dr inŝ. Jarosław Forenc

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "dr inŝ. Jarosław Forenc"

Transkrypt

1 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 2/42 Plan wykładu nr 5 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010 Wykład nr 5 ( ) System operacyjny: Procesy: definicja systemu operacyjnego zarządzanie procesami dwu- i pięciostanowy model procesu Zarządzanie dyskowymi operacjami we/wy strategie szeregowania żądań dostępu do dysku (FCFS, SSTF, SCAN, C-SCAN) metody przydziału pamięci dyskowej - alokacja: ciągła, listowa, indeksowa Systemy plików: FAT (FAT12, FAT16, FAT32, exfat) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 3/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 4/42 System operacyjny - definicja Warstwy wchodzące w skład systemu operacyjnego System operacyjny - jest to program sterujący wykonywaniem aplikacji i działający jako interfejs pomiędzy aplikacjami (użytkownikiem) a sprzętem komputerowym system operacyjny powinien zapewnić: wygodną obsługę - praca z komputerem jest łatwiejsza wydajność - zasoby komputera są wykorzystywane efektywnie możliwość rozwoju - powinien być zbudowany w sposób umożliwiający dalszy rozwój, testowanie i wprowadzanie nowych funkcji systemowych bez kolidowania z istniejącymi usługami (budowa modularna) użytkownik końcowy nie jest zainteresowany sprzętem, interesują go tylko aplikacje (programy użytkowe) aplikacje są tworzone przez programistów za pomocą języków programowania programiści korzystają z zestawu programów systemowych (narzędziowych) implementujących często wykorzystywane funkcje (tworzenie programu, zarządzanie plikami, sterowanie urządzeniami we/wy) system operacyjny ukrywa przed programistą szczegóły dotyczące sprzętu komputerowego, ale udostępnia zestaw odpowiednich funkcji do pracy z nimi

2 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 5/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 6/42 System operacyjny System operacyjny - definicja System operacyjny zapewnia: rozwój oprogramowania - dostarcza odpowiednie narzędzia do tworzenia programów (narzędzia programistyczne nie będące główną częścią systemu operacyjnego, ale dystrybuowane wraz z nim) wykonywanie programu - załadowanie programu do pamięci, inicjalizacja urządzeń we/wy, przygotowanie zasobów dostęp do urządzeń we/wy - ukrywa przed programistą szczegóły dotyczące sterowania urządzeniami we/wy dostarczając proste operacje zapisu i odczytu System operacyjny - administrator zasobów - zarządza i przydziela zasoby systemu komputerowego oraz steruje wykonaniem programu zasób systemu - każdy element systemu, który może być przydzielony innej części systemu lub oprogramowaniu aplikacyjnemu, np. czas procesora pamięć operacyjna urządzenia zewnętrzne ograniczony dostęp do plików - mechanizmy ograniczenia dostępu do plików w systemach obsługujących wielu użytkowników dostęp do systemu - kontrola i ograniczenia dostępu do systemu i jego wybranych zasobów wykrywanie i obsługa błędów - odpowiednia reakcja na błąd przy jak najmniejszym wpływie na działające aplikacje statystyki - tworzenie statystyk wykorzystywanych zasobów oraz zdarzeń w systemie zasoby programowe: funkcje systemu dostępne dla oprogramowania użytkowego określone obszary pamięci operacyjnej przeznaczone na buforowanie, przechowywanie informacji określone obszary pamięci pomocniczej (taśmowej, dyskowej) przeznaczone do przechowywania części pamięci operacyjnej oraz plików systemowych i użytkowych katalogi plików i pojedyncze pliki Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 7/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 8/42 Procesy Blok kontrolny procesu głównym zadaniem systemu operacyjnego jest zarządzanie procesami Co to jest proces? proces - program w trakcie wykonania proces - ciąg wykonań instrukcji wyznaczanych kolejnymi wartościami licznika rozkazów wynikających z wykonywanej procedury (programu) proces - jednostka, którą można przypisać procesorowi i wykonać proces - instancja programu uruchomiona w danym systemie Proces składa się z kilku elementów: kod programu - może być dzielony z innymi procesami wykonującymi ten sam program dane potrzebne programowi (zmienne, przestrzeń robocza, bufory) kontekst wykonywanego programu (stan procesu) - dane wewnętrzne, dzięki którym system operacyjny może nadzorować proces i nim sterować struktura danych tworzona i zarządzana przez system operacyjny, a opisująca właściwości procesu dzięki niemu system operacyjny obsługuje wiele procesów oraz umożliwia jednoczesne przetwarzanie wielu zadań blok kontrolny procesu zawiera informacje wystarczające do przerwania uruchomionego procesu, a następnie wznowienia jego działania identyfikator - unikatowy numer skojarzony z procesem, dzięki któremu można odróżnić go od innych procesów stan procesu: nowy, gotowy, uruchomiony, zablokowany, anulowany priorytet - priorytet procesu w stosunku do innych procesów (np. niski, normalny, wysoki, czasu rzeczywistego)

3 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 9/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 10/42 Blok kontrolny procesu Dwustanowy model procesu licznik programu - adres kolejnego rozkazu w programie, który ma zostać wykonany system operacyjny powinien mieć określony model naprzemiennego wykonywania procesów oraz alokowania zasobów w celu dalszej pracy wskaźniki pamięci - wskaźniki do kodu programu oraz danych skojarzonych z tym procesem oraz dodatkowe bloki pamięci dzielone z innymi procesami dane kontekstowe - dane znajdujące się w rejestrach procesora, gdy proces jest wykonywany informacje na temat stanu żądań we/wy - zawiera wyróżnione żądania we/wy, informacje na temat urządzeń we/wy przypisanych do tego procesu, listę plików wykorzystywanych przez proces, itp. informacje ewidencyjne - dane o wykorzystanym czasie procesora oraz zegara, ograniczeniach czasowych, liczbach ewidencyjnych najprostszy model polega na tym, że w dowolnej chwili proces jest wykonywany przez procesor (uruchomiony) lub nie (nie uruchomiony) Wejście Proces nie uruchomiony Program przydzielający Przerwa Uruchomiony proces Wyjście system operacyjny tworząc nowy proces, tworzy blok kontrolny procesu po czym wprowadza proces do systemu jako nie uruchomiony w pewnym momencie aktualnie wykonywany proces zostaje przerwany i program przydzielający wybiera inny proces do wykonania stan poprzednio uruchomionego procesu jest zmieniany z uruchomionego na nie uruchomiony Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 11/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 12/42 Dwustanowy model procesu Tworzenie procesu procesy, które nie są uruchomione czekają w kolejce na wykonanie Wejście Kolejka Program przydzielający Procesor Wyjście w celu utworzenia nowego procesu system operacyjny buduje strukturę danych, która jest wykorzystywana do zarządzania procesem i alokuje przestrzeń adresową w pamięci operacyjnej dla procesu przyczyny tworzenia nowych procesów: Przerwa nowe zadanie wsadowe - w środowisku wsadowym proces jest tworzony jako reakcja na przesłane zadanie jeśli wykonywanie procesu zostało anulowane lub zakończone, to opuszcza on system, a program przydzielający wybiera kolejny proces z kolejki, który zostanie wykonany interaktywne logowanie - w środowisku interaktywnym proces jest tworzony, gdy użytkownik loguje się do systemu udostępnienie usługi przez system - system operacyjny tworzy nowy proces w celu wykonania funkcji w imieniu programu użytkownika bez zmuszania użytkownika do czekania utworzenie przez proces istniejący - program użytkownika żąda utworzenia określonej liczby procesów (przetwarzanie równoległe) proces tworzący inny proces nazywa się procesem macierzystym, a nowoutworzony proces - procesem potomnym

4 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 13/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 14/42 Zakończenie procesu Zakończenie procesu przyczyny zakończenia pracy procesów: przyczyny zakończenia pracy procesów (cd.): normalne zakończenie - proces wykonuje wywołanie systemowe, aby poinformować system, że jego działanie zostało zakończone przekroczenie limitu czasu - proces działał zbyt długo niż określony dla niego limit czasu pracy brak pamięci - proces żąda więcej pamięci niż system może przydzielić błędny rozkaz - proces próbuje wykonać nieistniejące rozkazy rozkaz uprzywilejowany - proces próbuje wykonać rozkaz zarezerwowany dla systemu operacyjnego złe wykorzystanie danych - fragment danych ma niepoprawny format i dlatego nie może zostać zainicjowany naruszenie pamięci - proces odwołuje się do obszaru pamięci, do którego nie ma prawa dostępu interwencja operatora lub systemu operacyjnego - z bliżej nieznanego powodu operator lub system operacyjny zakończył proces błąd ochrony - proces próbuje wykorzystać zasoby takie jak pliki, do których nie ma prawa lub próbuje je wykorzystać w niewłaściwy sposób błąd arytmetyczny - wykonanie przez proces niedozwolonej operacji arytmetycznej (np. dzielenie przez zero) zakończenie procesu macierzystego - kiedy proces macierzysty ulega zakończeniu system operacyjny może automatycznie zakończyć wszystkie jego procesy potomne żądanie wystosowane przez proces macierzysty - proces macierzysty zwykle ma prawo zakończyć swoje procesy potomne błąd we/wy - błąd odczytu lub zapisu po przekroczeniu maksymalnej liczby prób lub niedozwolonych operacji Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 15/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 16/42 Pięciostanowy model procesu Pięciostanowy model procesu w dwustanowym modelu procesu kolejka działa na zasadzie FIFO, a procesor wykonuje procesy cyklicznie z kolejki problem pojawia się w przypadku, gdy kolejny proces pobierany do wykonania z kolejki jest zablokowany, gdyż oczekuje na zakończenie operacji we/wy rozwiązaniem powyższego problemu jest podział procesów nieuruchomionych na gotowe do wykonania i zablokowane uruchomiony - proces aktualnie wykonywany gotowy - proces gotowy do wykonania przy najbliższej możliwej okazji zablokowany - proces oczekujący na zakończenie operacji we/wy nowy - proces, który właśnie został utworzony (ma utworzony blok kontrolny procesu, nie został jeszcze załadowany do pamięci), ale nie został jeszcze przyjęty do grupy procesów oczekujących na wykonanie anulowany - proces, który został wstrzymany lub anulowany z jakiegoś powodu

5 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 17/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 18/42 Pięciostanowy model procesu Pięciostanowy model procesu podział procesów nieuruchomionych na gotowe do wykonania i zablokowane wymaga zastosowania minimum dwóch kolejek system z wieloma kolejkami procesów oczekujących na zdarzenie gdy pojawia się zdarzenie system operacyjny musi przejrzeć kolejkę szukając procesów, który związane są z danym zdarzeniem w celu zapewnienia większej wydajności lepiej jest gdy dla każdego zdarzenia istnieje oddzielna kolejka Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 19/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 20/42 Zarządzanie dyskowymi operacjami we/wy Strategie szeregowania żądań dostępu do dysku operacje na dyskach twardych są obecnie o kilka rzędów wielkości wolniejsze niż operacje na pamięci operacyjnej wydajność systemu przechowywania danych ma zatem bardzo duży wpływ na wydajność całego systemu komputerowego Parametry wydajności dysku: odczytanie lub zapisanie danych na dysku wymaga ustawienia głowicy na wybranej ścieżce oraz w początkowym obszarze sektora na ścieżce czas potrzebny do ustawienia głowicy na ścieżce nosi nazwę czasu wyszukiwania (seek time) - dla dysków 3,5 calowych < 10 ms czas potrzebny, by początek sektora zrównał się z głowicą nosi nazwę opóźnienia rotacyjnego (rotational delay) dysku - średnio ok. 2 ms łączny czas wyszukiwania oraz opóźnienia rotacyjnego równa się czasowi dostępu (access time) czas potrzebny do zrealizowania samej operacji transferu danych (odczyt/zapis) nosi nazwę czasu transferu (transfer time) zmniejszenie średniego czasu wyszukiwania można osiągnąć poprzez zastosowanie odpowiedniej strategii szeregowania żądań dostępu do dysku zazwyczaj w systemie istnieje wiele procesów zgłaszających żądanie operacji odczytu/zapisu różnych ścieżek na dysku załóżmy, że wymagany jest dostęp (odczyt lub zapis ścieżek) o następujących numerach: 98, 183, 37, 122, 14, 124, 65, 67 Algorytmy szeregowania: FIFO (First-In-First-Out), znany także jako FCFS (First Come First Served) SSTF (Shortest Service Time First, Short Seek Time First) SCAN C-SCAN

6 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 21/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 22/42 Strategie szeregowania żądań dostępu do dysku Algorytm FIFO (First-In-First-Out) najprostsza forma szeregowania, elementy są przetwarzane w kolejności sekwencyjnej algorytm nazywany także algorytmem FCFS - First Come First Served zalety: prosty w implementacji wady: długi czas wyszukiwania przykład: 98, 183, 37, 122, 14, 124, 65, 67 Strategie szeregowania żądań dostępu do dysku Algorytm SSTF (Shortest Service Time First) polega na wyborze żądania operacji dyskowej we/wy, która wiąże się z najkrótszym przesunięciem głowicy z jej bieżącej lokalizacji inne tłumaczenie skrótu SSTF - Short Seek Time First zalety: lepsza wydajność od algorytmu FIFO wady: zagłodzenie żądań przy dużej liczbie napływających żądań przykład: 98, 183, 37, 122, 14, 124, 65, Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 23/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 24/42 Strategie szeregowania żądań dostępu do dysku Algorytm SCAN głowica porusza się od prawej strony do lewej (i na odwrót) obsługując żądania, które napotka algorytm ten nazywany jest także skanowaniem lub algorytmem windy przykład: 98, 183, 37, 122, 14, 124, 65, 67 Strategie szeregowania żądań dostępu do dysku Algorytm C-SCAN głowica porusza się od lewej do prawej obsługując żądania, które napotka po dojściu do ostatniej ścieżki ramię powraca do drugiego końca dysku i rozpoczyna od nowa zmniejsza się w ten sposób maksymalne opóźnienie związane z nowymi żądaniami przykład: 98, 183, 37, 122, 14, 124, 65,

7 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 25/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 26/42 Metody przydziału pamięci dyskowej Alokacja ciągła każdy plik zajmuje ciąg kolejnych bloków na dysku plik zdefiniowany jest przez adres pierwszego bloku i ilość kolejnych zajmowanych bloków zalety: małe opóźnienia w transmisji danych, łatwy dostęp do dysku wady: trudność w znalezieniu miejsca na nowy plik Metody przydziału pamięci dyskowej Alokacja listowa każdy plik jest listą powiązanych ze sobą bloków dyskowych, które mogą znajdować się w dowolnym miejscu na dysku w katalogu dla każdego pliku zapisany jest wskaźnik do pierwszego i ostatniego bloku pliku każdy blok zawiera wskaźnik do następnego bloku Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 27/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 28/42 Metody przydziału pamięci dyskowej System plików FAT (File Allocation Table) Alokacja indeksowa każdy plik ma własny blok indeksowy, będący tablicą adresów bloków dyskowych w katalogu zapisany jest dla każdego pliku adres bloku indeksowego opracowany na przełomie lat 70. i 80. dla systemu MS-DOS występuje w czterech wersjach: FAT12, FAT16, FAT32 i exfat (FAT64) numer występujący po słowie FAT oznacza liczbę bitów przeznaczonych do kodowania (numeracji) jednostek alokacji pliku (JAP), tzw. klastrów (ang. cluster) w tablicy alokacji plików 12 bitów w systemie FAT12 16 bitów w systemie FAT16 32 bity w systemie FAT32 64 bity w systemie exfat (FAT64) ogólna struktura dysku logicznego / dyskietki w systemie FAT: Rekord ładujący + sektory zarezerwowane Tablica rozmieszczenia plików - FAT Kopia FAT Katalog główny (FAT12 i FAT16) Miejsce na pliki i podkatalogi

8 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 29/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 30/42 FAT12 FAT12 - Rekord ładujący system plików FAT12 przeznaczony jest dla nośników o małej pojemności obsługuje 2 12 = 4096 jednostek alokacji, max. rozmiar partycji to 16 MB rekord ładujący zajmuje pierwszy sektor dyskietki lub dysku logicznego (sektor o numerze 0 w sensie numeracji liniowej) i zawiera dane: instrukcja skoku do początku programu ładującego (3 bajty) nazwa wersji systemu operacyjnego (8 bajtów) struktura BPB (ang. BIOS Parametr Block) - blok parametrów BIOS (25 bajtów) rozszerzony BPB (ang. Extended BPB, 26 bajtów) wykonywalny kod startowy uruchamiający system operacyjny (448 bajtów) znacznik końca sektora - 55AAH (2 bajty) Bajty Rozmiar Zawartość 00H-02H 3 Instrukcja skoku do początku programu ładującego 03H-0AH 8 Nazwa wersji systemu (w znakach ASCII) 0BH-0CH 2 Rozmiar jednego sektora w bajtach 0DH 1 Liczba sektorów w jednostce alokacji plików (JAP) 0EH-0FH 2 Liczba sektorów zarezerwowanych, poprzedzających FAT 10H 1 Liczba tablic FAT 11H-12H 2 Maksymalna liczba plików w katalogu głównym 13H-14H 2 Całkowita liczba sektorów na dysku (do 32 MB) 15H 1 Bajt identyfikacji nośnika 16H-17H 2 Liczba sektorów zajętych przez tablicę FAT 18H-19H 2 Liczba sektorów na ścieżce 1AH-1BH 2 Liczba głowic (stron) dysku 1CH-1FH 4 Liczba sektorów ukrytych 20H-23H 4 Całkowita liczba sektorów na dysku (jeśli dysk jest większy niż 32 MB) 24H 1 Numer mechanizmu dyskowego 25H 1 Zarezerwowane 26H 1 Znacznik rozszerzonego rekordu ładującego (wartość 29H) 27H-2AH 4 Numer seryjny dysku 2BH-35H 11 Etykieta 36H-3DH 8 Typ systemu plików 3EH-1FDH 448 Wykonywalny kod startowy uruchamiający system operacyjny 1FEH-1FFH 2 Znacznik końca sektora (55AAH) Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 31/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 32/42 FAT12 FAT12 tablica rozmieszczenia plików FAT tworzy swego rodzaju mapę plików zapisanych na dysku za tablicą FAT znajduje się jej kopia, która nie jest wykorzystywana miejsce na dysku przydzielane jest plikom w jednostkach alokacji - JAP za kopią tablicy FAT znajduje się katalog główny zajmujący określoną dla danego typu dysku liczbę sektorów katalog główny zawiera 32-bajtowe pola mogące opisywać pliki, podkatalogi lub etykietę dysku Zawartość pola: Atrybuty pliku: Bajty Rozmiar Zawartość Bit Znaczenie 00H-07H 8 Nazwa pliku w kodach ASCII 08H-0AH 3 Rozszerzenie nazwy pliku 0BH 1 Atrybuty pliku 0CH-15H 10 Zarezerwowane 16H-17H 2 Czas utworzenia lub aktualizacji pliku 18H-19H 2 Data utworzenia lub aktualizacji pliku 1AH-1BH 2 Numer pierwszej JAP 1CH-1DH 2 Mniej znaczące słowo rozmiaru pliku 1EH-1FH 2 Bardziej znaczące słowo rozmiaru pliku 0 Plik tylko do odczytu (read only) 1 Plik ukryty (hidden) 2 Plik systemowy (system) 3 Etykieta dysku (volume label) 4 Podkatalog 5 Plik archiwalny (archive) 6,7 Nie wykorzystywane

9 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 33/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 34/42 FAT12 FAT12 przykładowa zawartość katalogu głównego: pozostałą część dysku zajmuje miejsce na pliki i podkatalogi F IO SYS! C0 32-BF 1C F F D F MSDOS SYS! C0 32-BF 1C FA R F 4D 4D 41 4E F 4D COMMAND COM C0 32-BF 1C 9D D u ATTRIB EXE C0 32-BF 1C C8 2B podkatalogi nie są ograniczone co do wielkości, zapisywane są na dysku w sposób identyczny jak pliki użytkowe i także zawierają 32-bajtowe pola pierwszy bajt nazwy pliku określa również stan pola katalogu: Wartość 00H E5H 05H 2EH Inna wartość Pozycja dotychczas nieużywana Plik skasowany Znaczenie Plik skasowany - jeśli pierwszym znakiem nazwy pliku jest E5H 2EH - kropka. Oznacza podkatalog, jeśli następnym znakiem jest również kropka, to pole Numer pierwszej JAP zawiera JAP katalogu nadrzędnego danego katalogu (0 - jeśli katalogiem nadrzędnym jest katalog główny) Pierwszy znak nazwy pliku Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 35/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 36/42 FAT12 - położenie pliku na dysku FAT12 - struktura dyskietki (1,44 MB) w katalogu, w 32-bajtowym polu każdego pliku wpisany jest początkowy numer JAP numer ten określa logiczny numer sektora, w którym znajduje się początek pliku ten sam numer JAP jest jednocześnie indeksem do miejsca w tablicy FAT, w którym wpisany jest numer kolejnej JAP numer wpisany we wskazanym miejscu tablicy rozmieszczenia plików wskazuje pierwszy sektor następnej części pliku i równocześnie położenie w tablicy FAT numeru następnej JAP w ten sposób tworzy się łańcuch, określający położenie całego pliku jeśli numer JAP składa się z samych FFF, to oznacza to koniec pliku całkowita liczba sektorów na dyskietce: 2880 max. liczba plików w katalogu głównym: 224 liczba sektorów systemowych: 33 liczba sektorów na pliki i podkatalogi: = 2847 dostępne miejsce na pliki i podkatalogi: 2847 x 512 = bajty Rekord ładujący + sektory zarezerwowane Tablica rozmieszczenia plików - FAT Kopia FAT Katalog główny (FAT12 i FAT16) Miejsce na pliki i podkatalogi 1 sektor 9 sektorów 9 sektorów 14 sektorów 2847 sektorów

10 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 37/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 38/42 FAT16 FAT32 po raz pierwszy pojawił się w systemie MS-DOS 3.3 ogólna struktura dyskietki / dysku logicznego w systemie FAT16 jest taka sama jak w przypadku FAT12 do numeracji jednostek alokacji pliku (JAP) przeznaczonych jest 16 bitów maksymalna liczba jednostek alokacji ograniczona jest do 2 16 czyli gdyby rozmiar JAP wynosił jeden sektor, to dysk mógłby zawierać nie więcej niż bajtów czyli 32 MB w systemach DOS i Windows 95 maksymalny rozmiar JAP to 2 15 bajtów czyli 32 kb, stąd maksymalny rozmiar dysku logicznego w tych systemach to kb czyli ok. 2 GB w systemie Windows 2000 górna granica rozmiaru JAP wynosi 2 16 bajtów (64 kb), czyli rozmiar dysku logicznego zwiększa się do 4 GB po raz pierwszy wprowadzony w systemie Windows 95 OSR2 do adresowania JAP stosuje się, obcięty o 4 najstarsze bity, adres 32-bitowy i dlatego dysk z FAT32 może zawierać maksymalnie 2 28 JAP jeśli rozmiar JAP wynosi od 4 kb do 32 kb, to teoretycznie dysk może mieć rozmiar 8 TB, ale praktycznie ograniczenie to liczba 2 32 sektorów, czyli 2 TB system Windows 2000 obniża tę wartość do 32 GB, gdyż umożliwia to zapis całej tablicy FAT w pamięci podręcznej, co poprawia wydajność systemu w systemie FAT32 można formatować tylko dyski, nie można natomiast zainstalować go na dyskietkach systemy DOS i Windows 95/NT nie mogą odczytywać partycji FAT32 ogólna struktura systemu FAT32 jest taka sama jak w FAT12/FAT16 - nie ma tylko miejsca przeznaczonego na katalog główny Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 39/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 40/42 FAT32 FAT - wady systemu plików FAT w systemie FAT32 katalog główny może znajdować się w dowolnym miejscu na dysku i może zawierać maksymalnie pliki i katalogi Bajty Rozmiar Zawartość 00H-07H 8 Nazwa pliku w kodach ASCII 08H-0AH 3 Rozszerzenie nazwy pliku 0BH 1 Atrybuty pliku 0CH 1 Wielkość liter nazwy i rozszerzenia pliku 0DH 1 Czas utworzenia w milisekundach 0EH-0FH 2 Czas utworzenia 10H-11H 2 Data utworzenia 12H-13H 2 Czas ostatniego dostępu 14H-15H 2 Numer pierwszej JAP (16 starszych bitów) 16H-17H 2 Czas utworzenia lub aktualizacji pliku 18H-19H 2 Data utworzenia lub aktualizacji pliku 1AH-1BH 2 Numer pierwszej JAP (16 młodszych bitów) 1CH-1DH 2 Mniej znaczące słowo rozmiaru pliku 1EH-1FH 2 Bardziej znaczące słowo rozmiaru pliku fragmentacja wewnętrzna - nawet najmniejszy plik zajmuje całą JAP - gdy rozmiar klastra jest duży, a na dysku znajduje się dużo małych plików - pewna część miejsca jest tracona fragmentacja zewnętrzna - silna fragmentacja plików pomiędzy wiele klastrów o bardzo różnym fizycznym położeniu na dysku (konieczność okresowej defragmentacji przy użyciu specjalnych narzędzi programowych) duże prawdopodobieństwo powstawania błędów zapisu, polegających na przypisaniu jednego klastra dwóm plikom (tzw. crosslinks), co kończy się utratą danych z jednego lub obu skrzyżowanych plików typowym błędem, pojawiającym się w systemie FAT, jest również pozostawianie tzw. zagubionych klastrów (lost chains), tj. jednostek alokacji nie zawierających informacji, ale opisanych jako zajęte brak mechanizmów ochrony - praw dostępu

11 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 41/42 Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 5 42/42 exfat (FAT64) Koniec wykładu nr 5 stworzony przez Microsoft na potrzeby pamięci Flash po raz pierwszy pojawił się w listopadzie 2006 roku w Windows Embedded CE 6.0 i Windows Vista SP1 obsługiwany także przez Windows 7, Windows Server 2008, Windows Server 2003, Windows XP SP2/SP3, Linux może być używany wszędzie tam, gdzie NTFS nie jest najlepszym rozwiązaniem ze względu na dużą nadmiarowość struktury danych podstawowe cechy: maksymalna wielkość pliku to 2 64 = 16 EB maksymalna wielkość klastra - do 32 MB nieograniczona liczba plików w pojedynczym katalogu prawa dostępu do plików i katalogów bezpieczny transfer danych (TFAT - Transaction Safe FAT File System) szybszy zapis plików na nośniku dzięki funkcji Free Space Bitmap Dziękuję za uwagę!

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

System operacyjny. dr inż. Jarosław Forenc. definicja systemu operacyjnego zarządzanie procesami zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy

System operacyjny. dr inż. Jarosław Forenc. definicja systemu operacyjnego zarządzanie procesami zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy Rok akademicki 2011/2012, Wykład nr 6 2/55 Plan wykładu nr 6 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2011/2012

Bardziej szczegółowo

Sektor. Systemy Operacyjne

Sektor. Systemy Operacyjne Sektor Sektor najmniejsza jednostka zapisu danych na dyskach twardych, dyskietkach i itp. Sektor jest zapisywany i czytany zawsze w całości. Ze względów historycznych wielkość sektora wynosi 512 bajtów.

Bardziej szczegółowo

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą Koncepcja pliku Metody dostępu Organizacja systemu plików Metody alokacji Struktura dysku Zarządzanie dyskiem Struktura pliku Prosta sekwencja słów lub

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach: Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 6 2/46 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

16MB - 2GB 2MB - 128MB

16MB - 2GB 2MB - 128MB FAT Wprowadzenie Historia FAT jest jednym z najstarszych spośród obecnie jeszcze używanych systemów plików. Pierwsza wersja (FAT12) powstała w 1980 roku. Wraz z wzrostem rozmiaru dysków i nowymi wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku System plików Definicje: Plik jest logiczną jednostką magazynowania informacji w pamięci nieulotnej Plik jest nazwanym zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zapisanym w pamięci pomocniczej Plik jest

Bardziej szczegółowo

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne Struktura dysku Dyski podstawowe i dynamiczne System Windows 2000 oferuje dwa rodzaje konfiguracji dysków: dysk podstawowy i dysk dynamiczny. Dysk podstawowy przypomina struktury dyskowe stosowane w systemie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl WSTĘP 1 Struktury danych oraz algorytmy do implementacji interfejsu systemu plików

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne System plików

Systemy operacyjne System plików Systemy operacyjne System plików Dr inż. Dariusz Caban mailto:dariusz.caban@pwr.wroc.pl tel.: (071)320-2823 Pamięci o bezpośrednim dostępie powierzchnia/głowica sektor cylinder/ścieżka Przykłady: HDD,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików Jarosław Kuchta System plików Partycja a wolumin Partycja część dysku podstawowego (fizycznego) Wolumin część dysku dynamicznego (wirtualnego) System plików 2 Rodzaje dysków Dyski podstawowe partycjonowane

Bardziej szczegółowo

dr inŝ. Jarosław Forenc

dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 6 2/52 Plan wykładu nr 6 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH

KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH KOMPONENTY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl PRZYDZIAŁ CZASU PROCESORA Cel: Stałe

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora)

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) Pamięć operacyjna (main memory) obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) cykl rozkazowy: pobranie rozkazu z PAO do rejestru rozkazów dekodowanie realizacja

Bardziej szczegółowo

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS System Operacyjny DOS DOS (ang. Disc Operating System) jest to 16-bitowy jednozadaniowy system operacyjny. Głównym zadaniem systemu jest obsługa plików w systemie FAT (ang. File Allocation Table) i wsparcie

Bardziej szczegółowo

Architektura Komputerów

Architektura Komputerów Architektura Architektura Komputerów komputerowych Wykład nr. 9 dr Artur Bartoszewski PAMIĘCI MASOWE Zasada rejestracji magnetycznej Wszystkie typy pamięci na nośnikach magnetycznych działają na tej samej

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Materiały pomocnicze do zajęć z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Materiały pomocnicze do zajęć z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Materiały pomocnicze do zajęć z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE Kod przedmiotu: F***** Ćwiczenie pt. STRUKTURA

Bardziej szczegółowo

1. Pamięć wirtualna. 2. Optymalizacja pliku pamięci wirtualnej

1. Pamięć wirtualna. 2. Optymalizacja pliku pamięci wirtualnej 1. Pamięć wirtualna Jeśli na komputerze brakuje pamięci RAM wymaganej do uruchomienia programu lub wykonania operacji, system Windows korzysta z pamięci wirtualnej, aby zrekompensować ten brak. Aby sprawdzić,

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Struktury pamięci masowej

Wykład 9 Struktury pamięci masowej Wykład 9 Struktury pamięci masowej -1- Struktura dysku Głowice Dane przechowywane są na powierzchniach Maksimum dwie powierzchnie na talerzu. Conajmniej jeden talerz Dane znajdują ścieżkach. się na sektor

Bardziej szczegółowo

Błędy na dysku. Program CHKDSK

Błędy na dysku. Program CHKDSK Błędy na dysku. Program CHKDSK Błędy na dyskach Uszkodzenia fizyczne związane z mechaniczną usterką nośnika lub problemami z układami elektronicznymi. Uszkodzenia logiczne polegają na naruszeniu Uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 Zasoby: PROCES wykonujący się program ; instancja programu

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Grudziądz, 2011 Wojciech Boruciński Pojęcia: SID Przygotowanie systemu do klonowania Wykonanie obrazu

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy)

Dynamiczny przydział pamięci w języku C. Dynamiczne struktury danych. dr inż. Jarosław Forenc. Metoda 1 (wektor N M-elementowy) Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 2 2/25 Plan wykładu nr 2 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 10 Pamięć zewnętrzna Dysk magnetyczny Podstawowe urządzenie pamięci zewnętrznej. Dane zapisywane i odczytywane przy użyciu głowicy magnetycznej (cewki). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

Partycje bez tajemnic

Partycje bez tajemnic Partycje bez tajemnic Zarządzanie dyskami w Windows XP oferuje spore możliwości. Za jego pomocą można nie tylko tworzyć partycje, ale również znacznie zwiększyć wydajność twardych dysków. W poniższym artykule

Bardziej szczegółowo

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów

Adresowanie obiektów. Adresowanie bitów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie bajtów i słów. Adresowanie timerów i liczników. Adresowanie timerów Adresowanie obiektów Bit - stan pojedynczego sygnału - wejście lub wyjście dyskretne, bit pamięci Bajt - 8 bitów - wartość od -128 do +127 Słowo - 16 bitów - wartość od -32768 do 32767 -wejście lub wyjście

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 006 Wydajność systemu 2 SO i SK/WIN Najprostszym sposobem na poprawienie wydajności systemu, jeżeli dysponujemy zbyt małą ilością pamięci RAM

Bardziej szczegółowo

Polecenia wewnętrzne:

Polecenia wewnętrzne: Polecenia wewnętrzne DOS-u znajdują się w pamięci operacyjnej komputera, realizowane przez procesor poleceń COMMANDCOM Polecenia zewnętrzne DOS-u są to pliki ściągane do pamięci operacyjnej każdorazowo

Bardziej szczegółowo

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Grzegorz Trześniewski kl 1Tia 26.05.08r. Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Prof. Artur Rudnicki Uruchamiianiie ii zamykaniie Należy monitorować oprogramowanie ładowane podczas uruchamiania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI

INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI korzystania z maszyny wirtualnej Oracle VirtualBox 4 Michał Karbowańczyk, wrzesień 2011 Spis treści 1 Informacje wstępne...4 1.1 Nazewnictwo...4 1.2 Legalność...4 1.3 Instalacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH struktury procesorów ASK SP.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 Maszyny wirtualne 2 3 Literatura c Dr inż. Ignacy

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemów plików

Charakterystyka systemów plików Charakterystyka systemów plików Systemy plików są rozwijane wraz z systemami operacyjnymi. Windows wspiera systemy FAT oraz system NTFS. Różnią się one sposobem przechowywania informacji o plikach, ale

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Nr i temat ćwiczenia Nr albumu Grupa Rok S 3. Konfiguracja systemu Data wykonania ćwiczenia N Data oddania sprawozdania

Bardziej szczegółowo

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik PARAGON GPT LOADER Przewodnik Koncepcja produktu Główni odbiorcy Użytkownicy Windows XP Rozmiar dysków 3TB nie jest obsługiwany przez szeroko popularny system Windows XP 32- bitowy. Pomimo, że dwie nowe

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

System operacyjny komputera Informacje podstawowe

System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) - program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz aplikacjami komputera. Podstawą

Bardziej szczegółowo

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29)

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29) Wersja 1.1 (2014-09-29) Politechnika Poznańska Pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5 60-965 Poznań http://www.put.poznan.pl/ Dział Rozwoju Oprogramowania http://intranet.put.poznan.pl/department/at Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja wydajności dysków pendrive. Cluster alignment.

Optymalizacja wydajności dysków pendrive. Cluster alignment. Optymalizacja wydajności dysków pendrive. Cluster alignment. Na wielu forach internetowych można spotkać się z pytaniami o przyczynę małej wydajności dysków przenośnych pendrive. Ludzie skarżą się, że

Bardziej szczegółowo

Dyski SSD a systemy plików

Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików Paweł Wiejacha Seminarium z Systemów Rozproszonych 27 maja 2010 1 Paweł Wiejacha Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików wstęp Plan prezentacji: Krótko o SSD czym

Bardziej szczegółowo

dziennik Instrukcja obsługi

dziennik Instrukcja obsługi Ham Radio Deluxe dziennik Instrukcja obsługi Wg. Simon Brown, HB9DRV Tłumaczenie SP4JEU grudzień 22, 2008 Zawartość 3 Wprowadzenie 5 Po co... 5 Główne cechy... 5 baza danych 7 ODBC... 7 Który produkt

Bardziej szczegółowo

Schematy zarzadzania pamięcia

Schematy zarzadzania pamięcia Schematy zarzadzania pamięcia Segmentacja podział obszaru pamięci procesu na logiczne jednostki segmenty o dowolnej długości. Postać adresu logicznego: [nr segmentu, przesunięcie]. Zwykle przechowywana

Bardziej szczegółowo

System plików. - warstwa logiczna. - warstwa fizyczna. - przykłady implementacji. Systemy operacyjne Wykład 6 1

System plików. - warstwa logiczna. - warstwa fizyczna. - przykłady implementacji. Systemy operacyjne Wykład 6 1 System plików - warstwa logiczna - warstwa fizyczna - przykłady implementacji Systemy operacyjne Wykład 6 1 System plików warstwa logiczna Pojęcie pliku. Typy i struktury plików. Metody dostępu do plików.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia.

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Instrukcja obsługi Karta video USB + program DVR-USB/8F Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 005 Plik wymiany Pamięć wirtualna 2 SO i SK/WIN Plik wymiany - rodzaj pamięci wirtualnej komputerów. Plik ten służy do tymczasowego przechowywania

Bardziej szczegółowo

Program Zabezpieczający LOCK. Instrukcja obsługi

Program Zabezpieczający LOCK. Instrukcja obsługi Program Zabezpieczający LOCK Instrukcja obsługi Flash Lock Trans-It jest przenośną pamięcią typu Flash o pojemnościach 2 lub 4GB z wbudowaną, sprzętową funkcją zabezpieczającą przechowywane dane. Pamięć

Bardziej szczegółowo

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią

architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią architektura komputerów w. 8 Zarządzanie pamięcią Zarządzanie pamięcią Jednostka centralna dysponuje zwykle duża mocą obliczeniową. Sprawne wykorzystanie możliwości jednostki przetwarzającej wymaga obecności

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 9 Pamięć operacyjna Właściwości pamięci Położenie Pojemność Jednostka transferu Sposób dostępu Wydajność Rodzaj fizyczny Własności fizyczne Organizacja Położenie pamięci

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 1

Materiały pomocnicze 1 POTRZEBY Z JAKICH WYNIKA SYSTEM PLIKÓW SYSTEM PLIKÓW Pamięć dostępna bezpośrednio możliwość przechowywania programów lub danych wewnątrz systemu komputerowego (wygoda dla użytkownika systemu) w systemach

Bardziej szczegółowo

-Próba otworzenia pliku bezpośrednio z płyty CD także kończy się niepowodzeniem, pojawia się komunikat System Windows nie może otworzyć tego pliku.

-Próba otworzenia pliku bezpośrednio z płyty CD także kończy się niepowodzeniem, pojawia się komunikat System Windows nie może otworzyć tego pliku. 1.Tytuł: Lokalizacja i usunięcie usterek na komputerze klienta. 2.Założenia: -Użytkownik komputera korzystając z własnego konta księgowa nie może skopiować do folderu Moje dokumenty pliku podatki.tar z

Bardziej szczegółowo

Zadania systemu operacyjnego. Operacje na plikach i folderach.

Zadania systemu operacyjnego. Operacje na plikach i folderach. Zadania systemu operacyjnego. Operacje na plikach i folderach. 1. System operacyjny podstawowe pojęcia i zadania. System operacyjny to zestaw programów, które zarządzają pracą komputera. Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi Oprogramowanie DMS Lite Podstawowa instrukcja obsługi 1 Spis treści 1. Informacje wstępne 3 2. Wymagania sprzętowe/systemowe 4 3. Instalacja 5 4. Uruchomienie 6 5. Podstawowa konfiguracja 7 6. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 8. Pamięć wirtualna. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 8 Pamięć wirtualna Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wprowadzenie Podstawowa idea: System operacyjny pozwala na wykorzystanie pamięci o pojemności większej,

Bardziej szczegółowo

Administracja systemem Linux

Administracja systemem Linux Administracja systemem Linux mgr inż. Łukasz Kuczyński lkucz@icis.pcz.pl Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Administracja systemem Linux p. 1 Urzadzenia Blokowe Administracja systemem Linux

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja 7 Windows Serwer 2003 Instalacja Łódź, styczeń 2012r. SPIS TREŚCI Strona Wstęp... 3 INSTALOWANIE SYSTEMU WINDOWS SERWER 2003 Przygotowanie instalacji serwera..4 1.1. Minimalne wymagania sprzętowe......4

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 4. SYSTEMY PLIKÓW cz. I. Opracował Sławomir Zieliński

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 4. SYSTEMY PLIKÓW cz. I. Opracował Sławomir Zieliński Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 4 SYSTEMY PLIKÓW cz. I Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2012 Cel ćwiczenia Zapoznanie z systemami plików używanymi

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 4 - zarządzanie pamięcią Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 PLAN: 2. Pamięć rzeczywista 3. Pamięć wirtualna

Bardziej szczegółowo

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT WINDOWS NT Diagram warstw systemu Windows NT logon process OS/2 application Win16 application Win32 application MSDOS application POSIX application security subsystem OS/2 subsystem Win16 VDM MSDOS VDM

Bardziej szczegółowo

Pytania do treści wykładów:

Pytania do treści wykładów: Pytania do treści wykładów: Wprowadzenie: 1. Jakie zadania zarządzania realizowane są dla następujących zasobów: a) procesor, b) pamięć, c) plik? 2. W jaki sposób przekazywane jest sterowanie do jądra

Bardziej szczegółowo

Konfigurator Modbus. Instrukcja obsługi programu Konfigurator Modbus. wyprodukowano dla

Konfigurator Modbus. Instrukcja obsługi programu Konfigurator Modbus. wyprodukowano dla Wersja 1.1 29.04.2013 wyprodukowano dla 1. Instalacja oprogramowania 1.1. Wymagania systemowe Wspierane systemy operacyjne (zarówno w wersji 32 i 64 bitowej): Windows XP Windows Vista Windows 7 Windows

Bardziej szczegółowo

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej.

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej. Procesy Proces (zwany też zadaniem) jest jednostką aktywną, kontrolowaną przez system operacyjny i związaną z wykonywanym programem. Proces ma przydzielone zasoby typu pamięć (segment kodu, segment danych,

Bardziej szczegółowo

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści.

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 CORPORATE: ANAGER 2010 C Funkcja Opis Korzyści VM 2010 Professional VM 2010 Corporate WIRTUALIZACJA I MIGRACJE Funkcja Connect

Bardziej szczegółowo

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI Funkcja Partycjonowanie dysku Tworzenie nowej partycji Ekspresowe tworzenie partycji Formatowanie partycji Usuwanie partycji Przywracanie usuniętej partycji Przeniesienie/zmiana

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1(rok)/1(sem) Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Instalacji

Instrukcja Instalacji Generator Wniosków Płatniczych dla Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Instrukcja Instalacji Aplikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Spis treści

Bardziej szczegółowo

Ewidencja Wyposażenia PL+

Ewidencja Wyposażenia PL+ Ewidencja Wyposażenia PL+ Jak poprawnie skonfigurować uprawnienia systemowe Spis treści: 1. Wstęp 2. Systemy: Windows Vista,, 8, 8.1, 10... 2.1. Folder z bazą danych... 2.2. Folder z konfiguracją programu...

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Poznań 2011 Spis treści 1. Zamawianie i rezerwowanie definicja pojęć...3 2. Zasada działania systemu...4 3. Zamawianie

Bardziej szczegółowo

Test z systemów operacyjnych

Test z systemów operacyjnych 1. Jakie mogą być typy partycji dyskowych w systemie operacyjnym Windows? a) Podstawowa, rozszerzona oraz dysk logiczny. b) Dodatkowa, rozszerzona, wymiany oraz dysk logiczny. c) Podstawowa, rozszerzona,

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami pamięci

Zarządzanie zasobami pamięci Zarządzanie zasobami pamięci System operacyjny wykonuje programy umieszczone w pamięci operacyjnej. W pamięci operacyjnej przechowywany jest obecnie wykonywany program (proces) oraz niezbędne dane. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania i zarządzania dyskami Odpowiedni podział dysku pozytywnie wpływa na działanie systemu. Prezentujemy 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią Wykład 7 Zarządzanie pamięcią -1- Świat idealny a świat rzeczywisty W idealnym świecie pamięć powinna Mieć bardzo dużą pojemność Mieć bardzo krótki czas dostępu Być nieulotna (zawartość nie jest tracona

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 Spis treści 1 Moduł Modbus ASCII/RTU 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Modbus ASCII/RTU............. 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Modbus ASCII/RTU......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Modbus ASCII/RTU...........

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU DO ODCZYTU PAMIĘCI FISKALNEJ DATECS OPF

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU DO ODCZYTU PAMIĘCI FISKALNEJ DATECS OPF INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU DO ODCZYTU PAMIĘCI FISKALNEJ DATECS OPF Wersja: 0.0.0.3 Październik 2012 SPIS TREŚCI: 1. Wstęp 2. Wymagania sprzętowe, instalacja. 3. Opis współpracy komputera z kasą 4. Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Dlaczego powinieneś nabyć NTFS for MAC OS X 8.0?

Dlaczego powinieneś nabyć NTFS for MAC OS X 8.0? Dlaczego powinieneś nabyć NTFS for MAC OS X 8.0?...czyli 43 powody, dla których warto zainteresować się aplikacją NTFS for MAC OS X 8.0 firmy Paragon Software: 1. Czym dokładnie jest aplikacja NTFS for

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów Departament Informatyzacji Usług Publicznych

Ministerstwo Finansów Departament Informatyzacji Usług Publicznych Ministerstwo Finansów Instrukcja programu epit WALIDATOR Grudzień Historia modyfikacji Data Wersja Opis Autor 2003 1 Utworzenie dokumentu DI/NWK 2007 Aktualizacja RI/GST/JNM 2008 Aktualizacja RI/GST/JNM

Bardziej szczegółowo

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie)

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych

Bardziej szczegółowo