PRZEWODNIK. Informujący o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEWODNIK. Informujący o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi"

Transkrypt

1 POWIATOWE CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLIŃCU PRZEWODNIK Informujący o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi LUBLINIEC WYDANIE DRUGIE

2 Spis treści WSTĘP... 3 OPIEKA ZDROWOTNA... 4 KIEDY MOŻNA UZYSKAĆ RENTĘ Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY?... 7 DZIAŁANIA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH... 9 RENTA SOCJALNA co to takiego? ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI ULGI I UPRAWNIENIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH KARTA PARKINGOWA ULGOWE BILETY DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA PKS I PKP ULGA PASZPORTOWA ULGA REHABILITACYJNA CERTYFIKATY DLA PSÓW PRZEWODNIKÓW, ASYSTENTÓW POCZTA, RADIO, TELEWIZJA I TELEKOMUNIKACJA MUZEA OPŁATA ULGOWA ZA WSTĘP UPRAWNIENIA PRACOWNIKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE PODEJMUJĄCE I PROWADZĄCE DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ REFUNDACJA SKŁADEK NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE OSOBOM NIEPEŁNOSPRAWNYM PROWADZĄCYM DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ I NIEPEŁNOSPRAWNYM ROLNIKOM DOTACJA NA PODJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ, ROLNICZEJ ALBO WNIESIENIE WKŁADU DO SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ DOFINANSOWANIE DO WYSOKOŚCI 50% OPROCENTOWANIA KREDYTU BANKOWEGO PORADNICTWO ZAWODOWE I AKTYWIZACJA ZAWODOWA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH REHABILITACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH WYKAZ INSTYTUCJI DZIAŁAJĄCYCH NA RZECZ OSÓB Z ZABURZENIAMI WYKAZ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH DZIAŁAJĄCYCH NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ORAZ Z ZABURZENIAMI I ZABURZENIAMI ZACHOWANIA

3 WSTĘP Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) aż 350 mln ludzi na świecie cierpi z powodu depresji. Co więcej, jest to jedna z najbardziej rozprzestrzeniających się chorób, która może dotknąć każdego z nas. Pamiętajmy zdrowie psychicznie jest nieodłączną częścią zdrowia każdego człowieka: to co uważamy za normę psychiczną, związane jest nie tylko z cechami osobowości jednostki, ale też z normami panującymi w danych środowiskach społecznych, kulturowych. Odstępstwo od normy psychicznej jest często odstępstwem od norm przyjętych przez dana społeczność. Ponadto normę psychiczną należy ujmować w relacjach dynamicznych, a nie stacjonarnych, biorąc pod uwagę, że chodzi tu m.in. o harmonijne zrównoważenie często sprzecznych tendencji wynikających z cech charakteru, temperamentu i popędów, a również czynności intelektualnych danego osobnika w celu osiągnięcia optymalnego zaspokojenia zarówno potrzeb osobniczych, jak i środowiskowych, w tym społecznych. 1 Niestety intensywność czasów w jakim żyjemy wpływa na kondycje psychiczną w coraz większym stopniu. W Polsce narasta poczucie indywidualnej słabości psychicznej i bezradności wobec zagrożeń wynikających z braku poczucia indywidualnej, ekonomicznej stabilności. 2 W związku z zaistniałą sytuacją, wzrastającymi wskaźnikami zaburzeń psychicznych przyjęto w grudniu 2010 roku Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, do którego celów należą m.in.: promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym, zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, a także rozwój badań naukowych i systemu informacji z zakresu zdrowia psychicznego. W realizację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego zaangażowane zostało: Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia i samorządy (na wszystkich szczeblach). W związku z powyższym Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Lublińcu jako jednostka organizacyjna Powiatu Lublinieckiego opracowała i realizuje Program Ochrony Zdrowia Psychicznego w Powiecie Lublinieckim, który zakłada także przygotowanie Przewodnika informującego o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Wspomniany Przewodnik to próba usystematyzowania najistotniejszych danych dotyczących ulg i uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym, osobom z zaburzeniami psychicznymi. Tymczasem wiele spośród osób z zaburzeniami psychicznymi nie stara się np. o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, będące podstawą skorzystania z wspomnianych ulg, gdyż nie wiedzą, że może być dla nich przydatne. Uzyskanie takiego uprawnienia daje wiele konkretnych korzyści. W tym właśnie celu - poprawy świadomości powstał Przewodnik, który jest niezwykle istotny dla osób cierpiących na zaburzenia psychiczne, ale także dla instytucji świadczących pomoc tej grupie osób niepełnosprawnych. 1 Korzeniowski L., Pużyński S., Encyklopedyczny słownik psychiatrii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa Heitzman J., Zagrożenia stanu zdrowia psychicznego Polaków, Nauka 4/2010,

4 OPIEKA ZDROWOTNA Opieka zdrowotna nad osobami z zaburzeniami psychicznymi jest wykonywana w ramach podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, zwłaszcza psychiatrycznej opieki zdrowotnej w formie pomocy doraźnej, ambulatoryjnej, dziennej, szpitalnej i środowiskowej oraz w domach pomocy społecznej. W celu uzyskania pomocy lekarskiej pierwszym miejscem kontaktu powinna być poradnia zdrowia psychicznego. PAMIĘTAJ!!! Poradnie zdrowia psychicznego przyjmują osoby z wszystkimi rodzajami zaburzeń psychicznych. Nie wymaga się w nich skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. PORADNIA ZDROWIA PSYCHICZNEGO Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrycznego w Lublińcu ul. Grunwaldzka Lubliniec tel PORADY PSYCHIATRYCZNE PONIEDZIAŁEK WTOREK ŚRODA CZWARTEK PIĄTEK PORADY NEUROLOGICZNE PONIEDZIAŁEK WTOREK ŚRODA --- CZWARTEK --- PIĄTEK GODZINY PRACY PORADNI ZDROWIA PSYCHICZNEGO SĄ ZGRUPOWANE W GODZINACH UDZIELANIA PORAD PSYCHIATRYCZNYCH I NEUROLOGICZNYCH. MOŻLIWOŚĆ KONTAKTU TELEFONICZNEGO: PONIEDZIAŁEK PIĄTEK Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej ZESPÓŁ PORADNI SPECJALISTYCZNYCH INTEGRA s.c. ul. K. Miarki 15H Lubliniec tel PORADNIA LECZENIA NERWIC PONIEDZIAŁEK WTOREK ŚRODA CZWARTEK PIĄTEK --- PORADNIA ZDROWIA PSYCHICZNEGO PONIEDZIAŁEK WTOREK ŚRODA CZWARTEK PIĄTEK

5 Poradnia Zdrowia Psychicznego NFZ finansuje: porady lekarza psychiatry, porady i diagnozę psychologiczną, sesje psychoterapeutyczne dla pacjentów ubezpieczonych w NFZ. Psychiatra udziela porad bez skierowania. Skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego jest wymagane do psychologa i psychoterapeuty. Pacjent obłożnie chory ma prawo do bezpłatnych wizyt domowych lekarza psychiatry, psychologa, psychoterapeuty, pielęgniarki, prac. socjalnego. W uzasadnionych sytuacjach pacjent ma prawo do bezpłatnego transportu sanitarnego. Za świadczenia udzielane na podstawie umowy nie wolno pobierać od ubezpieczonego żadnych dodatkowych opłat, chyba że taka odpłatność przewidziana jest w odrębnych przepisach. W przypadku gdy pacjent wymaga wykonania badań diagnostycznych w związku z leczeniem psychiatrycznym, skierowanie wydaje i koszty badań pokrywa lekarz psychiatra lub jednostka kierująca. Psychiatryczne lecznictwo szpitalne zorganizowane jest w szpitalach psychiatrycznych i na oddziałach psychiatrycznych przy szpitalach ogólnych. W szpitalu podczas leczenia pacjent ma zapewnione bezpłatnie niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, świadczenia z zakresu profilaktyki, leczenia, pielęgnacji i rehabilitacji, leki, w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze, świadczenia terapeutyczne (w tym psychoterapia), działania edukacyjno-konsultacyjne dla rodzin oraz inne świadczenia związane z pobytem. Transport sanitarny zgodnie z odrębnymi przepisami. PAMIĘTAJ!!! Skierowanie pacjenta do szpitala psychiatrycznego wydawane jest w dniu badania, a jego ważność wygasa po upływie 14 dni. Jego ważność ulega przedłużeniu o czas oczekiwania na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego pod warunkiem wpisania na listę oczekujących, w terminie 14 dni od dnia wystawienia skierowania. LECZENIE W WARUNKACH SZPITALNYCH skierowanie do szpitala psychiatrycznego wydaje lekarz po zbadaniu pacjenta. W nagłych przypadkach osoba z zaburzeniami psychicznymi może być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez skierowania, po osobistym jej zbadaniu przez lekarza izby przyjęć; w ramach świadczeń udzielanych w warunkach stacjonarnych świadczeniodawca zobowiązany jest zapewnić pacjentowi bezpłatne, niezbędne badania diagnostyczne, leki i wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środki pomocnicze w trakcie hospitalizacji świadczeniodawcę obowiązuje zakaz wystawiania ubezpieczonemu recept na leki, preparaty diagnostyczne, wyroby medyczne do realizacji w aptekach ogólnodostępnych; 5

6 LECZENIE W WARUNKACH SZPITALNYCH przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej pisemną zgodą; przyjęcie do szpitala psychiatrycznego osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej następuje za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego; leczenie psychiatryczne w całości jest finansowane przez NFZ. Pacjenci kierowani są na leczenie stacjonarne przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego, gabinety prywatne i na mocy postanowienia sądu. Osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. W sytuacji, gdy osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne, bądź upośledzenie umysłowe lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Na terenie Powiatu Lublinieckiego funkcjonują: Dom Pomocy Społecznej ul. Kochcicka Lubliniec tel. (34) fax. (34) Dom Pomocy Społecznej Fila w Koszęcinie ul. Dąbrówki Koszęcin tel. (34) Prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Jest placówką stacjonarną, przeznaczoną dla osób przewlekle psychicznie chorych. W Lublińcu mieszkają mężczyźni, a w filii w Koszęcinie - kobiety. 6

7 Dom Pomocy Społecznej Zameczek ul. 74-go Górnośląskiego Pułku Piechoty Lubliniec tel. (34) , tel. (34) fax. (34) Dom Pomocy Społecznej Dom Kombatanta ul. Cyrana Lubliniec tel. (34) tel. (34) fax. (34) Jest placówką stacjonarną, przeznaczoną osób przewlekle somatycznie chorych. Jest placówką stacjonarną, przeznaczoną dla młodzieży i osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1375), Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz z późn. zm.) Źródło: Program Ochrony Zdrowia Psychicznego w Powiecie Lublinieckim na lata Dane zaczerpnięto ze strony internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia Oddział w Łodzi, zakładka: Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, dostępne on line: (data dostępu: ) Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1375). KIEDY MOŻNA UZYSKAĆ RENTĘ Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY? Za osobę niezdolną do pracy uważa się: osobę, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła - w znacznym stopniu - zdolność do pracy zgodnej z posiadanym przez nią poziomem kwalifikacji. 7

8 Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który ŁĄCZNIE SPEŁNIA następujące warunki: został uznany za niezdolnego do pracy, ma wymagany - stosowny do wieku, w którym powstała niezdolność do pracy - okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych (np. ubezpieczenia, zatrudnienia) lub nieskładkowych (np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy może być zgłoszony u płatnika składek lub w innej jednostce uprawnionej do przyjmowania wniosków, a następnie przekazany do odpowiedniego organu rentowego. Wniosek może też być zgłoszony bezpośrednio w organie rentowym, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej, który zobowiązany jest wydać decyzję. Druki o ustalenie renty z tytułu niezdolności do pracy dostępne są nieodpłatnie w każdej jednostce organizacyjnej ZUS oraz na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oceny niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Lekarz orzecznik ocenia niezdolność do pracy, jej stopień a także dokonuje ustaleń dotyczących: daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji, celowości przekwalifikowania zawodowego. Niezdolność do pracy może być orzeczona na okres nie dłuższy niż 5 lat. RENTA może być: stała przysługuje osobie, której niezdolność do pracy została uznana za trwałą. okresowa przyznawana osobie, której niezdolność do pracy uznawana jest za okresową. Po upływie tego okresu ubezpieczony może wystąpić do ZUS z wnioskiem o przedłużenie prawa do renty na dalszy okres. Po upływie tego okresu ubezpieczony może wystąpić do ZUS z wnioskiem o przedłużenie prawa do renty na dalszy okres. Ewentualne kolejne prawo do renty uzależnione jest od wyniku ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej. Nie później niż na trzy miesiące przed ustaniem prawa do renty okresowej ZUS zawiadamia osobę zainteresowaną o terminie wstrzymania wypłaty oraz o warunkach przywrócenia prawa do tego świadczenia. 8

9 Jeśli ubezpieczony spełni warunki wymagane do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy i uzyska orzeczenie o celowości przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, może otrzymać rentę szkoleniową. Renta przyznawana jest na okres 6 miesięcy, nie dłużej jednak niż na okres 36 miesięcy. ZUS Inspektorat w Lublińcu ul. Oleska Lubliniec Tel.: (34) Fax.: (34) Podstawa prawna: Ustawa z dn. 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2004 r., w sprawie orzekania o niezdolności do pracy. Źródło: Dane zaczerpnięto ze strony internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zakładka: Świadczenia, dostępne on line: (data dostępu: ) Ustawa z dn. 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2004 r., w sprawie orzekania o niezdolności do pracy. DZIAŁANIA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z myślą o osobach niepełnosprawnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje takie zadania, jak: zapewnienie najwyższej jakości obsługi klientom niepełnosprawnym, usuwanie barier architektonicznych w obiektach Zakładu, upowszechnianie wiedzy dotyczącej praw osób niepełnosprawnych, prowadzenie rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej, podejmowanie działań zwiększających zatrudnienie osób niepełnosprawnych w Zakładzie, zachęcanie do odbywania staży zawodowych i praktyk studenckich w ZUS, dostosowywanie stanowisk pracy do potrzeb pracownikowi z niepełnosprawnością. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi program rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej. Celem programu jest przywrócenie zdolności do pracy osobom, które w następstwie choroby, urazu lub wypadku są zagrożone długotrwałą niezdolnością do pracy lub są nadal niezdolne do pracy, ale jednocześnie, po odbyciu rehabilitacji leczniczej, rokują odzyskanie tej zdolności. Podstawą skierowania do ośrodka rehabilitacyjnego jest orzeczenie o potrzebie rehabilitacji, wydane przez lekarza orzecznika ZUS. Orzeczenie może być wydane w następujących okolicznościach: na wniosek lekarza prowadzącego leczenie, podczas kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy, przy ustalaniu uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, 9

10 podczas orzekania o niezdolności do pracy dla celów rentowych. Rehabilitacja lecznicza w ramach prewencji rentowej prowadzona jest w systemie stacjonarnym lub ambulatoryjnym, dla następujących rodzajów schorzeń: w systemie stacjonarnym: narząd ruchu, wczesne stany pourazowe i po zabiegach artroskopowych, układ krążenia, układ oddechowy, psychosomatyka, onkologia gruczołu sutkowego, w systemie ambulatoryjnym: narząd ruchu, układ krążenia. Rehabilitacja lecznicza odbywa się na podstawie ustalonego indywidualnie programu, uwzględniającego schorzenie podstawowe i choroby współistniejące, i zawiera następujące elementy: kinezyterapię i fizykoterapię, czyli zabiegi z zakresu ciepłolecznictwa, krioterapii, magnetoi elektroterapii, leczenia ultradźwiękami, laseroterapii i rożnych form masażu, rehabilitację psychologiczną, w tym m.in. psychoedukację i treningi relaksacyjne, edukację zdrowotną. Rehabilitacja lecznicza w ośrodku trwa 24 dni, przy czym w uzasadnionych wypadkach okres ten może być skrócony lub wydłużony. Wspierając aktywizację zawodową osób niepełnosprawnych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmuje takie działania, jak: uczestnictwo w targach i giełdach pracy, w tym dla osób niepełnosprawnych, na których przedstawiane są aktualne oferty pracy, zamieszczanie w ogłoszeniach Pracownicy ZUS są przygotowani do obsługi klientów z różnymi rodzajami niepełnosprawności. W każdej jednostce ZUS jest możliwość skorzystania z pomocy osoby przeszkolonej w posługiwaniu się językiem migowym. W większości jednostek organizacyjnych ZUS funkcjonują stanowiska obsługi klienta dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wykonywane są również modernizacje obiektów, usuwające bariery architektoniczne i dostosowujące budynki Zakładu do potrzeb osób niepełnosprawnych. ZUS ma na uwadze zarówno potrzeby swoich klientów, jak i niepełnosprawnych pracowników. o naborze na wolne stanowiska pracy adnotacji zachęcającej osoby niepełnosprawne do składania aplikacji, umożliwianie osobom niepełnosprawnym zdobywania doświadczenia zawodowego poprzez odbywanie praktyk studenckich oraz staży zawodowych w ZUS, stwarzanie niepełnosprawnym pracownikom przyjaznych warunków pracy poprzez dostosowanie stanowiska pracy do rodzaju stopnia niepełnosprawności. Dla pracodawców małych i średnich przedsiębiorstw Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi szkolenia, których tematem są następujące zagadnienia: przyczyny i konsekwencje wypadków przy pracy i chorób zawodowych, obowiązki pracodawcy i ochrona prawna pracowników po wypadku przy pracy lub w związku z chorobą zawodową, możliwości i ograniczenia zawodowe osób z niepełnosprawnością, prawo a osoby z niepełnosprawnością, organizacja stanowiska pracy dla pracownika, który stał się niepełnosprawny. Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: Informator dla osób niepełnosprawnych, Warszawa

11 RENTA SOCJALNA co to takiego? Renta socjalna przysługuje osobie, która: jest pełnoletnia oraz jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: - przed ukończeniem 18. roku życia albo - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia albo - w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Renta socjalna przysługuje zatem wyłącznie osobie, która osiągnęła pełnoletność i która jest całkowicie niezdolna do pracy. Za osobę pełnoletnią uważa się osobę, która ukończyła 18 lat. Za osobę pełnoletnią uważa się również kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16 lat, a nie ukończyła 18. roku życia. Prawo do tej renty przysługuje: osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcom zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie: zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011r. Nr 264, poz. 1573), a więc m.in. w związku z zamierzonym wykonywaniem pracy lub prowadzeniem działalności gospodarczej, podjęciem lub kontynuowaniem studiów albo szkolenia zawodowego lub innymi okolicznościami uzasadniającymi ich zamieszkanie na terytorium RP, zgody na pobyt tolerowany, w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy, są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadają zezwolenie na pobyt, - jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Uwaga!!! Począwszy od 11 lipca 2013 r. renta socjalna przysługuje także osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które przebywają czasowo za granicą (np. w celu nauki, pobytu u rodziny). Renta może być przyznana na stałe - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała lub na wskazany okres - jeśli niezdolność do pracy jest czasowa. Renta socjalna nie przysługuje jednak osobie, która: ma ustalone prawo do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej, a także osobie uprawnionej do świadczenia 11

12 przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, pobiera świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, jest tymczasowo aresztowana albo odbywa karę pozbawienia wolności, ma ustalone prawo do renty rodzinnej (części renty) przez jednostkę organizacyjną Zakładu lub przez inny niż ta jednostka organ emerytalno-rentowy (np. KRUS), w wysokości przekraczającej 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczających 5 ha przeliczeniowych lub - jako współwłaściciel - ma udział w takiej nieruchomości, który przekracza 5 ha przeliczeniowych. UWAGA!!! Wyjątek od powyższej zasady dotyczy osoby, która: ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym tzw. renty uczniowskiej oraz ma ustalone prawo do renty rodzinnej, przy czym wysokość renty rodzinnej jest niższa lub równa 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jeśli osoba ta pobiera rentę rodzinną jako świadczenie wyższe lub wybrane. Organ rentowy, rozpatrując uprawnienia do renty socjalnej na wniosek takiej osoby, będzie opierał się na orzeczeniu stanowiącym podstawę do ustalenia prawa do renty. Decyzję w sprawie przyznania renty socjalnej wydaje i świadczenie to wypłaca jednostka organizacyjna Zakładu właściwa ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o rentę socjalną. ZUS Inspektorat w Lublińcu ul. Oleska Lubliniec tel. (34) fax. (34) Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U ) Źródło: Dane zaczerpnięto ze strony internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zakładka: Świadczenia, dostępne on line: (data dostępu: ) Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U ) 12

13 ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Orzeczenie o niepełnosprawności wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Powiatowe zespoły (także wojewódzkie zespoły) wydaja odpowiednio orzeczenia o: 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia; 2) stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia; 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: orzeczenia o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły 16 rok życia, legitymacje osoby niepełnosprawnej. Zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności osoby, nie wyklucza możliwości podejmowania przez tę osobę zatrudnienia, także poza zakładem pracy chronionej lub zakładem aktywizacji zawodowej. Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany, lekki. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę mającą naruszoną sprawność organizmu: 1) niezdolną do podjęcia zatrudnienia, 2) zdolną do wykonywania zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej albo w zakładzie aktywizacji zawodowej, wymagającą niezbędnej w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu zdolną do wykonywania zatrudnienia, nie wymagającą pomocy innej osoby w celu pełnienia ról społecznych. 13

14 UWAGA!!! Stopień niepełnosprawności osoby orzeka się na czas określony lub na stałe. Aby otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności należy złożyć: wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności (dla osoby do 16 roku życia) lub o stopniu niepełnosprawności (dla osoby powyżej 16 roku życia), zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (wystawione nie wcześniej niż na 30 dni przed dniem złożenia wniosku), dokumentację medyczną. Dokumenty medyczne należy złożyć w oryginałach lub uwierzytelnionych kopiach. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zmianami). Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz. U. Nr 17, poz. 162). Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328). Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności Tarnowskie Góry (powiat tarnogórski i lubliniecki) ul. Sienkiewicza 16 tel.: faks: Źródło: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). ULGI I UPRAWNIENIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH KARTA PARKINGOWA To dokument znajdujący praktyczne zastosowanie w codziennym życiu niepełnosprawnego. Ułatwia bowiem poruszanie się w przestrzeni publicznej. Karta parkingowa uprawnia bowiem do: Postoju w miejscach oznaczonych emblematem wózka inwalidzkiego i niestosowania się do 9 poniższych znaków drogowych: B-1 zakaz ruchu w obu kierunkach" 14

15 OTNEJ, B 3 zakaz ruchu pojazdów silnikowych z wyjątkiem pojazdów jednośladowych" B 3a zakaz wjazdu autobusów" B 4 zakaz wjazdu motocykli" B 10 zakaz wjazdu motorowerów" B 35 zakaz postoju" B 37 zakaz postoju w dni nieparzyste" B 38 zakaz postoju w dni parzyste" B 39 strefa ograniczonego postoju" Kartę parkingową wydaje Przewodniczący Powiatowego, Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. UWAGA!!! W razie niekorzystnego rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Postanowienie dotyczące przyznania karty parkingowej może zostać zawarte: w orzeczeniu o niepełnosprawności, w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, w orzeczeniu o wskazaniach do ulgach i uprawnieniach wraz ze wskazaniem warunków wynikających z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Podmioty uprawnione do otrzymania karty parkingowej: osoby niepełnosprawne ze znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a jednocześnie z ograniczonymi możliwościami poruszania się (m.in. osoby niewidome). Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będą mogły otrzymać kartę parkingową tylko w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem ( choroby narządu wzroku ), 05-R (upośledzenie narządu ruchu ) lub 10-N ( choroba neurologiczna ), dla osób do 16 roku życia, które nie mają w orzeczeniu określonego stopnia niepełnosprawności, warunkiem otrzymania karty parkingowej będzie ograniczona możliwość poruszania się, placówki zajmujące się zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych pozostających pod opieką tych placówek. Karta dla placówki wydawana będzie na 3 lata. 15

16 Karty będą wydawane na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jednak nie dłużej niż na 5 lat. Za bezprawne posługiwanie się kartą parkingową (np. używanie karty na osobę zmarłą ) może spotkać kara w wysokości 2 tys. zł. Karty będą zewidencjonowane w centralnej ewidencji, która będzie częścią Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Wyznaczanie liczby miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych: 1 stanowisko jeżeli liczba wszystkich miejsc wynosi 6-15; 2 stanowiska jeżeli liczba wszystkich miejsc wynosi 16-40; 3 stanowiska jeżeli liczba wszystkich miejsc wynosi ; 4% ogólnej liczby stanowisk, jeżeli liczba wszystkich miejsc wynosi więcej niż 100. Obecnie obowiązujące karty parkingowe stracą ważność 30 listopada r. Dokumenty jakie należy złożyć by otrzymać kartę: wypełniony wniosek o wydanie karty, kserokopię orzeczenia o niepełnosprawności (oryginał orzeczenia do wglądu), aktualna fotografia 1 egzemplarz (wymiar 35 mm x 45 mm), potwierdzenie uiszczenia opłaty, upoważnienie do złożenia wniosku o wydanie karty parkingowej i jej odbioru w przypadku, gdy nie jest to wnioskodawca, Opłaty: Za wydanie karty parkingowej pobiera się opłatę w kwocie 25,00 zł. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), Nowelizacja ustawy wchodzi w życie 1 lipca r. z poniższymi wyjątkami: przepis o dodatkowej karze w wysokości 2 tys. za nieuprawnione posługiwanie się kartą parkingową wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; przepis dotyczący wyznaczania miejsc parkingowych wchodzi w życie 1 września r. ; przepis dotyczący wprowadzenia centralnej ewidencji wchodzi w życie 4 stycznia 2016 r. Źródło: (data dostępu: ) ULGOWE BILETY DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA PKS I PKP Osoby niepełnosprawne korzystające z przejazdów środkami transportu PKS i PKP uprawnione są do ulg. Aby mieć prawo do zniżki, należy mieć ze sobą dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności. Od stopnia niepełnosprawności uzależniona jest wysokość zniżki. Do zniżki uprawnione są: 16

17 osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji osoby całkowicie niezdolne do pracy oraz niezdolne do samodzielnej egzystencji, w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, albo posiadające znaczny stopień niepełnosprawności, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, bądź inwalidów I grupy, jeżeli orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej nie utraciło mocy, dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne do ukończenia 24 roku życia oraz studentów dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych do 26 roku życia, opiekunowie lub przewodnicy jedna osoba pełnoletnia, a w przypadku przewodnika osoby niewidomej osoba, która ukończyła 13 lat, albo pies przewodnik. Zestawienie ulg przysługujących osobom niepełnosprawnym w podróży środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego (PKP) i autobusowego (PKS) Lp. Uprawnieni Przejazdy PKP (2 klasa) Przejazdy PKS Uwagi 1. Dzieci do lat Przewodnik lub opiekun towarzyszący w podróży osobie niewidomej albo osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji opiekun - 18 lat przewodnik 13 lat lub pies przewodnik Dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne Rodzice lub opiekunowie dzieci i młodzieży dotkniętej inwalidztwem lub niepełnosprawnej Osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji Osoby niewidome uznane za niezdolne do samodzielnej egzystencji 100% ulga pociągi osobowe, pospieszne i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe klasa 2, w klasie 1 dopłata 95 % ulga pociągi osobowe i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe Klasa 2, w klasie 1 dopłata 78% ulga pociągi osobowe, pospieszne i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe lub miesięczne imienne Klasa 2, w klasie 1 dopłata 78% ulga pociągi osobowe, pospieszne i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe Klasa 2, w klasie 1 dopłata 49% ulga pociągi osobowe, bilety jednorazowe 37 % pociągi pospieszne i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe klasa 2, w klasie 1 dopłata 93% ulga pociągi osobowe 51% ulga pociągi pospieszne i 100% ulga autobusy zwykłe i przyspieszone Bilety jednorazowe 95% ulga autobusy zwykłe, przyspieszone i pospieszne Bilety jednorazowe 78% ulga autobusy zwykłe, przyspieszone i pospieszne Bilety jednorazowe lub miesięczne imienne 78% ulga autobusy zwykłe, przyspieszone i pospieszne Bilety jednorazowe 49% ulga autobusy zwykłe 37% ulga autobusy przyspieszone i pospieszne Bilety Jednorazowe ulgi 93% autobusy zwykłe 51% ulga autobusy przyspieszone i PKS (zwykły i przyspieszony) pod warunkiem nie korzystania przez dziecko z oddzielnego miejsca do siedzenia, a jeżeli korzysta to 78% ulga Wyłącznie w ramach przejazdów celowych, których katalog zawiera ustawa np. dom-szkoła-dom Bilety jednorazowe lub miesięczne imienne 17

18 ekspresowe, IC, EC pospieszne 7. Osoby niewidome, które nie są uznane za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji 37% ulga pociągi osobowe, pospieszne i ekspresowe, IC, EC Bilety jednorazowe lub miesięczne imienne Klasa 2, w klasie 1 dopłata 37% ulga autobusy zwykłe, przyspieszone i pospieszne Bilety jednorazowe lub miesięczne imienne 8. Cywilne niewidome ofiary działań wojennych uznane za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji 78%ulga pociągi osobowe i pospieszne 78% ulga autobusy zwykłe, przyspieszone i pośpieszne Na podstawie biletów jednorazowych 9. Emeryci i renciści oraz ich współmałżonkowie, na których pobierane są zasiłki rodzinne 37% ulga pociągi osobowe, pospieszne i ekspresowe Dwa przejazdy w ciągu roku Podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 czerwca 1992r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2002r. Nr 175, poz z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 października 2002 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 179, poz z późn. zm.). Źródło: Biuletyn Informacyjny Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwiecień/maj ULGA PASZPORTOWA Ulga w opłacie za wydanie paszportu przysługuje: emerytom, rencistom, osobom niepełnosprawnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), a także współmałżonkom tych osób, pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu, osobom przebywającym w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystającym z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych, kombatantom i innym osobom, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, z późn. zm.3), osobom małoletnim do czasu podjęcia ustawowo określonego obowiązku szkolnego, uczniom i studentom. UWAGA!!! W razie zbiegu tytułów uprawniających do ulgi w opłacie za wydanie paszportu przysługuje tylko jedna ulga w opłacie. 18

19 Odbiór dokumentu paszportowego następuje osobiście, z wyjątkiem osoby małoletniej i ubezwłasnowolnionej całkowicie, dla których odbioru dokumentu paszportowego może dokonać jeden z rodziców lub ustanowionych przez sąd opiekunów. Nie pobiera się opłaty za wydanie paszportu od: osób, które w dniu złożenia wniosku o wydanie paszportu mają ukończone 70 lat, osób przebywających w domach pomocy społecznej lub w zakładach opiekuńczych albo korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych, jeżeli ich wyjazd za granicę następuje w celu długotrwałego leczenia lub w związku z koniecznością poddania się operacji, osób, które złożyły wniosek o wymianę paszportu z powodu jego wady technicznej, żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa, z wyjątkiem żołnierzy zawodowych. PAMIĘTAJ!!! Mając prawo do ulgi w opłacie za wydanie paszportu lub zwolnienie z opłaty za wydanie paszportu należy przedstawić do wglądu dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z ulgi lub dokument uprawniający do zwolnienia z opłaty. Od dnia 1 kwietnia 2013r. składanie wniosków o wydanie paszportu i odbiór dokumentów paszportowych na terenie województwa śląskiego będzie możliwe jedynie w Oddziale Paszportowym Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach lub w pięciu Terenowych Delegaturach Paszportowych w: Bielsku Białej, Bytomiu, Częstochowie, Gliwicach oraz Rybniku. Oddział Paszportowy Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach ul. Jagiellońska 25 tel. (32) infolinia paszportowa: (32) GODZINY PRACY: pon., śr., czw., pt.* wt.** * wydawanie biletów w systemie kolejkowym odbywa się do godziny 15:00, lecz ze względu na dużą liczbę klientów, system może nie wydawać biletów już przed godziną 15:00. Osoby, które nie zdążą zarejestrować się w systemie kolejkowym (pobrać biletu) - nie zostaną w danym dniu obsłużone. **wydawanie biletów w systemie kolejkowym odbywa się do godziny 17:00, lecz ze względu na dużą liczbę klientów, system może nie wydawać biletów już przed godziną 17:00. Osoby, które nie zdążą zarejestrować się w systemie kolejkowym (pobrać biletu) - nie zostaną w danym dniu obsłużone. Terenowa Delegatura Paszportowa Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Częstochowie ul. Sobieskiego 7 tel. (34) , (34) , (34) , (34) GODZINY PRACY: pon., śr., czw., wt., pt. 19

20 UWAGA!!! OBSŁUGA KLIENTÓW ODBYWA SIĘ TYLKO W GODZINACH PRACY JEDNOSTEK PASZPORTOWYCH. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2006 r., nr 143, poz ze zm.), Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. Nr 152, poz. 1026), Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie opłat za wydanie dokumentu paszportowego oraz ich zwrotu (Dz. U. Nr 25, poz. 126). Źródło: Informator Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Przewodnik osoby niepełnosprawnej, grudzień ULGA REHABILITACYJNA Będąc osobą niepełnosprawną lub posiadając na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, należy sprawdzić czy poniesione wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych uprawniają do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli tak, to można je uwzględnić przy obliczaniu podatku. OSOBA NIEPEŁNOSPRAWNA to osoba, która posiada: orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z III stopni niepełnosprawności lub decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów, orzeczenie o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997r. Nie każdy wydatek dotyczący osoby niepełnosprawnej uprawnia do odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Odliczeniu podlegają wyłącznie te wydatki poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę, które zostały wymienione OSOBA NIEPEŁNOSPRAWNA POZOSTAJĄCA NA UTRZYMANIU PODATNIKA to osoba niepełnosprawna, której roczne dochody nie przekraczają kwoty 9120zł, będąca dla podatnika: współmałżonkiem, dzieckiem własnym, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie, pasierbem, rodzicem, rodzicem współmałżonka, rodzeństwem, ojczymem, macochą, zięciem lub synową. PAMIĘTAJ!!! Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego można skorzystać tylko wtedy, gdy spełni się wszystkie warunki. Urząd Skarbowy ma prawo sprawdzić poprawność dokonanych odliczeń. poniżej (zgodnie z art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. 20

ULGA REHABILITACYJNA *

ULGA REHABILITACYJNA * ULGA REHABILITACYJNA * WYJAŚNIENIE NAJWAŻNIEJSZYCH POJĘĆ Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie wydatki na cele rehabilitacyjne

Bardziej szczegółowo

ULGA REHABILITACYJNA

ULGA REHABILITACYJNA ULGA REHABILITACYJNA www.mf.gov.pl www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów ULGA REHABILITACYJNa 1 Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez

Bardziej szczegółowo

Co musisz wiedzieć zanim skorzystasz z ulgi? 1. Kto może skorzystać z ulgi:

Co musisz wiedzieć zanim skorzystasz z ulgi? 1. Kto może skorzystać z ulgi: Będąc osobą niepełnosprawną lub mającą na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, ponosisz spore wydatki finansowe. Warto wiedzieć, czy poniesione przez Ciebie wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane

Bardziej szczegółowo

ULGA REHABILITACYJNA

ULGA REHABILITACYJNA ULGA REHABILITACYJNA Warunki uprawniające do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej: podatnik posiada status osoby niepełnosprawnej (art. 26 ust. 7d i 7g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwanej

Bardziej szczegółowo

Ulga rehabilitacyjna. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.finanse.mf.gov.pl

Ulga rehabilitacyjna. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.finanse.mf.gov.pl Ulga rehabilitacyjna Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Lorem Ulga rehabilitacyjna* ipsum dolor Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną

Bardziej szczegółowo

ULGA REHABILITACYJNA. Broszura dotyczy rozliczenia ulgi za 2010 r. www.mf.gov.pl

ULGA REHABILITACYJNA. Broszura dotyczy rozliczenia ulgi za 2010 r. www.mf.gov.pl ULGA REHABILITACYJNA Broszura dotyczy rozliczenia ulgi za 2010 r. www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów ULGA REHABILITACYJNa 1 Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną,

Bardziej szczegółowo

Ulga rehabilitacyjna. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl

Ulga rehabilitacyjna. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl Ulga rehabilitacyjna Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa www.mf.gov.pl 1 Lorem Ulga rehabilitacyjna* ipsum dolor Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę

Bardziej szczegółowo

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Pojęcie niepełnosprawności Niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia

Bardziej szczegółowo

1. Warunki stosowania ulgi rehabilitacyjnej

1. Warunki stosowania ulgi rehabilitacyjnej Wszystkie odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne przysługujące w roku podatkowym należy zsumować i odliczyć jedną kwotę, wykazując ją w załączniku PIT/O. Ulga rehabilitacyjna wynika z ustawy o podatku

Bardziej szczegółowo

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Pojęcie niepełnosprawności Niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady korzystania z ulgi rehabilitacyjnej w PIT 2011

Nowe zasady korzystania z ulgi rehabilitacyjnej w PIT 2011 Nowe zasady korzystania z ulgi rehabilitacyjnej w PIT 2011 W zeznaniu za 2011 r. podatnik ponownie ma prawo skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Dotyczy ona odliczania od dochodu kwoty wydatkowanej na cele

Bardziej szczegółowo

Zniżki na przejazdy środkami komunikacji miejskiej

Zniżki na przejazdy środkami komunikacji miejskiej Zniżki na przejazdy środkami komunikacji miejskiej Osoby niepełnosprawne korzystające z przejazdów PKS i PKP uprawnione są przy zakupie biletów do korzystania z ulg. By móc skorzystać z ulgi, trzeba mieć

Bardziej szczegółowo

POWIATOWE CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLIŃCU

POWIATOWE CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLIŃCU POWIATOWE CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLIŃCU PRZEWODNIK Informujący o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi LUBLINIEC WYDANIE

Bardziej szczegółowo

Renty z tytułu niezdolności do pracy

Renty z tytułu niezdolności do pracy I Renty z tytułu niezdolności do pracy Wiadomości ogólne Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: został uznany za niezdolnego

Bardziej szczegółowo

IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY I N F O R M A T O R

IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY I N F O R M A T O R IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY I N F O R M A T O R DOTYCZĄCY ULGI REHABILITACYJNEJ BROSZURA STANOWI JEDYNIE MATERIAŁ INFORMACYJNY. ZAINTERESOWANY WINIEN ZAPOZNAĆ SIĘ ZE STOSOWNYMI AKTUALNIE OBOWIĄZUJĄCYMI

Bardziej szczegółowo

ULGI I ODLICZENIA OD DOCHODU I OD PODATKU PRZYSŁUGUJĄCE W 2015 ROKU ZAŁĄCZNIK PIT/O I PIT/D

ULGI I ODLICZENIA OD DOCHODU I OD PODATKU PRZYSŁUGUJĄCE W 2015 ROKU ZAŁĄCZNIK PIT/O I PIT/D ULGI I ODLICZENIA OD DOCHODU I OD PODATKU PRZYSŁUGUJĄCE W 2015 ROKU ZAŁĄCZNIK PIT/O I PIT/D 1 ULGI I ODLICZENIA OD DOCHODU I OD PODATKU PRZYSŁUGUJĄCE W 2015 ROKU ZAŁĄCZNIK PIT/O I PIT/D Każda osoba, która

Bardziej szczegółowo

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI: Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie

Bardziej szczegółowo

Prawo do renty socjalnej

Prawo do renty socjalnej Prawo do renty socjalnej 1 1 Ujęcie teoretyczne Renta socjalna dotyczy problematyki dostarczenia podstawowych środków utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich własną pracą lub nabytymi świadczeniami

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym

USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 1996 Nr 100 poz. 461 USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI

POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bochni orzeka o niepełnosprawności do celów pozarentowych. Orzeczenie wydane

Bardziej szczegółowo

Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych

Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych a) Zestawienie ulg przysługujących osobom niepełnosprawnym w podróŝy środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego (PKP) i autobusowego (PKS): Lp. Uprawnieni

Bardziej szczegółowo

w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia lub

w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia lub Renta socjalna Renta socjalna jest świadczeniem przysługującym w związku z niezdolnością do pracy i jest wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Renta ma na celu zabezpieczenie bytowe, kompensując

Bardziej szczegółowo

UPRAWNIENIA DO ULGOWYCH PRZEJAZDÓW KOLEJĄ W KOMUNIKACJI KRAJOWEJ

UPRAWNIENIA DO ULGOWYCH PRZEJAZDÓW KOLEJĄ W KOMUNIKACJI KRAJOWEJ UPRAWNIENIA DO ULGOWYCH PRZEJAZDÓW KOLEJĄ W KOMUNIKACJI KRAJOWEJ L.p. UPRAWNIENI DO ULGI WYMIAR ULGI (%) Przejazdy w klasie drugiej na podstawie biletów jednorazowych imiennych miesięcznych w pociągach

Bardziej szczegółowo

- Z jakimi problemami mierzą się przedsiębiorcy z domów seniora?

- Z jakimi problemami mierzą się przedsiębiorcy z domów seniora? - Z jakimi problemami mierzą się przedsiębiorcy z domów seniora? Jacek Czernecki Centrum Seniora Droginia 1.Problem VAT a zwolnienie z podatku VAT a/ na etapie zakupu działki czy adaptacji b/ na etapie

Bardziej szczegółowo

Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych

Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych Ulgi przysługujących osobom niepełnosprawnym w podróŝy środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego (PKP) i autobusowego (PKS) Lp. Uprawnieni Przejazdy

Bardziej szczegółowo

Świadczenia pieniężne

Świadczenia pieniężne Świadczenia pieniężne Ustalenie uprawnień i przyznanie zasiłku stałego, okresowego, celowego i specjalnego zasiłku celowego: zasiłek stały: 1. Zasiłek stały przysługuje: a) pełnoletniej osobie samotnie

Bardziej szczegółowo

Lp. Uprawnieni Przejazdy PKP (2 klasa) Przejazdy PKS Uwagi 1. Dzieci do lat

Lp. Uprawnieni Przejazdy PKP (2 klasa) Przejazdy PKS Uwagi 1. Dzieci do lat Ulgi i uprawnienia osób niepełnosprawnych Zestawienie ulg przysługujących osobom niepełnosprawnym w podróży środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego (PKP) i autobusowego (PKS) Lp. Uprawnieni

Bardziej szczegółowo

Po co jest potrzebne orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności?

Po co jest potrzebne orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności? Po co jest potrzebne orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności? Orzeczenie może dawać uprawnienia do różnych świadczeń. Orzekaniem o niepełnosprawności dziecka zajmuje się Miejski

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 25 października 2002 r. (Dz. U. z dnia 29 października 2002 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 25 października 2002 r. (Dz. U. z dnia 29 października 2002 r.) Dz.U.2002.179.1495 2012.01.01 zm. Dz.U.2011.243.1444 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 25 października 2002 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania

Bardziej szczegółowo

Orzekanie do celów rentowych i pozarentowych

Orzekanie do celów rentowych i pozarentowych Orzekanie do celów rentowych i pozarentowych Orzekanie do celów pozarentowych Procedury przyznawania stopnia niepełnosprawności w Powiatowych Zespołach ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności dla potrzeb

Bardziej szczegółowo

P O W I A T S U W A L S K I

P O W I A T S U W A L S K I AKTUALNE ZASADY P O W I A T S U W A L S K I na jakich udzielane są dofinansowania osobom niepełnosprawnym ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na terenie Powiatu Suwalskiego.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ULG USTAWOWYCH:

WYKAZ ULG USTAWOWYCH: WYKAZ ULG USTAWOWYCH: Poseł lub Senator Rozporządzenie określa tryb korzystania przez posłów i senatorów z uprawnień, na terenie kraju, do bezpłatnych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

Bardziej szczegółowo

Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w biletomatach

Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w biletomatach Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w biletomatach wg stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. Lp. Uprawnieni do ulgi Wymiar ulgi (w %) w pociągach TLK wg taryfy pospiesznej EIC wg taryfy ekspresowej

Bardziej szczegółowo

Wszyscy Mamy Równe Szanse aktywizacja osób wykluczonych

Wszyscy Mamy Równe Szanse aktywizacja osób wykluczonych ULGI I UPRAWNIENIA PRZYSŁUGUJĄCE OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ MUZEA Osoby niepełnosprawne posiadające ważne orzeczenie o niepełnosprawności wraz z opiekunami mają prawo do ulgowych biletów wstępu do muzeów

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel...

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel... WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy Dane wnioskodawcy /imię i nazwisko oraz data urodzenia/ zam. tel... Dane opiekuna prawnego (w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej)

Bardziej szczegółowo

I. WAśNE TERMINY ZWIĄZANE Z ROCZNYM ROZLICZENIEM PODATKOWYM ZA 2014 ROK

I. WAśNE TERMINY ZWIĄZANE Z ROCZNYM ROZLICZENIEM PODATKOWYM ZA 2014 ROK I. WAśNE TERMINY ZWIĄZANE Z ROCZNYM ROZLICZENIEM PODATKOWYM ZA 2014 ROK Podatnicy zobowiązani są złoŝyć w urzędzie skarbowym swoje roczne rozliczenie: Do 2 lutego 2015 r. : PIT-16A karta podatkowa PIT-19A

Bardziej szczegółowo

BILETY JEDNORAZOWE 1. Ulga w wysokości 100% 1.1. W komunikacji zwykłej 1.2. W komunikacji zwykłej i pospiesznej 2. Ulga w wysokości 95 %

BILETY JEDNORAZOWE 1. Ulga w wysokości 100% 1.1. W komunikacji zwykłej 1.2. W komunikacji zwykłej i pospiesznej 2. Ulga w wysokości 95 % BILETY JEDNORAZOWE 1. Ulga w wysokości 100% 1.1. W komunikacji zwykłej 1.1.1. Dzieci w wieku do 4 lat (dokument stwierdzający wiek dziecka, a w szczególności: książeczka zdrowia dziecka, dowód osobisty

Bardziej szczegółowo

Data generacji: 2008-4-3 13:18 ID aktu: 45117928. brzmienie od 2008-03-29

Data generacji: 2008-4-3 13:18 ID aktu: 45117928. brzmienie od 2008-03-29 Data generacji: 2008-4-3 13:18 ID aktu: 45117928 brzmienie od 2008-03-29 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów

Bardziej szczegółowo

Informacja w sprawie zasad i trybu przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej

Informacja w sprawie zasad i trybu przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej Źródło: http://www.zer.msw.gov.pl/zer/informacj/archiwum/3467,informacja-w-sprawie-zasad-i-trybu-przyznawania-oraz-wypla ty-renty-socjalnej.html Wygenerowano: Wtorek, 9 lutego 2016, 11:48 Informacja w

Bardziej szczegółowo

Treść wkładki do legitymacji członka zwyczajnego i podopiecznego Polskiego Związku Niewidomych. Ulgi przysługujące niewidomym

Treść wkładki do legitymacji członka zwyczajnego i podopiecznego Polskiego Związku Niewidomych. Ulgi przysługujące niewidomym Treść wkładki do legitymacji członka zwyczajnego i podopiecznego Polskiego Związku Niewidomych Ulgi przysługujące niewidomym I. ulgi w komunikacji PKP, PKS i komunikacji miejskiej 1. 95 % zniżki - przewodnik

Bardziej szczegółowo

ULGI I UPRAWNIENIA PRZYSŁUGUJĄCE OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ

ULGI I UPRAWNIENIA PRZYSŁUGUJĄCE OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ ULGI I UPRAWNIENIA PRZYSŁUGUJĄCE OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ MUZEA Osoby niepełnosprawne (dzieci do lat 16 oraz osoby powyżej 16 r.ż. posiadający znaczny, umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności)

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 11 października 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

USTAWA z dnia 11 października 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 11 października 2002 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 181, poz. 1515. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Dz.U.02.175.1440 z póź. zm. USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu

Bardziej szczegółowo

KARTA USŁUGI. Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej. Skierowanie do Klubu Samopomocy DOMEK w Więcborku nazwa usługi

KARTA USŁUGI. Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej. Skierowanie do Klubu Samopomocy DOMEK w Więcborku nazwa usługi KARTA USŁUGI 15 numer usługi Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Więcborku Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej Skierowanie do Klubu Samopomocy DOMEK w Więcborku nazwa usługi

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 8 lipca 2013 r. Poz. 1647 UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE. z dnia 28 czerwca 2013 r.

Opole, dnia 8 lipca 2013 r. Poz. 1647 UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE. z dnia 28 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 8 lipca 2013 r. Poz. 1647 UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE z dnia 28 czerwca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia cen

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 25 października 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 25 października 2002 r. Dz.U.02.179.1495 2004.01.01 zm. Dz.U.03.220.2182 1 2005.01.13 zm. Dz.U.04.277.2752 1 2005.12.31 zm. Dz.U.05.261.2194 1 2006.08.31 zm. Dz.U.06.153.1098 1 2007.02.20 zm. Dz.U.07.23.142 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych

Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Gorący posiłek. Podstawa prawna

Gorący posiłek. Podstawa prawna Gorący posiłek Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów oraz kwot świadczeń pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Wszyscy Mamy Równe Szanse aktywizacja osób wykluczonych

Wszyscy Mamy Równe Szanse aktywizacja osób wykluczonych ULGI I UPRAWNIENIA PRZYSŁUGUJĄCE OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ MUZEA Osoby niepełnosprawne posiadające ważne orzeczenie o niepełnosprawności wraz z opiekunami mają prawo do ulgowych biletów wstępu do muzeów

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 509 ) USTAWA z dnia 26 czerwca 1974

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT ZA USŁUGI PRZEWOZOWE OSÓB W PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM NA TERENIE MIASTA BOLESŁAWIEC

TARYFA OPŁAT ZA USŁUGI PRZEWOZOWE OSÓB W PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM NA TERENIE MIASTA BOLESŁAWIEC Załącznik do uchwały Nr Rady Miasta Bolesławiec z dnia..2016 r. TARYFA OPŁAT ZA USŁUGI PRZEWOZOWE OSÓB W PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM NA TERENIE MIASTA BOLESŁAWIEC 1.Bilety papierowe do jednorazowego

Bardziej szczegółowo

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY Zasiłek chorobowy r Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem

Bardziej szczegółowo

Ulga rehabilitacyjna

Ulga rehabilitacyjna Ulga rehabilitacyjna Podatnik będący osobą niepełnosprawną i posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, który ponosi wydatki na cele rehabilitacyjne bądź na cele ułatwiające wykonywanie czynności życiowych,

Bardziej szczegółowo

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Orzeczenia o niepełnosprawności (w przypadku osób do 16 roku życia) oraz o stopniu niepełnosprawności (w przypadku

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia do zwolnień i ulg w opłatach za przejazd środkami komunikacji miejskiej zwykłej w Kórniku

Uprawnienia do zwolnień i ulg w opłatach za przejazd środkami komunikacji miejskiej zwykłej w Kórniku Załącznik nr 2 do uchwały nr XXXI/354/2013 Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 27 lutego 2013r. Uprawnienia do zwolnień i ulg w opłatach za przejazd środkami komunikacji miejskiej zwykłej w Kórniku UPRAWNIENA

Bardziej szczegółowo

OFERTA. Wykaz ulg ustawowych. Tczew, 21 stycznia 2011 r. II. TARYFA BILETOWA: a) Sobowidz-Pszczółki. 3,60 zł 105,00 zł

OFERTA. Wykaz ulg ustawowych. Tczew, 21 stycznia 2011 r. II. TARYFA BILETOWA: a) Sobowidz-Pszczółki. 3,60 zł 105,00 zł Tczew, 21 stycznia 2011 r. OFERTA II. TARYFA BILETOWA: a) Sobowidz-Pszczółki miesięczny 3,60 zł 105,00 zł b) linia 50 (relacji Tczew Gdańsk) Pasażerowie za okazaniem biletu miesięcznego obowiązującego

Bardziej szczegółowo

2. Karta parkingowa... 3. * Ulgi w komunikacji PKS i PKP *... 4. * Ulgi w komunikacji miejskiej w Jeleniej Górze*... 6

2. Karta parkingowa... 3. * Ulgi w komunikacji PKS i PKP *... 4. * Ulgi w komunikacji miejskiej w Jeleniej Górze*... 6 Spis treści 1. Dofinansowanie do zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze... 2 2. Karta parkingowa... 3 3. Legitymacja osoby niepełnosprawnej uprawnia do ulgowych

Bardziej szczegółowo

Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej

Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej Rozdział 1. System orzecznictwa o niepełnosprawności Istnieje

Bardziej szczegółowo

Magdalena Białczak. Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie ul. Lipińska 2, 01-833 Warszawa

Magdalena Białczak. Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie ul. Lipińska 2, 01-833 Warszawa Magdalena Białczak Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie ul. Lipińska 2, 01-833 Warszawa Stołeczne Centrum Osób Niepełnosprawnych ul. Gen. Andersa 5, 00-147 Warszawa tel. 22 509 71 47 fax. 22 509 71 51 http://www.scon.waw.pl/

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o zwolnieniach od opłat abonamentowych

INFORMACJA Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o zwolnieniach od opłat abonamentowych INFORMACJA Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o zwolnieniach od opłat abonamentowych I. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH 1. Osoba, która zamierza skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawców, którzy mają podpisaną umowę z NFZ, ma obowiązek przedstawić potwierdzenie prawa do

Bardziej szczegółowo

KARTA USŁUGI. Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej

KARTA USŁUGI. Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej KARTA USŁUGI 07 numer usługi Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Więcborku Dział Pomocy Środowiskowej nazwa komórki organizacyjnej Skierowanie do domu pomocy społecznej nazwa usługi 09.12.2014 r.

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia wynikające z ustawy o weteranach działań poza granicami państwa

Uprawnienia wynikające z ustawy o weteranach działań poza granicami państwa Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Środa, 21 października 2015, 11:32 Uprawnienia wynikające z ustawy o weteranach działań poza granicami państwa Uhonorowanie Dzień 29 maja ustanawia się Dniem Weterana

Bardziej szczegółowo

Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w systemie e-ic

Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w systemie e-ic Wykaz ulg ustawowych w komunikacji krajowej dostępnych w systemie e-ic wg stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. Lp. Uprawnieni do ulgi Wymiar ulgi (w %) w pociągach TLK wg taryfy pospiesznej *) EIC wg taryfy

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ORZEKANIA POZARENTOWEGO ORZEKANIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI I STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

SYSTEM ORZEKANIA POZARENTOWEGO ORZEKANIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI I STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI SYSTEM ORZEKANIA POZARENTOWEGO ORZEKANIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI I STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

Bardziej szczegółowo

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych 1. Prawo do świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia: Zgodnie z Ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr

Bardziej szczegółowo

Zasiłek okresowy. Podstawa prawna

Zasiłek okresowy. Podstawa prawna Zasiłek okresowy Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów oraz kwot świadczeń pieniężnych

Bardziej szczegółowo

ZAOPATRZENIE MEDYCZNE

ZAOPATRZENIE MEDYCZNE ZAOPATRZENIE MEDYCZNE PODKŁADY, PAMPERSY: Wraz z postępem choroby staną się nieodłącznym elementem codziennej opieki nad pacjentem. Refundacja ze środków NFZ: Konieczne jest skierowanie od lekarza (np.

Bardziej szczegółowo

Dowód ubezpieczenia. Dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. 1. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę

Dowód ubezpieczenia. Dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. 1. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę Dowód ubezpieczenia W związku z zaprzestaniem wydawania przez ZUS legitymacji ubezpieczeniowych od dnia 1 stycznia 2010 roku, NFZ przedstawia informację na temat dokumentów potwierdzających prawo do korzystania

Bardziej szczegółowo

Wykaz ulg ustawowych we wszystkich rodzajach komunikacji publicznej.

Wykaz ulg ustawowych we wszystkich rodzajach komunikacji publicznej. Ulga % Wykaz ulg ustawowych we wszystkich rodzajach komunikacji publicznej. - Nazwa ulgi 100 Poseł, senator 100 Opis ulgi / wzór dokumentu Rozporządzenie określa tryb korzystania przez posłów i senatorów

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 12 listopada 2015 r. Poz. 3343 UCHWAŁA NR XIV/124/2015 RADY MIASTA STAROGARD GDAŃSKI. z dnia 30 września 2015 r.

Gdańsk, dnia 12 listopada 2015 r. Poz. 3343 UCHWAŁA NR XIV/124/2015 RADY MIASTA STAROGARD GDAŃSKI. z dnia 30 września 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 12 listopada 2015 r. Poz. 3343 UCHWAŁA NR XIV/124/2015 RADY MIASTA STAROGARD GDAŃSKI z dnia 30 września 2015 r. w sprawie ustalenia cen biletów komunikacji

Bardziej szczegółowo

Prawa osób niepełnosprawnych

Prawa osób niepełnosprawnych Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia Prawa osób niepełnosprawnych 1 SPIS TREŚCI: Prawa osób niepełnosprawnych Jakie prawa mają osoby niepełnosprawne str.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miasta Kędzierzyn Koźle z dnia...

Uchwała Nr... Rady Miasta Kędzierzyn Koźle z dnia... Uchwała Nr... Rady Miasta Kędzierzyn Koźle z dnia... zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia cen za usługi przewozowe środkami miejskiego transportu zbiorowego, uprawnień do ulgowych i bezpłatnych przejazdów

Bardziej szczegółowo

komunikacji, w której przysługuje ulga 100 100%SG ochr.s.k zwykła pospieszna przyspieszona ekspresowa

komunikacji, w której przysługuje ulga 100 100%SG ochr.s.k zwykła pospieszna przyspieszona ekspresowa Lp. Uprawnieni do ulgi Wysokość zniżki w % Skrót ulgi Rodzaj komunikacji, w której przysługuje ulga Dokumenty poświadczające uprawnienia do ulgowych przejazdów 1 Straż Graniczna* w czasie wykonywania czynności

Bardziej szczegółowo

Zasiłek celowy. Podstawa prawna

Zasiłek celowy. Podstawa prawna Zasiłek celowy Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów oraz kwot świadczeń pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Świadczenia opiekuńcze

Świadczenia opiekuńcze -++++++++++++ Świadczenia opiekuńcze Podstawa prawna ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z póź.zm.), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 Orzekanie o niepełnosprawności...

Bardziej szczegółowo

ULGI USTAWOWE w komunikacji krajowej, w pociągach Spółki PKP Intercity dostępne w systemie e-ic

ULGI USTAWOWE w komunikacji krajowej, w pociągach Spółki PKP Intercity dostępne w systemie e-ic Wymiar ulgi w pociągach TLK wg taryfy Uprawnieni do ulgi pospiesznej, Ex, EIC, EC klasa w wagonach Lp. wg taryfy z miejscami do ekspresowej siedzenia, leżenia 1) lub sypialnych *) 2) 3) 4) Opiekun lub

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. 1. Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. 1. Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Art. 1. 1. Ustawa reguluje uprawnienia do ulgowych przejazdów

Bardziej szczegółowo

Niepełnosprawni - wiadomości ogólne

Niepełnosprawni - wiadomości ogólne Niepełnosprawni - wiadomości ogólne CZYM JEST NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I KTO O NIEJ ORZEKA? Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niepełnosprawność

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1992 Nr 54 poz. 254 USTAWA. z dnia 20 czerwca 1992 r.

Dz.U. 1992 Nr 54 poz. 254 USTAWA. z dnia 20 czerwca 1992 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 Dz.U. 1992 Nr 54 poz. 254 USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1138, z 2013 r. poz. 1421, 1650, 1863. o uprawnieniach do ulgowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE. z dnia 28 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE. z dnia 28 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXVIII/476/13 RADY MIASTA KĘDZIERZYN-KOŹLE zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia cen za usługi przewozowe środkami miejskiego transportu zbiorowego, uprawnień do ulgowych i bezpłatnych przejazdów

Bardziej szczegółowo

Moje prawa socjalne zasiłki i renty Magdalena Romańska-Ściseł

Moje prawa socjalne zasiłki i renty Magdalena Romańska-Ściseł Moje prawa socjalne zasiłki i renty Magdalena Romańska-Ściseł Osoby niepełnosprawne niezależnie od praw i ulg o charakterze powszechnym korzystają także ze szczególnych przywilejów i to w różnych aspektach

Bardziej szczegółowo

Świadczenie pieniężne lub rzeczowe na zakup posiłków lub żywności w ramach Programu,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania

Świadczenie pieniężne lub rzeczowe na zakup posiłków lub żywności w ramach Programu,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania Świadczenie pieniężne lub rzeczowe na zakup posiłków lub żywności w ramach Programu,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Statutu Związku, Zgromadzenie Związku Gmin Podkarpacka Komunikacja Samochodowa uchwala, co następuje:

Statutu Związku, Zgromadzenie Związku Gmin Podkarpacka Komunikacja Samochodowa uchwala, co następuje: UCHWAŁA nr I/ 9 /2009 ZGROMADZENIA ZWIĄZKU GMIN PODKARPACKA KOMUNIKACJA SAMOCHODOWA z dnia 31 lipca 2009 r. w sprawie ustalenia zasad odpłatności za przejazdy środkami komunikacji zbiorowej na autobusowych

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności . dnia r. (miejscowość) (miejscowość) (data) Miejsce na adnotacje urzędowe Do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Suchej Beskidzkiej ZO.71-./14 Wniosek o wydanie orzeczenia o

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko: Data urodzenia: miejsce urodzenia Numer PESEL 8 2 0 3 0 5 0 1 1 4 2

Imię i nazwisko: Data urodzenia: miejsce urodzenia Numer PESEL 8 2 0 3 0 5 0 1 1 4 2 Miejsce na adnotacje urzędowe Dokonano przeglądu wniosku: Przyjęcie wniosku. dnia: osoba: Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Grodzisku Wielkopolskim, ul. Mossego 14 PZOON.8321.1..

Bardziej szczegółowo

1. Dofinansowanie wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych

1. Dofinansowanie wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych Zmiany zawarte w projekcie ustawy z dnia 21 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw 1. Dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 20 czerwca 1992 r.

USTAWA. z dnia 20 czerwca 1992 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1138, z 2013

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyciąg z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wyciąg z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Rozdział 6 Podstawa obliczenia i wysokość podatku Art. 26. (375) 1. (376) Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 28-30

Bardziej szczegółowo

Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia

Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia Osoba niepełnosprawna zaliczana jest do jednego z trzech stopni niepełnosprawności: 1) znacznego, 2) umiarkowanego, 3) lekkiego. Orzeczenie

Bardziej szczegółowo