ODKRYJ OKRES PANOWANIA DUŃSKIEGO W BLEKINGE W REGIONIE!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ODKRYJ OKRES PANOWANIA DUŃSKIEGO W BLEKINGE W REGIONIE!"

Transkrypt

1 ODKRYJ OKRES PANOWANIA DUŃSKIEGO W BLEKINGE W REGIONIE! Dawna historia Blekinge może zostać porównana do długiej i zaciętej walki pomiędzy duńską a szwedzką dominacją. Aż do pokoju w Roskilde w roku 1658 Blekinge zaliczano w większości jako część Królestwa Danii.

2 1. Sölvesborg średniowieczne miasto Na wybrzeżu, pomiędzy morzem a Ryssberget, rósł Sölvesborg. Przebiegała tędy ważna droga wzdłuż wybrzeża, Via Regia, a w zatoce Sölveviken znajdował się osłonięty port. Przy drodze leżała także królewska twierdza, zamek Sölvesborg, najważniejszy obiekt militarny i administracyjny w najbardziej wysuniętej na wschód części Danii. Pierwsze zabudowania powstały w sąsiedztwie kościoła, którego najstarsze części pochodzą z XIV wieku. Nazwa Sulverborg pojawia się w dokumentach z roku 1436 i prawdopodobnie już wtedy Sölvesborg posiadał przywileje miejskie. Zostały one odnowione w roku 1445 przez króla Danii. Najstarszy zachowany plan pochodzi z ok r., ale daje dobre pojęcie również o zasięgu średniowiecznego miasta. Plan pozostaje w zgodzie z ówczesnym obrazem miasta z centralnym czworokątnym rynkiem, od którego we wszystkie strony rozchodzą się ulice. Handel i żegluga W XV wieku w regionie Morza Bałtyckiego powstało wiele miast. W Blekinge założono Sölvesborg, Elleholm i Lyckå. Za pomocą nowych miast handlowych chciano przejąć kontrolę nad handlem w regionie. Wszystko wskazuje, że Sölvesborg powstał z królewskiej inicjatywy. Lokalnym rynkiem dla miasta był obszar Listerlandet, ale towary wysyłano dalej przez port w Sölvesborg również z północnej części Blekinge i z Värend w Smålandii. Miasto posiadało rozległe kontakty z miastami położonymi nad południowym Bałtykiem, jak również z pozostałą częścią Danii. Przez port sprowadzano między innymi zboże z duńskich wysp, francuską i hiszpańską sól, niemieckie piwo, flamandzkie sukno, szwedzkie żelazo. Eksportowano przede wszystkim produkty leśne, drewno, żerdzie jałowcowe, klepki na beczki, smołę, dziegieć i potaż. Przez Sölvesborg wysyłano w morze także konie, bydło, a przede wszystkim woły z królewskich obór w Elleholm i Sölvesborg. Plan miasta Sölvesborg i zamku około roku Kiedy nowo założone miasto-twierdza Kristianstad otrzymało prawa miejskie, Sölvesborg został w tyle. Stracił prawo do handlu z zagranicą, rola miasta handlowego została ograniczona. Trwało to aż do kiedy Sölvesborg odzyskał pełne przywileje miejskie w 1835 roku. Wojna i pożary Położenie przy trakcie i ważny z punktu widzenia strategii militarnej zamek przyczyniły się do tego, że miasto wielokrotnie było plądrowane i palone przez wojska szwedzkie. Po przejściu pod panowanie szwedzkie miasto ucierpiało w trzech dużych pożarach, z których ostatni w 1801 roku zniszczył wszystkie budynki poza kościołem. Po każdej katastrofie zabudowania kwartałów powstawały na nowo, większość w postaci prostych domów szachulcowych krytych strzechą.

3 2. Zamek Sölvesborg królewska twierdza Rekonstrukcja zamku. Już w XIII wieku wzniesiono twierdzę pomiędzy traktem a ustronną zatoką Sölveviken. Twierdza, którą nazwano zamkiem Sölvesborg, była najważniejszą bazą wojskową w Blekinge aż do około XVII wieku. Zamek kazał zbudować król Danii jego wzniesienie było manifestacją władzy. Twierdza stanowiła centrum kasztelanii Sölvesborg, która okresowo obejmowała całe Blekinge. Tu znajdowała się siła wojskowa, która miała zapewnić, że przychody okręgu będą trafiały do skarbca duńskiego króla. początkowo drewniana, a na początku XIV wieku zastąpiona ceglaną, której pozostałości istnieją nadal. Ze szczytu ok. 30-metrowej wieży roztaczał się widok na całą okolicę. Wzgórze zamkowe otacza fosa. Wewnątrz znajdował się niższy dziedziniec z magazynami, stodołami i zabudowaniami mieszkalnymi. W roku 1564 miasto wraz z zamkiem zdobyło szwedzkie wojsko. Twierdzę podpalono, po czym nigdy nie odzyskała swojego znaczenia militarnego. Zamek od wielu wieków jest bardzo zniszczony, ale wysokie wzgórze zamkowe wciąż jest imponujące. Na czworokątnym płaskowyżu wznosiła się wieża,

4 3. Kościół w Sölvesborg Kościół w Sölvesborg w całości powstał w średniowieczu. Duże prezbiterium wzniesiono najprawdopodobniej jako samodzielną kaplicę już w XIV wieku. Pozostałe części, nawy, kaplice boczne, kruchtę i wieżę zachodnią dodawano stopniowo w kolejnym stuleciu. Ich dokładniejsze datowanie podlega dyskusjom, ale sukcesywną rozbudowę kościoła można łączyć z rozwojem miasta po założeniu około roku Murowana struktura kościoła nie posiada odpowiednika w całym Blekinge, pozostając pod wyraźnym wpływem ówczesnej duńskiej architektury sakralnej. Zachowało się również średniowieczne wnętrze kościoła. W prezbiterium, nawie głównej, kaplicy i kruchcie sklepienia i ściany są ozdobione malowidłami. Na sklepieniu prezbiterium seria szczegółowych malunków przedstawia życie Najświętszej Dziewicy. W kruchcie znajduje się cykl obrazów z motywami z życia Chrystusa. Z tego samego okresu, co malowidła, pochodzi duży krzyż triumfalny. Jako założyciel miasta, król z całą pewnością był także inspiratorem budowy kościoła, który został poświęcony świętemu Mikołajowi, patronowi handlarzy i marynarzy. W roku 1486 król Hans, jako patronus, to znaczy opiekun kościoła, podarował go założonemu w tym samym roku klasztorowi Vårfruklostret w Sölvesborg. Klasztor należał do karmelitów. Wzniesiono go na północ od kościoła i był z nim częściowo połączony. W roku 1536 reformacja zakończyła budowę klasztoru, której prawdopodobnie nigdy nie zdążono dokończyć. Przeor i bracia zostali zmuszeni do opuszczenia miasta, a klasztor zburzono. Kościół w Sölvesborg.

5 4. Wzgórze kościelne w Jämshög przysięga wierności pod lufami muszkietów Po zawarciu pokoju w Roskilde w 1658 szwedzka administracja chciała za wszelką cenę skończyć z oporem w osadach leśnych. Królewskie obwieszczenia groziły ludności represjami. W przypadku zabicia Szweda w służbie Korony, co dziesiąty mężczyzna z parafii miał zostać powieszony. Wkrótce karę zaostrzono do egzekucji na co trzecim mężczyźnie, wybranych w drodze losowania. Jämshög i Näsum, wraz z parafiami Gammalstorp i Örkened były znanymi ze swojego oporu przeciw Koronie szwedzkiej siedliskami partyzantów zwanych snapphanar. Dlatego tutaj wymagania wobec ludności były ostrzejsze, niż w pozostałych parafiach Blekinge. W Nowy Rok w 1677 członek rady królewskiej Johan Gyllenstierna przeprowadził akcję przeciw Blekinge. Wraz z kilkuset jeźdźcami i zebranymi chłopami ze Smålandii przejechał przez region. W jednej parafii za drugą zwoływano wszystkich mężczyzn w wieku powyżej 15 lat. Obiecywano amnestię dla wszystkich, którzy podpiszą przysięgę wierności królowi Szwecji i zerwą wszelką współpracę z Duńczykami i partyzantami. 14 marca mieszkańcy parafii Jämshög masowo zebrali się na wzgórzu kościelnym. Pilnowani przez kilkuset szwedzkich żołnierzy zostali tam zmuszeni do podpisania swoimi znakami rodzinnymi gmerkami przysięgę wierności królowi szwedzkiemu. Przysięga wierności złożona przez mieszkańców Jämshög w 1677 r. Partyzanci snapphanar Liczne wojny pomiędzy Szwecją a Danią w XVI i XVII wieku często dotykały regiony przygraniczne. Pod ochroną lasu partyzanci zwani wolnymi strzelcami (friskyttar) i snapphanar atakowali szwedzkie oddziały i współpracowali z Duńczykami jako zwiadowcy i przewodnicy. Działali w niewielkich grupach, które dokonywały błyskawicznych ataków, po czym znikały. Snapphanar rekrutowali się spośród tych, którzy z tego czy innego powodu zerwali ze społecznością chłopską. Byli to zbiegli żołdacy, chłopi, których zmuszono do opuszczenia swoich gospodarstw, ale także tacy, których można by niemal nazwać rozbójnikami.

6 5. Elleholm miasto arcybisku Siedziba arcybiskupa w Lund, jako jednego z największych właścicieli ziemskich w Danii, była dobrze zorganizowana administracyjnie. W organizację wchodził Elleholm z zamkiem Sjöborg. Na nizinnym Alholmen rozwijała się społeczność. Obfitość łososia w rzece i rozległe możliwości wymiany z okolicą umożliwiły rozwój handlu. W roku 1450 Elleholm otrzymał przywileje miasta handlowego od arcybiskupa Tuve Nielsena. Osiedlającym się w nowym mieście, aby prowadzić tam swoją działalność gospodarczą, obiecano sześć lat zwolnienia od podatków. Według opisu z roku 1520 zabudowania na wyspie składały się z dwóch rzędów domów zbudowanych z drewna lub metodą szachulcową. W mieście znajdowała się kaplica, którą na początku XVIII wieku zastąpił obecny kościół. Na południu, oddzielony od wyspy fosą, leżała posiadłość biskupa. W XV wieku w rejonie Morza Bałtyckiego założono wiele nowych miast, w Blekinge poza Elleholm były to Sölvesborg i Lyckå. Jednym z powodów była próba przełamania dominacji Hanzy i oddania handlu w ręce krajowych kupców. W XVI wieku Blekinge ucierpiało w wielu wojnach. Elleholm podbito i splądrowano. W roku 1600 cofnięto przywileje miejskie, które otrzymał w zamian Sölvesborg. Plan Elleholm około roku płaskowzgórzy oddzielonych obecnie zasypaną dodatkową fosą. Podobnie jak inne siedziby wójtów, Sjöborg został zajęty i spalony w roku 1436 w związku z powstaniem ludowym. Na północ od głównej wyspy znajdują się pozostałości średniowiecznej twierdzy, Sjöborg. Obszar twierdzy składa się z dwóch porośniętych trawą

7 6. Połów łososia w Mörrum Królewskie posiadłości w Blekinge. Już we wczesnym średniowieczu rosnąca w siłę Korona duńska rozmieściła w Blekinge swoje bazy. Region od około XIII wieku może być postrzegany jako część Danii. W katastrze gruntowym króla Waldemara z roku 1231 znajduje się wykaz dóbr i majątków, z których król otrzymywał wpływy, tak zwane kongeleven. Były one centrami administracji i kontroli sprawowanej przez Koronę. W Blekinge znajdowało się sześć takich jednostek administracyjnych: Lösen, Ronneby, Vambåsa, Hoby, Mörrum i Mjällby. W katastrze gruntowym podkreślone jest znaczenie połowu łososia w Mörrum. Połów łososia odbywał się pod kontrolą Korony, ale czasowo był zastawiony i należał do arcybiskupa w Lund. Kungsforsen.

8 7. Królewski trakt przez Blekinge Via Regia through Runamo. Między starymi społecznościami rolniczymi wokół Ronneby i Bräkne-Hoby leży szerokie na 10 kilometrów, porośnięte lasem pasmo wzgórz, tzw. Vierydsplatån. Długo stanowiło ono fizyczną barierę pomiędzy wschodnim a zachodnim Blekinge. Przez tę trudno dostępną okolicę prowadziła za czasów duńskich droga pomiędzy Ronneby a Bräkne-Hoby. Odcinek drogi był częścią Via Regia, Traktu Królewskiego, z Malmö do Kalmaru. Była użytkowana do lat 40. XVII wieku, kiedy zastąpiono ją drogą na północ od Nässjön. Drogę wzmiankuje już około roku 1200 duński kronikarz Saxo Grammaticus w związku z opisem rzekomego napisu runicznego przy Runamo. Połączenie drogowe jest jednakże znacznie starsze. Wzdłuż prehistorycznej bocznej drogi, która dziś składa się z leśnych dróg i ścieżek, leży łańcuch prehistorycznych miejsc pochówku, które wskazują, że droga istniała już na początku naszej ery. Prehistoryczne miejsce pochówku przy drodze.

9 8. Napis runiczny z Runamo Przy Runamo droga przechodzi koło żyły diabazu w skale. Pęknięcia w niej długo uważano za znaki runiczne. Napis runiczny opisano po raz pierwszy około roku Zyskał on nową aktualność w XVII wieku, kiedy został przedstawiony w dziele Suecia Antiqua et Hodierna Erika Dahlberga. Napis runiczny z Runamo po raz pierwszy uznano za formację naturalną w latach 40. XIX wieku. Napis runiczny z Runamo ze Suecia Antiqua et Hodierna.

10 9. Ronneby miasto króla Z zachodu wiodła droga ze Skanii. Z północy łączyła się z nią droga z Värend w Smålandii. Jeszcze ważniejsza była rzeka, którą niewielkie statki mogły dopływać aż do Snäckebacken. Zakłada się, że pierwotnie rzekę nazywano rotn rycząca: dźwiękonaśladowcza nazwa nawiązująca do licznych kaskad i wodospadów. Przy największym z nich wyrosło miasto. Wodospad zapewniał energię koła młyńskie obracały się tu przez wieki. W katastrze gruntowym króla Waldemara z roku 1231 wśród królewskich posiadłości, zwanych kongeleven, wymienione jest Rottneby. Kongeleven były punktami administracyjnymi Korony duńskiej. W XIII wieku w basenie Morza Bałtyckiego założono wiele miast. Spowodowane było to rosnącym handlem zagranicznym, głównie z północnoniemieckimi miastami hanzeatyckimi. Także Ronneby stało się miastem pierwszym w Blekinge. Założycielem był najprawdopodobniej król Danii, wzmacniając w ten sposób interesy Korony. Ronneby stało się znaczącym miastem handlowym. Prowadziło rozwinięty handel wołami, końmi i produktami tłuszczowymi. Część z nich pochodziła z Blekinge, ale większość ze Smålandii. Zabijano bydło i wyprawiano skóry wołowe. Na początku XVI wieku działało tu aż 60 garbarzy i kuśnierzy. Eksportowano także drewno, żerdzie jałowcowe, smołę, dziegieć oraz suszone flądry i szczupaki. Wymiana handlowa z pozostałymi obszarami wokół Morza Bałtyckiego była rozległa. Kiedy w 1658 roku Blekinge przeszło pod panowanie szwedzkie, pozycja Ronneby jako miasta handlowego została podminowana. Cofnięto przywileje miejskie, a mieszczan zachęcano do przeprowadzki do nowo założonego portu wojennego Karlskrona. Na epitafiach w kościele spotykamy przedsiębiorczych obywateli miasta z XVI i XVII wieku. Zarządca Caspar Petersson Skow był nie tylko burmistrzem, ale także handlarzem i przedsiębiorcą. W 1864 roku Ronneby nawiedził pożar. Wszystkie zabudowania poniżej kościoła spłonęły. Na spalone działki nałożono regularną siatkę ulic. Jedynie koło kościoła, gdzie pożar nie dotarł, zachował się stary układ ulic.

11 10. Kościół na rozdrożu Przez ponad 800 lat kościół na wzgórzu dominował nad doliną. Było to strategicznie ważne miejsce. Ronneby było bazą administracyjną duńskiej władzy królewskiej. Przy Ronneby spotykały się drogi handlowe ze Skanii i Smålandii. Również dotąd rzeka była żeglowna. Na brzegu rzeki, poniżej kościoła, powstało miejsce handlowe, które w drugiej połowie XIII wieku uzyskało prawa miejskie. Wnętrze kościoła Długą historię budowy kościoła odzwierciedlają także jego wnętrza. Średniowieczne wnętrze jest zachowane w całości. W ciemnej kruchcie zachował się południowy portal wiodący do najstarszej części kościoła. W północnej części transeptu spotykają się późnośredniowieczne malowidła przedstawiające świętego Jerzego i smoka oraz Piotra jako papieża. Ogólnie bogate wnętrze jest zdominowane przez renesansowy i barokowy ideał stylu. Kościół został poważnie uszkodzony podczas wojny siedmioletniej, przy tak zwanej krwawej łaźni w Ronneby w 1564 roku. W toku renowacji, która nastąpiła później, prezbiterium i południowy transept otrzymały na całej powierzchni dekorację z winorośli będącej symbolem Chrystusa. Pomiędzy liście wkomponowano inskrypcje i postacie. Prezbiterium jest zdominowane przez duży ołtarz w stylu barokowym, ale łatwo zauważalne są liczne epitafia, tablice ku pamięci zmarłych obywateli miasta. Kosztowne przedmioty opowiadają o kontaktach Ronneby z obszarem wokół Bałtyku i pozycji najważniejszego miasta handlowego w Blekinge w XVI i XVII wieku. Fazy budowy kościoła: lata 1190, 1250, 1350, Powstanie kościoła W końcu XII wieku wybudowano kościół. Już w pierwszej połowie XIII wieku powierzchnię kościoła podwojono. Przedłużono nawę główną, wybudowano nawę poprzeczną z bocznymi kaplicami. Zmiany wskazują na nowe wymagania dotyczące funkcji i liturgii. Prawdopodobnie zostały one zainspirowane przebiegającą wówczas budową katedry w Lund. W XIV wieku miały miejsce kolejne przebudowy. Powstały ceglane sklepienia. Można to łączyć z przekształceniem Ronneby w miasto. W XV wieku wzniesiono potężną wieżę zachodnią, a w XVI wieku zakrystię. Widok na Ronneby około roku 1840.

12 11. Przy Österport Bramie Wschodniej mieście poza niewielkim oddziałem znajdowali się mieszczanie i duża liczba uchodźców z okolicznych wsi, razem kilka tysięcy osób. Rankiem 4 września rozpoczęto szturm na miasto. Zabijano mężczyzn, kobiety i dzieci nikogo nie oszczędzano. Po zabudowaniach pozostał tylko popiół. Jedynie kościół nie spłonął. Tam na próżno szukali schronienia starcy, kobiety i dzieci. Również we wnętrzu kościoła kontynuowano masowe mordowanie. Według własnych słów zwycięzcy: Wtedy w środku odbył się wielki mord. Woda w rzece była czerwona jak krew. Wrogowie byli tak płochliwi, że nie było z nimi trudności, zabijało się ich jak stado dzików. Plan XVII-wiecznego Ronneby. Miasto z trzech stron ograniczała rzeka. Na wschodzie znajdowała się sucha fosa z usypanym wałem wzmocnionym prostą palisadą zwaną ogrodzeniem. Fosa i ogrodzenie stanowiły przede wszystkim wyraźną granicę miasta, z punktu widzenia obrony były niewystarczające. Przez Österport, Bramę Wschodnią, prowadząca wzdłuż wybrzeża Via Regia prowadziła do miasta. Krwawa łaźnia w Ronneby W 1563 r. wybuchła wojna duńsko-szwedzka. Duńskie oddziały zdobyły twierdzę Älvsborg nad rzeką Göta älv i tym samym odcięły Szwecję od cieśnin przy zachodnim wybrzeżu. W odwecie Szwedzi zajęli regiony graniczne. Wojnę prowadzono z dużą bezwzględnością po obu stronach. Późnym latem 1564 roku niemal ośmiotysięczna szwedzka armia z polecenia króla Szwecji Eryka XIV wkroczyła do Blekinge. Oddziały napotykały niewielki opór. Zajęto i spalono miasta Avaskär i Lyckå. 3 września armia dotarła do Ronneby. W Według tradycji ślady topora na starej bramie kościelnej są pamiątką po szturmie żołnierzy szwedzkich na kościół w 1564 roku.

13 13. The miraculous spring at Edestad OFFERKÄLLOR I BLEKINGE Offerkällan Asarum Offerkällan Edestad Sankt Enevalds Källa Sölvesborg ŹRódła ofiarne w Blekinge. Cudowne źródło w Edestad było w okresie katolickim najczęściej odwiedzanym miejscem pielgrzymek w Blekinge. Tradycja przetrwała również po reformacji, chociaż była zwalczana przez kościół protestancki. W roku 1624 napisano, że w Edestad istnieje wiele przesądów, w związku z czym źródło miało zostać zakopane. W 1665 roku wydano zakaz odwiedzin. Na początku XVIII wieku nadszedł nowy rozkaz od gubernatora. Źródło miało zostać wypełnione kamieniami, ale pod osłoną nocy oczyszczono ją na nowo. Źródło odwiedzano w Noc Świętojańską, która w folklorze odznacza się szczególną mocą. Rytuał składał się z trzech części. Należało się wykąpać i wypić cudowną wodę oraz zostawić datek w samym źródle lub w kościelnej skrzyni na datki. Ludzie przybywali z całej południowej Szwecji. Kult źródła rozwinął się w ludowe święto, które wzbudzało niezadowolenie władz. Nawet na początku XX wieku źródło wciąż odwiedzano, szukając wyleczenia z krzywicy. Sankt Måns Källa Torhamn Poliptyk z wizerunkiem biskupa, XIII wiek. W kościele w Edestad znajdowało się wiele średniowiecznych obrazów dewocyjnych, z których duża część znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Blekinge. Liczne cenne rzeźby można powiązać z napływem pielgrzymów do źródła i datkami, które przynosiło.

14 14. Fläcken średniowieczny węzeł także wzmocnienie więzi ekonomicznych po drugiej stronie granicy. Przez port w Lyckå można było wysyłać dalej produkty leśne i żelazo z południowej Smålandii. Projekt nie osiągnął większego sukcesu. Lyckå było jednym z mniejszych miast w Skåneland, w połowie XVI wieku miało jedynie 20 obywateli. Położenie niedaleko granicy było niebezpieczne. Okolica wielokrotnie była niszczona przez wojny. W roku 1600 Chrystian IV cofnął przywileje miejskie, a mieszkańców Lyckå zachęcano do przeprowadzki do nowo założonego miasta-twierdzy Kristianopel. Obszar starego miasta w Lyckå według planu z 1779 Tuż poniżej ostatniego wodospadu na Lyckebyån biegła Via Regia, główna droga przez Blekinge. Tutaj w średniowieczu leżało miasto Lyckå. Położenie było dobrze wybrane strategicznie, z osłoniętym portem u ujścia rzeki. Miejsce to wcześnie zdobyło rolę węzła handlowego i komunikacyjnego wschodniego Blekinge. Obszar niegdysiejszego miasta do dziś nazuwany jest Fläcken fleck to niemieckie określenie miejsca handlu. Poza resztkami ruin kościoła obecnie nie istnieją żadne widoczne ślady po średniowiecznym mieście. Plan z roku 1779 pozwala na wyobrażenie sobie, jak wyglądał obszar miasta. Od południowego wschodu był on ograniczony rzeką Lyckebyån, a z pozostałych stron fosą. We wschodniej części znajdują się ruiny Kościoła Mariackiego (Mariakyrkan). Najdalej na południe znajdowały się dwa obszary opisane jako Stora vallen i Lilla vallen tutaj znajdowała się twierdza wzniesiona przez Clausa Nielsena Sparre. W latach 70. i 80. XX wieku przeprowadzono szereg wykopalisk archeologicznych, przy okazji których natrafiono na pozostałości domów mieszkalnych z ubitą glinianą podłogą i ścianami z materiału przypominającego glinę. Miasto Lyckå jest wzmiankowane po raz pierwszy w dwóch listach z Opisywany jest w nich zakup ziemi dokonany przez rycerza Clausa Nielsena Sparre, który kazał wybudować tam twierdzę. Założenie miasta było częścią starań o uregulowanie i kontrolę nad handlem w okolicy starych centralnych siedlisk wschodniego Blekinge. Celem było

15 15. Zamek Lyckå Twierdza, nazywana zamkiem Lyckå, powstała jako siedziba administracji regionu Lyckå. Dzięki położeniu przy głównej drodze przez Blekinge pełniła ważną funkcję obrony granicznej, a dzięki grubym murom mogła również sprostać ewentualnym powstaniom ludowym. Zamek w Lyckå był oblegany i został zdobyty w roku 1564 przez armię szwedzką. Twierdzę splądrowano i podpalono. Duńczycy odbili ją jeszcze w tym samym roku. Kiedy Lyckå w roku 1600 straciło swoje przywileje miejskie na rzecz miasta Kristianopel, twierdzę zburzono. Ruiny zostały odkryte w latach , przeprowadzono wtedy wykopaliska archeologiczne. W roku 1545 rozpoczęto budowę twierdzy przy ujściu rzeki, bezpośrednio na południe od miasta. Miejsce to z trzech stron otaczała woda. Na północy natomiast wykopano fosę. Twierdza składała się z wysokiego, czworokątnego budynku z kamienia z dwiema wieżami na przeciwległych rogach. W tym okresie w całej Danii szlachta i Korona budowały podobne twierdze i zamki. Dzięki grubym murom i flankującym wieżom budowla spełniała wymagania stawiane fortyfikacjom w okresie, w którym armaty zaczynały pełnić coraz większą rolę.

16 16. Kristianopel Miasto-twierdza Kristianopel założono w 1599 roku na wyspie Korsaskär przy wschodnim wybrzeżu Blekinge. W tym samym czasie Avskär i Lyckå straciły swoje przywileje miejskie. Kristianopel był najbardziej wysuniętą na wschód spośród twierdz na granicy ze Szwecją. Stał się siedzibą administracji nowo powstałego regionu. Miasto i twierdzę zaprojektował budowniczy królewski Chrystiana IV, Hans van Stenwinkel. Zgodnie z renesansowym ideałem, całe miasto było postrzegane jako twierdza. Geometryczny układ ulic umożliwiał szybkie przemieszczanie się wojsk na różne odcinki murów. Obszar miasta okalał długi na prawie 2,4 km i wysoki na 4-6 m mur z systemem wystających bastionów. Kristianopel był pierwszym miastem w Skandynawii zbudowanym zgodnie z zasadami renesansu. Układ miasta posiada szerokie, prostopadłe ulice i duże kwartały. Oryginalny kościół był położony na południu i był częścią fortyfikacji. Po jego spłonięciu i zburzeniu w 1611 roku zbudowano nowy kościół przy rynku. Fortyfikacje około roku Po pokoju w Roskilde z roku 1658, kiedy m.in. Blekinge przeszło pod panowanie Szwecji, Kristianopel stracił swoje znaczenie militarne. W roku 1677 rozpoczęto wyburzanie fortyfikacji i miasto zostało opuszczone. Kristianopel nie stał się nigdy znaczącym miastem, mimo, że był siedzibą administracji i kilku kompanii handlowych. Położenie na ubogim wschodnim wybrzeżu Blekinge nie zapewniało właściwie możliwości lokalnego handlu.

17 17. Avaskär ostatni bastion na wschodzie Z Möllehall na zachodzie ku granicy ze Szwecją na północy, poprzez płaski krajobraz wschodniego Blekinge, biegł ważny trakt wzdłuż wybrzeża, Via Regia. Tuż za mostem na rzece Petriån na niskim piaszczystym pagórku leżało Avaskär. Wzmianka o mieście Avaskär pojawia się po raz pierwszy w roku 1350, ale zostało ono założone prawdopodobnie już na początku stulecia. Avaskär leżało z dala od centralnego osadnictwa wschodniego Blekinge i było właściwie pozbawione lokalnych możliwości handlowych. Położenie tuż przy granicy było raczej podyktowane strategią i można je łączyć z twierdzą graniczną Brömsehus, która aż do połowy XV wieku była administracyjnym i militarnym centrum wschodniego Blekinge. Lokalizacja przy trakcie sprawiała, że miasto było narażone na ataki. Wiele razy zdobywały i plądrowały je szwedzkie wojska. W roku 1600 miastu zostały cofnięte przywileje na rzecz założonego w bezpośrednim sąsiedztwie na południu miastatwierdzy Kristianopel. W latach 70. XX wieku przeprowadzono wykopaliska archeologiczne, które dały obraz średniowiecznego miasta. Zabudowania leżały po obu stronach traktu na północ od obecnego cmentarza. Ten leży w tym samym miejscu, gdzie kiedyś znajdował się kościół. Duże znaczenie musiało mieć rybołówstwo badania wskazują, że miejsce było sezonowo wykorzystywane jako łowisko już we wczesnym średniowieczu. W XVI wieku wzmiankowano wiele stałych łowisk. Wzdłuż płytkiego wybrzeża trudno było żeglować, ale przy Mölleskär znajduje się osłonięty port, nazywany Starym Portem Gamle hamn.

18 18. Pokój w Brömsebro Strumień graniczny z tabliczką. W roku 1643 wybuchła nowa wojna pomiędzy Danią a Szwecją. Szwedzkie oddziały pod przywództwem Lennarta Torstenssona zaatakowały Jutlandię. Inna armia wkroczyła do Skanii. Celem było przełamanie duńskiej kontroli nad cieśniną Öresund. Szwedzkie wojska napotkały na silny opór, pokój można było zawrzeć dopiero po tym, jak zjednoczona flota szwedzko-holenderska zadała Duńczykom ostateczny cios pod Fehmern. Za pośrednictwem Francji zawarto traktat pokojowy w Brömsebro w roku Regiony Jämtland, Härjedalen, Gotlandia i Ösel przypadły Szwecji. Szwecja otrzymała także Halland na 30 lat. Szwedzkie statki były zwolnione od cła na cieśninie Öresund. Pokój w Brömsebro zakończył duńską dominację w basenie Morza Bałtyckiego. Nieco ponad dekadę później pokój w Roskilde ugruntował wiodącą rolę Szwecji.

19 19. Brömsehus Przez ponad 600 lat strumień Brömsebäck był częścią granicy duńsko-szwedzkiej. Przy ujściu strumienia znajdują się pozostałości twierdzy Brömsehus. Brömsehus wzmiankowano po raz pierwszy w roku 1360 jako jedną z królewskich twierdz w Danii. Twierdzę wzniesiono w połączeniu z ważnym traktem Via Regia, który na północ od granicy wiódł do miasta Kalmar. Brömsehus miał także strategiczne położenie w pobliżu trasy żeglarskiej przez Cieśninę Kalmarską. chłopi zbuntowali się przeciwko królowy Erykowi Pomorskiemu. Zdobyto szereg twierdz. Powstanie objęło także Blekinge. W roku 1436 zdobyto i podpalono Brömsehus. Tym samym miejsce straciło rolę twierdzy granicznej, którą przejęły nowe zabudowania fortyfikacyjne przy obecnym Lyckeby, kilkadziesiąt kilometrów na zachód. Z Brömsehus kontrolowano całe wschodnie Blekinge. Stąd nadzorowano miejscowych chłopów i zarządzano poborem podatków i opłat. Pozostałości twierdzy składają się z wysokiego czworokątnego płaskowyżu, tak zwanego motte, otoczonego fosą. Na zachód od niego leżało niskie wzniesienie, podobnie otoczone fosą. Twierdza była w dużej części skonstruowana z drewna. Nad otoczeniem dominowała wysoka wieża obronna otoczona palisadą. Na niższym dziedzińcu znajdowały się budynki gospodarcze i proste budynki mieszkalne. Znamy jedynie końcowy etap historii Brömsehus. Pod wodzą Engelbrekta Engelbrektssona szwedzcy

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej Kościół w Lubiechni Małej położony jest w niewielkiej wsi odległej o 7 km na północ od Rzepina. Jest to niewielki kościółek wzniesiony w konstrukcji ryglowej w drugiej połowie XVII wieku z drewnianą wieżą

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Pozostałości zamku krzyżackiego

Pozostałości zamku krzyżackiego Pozostałości zamku krzyżackiego Dogodne położenie w miejscu z natury obronnym, na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych zadecydowało o zorganizowaniu tu komturii krzyżackiej, krótko po kupieniu ziemi

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski Robert Czub Grzegorz Skorupski GOSTYŃSKIE RATUSZE Ratusz (niem. Rathaus) dom rady, reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Pojawił się w średniowiecznych

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT BUDYNEK MIESZKALNY KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 2. OBECNA FUNKCJA MIESZKALNA 3. MATERIAŁ DREWNO, KAMIEŃ, BLACHA 4. DATOWANIE 1929 R 5. MIEJSCOWOŚĆ 22. FOTOGRAFIE 6. GMINA 7. POWIAT 8.WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Malborskie mosty Bernard Jesionowski Malbork 2008 Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Tradycja istnienia stałej przeprawy przez Nogat w Malborku ma średniowieczną tradycję. Świadczą o tym cylindryczne

Bardziej szczegółowo

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka MAPA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Tu mieszkamy - Raszowa ZABUDOWANIA DOMY MIESZKALNE-57 ZABUDOWANIA GOSPODARCZE-42 NAJSTARSZA OSOBA URODZONA W RASZOWEJ ROZALIA

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą

INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą STADIUM PROJEKTU: I N W E N T A R Y Z A C J A NAZWA INWESTYCJI: INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą ADRES INWESTYCJI: BASTION KRÓL, Kostrzyn nad Odrą JEDNOSTKA PROJEKTOWA:

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

Castra Regina, Rega-nespurc, Regensburg 'najbardziej wysunięte na północ miasto Włoch'

Castra Regina, Rega-nespurc, Regensburg 'najbardziej wysunięte na północ miasto Włoch' Magda Moszczyńska Castra Regina, Rega-nespurc, Regensburg 'najbardziej wysunięte na północ miasto Włoch' Najbardziej na północ wysunięte miasto Włoch czy może niemiecki cud średniowiecza? Regensburg to

Bardziej szczegółowo

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania www.sztum.pl Dla inwestora Oferta inwestycyjna Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania 17.06.2016 Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania WZGÓRZE ZAMKOWE

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa B Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości dla waszej grupy ciekawe będą przede wszystkim: Ratusz,

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW 1. OBIEKT ZAGRODA KAMIEŃ WAPIENNY, DREWEANO, GONT Pocz. XIX w, lata 20-te XX w Naprzeciwko ruin zamku Zagroda składająca się z 3 wolnostojących drewnianych budynków, złożonych

Bardziej szczegółowo

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1:

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Jest to punkt nasłuchowy zlokalizowany przy moście drogowym, nad kanałem łączącym Jezioro

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

Historia. Chronologia

Historia. Chronologia PLAC KOLEGIACKI Historia Chronologia Od lokacji miasta w 1253 do lat 60. XV w. 1252 1253 1262 1263 1388 1447 1476 1488 Boguchwał II pomysłodawca utworzenia parafii lokacja miasta na lewym brzegu Warty;

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie...

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie... Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli jakiej nie znacie... czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Dla wielu osób odwiedzających Wieliczkę,

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Wycieczkę zaczynamy od siedziby rodowej Tarnowskich, zamku w Dzikowie.

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

AB Zapisywanie danych POI

AB Zapisywanie danych POI szlaku Numer POI 1 Most Most na Nysie Łużyckiej ul. Chopina Fryderyka 51 57'6.88"N 14 43'18.61"E DSC_0213, DSC_0214 Most nad rzeką Nysą Łużycką. Łączy dwa miasta Gubin-Guben. Jest Polsko-niemieckim przejściem

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse ) na Księżu Małym ( Klein Tschansch ) we Wrocławiu Widok na aleję główną Cmentarza Parafialnego przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse

Bardziej szczegółowo

Kurs dla przewodników po Forcie IV plan spotkań

Kurs dla przewodników po Forcie IV plan spotkań Kurs dla przewodników po Forcie IV plan spotkań 20. 12. 2009 (niedziela) g.10.00 16.00: Fortyfikacje Torunia od średniowiecza do końca XVIII wieku Era fortec w XIX w Zwiedzanie Fortu IV: standardowa trasa

Bardziej szczegółowo

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Temat pracy: Historia i stan aktualny zabytków architektonicznych na terenie mojej miejscowości. Wykonanie: Ewelina Aftańska i Aleksandra Ambroziak Uczennice klasy

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Rocznik Toruński 30, 209-216 2003 ROCZNIK TORUŃSKI TOM

Bardziej szczegółowo

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny Mariensztat ryshistoryczno varsavianistyczny 1. PoczątkiMariensztatu Historiapewnejdrogi HistoriaMariensztatu,tohistoriadrogi,którajużodśredniowieczałączyłaKrakowskie Przedmieście z Wisłą. Biegła ona wąwozem

Bardziej szczegółowo

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na MONTE CASSINO 1944 Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na którym wznosi się stare Opactwo Benedyktynów.

Bardziej szczegółowo

Średniowieczny zamek w Elblągu

Średniowieczny zamek w Elblągu Karolina Hanusz Średniowieczny zamek w Elblągu Elbląg to miasto leżące na północy Polski w województwie warmińsko-mazurskim u ujścia rzeki Elbląg. Jest to jedno z najstarszych miast w naszym kraju zostało

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

Rozwój przestrzenny. Starego Miasta Elbląga. od XIII do XV wieku

Rozwój przestrzenny. Starego Miasta Elbląga. od XIII do XV wieku Michał Kornacki Rozwój przestrzenny Starego Miasta Elbląga 1. Akt lokacji od XIII do XV wieku Za datę lokacji Elbląga uznaje się rok 1237. Założenie zamku i położonego obok miasta było jednym z etapów

Bardziej szczegółowo

ARCHIPELAG WIKINGÓW KARLSKRONA-KALMAR-LUND-KOPENHAGA

ARCHIPELAG WIKINGÓW KARLSKRONA-KALMAR-LUND-KOPENHAGA PRZEDSIĘBIORSTWO TURYSTYCZNE 10 546 Olsztyn, ul. Kajki 7/19, tel. +48 89 / 527 20 04, +48 89 / 527 71 86, +48 89 / 527 23 28 e-mail: glob11@wp.pl, www.globolsztyn.pl KARLSKRONA-KALMAR-LUND-KOPENHAGA ARCHIPELAG

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

2011-02-07. Obszar rewitalizacji 1. Łódź: Stare Miasto Nowa Jakość. Jan Piotrowski. Obszar rewitalizacji 2 Obszar rewitalizacji 3

2011-02-07. Obszar rewitalizacji 1. Łódź: Stare Miasto Nowa Jakość. Jan Piotrowski. Obszar rewitalizacji 2 Obszar rewitalizacji 3 Łódź: Stare Miasto Nowa Jakość Obszar rewitalizacji 1 Jan Piotrowski Obszar rewitalizacji 2 Obszar rewitalizacji 3 1 Część 1. Studium uwarunkowań Główne problemy Brak połączenia Piotrkowskiej z Manufakturą

Bardziej szczegółowo

Położenie obszaru. Projekt rewitalizacji. Warszawa. Uwarunkowania położenia 2011-02-07. ul. Okopowa. Żoliborz. Śródmieście. Wola.

Położenie obszaru. Projekt rewitalizacji. Warszawa. Uwarunkowania położenia 2011-02-07. ul. Okopowa. Żoliborz. Śródmieście. Wola. Projekt rewitalizacji Warszawa ul. Okopowa Malwina Wysocka nr 38080 Położenie obszaru Dzielnica: Wola Na granicy z Żoliborzem i Śródmieściem Ograniczony ulicami: Stawki, Okopową oraz Al. Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa

Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa Na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI.

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI. Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich Park Charzewicki I. Wzdłuż obrzeża parku biegnie długa aleja. Drzewa jakiego gatunku rosną w większości po obu jej stronach? Zasugeruj jakim celom owa aleja mogła służyć?

Bardziej szczegółowo

z dnia 2015 r. w sprawie ustalenia granic morskich portów wojennych

z dnia 2015 r. w sprawie ustalenia granic morskich portów wojennych Projekt R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A O B R O N Y N A R O D O W E J z dnia 2015 r. w sprawie ustalenia granic morskich portów wojennych Na podstawie art. 45 ust. 2b ustawy z dnia 21 marca

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku.

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku. 1. Uzupełnij zdania. Wielkopolska sąsiaduje z następującymi regionami: 1. Pomorze 2... 3... 4... Największą rzeką Wielkopolski jest. Wielkopolska leży na terenie 3 krain geograficznych. Są to: 1. Pojezierze..

Bardziej szczegółowo

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej.

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. Zakopane miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem

Bardziej szczegółowo

Lubicz Dolny ul. Mostowa 1 Lokal użytkowy nr 4. Nieruchomość na sprzedaż

Lubicz Dolny ul. Mostowa 1 Lokal użytkowy nr 4. Nieruchomość na sprzedaż Lubicz Dolny ul. Mostowa 1 Lokal użytkowy nr 4 Nieruchomość na sprzedaż PODSTAWOWE INFORMACJE Miejscowość Lubicz Ulica, nr budynku Mostowa 1 Powierzchnia lokalu Lokal użytkowy nr 4 o powierzchni użytkowej

Bardziej szczegółowo

Ratno Dolne : niem. Niederrathen. gmina : Radków. powiat : kłodzki. województwo : dolnośląskie

Ratno Dolne : niem. Niederrathen. gmina : Radków. powiat : kłodzki. województwo : dolnośląskie Ratno Dolne : niem. Niederrathen gmina : Radków powiat : kłodzki województwo : dolnośląskie Ratno Dolne (niem. Niederrathen), to miejscowość położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: Powierzchnia: 26,88 km ²

Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: Powierzchnia: 26,88 km ² Miasto Bielsk Podlaski Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: 27 787 Powierzchnia: 26,88 km ² Adres Urzędu Miasta: Urząd Miasta Bielsk Podlaski ul. Kopernika 1 17-100 Bielsk Podlaski tel. 085-731-81-88 fax

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - małe mazurskie miasteczko czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko w powiecie piskim. Gdybyście byli

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

Cena : od 206 zł/os*

Cena : od 206 zł/os* 1. BIAŁOWIEŻA 1 dzień - wyjazd w godzinach rannych. Przejazd w stronę Białowieży. Po drodze zwiedzanie skansenu, który znajduje się nieopodal miejscowości Hajnówka. Następnie wizyta w Muzeum Przyrodniczo

Bardziej szczegółowo

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda EKO HOTELE Zespół starych stodół. Wprowadzenie Na północnym zboczu Góry Ścięgna, poza zabudowaniami mieszkalnymi zachowały się drewniane stodoły. W większości

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki IDENTYF. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT ULICA NR. LOKALIZACJA DATA 1 Mikołajki Kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Św. Antoniego Kościelna

Bardziej szczegółowo

GRUPA: FOKI Polska, Rzeczpospolita Polska państwo unitarne w Europie Środkowej położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: W drodze do Trójmiasta, czyli pomiędzy Tczewem a Pruszczem Gdańskim

Trasa wycieczki: W drodze do Trójmiasta, czyli pomiędzy Tczewem a Pruszczem Gdańskim Trasa wycieczki: W drodze do Trójmiasta, czyli pomiędzy Tczewem a Pruszczem Gdańskim czas trwania: 3 godziny, typ: samochodowa, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Osoby dojeżdżające

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów 1 Tarnów - Rynek 1 - Ratusz - pierwotnie gotycki, przebudowany w XVI w. przez włocha Jana Padovano. Posiada stylową attykę z maszkaronami i kamiennymi koszami naprzemian. Z wieży ozdobionej pogonią rozbrzmiewa

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 4 grudnia 2013 r. Poz. 7116 ROZPORZĄDZENIE NR 4/2013 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W GLIWICACH z dnia 2 grudnia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Moja ulica. Zapytacie, jaka to ulica?

Moja ulica. Zapytacie, jaka to ulica? Moja ulica Jest w naszym pięknym mieście Poznaniu niedługa, bo licząca zaledwie 1350 m, ulica, która była kiedyś lepiej znana przez przyjezdnych, aniżeli przez rodowitych poznaniaków. Związane to było

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice Opis trasy EDK via Salvator Przeginia Imbramowice EDK Przeginia Trasa via Salvator CAŁA TRASA: PRZEGINIA Sanktuarium Najświętszego Zbawiciela ZADOLE KOSMOLOWSKIE KOSMOLÓW OLEWIN TROKS BRACIEJÓWKA SUŁOSZOWA

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z OPERATU SZACUNKOWEGO

WYCIĄG Z OPERATU SZACUNKOWEGO WYCIĄG Z OPERATU SZACUNKOWEGO I. PRZEDMIOT WYCENY Przedmiotem wyceny jest udział ½ Dominiki Borsuk w nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą KW nr KR1P/00077173/8 prowadzoną przez IV Wydział Ksiąg

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Twierdza Poznań. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia

Trasa wycieczki: Twierdza Poznań. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Trasa wycieczki: Twierdza czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Opis wycieczki W 1253 roku miasto uzyskało przywilej lokacyjny od Przemysła I. W tym samym

Bardziej szczegółowo

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsze miejsce przy plaży MIEJSCE miejsce Najszersza plaża w Polsce, zabytkowa dzielnica nadmorska, piękny stary Park Zdrojowy, port jachtowy to najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wlkp., dnia 14 marca 2006r. Nr 16

Gorzów Wlkp., dnia 14 marca 2006r. Nr 16 Gorzów Wlkp., dnia 14 marca 2006r. Nr 16 TREŚĆ: Poz.: ROZPORZĄDZENIE 389 - Nr 17/2006 Wojewody Lubuskiego z dnia 14 marca 2006r. w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem

Bardziej szczegółowo

REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER

REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER REGIONY NORWEGII - ZADANIA LANDSDELER I NORGE - OPPGAVER ZADANIE 1. Podpisz regiony Norwegii na mapie: ZADANIE 2. Spójrz na mapę w tekście i odpowiedz na pytania dotyczące okręgów Norwegii 1. Ile jest

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Szlak szwedzkich. wysp. www.stenaline.pl

Szlak szwedzkich. wysp. www.stenaline.pl 24 23 22 21 25 26 31 19 20 18 15 17 16 14 12 11 6 13 7 10 9 27 5 4 3 2 1 8 Szlak szwedzkich wysp Szlak szwedzkich wysp Chcesz poznać morski brzeg jakże odmienny od polskiego? Lubisz otoczone zewsząd morzem

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ - Bydgoszcz al. Jana Pawła II 157 grunt zabudowany NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ Powierzchnia gruntu: 2,4978 ha Położenie: Bydgoszcz, al. Jana Pawła II 157 Tytuł prawny: prawo użytkowania wieczystego Kliknij

Bardziej szczegółowo

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców.

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców. 1 Zanim wyruszysz w wędrówkę śladami Chrystusa, przygotuj ważne informacje o Ziemi Zbawiciela. Opracuj podręczny Przewodnik po Ziemi Świętej, uzupełniając brakujące informacje. Położenie Palestyny Ziemia

Bardziej szczegółowo

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II INSTYTUCJE, ORGANIZACJE SPOŁECZNE INSTYTUCJE: 1. Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzyworzece w roku szkolnym 2007/2008-6 oddziałów, 60 uczniów. 2. Publiczne Przedszkole

Bardziej szczegółowo

24. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. ZJEDNOCZENIA ZESPÓŁ ZABUDOWY MLECZARNI - BUDYNEK PRODUKCYJNY

24. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. ZJEDNOCZENIA ZESPÓŁ ZABUDOWY MLECZARNI - BUDYNEK PRODUKCYJNY WYKAZ OBIEKTÓW KUBATUROWYCH 1. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. LEŚNA 7 2. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. LEŚNA 22 3. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. MICKIEWICZA 16 4. BUDYNEK UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 4 sierpnia 2015 r. Poz OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 4 sierpnia 2015 r.

Wrocław, dnia 4 sierpnia 2015 r. Poz OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 4 sierpnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 4 sierpnia 2015 r. Poz. 3374 OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 4 sierpnia 2015 r. o sprostowaniu błędu w uchwale Rady Gminy Udanin

Bardziej szczegółowo

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Robert Czub HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Od czasów średniowiecza w Gostyniu odbywały się co najmniej raz w tygodniu targi. Prócz mieszczan przybywała na nie okoliczna szlachta i zamożniejsi chłopi. Prawdziwym

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY KROKOWA

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY KROKOWA Załącznik do Zarządzenia SOI.KR.317.VII.2016 Lp Gmina Miejscowość Ulica Obiekt Daty WEZ* rejestru KW 1 Krokowa Białogóra Morska 5a budynek mieszkalny pocz. XX 1 196/3 GD2W/00037177/3 2 Krokowa Białogóra

Bardziej szczegółowo

INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE. LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA

INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE. LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo 2 Zieleniewo Rościęcino INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE 5,3 Koszaliński Pas Nadmorski atrakcje związanez letnim wypoczynkiem latarnia morska

Bardziej szczegółowo

Fara Końskowolska www.konskowola.eu

Fara Końskowolska www.konskowola.eu Dwór Tęczyńskich w Końskowoli Informacja o tym, że występujący w źródłach zamek w Końskowoli (pierwsze wzmianki o nim pochodzą z końca XV wieku) przetrwał do naszych czasów w postaci pochodzącej z XVI

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Nowe Warpno - zapomniane miasteczko. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Nowe Warpno - zapomniane miasteczko. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - zapomniane miasteczko czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to niewielka miejscowość turystyczna położona nad Zalewem

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze Mosty w Polsce

Najciekawsze Mosty w Polsce Najciekawsze Mosty w Polsce Potrafią zadziwić swoją wielkością, rozmachem, rozwiązaniami technicznymi. Niektóre z nich pretendują do miana osiągnięć inżynierii, inne zadziwiają rozwiązaniami funkcjonalnymi

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą. czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia

Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą. czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Opis wycieczki Trasa prowadzi edukacyjną ścieżką przyrodniczo-historyczną:

Bardziej szczegółowo

Moja pierwsza historia Pasłęka

Moja pierwsza historia Pasłęka Moja pierwsza historia Pasłęka Witold Chrzanowski, Rysunki: Jan Solka Cześć, mam na imię Staś, i podobnie jak Wy, moi drodzy, jestem pasłęczaninem. No może jestem nim trochę dłużej od Was. Żyłem tutaj

Bardziej szczegółowo

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich leży na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego, na terenie trzech gmin: Lubawa, Grunwald, Ostróda. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Dolina mlekiem i miodem płynąca

Dolina mlekiem i miodem płynąca Dolina mlekiem i miodem płynąca Ludzie mają swoje ulubione miejsca na Ziemi. Lubią spędzać tam wolny czas, ponieważ dobrze się tam czują. Dla mnie, takim właśnie zakątkiem jest moja rodzinna wieś. Kędzie

Bardziej szczegółowo

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442 I.47. Droga nr 442 m. Chocz. 47 Droga nr 442 m. Chocz Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat pleszewski Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Anna Longa Gdańsk ul. Ostrołęcka 16/ Gdańsk Tel PROGRAM BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA STANOWISKU NR 2 W ŁEBIE (AZP 3-34/2)

Anna Longa Gdańsk ul. Ostrołęcka 16/ Gdańsk Tel PROGRAM BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA STANOWISKU NR 2 W ŁEBIE (AZP 3-34/2) Anna Longa Gdańsk 02.06.2015 ul. Ostrołęcka 16/8 80-180 Gdańsk Tel. 501 275753 Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Delegatura w Słupsku u. Jaracza 6 76-200 Słupsk Gmina Miasto Łeba ul. Kościuszki

Bardziej szczegółowo

2.3. Analiza charakteru zabudowy

2.3. Analiza charakteru zabudowy 2.3. Analiza charakteru zabudowy Wieś ułożona jest na planie kwadratu z bocznymi rozgałęzieniami dróg. Większość zabudowy stanowią parterowe murowane budynki (80%) ustawione szczytowo do drogi, pozostałe

Bardziej szczegółowo

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu 1 2 Początki rodziny Schönów w Sosnowcu Historia pałacu sięga XIX w. kiedy to stanowił on majątek rodziny niemieckich fabrykantów Schönów. W 1875 roku do Sosnowca przybyło rodzeństwo Franz, Ernst i Fanny

Bardziej szczegółowo

Mirsk : niem. Friedeberg. gmina : Mirsk. powiat : lwówecki. województwo : dolnośląskie ( , )

Mirsk : niem. Friedeberg. gmina : Mirsk. powiat : lwówecki. województwo : dolnośląskie ( , ) Mirsk : niem. Friedeberg gmina : Mirsk powiat : lwówecki województwo : dolnośląskie (50.969969, 15.383126) Mirsk nad Kwisą znalazł się na naszym szlaku w trakcie podróży ze Świeradowa do Zamku Czocha i

Bardziej szczegółowo