PODSTAWY INFORMATYKI. Storage Pamięci masowe. Dysk twardy Macierze dyskowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PODSTAWY INFORMATYKI. Storage Pamięci masowe. Dysk twardy Macierze dyskowe"

Transkrypt

1 PODSTAWY INFORMATYKI Storage Pamięci masowe Dysk twardy Macierze dyskowe 1

2 Dysk twardy Dysk twardy (hard disk drive) jeden z typów urządzeń pamięci masowej, wykorzystujących nośnik magnetyczny do przechowywania danych. Nazwa "dysk twardy" powstała w celu odróżnienia tego typu urządzeń od tzw. "dysków miękkich", czyli dyskietek (floppy disk), w których nośnik magnetyczny naniesiono na elastyczne podłoże, a nie jak w dysku twardym na sztywne. Pierwowzorem twardego dysku jest pamięć bębnowa. Pamięć bębnowa typ pamięci operacyjnej i masowej, wykorzystujący do przechowywania danych cienką warstwę magnetyczną naniesioną na powierzchnię wirującego walca. Działa podobnie jak magnetofon, zapisując dane na powierzchni wirującego bębna magnetycznego zamiast na taśmie magnetycznej. Dysk twardy Najważniejsze parametry: pojemność, szybkość transmisji danych, czas dostępu, prędkość obrotowa talerzy (obr/min.), MTBF (Mean Time Between Failures) średni czas międzyawaryjny określany na podstawie statystycznych badań niezawodności; wyliczany dla danej serii dysków. Przy jego pomocy można określić jakie jest prawdopodobieństwo uszkodzenia urządzenia przez rok użytkowania. 2

3 Historia 4 września 1956 firma IBM skonstruowała pierwszy 24- calowy dysk twardy (RAMAC 350) o pojemności 5 MB. W 1984 firma Seagate wypuściła na rynek pierwszy dysk 5.25", ST-506 o pojemności 5 MB. W 1986 został opracowany kontroler IDE (Integrated Drive Electronics). W 1987 rozpoczęła się era dysków 3.5 cala 2003 r.: dysk twardy w typowym stanowisku pracy mógł zgromadzić od 60 do 500 GB danych, obracać się z prędkością 5400 do obrotów na minutę. W wydajnych serwerach i stacjach roboczych stosowane były dyski SCSI o prędkościach obrotowych na poziomie obrotów na minutę. Historia - cd. W 2006 dzięki technologii zapisu prostopadłego możliwe jest przetrzymywanie na dysku ponad 1 TB danych. Standardem staje się złącze SATA i SAS oraz technologia optymalizacji odczytu NCQ. Moda na pamięci USB. W 2008 pojawiły się dyski SSD. Na początku technologia ta była bagatelizowana przez dużych graczy (np. Western Digital). Na początku 2009 wyprodukowane zostały dyski o pojemność 2 TB. Pojawiły się wersje dysków Green, czyli ekologicznych o dynamicznej zmianie prędkości obrotowych. Rozwijany jest standard SATA 3 na potrzeby dysków SSD. W październiku 2010 Western Digital wyprodukowała dysk twardy Caviar Green o pojemności 3 TB 3

4 NCQ (Native Command Queuing) Sposób optymalizacji pracy dysku twardego polegający na zmianie kolejności zadań zapisu i odczytu podczas współpracy kontrolera i dysku, tak aby zadania były wykonywane przy minimalnej liczbie skoków głowic dysku. Pozwala to uzyskać większą wydajność podczas dużych obciążeń, zmniejszając przy okazji mechaniczne zużycie dysku. Dysk twardy z NCQ nie używa tego trybu, jeśli kontroler sprzętowy lub sterownik kontrolera nie obsługują NCQ. Kontrolery sprzętowe SATA II standardowo obsługują NCQ. Microsoft Windows XP wymaga instalacji odpowiedniego sterownika obsługi NCQ, natomiast systemy Windows Vista i późniejsze obsługują NCQ natywnie. Budowa dysku twardego Dysk składa się z zamkniętego w obudowie, wirującego talerza (dysku) lub zespołu talerzy, wykonanych najczęściej ze stopów aluminium, o wypolerowanej powierzchni pokrytej nośnikiem magnetycznym (grubości kilku mikrometrów) oraz z głowic elektromagnetycznych umożliwiających zapis i odczyt danych. Na każdą powierzchnię talerza dysku przypada po jednej głowicy odczytu i zapisu. Głowice są umieszczone na elastycznych ramionach i w stanie spoczynku stykają się z talerzem blisko osi, w czasie pracy unoszą się, a ich odległość nad talerzem jest stabilizowana dzięki sile aerodynamicznej powstałej w wyniku szybkich obrotów talerza. 4

5 Budowa dysku twardego Ścieżki tworzą cylinder 5

6 6

7 Budowa dysku twardego Pierwsze konstrukcje były wyposażone w silnik krokowy. Wzrost liczby cylindrów na dysku oraz konieczność zwiększenia szybkości dysków wymusił wprowadzenie innych rozwiązań. Najpopularniejszym obecnie jest tzw. voice coil, czyli cewka, wzorowana na układzie magnetodynamicznym stosowanym w głośnikach. Voice coil Cewka umieszczona w silnym polu magnetycznym porusza się i zajmuje położenie zgodnie z przepływającym przez nią prądem, ustawiając ramię w odpowiedniej pozycji. Czas przejścia między kolejnymi ścieżkami jest krótszy niż 1 milisekunda a przy większych odległościach nie przekracza kilkudziesięciu milisekund. Układ regulujący prądem zmienia natężenie prądu, tak by głowica ustabilizowała jak najszybciej swe położenia w zadanej odległości od środka talerza (nad wyznaczonym cylindrem). 7

8 Zasada działania dysku twardego Dane są zapisywane na dysk przez głowicę zapisującą, która jest bardzo blisko magnetycznie polaryzowalnego materiału, zmieniającego swoją polaryzację (kierunek namagnesowania) wraz ze strumieniem magnetycznym. Dane są odczytywane w odwrotny sposób, gdyż zmienne pole magnetyczne powoduje indukowanie napięcia elektrycznego w cewce głowicy lub zmianę oporu w głowicy magnetyczno oporowej. Ramiona połączone są zworą i poruszają się razem. Zwora kieruje głowicami promieniowo po talerzach a w miarę rotacji talerzy, daje każdej głowicy dostęp do całości jej talerza. Zintegrowana elektronika kontroluje ruch zwory, obroty dysku, oraz przygotowuje odczyty i zapisy na rozkaz od kontrolera dysku. Dyski twarde fakty, ciekawostki Spadek ceny Obecnie cena 1 GB pojemności dysku zaczyna się od około 39 groszy. W przypadku 5,25-calowego dysku, który został wprowadzony przez Seagate a w 1980 roku, trzeba było zapłacić ponad 1200 zł i to za megabajt. Najmniejszy twardziel Podczas targów Consumer Electronic Show w 2004 roku Toshiba pokazała dysk 0,85 cala o pojemności 4 GB. Trafił on wtedy do Księgi Rekordów Guinnessa oraz do produkcji. Dziś zamiast dysków twardych o małych rozmiarach, stosowane są pamięci flash razy cieńszy niż włos We współczesnych dyskach odstęp pomiędzy głowicą odczytująco-zapisującą a górną powierzchnią talerza wynosi 10 nm (ludzki włos ma grubość ok nm). 8

9 Dyski twarde fakty, ciekawostki Prawdziwa wielkość Wielkość dysku twardego, którą zazwyczaj określamy w calach, nie ma nic wspólnego z jego rzeczywistymi wymiarami. Nawiązuje ona do rozmiaru stacji dyskietek. Na przykład 3,5-calowy dysk ma prawie 10 centymetrów szerokości, co oznacza,że ma 3,937 cala. Fałszywa pojemność Producenci, podając pojemność dysku, od dłuższego czasu używają w tym celu systemu dziesiętnego. 1 GB odpowiada zatem 10 9 bajtom. Jednakże komputery używają w obliczeniach dla określenia pojemności systemu dwójkowego. 1 GB równa się więc albo 2 30, albo bajtom. Stąd w rzeczywistości 250-gigabajtowy dysk ma realną pojemność wynoszącą ok. 232 GB. Dyski twarde fakty, ciekawostki Gęstość zapisu danych Dyski twarde stosujące pionowy zapis (PMR) osiągają gęstość zapisu danych aż do 155 Gb/1 cm 2. Gdy porównamy to z możliwościami pierwszego dysku, gęstość jest wyższa o 60 mln razy. Dłuższeżycie w 40 stopniach W 2007 firma Google zbadała ponad dysków twardych, które wykorzystywała wtedy w swoich serwerach. Najciekawsze okazało się to, że dyski wykazują największą niezawodność przy temperaturach ok.40 st. C. Temperatury powyżej 45 stopni oraz poniżej 30 najbardziej skracają czas życia dysku. źródło: zadziwiajacych-faktow-dotyczacych-dyskowtwardych#ixzz1gjpbs3qv 9

10 Macierz dyskowa Kilka dysków twardych można łączyć w macierz dyskową, co pozwala na: zwiększenie niezawodności przechowywania danych, zwiększenie dostępnej przestrzeni na dane, zmniejszenie czasu dostępu. RAID (Redundant Array of Independent Disks) Nadmiarowa macierz niezależnych dysków - polega na współpracy dwóch lub więcej dysków twardych w taki sposób, aby zapewnić dodatkowe możliwości, nieosiągalne przy użyciu jednego dysku. RAID używa się w następujących celach: zwiększenie niezawodności (odporność na awarie), przyspieszenie transmisji danych, powiększenie przestrzeni dostępnej jako jedna całość. Redundant Array of Inexpensive Disks (nadmiarowa macierz tanich dysków) umożliwia stworzenie dużej i niezawodnej przestrzeni dyskowej, używając dysków SCSI oraz niedrogich, standardowych IDE/ATA lub SATA. Podczas projektowania macierzy należy zwrócić uwagę na sposób podłączenia dysków. Najlepsze efekty można osiągnąć dzięki zastosowaniu specjalnych sprzętowych kontrolerów RAID dołączonych do systemów za pomocą redundantnych magistral (SCSI) lub kanałów komunikacyjnych (Fibre Channel). 10

11 RAID 0 Polega na połączeniu ze sobą dwóch lub więcej dysków fizycznych tak, aby były widziane jako jeden dysk logiczny. Powstała w ten sposób przestrzeń ma rozmiar: N * rozmiar najmniejszego z dysków. Dane są przeplecione pomiędzy dyskami, co umożliwia uzyskanie znacznego przyśpieszenia operacji zapisu i odczytu ze względu na zrównoleglenie tych operacji na wszystkie dyski w macierzy. RAID 0 11

12 RAID 0 Korzyści: przestrzeń wszystkich dysków jest widziana jako całość, przyspieszenie zapisu i odczytu w porównaniu do pojedynczego dysku. Wady: brak odporności na awarię dysków, N * rozmiar najmniejszego z dysków. Zastosowanie: do budowy tanich i wydajnych macierzy, służących do przechowywania dużych plików multimedialnych. RAID 0 przykłady Trzy dyski po 10 GB zostały połączone w RAID 0. Powstała przestrzeń ma rozmiar 30 GB. Szybkość zapisu lub odczytu jest prawie trzykrotnie większa niż na pojedynczym dysku. Sumaryczna szybkość jest 3-krotnością najwolniejszego z dysków, gdyż kontroler raid podczas zapisu/odczytu musi poczekać na najwolniejszy dysk. Stąd też sugeruje się dyski identyczne, o identycznej szybkości i pojemności. Trzy dyski: 10 GB, 10 GB, 5 GB zostały połączone w RAID 0. Powstała w ten sposób przestrzeń ma rozmiar: N * rozmiar najmniejszego z dysków 3 * 5 GB = 15 GB. 12

13 RAID 1 Polega na replikacji pracy dwóch lub więcej dysków fizycznych. Powstała przestrzeń ma rozmiar pojedynczego nośnika. RAID 1 zwany jest również mirroringiem. Szybkość zapisu i odczytu zależy od zastosowanej strategii: Zapis: zapis sekwencyjny na kolejne dyski macierzy czas trwania operacji równy sumie czasów trwania wszystkich operacji, zapis równoległy na wszystkie dyski macierzy czas trwania równy czasowi trwania operacji na najwolniejszym dysku. Odczyt: odczyt sekwencyjny z kolejnych dysków macierzy przy pewnej charakterystyce odczytów możliwe osiągnięcie szybkości takiej jak w RAID 0, odczyt wyłącznie ze wskazanych dysków stosowane w przypadku znacznej różnicy w szybkościach odczytu z poszczególnych dysków. RAID 1 13

14 Korzyści: RAID 1 odporność na awarię N - 1 dysków przy N-dyskowej macierzy, możliwe zwiększenie szybkości odczytu. Wady: zmniejszona szybkość zapisu. utrata pojemności (dokładnie pojemności N - 1 dysków). Przykład: 3 dyski po 1GB zostały połączone w RAID 1. Powstała przestrzeń ma rozmiar 1 GB. Cała macierz działa, mimo uszkodzenia w pewnym momencie jednego lub dwóch dysków. Wydajność 14

15 RAID 2 Dane na dyskach są paskowane. Zapis następuje po 1 bicie na pasek. Potrzebujemy minimum 8 powierzchni do obsługi danych oraz dodatkowe dyski do przechowywania informacji generowanych za pomocą kodu Hamminga potrzebnych do korekcji błędów. Ilość dysków używanych do przechowywania tych informacji jest proporcjonalna do logarytmu liczby dysków, które są przez nie chronione. Połączone dyski zachowują się jak jeden duży dysk. Dostępna pojemność to suma pojemności dysków przechowujących dane. RAID 2 15

16 Korzyści: RAID 2 każdy dowolny dysk (zarówno z danymi jak i z kodem Hamminga) może w razie uszkodzenia zostać odbudowany przez pozostałe dyski Wady: konieczność dokładnej synchronizacji wszystkich dysków zawierających kod Hamminga (w przeciwnym wypadku dezorganizacja i całkowita nieprzydatność tych dysków) długotrwałe generowanie kodu Hamminga przekładające się na wolną pracę całego systemu RAID 3 Dane składowane są na N-1 dyskach. Ostatni dysk służy do przechowywania sum kontrolnych. Działa jak striping (RAID 0), ale w macierzy jest dodatkowy dysk, na którym zapisywane są kody parzystości obliczane przez specjalny procesor, przez co kontrolery potrzebne do przekierowania. 16

17 RAID 3 RAID 3 Korzyści: odporność na awarię jednego dysku, zwiększona szybkość odczytu. Wady: zmniejszona szybkość zapisu z powodu konieczności kalkulowania sum kontrolnych (eliminowana przy zastosowaniu sprzętowych kontrolerów RAID), w przypadku awarii dysku dostęp do danych jest spowolniony z powodu obliczeń sum kontrolnych, odbudowa macierzy po wymianie dysku jest operacją kosztowną obliczeniowo i powoduje spowolnienie operacji odczytu i zapisu, pojedynczy, dedykowany dysk na sumy kontrolne zazwyczaj jest wąskim gardłem w wydajności całej macierzy. Przykład: 5 dysków po 1 GB zostało połączonych w RAID 3. Przestrzeń ma rozmiar 4 GB (1 GB odpada na sumy kontrolne). Jeden dysk w pewnym momencie ulega uszkodzeniu. Cała macierz nadal działa. Po włożeniu nowego dysku na miejsce uszkodzonego jego zawartość odtwarza się. 17

18 RAID 4 RAID 4 jest bardzo zbliżony do RAID 3, z tą różnicą,że dane są dzielone na większe bloki (16, 32, 64 lub 128 kb). Pakiety zapisywane są na dyskach podobnie do rozwiązania w RAID 0. Dla każdego rzędu zapisywanych danych blok parzystości zapisywany jest na dysku parzystości. Przy uszkodzeniu dysku dane mogą być odtworzone przez odpowiednie operacje matematyczne. Parametry RAID 4 są bardzo dobre dla sekwencyjnego zapisu i odczytu danych (operacje na bardzo dużych plikach). Jednorazowy zapis małej porcji danych potrzebuje modyfikacji odpowiednich bloków parzystości dla każdej operacji I/O. W efekcie, za każdym razem przy zapisie danych system czekałby na modyfikacje bloków parzystości, co przy częstych operacjach zapisu bardzo spowolniłoby pracę systemu. RAID 4 18

19 RAID 5 Macierz składa się z 3 lub więcej dysków. Przy macierzy liczącej N dysków jej objętość wynosi: N - 1 dysków. Przy łączeniu dysków o różnej pojemności otrzymujemy objętość najmniejszego dysku razy N - 1. Sumy kontrolne danych dzielone są na N części, przy czym każda część składowana jest na innym dysku, a wyliczana jest z odpowiedniego fragmentu danych składowanych na pozostałych N-1 dyskach. RAID 5 19

20 RAID 5 Korzyści: odporność na awarię 1 dysku, zwiększona szybkość odczytu - porównywalna do macierzy RAID 0 złożonej z N-1 dysków. Wady: zmniejszona szybkość zapisu z powodu konieczności kalkulowania sum kontrolnych (eliminowana poprzez zastosowanie sprzętowego kontrolera RAID 5), w przypadku awarii dysku dostęp do danych jest spowolniony z powodu obliczeń sum kontrolnych, odbudowa macierzy po wymianie dysku jest operacją kosztowną obliczeniowo i powoduje spowolnienie operacji odczytu i zapisu. RAID 5 przykład 5 dysków po 1 GB zostaje połączonych w RAID 5. Przestrzeń ma rozmiar 4 GB. Jeden dysk w pewnym momencie ulega uszkodzeniu. Cała macierz nadal działa. Po wymianie uszkodzonego dysku na nowy jego zawartość zostaje odtworzona. 20

21 RAID 6 Rozbudowana macierz typu 5 (często pojawia się zapis RAID 5+1). Zawiera dwie niezależne sumy kontrolne. Kosztowna w implementacji, ale dająca bardzo wysokie bezpieczeństwo. Korzyści: odporność na awarię maximum 2 dysków, szybkość pracy większa niż szybkość pojedynczego dysku, ekstremalnie wysokie bezpieczeństwo. RAID 6 21

22 RAID 0+1 Macierz realizowana jako RAID 1, którego elementami są macierze RAID 0. Macierz taka posiada zalety macierzy RAID 0 (szybkość w operacjach zapisu i odczytu) oraz macierzy RAID 1 (zabezpieczenie danych w przypadku awarii pojedynczego dysku). Pojedyncza awaria dysku powoduje, że całość staje się w praktyce RAID 0. Potrzebne są minimum 4 dyski o tej samej pojemności. RAID

23 Korzyści: RAID 0+1 szybkość macierzy RAID 0, bezpieczeństwo macierzy RAID 1, znacznie prostsza w implementacji niż RAID 3, 5 i 6. Wady: wymagana odbudowa całej macierzy w przypadku awarii pojedynczego dysku awaria pojedynczego dysku powoduje utratę zabezpieczenia danych, większy koszt przechowywania danych niż w przypadku RAID 0,2,3,4,5,6. Wydajność 23

24 RAID 1+0 Macierz realizowana jako RAID 0, którego elementami są macierze RAID 1. W porównaniu do swojego poprzednika (RAID 0+1) realizuje tę samą koncepcję połączenia zalet RAID 0 (szybkość) i RAID 1 (bezpieczeństwo) lecz w odmienny sposób. Tworzony jest duży stripe małych mirrorów, dzięki czemu podczas wymiany uszkodzonego dysku odbudowywany jest tylko fragment całej macierzy. RAID

25 RAID 1+0 Korzyści: szybkość macierzy RAID 0, bezpieczeństwo macierzy RAID 1 - w szczególnym wypadku nawet większa (awaria więcej niż jednego dysku różnych mirrorów), znacznie prostsza w implementacji niż RAID 3, 5 i 6. Wady: większy koszt przechowywania danych niż w przypadku RAID 0,2,3,4,5,6. Matrix RAID Polega na połączeniu ze sobą dwóch dysków fizycznych tak, aby część dysku działała jak RAID 0 (stripping), a inna część jak RAID 1 (mirroring). Jest to chyba najlepsza opcja w warunkach "domowych", łącząca zalety obu trybów i pozbawiona ich wad. 25

26 Korzyści: Matrix RAID połączenie zalet poszczególnych trybów RAID - ważne informacje mogą być bezpieczne (zduplikowane na obu dyskach), zaś operacje na często używanych, ale mniej istotnych danych, mogą być wykonywane ze zwiększoną szybkością. Wady: częściowy spadek pojemności (część mirrorowana), część danych jest podatna na awarię (część w strippingu). Podstawowe poziomy RAID Poziom RAID Opis Nadmiarowość Wydajność Wykorzy stanie dysków RAID 0 (striping) Kolejne bloki danych rozmieszczone na kolejnych dyskach macierzy, bez zapewnienia nadmiarowości. Brak jeśli jeden dysk ulegnie uszkodzeniu, wszystkie dane zostają utracone. Bardzo wysoka wydajność, ponieważ nie ma danych nadmiarowych, dane trafiają na wiele dysków jednocześnie, a konstrukcja macierzy jest bardzo prosta. 100% RAID 1 (mirroring) Te same dane są zapisywane na dwóch dyskach macierzy. Dane na jednym dysku są wierną kopią drugiego, więc w razie awarii pojedynczego napędu nadal są dostępne. Niezła wydajność w aplikacjach losowo odczytujących dane, słaba wydajność przy zapisie (na dwóch dyskach jednocześnie). 50% RAID 2 (striping z kodami ECC) Dane są dzielone na poziomie bitów pomiędzy kilka dysków, kontroler oblicza kody Hamminga (ECC) i zapisuje je na dodatkowych napędach. Ochrona przed awarią pojedynczego dysku, możliwość korekcji błędów "w locie". Szybki transfer danych, ponieważ dane z dysków są przetwarzane równolegle. Słaba wydajność transakcji, bo najmniejsze bloki danych znajdują się na kilku dyskach. zależnie od rozwiąza nia, 66% lub więcej RAID 3 (striping z kodami parzystości) Dane są dzielone na poziomie bitów pomiędzy kilka dysków, kontroler oblicza kody parzystości (XOR) i zapisuje je na dodatkowym dysku. Odporność na awarie jednego dysku, odzyskanie zawartości macierzy jest możliwe dzięki kodom parzystości. Szybki transfer danych, ponieważ dane z dysków są przetwarzane równolegle. Słaba wydajność transakcji, bo najmniejsze bloki danych znajdują się na kilku dyskach. (N-1)/N, czyli 66% lub więcej RAID 4 (striping z kodami parzystości) Dane są dzielone na poziomie bloków pomiędzy kilka dysków, kontroler oblicza kody parzystości (XOR) i zapisuje je na dodatkowym dysku. Odporność na awarie jednego dysku, odzyskanie zawartości macierzy jest możliwe dzięki kodom parzystości. Małe bloki danych nie są rozsiane po wszystkich dyskach, stąd dobra wydajność transakcji, za to wolniejsze transfery sekwencyjne (jeden dysk zawsze obciążony bardziej niż reszta). (N-1)/N, czyli 66% lub więcej RAID 5 (striping z kodami parzystości na wszystkich dyskach) Poszczególne bloki danych są rozmieszczane na wielu dyskach macierzy, na ich podstawie kontroler oblicza kody parzystości i również zapisuje je na różnych napędach. Odporność na awarie jednego dysku, odzyskanie zawartości macierzy jest możliwe dzięki kodom parzystości. Dobra wydajność transakcji, dobre wyniki przy dużym obciążeniu, ale stosunkowo wolny zapis, bo jest konieczne obliczanie kodów parzystości. (N-1)/N, czyli 66% lub więcej N liczba dysków w macierzy 26

27 Kontrolery Interfejsy IDE (Integrated Drive Electronics) opracowany w 1987r. Najbardziej popularny interfejs. Pozwala na podłączenie dwóch komponentów (HDD lub CD-ROM) lub czterech w nowszej, rozszerzonej wersji Enhanced IDE. Transfer jaki oferuje ten interfejs jest zróżnicowany. W zależności od stopnia zaawansowania technologii dyskowej oraz związanym z nią trybem przesyłania danych (PIO - Programmed Input Output), który ustawia się w BIOS-e komputera. Przepustowość kontrolera może wynosić: PIO-0-4,1 MB/s, PIO-2-8,3 MB/s, PIO-3 (Fast ATA) - 13,3 MB/s, PIO-4 (Fast ATA-2) - 16,6 MB/s, Ultra ATA - 33,3 MB/s. 27

28 Interfejsy Interfejsy SCSI (Small Computer System Interface) opracowany w 1986r. Określa bardziej standard magistrali niż interfejs dysku. Włożenie w gniazdo rozszerzenia adaptera SCSI jest właściwie dodaniem nowej magistrali. Zaletą systemu SCSI jest możliwość podłączenia znacznie większej liczby urządzeń do jednej karty adaptera, niż w przypadku IDE i EIDE. Łączenie urządzeń SCSI odbywa sie na zasadzie łańcucha o max. 7 elementach (adapter jest 8). Każdy z nich może być początkiem kolejnego ośmioelementowego łańcucha. Do magistrali rozszerzeń można podłączyć do 4 adapterów SCSI. 28

29 SATA (ang. Serial Advanced Technology Attachment, Serial ATA) szeregowa magistrala komputerowa, służąca do komunikacji pomiędzy adapterami magistrali hosta a urządzeniami pamięci masowej, takimi jak dyski twarde, napędy optyczne i taśmowe. SATA jest bezpośrednim następcą równoległej magistrali ATA (IDE). 3 generacje: Interfejsy cd. SATA I umożliwia szeregową transmisję danych z maksymalną przepustowością 1,5 Gbit/s. SATA II oferuje przepustowość 3,0 Gbit/s. SATA 3, zaprezentowana oficjalnie po raz pierwszy 27 maja 2009 roku udostępnia przepustowość 6,0 Gbit/s. Inne interfejsy esata (external SATA) zewnętrzny port SATA 3 Gbit/s, przeznaczony do podłączania pamięci masowych zewnętrznych. Celem jest zapewnienie identycznej prędkości przesyłania danych w urządzeniach zewnętrznych, jaka osiągalna jest dla napędów wewnętrznych. USB (Universal Serial Bus uniwersalna magistrala szeregowa) rodzaj sprzętowego portu komunikacyjnego komputerów. Został opracowany przez firmy Microsoft, Intel, Compaq, IBM i DEC. 29

30 Master Boot Record i Najważniejsze informacje o strukturze danych muszą się znajdować w ściśle zdefiniowanym miejscu na powierzchni nośnika. W pierwszym sektorze dysku (cylinder 0, głowica 0, sektor 1) zlokalizowany jest Master Boot Record. BIOS komputera znajdzie tu program, który odpowiedzialny jest za wczytanie sektora startowego (bootsektora) z aktywnej partycji dysku. Informacja, która partycja jest aktywna, umieszczona jest w tablicy partycji. Tablica ta znajduje się podobnie jak MBR w pierwszym sektorze dysku, który kończy się właśnie na niej. Pozostały fragment ścieżki 0 w cylindrze 0 jest pusty. Można w nim umieścić dyskowego menedżera. Tu zagnieżdżają się również wirusy bootsektora. Partycje Partycja główna rozpoczyna się w miejscu o "współrzędnych": cylinder 0, głowica 1, sektor 1, a kończy się zawsze w miejscu dowolnego cylindra. Pierwszym sektorem partycji głównej jest sektor startowy. Od drugiego sektora zaczyna się tablica przydzieleń zbiorów (np. FAT), tuż za nią znajduje się jej awaryjna kopia. Ile sektorów zajmuje tablica zależy od rozmiaru partycji. Wielkość tablicy zachowana jest w bootsektorze. Katalog główny znajduje się zwykle za w/w tablicą. Następnie jest miejsce na właściwy obszar danych. 30

31 Partycja rozszerzona Partycja rozszerzona zaczyna się zawsze na granicy cylindrów - np. z początkiem cylindra X (X>0), przy głowicy 0 i w sektorze 1. W odróżnieniu od partycji głównej, partycja rozszerzona nie posiada sektora startowego, lecz zaczyna się od razu od tablicy partycji, której pierwszy wpis oznacza pierwszy napęd logiczny na tej partycji. Drugi wpis odsyła do partycji rozszerzonej, która stanowi kolejny napęd logiczny; i tak dalej, aż zostaną poprzydzielane wszystkie napędy logiczne. Katalog Główny Dzięki informacjom zawartym w sektorze startowym system operacyjny zna rozmiar partycji, liczbę ścieżek, sektorów na ścieżkę i bajtów na sektor. Poprzez katalog główny system operacyjny dowiaduje się gdzie zaczyna się właściwy obszar danych. KG jest jedynym katalogiem tworzonym podczas operacji formatowania. 31

32 SSD (Solid State Drive) Zasada działania podobna do pamięci flash. Podstawową zaletą SSD jest brak ruchomych części. Zdecydowanie krótszy czas dostępu do danych (kilkadziesiąt razy). Cicha praca. O wiele większa odporność na uszkodzenia mechaniczne (powodowane np. wstrząsami w czasie pracy lub upadkiem z wysokości). SSD (Solid State Drive) cd. Szeroki zakres temperatur pracy, których magnetyczne dyski HDD nie były przez wiele lat w stanie znieść. Nośniki SSD mogą być przystosowane do stałej pracy w zakresie temperatur pracy od -40 C aż do +85 C (dotyczy wyłącznie dysków opartych o NAND). 32

33 Zapis prostopadły (ang. Perpendicular recording) sposób zapisu danych na dyskach twardych, w którym domeny magnetyczne nie są ułożone równolegle (ang. longitudinal recording), lecz prostopadle do powierzchni talerza. Firmie Hitachi udało się osiągnąć zagęszczenie równe 230 Gb na cal 2. Granicą możliwości jest 1 Tb na cal kw. ograniczenie wynikające z występowania zjawiska superparamagnetyzmu. Powoduje ono, że bity mogą zmieniać swoją wartość pod wpływem zmian temperatury, co skutkuje uszkodzeniem danych. Zapis prostopadły film z Hitachi ng_head/pr/perpendicularanimation.html 33

34 Dziękuję za uwagę 34

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments)

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments) Pamięci masowe ATA (Advanced Technology Attachments) interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 1983 przez firmę Compaq. Używa się

Bardziej szczegółowo

Cele RAID. RAID z ang. Redundant Array of Independent Disks, Nadmiarowa macierz niezależnych dysków.

Cele RAID. RAID z ang. Redundant Array of Independent Disks, Nadmiarowa macierz niezależnych dysków. Macierze RAID Cele RAID RAID z ang. Redundant Array of Independent Disks, Nadmiarowa macierz niezależnych dysków. - zwiększenie niezawodności (odporność na awarie), - zwiększenie wydajności transmisji

Bardziej szczegółowo

RAID 1. str. 1. - w przypadku różnych szybkości cała macierz będzie pracowała z maksymalną prędkością najwolniejszego dysku

RAID 1. str. 1. - w przypadku różnych szybkości cała macierz będzie pracowała z maksymalną prędkością najwolniejszego dysku RAID 1 RAID (ang. Redundant Array of Independent Disks, Nadmiarowa macierz niezależnych dysków) - polega na współpracy dwóch lub więcej dysków twardych w taki sposób, aby zapewnić dodatkowe możliwości,

Bardziej szczegółowo

Twardy dysk. -urządzenie pamięci masowej

Twardy dysk. -urządzenie pamięci masowej Twardy dysk -urządzenie pamięci masowej Podstawowe wiadomości: Dysk twardy jeden z typów urządzeń pamięci masowej wykorzystujących nośnik magnetyczny do przechowywania danych. Nazwa "dysk twardy" (hard

Bardziej szczegółowo

Pamięci zewnętrzne Dysk magnetyczny:

Pamięci zewnętrzne Dysk magnetyczny: Pamięci zewnętrzne Dysk magnetyczny: okrągła płyta metalowa lub plastikowa pokryta materiałem magnetycznym zapis i odczyt za pomocą cewki (głowicy) przewodzącej prąd elektryczny pole magnetyczne generowane

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 10 Pamięć zewnętrzna Dysk magnetyczny Podstawowe urządzenie pamięci zewnętrznej. Dane zapisywane i odczytywane przy użyciu głowicy magnetycznej (cewki). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy Autor: Jakub Duba Interjesy 2 1 Interjesy 3 Interjesy 4 2 5 Universal Serial Bus (USB; uniwersalna magistrala szeregowa) rodzaj sprzętowego portu komunikacyjnego komputerów, zastępującego stare porty szeregowe

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Rozmiary dysków twardych. Z lewej 3.5, z prawej 2.5.

Rys. 1. Rozmiary dysków twardych. Z lewej 3.5, z prawej 2.5. 5. PAMIĘCI MASOWE. Mianem pamięci masowych (ang. mass memory lub mass storage) określa się różne techniki i urządzenia pozwalające na trwałe przechowywanie dużej ilości danych. Urządzenia służące do odczytu

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Temat: (Nie)zawodność sprzętu komputerowego. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot:

Wykład 2. Temat: (Nie)zawodność sprzętu komputerowego. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: Wykład 2 Przedmiot: Zabezpieczenie systemów i usług sieciowych Temat: (Nie)zawodność sprzętu komputerowego 1 Niezawodność w świecie komputerów Przedmiot: Zabezpieczenie systemów i usług sieciowych W przypadku

Bardziej szczegółowo

Architektura Komputerów

Architektura Komputerów Architektura Architektura Komputerów komputerowych Wykład nr. 9 dr Artur Bartoszewski PAMIĘCI MASOWE Zasada rejestracji magnetycznej Wszystkie typy pamięci na nośnikach magnetycznych działają na tej samej

Bardziej szczegółowo

HDD. (hard disk drive) Źródło: http://www.mskupin.pl http://h10025.www1.hp.com Urządzenia techniki komputerowej - WSiP

HDD. (hard disk drive) Źródło: http://www.mskupin.pl http://h10025.www1.hp.com Urządzenia techniki komputerowej - WSiP HDD (hard disk drive) Źródło: http://www.mskupin.pl http://h10025.www1.hp.com Urządzenia techniki komputerowej - WSiP Dysk twardy Interfejsy: ATA (IDE, PATA) SATA (Serial-ATA) PATA W kablu IDE jest 80

Bardziej szczegółowo

Pamięć - parametry. 1. Pojemność 2. Szybkość 3. Koszt 4. Pobór mocy

Pamięć - parametry. 1. Pojemność 2. Szybkość 3. Koszt 4. Pobór mocy PAMIĘĆ KOMPUTEROWA Pamięć Do właściwej pracy podzespołów komputera i ich współpracy z procesorem potrzebna jest pamięć. Możemy dokonać podziału pamięci pod kątem różnych kryteriów: ulotność: możliwości

Bardziej szczegółowo

Pamięci masowe. Historia. HDD (ang. Hard Disk Drive) dysk twardy. NEXT, 5/2009. WIKIPEDIA, http://pl.wikipedia.org/wiki/dysk_twardy

Pamięci masowe. Historia. HDD (ang. Hard Disk Drive) dysk twardy. NEXT, 5/2009. WIKIPEDIA, http://pl.wikipedia.org/wiki/dysk_twardy Pamięci masowe Dyski twarde HDD Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej część 2, K. Wojtuszkiewicz NEXT, 5/2009 WIKIPEDIA, http://pl.wikipedia.org/wiki/dysk_twardy HDD (ang. Hard Disk Drive) dysk

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2 Podsumowanie semestr 1 klasa 2 Interfejsy sprzętowe komputera: interfejsy wewnętrzne (IDE, EIDE, SCSI, Serial ATA) interfejsy zewnętrzne (RS-232, PS/2, FireWire, esata, USB, Ethernet) IDE (wewnętrzny,

Bardziej szczegółowo

Protokoły obsługi dysków. AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express)

Protokoły obsługi dysków. AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express) Interfejsy dyskowe Protokoły obsługi dysków AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express) Protokoły AHCI AHCI to sprzętowy mechanizm pozwalający oprogramowaniu

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Złącza, symbole i oznaczenia. Andrzej Pokrywka ZS Sieniawa

Złącza, symbole i oznaczenia. Andrzej Pokrywka ZS Sieniawa Złącza, symbole i oznaczenia Andrzej Pokrywka ZS Sieniawa USB Wtyczka typu A Wtyczka typu B USB 1.1 1,5 Mbit/s 12 Mbit/s SYMBOL USB 2.0 1,5 Mbit/s, 12 Mbit/s 480 Mbit/s USB 3.0 5Gbit/s FireWire SYMBOL

Bardziej szczegółowo

Administracja systemem Linux

Administracja systemem Linux Administracja systemem Linux mgr inż. Łukasz Kuczyński lkucz@icis.pcz.pl Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Administracja systemem Linux p. 1 Urzadzenia Blokowe Administracja systemem Linux

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 9 Jan Kazimirski 1 Pamięć operacyjna 2 Pamięć półprzewodnikowa RAM Złożona z dwustanowych komórek (wartości 0 i 1) Możliwość odczytu i zapisu Ulotna (zawartość znika po odcięciu

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Tworzenie partycji i dysków logicznych

Tworzenie partycji i dysków logicznych Tworzenie partycji i dysków logicznych Podstawowe pojęcia Dysk twardy fizyczny napęd, który służy do przechowywania danych Dysk podstawowy zawierają tzw. woluminy podstawowe, takie jak partycje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Pamięci zewnętrzne. Rodzaje dysków twardych. Rodzaje pamięci zewnętrznych

Pamięci zewnętrzne. Rodzaje dysków twardych. Rodzaje pamięci zewnętrznych Pamięci masowe Pamięć masowa (ang. mass memory, mass strage) różne techniki i urządzenia pozwalajace na trwałe przechowywanie dużych ilości danych cyfrowych. Urządzenia służące do odczytu i zapisu nazywamy

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

OPTYMALNY EKONOMICZNIE POZIOM RYZYKA W MACIERZACH DYSKOWYCH RAID

OPTYMALNY EKONOMICZNIE POZIOM RYZYKA W MACIERZACH DYSKOWYCH RAID OPTYMALNY EKONOMICZNIE POZIOM RYZYKA W MACIERZACH DYSKOWYCH RAID Karol KREFT Streszczenie: Zapewnienie odpowiedniego poziomu niezawodności pamięci masowej to podstawowy element systemu bezpieczeństwa informacji

Bardziej szczegółowo

Sektor. Systemy Operacyjne

Sektor. Systemy Operacyjne Sektor Sektor najmniejsza jednostka zapisu danych na dyskach twardych, dyskietkach i itp. Sektor jest zapisywany i czytany zawsze w całości. Ze względów historycznych wielkość sektora wynosi 512 bajtów.

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH ĆWICZENIA NR 4 PRZYGOTOWANIE PAMIĘCI MASOWEJ PARTYCJONOWANIE dr Artur Woike Dyski HDD i SSD muszą być wstępnie przygotowane do pracy. Przygotowanie do pracy odbywa

Bardziej szczegółowo

Architektura Komputerów

Architektura Komputerów Architektura systemów Architektura Komputerów komputerowych Wykład nr. 9 dr Artur Bartoszewski PAMIĘCI MASOWE Zasada rejestracji magnetycznej Wszystkie typy pamięci na nośnikach magnetycznych działają

Bardziej szczegółowo

Schemat dysku twardego

Schemat dysku twardego Dyski twarde, dyski elastyczne i pamięci masowe Schemat dysku twardego 3. Budowa dysku Podstawowymi elementami składowymi dysku twardego są: Bufor danych (jest to jego pamięć cache, gdzie chwilowo przechowywane

Bardziej szczegółowo

Dodatkowa pamięć w kieszeni - o przenośnych nośnikach danych

Dodatkowa pamięć w kieszeni - o przenośnych nośnikach danych Dodatkowa pamięć w kieszeni - o przenośnych nośnikach danych Jeszcze kilka lat temu wyznacznikiem mobilności była płyta CD. Obecnie więcej danych możemy zapisać na karcie o wymiarach paznokcia, której

Bardziej szczegółowo

Płyta główna (ang. motherboard) najważniejsza płyta drukowana urządzenia elektronicznego, na której zamontowano najważniejsze elementy urządzenia, umo

Płyta główna (ang. motherboard) najważniejsza płyta drukowana urządzenia elektronicznego, na której zamontowano najważniejsze elementy urządzenia, umo Zestaw komputera: 1)Płyta główna: 2)Monitor 3)Klawiatura i mysz 4)Głośniki 5) Urządzenia peryferyjne: *skaner *drukarka Płyta główna (ang. motherboard) najważniejsza płyta drukowana urządzenia elektronicznego,

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Struktury pamięci masowej

Wykład 9 Struktury pamięci masowej Wykład 9 Struktury pamięci masowej -1- Struktura dysku Głowice Dane przechowywane są na powierzchniach Maksimum dwie powierzchnie na talerzu. Conajmniej jeden talerz Dane znajdują ścieżkach. się na sektor

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików Jarosław Kuchta System plików Partycja a wolumin Partycja część dysku podstawowego (fizycznego) Wolumin część dysku dynamicznego (wirtualnego) System plików 2 Rodzaje dysków Dyski podstawowe partycjonowane

Bardziej szczegółowo

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne Struktura dysku Dyski podstawowe i dynamiczne System Windows 2000 oferuje dwa rodzaje konfiguracji dysków: dysk podstawowy i dysk dynamiczny. Dysk podstawowy przypomina struktury dyskowe stosowane w systemie

Bardziej szczegółowo

Stosowanie dysków twardych nowej generacji o dużej pojemności

Stosowanie dysków twardych nowej generacji o dużej pojemności Informacje o technologii Stosowanie dysków twardych nowej Rozwiązywanie problemów ograniczeń architektury pamięci masowych starszej wersji, wyposażonych w dyski twarde o pojemności przekraczającej 2,1

Bardziej szczegółowo

Obudowa zewnętrznego dysku USB 2.0, 2.5" (6.35cm)

Obudowa zewnętrznego dysku USB 2.0, 2.5 (6.35cm) Obudowa zewnętrznego dysku USB 2.0, 2.5" (6.35cm) Podręcznik użytkownika DA-71001 DA-71002 Przedmowa Gratulujemy zakupu naszego produktu! Przedstawimy nową koncepcję zapisu łączącą bezpieczeństwo z wygodą.

Bardziej szczegółowo

Ty dokonujesz wyboru. WD gwarantuje jakość.

Ty dokonujesz wyboru. WD gwarantuje jakość. Ty dokonujesz wyboru. WD gwarantuje jakość. www.westerndigital.com Western Digital, WD, logo WD, Put Your Life On It, WD Caviar i WD Scorpio są zastrzeżonymi znakami towarowymi w Stanach Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania i zarządzania dyskami Odpowiedni podział dysku pozytywnie wpływa na działanie systemu. Prezentujemy 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

MAGISTRALE ZEWNĘTRZNE, gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na

MAGISTRALE ZEWNĘTRZNE, gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na , gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na wydajność systemu komputerowego, m.in. ze względu na fakt, że układy zewnętrzne montowane na tych kartach (zwłaszcza kontrolery dysków twardych,

Bardziej szczegółowo

Szybkie i niezawodne. Źródło. wydajności - typowy kontroler RAID, na zdjęciu - firmy Adaptec, z wieloma kanałami i własnym procesorem.

Szybkie i niezawodne. Źródło. wydajności - typowy kontroler RAID, na zdjęciu - firmy Adaptec, z wieloma kanałami i własnym procesorem. Zadaniem technologii RAID jest zwiększenie niezawodności i wydajności systemów dyskowych - w zastosowaniach profesjonalnych, ale i w komputerach ambitnych amatorów. Do wyboru jest osiem wariantów o specyficznych

Bardziej szczegółowo

Dyski SSD a systemy plików

Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików Paweł Wiejacha Seminarium z Systemów Rozproszonych 27 maja 2010 1 Paweł Wiejacha Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików wstęp Plan prezentacji: Krótko o SSD czym

Bardziej szczegółowo

Dydaktyka Informatyki budowa i zasady działania komputera

Dydaktyka Informatyki budowa i zasady działania komputera Dydaktyka Informatyki budowa i zasady działania komputera Instytut Matematyki Uniwersytet Gdański System komputerowy System komputerowy układ współdziałania dwóch składowych: szprzętu komputerowego oraz

Bardziej szczegółowo

DYSKI SSD. Skrót SSD pochodzi od Solid State Disk (albo Drive), co po polsku można przetłumaczyć jako dysk (lub napęd) stały.

DYSKI SSD. Skrót SSD pochodzi od Solid State Disk (albo Drive), co po polsku można przetłumaczyć jako dysk (lub napęd) stały. DYSKI SSD Skrót SSD pochodzi od Solid State Disk (albo Drive), co po polsku można przetłumaczyć jako dysk (lub napęd) stały. Chodzi tutaj o napędy, które podobnie jak pendrive'y zbudowane są z pamięci

Bardziej szczegółowo

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Komputer (z ang. computer od łac. computare obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski Podstawy Informatyki Michał Pazdanowski 30 grudnia 2006 Michał Pazdanowski 2006 2 Jednostki Informacji Bit (b)( - Binary digit - jednostka podstawowa Bajt (B)( - 8 bitów Wielokrotności: 1 kb - 1024 B 1

Bardziej szczegółowo

Software RAID funkcje dostarcza zaimplementowane oprogramowanie, bez wykorzystania z dedykowanych kontrolerów.

Software RAID funkcje dostarcza zaimplementowane oprogramowanie, bez wykorzystania z dedykowanych kontrolerów. Jakub Młynarczyk Software RAID funkcje dostarcza zaimplementowane oprogramowanie, bez wykorzystania z dedykowanych kontrolerów. Hardware RAID polega na zastosowaniu odpowiednich kontrolerów do których

Bardziej szczegółowo

Pliki i systemy plików

Pliki i systemy plików Pliki i systemy plików Tomasz Lewicki WWSIS, Wrocław kwiecień 2007 Tomasz Lewicki (WWSIS, Wrocław) Systemy operacyjne kwiecień 2007 1 / 31 Plik co to takiego? Logiczny zbiór informacji powiązanych ze sobą

Bardziej szczegółowo

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja. Linie magistrali

Wstęp do informatyki. Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja. Linie magistrali Wstęp doinformatyki Architektura interfejsów Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja Dr inż. Ignacy Pardyka Akademia Świętokrzyska Kielce, 2001 Slajd 1 Slajd 2 Magistrala Linie magistrali Sterowanie

Bardziej szczegółowo

Test dysku Intel SSD DC S3500 480GB. Wpisany przez Mateusz Ponikowski Wtorek, 22 Październik 2013 16:22

Test dysku Intel SSD DC S3500 480GB. Wpisany przez Mateusz Ponikowski Wtorek, 22 Październik 2013 16:22 W połowie bieżącego roku na rynku pojawiły się profesjonalne nośniki Intel z serii DC S3500. Producent deklaruje, że sprzęt przeznaczony jest do bardziej wymagających zastosowań takich jak centra danych

Bardziej szczegółowo

Potrzeba instalacji w napędach SSD akumulatorów ograniczała jednak możliwości miniaturyzacji takich napędów.

Potrzeba instalacji w napędach SSD akumulatorów ograniczała jednak możliwości miniaturyzacji takich napędów. Pamięci masowe Dyski twarde SSD Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej część 2, K. Wojtuszkiewicz NEXT, 5/2009 http://pl.wikipedia.org/wiki/solid_state_drive SSD (ang.

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik PARAGON GPT LOADER Przewodnik Koncepcja produktu Główni odbiorcy Użytkownicy Windows XP Rozmiar dysków 3TB nie jest obsługiwany przez szeroko popularny system Windows XP 32- bitowy. Pomimo, że dwie nowe

Bardziej szczegółowo

ATA 2 1994 Obsługa trybu PIO 2,3 oraz DMA 1,2 wielowierszowych. Wprowadzenie transferu blokowego. Rozszerzenie polecenia Identify Drive

ATA 2 1994 Obsługa trybu PIO 2,3 oraz DMA 1,2 wielowierszowych. Wprowadzenie transferu blokowego. Rozszerzenie polecenia Identify Drive Pamięci Masowe Mianem pamięci masowej nazywamy różne techniki i urządzenia pozwalające na trwałe przechowanie informacji cyfrowych. Urządzenia służące do zapisu i odczytu są nazywane napędami natomiast

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do SIWZ. 1. Stacja robocza 46 szt. NAZWA PRODUCENTA: NUMER PRODUKTU (part number):

Załącznik nr 6 do SIWZ. 1. Stacja robocza 46 szt. NAZWA PRODUCENTA: NUMER PRODUKTU (part number): Załącznik nr 6 do SIWZ 1. Stacja robocza 46 szt. NUMER PRODUKTU (part number): LP. Atrybut Parametr wymagany Opis parametru urządzenia 1. Procesor Min. 2-rdzeniowy, osiągający w teście PassMark CPU Mark

Bardziej szczegółowo

UTK - Mirosław Rucioski

UTK - Mirosław Rucioski UTK - Mirosław Rucioski Temat 26, 27: Interfejsy dysków twardych. Cela kształcenia: Zapoznanie z parametrami interfejsów dysków montowanych na płytach głównych. Charakteryzowanie przeznaczenia i parametrów

Bardziej szczegółowo

szczegółowy opis przedmiotu zamówienia: macierz wyposażona w dwa kontrolery UWAGA!: w ofercie należy wycenić 2 szt. CPV: 30233141

szczegółowy opis przedmiotu zamówienia: macierz wyposażona w dwa kontrolery UWAGA!: w ofercie należy wycenić 2 szt. CPV: 30233141 Załącznik nr 1 do SIWZ DZ-2501/200/14 szczegółowy opis przedmiotu zamówienia: macierz wyposażona w dwa kontrolery UWAGA!: w ofercie należy wycenić 2 szt. CPV: 30233141 Parametry Minimalne wymagania Oferowane

Bardziej szczegółowo

Wersja polska. Wstęp. Sprzęt. Aktywacja opcji RAID. PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card

Wersja polska. Wstęp. Sprzęt. Aktywacja opcji RAID. PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card Wstęp Dziękujemy za zakup Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Karta umożliwia łatwe dołączenie dwóch portów Serial ATA do komputera. Można wybrać podłączenie

Bardziej szczegółowo

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B.

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B. Jednostki informacji Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z bitów. Oznaczana jest literą B. 1 kb = 1024 B (kb - kilobajt) 1 MB = 1024 kb (MB -

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Wytworzenie i wprowadzenie na rynek platformy zarządzania systemami chmur obliczeniowych

ZAPYTANIE OFERTOWE. Wytworzenie i wprowadzenie na rynek platformy zarządzania systemami chmur obliczeniowych ZAPYTANIE OFERTOWE Dostarczenie systemu macierzy dyskowej w/g specyfikacji do celów badawczych dla K2 Internet S.A. na potrzeby realizacji etapu I projektu realizowanego w ramach działania 1.4 PO IG oraz

Bardziej szczegółowo

Oferta dysków twardych WD do centrów danych Ewolucja dysków o dużej pojemności

Oferta dysków twardych WD do centrów danych Ewolucja dysków o dużej pojemności Wysokopojemne dyski twarde, które pomogą Ci realizować nowatorskie idee. WD i logo WD są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy Western Digital Technologies, Inc. w Stanach Zjednoczonych i w innych krajach;

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Część nr 2 dostawa dysków przemysłowych Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1) Pozycja nr 1 Dodatkowe wymagania 14 sztuk SATA/SAS 3G 3.5in MDL kompatybilna z HP MSA 2013fc 2TB

Bardziej szczegółowo

Wersja polska. Zawartość opakowania. Dane techniczne. PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Wstęp

Wersja polska. Zawartość opakowania. Dane techniczne. PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Wstęp Wstęp PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card Dziękujemy za zakup Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Karta umożliwia łatwe dołączenie dwóch portów Serial ATA do komputera. Można wybrać podłączenie

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych

Architektura systemów informatycznych Architektura systemów informatycznych Architektura urządzeń wejścia i wyjścia (I/O) Literatura: Hyde R. 2005, Zrozumieć komputer, Profesjonalne programowanie Część 1, Helion, Gliwice Podstawowe elementy

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Pendrive (ang. Pen pióro, drive napęd)

Pendrive (ang. Pen pióro, drive napęd) Pendrive (ang. Pen pióro, drive napęd) Pamięć USB (znana także pod nazwami: pendrive, USB Flash Drive, Flash Disk, Flashdrive, Finger Disk, Massive Storage Device, Flash Memory Stick Pen Drive, USB-Stick)

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2016/2017 Wykład nr 7 (11.01.2017) Rok akademicki 2016/2017, Wykład

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej Technologia informacyjna Urządzenia techniki komputerowej System komputerowy = hardware (sprzęt) + software (oprogramowanie) Sprzęt komputerowy (ang. hardware) zasoby o specyficznej strukturze i organizacji

Bardziej szczegółowo

Standard transmisji równoległej LPT Centronics

Standard transmisji równoległej LPT Centronics Standard transmisji równoległej LPT Centronics Rodzaje transmisji szeregowa równoległa Opis LPT łącze LPT jest interfejsem równoległym w komputerach PC. Standard IEEE 1284 został opracowany w 1994 roku

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. dr inż. Marcin Czajkowski. Studia podyplomowe 2015-2016. Wydział Informatyki PB

Systemy operacyjne. dr inż. Marcin Czajkowski. Studia podyplomowe 2015-2016. Wydział Informatyki PB Systemy operacyjne Studia podyplomowe 2015-2016 Wydział Informatyki PB dr inż. Marcin Czajkowski Struktury pamięci masowej Plan wykładu Pamięć RAM i ROM, pamięć podręczna (cache) i masowa Dostęp do dysku

Bardziej szczegółowo

Specyfikacje techniczne

Specyfikacje techniczne Załącznik nr 6 Specyfikacje techniczne Pozycja 1-3 Rozbudowa dwóch posiadanych serwerów Dell R620, Service Tag: FXLYD5J, DXLYD5J o komponenty Komponenty do rozbudowy na każdy serwer. procesor (Intel Xeon

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZECHOWYWANIA DANYCH

ZASADY PRZECHOWYWANIA DANYCH ZASADY PRZECHOWYWANIA DANYCH Wymienić można następujące powody utraty lub szkodliwej modyfikacji danych: przypadkowe ich usunięcie (np. przez roztargnionego pracownika), uszkodzenie nośnika, awaria systemu

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne. Część II Zarządzanie/Administracja Systemem. Wykład 4: Przestrzeń dyskowa. autor: mgr inż. Andrzej Woźniak

Systemy Operacyjne. Część II Zarządzanie/Administracja Systemem. Wykład 4: Przestrzeń dyskowa. autor: mgr inż. Andrzej Woźniak Systemy Operacyjne Część II Zarządzanie/Administracja Systemem Wykład 4: Przestrzeń dyskowa autor: mgr inż. Andrzej Woźniak Hierarchia Systemu Dyskowego Warstwa fizyczna - Dyski fizyczne (HDD Hard Disks)

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr 6 do SIWZ. 1. Macierz Dyskowa ilość: 1 szt. NAZWA PRODCENTA:.

Załacznik nr 6 do SIWZ. 1. Macierz Dyskowa ilość: 1 szt. NAZWA PRODCENTA:. 1. Macierz Dyskowa ilość: 1 szt. NAZWA PRODCENTA:. MODEL: Załacznik nr 6 do SIWZ l.p. Parametr wymagany Potwierdzenie spełnienia parametru lub warunku przez oferowane urządzenie* 1 Macierz dyskowa musi

Bardziej szczegółowo

Jednym z najpopularniejszych sposobów zapisu i odczytu informacji jest technika wykorzystująca

Jednym z najpopularniejszych sposobów zapisu i odczytu informacji jest technika wykorzystująca 8.2. Dyski twarde q q RAID poziom 2 dane dzielone są na wiele dysków, a kod korekcji błędów zapisywany jest na dodatkowym urządzeniu. Raczej nie spotkamy na rynku kontrolera RAID 2. q q RAID poziom 3 podobny

Bardziej szczegółowo

Zoptymalizowany pod kątem pojemności dysk klasy korporacyjnej, dla aplikacji przetwarzających duże ilości danych

Zoptymalizowany pod kątem pojemności dysk klasy korporacyjnej, dla aplikacji przetwarzających duże ilości danych Zestawienie danych Zoptymalizowany pod kątem pojemności dysk klasy korporacyjnej, dla aplikacji przetwarzających duże ilości danych Od 1 TB do 8 TB 1, 3,5-calowy dysk klasy korporacyjnej z wiodącą technologią

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2 Spis treúci Przedmowa... 11 Wstęp... 13 1. Urządzenia peryferyjne i układy wejścia/wyjścia... 15 Wstęp... 15 1.1. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian BUDOWA KOMPUTERA Monika Słomian Kryteria oceniania O znam podstawowe elementy zestawu komputerowego O wiem, jakie elementy znajdują się wewnątrz komputera i jaka jest ich funkcja O potrafię wymienić przykładowe

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

Systemy macierzowe. www. qsantechnology. com

Systemy macierzowe. www. qsantechnology. com Systemy macierzowe www. qsantechnology. com Przegląd produktów Rozwiązania macierzowe QSAN Unified Storage serwer NAS i SAN w jednym Macierze dyskowe typu Unified Storage QSAN pozwalają na wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl WSTĘP 1 Struktury danych oraz algorytmy do implementacji interfejsu systemu plików

Bardziej szczegółowo

Kinowa Biblioteka Filmowa KINOSERWER. KinoSerwer

Kinowa Biblioteka Filmowa KINOSERWER. KinoSerwer Kinowa Biblioteka Filmowa KINOSERWER KinoSerwer Zewnętrzna biblioteka filmowa KINOSERWER do przechowywania plików filmowych DCP, o pojemności minimalnej 12TB z możliwością rozbudowy do 42TB. Oferujemy

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr 4 do SIWZ - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA- załącznik do Formularza Oferty

Załacznik nr 4 do SIWZ - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA- załącznik do Formularza Oferty . Urządzenie wielofunkcyjne laserowe. a Minimalne parametry urządzenia wymagane przez Zamawiającego Technologia Laserowa Funkcje drukowanie, skanowanie, kopiowanie, fax Podajnik papieru Minimum 200 arkuszy

Bardziej szczegółowo

Wybrane programy do tworzenia bootowalnego dysku USB

Wybrane programy do tworzenia bootowalnego dysku USB Wybrane programy do tworzenia bootowalnego dysku USB Rufus mały program narzędziowy do formatowania i tworzenia bootowalnego urządzenie typu flash (pendrive, memory card itp.). Można utworzyć z bootowalnego

Bardziej szczegółowo

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE.

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. 8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. Magistrala (ang. bus) jest ścieżką łączącą ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji/danych pomiędzy nimi. Inaczej mówiąc jest to zespół

Bardziej szczegółowo

16MB - 2GB 2MB - 128MB

16MB - 2GB 2MB - 128MB FAT Wprowadzenie Historia FAT jest jednym z najstarszych spośród obecnie jeszcze używanych systemów plików. Pierwsza wersja (FAT12) powstała w 1980 roku. Wraz z wzrostem rozmiaru dysków i nowymi wymaganiami

Bardziej szczegółowo

GOZ-353-2210-4/15 Warszawa, dnia 18.06.2015 r. WYKONAWCY

GOZ-353-2210-4/15 Warszawa, dnia 18.06.2015 r. WYKONAWCY GOZ-353-2210-4/15 Warszawa, dnia 18.06.2015 r. WYKONAWCY Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę macierzy dla jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Pracy. Stosownie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik Nr 1 do SIWZ Nr spr. 13/ZP/CBA/2007 SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Zadanie nr 1 Serwer wraz z oprogramowaniem Serwer 1. Procesor(y) Dwa procesory wykonane w technologii czterordzeniowej.

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie partycjami

Zarządzanie partycjami Zarządzanie partycjami Do tworzenie i usuwania partycji, formatowania dysków i zmiany liter dysków w systemie Windows NT, służy narzędzie graficzne Zarządzanie dyskami lub program diskpart dostępny w konsoli

Bardziej szczegółowo

Test z Urządzenia Techniki Komputerowej - klasa II FI

Test z Urządzenia Techniki Komputerowej - klasa II FI Poprawne odpowiedzi wpisz do karty odpowiedzi i wyślij na maila. 1. Który z parametrów dysku twardego ma wpływ na czas dostępu do danych? A. Szybkośd obrotu talerzy. B. Pojemnośd. C. Kontroler. D. Ilośd

Bardziej szczegółowo

Podstawy Techniki Komputerowej. Temat: BIOS

Podstawy Techniki Komputerowej. Temat: BIOS Podstawy Techniki Komputerowej Temat: BIOS BIOS ( Basic Input/Output System podstawowy system wejścia-wyjścia) zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów. Kodowanie informacji System komputerowy

Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów. Kodowanie informacji System komputerowy 1 Wprowadzenie do informatyki i użytkowania komputerów Kodowanie informacji System komputerowy Kodowanie informacji 2 Co to jest? bit, bajt, kod ASCII. Jak działa system komputerowy? Co to jest? pamięć

Bardziej szczegółowo

Wysokowydajna implementacja kodów nadmiarowych typu "erasure codes" z wykorzystaniem architektur wielordzeniowych

Wysokowydajna implementacja kodów nadmiarowych typu erasure codes z wykorzystaniem architektur wielordzeniowych Wysokowydajna implementacja kodów nadmiarowych typu "erasure codes" z wykorzystaniem architektur wielordzeniowych Ł. Kuczyński, M. Woźniak, R. Wyrzykowski Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej

Bardziej szczegółowo

I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA:

I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA: Załącznik nr 6 C Część C Przedmiot zamówienia dotyczący pkt 1.1.3 SIWZ I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA: 1. Procesor

Bardziej szczegółowo

Spis treści. UTK Urządzenia Techniki Komputerowej. Temat: Napędy optyczne

Spis treści. UTK Urządzenia Techniki Komputerowej. Temat: Napędy optyczne Spis treści Definicja...2 Budowa ogólna...3 Silnik krokowy budowa...4 Silnik liniowy budowa...4 Budowa płyty CD...5 1 Definicja Napęd optyczny jest to urządzenie, które za pomocą wiązki lasera odczytuje

Bardziej szczegółowo

... Podpis osoby - osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu wykonawcy

... Podpis osoby - osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu wykonawcy Załącznik nr 1 do specyfikacji BPM.ZZP.271.583.2012 SZCZEGÓŁOWE OKREŚLENIE Macierz dyskowa Urządzenie musi być zgodne, równoważne lub o wyższych parametrach technicznych z wymaganiami określonymi poniżej:

Bardziej szczegółowo