Recenzje i noty recenzyjne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Recenzje i noty recenzyjne"

Transkrypt

1 Recenzje i noty recenzyjne Maciej Domański Względne zakazy małżeńskie Warszawa: Wolters Kluwer 2013, ss W świetle podstawowych zasad prawa rodzinnego, takich jak zasada ochrony rodziny i zasada ochrony trwałości małżeństwa, bardzo duże znaczenie ma problematyka tzw. przeszkód małżeńskich. Pomimo to nie należy do najczęściej poruszanych w doktrynie. Warto zatem odnotować pojawienie się na rynku wydawniczym pierwszej monografii poświęconej względnym przeszkodom małżeńskim (zakazom małżeńskim). Na wstępie należy zaznaczyć, że w zakresie terminologii Autor konsekwentnie posługuje się określeniem zakazy małżeńskie zamiast terminu przeszkody małżeńskie, a swój wybór uzasadnia m.in. zachowaniem autonomii nazewnictwa w świeckim prawie rodzinnym względem prawa kanonicznego oraz adekwatnością terminu zakaz małżeński do sformułowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego 1. Pogląd ten warto odnotować przede wszystkim w kontekście ewentualnej przyszłej kodyfikacji prawa rodzinnego. Rozważania zawarte w monografii ograniczone zostały do tzw. względnych zakazów małżeńskich, tj. przypadków, w których osoba objęta przeszkodą małżeńską może zawrzeć małżeństwo za zgodą sądu. Zawężenie analizy należy ocenić jako trafne, ponieważ właśnie w tych sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera ocena podstawowych zasad prawa rodzinnego decyzja sądu służy ich ochronie i ma niejako znaczenie prewencyjne. Autor analizuje normy prawa rodzinnego w kontekście aktualnych stosunków społecznych, do których przez zastosowanie klauzul generalnych odnoszą się przepisy regulujące udzielenie przez sąd zezwolenia na zawarcie małżeństwa. Należy podkreślić, że recenzowane opracowanie ma charakter wieloaspektowy i interdyscyplinarny. Jasno określone zostały cele badawcze, a wywód został poprowadzony w sposób logiczny i przejrzysty. Oprócz metody prawno-dogmatycznej 1 W zakresie wątpliwości terminologicznych dotyczących omawianego zagadnienia por. np. J. Gajda, (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. 11, red. T. Smyczyński, Warszawa: Wyd. C. H. Beck 2009, s ; J. Winiarz, (w:) System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J. S. Piątowski, Ossolineum 1985, s

2 1 2/2014 Recenzje i noty recenzyjne posłużono się metodą empiryczną. Analiza badań aktowych (badań akt sądowych) przeprowadzonych przez Autora stanowi szczególny walor opracowania i dostarcza istotnych argumentów na rzecz prezentowanych tez. Jest też cenna dla praktyków, którzy mogą uzyskać pełną i reprezentatywną dla całego kraju informację na temat stosowania omawianych przepisów prawa rodzinnego. W książce zawarte są istotne dla wykładni norm prawnych informacje z zakresu psychiatrii i psychologii. Dla całego wywodu i wspomnianego wyżej aspektu społecznego wykładni norm prawnych oraz wniosków de lege ferenda szczególne znaczenie ma o czym niżej analiza sytuacji demograficzno-społecznej Polski w latach 60. XX w. i obecnej. Opracowanie zostało podzielone na trzy części. Pierwsza z nich poświęcona jest omówieniu modelu małżeństwa i rodziny w polskim prawie rodzinnym oraz roli względnych zakazów małżeńskich w realizacji tego modelu. Punktem wyjścia rozważań jest określenie w pierwszym rozdziale monografii funkcji względnych zakazów małżeńskich oraz sformułowanie podstawowych tez opracowania. Autor słusznie wskazuje, że najbardziej ogólnym celem ustawodawcy ( ) jest ochrona rodziny (s. 18 i 42). Jednocześnie podkreśla, że realizacja tego celu w zakresie przepisów określających możność zawarcia małżeństwa możliwa jest przede wszystkim na etapie poprzedzającym jego zawarcie. Podejmując refleksję nad skutecznością realizacji funkcji ochrony rodziny, Autor stawia tezę o fundamentalnym rozdźwięku między obowiązującymi konstrukcjami normatywnymi powstałymi w rzeczywistości lat 50. i 60. XX w. a obecną sytuacją społeczną. Wywody zawarte w kolejnych rozdziałach, oprócz bezsprzecznego waloru poznawczego, służą refleksji nad internalizacją i skutecznością analizowanych norm prawnych. Logiczną kontynuacją opisanych wyżej rozważań jest rozdział drugi monografii, który poświęcony został analizie instytucji prawa rodzinnego, służących wykluczeniu zawarcia małżeństwa sprzecznego z modelem ustawowym. Analiza ta pozwala określić, w jaki sposób mogą być realizowane w praktyce funkcje względnych zakazów małżeńskich. Warte podkreślenia jest włączenie do recenzowanej monografii omówienia często pomijanej i niedocenianej problematyki postępowania przed kierownikiem USC. Z punktu widzenia głównego przedmiotu monografii istotne są rozważania na temat składanego przez nupturientów zapewnienia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Należy zgodzić się z prezentowanym przez Autora poglądem, że obecnie ze względu na brak sankcji karnej ma ono głównie charakter odziaływania psychologicznego na nupturientów 2, oraz wnioskiem de lege ferenda o poddaniu tego oświadczenia rygorowi odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Miałoby to istotne znaczenie w przypadku przeszkody choroby psychicznej i niedorozwoju umysłowego, która w praktyce nie jest weryfikowana przez kierownika USC. Cenne są również rozważania Autora dotyczące problemu tzw. zgody ex post na 2 W tym zakresie pewnego rodzaju sankcji można by jedynie dopatrywać się w przepisach art. 20 i 21 k.r.o., które przewidując stosowanie do unieważnienia małżeństwa przepisów o rozwodzie, nakazują traktować małżonka zawierającego małżeństwo w złej wierze tak, jak winnego rozkładu małżeńskiego. W tym zakresie por. np. K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa: Wyd. C. H. Beck 2003, s. 264 i n.; odnośnie do przeszkody choroby psychicznej i oceny złej wiary por. również orzeczenie SN z 6 lutego 1981 r., IV CR 533/80, OSNCP 1981, nr 11, poz. 215, LexPolonica nr

3 Recenzje i noty recenzyjne PALESTRA zawarcie małżeństwa. W tym zakresie istotne znaczenie posiada rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego, który w przypadku zawarcia małżeństwa przez osobę dotkniętą chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym dopuścił możliwość ustalania w sprawie o unieważnienie małżeństwa (w celu ewentualnego oddalenia powództwa), czy stan zdrowia lub umysłu małżonka nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa, a więc okoliczności, które w świetle językowej wykładni art k.r.o. powinny być badane przez sąd przed zawarciem małżeństwa 3. Autor opowiedział się za wykładnią leksykalną przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i przeciwko prezentowanej w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego wykładni określanej mianem liberalnej, znajdującej wsparcie w argumentacji celowościowej. Co istotne jednak, prezentowany przez siebie pogląd o konstytutywnym znaczeniu orzeczenia sądu zezwalającego na zawarcie małżeństwa kobiecie, która nie ukończyła lat 18, osobie dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym lub powinowatemu w linii prostej, przekonująco uzasadnił również w sposób funkcjonalny (celowościowy), wskazując zasadę ochrony rodziny jako fundament wykładni omawianych norm. Część druga recenzowanego opracowania (rozdziały III V) zawiera szczegółowe omówienie poszczególnych względnych przeszkód małżeńskich wraz z prezentacją badań empirycznych oraz odwołaniem do dorobku innych nauk w omawianym przedmiocie. W ramach wywodów poświęconych przeszkodzie wieku na uwagę zasługuje krytyczna analiza nowelizacji art. 10 k.r.o., przeprowadzonej w 1998 r., zrównującej wiek uprawniający do zawarcia małżeństwa przez kobietę i mężczyznę (obniżającej granicę wieku dla mężczyzn z 21 do 18 lat). Należy zgodzić się z twierdzeniem Autora, że w noweli tej trudno odnaleźć konsekwentną i spójną myśl legislacyjną. W szczególności przekonujące są rozważania dotyczące dopuszczalności różnicowania sytuacji kobiet i mężczyzn ze względu na wiek w świetle Konstytucji RP i aktów prawa międzynarodowego (np. gdy chodzi o wiek emerytalny). W opinii Autora nowelizacja z 1998 r. była sprzeczna z tradycyjnymi założeniami o ochronnej funkcji zakazu wieku (s. 147), a argumenty przemawiające na rzecz podwyższenia wieku małżeńskiego nie zdezaktualizowały się (s. 146). Wydaje się, że ten wątek rozważań wymaga podkreślenia w kontekście ewentualnej nowelizacji przepisów prawa rodzinnego. Należy przeciwstawić się zmianom przepisów podyktowanym płytko i automatycznie rozumianą interpretacją zasady równości kobiet i mężczyzn wobec prawa. Jak już wspomniano, na podkreślenie zasługuje walor empiryczny recenzowanej monografii, w której znalazło się omówienie badań aktowych przeprowadzonych przez Autora. Gdy chodzi o postępowanie w sprawie zezwolenia na zawarcie małżeństwa kobiecie, która nie ukończyła 18 lat, wyniki tych badań przedstawiają się szczególnie interesująco w zakresie oceny przez sądy przesłanek ważnych powodów oraz dobra zakładanej rodziny, warunkujących to rozstrzygnięcie. Okazuje się, że zdecydowanie najczęściej jako ważny powód wcześniejszego zawarcia małżeństwa oceniane jest zajście przez kobietę w ciążę (78,9% zbadanych spraw), a jedynie sporadycznie (2,1%) pozostawanie w trwałym nieformalnym związku. Autor słusznie zwrócił uwagę na fakt, że jedynie w niewielkiej liczbie spraw sądy dysponowały dokumentami dotyczącymi kon- 3 Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 9 maja 2002 r., III CZP 7/02, OSNC 2003, nr

4 1 2/2014 Recenzje i noty recenzyjne tynuowania nauki przez kobietę (15,4%) lub zaświadczeniem z miejsca pracy mężczyzny (25,3%). Oznacza to, że sądy w niewielkim stopniu biorą pod uwagę perspektywę trwałości planowanego związku małżeńskiego, a głównie koncentrują się na doraźnym spełnieniu żądania uczestników postępowania, których decyzja może być przykładowo podyktowana naciskiem rodziny i otoczenia 4. W zakresie rozważań dotyczących przeszkody małżeńskiej unormowanej w art. 12 k.r.o. uwagę zwraca analiza terminologiczna dotycząca pojęć choroby psychicznej i niedorozwoju umysłowego. Wypada zgodzić się z Autorem, który krytycznie ocenia sformułowania zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, jako nieadekwatne do aktualnie stosowanych w psychiatrii, zwracając m.in. uwagę, że najważniejsze medyczne systemy klasyfikacyjne posługują się obecnie terminem zaburzenie psychiczne zamiast choroba psychiczna, a pojęcie niedorozwój umysłowy zostało zastąpione terminem upośledzenie umysłowe 5. Słusznie również zwrócono uwagę na brak w obowiązujących przepisach sprawnego mechanizmu weryfikowania występowania omawianego zakazu małżeńskiego. Ujawnienie tej przeszkody wymaga w zasadzie współdziałania samych nupturientów. Badanie aktowe wykazało na przestrzeni półtora roku (od 2008 do połowy 2009 r.) jedynie 51 postępowań (toczących się na podstawie art. 5 i 12 k.r.o.). Przeprowadzona przez Autora krótka analiza statystyczna, polegająca na porównaniu liczby tych postępowań, liczby zawartych małżeństw i zapadalności na choroby psychiczne, pozwoliła mu sformułować tezę o całkowitej niesprawności formalnego systemu mającego zapobiegać zawieraniu małżeństw przez osoby chore psychicznie i niedorozwinięte umysłowo (s. 321 monografii). Argumentów na rzecz tej tezy dostarcza również analizowane w monografii badanie aktowe, które ujawniło nieprawidłowości w interpretacji przepisów oraz przede wszystkim systemową dysfunkcjonalność omawianego zakazu małżeńskiego. Kwestią otwartą pozostaje natomiast, czy przeprowadzona krytyka unormowań prawnych powinna prowadzić do uszczelnienia systemu, czy do całkowitej likwidacji przeszkody małżeńskiej choroby psychicznej i niedorozwoju umysłowego. Wydaje się, że należy zgodzić się z Autorem, który wskazuje (popierając twierdzenie przykładami z praktyki sądowej), że założenie możliwości oceny, czy stan zdrowia psychicznego badanego nupturienta zagraża dobru małżeństwa, jest mało realne (s. 326 monografii). Rozdział V recenzowanej monografii poświęcony został zakazowi zawierania małżeństwa przez osoby pozostające w stosunku powinowactwa w linii prostej. W tym przypadku kluczowym ustaleniem dokonanym przez Autora jest znikoma doniosłość społeczna unormowania prawnego dotyczącego tej przeszkody małżeńskiej. Kolejne z omówionych w monografii badań aktowych przeprowadzonych przez Autora ujawniło zaledwie 5 spraw o zezwolenie na zawarcie małżeństwa przez powinowatych, rozpoznanych w Polsce w 2008 i pierwszej połowie 2009 r. Wszystkie one zostały szczegółowo omówione. Jak stwierdził sam Autor, znikoma liczba spraw sądowych nie pozwala na skonstruowanie modelu empirycznego postępowania o zezwolenie na zawarcie małżeństwa między powinowatymi. Skala zjawiska upoważnia jednak do postawienia 4 Na ten temat por. np. W. Stojanowska, Przeszkoda małżeńska ze względu na wiek w prawie polskim, Prawo Kanoniczne 55 (2012), nr 3, s Por. też P. H. Zimbardo, Psychologia i życie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2005, s

5 Recenzje i noty recenzyjne PALESTRA pytania o celowość utrzymywania tego zakazu w polskim prawie rodzinnym. Z całą pewnością jest to jedno z zagadnień, które rozwiązać będą musieli twórcy ewentualnej nowej kodyfikacji prawa rodzinnego, a ustalenia Autora mogą okazać się w tym zakresie niezwykle pomocne. Trzecia, ostatnia część monografii została w głównej mierze poświęcona analizie zmian sytuacji demograficzno-społecznej w Polsce w okresie tworzenia i obowiązywania omawianych regulacji prawnych. Ustalenia dokonywane przez Autora służyć mają ocenie, czy obowiązujący model normatywny małżeństwa, a w szczególności zakazy jego zawierania, nie zdezaktualizował się w wyniku tych przemian. Cennym spostrzeżeniem jest w tym zakresie zwrócenie uwagi na teorię tzw. drugiego przejścia demograficznego, które miało nastąpić na przełomie XX i XXI stulecia. Wskazane zostało wiele czynników determinujących ten proces, wśród których wymienić można spadek dzietności do poziomu niezapewniającego zastępowania pokoleń, opóźnianie decyzji o urodzeniu pierwszego dziecka, spadek liczby małżeństw i wzrost liczby rozwodów, akceptację społeczną kohabitacji i urodzeń pozamałżeńskich. Autor dokonał analizy sytuacji demograficzno-społecznej w Polsce i sformułował tezę, że przemiany zachodzące obecnie w naszym kraju odpowiadają koncepcji drugiego przejścia demograficznego. Ponieważ wymienione wyżej czynniki odpowiadające temu procesowi mają ścisły związek z założeniami aksjologicznymi stojącymi u podstaw unormowań prawa małżeńskiego, zasadne staje się pytanie o skuteczność i efektywność założonego przez ustawodawcę systemu przeszkód małżeńskich. Odpowiedzią Autora są postulaty de lege ferenda likwidacji zakazów zawierania małżeństwa przez osoby dotknięte chorobą psychiczną, niedorozwojem umysłowym oraz powinowatych w linii prostej. Wydaje się, że poważnych argumentów na rzecz zmiany obowiązujących przepisów dostarcza przede wszystkim zebrany w recenzowanym opracowaniu materiał empiryczny. Należy uznać, że recenzowana monografia M. Domańskiego stanowi bardzo dobry punkt wyjścia do podjęcia pogłębionej debaty na temat ewentualnej reformy poszczególnych instytucji prawa rodzinnego, społecznej internalizacji jego norm oraz zwiększenia ich skuteczności. Szczególny charakter prawa rodzinnego sprawia, że mając na względzie postulat jego skuteczności i adekwatności do rzeczywistości społecznej, nie należy zapominać o pozytywnej, wychowawczej funkcji przepisów prawnych 6. Dlatego ewentualne nowelizacje powinny mieć na względzie ochronę fundamentalnych wartości i zasad prawa rodzinnego. Niektóre z wymienionych wyżej przemian charakterystycznych dla teorii tzw. drugiego przejścia demograficznego (np. obniżenie dzietności) oceniane są obecnie jednoznacznie negatywnie i stanowią poważny problem społeczny, a prawo rodzinne może być jednym z wielu instrumentów stymulowania pozytywnych zmian. Wskazanie przez M. Domańskiego dysfunkcji w obowiązujących przepisach umożliwia poszukiwanie lepszych i skuteczniejszych rozwiązań prawnych, a de lege lata jak już wspomniano stanowi cenny materiał poznawczy dla praktyków i przedstawicieli doktryny. Jerzy Słyk 6 Por. np. A. Kojder, Ograniczenia skuteczności prawa, (w:) Skuteczność prawa, red. T. Giaro, Warszawa: Liber 2009, s

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. 2. Małżeństwo zostaje

Bardziej szczegółowo

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (tekst pierwotny: Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59) (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., Nr 131, poz. 788) TYTUŁ I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 9 maja 2002 r., III CZP 7/02

Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 9 maja 2002 r., III CZP 7/02 Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 9 maja 2002 r., III CZP 7/02 Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Bronisław Czech Sędzia SN Jacek Gudowski Sędzia SN Marian

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00

Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00 Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00 Sprawy unormowane przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) są sprawami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa.................................................... Wykaz skrótów................................................. str. V XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające........................... 1

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 28/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie egzekucyjnej z wniosku

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY. KODEKS RODZINNY i OPIEKUŃCZY

DZIAŁ PIERWSZY. KODEKS RODZINNY i OPIEKUŃCZY DZIAŁ PIERWSZY. KODEKS RODZINNY i OPIEKUŃCZY Rozdział I. Małżeństwo Część I. Zawarcie małżeństwa 1. Pojęcie małżeństwa. Małżeństwo jest to monogamiczny, oparty na zasadzie równouprawnienia stron, prawnie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD MAJĄTKIEM WSPÓLNYM MAŁŻONKÓW. Krzysztof Gołębiowski

ZARZĄD MAJĄTKIEM WSPÓLNYM MAŁŻONKÓW. Krzysztof Gołębiowski ZARZĄD MAJĄTKIEM WSPÓLNYM MAŁŻONKÓW Krzysztof Gołębiowski Warszawa 2012 Spis treści Wykaz skrótów / 13 Rozdział I Ustrój wspólności ustawowej i majątek wspólny małżonków / 15 1. Małżeński ustrój majątkowy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CSK 228/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 kwietnia 2013 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 5/12. Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 5/12. Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 5/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 30 marca 2012 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek w sprawie z urzędu na

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZP 107/10

Uchwała z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZP 107/10 Uchwała z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZP 107/10 Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) Sędzia SN Dariusz Zawistowski Sędzia SA Maria Szulc (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Sławomira

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 63/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 października 2013 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Bogumiła Ustjanicz Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów

Spis treści Wykaz skrótów Spis treści Wykaz skrótów... 7 Elżbieta Holewińska-Łapińska Wpływ orzecznictwa Sądu Najwyższego na praktykę sądów powszechnych w sprawach o unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej i niedorozwoju

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2009 R. I KZP 17/09

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2009 R. I KZP 17/09 POSTANOWIENIE Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2009 R. I KZP 17/09 Kuratorem sądowym w rozumieniu ustawowej definicji zawartej w art. 115 13 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r., jest lege

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 66/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 listopada 2016 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena Kowalska w

Bardziej szczegółowo

PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE. Autor: Marek Andrzejewski

PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE. Autor: Marek Andrzejewski PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE Autor: Marek Andrzejewski Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające 1.Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa I. Pojęcie prawa rodzinnego II. Prawo opiekuńcze III. Prawo

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II. SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa do wydania Piątego... XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa... 3 I. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Zbieg art i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda

Zbieg art i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda Zbieg art. 446 4 i art. 448 w zw. z art. 24 k.c. - uwagi de lege lata i de lege ferenda dr Maciej Jakub Zieliński Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego RP Zagadnienia problemowe 1. Czy członkowie rodziny

Bardziej szczegółowo

USTAWA. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie innych ustaw 1

USTAWA. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie innych ustaw 1 USTAWA z dnia o zmianie ustawy Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie innych ustaw 1 Art. 1. W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt II UZ 18/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 czerwca 2012 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku M. R.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dn. 21 października 2010 r., III CZP 107/10

Uchwała z dn. 21 października 2010 r., III CZP 107/10 Uchwała z dn. 21 października 2010 r., III CZP 107/10 SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski SSA Maria Szulc (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Sławomira P. przy

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Joanny

Bardziej szczegółowo

Prawo do zawarcia małżeństwa przez osoby z zaburzeniami psychicznymi

Prawo do zawarcia małżeństwa przez osoby z zaburzeniami psychicznymi Inga Markiewicz Klinika Psychiatrii Sądowej IPiN Prawo do zawarcia małżeństwa przez osoby z zaburzeniami psychicznymi Kazus Katarzyny B. Urzędnik z u.s.c. Praga-Północ w Warszawie odmówił udzielenia ślubu,

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08

Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08 Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) Sędzia SN Marian Kocon (sprawozdawca) Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu

Bardziej szczegółowo

PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE. Autor: Tadeusz Smyczyński

PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE. Autor: Tadeusz Smyczyński PRAWO RODZINNE I OPIEKUŃCZE Autor: Tadeusz Smyczyński Wprowadzenie ő 1. Rodzina jako zjawisko społeczne i prawne rodziny i jej funkcje 2. Funkcje rodziny II. Powstanie rodziny III. Skład rodziny IV. Więzi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 19/13. Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 19/13. Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 19/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi dłużniczki M.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 46/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Karol Weitz

POSTANOWIENIE. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Karol Weitz Sygn. akt III CSK 140/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 stycznia 2015 r. SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku M. W. przy

Bardziej szczegółowo

WZGLĘDNE ZAKAZY MAŁŻEŃSKIE. Maciej Domański

WZGLĘDNE ZAKAZY MAŁŻEŃSKIE. Maciej Domański WZGLĘDNE ZAKAZY MAŁŻEŃSKIE Maciej Domański Warszawa 2013 Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Marzena Molatta Opracowanie redakcyjne Anna Krzesz Łamanie

Bardziej szczegółowo

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Postanowienie z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Przewodniczący: Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (spr.). Sędziowie SN: Iwona Koper, Zbigniew Kwaśniewski. Protokolant: Bożena Nowicka. Sąd

Bardziej szczegółowo

Konstytucja w orzecznictwie sądów administracyjnych Autor: J. Wegner-Kowalska, Toruń 2013, ss. 366.

Konstytucja w orzecznictwie sądów administracyjnych Autor: J. Wegner-Kowalska, Toruń 2013, ss. 366. B. RECENZJE Konstytucja w orzecznictwie sądów administracyjnych Autor: J. Wegner-Kowalska, Toruń 2013, ss. 366. Na rynku wydawniczym w 2013 roku ukazała się niezwykle interesująca pozycja Joanny Wegner-Kowalskiej

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE III CZP 22/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z wniosku [ ] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wpis zmian na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Rejonowego. Czy w przypadku

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13 Id: 20382 [S]posób doręczenia określony w art. 1160 k.p.c., należy stosować także do wyroków sądów polubownych. ( ) [B]rak dostatecznych podstaw, aby przez pisemne zawiadomienie, o którym mowa w art. 1160

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSA Barbara Trębska (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSA Barbara Trębska (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 92/09 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 listopada 2009 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSA Barbara Trębska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 35/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 czerwca 2008 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z urzędu J.

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Wytoczenie powództwa przez prokuratora w sprawach cywilnych w świetle obowiązującego Kodeksu postępowania cywilnego Uwagi wprowa

Rozdział II. Wytoczenie powództwa przez prokuratora w sprawach cywilnych w świetle obowiązującego Kodeksu postępowania cywilnego Uwagi wprowa Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wstęp... 1 1. Cel i zakres ujęcia tematu... 1 2. Metodologia badań własnych... 2 3. Struktura pracy... 5 Rozdział I. Geneza i ewolucja legitymacji prokuratora do wytoczenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 29/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 16 maja 2008 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 109/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 listopada 2008 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 lipca 2011 r. I PK 15/11

Wyrok z dnia 5 lipca 2011 r. I PK 15/11 Wyrok z dnia 5 lipca 2011 r. I PK 15/11 Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy w wieku przedemerytalnym (art. 39 k.p.) przysługuje pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 1. 2. Prawne definicje rodziny Wspieranie rodziny w świetle ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej Prawne definicje

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu dr Grzegorz Gorczyński Katedra Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UŚ Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności konspekt wykładu Bibliografia: Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 90/08

Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 90/08 Uchwała z dnia 16 października 2008 r., III CZP 90/08 Sędzia SN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Iwona Koper Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi dłużnika Samodzielnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE Sygn. akt III CZP 9/15 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie egzekucyjnej o świadczenie pieniężne, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w sprawie w przedmiocie skargi wierzyciela na czynność

Bardziej szczegółowo

Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09

Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09 Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sędzia SN Bogumiła Ustjanicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku wierzycieli

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski Sygn. akt II CSK 428/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 lutego 2015 r. SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa "P. G." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i Z. B. przeciwko

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sygn. akt III CZP 72/11 UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 czerwca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Anna Owczarek SSN Henryk

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Lublin, dnia 21 stycznia 2013 r. OPINIA PRAWNA 1. Cel opinii: Celem opinii jest określenie charakteru prawnego oraz zasad udzielania i sposobu obliczania wymiaru płatnego urlopu, przysługującego pracownikowi

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Jacek Grela (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Jacek Grela (sprawozdawca) Sygn. akt IV CSK 411/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2015 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Jacek Grela (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Dorobek naukowy Publikacje książkowe

Dorobek naukowy Publikacje książkowe Dorobek naukowy Publikacje książkowe Postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, Warszawa 1992. Postępowanie cywilne. Kompendium, Warszawa 1996 II wydanie - uaktualnione

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Sygn. akt I CZ 57/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 sierpnia 2014 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Sygn. akt III CZP 135/06 Dnia 19 stycznia 2007 r. POSTANOWIENIE

Sygn. akt III CZP 135/06 Dnia 19 stycznia 2007 r. POSTANOWIENIE Sygn. akt III CZP 135/06 Dnia 19 stycznia 2007 r. POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) Protokolant Iwona

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Kazimierz Zawada

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Kazimierz Zawada Sygn. akt III CZP 62/05 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 września 2005 r. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Kazimierz Zawada w sprawie

Bardziej szczegółowo

Marcin Kłoda Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego. Palestra 43/11(503), 20-28

Marcin Kłoda Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego. Palestra 43/11(503), 20-28 Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego Palestra 43/11(503), 20-28 1999 IWybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego 1. Uwagi ogólne Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE III CZP 46/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z wniosku Andrzeja S. przy udziale notariusza Iwony K. w przedmiocie odmowy dokonania czynności notarialnej na skutek zażalenia wnioskodawcy z dnia 2 listopada

Bardziej szczegółowo

Wada postępowania o udzielenie zamówienia przegląd orzecznictwa. Wpisany przez Katarzyna Gałczyńska-Lisik

Wada postępowania o udzielenie zamówienia przegląd orzecznictwa. Wpisany przez Katarzyna Gałczyńska-Lisik Do tego rodzaju wad Sąd Okręgowy w Warszawie zaliczył błędne ustalenie zasad punktacji, która nie uwzględniała sposobu wyboru oferty, gdy dwie lub więcej z nich miały taką samą liczbę punktów. Jedną z

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 48/10. Dnia 16 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 48/10. Dnia 16 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 48/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 16 września 2010 r. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Józef Frąckowiak w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Część I. Małżeństwo. Rozdział 1. Zawarcie małżeństwa

Część I. Małżeństwo. Rozdział 1. Zawarcie małżeństwa Część I. Małżeństwo Rozdział 1. Zawarcie małżeństwa 1. Pojęcie małżeństwa. Małżeństwo jest to związek mężczyzny i kobiety: monogamiczny, oparty na zasadzie równouprawnienia stron, prawnie doniosły, zawarty

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 7 października 2008 r., III CZP 95/08

Uchwała z dnia 7 października 2008 r., III CZP 95/08 Uchwała z dnia 7 października 2008 r., III CZP 95/08 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... XI XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach... Wstęp... XIII Wykaz skrótów...

Spis treści. Notki o autorach... Wstęp... XIII Wykaz skrótów... Notki o autorach... Wstęp... XIII Wykaz skrótów... Zagadnienie 1. Zawarcie małżeństwa... 1 1.1. Zawarcie małżeństwa przed kierownikiem USC... 2 1.1.1. Przesłanki zawarcia małżeństwa... 2 1.1.2. Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 110/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 marca 2017 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska Protokolant Bożena Kowalska

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie Sygn. akt III CZP 137/13 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę w przedmiocie zawieszenia postępowania na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 października 2013 r. Czy w wypadku

Bardziej szczegółowo

Mirosław Kosek Przeszkody małżeńskie w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 55/3, 107-120

Mirosław Kosek Przeszkody małżeńskie w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 55/3, 107-120 Mirosław Kosek Przeszkody małżeńskie w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 55/3, 107-120 2012 Prawo Kanoniczne 55(2012) nr 3 KS. MIROSŁAW KOSEK Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 19/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 16 maja 2012 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Fundacji

Bardziej szczegółowo

Kodeks rodzinny i opiekuńczy Prawo o aktach stanu cywilnego

Kodeks rodzinny i opiekuńczy Prawo o aktach stanu cywilnego Kodeks rodzinny i opiekuńczy Prawo o aktach stanu cywilnego TEKSTY USTAW 6. WYDANIE Kodeks rodzinny i opiekuńczy Prawo o aktach stanu cywilnego TEKSTY USTAW Zamów książkę w księgarni internetowej 6. WYDANIE

Bardziej szczegółowo

J(CU. Pan Jacek Cichocki Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

J(CU. Pan Jacek Cichocki Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 3 a i. * /< / I.511.4.2014.AJK rp J(CU. Pan Jacek Cichocki Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów i

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13 Spis treści Wstęp... 9 Wykaz skrótów... 13 Rozdział 1. Polski model dostępu do informacji w administracji publicznej. Zagadnienia ogólne (Grzegorz Rydlewski)... 14 1.1. Doktrynalne i normatywne aspekty

Bardziej szczegółowo

Zawarcie małżeństwa. Zagadnienie 1. Zapamiętaj:

Zawarcie małżeństwa. Zagadnienie 1. Zapamiętaj: Zagadnienie 1 Zawarcie małżeństwa Zapamiętaj: Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem USC oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Jolanty G. o wznowienie

Bardziej szczegółowo

Magdalena Rzewuska Glosa do wyroku SN z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. IV CSK 240. Studia Prawnoustrojowe nr 28,

Magdalena Rzewuska Glosa do wyroku SN z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. IV CSK 240. Studia Prawnoustrojowe nr 28, Magdalena Rzewuska Glosa do wyroku SN z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. IV CSK 240 Studia Prawnoustrojowe nr 28, 391-395 2015 UWM Studia Prawnoustrojowe 28 2015 Glosa do wyroku SN z dnia 22 lutego 2012 r.,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały.

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały. Sygn. akt III CZP 78/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 29 października 2009 r. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 71/11. Sędzia SN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)

Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 71/11. Sędzia SN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) Uchwała z dnia 25 listopada 2011 r., III CZP 71/11 Sędzia SN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Marta Romańska Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Teresy

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 4 października 2001 r., I CKN 402/00

Postanowienie z dnia 4 października 2001 r., I CKN 402/00 Postanowienie z dnia 4 października 2001 r., I CKN 402/00 Gospodarstwo rolne przekazane na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność karna lekarza

Odpowiedzialność karna lekarza Sławomir Turkowski Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności karnej Warszawa 2012 2 Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości Marek Michalak Pan ZSRI5OO42O 14/KW Praw Dziecka brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców, proszę działań legislacyjnych. mających na celu zabezpieczenie praw i dobra dzieci w tym

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 55/11. Dnia 20 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 55/11. Dnia 20 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 55/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 października 2011 r. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Grzegorz Misiurek w sprawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 48/07 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 czerwca 2007 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 12 października 2001 r., V CKN 631/00

Wyrok z dnia 12 października 2001 r., V CKN 631/00 Wyrok z dnia 12 października 2001 r., V CKN 631/00 Ukryta pod pozorną darowizną umowa sprzedaży nieruchomości nie czyni zadość wymaganiu formy aktu notarialnego (art. 158 zdanie pierwsze k.c.) dla umowy

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: dr Justyna Stadniczeńko Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg dłużniczki Beaty

Bardziej szczegółowo

KRO PASC. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Prawo o aktach stanu cywilnego. Zamów książkę w księgarni internetowej. Stan prawny: luty 2015 roku 3.

KRO PASC. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Prawo o aktach stanu cywilnego. Zamów książkę w księgarni internetowej. Stan prawny: luty 2015 roku 3. KRO Kodeks rodzinny i opiekuńczy PASC Prawo o aktach stanu cywilnego Stan prawny: luty 2015 roku Zamów książkę w księgarni internetowej 3. WYDANIE Stan prawny na 2 lutego 2015 r. Wydawca: Małgorzata Stańczak

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 14 kwietnia 2000 r. II UKN 513/99

Wyrok z dnia 14 kwietnia 2000 r. II UKN 513/99 Wyrok z dnia 14 kwietnia 2000 r. II UKN 513/99 Zasiłek chorobowy nie przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy w warunkach określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08

Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08 Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian Sędzia SN Jan Górowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Sylwii

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 30/15. Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 30/15. Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CZP 30/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 czerwca 2015 r. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Marta Romańska Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 223/14. Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 223/14. Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt I CSK 223/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 stycznia 2015 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 66/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 listopada 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Grzegorz Misiurek Protokolant Bożena Kowalska w

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11

Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11 Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote Sędzia SA Roman Dziczek (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej

Bardziej szczegółowo

Wykaz Formularzy i Aneksów

Wykaz Formularzy i Aneksów Wykaz Formularzy i Aneksów FORMULARZ 01 Wyznanie wiary przed objęciem urzędu kościelnego.................. 17 FORMULARZ 02 Przysięga wierności przy objęciu urzędu kościelnego.................. 18 FORMULARZ

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 1. Sąd może sprawdzić spełnianie przez radcę prawnego warunku pozwalającego na zastępowanie osób fizycznych, polegającego na wykonywaniu zawodu w kancelarii

Bardziej szczegółowo