Prawo do nauczania religii Wprowadzenie Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawo do nauczania religii Wprowadzenie Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej"

Transkrypt

1 Prawo do nauczania religii Wprowadzenie Nauczanie religii katolickiej w polskim systemie edukacji trwa już ponad 20 lat i zadomowiło się tam na dobre. Pomimo pojedynczych głosów krytyki religia w szkole jest odbierana pozytywnie zarówno przez dzieci i młodzież, jak i przez ich rodziców. Niestety w ostatnim czasie pojawiają się niepokojące opinie a nawet akty prawne zagrażające nauczaniu religii w przedszkolach i szkołach publicznych. Niestety nie są to już jedynie pojedyncze głosy politycznych desperatów, ale decyzje poważnych organów. W celu ustalenia na ile stabilna jest obecność nauki religii w polskiej szkole i jakie ewentualne możliwości usunięcia religii ze szkoły mają jej przeciwnicy została podjęta szczegółowa analiza aktów prawnych dotyczących tej kwestii. Według art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku: Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zostaną więc poddane analizie, pod kątem gwarancji nauczania religii w publicznym systemie oświaty, następujące dokumenty: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską, Ustawa o systemie oświaty oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej Obowiązująca aktualnie konstytucja została uchwalona 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe a jej tekst ogłoszono 16 lipca tego roku w Dzienniku Ustaw (Dz.U. Nr 78 poz. 483). Konstytucja ze względu na swój charakter nie zawiera szczegółowych rozstrzygnięć, lecz raczej określa pryncypia i wytycza kierunki. Tak też należy interpretować wszystkie zapisy tego dokumentu dotyczące omawianej kwestii. Konstytucja RP już w art. 48 ust. 1 stwierdza: Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. Ten ogólny jeszcze zapis daje rodzicom prawo decydowania o kierunku wychowania dzieci, także jeśli chodzi o wychowanie światopoglądowe i religijne. Bardzo istotny, w odniesieniu do nauczania religii w szkole jest art. 53. ustęp czwarty. Ze względu na jego ważność zostaje przytoczony w całości: 1

2 Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób. To właśnie art. 53 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej daje podstawę do nauczania religii w szkole, choć oczywiście nie zawiera jeszcze żadnych szczegółowych rozstrzygnięć. Konstytucja ze swej natury stanowi punkt odniesienia dla wszystkich późniejszych ustaw i rozporządzeń. Nie ulega zatem wątpliwości, że nauczanie religii w szkole jest zgodne z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej 1. Ponadto Konstytucja w art. 25 ust. 4 stwierdza, że stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim określają: umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy. W następnej kolejności zostaną więc poddane analizie: Konkordat, ustawy oraz rozporządzenia dotyczące omawianej kwestii. 2. Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską Konkordat to międzynarodowa umowa między Stolicą Apostolską a państwem, regulująca status prawny Kościoła katolickiego w danym kraju i będąca źródłem kościelnego prawa partykularnego na jego terenie 2. Konkordat ze swej natury traktuje o gwarancjach wolności religijnej w wymiarze indywidualnym oraz wspólnotowym i instytucjonalnym 3 i służy zagwarantowaniu wolności religijnej w sposób sprecyzowany. Bardzo istotny jest fakt, że konkordat ma rangę umowy międzynarodowej. Konkordat taki zawarto pomiędzy Stolicą Apostolską a rządem Rzeczypospolitej Polskiej 28 lipca 1993 r. Prezydent podpisał Konkordat 23 lutego 1998 r 4 a wszedł on w życie 25 kwietnia 1998 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 319). Oprócz wielu różnych kwestii dokument ten odnosi się do nauczania religii w ramach systemu edukacji narodowej. Najistotniejsze ustalenia w tym względzie skupiają się w artykule 12 ust. 1, którego brzmienie zostaje przytoczone w całości: 1. Uznając prawo rodziców do religijnego wychowania dzieci oraz zasadę tolerancji Państwo gwarantuje, że szkoły publiczne podstawowe i ponadpodstawowe oraz przedszkola, prowadzone przez organy administracji państwowej i samorządowej, organizują zgodnie z wolą zainteresowanych naukę religii w ramach planu zajęć szkolnych i przedszkolnych. 1 Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na skargę Rzecznika Praw Obywatelskich dwukrotnie uznał zgodność nauczania religii w szkołach publicznych z obowiązującym porządkiem prawnym (30 stycznia 1991 r. oraz 20 kwietnia 1993 r.). Zob. J. Krukowski. Kościół i państwo. Podstawy relacji prawnych. Lublin 1993 s J. Krukowski. Konkordat. Encyklopedia Katolicka T. 9. Lublin kol K. Warchałowski. Nauczanie religii i szkolnictwo katolickie w konkordatach współczesnych. Lublin 1998 s Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r. Dz. U. z 1998 r. nr 51 poz

3 Treść tego artykułu jest niezwykle istotna zważając na fakt, że konkordat ma rangę umowy międzynarodowej. Co ważne, konkordat gwarantuje nauczanie religii począwszy od przedszkola do szkół ponadpodstawowych (w dzisiejszym systemie edukacji w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych) włącznie a więc objęcie katechezą szkolną dzieci i młodzieży na przestrzeni kilkunastu lat. Ważne jest to, że Konkordat powagą umowy międzynarodowej gwarantuje obecność nauczania religii w publicznym systemie oświaty. Wobec ostatnich wydarzeń pojawia się jednak pytanie o ewentualną możliwość zmiany takiego zapisu. Ze względu na fakt, iż Konkordat jest umową międzynarodową podlega przepisom dotyczącym takich właśnie umów. Konstytucja RP w art. 89 dopuszcza możliwość wypowiedzenia umowy międzynarodowej i precyzuje, że zasady oraz tryb tego rodzaju zadań określa ustawa. Ustawa o umowach międzynarodowych została uchwalona 14 kwietnia 2000 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 443) i określa, że do ewentualnego wypowiedzenia lub zmiany zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej konieczna jest zgoda wyrażona w ustawie i zgoda prezydenta RP. (Art. 25 ust. 1-3). Jednakże w odniesieniu do tej samej kwestii artykuł 91 ust. 2 Konstytucji RP stwierdza: Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Według oceny prawników zapis ten jednoznacznie uznaje wyższość umów międzynarodowych nad prawem wewnętrznym 5. Ponadto Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 r., która weszła w życie w stosunku do Polski 1 sierpnia 1990 r. (Dz.U. Nr 74 poz załącznik) w art. 56 stwierdza: 1. Traktat, który nie zawiera postanowienia dotyczącego jego wygaśnięcia i nie przewiduje wypowiedzenia ani wycofania się z niego, nie podlega wypowiedzeniu ani wycofaniu się z niego, chyba że: a) ustalono, że strony miały zamiar dopuścić możliwość wypowiedzenia lub wycofania się, bądź b) prawa do wypowiedzenia lub wycofania się można domniemywać się z charakteru traktatu. 2. Strona powinna notyfikować co najmniej na dwanaście miesięcy naprzód swój zamiar wypowiedzenia traktatu lub wycofania się z niego na dwanaście miesięcy naprzód swój zamiar wypowiedzenia traktatu lub wycofania się z niego na podstawie ustępu 1. 5 Zob. R. Bierzanek. J. Szymonides. Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa 2002 s , M. Masternak- Kubiak. Przestrzeganie prawa międzynarodowego w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kraków 2003 s

4 Konkordat nie zawiera ustaleń dopuszczających możliwość wypowiedzenia go lub wycofania się. Podpisany przez prezydenta ostateczny tekst tego dokumentu kończy się bowiem słowami: Po zaznajomieniu się z powyższym Konkordatem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że - został on uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych, - jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony, - będzie niezmiennie zachowywany. W myśl więc art. 12 ust. 1 Konkordatu nauczanie religii w przedszkolu i szkole wydaje się być przesądzone. Jego gwarantem są umowy międzynarodowe a jest to jedno z najmocniejszych umocowań prawnych jakie istnieją. 3. Ustawa o systemie oświaty Aktualnie obowiązująca ustawa o systemie oświaty została uchwalona 7 września 1991 r. (Dz. U. Nr 95, poz. 425) i była wielokrotnie nowelizowana. Ustawa z 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 117, poz. 759) określa brzmienie artykułu 12 ust. 1. ustawy z 7 września 1991 r. na następujące: "Publiczne przedszkola, szkoły podstawowe i gimnazja organizują naukę religii na życzenie rodziców, publiczne szkoły ponadgimnazjalne na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii decydują uczniowie". Powyższe sformułowanie gwarantuje nauczanie religii w publicznych przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. 4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach Szczegółowe uwarunkowania nauczania religii w szkole określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155). Zmiany do tego dokumentu wprowadziło rozporządzenie z dnia 30 czerwca 1999 r. (Dz. U. Nr 67, poz. 753). W rozporządzeniu tym par. 1. ust. 1 brzmi: "W publicznych przedszkolach organizuje się, w ramach planu zajęć przedszkolnych, naukę religii na życzenie rodziców (opiekunów prawnych). W publicznych szkołach podstawowych, 4

5 gimnazjach, ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych, zwanych dalej "szkołami", organizuje się w ramach planu zajęć szkolnych naukę religii i etyki: 1) w szkołach podstawowych i gimnazjach - na życzenie rodziców (opiekunów prawnych), 2) w szkołach ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych - na życzenie bądź rodziców (opiekunów prawnych), bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu religii i etyki decydują sami uczniowie". 5. Jednostronne zmiany złamaniem prawa Ustawa o systemie oświaty z 7 września 1991 r. w art. 12 ust. 2. określa, że rozporządzenie regulujące kwestie nauczania religii może wydać Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z władzami Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych. Jak więc jednoznacznie wynika z powyższego zapisu rozporządzenie takie wydaje minister, ale w porozumieniu z Konferencją Episkopatu Polski. Prawo zabrania zatem jednostronnej zmiany obowiązującego rozporządzenia. Zakończenie Poprzez analizę głównych dokumentów prawnych dotyczących nauczania religii w polskiej szkole tj. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską, Ustawy o systemie oświaty oraz Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach dowiedziono, że głosy przeciwników religii w publicznym systemie oświaty w Polsce należy traktować jako bezpodstawne. Było ono (poza okresem komunizmu), jest i będzie prowadzone w przedszkolach i szkołach, bo tam jest jego właściwe miejsce. 5

LEKCJE RELIGII W OLSZTYŃSKICH SZKOŁACH

LEKCJE RELIGII W OLSZTYŃSKICH SZKOŁACH Rada Miejska SLD w Olsztynie LEKCJE RELIGII W OLSZTYŃSKICH SZKOŁACH Olsztyn, 27 września 2009 r. Rada Miejska SLD w Olsztynie Konferencja prasowa z udziałem Krzysztofa Kacprzyckiego Przewodniczącego Bartłomieja

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjno-ustawowa regulacja nauczania religii w Polsce

Konstytucyjno-ustawowa regulacja nauczania religii w Polsce Dr Jarosław Matwiejuk, prodziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, poseł na Sejm RP Konstytucyjno-ustawowa regulacja nauczania religii w Polsce (referat wygłoszony podczas IV Ekumenicznego Forum

Bardziej szczegółowo

7. 1. Nauczyciel religii wchodzi w skład rady pedagogicznej szkoły, nie przyjmuje jednak obowiązków wychowawcy klasy.

7. 1. Nauczyciel religii wchodzi w skład rady pedagogicznej szkoły, nie przyjmuje jednak obowiązków wychowawcy klasy. Tekst Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania lekcji religii w szkołach publicznych (Dz. U. Nr. 36 z dnia 24 kwietnia 1992 r.), uwzględniający

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. (Dz. U. z 1992 r. Nr 36, poz. 155,

Bardziej szczegółowo

Procedura ruchu osobowego uczniów w Gimnazjum im. Adolfa Długosza w Reczu

Procedura ruchu osobowego uczniów w Gimnazjum im. Adolfa Długosza w Reczu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Nr 2/214/2015 z dnia 15.09.2014r. Procedura ruchu osobowego uczniów w Gimnazjum im. Adolfa Długosza w Reczu Niniejsza procedura obejmuje: I. Procedurę przyjmowania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ZASADACH ORGANIZOWANIA NAUKI RELIGII W PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLACH I SZKOŁACH

INFORMACJA O ZASADACH ORGANIZOWANIA NAUKI RELIGII W PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLACH I SZKOŁACH INFORMACJA O ZASADACH ORGANIZOWANIA NAUKI RELIGII W PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLACH I SZKOŁACH I. Zasady ogólne. Nauka religii jest organizowana przez publiczne przedszkola i szkoły podstawowe na życzenie rodziców

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ Bogusław Trzeciak SJ KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ LUBLIN TOWARZYSTWO NAUKOWE KUL KATOLICKI UNIWERSYTET LUBELSKI JANA PAWŁA II SPIS TREŚCI Wstęp ROZDZIAŁ I Pojęcie Konkordatu

Bardziej szczegółowo

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09 Druk nr 2241 Warszawa, 6 sierpnia 2009 r. Szanowny Panie Marszałku Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Warunki i sposób organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Dz.U.1992.36.155 z dnia 1992.04.24 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 1 września 2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PRZEPISACH PRAWA obowiązujące w r. szk. 2012/2013

ZMIANY W PRZEPISACH PRAWA obowiązujące w r. szk. 2012/2013 ZMIANY W PRZEPISACH PRAWA obowiązujące w r. szk. 2012/2013 USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej cyt. ustawa USO) Art. 15 ust. 2 ustawy OSO w brzmieniu: Obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna

Bardziej szczegółowo

Nauka religii w szkole podstawy prawne

Nauka religii w szkole podstawy prawne Nauka religii w szkole podstawy prawne W polskich szkołach publicznych lekcje religii nie są obowiązkowe. Kto wymusza uczestnictwo Waszych dzieci w zajęciach katechetycznych czy kościelnych (np. otwarcie

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

ZASADY NACZELNE USTROJU RP

ZASADY NACZELNE USTROJU RP ZASADY NACZELNE USTROJU RP Zasady naczelne ustroju RP Zawierają idee przewodnie ustawy zasadniczej. Są to normy prawne zawarte w Konstytucji, których szczególna doniosłość charakteryzuje się w tym, że

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Informacja MEN w sprawie zasad organizowania nauki religii i etyki w roku szkolnym 2014/2015 Czwartek, 17 Lipiec :27

Informacja MEN w sprawie zasad organizowania nauki religii i etyki w roku szkolnym 2014/2015 Czwartek, 17 Lipiec :27 Opublikowano na stronie MEN 16 czerwca 2014 25 marca br. zostało podpisane rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Premier

Wielce Szanowna Pani Premier Warszawa, 28/02/2007 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI RPO-551982-VI/07/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Prof.

Bardziej szczegółowo

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak K W E S T I E O R G A N I Z A C Y J N E KONTAKT I KONSULTACJE WARUNKI ZALICZENIA DODATKOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEBIEGU ZAJĘĆ

Bardziej szczegółowo

Druk nr 249 Warszawa, 19 grudnia 2007 r. - o zmianie ustawy o finansowaniu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z budżetu państwa.

Druk nr 249 Warszawa, 19 grudnia 2007 r. - o zmianie ustawy o finansowaniu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z budżetu państwa. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 249 Warszawa, 19 grudnia 2007 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych, sporządzona w Hadze dnia 2 października 1973 r. (Dz. U. z dnia 17 maja 2000 r.

KONWENCJA. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych, sporządzona w Hadze dnia 2 października 1973 r. (Dz. U. z dnia 17 maja 2000 r. Dz.U.00.39.444 KONWENCJA o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych, sporządzona w Hadze dnia 2 października 1973 r. (Dz. U. z dnia 17 maja 2000 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o właściwości organów i prawie właściwym w zakresie ochrony małoletnich, sporządzona w Hadze dnia 5 października 1961 r.

KONWENCJA. o właściwości organów i prawie właściwym w zakresie ochrony małoletnich, sporządzona w Hadze dnia 5 października 1961 r. Dz.U.95.106.519 KONWENCJA o właściwości organów i prawie właściwym w zakresie ochrony małoletnich, sporządzona w Hadze dnia 5 października 1961 r. (Dz.U. z dnia 15 września 1995 r.) W imieniu Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA ADMINISTRACYJNA. Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha

LEGISLACJA ADMINISTRACYJNA. Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha LEGISLACJA ADMINISTRACYJNA Marcin Mazuryk Mateusz Kaczocha Warszawa 2012 Spis treści 5 Spis treści Wykaz skrótów... 7 Słowo wstępne... 9 Rozdział I Konstytucja... 11 Rozdział II Inicjatywa obywatelska...

Bardziej szczegółowo

Działając w imieniu Fundacji na Rzecz Różnorodności Polistrefa ponownie zwracamy się

Działając w imieniu Fundacji na Rzecz Różnorodności Polistrefa ponownie zwracamy się Fundacja na Rzecz Różnorodności Polistrefa ul. Bobrzyńskiego 39a/28 30-348 Kraków http://rownoscwyznania.org/ Kraków, dnia 31 marca 2015r. Minister Edukacji Narodowej Pani Anna Zalewska K 2 752/2016 N

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r.

Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-64-03 Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak K W E S T I E O R G A N I Z A C Y J N E KONTAKT I KONSULTACJE WARUNKI ZALICZENIA DODATKOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEBIEGU ZAJĘĆ ZALECANA LITERATURA

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: dr hab. Anna Gołębiowska Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Departament Kształcenia i Doskonalenia Nauczycieli spełniających wymagania kwalifikacyjne na podstawie obowiązujących wcześniej przepisów

Departament Kształcenia i Doskonalenia Nauczycieli spełniających wymagania kwalifikacyjne na podstawie obowiązujących wcześniej przepisów MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Departament Kształcenia i Doskonalenia Nauczycieli DN-1 -AD-7012-50/06 Warszawa, 26 czerwca 2006 r. Kuratorzy Oświaty wszyscy W związku z wątpliwościami dotyczącymi wymagań

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o systemie oświaty.

- o zmianie ustawy o systemie oświaty. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Druk nr 322 Warszawa, 25 listopada 2011 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 09 lutego 2015 r. DZSE.WSPE HM

Warszawa, 09 lutego 2015 r. DZSE.WSPE HM Warszawa, 09 lutego 2015 r. DZSE.WSPE.054.1.2015.HM Pan Radosław Sikorski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odpowiadając na interpelację nr 30423 złożoną przez Pana Sławomira Kowalskiego, Posła

Bardziej szczegółowo

4. W paragrafie 2. ustęp 6 po punkcie 3 dodaje się punkt 14 w brzmieniu: 4) boisko szkolne.

4. W paragrafie 2. ustęp 6 po punkcie 3 dodaje się punkt 14 w brzmieniu: 4) boisko szkolne. U C H W A Ł A Nr 2/2016 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 4 im. Jana Matejki w Bolesławcu z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie: uchwalenia zmian w Statucie Szkoły Podstawowej nr 4 w Bolesławcu Na

Bardziej szczegółowo

Prawa Człowieka i systemy ich ochrony

Prawa Człowieka i systemy ich ochrony Prawa Człowieka i systemy ich ochrony Konwencja o prawach dziecka Zaoczne Studia Administracji 2016/2017 semestr zimowy Konwencja o prawach dziecka 1. Konwencja o prawach dziecka a) Geneza b) Wartości

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA (NR 100) (Dz. U. z dnia 27 września 1955 r.) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

KONWENCJA (NR 100) (Dz. U. z dnia 27 września 1955 r.) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ Dz.U.55.38.238 KONWENCJA (NR 100) dotycząca jednakowego wynagrodzenia dla pracujących męŝczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości, przyjęta w Genewie dnia 29 czerwca 1951 r. (Dz. U. z dnia 27 września

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA O PRAWACH POLITYCZNYCH KOBIET Z DNIA 31 MARCA 1953 R. (Dz. U. z dnia 18 kwietnia 1955 r.) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

KONWENCJA O PRAWACH POLITYCZNYCH KOBIET Z DNIA 31 MARCA 1953 R. (Dz. U. z dnia 18 kwietnia 1955 r.) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Dz.U.55.16.86 KONWENCJA O PRAWACH POLITYCZNYCH KOBIET Z DNIA 31 MARCA 1953 R. (Dz. U. z dnia 18 kwietnia 1955 r.) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r...

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r... Spis treści Rozdział pierwszy Ustrój polityczny państwa pojęcie i istota... 11 1. Pojęcie ustroju politycznego... 12 2. Ewolucja ustroju politycznego Polski... 14 Rozdział drugi Konstytucyjne podstawy

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.)

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) Dz.U.01.53.561 KONWENCJA o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust.

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. 3 Konkordatu) 1. W związku z wejściem w życie Konkordatu między Stolicą

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 47 Im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku

Szkoła Podstawowa Nr 47 Im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Szkoła Podstawowa Nr 47 Im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Art.70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r. ustanawia prawo każdego do nauki tj. uczenia się w szkołach publicznych

Bardziej szczegółowo

U ST A W A z dnia r. o zmianie ustawy o systemie oświaty

U ST A W A z dnia r. o zmianie ustawy o systemie oświaty Projekt U ST A W A z dnia. 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty Art. 1. W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm. 1) ) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr X/82/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 25 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA Nr X/82/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 25 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA Nr X/82/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie zawarcia pomiędzy Gminą Miastem Szczecin a Gminą Police porozumienia dotyczącego zasad prowadzenia oraz udziału w kosztach

Bardziej szczegółowo

Spis treści Zmiany w ustawie o systemie oświaty

Spis treści Zmiany w ustawie o systemie oświaty Spis treści Zmiany w ustawie o systemie oświaty 1. Rekrutacja do przedszkoli, szkół i innych placówek... 4 1.1. Rekrutacja do publicznych przedszkoli oraz publicznych innych form wychowania przedszkolnego...

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA Nr 140. dotycząca płatnego urlopu szkoleniowego, przyjęta w Genewie dnia 24 czerwca 1974 r. (Dz. U. z dnia 23 lipca 1979 r.

KONWENCJA Nr 140. dotycząca płatnego urlopu szkoleniowego, przyjęta w Genewie dnia 24 czerwca 1974 r. (Dz. U. z dnia 23 lipca 1979 r. Dz.U.79.16.100 KONWENCJA Nr 140 dotycząca płatnego urlopu szkoleniowego, przyjęta w Genewie dnia 24 czerwca 1974 r. (Dz. U. z dnia 23 lipca 1979 r.) W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Kraków Równość wyznaniowa i światopoglądowa w edukacji publicznej

Kraków Równość wyznaniowa i światopoglądowa w edukacji publicznej Kraków 2015 Równość wyznaniowa i światopoglądowa w edukacji publicznej Wydawca: Fundacja na Rzecz Różnorodności Polistrefa ul. Bobrzyńskiego 39a/28, 30-348 Kraków www. polistrefa.pl www.rownoscwyznania.org

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 sierpnia 2017 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 sierpnia 2017 r.

Warszawa, dnia 30 sierpnia 2017 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 sierpnia 2017 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 sierpnia 2017 r. Poz. 1627 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 513)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 513) Warszawa, dnia 29 sierpnia 2007 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 513) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadnicza część uchwalonych zmian zmierza - w założeniu ustawodawcy sejmowego

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r.

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-174-03 Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

W Statucie Szkoły Podstawowej nr 6 im. Romualda Traugutta w Lublinie wprowadza się następujące zmiany:

W Statucie Szkoły Podstawowej nr 6 im. Romualda Traugutta w Lublinie wprowadza się następujące zmiany: Załącznik nr 1 do uchwały nr 13/2015/2016 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 6 im. Romualda Traugutta w Lublinie z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie nowelizacji Statutu: W Statucie Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II Cele i zadania Szkoły

ROZDZIAŁ II Cele i zadania Szkoły ROZDZIAŁ II Cele i zadania Szkoły 7 1. Szkoła realizuje cele i zadania określone w ustawie o systemie oświaty oraz aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, a w szczególności: 1) umożliwia zdobycie

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej):

1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej): Cz. 4 1. Nadzór sprawowany w ramach układu scentralizowanego (administracji rządowej): A) nadzór wewnątrzadministracyjny rozporządzeń B) nadzór wewnątrzadministracyjny aktów prawa miejscowego terenowych

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel ratyfikacji poprawki do Konwencji Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej Dziennik Ustaw z dnia 17 listopada 2000 r Nr 98 poz. 1066 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania

Bardziej szczegółowo

Szkoła: Autodiagnozy dokonał/a:

Szkoła: Autodiagnozy dokonał/a: Kuratorium Oświaty Rynek Kościuszki 9 15-950 Białystok Szanowni Państwo! Minister Edukacji Narodowej ustalił na lata 2007/2008 i 2008/2009 zadanie priorytetowe w zakresie sprawowania nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY. do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY. do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, Dz.U.04.248.2484 PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 6 października 1999 r. (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego. Sławomir Brodziński

Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego. Sławomir Brodziński Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego Sławomir Brodziński Samorząd terytorialny w Polsce gmina powiat województwo Prawo samorządu terytorialnego Źródła prawa według Konstytucji RP (art. 87): 1) Konstytucja

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r.

Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-14-04 Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo wyznaniowe na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo wyznaniowe na kierunku Prawo Prof. dr hab. Krzysztof Krasowski Kierownik Katedry Historii Ustroju Państw OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo wyznaniowe na kierunku Prawo I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia:

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 8 października 2010 r.

USTAWA z dnia 8 października 2010 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1395. USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

Bardziej szczegółowo

Kryteria wymagań edukacyjnych z religii dla klas I VI Szkoły Podstawowej

Kryteria wymagań edukacyjnych z religii dla klas I VI Szkoły Podstawowej Kryteria wymagań edukacyjnych z religii dla klas I VI Szkoły Podstawowej Najważniejsze akty prawne, które gwarantują nauczanie religii w przedszkolach i szkołach, to: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE AGN I E SZKA ŁAD A RESPEKTOWANIE POLSKIEGO KONKORDATU ANALIZA STANU OBECNEGO I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ SPRAWOZDANIE Z SEMINARIUM

SPRAWOZDANIE AGN I E SZKA ŁAD A RESPEKTOWANIE POLSKIEGO KONKORDATU ANALIZA STANU OBECNEGO I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ SPRAWOZDANIE Z SEMINARIUM SPRAWOZDANIE AGN I E SZKA ŁAD A RESPEKTOWANIE POLSKIEGO KONKORDATU ANALIZA STANU OBECNEGO I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ SPRAWOZDANIE Z SEMINARIUM INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH PROGRAM DEMOKRACJI I SPOŁECZEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE Przedstawiciel branży OZE Podstawy prawne OZE Co to jest energia odnawialna? odnawialne źródło energii - źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2015 r. Poz ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NR LEX-I JF WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 30 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2015 r. Poz ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NR LEX-I JF WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 30 lipca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 3 sierpnia 2015 r. Poz. 6823 ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NR LEX-I.4131.159.2015.JF WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 30 lipca 2015 r. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Nazwa aktu Artykuł Data egzaminu

Nazwa aktu Artykuł Data egzaminu Nazwa aktu Artykuł Data egzaminu Kodeks pracy 23idx1 2009, 2010, 2014 Kodeks pracy 2 2010,2012 Kodeks pracy 25 2010,2012 Kodeks pracy 36 2010,2013 Kodeks pracy 151idx1 2011,2013 Kodeks pracy 120 2011,2014

Bardziej szczegółowo

ZMIENIONY PLAN DZIAŁAŃ 1. Informacja o środkach mających na celu wykonanie wyroku w sprawie Grzelak przeciwko Polsce

ZMIENIONY PLAN DZIAŁAŃ 1. Informacja o środkach mających na celu wykonanie wyroku w sprawie Grzelak przeciwko Polsce ZMIENIONY PLAN DZIAŁAŃ 1 Informacja o środkach mających na celu wykonanie wyroku w sprawie Grzelak przeciwko Polsce Opis sprawy Grzelak, skarga nr 7710/02, wyrok z dnia 15/06/2010, ostateczny w dniu 22/11/2010.

Bardziej szczegółowo

- zmieniającej ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 2210).

- zmieniającej ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 2210). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-139(4)/09 Warszawa, 10 września 2009 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 3 marca 2014 r. Poz. 263 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 31 października 2013 r.

Warszawa, dnia 3 marca 2014 r. Poz. 263 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ. z dnia 31 października 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 marca 2014 r. Poz. 263 OBWIESZCZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 31 października 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Statut i inne niezbędne zmiany w wewnętrznym prawie szkoły. by prof. dr Antoni J. Jeżowski, 2017

Statut i inne niezbędne zmiany w wewnętrznym prawie szkoły. by prof. dr Antoni J. Jeżowski, 2017 Statut i inne niezbędne zmiany w wewnętrznym prawie szkoły by prof. dr Antoni J. Jeżowski, 2017 Wraz z wprowadzeniem nowych ustaw struktury wykonawcze zobowiązane są do wydania nowych przepisów wykonawczych,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3a Ocenianie, klasyfikowanie i promowanie uczniów w szkołach publicznych

Rozdział 3a Ocenianie, klasyfikowanie i promowanie uczniów w szkołach publicznych Rozdział 3a Ocenianie, klasyfikowanie i promowanie uczniów w szkołach publicznych Art. 44a. Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o zajęciach edukacyjnych bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć

Bardziej szczegółowo

Działania na rzecz równości wyznaniowej i światopoglądowej w edukacji publicznej

Działania na rzecz równości wyznaniowej i światopoglądowej w edukacji publicznej Działania na rzecz równości wyznaniowej i światopoglądowej w edukacji publicznej www.ngofund.org.pl Kraków 2015 Wydawca: Fundacja na Rzecz Różnorodności Polistrefa ul. Bobrzyńskiego 39a/28, 30-348 Kraków

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Warszawa, dnia lipca 2010 r. Pani Katarzyna Hall Minister Edukacji Narodowej

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Warszawa, dnia lipca 2010 r. Pani Katarzyna Hall Minister Edukacji Narodowej RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Warszawa, dnia lipca 2010 r. RPO - 601727 - I/10/KJ 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Katarzyna Hall

Bardziej szczegółowo

Zmiany aktu: Dz.U Nr 123 poz Dz.U Nr 131 poz

Zmiany aktu: Dz.U Nr 123 poz Dz.U Nr 131 poz brzmienie od 2009-07-05 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra -

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra - Od Redakcji: co prawda jest to odpowiedź już sprzed ponad roku, ale na pewno warto się z nią zapoznać. Wspomniany w tekście program Ludzkie ścieżki jest już od dość dawna opublikowany na naszym portalu

Bardziej szczegółowo

Prawa człowieka w szkole. Arleta Kycia

Prawa człowieka w szkole. Arleta Kycia Prawa człowieka w szkole Arleta Kycia PRAWA CZŁOWIEKA KaŜdemu człowiekowi przysługują pewne prawa wynikające z godności osoby ludzkiej Prawa człowieka gwarantują: Konstytucja RP Powszechna Deklaracja Praw

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340) Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa o zmianie ustawy o kierujących pojazdami

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 7/2016. Wójta Gminy Łambinowice. z dnia 1 kwietnia 2016r.

Zarządzenie Nr 7/2016. Wójta Gminy Łambinowice. z dnia 1 kwietnia 2016r. Zarządzenie Nr 7/2016 Wójta Gminy Łambinowice z dnia 1 kwietnia 2016r. w sprawie wprowadzenia Kodeksu Etyki pracowników samorządowych w Urzędzie Gminy Łambinowice. Na podstawie art. 30 ust. 1 i art. 33

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO KONSTYTUCYJNE

DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO KONSTYTUCYJNE DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO KONSTYTUCYJNE Część I. Rzeczpospolita Rozdział 1. Pojęcie prawa konstytucyjnego Prawo konstytucyjne to całokształt norm prawnych dotyczących ustroju państw, czyli takich, których

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06

Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06 Uchwała z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

listopad 13, Warszawa. Rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów do rozporządzenia z dn. 28 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr. P. P. 72 poz.

listopad 13, Warszawa. Rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów do rozporządzenia z dn. 28 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr. P. P. 72 poz. Spis treści 1. 1918 październik 7, Warszawa. Rada Regencyjna do Narodu Polskiego 2. 1918 listopad 11, Warszawa. Rada Regencyjna do narodu Polskiego 3. 1918 listopad 14, Warszawa. Do Naczelnego Dowódcy

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Konstytucja wk 10 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Został ustanowiony nowelą konstytucyjną 26 marca 1982r Ustawa o TK została uchwalona 29 kwietnia 1985r TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY jest organem władzy sądowniczej, choć

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe "Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy". Opracowanie: dr Artur Woźny

Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Opracowanie: dr Artur Woźny ŹRÓDŁA PRAWA PRACY Pod pojęciem źródła prawa rozumie się wszelkiego rodzaju formy, poprzez które zostają wyrażone normy prawne. Charakter oficjalnego źródła prawa stanowionego (wydanego przez uprawnione

Bardziej szczegółowo

ZMIANA ZASAD REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH: przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, Lublin, 25 lutego 2014 r.

ZMIANA ZASAD REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH: przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, Lublin, 25 lutego 2014 r. ZMIANA ZASAD REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH: przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, innych form wychowania przedszkolnego w Mieście Lublin Lublin, 25 lutego 2014 r. Od bieżącego roku,

Bardziej szczegółowo

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 2-2 - J_ - 20 I.7202.6.2M4.AWO Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa i PUBsCt-it'

Bardziej szczegółowo

Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-171-03 Druk nr 2112 Warszawa, 16 października 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

STATUT PRZEDSZKOLA TOWARZYSTWA EWANGELICKIEGO W CIESZYNIE. Str. 1 / 10

STATUT PRZEDSZKOLA TOWARZYSTWA EWANGELICKIEGO W CIESZYNIE. Str. 1 / 10 STATUT PRZEDSZKOLA TOWARZYSTWA EWANGELICKIEGO W CIESZYNIE Str. 1 / 10 ROZDZIAŁ I Nazwa, typ i cel Przedszkola 1 Przedszkole posiada nazwę: Przedszkole Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie, z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Część II

Spis treści. Wstęp Część II ANEKSY 345 Spis treści Wstęp............................................... 5 Część I Konkordat zawarty między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską w 1925 roku i jego losy. Kształtowanie się relacji

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3 00-071 Warszawa W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na dzień 26 stycznia 2012 r. podpisaniu przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Procedura opiniowania arkuszy organizacyjnych publicznych szkół i publicznych przedszkoli

Procedura opiniowania arkuszy organizacyjnych publicznych szkół i publicznych przedszkoli Procedura opiniowania arkuszy organizacyjnych publicznych szkół i publicznych przedszkoli Podstawa prawna: 1. Art. 31 ust. 1 pkt 10 b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (t. j. Dz.U.

Bardziej szczegółowo

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ 1 1 1 1 1 1 R P W / 3 4 4 7 3 / 2 0 1 6 P Data :2016-06-09 MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ Warszawa,0$ czerwca 2016 r. D K O -W O K.4072.5.2016.M K BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPL. ZAŁ. Adam Bodnar

Bardziej szczegółowo