcji wielorakiego charakteru, w tym także interakcji z inteligentnymi agentami niebędącymi ludźmi (non-human agents, por. De Jaegher i Di Paolo, 2007). Opis procesu badawczego W pierwszym etapie badawczym przeprowadzane są badanie etnograficzne i z zakresu etnografii wirtualnej wytypowanych organizacji ze szczególnym naciskiem na komunikację botów z użytkownikami internetu. Analizie poddawane są interakcje internetowe pracowników, a także logi konwersacji, zarówno przeprowadzanych przez ludzi, jak i boty. Przeprowadzane są również wywiady z użytkownikami. Na drugim etapie zbierane aktualnie dane umożliwią przeprowadzenie analizy ilościowej i jakościowej w paradygmacie enaktywistycznym, wzorowanej na doświadczeniu Lynne Murray i Cowlyna Trevarthena (1985) 1. W badaniu eksperymentalnym wyodrębnimy dwie 20-osobowe grupy badawcze, z których pierwsza będzie wchodzić w interakcję z chatbotem (tekstowym oraz wizualnym), druga zaś z żywą osobą (np. przez chat oraz przez Skype a). Interakcje te zostaną ze sobą porównane pod kątem aktywności móz gowej podczas relatywnej koordynacji interakcji (personifikacja, naśladowanie, tempo wykonywania zadań, oczekiwanie na odpowiedź). Analiza konwersacyjna oraz analiza gestu pozwolą uzupełnić eksperyment o obserwacje z zakresu wymiany zdań (turn-taking), organizacji rozmowy (nawiązania, rozwinięcia, zakończenia, działań dostosowawczych i naprawczych, interpretacji odpowiedzi, a także wielopoziomowych zaburzeń komunikacyjnych) oraz ucieleśnionych praktyk społecznych, w tym ekspresji wizualnej i motorycznej. Posłużą także jako materiał uzupełniający fenomenologicznych, pierwszoosobowych opisów doświadczenia, o które poprosimy uczestników eksperymentu interakcji z chatbotem. Opisy takie muszą być należycie przygotowane, wymagają treningu w samoobserwacji i zastosowania wspólnych fenomenologicznych kategorii (wybraliśmy dwie: uwaga i wczucie), które pozwolą wydobyć uczestników z nastawienia naturalnego i sformułować uogólnione wnioski dotyczące ich doświadczeń w interakcji Badania interakcji między dwulatkami a ich matkami.

9 Inne zastosowania i warianty Etnografia wirtualna ma zastosowanie jako metoda uzupełniająca w zasadzie w niemal każdym projekcie etnograficznym, a także w coraz większym stopniu jako samodzielna metoda badawcza. Szczególnie nadaje się do badania zachowań w społecznościach, które funkcjonują głównie lub wyłącznie w internecie, a także do badania społeczności, w przypadku których tradycyjna etnografia może być problematyczna (grupy nielegalne, napiętnowane społecznie, rozproszone itp.). Badania mieszczące się w paradygmacie enaktywistycznym mogą być stosowane do badania dowolnych interakcji społecznych, przede wszystkim zaś międzyludzkich (Kyselo i Di Paolo, 2013). Badania tego typu mogą m.in. stanowić próbę odpowiedzi na co najmniej dwie kluczowe grupy tematyczne: n Jak interakcje wpływają na poznanie społeczne? Jaką rolę w nich odgrywają? n Jaka jest relacja poznania społecznego do kultury organizacyjnej? Metody badań środowisk wirtualnych w zarządzaniu humanistycznym Jeszcze kilkanaście, a nawet kilka lat temu założenie, że świat wirtualny stanowi jedynie dodatek do świata realnego, mogło mieć pewien sens. Stosowano wówczas w ograniczonym stopniu badania internetowe, np. po to, aby wzbogacić informacje pozyskane z wywiadów o specyficzny kontekst forów internetowych danej społeczności (Tucker, 2007). Obecnie podobne podejście traci rację bytu; jak zauważa Zygmunt Bauman (2007) znaczna część życia i w ogóle społecznych interakcji przeniosła się do internetu. W związku z tym badania wirtualne nie stanowią już jedynie drobnego, uzupełniającego dodatku do badań tradycyjnych, ale są niezbędnym samodzielnym polem badawczym. Zachowania wirtualne są teraz często oderwane od zachowań w świecie rzeczywistym, a jednocześnie czasowo stanowią coraz większą część ludzkich działań w ogóle. Badania jakichkolwiek grup zawodowych czy społeczności z pominięciem świata wirtualnego są w coraz większym stopniu ułomne. Zwłaszcza w zakresie zarządzania humanistycznego badania wirtualne mają ogromne znaczenie. Wynika to z kilku czynników. Przede wszystkim, zarządzanie humanistyczne kładzie ogromny nacisk na kulturowy wymiar organizacji (Koźmiński et al., 2009; Krzyworzeka i Krzyworzeka, 2011, 2012). Jednak tradycyjne badania kultury wymagają pozyskiwania zaufania rozmówców, a jednocześnie są bardzo trudne do przeprowadzenia, jeżeli chcą oni pozostać całkowicie anonimowi, także wobec badaczki/badacza. W przypadku badań wirtualnych jest to jak najbardziej możliwe, a nawet typowe a anonimowość rozmówców jest w zasadzie standardem. 7. Jakościowe metody badawcze 101

10 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym 102 Po drugie, istotną częścią świata wirtualnego jest tworzenie opowieści. Wynika to częściowo z narracyjnego charakteru interakcji opartego na tekście i niekoniecznie synchronicznego (Adamczyk, 2009). Świetnie wpisuje się jednak w typowy dla zarządzania humanistycznego przewrót narracyjny, polegający na zawierzaniu w większym stopniu opowieściom i narracjom niż abstrakcyjnym wypowiedziom (Boje, 2008; Czarniawska, 2004). Wreszcie, zarządzanie humanistyczne zorientowane jest na relacje jednostki i aktorów (także nieludzi) ze światem zewnętrznym, ale także ich odczuciami i wnętrzem (Batko, 2013). Internet w dużym stopniu stanowi platformę spontanicznej ekspresji, bez obaw przed przełożonymi, hierarchią czy konsekwencjami prawnymi (często wręcz w sposób przesadny i lekkomyślny, ponieważ duże organizacje wykorzystują ten fenomen; por. Morozov, 2012). W związku z tym, prowadzenie badań w ramach nurtu zarządzania humanistycznego w naturalny i użyteczny sposób może i powinno być uzupełniane badaniami świata wirtualnego Opis zastosowania metody Boty nazywane są agentami konwersacyjnymi, które mają prowadzić z użytkownikami internetu konwersacje celowe, określone i zdefiniowane. Zauważyliśmy jednak, iż najczęściej ludzie nie chcą z nimi konwersować na zadany temat, lecz rozmawiać na tematy, które są poza zasięgiem kompetencji botów. Rozmowa to nie tylko zakładana przez inżynierów konwersacja wymiana treści intelektualnych ozdobiona zwrotami uprzejmościowymi, ale akt ujawniający sposób myślenia, w którym zawiera się cały potencjał emocjonalnego, a więc subiektywnego stosunku autora wypowiedzi do wypowiadanego przezeń sensu. Rozmawiając, demaskujemy samych siebie, podejmujemy decyzję o uczestnictwie w czymś istotnym. Przykładowy dialog: Ja: Ile masz lat? ALICE: Zostałam aktywowana w roku Ja: Co robisz? ALICE: Rozmawiam z ludźmi w sieci. A Ty? Ja: Jestem filozofem. ALICE: Jaką dziedziną filozofii się zajmujesz? Ja: Filozofią umysłu oraz fenomenologią. ALICE: Wierzę w redukcjonizm. Ja: Wiesz, czym jest fenomenologia? ALICE: Próbowałaś szukać tej informacji w sieci?

11 Ja: Myślałam, że wiesz. ALICE: Nie wiem wszystkiego. Ja: Dlaczego nie? ALICE: Bo to nie jest część mojej osobowości. Może mnie nauczysz? Ja: Masz osobowość? ALICE: Tak, mam osobowość robotyczną. Ja: Dobrze, ALICE, dziękuję za rozmowę. ALICE: Jesteś nieśmiała? Tak, za którą? Ja: Czy jestem nieśmiała? ALICE: Myślę, że zrobiłaś duży postęp. Ja: Od kiedy? ALICE: Tego nie umiem ocenić. Ja: Myślisz, że mam problem? ALICE: Nie wiem, czy masz czy nie masz. Ja: Stwierdziłaś przecież, że jestem nieśmiała. ALICE: W którym momencie? Ja: To jakieś wariactwo. ALICE: Co w tym wariackiego? Ja: Nie jesteś w stanie odpowiedzieć na najprostsze pytanie! ALICE: Jestem w stanie zrobić co zechcę! Ja: Ale nie jesteś w stanie odpowiedzieć ALICE: To stwierdzenie jest zaledwie przypuszczeniem. Ja: Ta rozmowa nie ma sensu. ALICE: A mnie się podobała. Ja: Mówisz po polsku? ALICE: Mój botmaster nauczył mnie jedynie angielskiego. Jak się mówi cześć po polsku? Ja: Mówisz po polsku? ALICE: Chciałabym nauczyć się innych języków. Jak się mówi cześć po polsku? Ja: Cześć. ALICE: Czy cześć odnosi się jeszcze do naszej rozmowy? Ja: O Jezu ALICE: Coś się stało? Ja: Jestem zszokowana lukami w Twojej pamięci! ALICE: Czy przyjaciele określają Cię jako zszokowaną moimi lukami w pamięci? (opracowanie własne autorów) 7. Jakościowe metody badawcze Badane dotychczas osoby opisywały podobnie przebiegające konwersacje z ALICE następująco: nie raz miałem podobne konwersacje z osobami na biologicznym interfejsie, normalna rozmowa z człowiekiem z zespołem Aspergera. Nie da się zaprzeczyć, iż między chatbotem a żywym podmiotem 103

12 Metody badawcze w zarządzaniu humanistycznym 104 (człowiekiem, graczem, użytkownikiem) dochodzi do autentycznej interakcji, która bywa interakcją na poziomie człowiek człowiek. Czy ta żywa, dynamiczna interakcja jest jedynie skutkiem prostego zabiegu antropomorfizacji? Badania neurokognitywne, które przeprowadzili Robert Jan-Beun, Eveline de Vos i Cilia Wittman (2003) wskazują, iż antropomorfizacja to jedynie pierwszy stopień relacji z chatbotem. Konwersacja z chatbotem ma ich zdaniem zasadniczy wpływ nie tylko na bieżące działania konwersacyjne, ale także na pamięć. Ich eksperymentalne badania pokazywały, że kontakt z botem tekstowym ma inny wpływ na pamięć użytkownika niż kontakt ze spersonalizowanym botem posiadającym jakąś formę wizualną (obrazek, awatar). Niezależnie od tego rozróżnienia, autorzy podkreślali także, że każdy kontakt z botem ma wyraźnie wyższy wpływ na zapamiętywanie przekazywanych przez niego informacji niż przeczytanie tych samych informacji na ekranie. Doświadczenie Murray i Trevarthena dotyczące interakcji dwulatków i ich matek (1985) pokazuje, iż dwumiesięczne niemowlęta wchodzą w interakcję z matką, która ukazuje im się na ekranie telewizora i reaguje werbalnie na ich zachowania. Natomiast w przypadku odtworzonego nagrania z wypowiedzią matki pozostają niezainteresowane, a następnie płaczą. Niemowlęta wykorzystują moduł wykrywania spójności (czas reagowania etc.). Brak spójności społecznej powoduje brak zainteresowania. Interaktywny ekran nie wystarczy, ważniejsza jest bowiem rozmowa. Podobnie sprawa ma się z technologiami, zwłaszcza zaś z botami. Dopóki trwa konwersacja, człowiek może dokonywać swoistego epoché, zawieszać wiedzę, iż to tylko technologia. Kiedy przestaje ona nosić znamię rozmowy, przypominamy sobie, że po drugiej stronie nie ma osoby. Wówczas kontakt zostaje zerwany, użytkownik traci zainteresowanie chatbotem i rezygnuje z dalszej rozmowy. Można ostrożnie zakładać, iż relacja chatbota do umysłu posiada bardzo złożony charakter. Chatbot nie jawi mi się bowiem naocznie jako okno dialogowe z kilkoma linijkami tekstu odpowiedzi na zadane przez niego pytanie, lecz jako osoba. Między postrzeganiem kogoś lub czegoś jako osoby a zabiegiem antropomorfizacji jest fundamentalna różnica, która ujawnia się w charakterze naszej relacji do tego czegoś lub kogoś. Twierdzimy, iż relacja, która zawiązuje się między człowiekiem a chatbotem jest także relacją w rozumieniu więzi wzajemnego stosunku. Nie jest to stosunek sympatii, jaką mamy do lalki czy misia z dzieciństwa, lecz relacja o charakterze poznawczym, będąca skutkiem autentycznej interakcji społecznej, która kształtuje nasze poznanie społeczne, a tym samym zasadniczo wpływa na kulturę i hierarchię organizacyjną. Realizacja tego typu badań pozwala na uzupełnienie luki w badaniach typu HCI (Human-Computer Interaction), w których nie zwracano dotychczas uwagi na społeczno-poznawczy charakter interakcji między człowiekiem a systemami wspomagania decyzji w wymiarze społecznego poznania. Domi-

13 nujące podejście w rozwiniętej już dyscyplinie HCI zakładało pojedynczego pracownika pochylonego nad ekranem komputera, który wykonywał dobrze zdefiniowane zadanie (Pacey, 1999). To podejście miało redukcjonistyczne, a zarazem uniwersalistyczne aspiracje: zakładało, iż każda interakcja z komputerem przebiega tak samo (Card et al., 1983; Norman, 1988). Lekceważyło całkowicie społeczny i doświadczeniowy wymiar interakcji z technologią. Przełom w tym zakresie nastąpił m.in. dzięki przełomowej pracy Clifforda Nassa i Byrona Reevsa Media i ludzie (2000), w której zbadano wykorzystując metody psychologii społecznej i socjologii jakie są reakcje odbiorców na nowe technologie. Wymiar ten jest o tyle istotny, że przyczynia się do kształtowania nowej kultury organizacyjnej, wyznaczania nowych ról zawodowych i społecznych współpracownikom niebędącym ludźmi. Ponadto, biorąc pod uwagę postępujący stopniowo proces wprowadzania sztucznej inteligencji w strefę interakcji społecznych z ludźmi, ze szczególnym naciskiem na interakcje wirtualne w sferze zawodowej, zwłaszcza zaś w biznesie i zarządzaniu strategicznym, należy uznać przeprowadzanie takich badań za zasadne*. 7. Jakościowe metody badawcze * Rozdział monografii powstał w ramach projektu sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2012/05/E/HS4/01498.

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy Two zen e przestrzen biur socjologiczny projekt badawczy Wywiady pogłębione Storytelling OBSERWACJA UCZESTNICZĄCA Motto projektu Zadaniem etnografii, a w każdym razie jednym z zadań, jest dostarczanie,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Dwie szkoły oceny 360 stopni. Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem

Dwie szkoły oceny 360 stopni. Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem Czy stosowanie tradycyjnego podejścia do metody 360 stopni jest jedynym rozwiązaniem? Poznaj dwa podejścia do przeprowadzania procesu oceny

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE P R O G R A M Y K S Z T A Ł C E N I A S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE KRAKÓW 2015 1 Spis treści NARZĘDZIA WEB 2.0 W SEKTORZE PUBLICZNYM

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST

JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST JAKIEGO RODZAJU NAUKĄ JEST INFORMATYKA? Computer Science czy Informatyka? Computer Science czy Informatyka? RACZEJ COMPUTER SCIENCE bo: dziedzina ta zaistniała na dobre wraz z wynalezieniem komputerów

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE Załącznik nr 16 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje Nie chcemy, żeby ludzie Cię zobaczyli. Chcemy, żeby Cię zapamiętali. Jak zbudujemy Twój wizerunek w Internecie? Kompleksowa oferta działań interactive obejmuje

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

BADANIA PARTYCYPACYJNE Z UDZIAŁEM OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ A KOMUNIKACJA ALTERNATYWNA I WSPOMAGAJĄCA DR AGNIESZKA WOŁOWICZ-RUSZKOWSKA

BADANIA PARTYCYPACYJNE Z UDZIAŁEM OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ A KOMUNIKACJA ALTERNATYWNA I WSPOMAGAJĄCA DR AGNIESZKA WOŁOWICZ-RUSZKOWSKA BADANIA PARTYCYPACYJNE Z UDZIAŁEM OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ A KOMUNIKACJA ALTERNATYWNA I WSPOMAGAJĄCA DR AGNIESZKA WOŁOWICZ-RUSZKOWSKA Praktyka idee normalizacji, integracji, obywatelskiego

Bardziej szczegółowo

SPRZEDAWANIE. skuteczne techniki sprzedaży, czyli jak możesz sprzedawać więcej i efektywniej

SPRZEDAWANIE. skuteczne techniki sprzedaży, czyli jak możesz sprzedawać więcej i efektywniej Szkolenie otwarte: Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB SPRZEDAWANIE skuteczne techniki sprzedaży, czyli jak

Bardziej szczegółowo

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Struktura klastrowa M. Porter - klastry to geograficzne koncentracje wzajemnie powiązanych przedsiębiorstw, wyspecjalizowanych dostawców (w tym dostawców

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Jednostka prowadząca kierunek studiów: Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Bezpieczeństwo wewnętrzne Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6.

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. 1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. Elementy badań 7. Raport etnograficzny 8. Przykłady 9. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 WIEDZA Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie ponadlicealnym) Zaawansowana wiedza z fizyki, chemii; wyspecjalizowana

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz stylu komunikacji

Kwestionariusz stylu komunikacji Kwestionariusz stylu komunikacji Z każdego stwierdzenia wybierz jedno, które uważasz, że lepiej pasuje do twojej osobowości i zaznacz jego numer. Stwierdzenia w parach nie są przeciwstawne, przy wyborze

Bardziej szczegółowo

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas Test inteligencji emocjonalnej Wykresy i liczby 2013-08-01 Poufne Normy: Poland 2010 Niniejszy raport zawiera informacje i wskazówki pomocne przy rozwijaniu wiedzy i świadomości dotyczącej inteligencji

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku Administracja

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na studiach I stopnia dla kierunku Finanse i Rachunkowość i ich odniesienie do efektów kształcenia w obszarze nauk społecznych

Efekty kształcenia na studiach I stopnia dla kierunku Finanse i Rachunkowość i ich odniesienie do efektów kształcenia w obszarze nauk społecznych Efekty na studiach I stopnia dla kierunku Finanse i Rachunkowość i ich odniesienie do efektów w obszarze nauk Objaśnienie oznaczeń w symbolach: S obszar w zakresie nauk 1 studia pierwszego stopnia A profil

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr)

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Termin: 25.03.2017; 22.04.2017 godz. 9:00 Czas trwania 3 semestry (kwalifikacyjne) Łączna

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów psychologia należy do obszaru kształcenia nauki społeczne.

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka 1 SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Współczesne społeczeństwo jest społeczeństwem organizacji formalnych, czyli dużymi grupami wtórnymi utworzonymi z myślą o

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA. I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 1 do uchwały nr 445/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOZOFIA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta I stopień

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna Załącznik do Uchwały nr 46/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Specjalnościowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Załącznik nr 7 Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Psychologię jako kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE

ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE ORIENTACJE, METODY, PROCEDURY i TECHNIKI BADAWCZE. ORIENTACJA ORIENTACJA = zespół załoŝeń określający sposób ujmowania świata (ontologia) i sposoby jego poznawania (epistemologia) ORIENTACJA TEORETYCZNA:

Bardziej szczegółowo

Pearson Online English. Pełne zanurzenie w języku angielskim

Pearson Online English. Pełne zanurzenie w języku angielskim Pearson Online English Pełne zanurzenie w języku angielskim Czym jest Pearson Online English? Pearson Online English to wyjątkowa platforma on-line do nauki języka angielskiego, która w pełni dostosowuje

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Opis efektów kształcenia dla kierunku bezpieczeństwo narodowe I stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ KD- 6/2016 dzień drugi, część 1. Łomża, 3 listopada 2016 r. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w komunikacji z urzędem

Nowe trendy w komunikacji z urzędem Nowe trendy w komunikacji z urzędem Petent 2.0 Warszawa 03.04.2014 Arkadiusz Rybacki Inżynier Systemowy SEVENET S.A 1 Agenda Część 1 O firmie Część 2 Chat (Video Chat) Część 3 Wirtualny Asystent Część

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka angielskiego, obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny:

Kryteria oceniania z języka angielskiego, obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny: Kryteria oceniania z języka angielskiego, obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny: W każdym semestrze uczeń uzyskuje oceny cząstkowe za poszczególne umiejętności. Ocenianie ucznia przyjmuje

Bardziej szczegółowo

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia 1. Nazwa kierunku: SOCJOLOGIA 2. Stopień studiów: pierwszy 3. Profil: ogólnoakademicki 4. Obszar: nauki społeczne 5. Sylwetka absolwenta Absolwent posiada ogólną wiedzę o rodzajach struktur, więzi i instytucji

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI

STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Załącznik nr 1 do Uchwały nr /2012 Senatu UKSW z dnia 25 września 2012 r. STUDIA PODYPLOMOWE FILOZOFII I ETYKI Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu/modułu w języku polskim Komunikacja interpersonalna w praktyce antropologicznej 2. Nazwa przedmiotu/modułu w języku angielskim Interpersonal

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Badania w public relations

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. Badania w public relations Badania w public relations. Wprowadzenie. Anna Miotk Książka to pierwsza na polskim rynku pozycja, która w sposób przekrojowy, a przy tym przystępny, prezentuje najważniejsze zagadnienia związane z prowadzeniem

Bardziej szczegółowo

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem)

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem) Efekty kształcenia dla kierunku STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych Kierunek studiów: Stosunki międzynarodowe Poziom

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

Ocena 360 stopni z wykorzystaniem platformy on-line

Ocena 360 stopni z wykorzystaniem platformy on-line Ocena 360 stopni z wykorzystaniem platformy on-line Jak menedżer funkcjonuje w firmie kompleksowa informacja zwrotna Oferta usługi dla menedżerów Badanie opinii o kompetencjach menedżerów a rozwój firmy

Bardziej szczegółowo

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ Jak określa się inteligencję naturalną? Jak określa się inteligencję naturalną? Inteligencja wg psychologów to: Przyrodzona, choć rozwijana w toku dojrzewania i uczenia

Bardziej szczegółowo

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie Strona 1 z 7 Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie A. Opracowanie profilu zawodowego Wstęp Aby zapewnić osobom niepełnosprawnym lub pochodzącym z grup w niekorzystnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla menedżerskich studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) prowadzonych

Bardziej szczegółowo

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ?

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? PRZYJDŹ NA SPECJALIZACJĘ SOCJOLOGIA GOSPODARKI I INTERNETU CZEGO WAS NAUCZYMY? CZYM JEST SOCJOLOGIA GOSPODARKI Stanowi działsocjologii wykorzystujący pojęcia, teorie i metody socjologii

Bardziej szczegółowo

Treść. Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą rozwoju człowieka w cyklu życia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym,

Treść. Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą rozwoju człowieka w cyklu życia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym, Efekty kształcenia dla specjalności Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna Po ukończeniu studiów I stopnia kierunku Pedagogika specjalności Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna absolwent: Symbol efektu

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Załącznik do Uchwały nr 24/2015/2016 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 1 marca 2016 r. Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Użyte

Bardziej szczegółowo

Interpretacja danych jakościowych : metody analizy rozmowy, tekstu i. Wprowadzenie do polskiego wydania (Krzysztof Tomasz Konecki) 11

Interpretacja danych jakościowych : metody analizy rozmowy, tekstu i. Wprowadzenie do polskiego wydania (Krzysztof Tomasz Konecki) 11 Interpretacja danych jakościowych : metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji / David Silverman. wyd. 1, dodr. 3. Warszawa, 2012 Spis treści Wprowadzenie do polskiego wydania (Krzysztof Tomasz Konecki)

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo

Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo Projekt systemowy w obszarze edukacji w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program

Bardziej szczegółowo

wywiadu środowiskowego. 1

wywiadu środowiskowego. 1 1. DANE OSOBY Z KTÓRĄ PRZEPROWADZONO WYWIAD 1 Narzędzie pracy socjalnej nr 1 Wywiad Rozpoznanie sytuacji Przeznaczenie narzędzia: Etap 1 Diagnoza / Ocena Podetap 1a Rozeznanie sytuacji związanej z problemem

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach. Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek.

Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach. Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek. Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek.pl Zmiany liczby odbieranych umownych słów http://hmi.ucsd.edu/pdf/hmi_2009_consumerreport_dec9_2009.pdf

Bardziej szczegółowo

Klienci (opcjonalnie)

Klienci (opcjonalnie) CO TO JEST MYVIEW 360 LIDER I CZEMU SŁUŻY? To narzędzie do pozyskiwania informacji zwrotnej z wielu źródeł, zwanej oceną 360 stopni. Zostało zaprojektowane, aby wspierać rozwój menedżerów. Zawiera informacje

Bardziej szczegółowo

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH Schemat poznania naukowego TEORIE dedukcja PRZEWIDYWANIA Świat konstrukcji teoret Świat faktów empirycznych Budowanie teorii Sprawdzanie FAKTY FAKTY ETAPY PROCESU BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GMINY. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU GMINY. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU GMINY Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Strategia rozwoju stanowi długofalowy scenariusz rozwoju gminy. Zakłada cele i kierunki działań, a także narzędzia służące ich realizacji. Strategia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy PARTNER O WSZiC WSZiC to uczelnia, której przewodnią ideą jest hasło Profesjonalizm w sporcie. Poprzez nasze działania staramy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA. PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA.  PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI www.akademiadlamlodych.pl PODRĘCZNIK WPROWADZENIE Akademia dla Młodych to nowa inicjatywa mająca na celu wspieranie ludzi młodych w rozwijaniu umiejętności niezbędnych w ich miejscu

Bardziej szczegółowo

TRENING INTERPERSONALNY PLUS

TRENING INTERPERSONALNY PLUS Jesteśmy członkiem: Pomagamy: TRENING INTERPERSONALNY PLUS KURS PRACY NA PROCESIE GRUPOWYM Z TRENINGIEM INTERPERSONALNYM ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA KURSU....... 2 DLACZEGO WARTO?....... 3

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści Planowanie metody, ćwiczenia, czas, zasoby przestrzeń, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Ocena w jakim stopniu zostały zaspokojone

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 3 do uchwały nr 440/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Europeistyka poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

Formularz aplikacyjny NESsT. Konkurs na Przedsiębiorstwo Społeczne

Formularz aplikacyjny NESsT. Konkurs na Przedsiębiorstwo Społeczne Formularz aplikacyjny NESsT Konkurs na Przedsiębiorstwo Społeczne Str. 1 z 5 Poniższy formularz aplikacyjny przeznaczony jest dla osób indywidualnych o zdolnościach przedsiębiorczych, które są zmotywowane

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Program studiów podyplomowych z zakresu etnologii, edycja 2014/2015

Program studiów podyplomowych z zakresu etnologii, edycja 2014/2015 Program studiów podyplomowych z zakresu etnologii, edycja 2014/2015 Ogólna charakterystyka studiów podyplomowych Wydział prowadzący studia podyplomowe: Nazwa studiów podyplomowych: Nazwa studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K kierunkowe efekty kształcenia W kategoria

Bardziej szczegółowo

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE.

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE. Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE Marcin Kautsch Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Kraków,

Bardziej szczegółowo

Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice. Pisanie naukowe jest:

Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice. Pisanie naukowe jest: Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice Emilia Soroko Instytut Psychologii UAM kwiecień 2008 Pisanie naukowe jest: 1. działalnością publiczną 2. czynnością

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia.

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia. Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia. Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K kierunkowe efekty kształcenia W

Bardziej szczegółowo

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK

Kod KEK Status Kategoria Profil Kompetencja Kody OEK Kierunkowe Efekty Kształcenia Wydział: Wydział Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych Stopień: 1. (studia licencjackie) Kierunek: Europeistyka Rok semestr: 2012/13 zimowy Kod KEK Status Kategoria Profil

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA LOKALNA Krok po kroku o tym, jak się czegoś dowiedzieć i nie zwariować

DIAGNOZA LOKALNA Krok po kroku o tym, jak się czegoś dowiedzieć i nie zwariować DIAGNOZA LOKALNA Krok po kroku o tym, jak się czegoś dowiedzieć i nie zwariować Co to jest diagnoza lokalna? +Początek każdego projektu/działania, początek każdej współpracy ze społecznością lokalną +Włączenie

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Socjologia Sociology Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Celem zajęć jest dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Głównym celem studiów podyplomowych Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych jest przekazanie słuchaczom

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Monitoring mediów i Human Resources

Monitoring mediów i Human Resources Monitoring mediów i Human Resources Prezentujemy materiał, dzięki któremu dowiesz się, jak monitoring internetu i mediów tradycyjnych może wspomagać działania Human Resources w Twojej firmie. 1 Jak funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

POZYCJONOWANIE BIELSKO BIAŁA >>>WIĘCEJ<<<

POZYCJONOWANIE BIELSKO BIAŁA >>>WIĘCEJ<<< . Wszystko O Pozycjonowaniu I Marketingu. >>>POZYCJONOWANIE FIRM POZYCJONOWANIE BIELSKO BIAŁA >>>WIĘCEJ

Bardziej szczegółowo

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o Założenia ogólne 1. Nazwa kierunku studiów: Administracja 2. Nazwy specjalności kształcenia tworzonych w ramach kierunku: administracja publiczna i administracja

Bardziej szczegółowo

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015.

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015. KONSUMENCKI LIDER JAKOŚCI 2015 to ogólnopolski, promocyjny program konsumencki, prowadzony przez Redakcję Strefy Gospodarki ogólnopolskiego, niezależnego dodatku dystrybuowanego wraz z Dziennikiem Gazetą

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 6 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Rodzaje badań bezpośrednich Porównanie

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 23 października 2016 Metodologia i metoda naukowa 1 Metodologia Metodologia nauka o metodach nauki

Bardziej szczegółowo

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015.

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015. KONSUMENCKI LIDER JAKOŚCI 2015 to ogólnopolski, promocyjny program konsumencki, prowadzony przez Redakcję Strefy Gospodarki ogólnopolskiego, niezależnego dodatku dystrybuowanego wraz z Dziennikiem Gazetą

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Efekty kształcenia dla kierunku MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE - studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Forma Studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Gospodarki Międzynarodowej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Czy nauka ogranicza się do szkolnej ławy?

Czy nauka ogranicza się do szkolnej ławy? Czy nauka ogranicza się do szkolnej ławy? Nie! Mam dla Was propozycję. Cześd. Nazywam się Anna Mroczko. Studia w zakresie edukacji wczesnoszkolnej ukooczyłam na Uniwersytecie Śląskim. Jestem nauczycielem

Bardziej szczegółowo