RECENZJA rozprawy doktorskiej Mgr inż. Macieja Antczaka pt. Algorytmiczne aspekty modelowania i ewaluacji biomolekuł

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RECENZJA rozprawy doktorskiej Mgr inż. Macieja Antczaka pt. Algorytmiczne aspekty modelowania i ewaluacji biomolekuł"

Transkrypt

1 Data: Toruń, 20 kwietnia, 2013 L. Dz. Prof. dr hab. Wiesław Nowak Zespół Teoretycznej Biofizyki Molekularnej Instytut Fizyki Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Toruń, ul. Grudziądzka 5 RECENZJA rozprawy doktorskiej Mgr inż. Macieja Antczaka pt. Algorytmiczne aspekty modelowania i ewaluacji biomolekuł Współczesna nauka nie może w zasadzie obyć się bez komputerów. Obliczenia numeryczne czy inne analizy prowadzone na wysokowydajnym sprzęcie przynoszą informacje niemożliwe do uzyskania innymi sposobami. Ogromny postęp w dziedzinie badań komputerowych zawdzięczamy z jednej strony rewolucji technologicznej i błyskawicznie spadającym cenom sprzętu, z drugiej strony wysiłkowi programistów, którzy poświęcają życie by tworzyć coraz lepsze i wydajniejsze kody. Trudno jest przecenić znaczenie metod komputerowych w biologii strukturalnej. Odkrywanie tajników DNA, RNA, białek jest możliwe dzięki wspieranej komputerowo analizie struktury tych typów biocząsteczek. Walczymy o poznanie struktur, bo one warunkują funkcje biologiczne. Z kolei dobre zrozumienie funkcji podstawowych elementów komórek pozwala żywić nadzieję na opracowanie metod zachowania przez długi czas w dobrej sprawności rozmaitych organizmów żywych, w tym nas samych. Stawka walki o prawdę na temat struktur jest zatem wysoka. Niestety, natura fizyczna i matematyczna problemu poznania struktur natywnych biocząsteczek jest skomplikowana. Znamy już blisko 100 milionów sekwencji różnych białek czy DNA. Niekiedy subtelne zmiany w budowie biopolimeru prowadzą do dramatycznej zmiany funkcji. Poznanie metodami doświadczalnymi tych wszystkich układów jest obecnie z wielu względów niemożliwe, a nasze bazy zawierają zaledwie ok struktur przestrzennych (0.1 % znanych sekwencji). Marzeniem badaczy-biologów jest znalezienie algorytmu pozwalającego w sposób pewny i wiarygodny przewidzieć czy obliczyć strukturę 3D biocząsteczki ze znanej wcześniej sekwencji aminokwasów czy nukleotydów. Problem ten, mimo znacznych wysiłków wielu grup badawczych, nie jest jeszcze rozwiązany, chociaż należy do najważniejszych i najpopularniejszych problemów bioinformatyki. Badania w tym zakresie prowadzone są w wielu czołowych laboratoriach światowych, obejmują poszukiwanie algorytmów zwijania białek czy kwasów nukleinowych, oraz (bardzo ważne zadanie) konstrukcji i oceny wiarygodności modeli komputerowych biopolimerów. 1

2 Przedstawiona mi do oceny praca doktorska mgr inż. Macieja Antczaka, napisana pod kierunkiem dr hab. inż. Marty Kasprzak, prof. PP oraz promotora pomocniczego dr inż. Piotra Łukasiaka, w Instytucie Informatyki Politechniki Poznańskiej, wpisuje się w ten ważny i aktualny nurt badań. Rozprawa poświecona jest poszukiwaniu nowych metod i algorytmów numerycznego przewidywania struktur trzeciorzędowych cząsteczek RNA oraz nowych komputerowych metod oceny jakości modeli przestrzennych struktur biopolimerów. Zadanie jakie otrzymał doktorant do rozwiązania jest zatem ważne, aktualne i ambitne. Szczegółowymi celami recenzowanej rozprawy było (i) opracowanie nowego sposobu przewidywania struktury RNA w oparciu o sekwencję i strukturę drugorzędową, w szczególności zaprojektowanie oraz implementacja specjalnej obiektowo-relacyjnej bazy danych (ii) opracowanie nowej metody wspierającej identyfikację prawidłowo lub nieprawidłowo zbudowanych motywów hipotetycznych struktur biopolimerów (iii) opracowanie i implementacja nowej metody obliczeniowej do ewaluacji jakości modeli przestrzennych białek bez odwoływania się do struktury referencyjnej. Należy podkreślić, że cele te obejmowały zaprojektowanie nowych algorytmów, implementacje nowych metod w postaci nowych programów komputerowych, korzystających w części z danych uzyskiwanych z innych kodów. Badane były problemy optymalizacji obliczeń i problemy zwiększania wydajności poprzez obliczenia współbieżne. Moim zdaniem, cel ogólny i cele szczegółowe, sprecyzowane w rozdziale 1.2 rozprawy, zostały w pełni osiągnięte. Praca, licząca 228 stron (+16 stron nie numerowanych), składa się z czterostronicowego streszczenia w jęz. angielskim, spisu treści, spisu rysunków, spisu tabel, spisu algorytmów, sześciu rozdziałów, podsumowania, trzech dodatków oraz bibliografii liczącej 226 pozycji. Tytuł rozprawy jest, moim zdaniem, nieco zbyt skrótowy, być może zamiast frazy ewaluacji biomolekuł należałoby użyć dokładniejszego sformułowania ewaluacji struktury biomolekuł. Podział i układ treści jest prawidłowy. Brakuje często zamieszczanego w tego typu rozprawach wykazu skrótów. Przedstawię kolejno ocenę rozdziałów i uwagi merytoryczne na ich temat. Uwagi formalne podam w dalszej części recenzji. 2

3 Streszczenie angielskie poprawnie przedstawia problemy badawcze, zastosowane podejście, główne wątki analizowane w rozprawie i najważniejsze rezultaty. W rozdziale 1.1 Autor z dużą swadą, a nawet nieco pompatycznie ( wybuch bezprecendensowej aktywności dotyczącej sekwencjonowania genomów ) opisał znacznie bioinformatyki we współczesnej biologii molekularnej. Podrozdział ten zawiera dużo pożytecznych odnośników, świadczy o dobrej orientacji w literaturze i daje odpowiednie tło historyczne do dalszych wywodów. Znalazłem w nim kilka nieścisłości, np. chemiczne próbkowanie metodą SHAPE wprowadza raczej więzy strukturalne, niż wiązania strukturalne (str. 8). W metodzie Floresa przewidywania struktury RNA stosuje się dynamikę molekularną w przestrzeni współrzędnych wewnętrznych, a nie wewnątrzcząsteczkową dynamikę przestrzeni współrzędnych. W rozdziale 2, ( Podstawowe pojęcia biologiczne, 20 str.) przedstawiono w zwięzły sposób główne pojęcia biologiczne wymagane do zrozumienia dziedziny, do której stosowane są rozwijane algorytmy i metody. Informacje tam zebrane mają w znacznej części charakter podręcznikowy, jednak ich przytoczenie uważam za celowe. W podrozdziale 2.3 pojawia się opis ważnej koncepcji lokalnych deskryptorów struktur białkowych, stosowanych w dalszej części rozprawy. Rozdział ten czyta się dobrze. Mam pewne zastrzeżenia do jakości rysunku 2.1, na którym zasady azotowe DNA i RNA są przedstawione w wysoce amatorski sposób. Na dodatek we wzorach strukturalnych przykładowych nukleotydów brakuje zaznaczonych ładunków ujemnych w grupie fosforanowej, co może wywołać wrażenie, iż w tych cząsteczkach tlen jest jednowartościowy. Pewne sformułowania zastosowane w tym rozdziale są nieścisłe ( zasady budują cząsteczki kwasów nukleinowych, str. 14), ( struktura chemiczna.. powstała w efekcie spojenia.., ibid.). Wiązania wodorowe nie zachodzą pomiędzy zasadami, a występują (str. 17). W opisie translacji (str. 19) powinna być informacja, że białka są produktami, a nie jak błędnie podano substratami. Zadanie kod genetyczny występuje w postaci.. chromosomu (str. 21) jest moim zdaniem mylące kod genetyczny to tabela tłumacząca jak zasady kodują aminokwasy. W analizach funkcji energii białek nie uwzględnia się wagi a raczej masę aminokwasów (str. 28). Miejsca, w których wiążą się ligandy biochemicy nazywają miejscami wiązania (ang. binding sites), nie są to jak pisze Autor miejsca dowiązania (termin informatyczny) (str. 29). Nie jest dla mnie jasne co Autor rozumie przez termin stosunkowo inny geometryczny kształt opisują pojęcie grup deskryptorów (str. 34). 3

4 Rozdział 3, jak głosi jego tytuł, zawiera podstawowe definicje z zakresu kombinatoryki i informatyki. Mogłoby się wydawać, że ten fragment rozprawy nie jest potrzebny, bowiem wszystko i tak jest w Wikipedii. Uważam jednak, że ten słusznie poświęcono tych 16 stron na spójne przedstawienie głównych pojęć informatycznych, jakie są stale używane w dalszej części rozprawy. Oczywiście wprawny informatyk wie to wszystko, co zawiera ten rozdział, jednak potencjalnymi czytelnikami recenzowanej rozprawy mogą być też biolodzy parający się bioinformatyką i analizą struktur bimolekularnych, a w tym przypadku, zgrabnie napisany przegląd pojęć i definicji informatycznych będzie miłą pomocą w studiowaniu metod zaproponowanych przez doktoranta. W szczególności przydatna jest, opisana w tym rozdziale, praktyka optymalizacji przetwarzania i projektowania algorytmów współbieżnych. Zasadniczo nowe rozważania i wyniki znajdziemy w rozdziale 4 ( Nowe rozwiązania informatyczne dla modelowania struktur przestrzennych RNA ) i następnych. Przedstawiono w nim główne cechy systemu RNAComposer do przewidywania struktur przestrzennych 3D RNA oraz wyniki eksperymentów obliczeniowych przeprowadzonych przy pomocy tego systemu. System ten został opracowany w ośrodku poznańskim przez szersze grono badaczy, jest opublikowany w prestiżowym czasopiśmie Nucleic Acids Res. (M.Popenda, M.Szachniuk, M. Antczak i in. 40 (2012) e112), zaś w rozdziale 4 znajduje się ciekawa analiza informatyczna tego systemu. Nie znalazłem informacji, jaką część systemu stworzył osobiście doktorant, jednak sam pomysł, co najmniej dwie implementacje pozwalające na prace w trybie serwera sieciowego i przetwarzanie wsadowe, możliwości wizualizacyjne, a przede wszystkim skuteczność modelowania i wydajność przewyższające rozwiązania konkurencyjne oceniam bardzo wysoko. System ten na pewno jest potrzebny społeczności naukowej i na pewno z upływem lat będzie zyskiwał na popularności wśród użytkowników z całego świata. Jednym ze wstępnych kroków w modelowaniu RNA jest budowa słownika fragmentów, tutaj zrealizowanego w postaci relacyjno-obiektowej bazy danych (FraBabe) zawierającego ponad 190 tys. motywów przestrzennych. Do optymalizacji fragmentów zastosowano pole siłowe CHARMM (która wersja?). Byłbym ciekaw, czy system pozwala na tym etapie tworzyć alternatywne modele fragmentów, optymalizowane dowolnym polem siłowym (np. AMBER). Następnie program RNAComposer dokonuje fragmentacji struktury drugorzędowej badanego RNA, wyszukuje wg wielu kryteriów odpowiednie bloki strukturalne w basie i łączy wybrane motywy przestrzenne w hipotetyczne modele RNA, które są potem optymalizowane ze względu na pewne funkcje energii najpierw w przestrzeni kątów torsyjnych (CYANA) a na końcu w przestrzeni kartezjańskiej. Pan mgr inż. M. Antczak w omawianym rozdziale prezentuje bardzo ciekawe i potrzebne analizy jakości modeli przestrzennych uzyskanych przy pomocy 4

5 tego systemu. Zgodnie z intuicją modele budowane z bloków o dużym podobieństwie sekwencyjnym mają wysoką jakość, natomiast gorzej wypadają te przypadki gdzie podobnych wzorców brakuje. Na tle konkurencyjnych programów (MC/Fold, ifoldrna) jakość stereochemiczna (Tab.4.7) analizowanych modeli jest bardzo dobra. Grupa badawcza ( adamiak ) brała udział w konkursie przewidywania struktur RNA, wyniki przewidywania lokują program w środku stawki. Oczywiście analizy tutaj omawiane są z natury rzeczy ograniczone i trudno ekstrapolować, że RNAComposer stanie się dominującym narzędziem bioinformatycznym, Jednak pewne cechy tego systemu dają sporą wartość naukową: możliwość badania bardzo dużych modeli (do 500 nt) oraz zapewnienie dobrej wydajności w przetwarzaniu współbieżnym. Wyniki eksperymentów obliczeniowych doktoranta, prezentowane w rozdziale 4 pokazują, że skalowanie ładnie zbliża się do liniowego. Uzyskano to, m.in., dzięki algorytmom (A6 i A7, str. 75 i 77) współbieżnego wykonywania zapytań do bazy (programowanie dynamiczne - algorytm plecakowy) i współbieżnego przetwarzania samej konstrukcji modelu. Osiągnięcia informatyczne przedstawione w tym rozdziale, a zwłaszcza fakt uruchomienia dobrej jakości wydajnego serwera RNAComposer oceniam bardzo wysoko. Nieco inną tematykę rozwija doktorant w obszernych rozdziałach 5 (18 str.) i 6 (42 strony). Zajmuje się tutaj problemem oceny (ewaluacji) uzyskanych z modelowania komputerowego struktur przestrzennych biomolekuł. Temat ten jest aktualny, zwłaszcza w kontekście konkursów CASP. W rozdziale 5 analizowane są przypadki w których ewaluacja może być oparta o jakąś wzorcową strukturę referencyjną, zaś w rozdziale 6 zadnie jest znacznie trudniejsze: jak ocenić model, jeśli nie ma do czego porównać. Niestety, w szybko rozwijającej się biologii molekularnej coraz częściej mamy do czynienia z tą drugą sytuacją. Dyskusja problemu ewaluacji, typowych miar, stosowanych w literaturze podejść jest na bardzo wysokim poziomie i pokazuje oczytanie i erudycja doktoranta w tej tematyce. W rozdziale 5 opisana jest nowa metoda ewaluacji jakości modeli. Nowością jest tutaj zastosowanie swobody w definiowaniu zakresu przestrzennego porównywanych modeli zaimplementowane w wyborze tzw. wektora poziomów szczegółowości analizy. Sam pomysł wydaje się dość prosty, jego implementacja już nie jest trywialna. Autor rozprawy prezentuje narzędzia napisane w języku Java oraz szereg (obecnie 5) pomysłowych sposobów graficznej reprezentacji wyników analizy modelu (narzędzie Gnuplot). Nie warto w tej recenzji omawiać szczegółów technicznych przyjętych rozwiązań, chcę tylko zwrócić uwagę na jedną pozytywną cechę programista skupia się tutaj na wygodzie użytkownika, widać troskę o elastyczność w reprezentowaniu danych i silną współpracę z praktykami zajmującymi się ocenianiem modeli. 5

6 Realizując ten software doktorant pokazał, że jego umiejętności informatyczne nie są abstrakcyjne, zaś opracowane kody są dostępne (WWW) ogółowi badaczy. (NB. Próbowałem korzystając ze strony WWW utworzyć wykresy z analiz z białym tłem, nadające się do wstawienia do drukowanego raportu czy publikacji nie wiem czy jest to możliwe, na pewno byłby przydatne.) Bardzo ciekawy jest rozdział 6, a zwłaszcza szeroko opisany problem oceny jakości modeli przestrzennych w sytuacji gdy nie ma wzorca. Autor proponuje by skorzystać z podejścia deskryptorowego, rozwijanego w grupie dr Fidelisa. Deskryptory w białkach są liczne i przy odpowiedniej definicji dobrze opisują konformacje przestrzenne (kształty). Najpierw w oparciu o dostępne dane strukturalne ( domen białkowych) buduje się bibliotekę deskryptorów (> 1.5 mln), z których zachowuje się do dalszych analiz tylko wybrany podzbiór deskryptorów trójsegementowych. Z deskryptorów tworzy się grupy. Dobór algorytmu podziału na grupy był przedmiotem badań doktoranta, wybrano algorytm oparty na drzewie przeszukiwań. W oparciu o ten algorytm utworzono użyteczną bibliotekę grup różnych konformacji. W rozdziale tym analizowana jest też procedura współbieżnego budowania takiej przykładowej biblioteki. Wersja równoległa uzyskała spodziewane przyśpieszenie. Zastanawia mnie jednak celowość wkładania wysiłku w optymalizację budowy biblioteki wydaje się, że proces ten jest robiony w gruncie rzeczy tylko raz, i nawet jeśli budowanie jest kosztowne, to nie zdarza się ono często. Ciekawym pomysłem jest zaproponowanie, aby rolę struktury referencyjnej w procedurze oceny stanowiła właśnie ta biblioteka. W każdej grupie deskryptorów określa się rozkłady statystyczne a następnie bada się odchylenia analizowanego motywu strukturalnego od tych rozkładów, obliczonych dla strukturalnie podobnych grup. W gruncie rzeczy autor stosuje kilka metod ewaluacji opartych na tym ogólnym schemacie. Szkoda, że metody te nie zostały w pracy jakoś konkretnie nazwane, np. metoda M1, M2, M2a itd., łatwiej byłoby je omawiać i porównywać. Dodatkowym problemem związanym z prezentacją wyników jest to, że ewaluacje można robić na poziomie lokalnym i globalnym, co dodatkowo zwiększa rozmaitość badanych metod/opcji i utrudnia dyskusję. W rozdziale tym widzę spore zacięcie badawcze doktoranta próbowane są różne pomysły i podejścia, pisane kody realizujące te pomysły, analizowana jest efektywność numeryczna proponowanych metod ewaluacji jakości struktur. Do oceny metod oceny zaprzęgnięto elementy analizy statystycznej i program STATISTICA (podrozdz. 6.4). Dobrze uzasadniony jest dobór białek testowych. Uzyskano obszerne wyniki, które prowadza do kilku wniosków praktycznych: okazuje się, m.in. ze najlepiej w zagadnieniach oceny opartej na funkcjach molekularnych sprawdza się DIFREQA ponieważ zawiera ona w sobie efektywną wiedzę o energii swobodnej badanych konformacji 6

7 białkowych. Innym cennym spostrzeżeniem jest zalecenie, by konstruować biblioteki grup deskryptorów w oparciu o minimalną liczbę deskryptorów w grupie. Ważne jest też ostrzeżenie przy bardzo błędnych strukturach, lub mało zróżnicowanych modelach proponowana metoda ewaluacji zawodzi. Ciekawe dla mnie było też zgromadzanie argumentów z doświadczeń komputerowych, za tym, że w niektórych sytuacjach ewaluacja dokonywana przy pomocy pojedynczych cech, np. podobieństwo sekwencyjne czy współczynnik hydrofobowości, daje najbardziej wiarygodne wyniki. Doktorant opracował też prototypowe narzędzie realizujące opisywane metody ewaluacji i wykorzystał je w dobrze rozbudowanym przykładzie pewnego syntetycznego białka Molybdopterin guanine (z CASP9). Wydaje się, że to potencjalnie użyteczne narzędzie to nie jest jeszcze udostępnione w internecie. Podsumowując merytoryczną ocenę pracy stwierdzam, ze pan mgr inż. Maciej Antczak przeanalizował dogłębnie od strony metodologicznej i algorytmicznej kilka poważnych problemów naukowych ważnych we współczesnej bioinformatyce, Zaproponował rozwiązania tych problemów i wraz z zespołem napisał odpowiednie programy. Wykonał też wiele testów komputerowych pozwalających zrozumieć lepiej naturę badanych problemów i wnoszących cenne wskazówki informatyczne do tworzenia jeszcze lepszych narzędzi dla biologii strukturalnej. Prezentowane badania, oparte na dobrym rozumieniu algorytmów i informatyki, mają dużą wartość formalną i praktyczną. Praca napisana jest na ogół poprawnym językiem, chociaż zdarzają się miejsca ze zbyt kwiecistym stylem czy wyrażenia żargonowe. Miejscami opis jest bardzo złożony, więc nie jest to prosta lektura. Redakcja pracy jest bardzo staranna, niemal nie ma w niej typowych literówek. Pewne zastrzeżenia można mieć do rysunków: na ogół teksty są podane w obcym języku (np. rys. 2.8, rys. 5.1, rys. 5.2, rys. 6.5), część jest tak mała, że staje się nieczytelna (np. rys. 1.2), część wykresów nie ma opisanych osi (rys. 6.11). Tabele czy schematy algorytmów w pseudokodzie zredagowane są starannie i nie budzą moich zastrzeżeń. Lektura rozprawy prowadzi do uwag i pytań szczegółowych, głównie o charakterze stylistycznym i edytorskim: - Str. 2 zdjęcia krystalografii rentgenowskiej niepoprawny termin (?zdjęcia kryszałów? dyfraktogramy??) - Str. 3 W efekcie impetu działania nowych technologii na polu sekwencjonowania styl - Str. 5 Koniec lat 80-tych.. był bardzo urodzajnym okresem nastąpił znaczący rozkwit wielu nowych źródeł danych.. - i styl i sens, zdanie to liczy 10 (!) linijek 7

8 - Str. 5 wybuch bezprecedensowej aktywności styl - Str. 5 dla specyficznych organizmów co to są specyficzne organizmy? - Str. 6 jest obszerny opis ale nigdzie nie pada nazwa bazy UniProt - Str. 17 w chemii raczej nie piszemy o podwójnych czy potrójnych wiązaniach wodorowych (pary mają dwa lub trzy wiązania wodorowe, wszystkie one sa pojedyncze) - Str. 17 interakcje oddziaływania - Str. 17 tą cząsteczkę tę cząsteczkę - Str.19 białka i kwasy nukleinowe są całkowicie innymi cząsteczkami biologicznymi czy są niecałkowicie inne? - Str. 23 pętle (ang coils) a nie loops? - Str. 24 ruch --. Ruchu - Str. 24 białka są krytycznie istotne? kalka? - Str. 29 sugerowaniećcząsteczek itd. błędy edytorskie w zdaniu - Str. 33 spr font we wzorze Str w rozdziale - Str. 93 natomiast - Str. 135 atomy traktowane są jako naładowane cząsteczki nie cząsteczki tylko jak już to cząstki, ale tak naprawdę w tym przybliżeniu są to ładunki punktowe. W Bibliografii, wyczerpującej, aktualnej i b. starannie zredagowanej wykryłem tylko jedną dodatkową spacje w [Bult i in. 1996] oraz braki spacji w [Hvidsten i in. 2003] oraz [Hvidsten i in. 2009b]. Pragnę zaznaczyć, że uwagi te nie pomniejszają zasadniczo wysokiej oceny całości badań. Pomimo podanych powyżej, w istocie drobnych, uwag krytycznych, uważam, że mgr inż. Maciej Antczak przygotowując swoją rozprawę doktorską wykonał wiele różnorodnych, trudnych badań i obliczeń. Opracował szereg unikatowych algorytmów przydatnych w analizie struktur biomolekuł. Uzyskał wartościowe i oryginalne wyniki. Spora część dokonań doktoranta została już opublikowana lub jest przygotowywana do publikacji w bardzo dobrych lub dobrych recenzowanych czasopismach o zasięgu światowym ( Foundations of Computing and Decision Science, Nucleic Acids Res.). 8

9 Stwierdzam, że przedłożona mi do oceny rozprawa doktorska mgr inż. Macieja Antczaka pt. Algorytmiczne aspekty modelowania i ewaluacji biomolekuł stanowi oryginalne rozwiązanie problemu naukowego i wykazuje ogólną wiedzę teoretyczną doktoranta w naukach technicznych (informatyce) oraz wykazuje umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej, tj. spełnia w zupełności wymagania ustawowe [Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, ze zm. w Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz oraz w Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455] i zwyczajowe stawiane rozprawom doktorskim. Wnoszę zatem o dopuszczenie Pana Macieja Antczaka do dalszych etapów przewodu doktorskiego. Uważam, że praca ta zasługuje na wyróżnienie, jeśli spełnia warunki formułowane przez Politechnikę Poznańską. 9

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych...

Spis treści. Przedmowa... XI. Wprowadzenie i biologiczne bazy danych. 1 Wprowadzenie... 3. 2 Wprowadzenie do biologicznych baz danych... Przedmowa... XI Część pierwsza Wprowadzenie i biologiczne bazy danych 1 Wprowadzenie... 3 Czym jest bioinformatyka?... 5 Cele... 5 Zakres zainteresowań... 6 Zastosowania... 7 Ograniczenia... 8 Przyszłe

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign Prof. dr hab. Sławomir I. Bukowski, prof. zw. Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny Im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu Wydział Ekonomiczny Katedra Biznesu i Finansów Międzynarodowych Recenzja rozprawy

Bardziej szczegółowo

Podstawa formalna recenzji: pismo Pana Dziekana Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej z dnia 25.02.2013 r.

Podstawa formalna recenzji: pismo Pana Dziekana Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej z dnia 25.02.2013 r. Prof. dr hab. inż. Tomasz Nowakowski Politechnika Wrocławska Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Zakład Logistyki i Systemów Transportowych Wyb. Wyspiańskiego 27 50-370 Wrocław Wrocław, 1.05.2013

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie utworzenia kierunku genetyka i biologia eksperymentalna - studia pierwszego stopnia oraz zmieniająca uchwałę w sprawie

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA.

INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat Grzegorz Ruciński Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011 Promotor dr inż. Paweł Figat Cel i hipoteza pracy Wprowadzenie do tematu Przedstawienie porównywanych rozwiązań Przedstawienie zalet i wad porównywanych

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania dla każdego z podanych przypadków? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko,

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z INFORMATYKI w klasie II gimnazjum str. 1 1. Algorytmika i programowanie

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko, ta sama rozdzielczość)? Strukturę

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO I. KONTROLI PODLEGAJĄ ZARÓWNO SPRA2WNOŚCI PRODUKTYWNE (MÓWIENIE I PISANIE), JAK I RECEPTYWNE (ROZUMIENIE I PISANIE TEKSTU CZYTANEGO I SŁUCHANEGO). 1a. Mówienie. Umiejętności

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Ludmiły Walaszczyk pt.: Model ewaluacji programów badawczych w obszarze innowacji technicznych

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Ludmiły Walaszczyk pt.: Model ewaluacji programów badawczych w obszarze innowacji technicznych Prof. dr hab. Michał Trocki Warszawa, 20 kwietnia 2015 r. Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Ludmiły Walaszczyk pt.: Model ewaluacji programów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Kodowanie produktów - cz. 1

Kodowanie produktów - cz. 1 Kodowanie produktów - cz. 1 25.07.2005 r. Wstęp Do identyfikacji wyrobów od dawna używa się różnego rodzaju kodów i klasyfikacji. Obecnie stosuje się m.in. natowską kodyfikację wyrobów, kodowanie wyrobów

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc.

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc. Lp. Przedmiot Załącznik Nr 1 do Uchwały nr XX Rady Wydziału Nauk Technicznych z dnia 29 maja 2013 roku Program i plan kształcenia dla studiów doktoranckich - stacjonarnych w dyscyplinie inżynieria rolnicza.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. Znaczenie strategii marketingowej w Prof. zw. dr hab. Marian Noga Wyższa Szkota Bankowa we Wrocławiu RECENZJA rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w zarządzaniu podmiotem leczniczym będącym spółką

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Ochrona Środowiska I stopień

Ochrona Środowiska I stopień Załącznik nr 4 do Uchwały nr 49/2015 Senatu UKSW z dnia 23 kwietnia 2015 r. Ochrona Środowiska I stopień Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Ochrona Środowiska

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: O czym mówią współczynniki funkcji liniowej? - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: O czym mówią współczynniki funkcji liniowej? - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY w RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE i OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński

prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr inż. Danuty Trybuch pt. Proces audytu i warunki doskonalenia systemu zarządzania jakością na przykładzie urzędów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SANDOMIERZU (18)

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SANDOMIERZU (18) PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SANDOMIERZU (18) MECHATRONIKA (14) IMIĘ I NAZWISKO (14) Nr albumu:xxxxx (12) Tytuł pracy (16) Praca inżynierska napisana pod kierunkiem naukowym (12) Sandomierz (rok)

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Struktura i treść rozprawy doktorskiej

Struktura i treść rozprawy doktorskiej Recenzja rozprawy doktorskiej mgr JOANNY KOWALSKIEJ zatytułowanej Analiza śladowych ilości lotnych związków organicznych (LZO) w środowisku pracy biurowej z użyciem desorpcji termicznej połączonej z kapilarną

Bardziej szczegółowo

Szablon i zasady pisana pracy dyplomowej. Aneta Poniszewska-Marańda

Szablon i zasady pisana pracy dyplomowej. Aneta Poniszewska-Marańda Szablon i zasady pisana pracy dyplomowej Aneta Poniszewska-Marańda Spis treści Spis treści powinien zawierać spis wszystkich rozdziałów oraz podrozdziałów wraz z numerami stron, na których się rozpoczynają

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z informatyki w gimnazjum klasa III Rok szkolny 2015/16 Internet i sieci Temat lekcji Wymagania programowe 6 5 4 3 2 1 Sieci komputerowe. Rodzaje sieci, topologie,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu Załącznik nr 1 do Uchwały nr 9/12 Rady Instytutu Inżynierii Technicznej PWSTE w Jarosławiu z dnia 30 marca 2012r Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Projekt przejściowy 2015/2016 BARTOSZ JABŁOŃSKI, TOMASZ JANICZEK

Projekt przejściowy 2015/2016 BARTOSZ JABŁOŃSKI, TOMASZ JANICZEK Projekt przejściowy 2015/2016 BARTOSZ JABŁOŃSKI, TOMASZ JANICZEK Kto? dr inż. Tomasz Janiczek tomasz.janiczek@pwr.edu.pl s. P1.2, C-16 dr inż. Bartosz Jabłoński bartosz.jablonski@pwr.edu.pl s. P0.2, C-16

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: I. Postanowienia ogólne PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 30 kwietnia 2007 r.

Bardziej szczegółowo

Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń:

Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń: WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK ANGIELSKI W KLASACH IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 13 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń: Gramatyka i słownictwo: Potrafi poprawnie operować prostymi

Bardziej szczegółowo

rozprawy doktorskiej mgr M agdy W ojdyła-bednarczyk

rozprawy doktorskiej mgr M agdy W ojdyła-bednarczyk drhab. Wiesława Lizińska Olsztyn, 16.11.2015 r. Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie R e c e n z ja rozprawy doktorskiej mgr

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Przesuwanie paraboli - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki

SCENARIUSZ LEKCJI Przesuwanie paraboli - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki SCENARIUSZ LEKCJI Przesuwanie paraboli - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA

Bardziej szczegółowo

Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015

Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015 MATEMATYKA Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015 IMIĘ I NAZWISKO Data urodzenia: 08/09/2000 ID: 5200154019 Klasa: 11 Niniejsze sprawozdanie zawiera informacje o wynikach zdobytych przez Państwa dziecko

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA. Na Studiach Doktoranckich Psychologii prowadzonych przez Instytut Psychologii UG

INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA. Na Studiach Doktoranckich Psychologii prowadzonych przez Instytut Psychologii UG UNIWERSYTET GDAŃSKI Wydział Nauk Społecznych Załącznik nr 1 (wymagany do wniosku do Senatu UG w sprawie zatwierdzenia programu studiów) INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA Na Studiach Doktoranckich

Bardziej szczegółowo

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE Temat pracy Problemowe ujęcie tematu pracy Nowatorski charakter Oryginalność ujęcia tematu Powiązanie tematu pracy z problematyką stażu, praktyk, realnym

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania, Zakład Jakości Zarządzania

Prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania, Zakład Jakości Zarządzania Warszawa, dn. 1.08.2015 r. Prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania, Zakład Jakości Zarządzania Recenzja pracy doktorskiej Mgr Moniki Małgorzaty Wojcieszak pt.: Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7

SPIS TREŚCI. Do Czytelnika... 7 SPIS TREŚCI Do Czytelnika.................................................. 7 Rozdział I. Wprowadzenie do analizy statystycznej.............. 11 1.1. Informacje ogólne..........................................

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS

BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS BIOLOGICZNE BAZY DANYCH SYLABUS Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Recenzja Pracy Doktorskiej

Recenzja Pracy Doktorskiej Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Instytut Inżynierii Materiałowej Dr hab. inż. Michał Szota, Prof. P.Cz. Częstochowa, 15.10.2014 roku Recenzja Pracy Doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole

Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Informatyka wspomaga przedmioty ścisłe w szkole Prezentuje : Dorota Roman - Jurdzińska W arkuszu I na obu poziomach występują dwa zadania związane z algorytmiką: Arkusz I bez komputera analiza algorytmów,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny LISTA PRZEDMIOTÓW, KTÓRE MOGĄ BYĆ UZNANE NA PODSTAWIE OCENY EFEKTÓW UCZENIA SIĘ ZDOBYTYCH NA DRODZE EDUKACJI POZAFORMALNEJ I NIEFORMALNEJ NA ROK AKADEMICKI 2016/2017 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

R E C E N Z J A. rozprawy doktorskiej mgr Wojciecha Bury nt. Wielokryterialne, mrowiskowe algorytmy optymalizacji w nawigacji samochodowej

R E C E N Z J A. rozprawy doktorskiej mgr Wojciecha Bury nt. Wielokryterialne, mrowiskowe algorytmy optymalizacji w nawigacji samochodowej Prof. dr hab. inż. Franciszek Seredyński Warszawa, 25.02.2015 Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Wydział Matematyczno Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych ul. Wóycickiego 1/3, 01-938 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Jacek Ulański Łódź, 11. 11. 2015 Katedra Fizyki Molekularnej Politechnika Łódzka 90-924 Łódź ul. Żeromskiego 116

Jacek Ulański Łódź, 11. 11. 2015 Katedra Fizyki Molekularnej Politechnika Łódzka 90-924 Łódź ul. Żeromskiego 116 Jacek Ulański Łódź, 11. 11. 2015 Katedra Fizyki Molekularnej Politechnika Łódzka 90-924 Łódź ul. Żeromskiego 116 Recenzja pracy doktorskiej mgr. Arkadiusza Frąckowiaka p.t. Lokalizacja ładunku w przewodnikach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

Komentarz. Pieniądze wielkie pieniądze

Komentarz. Pieniądze wielkie pieniądze Komentarz Pieniądze wielkie pieniądze Pieniądze wielkie pieniądze Jak donosi prasa branżowa, w pierwszym dniu po wdrożeniu nowego systemu bankomatów, akcje Kupakasi Bank na nowojorskiej giełdzie zyskały

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 4. Rady Wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych. z dnia 19 stycznia 2010 r.

UCHWAŁA NR 4. Rady Wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych. z dnia 19 stycznia 2010 r. UCHWAŁA NR 4 Rady Wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych z dnia 19 stycznia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zasad dyplomowania oraz budowy pracy dyplomowej /licencjackiej i magisterskiej/ na Wydziale

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI Wersja z dnia 1 kwietnia 2015 r. WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI stanowiące uzupełnienie Zasad

Bardziej szczegółowo

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE Różnice między podstawą programową z przedmiotu Technologia informacyjna", a standardami wymagań będącymi podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego z przedmiotu Informatyka" I.WIADOMOŚCI I ROZUMIENIE

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

TRYB OCENIANIA POSZCZEGÓLNYCH FORM PRACY UCZNIA

TRYB OCENIANIA POSZCZEGÓLNYCH FORM PRACY UCZNIA 1. Na lekcjach matematyki obserwowane i oceniane są następujące obszary aktywności uczniów: kształtowanie pojęć matematycznych- sprawdzanie stopnia zrozumienia pojęć matematycznych, kształtowanie języka

Bardziej szczegółowo

Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji obciążeń udarowych autorstwa mgr inż. Piotra Krzysztofa Pawłowskiego

Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji obciążeń udarowych autorstwa mgr inż. Piotra Krzysztofa Pawłowskiego Prof. dr hab. inż. Tadeusz Uhl Katedra Robotyki i Mechatroniki Akademia Górniczo Hutnicza Al. Mickiewicza 30 30-059 Kraków Kraków 01.09.2011 Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji

Bardziej szczegółowo

Zalew danych skąd się biorą dane? są generowane przez banki, ubezpieczalnie, sieci handlowe, dane eksperymentalne, Web, tekst, e_handel

Zalew danych skąd się biorą dane? są generowane przez banki, ubezpieczalnie, sieci handlowe, dane eksperymentalne, Web, tekst, e_handel według przewidywań internetowego magazynu ZDNET News z 8 lutego 2001 roku eksploracja danych (ang. data mining ) będzie jednym z najbardziej rewolucyjnych osiągnięć następnej dekady. Rzeczywiście MIT Technology

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

R E C E N Z J A. 1. Podstawa formalna.

R E C E N Z J A. 1. Podstawa formalna. prof. dr hab. inż. Jarosław Bosy Instytut Geodezji i Geoinformatyki Wydział Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu R E C E N Z J A rozprawy doktorskiej mgr

Bardziej szczegółowo

Seminarium doktoranckie. Metodyka pracy naukowej etap doktoratu

Seminarium doktoranckie. Metodyka pracy naukowej etap doktoratu Seminarium doktoranckie Metodyka pracy naukowej etap doktoratu Plan Wymagania ustawowe Wymagania zwyczajowe opinia promotora i recenzje Egzaminy doktorskie Metodyka pracy naukowej 2 USTAWA z dnia 14 marca

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki KLASA III 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów zewnętrznych

Wstęp... 9. 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów zewnętrznych Spis treści Wstęp............................................................. 9 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska.... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów

Bardziej szczegółowo

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej WYKŁAD OGÓLNOUNIWERSYTECKI DLA DOKTORANTÓW 2015/2016 Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej Rok akademicki: 2015/2016 Semestr zimowy: 30 h Limit miejsc: 100 Prowadzący: dr Emanuel

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze Przedmiotowy system oceniania z fizyki w ZSO nr 1 sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik usług fryzjerskich 512[02]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik usług fryzjerskich 512[02]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Rysunki poglądowe. IV. Plan wykonania

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba, Poradnik metodyczny. Informatyka dla gimnazjum Program nauczania wymagania na oceny PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA II

Grażyna Koba, Poradnik metodyczny. Informatyka dla gimnazjum Program nauczania wymagania na oceny PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA II W rozporządzeniu MEN 1 określono, że Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin

OPIS PRZEDMIOTU. Pedagogika Specjalizacja/specjalność. 15 godzin OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium magisterskie nt. Organizacje pozarządowe i edukacja w perspektywie porównawczej. Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut

Bardziej szczegółowo

Program studiów doktoranckich

Program studiów doktoranckich I. INFORMACJE OGÓLNE Program studiów doktoranckich Zał. nr 2b uchwała nr 54/836/2015 Rady Wydziału Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu zatwierdzono w

Bardziej szczegółowo

CAŁOŚĆ OPRACOWANIA POWINNA ZAWIERAĆ MAKSYMALNIE 10 STRON.

CAŁOŚĆ OPRACOWANIA POWINNA ZAWIERAĆ MAKSYMALNIE 10 STRON. CAŁOŚĆ OPRACOWANIA POWINNA ZAWIERAĆ MAKSYMALNIE 10 STRON. REDAKCJA NIE INGERUJE W ZAWARTOŚĆ MERYTORYCZNĄ NADESŁANYCH ARTYKUŁÓW I NIE DOKONUJE KOREKTY PISOWNI. REDAKCJA PRZYJMUJE PLIKI WYŁĄCZNIE W FORMACIE

Bardziej szczegółowo

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych Załącznik 2a Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych i nauk przyrodniczych Kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA, studia stacjonarne pierwszego stopnia, profil ogólnoakademicki Obszarowe efekty

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Ocena problemu badawczego, tematu i zakresu rozprawy

Ocena problemu badawczego, tematu i zakresu rozprawy Warszawa, dn. 04.05.2014 r. Dr hab., prof. nadzw. SGH. Agnieszka Alińska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Kolegium Ekonomiczno-Społeczne Katedra Skarbowości RECENZJA rozprawy doktorskiej Pana mgr Jerzego

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej. mgr Marcina Jana Kamińskiego. pt. Grupa rodzajowa Ectateus (Coleoptera: Tenebrionidae) filogeneza i klasyfikacja.

Recenzja rozprawy doktorskiej. mgr Marcina Jana Kamińskiego. pt. Grupa rodzajowa Ectateus (Coleoptera: Tenebrionidae) filogeneza i klasyfikacja. Dr hab. Grzegorz Paśnik Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polska Akademia Nauk ul. Sławkowska 17, 31-016 Kraków Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Marcina Jana Kamińskiego pt. Grupa rodzajowa Ectateus

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kopański Kraków 20.11.2013 r. Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kopański Kraków 20.11.2013 r. Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kopański Kraków 20.11.2013 r. Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Recenzja Pracy doktorskiej mgr Agnieszki Strzeleckiej PT. Możliwości wspierania

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE Chełm 2015r. 1 Zakres ocenianych wiadomości i umiejętności jest zgodny z wymaganiami zawartymi w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

I. KorzystanIe z InformacjI

I. KorzystanIe z InformacjI I. Korzystanie z Edukacja formalna dzieci Korzystanie z [ 25 ] Zagadnienia Wychowanie przedszkolne Szkoła podstawowa, klasy 1-3 Szkoła podstawowa, klasy 4-6 Źródła wie, że informacja występuje w różnych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III w Szkole Podstawowej nr 2. im. Jana Pawła II w Twardogórze ZASADY OCENIANIA 1. Nauczyciele w pierwszym tygodniu każdego roku informują uczniów o wymaganiach edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW)

Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW) Program Obliczeń Wielkich Wyzwań Nauki i Techniki (POWIEW) Maciej Cytowski, Maciej Filocha, Maciej E. Marchwiany, Maciej Szpindler Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego

Bardziej szczegółowo

Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych

Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych Podstawy bioinformatyki - biologiczne bazy danych Czym jest bioinformatyka? Bioinformatyka Bioinformatyka jest interdyscyplinarną dziedziną nauki obejmującą wykorzystanie metod obliczeniowych do badania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

A/ Prace w zakresie nauk biomedycznych

A/ Prace w zakresie nauk biomedycznych Uwaga! Do prac licencjackich można mieć wgląd tylko na podstawie pisemnej zgody promotora. Wymagane jest podanie konkretnego tytułu pracy. Udostępniamy prace do wglądu tylko z ostatniego roku akademickiego.

Bardziej szczegółowo

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 16 lipca 2015. prof. UG, dr hab. Małgorzata Lipowska Instytut Psychologii Uniwersytet Gdański. Recenzja

Gdańsk, 16 lipca 2015. prof. UG, dr hab. Małgorzata Lipowska Instytut Psychologii Uniwersytet Gdański. Recenzja Gdańsk, 16 lipca 2015 prof. UG, dr hab. Małgorzata Lipowska Instytut Psychologii Uniwersytet Gdański Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Joanny Preis-Orlikowskiej pt. Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet

Bardziej szczegółowo