Wpływ koloru kompozytu stomatologicznego typu flow na efekty termiczne generowane podczas reakcji fotopolimeryzacji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ koloru kompozytu stomatologicznego typu flow na efekty termiczne generowane podczas reakcji fotopolimeryzacji"

Transkrypt

1 PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2015, 52, 2, ISSN X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Sebastian Pryliński 1, A D, Kinga Bociong 2, C, E, Joanna Kleczewska 3, E, Agnieszka Pacyk 1, E 1, A, E, F, Jerzy Sokołowski Wpływ koloru kompozytu stomatologicznego typu flow na efekty termiczne generowane podczas reakcji fotopolimeryzacji The Influence of Various Shades of Flowable Dental Composite Material on Thermal Effects During Photopolymerization Process Reaction 1 Zakład Stomatologii Ogólnej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź, Polska 2 Uczelniane Laboratorium Badań Materiałowych, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź, Polska 3 Instytut Technologii Polimerów i Barwników, Politechnika Łódzka, Łódź, Polska A koncepcja i projekt badania, B gromadzenie i/lub zestawianie danych, C analiza i interpretacja danych, D napisanie artykułu, E krytyczne zrecenzowanie artykułu, F zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu Streszczenie Wprowadzenie. Wiedza z zakresu fotometrii i kolorometrii zwiększa poziom pracy lekarza oraz ułatwia współpracę na różnych płaszczyznach komunikacji. W związku z tym, że pojęcie koloru i jego postrzeganie są związane ze światłem (energią), rodzi się pytanie, czy i w jaki sposób barwa kompozytu stomatologicznego ma wpływ na reakcję polimeryzacji. Utwardzanie kompozytów następuje podczas egzotermicznej reakcji fotopolimeryzacj z użyciem źródła światła. Efekt cieplny reakcji polimeryzacji jest sumaryczną pochodną kinetyki samej reakcji i energii dostarczonej przez użytą lampę. Ze względu na potencjalne ryzyko termicznego uszkodzenia miazgi należy podjąć próbę zbadania i wyjaśnienia wpływu wzrostu temperatury na tkanki zęba. Cel pracy. Ocena efektów termicznych generowanych podczas procesu sieciowania materiału kompozytowego typu flow o różnych odcieniach w zależności od rodzaju użytego źródła światła. Materiał i metody. Do badań użyto płynnego materiału kompozytowego X-Flow (Dentsply), w 3 kolorach (TL, A2, A4), w formie wypełnień. Próbki przygotowano w otwartej silikonowej matrycy i naświetlano za pomocą różnych lamp, z wykorzystaniem polimeryzacji ciągłej. Efekty termiczne rejestrowano w postaci termogramów kamerą termowizyjną VigoCam v50 (VigoSystem, Polska). Zarejestrowane dane pomiarowe analizowano z użyciem oprogramowania komputerowego Therm (VigoSystem, Polska) oraz Excel (Microsoft), co pozwoliło na dokonanie kompleksowej oceny zmian temperatury materiałów w czasie utwardzania. Wyniki. Największy przyrost temperatury podczas polimeryzacji materiału kompozytowego X-flow metodą ciągłą odnotowano dla diodowej lampy polimeryzacyjnej DemiUltra, koloru A4 i wynosił on 71 C. Najmniejsze efekty cieplne zarejestrowano dla diodowej lampy polimeryzacyjnej FlashMax, koloru A4 i kształtowały się na poziomie 52 C. Najszybszy przyrost temperatury zaobserwowano dla lampy FlashMax i SapphirePlus, a najwolniejszy dla Megalux, niezależnie od barwy zastosowanego materiału. Wnioski. Kolor zastosowanego materiału oraz powierzchniowa gęstość mocy lampy mają wpływ na efekty termiczne powstające w czasie polimeryzacji kompozytu stomatologicznego. Najwyższą temperaturę zaobserwowano dla materiału najciemniejszego A4, najniższą dla przeziernego materiału TL. Zarejestrowana T maks. utrzymuje się najdłużej w przypadku materiału A4, następnie A2, a najkrócej w przypadku materiału TL (Dent. Med. Probl. 2015, 52, 2, ). Słowa kluczowe: materiały kompozytowe flow, kolor kompozytów, lampy polimeryzacyjne, efekty termiczne. Grant Uniwersytetu Medycznego w Łodzi o nr: / /

2 160 S. Pryliński et al. Abstract Background. The basic knowledge of photometry and colorimetry possessed by dentists can increase their professional work standards and facilitate co-operation on different communicative levels. The thermal effect of such reaction is the summary derivative of the kinetics of the reaction itself as well as the energy delivered by the light source used in the process. Due to the potential risk of thermal damage of tooth pulp, attempts of examining and explaining how temperature rise impacts tooth tissues need to be taken. Objectives. The aim of the study was to evaluate thermal effects accompanying the cross-linking process of flow composite material of various shades, according to the kind of light source used. Material and Methods. For conducting this research liquid X-flow composite material (Dentsply) in the form of dental fillings in 3 different shades (TL, A2, A4) was used. The thermal results were registered as thermograms by the thermographic camera VigoCam v50 (VigoSystem Polska). The above measurements were subject to analysis with the use of Therm (VigoSystem Polska) and Excel (Microsoft) software. Results. The highest temperature growth during continuous polymerization of X-flow composite material was recorded for the diode lamp DemiUltra with color A4 and it amounted to 71 C. The least thermal effect was recorded for the diode lamp FlashMax with color A4 and it amounted up to 52 C. The fastest temperature growth was noticed for FlashMax and SapphirePlus lamps while the slowest one for Megalux, regardless of the color of the composite material used. Conclusions. The color of composite material as well as the surface density of the lamp s power obviously exert influence on thermal effects occurring during the polymerization of dental composite materials. The highest level of temperature was noticed for the A4 material, and the lowest for the TL material. The recorded Tmax is maintained for the longest time with A4, then A2 and the shortest time record applies to TL material (Dent. Med. Probl. 2015, 52, 2, ). Key words: flowable composites, dental composite shade, light curing units, thermal effects. Kolor to sposób postrzegania widma elektromagnetycznego przez ludzkie oko. Jest swoistą kombinacją, fizycznym połączeniem światła i procesów fizjologicznych, zachodzącym w narządzie wzroku, a w rezultacie reakcją na bodźce w naszym mózgu. Już Empedokles w V wieku p.n.e. twierdził, że postrzeganie jest możliwe jedynie w sytuacji bezpośredniego zetknięcia narządu zmysłu z przedmiotem [1]. Percepcja koloru wymaga obecności trzech czynników: źródła światła (iluminantu), obiektu oraz detektora (oka lub narzędzia) [2]. Do liczbowego określenia koloru służą pojęcia: barwy, jasności i nasycenia. Barwa (hue) oznacza odcień koloru, np.: żółty, niebieski itd. Na jasność (value) wpływa dodatek bieli lub czerni. Nasycenie (chroma) za jego intensywność odpowiada ilość cząstek barwnika. Na jakość optyczną mają ponadto wpływ również inne efekty, takie jak: opakerowość, transparencja i przezierność (translucencja), opisujące przepuszczalność przedmiotu dla światła [3]. W dobie intensywnego rozwoju stomatologii estetycznej niezwykle ważna dla lekarza okazuje się wiedza z zakresu fotometrii i kolorymetrii. Jej zgłębianie pomaga uzyskiwać lepsze efekty podczas leczenia, a także usprawnia komunikację między lekarzem, pacjentem i technikiem dentystycznym. W związku z tym, że pojęcie koloru i jego postrzeganie są związane ze światłem (energią), rodzi się pytanie, czy i w jaki sposób kolor kompozytu stomatologicznego ma wpływ na reakcję polimeryzacji. Niewiele jest doniesień, które uwzględniałyby analizę efektów termicznych podczas reakcji sieciowania kompozytów. W związku z tym wydaje się zasadne zbadanie wpływu różnic koloru materiału kompozytowego na efekty termiczne generowane podczas reakcji fotopolimeryzacji. Do niedawna najczęściej spotykanymi w praktyce stomatologicznej źródłami światła były lampy halogenowe. Obecnie coraz częściej są one wypierane przez lampy diodowe, emitujące światło z zakresu widzialnego niebieskiego, o długości fali nm (maksimum absorpcji kamforochinonu). Jak donoszą producenci, lampy te charakteryzuje zmniejszona emisja ciepła w porównaniu z halogenowymi źródłami światła [4]. Funkcje pierwszych lamp diodowych były ograniczone [5, 6], jednak najnowsze urządzenia charakteryzują się już bardzo dobrymi parametrami użytkowymi, jak chociażby gęstością mocy na poziomie 1200 mw/cm 2. Emisja zwiększonej ilości fotonów w określonej jednostce czasu powoduje wprowadzenie w stan wzbudzenia większej liczby cząsteczek kamforochinonu (CQ), a dzięki tworzeniu wielu wolnych rodników przyczynia się do szybkiej inicjacji reakcji polimeryzacji. Pozytywnym aspektem tego zjawiska może być wysoki stopień konwersji warunkujący optymalne parametry wytrzymałościowe materiału [7]. Jednym z negatywnych zjawisk towarzyszących temu procesowi jest znaczne zwiększenie temperatury kompozytu. Jest ono wypadkową egzotermicznego charakteru reakcji polimeryzacji oraz ciepła generowanego przez źródło światła i absorbowanego przez kompozyt w trakcie naświetlania [7 9]. Stąd też jest ważne, by efekty termiczne generowane podczas utwardzania wypełnienia kompozytowego rozpatrywać zarówno w odniesieniu do czynników materiałowych (skład chemiczny materiału, kolor, grubość polimeryzowanej warstwy),

3 Wpływ koloru kompozytu na efekty termiczne 161 jak i związanych ze sposobem prowadzenia fotopolimeryzacji (rodzaj lampy, technika naświetlania, natężenie światła, czas naświetlania). Z przeglądu piśmiennictwa wynika, że ciepło generowane w obrębie sieciowanego materiału może prowadzić do urazu termicznego miazgi zębów. Mechanizm uszkodzenia miazgi obejmuje koagulację protoplazmy oraz wnikanie toksycznego monomeru przez otwarte kanaliki zębinowe, co może spowodować uszkodzenie naczyń oraz martwicę tkanek. Temperatura krytyczna, skutkująca martwicą miazgi, wynosi 41,5 42 C [2]. Raab [10] wykazał, że zwiększenie przepływu krwi w miazdze zachodzi w przypadku przekroczenia temperatury 43 C. Po przekroczeniu 49 C uszkodzenia w mikrokrążeniu stają się nieodwracalne. Zach i Cohen [11] stwierdzili wzrost temperatury wewnątrz miazgi o 5,5 C, a według innych badań o 10 C [2, 12] i może wówczas wiązać się z nieodwracalnym jej uszkodzeniem. Według Stanleya [13] ekspozycja zdrowych zębów na źródło ciepła i zwiększenie temperatury wewnątrz miazgi o 5,6 C powoduje w 15% utratę żywotności miazgi, o 11,2 C w 60%, a o 16,8 C powoduje nieodwracalne zmiany w miazdze zęba w 100% przypadków [12, 14, 15]. Istnieje wiele metod służących do oceny wzrostu temperatury podczas polimeryzacji kompozytów. W piśmiennictwie można znaleźć informacje na temat pomiarów z użyciem termistora, termoogniwa, kalorymetrii i różnych typów termicznych analiz. Wyniki te wskazują na zwiększenie temperatury od 3,3 C do 40 C [16 18]. Powyższe metody wymagają kontaktu urządzeń z badaną powierzchnią, co nastręcza wiele trudności i może być przyczyną niedokładności uzyskanych wyników. Termografia cyfrowa jest natomiast metodą bezkontaktowego pomiaru zmian temperatury charakteryzującą się dużą dokładnością i czułością. Wykorzystując jej zalety, Hussey et al. [19] dokonali pomiaru in vivo wzrostu ciepła podczas polimeryzacji kompozytu. Efekty termiczne i ich wpływ na stan miazgi są bardzo ważne z punktu widzenia klinicznego, kiedy miazgę zęba od dna ubytku oddziela cienka warstwa zębiny. Najczęściej stosowanymi wówczas materiałami podkładowymi są płynne materiały kompozytowe poprawiające właściwości adaptacyjne do twardych tkanek zęba. Do tej grupy materiałów należy również badany materiał X-flow TM firmy Dentsply. Celem pracy było porównanie efektów termicznych generowanych podczas naświetlania materiału typu flow o różnych odcieniach. Addytywnym aspektem pracy była analiza zmian temperatury oraz szybkości przyrostu temperatury w zależności od rodzaju zastosowanej lampy polimeryzacyjnej. Materiały i metody Próbki do badań przygotowano w formie wypełnień kompozytowych o średnicy 5 mm i grubości 1 mm. Zamocowane w uchwycie formy z materiałem były naświetlane z jednej strony, natomiast od strony przeciwnej rejestrowano zmiany temperatury powierzchni próbek. Do badań wybrano płynny kompozyt X-flow TM firmy Dentsply charakteryzujący się zawartością wypełniacza rzędu 60% oraz skurczem objętościowym o wartości 5,9%. Występuje on w 3 kolorach (TL, A2, A4), które są związane ze swoistymi różnicami w składzie materiału. Fotoinicjatorem jest kamforochinon. Jest to związek, który pod wpływem niebieskiego światła widzialnego o długości fali λ = 470 nm rozpoczyna w obecności monomeru i koinicjatora reakcję polimeryzacji materiału [20]. Badany kompozyt był polimeryzowany w 1 warstwie metodą ciągłą z użyciem różnego rodzaju źródeł światła (tabela 1). Czasy naświetlenia uzależniono od zastosowanej metody prowadzenia polimeryzacji i urządzenia wykorzystanego do naświetlania próbek, zgodnie z zaleceniami producenta. Pomiary efektów termicznych wykonano z wykorzystaniem kamery termowizyjnej VigoCam v50 (VigoSystem, Polska), która umożliwia bezkontaktowe określanie powierzchniowego rozkładu temperatury materiałów. Kamera ta jest wyposażona w niechłodzony detektor podczerwieni o rozdzielczości matrycy punktów obrazowych. Rozdzielczość termiczna podczas badań wynosiła < 0,08ºC. W trakcie pomiaru, w trybie sekwencji obrazów przy częstotliwości 20 ramek/sekundę zostały zarejestrowane 40-sekundowe termogramy zmiany temperatury obiektów w czasie, uwzględniające zarówno samowzbudzenie (czas naświetlania), jak i to, co dzieje się z materiałem po zakończeniu naświetlania (faza ciemna). Dane pomiarowe zostały poddane analizie z użyciem oprogramowania komputerowego Therm (VigoSystem, Polska) oraz Excel (Microsoft), co pozwoliło na dokonanie kompleksowej oceny zmian temperatury materiałów w czasie utwardzania. Na podstawie wyznaczonego współczynnika nachylenia prostej obrazującej początkowe sekundy pomiaru z funkcji liniowej (y = ax + b, gdzie a = tg α) oszacowano szybkość wzrostu temperatury podczas naświetlania w sposób ciągły materiału X-flow TM (ryc. 1). Większe wartości współczynnika nachylenia prostej wskazują na szybsze przyrosty temperatury i bardziej gwałtowną/szybszą reakcję wolnorodnikowej fotopolimeryzacji.

4 162 S. Pryliński et al. Tabela 1. Moc lamp zastosowanych do utwardzenia badanych materiałów, czas naświetlania kompozytów oraz wartość całkowitej dawki energii dostarczonej do materiału Table 1. Power of light curing units used for hardening the examined materials, time of composite light exposure, total value of energy dose delivered Lampa polimeryzacyjna Dental curing unit (DCU) Rodzaj lampy DCU type Moc lampy DCU power (mw/cm 2 ) Całkowita dawka dostarczonego do materiału światła The total value of energy dose delivered (J/cm 2 ) Megalux Softstart halogenowa (Mega-Physik) MiniLED TM OEM diodowa (Acteon Satelec) ScanWave TM diodowa ,5 9 (Acteon Satelec) Dem TM Ultra diodowa ,5 10 (Kerr) FlashMax P W diodowa (CMS Dental) Sapphire Plus (Denmat Holdings, LLC) plazmowa Całkowita dawka dostarczonego do materiału światła (J/cm 2 ) = moc lampy (mw/cm 2 ). * czas naświetlania (s). The total value of energy dose delivered equals (J/cm 2 ) = dental curing units power (mw/cm 2 ). * exposure time (s). Czas naświetlania Exposure time (s) Ryc. 1. Schemat analizy danych termograficznych (I graficzny przebieg zmian temperatury próbek; II funkcja liniowa opisująca zmiany temperatury w czasie pierwszych sekund pomiaru) Fig. 1. The scheme analyzing the thermographic data (I the graphical trajectory of temperature change in samples, II the linear function describing temperature changes during the first seconds of measurement) Wyniki Badania termowizyjne podczas naświetlania materiału X-flow TM o różnym kolorze lampami o zróżnicowanej mocy wykazały, iż największe efekty termiczne są generowane podczas naświetlania kompozytu w odcieniu A4, następnie A2 oraz przeziernego TL (tabela 2, ryc. 2 4). Największy przyrost temperatury (T maks. ) podczas polimeryzacji materiału kompozytowego X-flow TM metodą ciągłą odnotowano dla diodowej lampy polimeryzacyjnej Demi TM Ultra, koloru A4 i wynosił on 71 C, przy współczynniku nachylenia prostej a = 6. Najmniejsze efekty cieplne zarejestrowano dla diodowej lampy polimeryzacyjnej FlashMax, koloru A4 i kształtowały się na poziomie 52 C, przy współczynniku nachylenia prostej a = 7,5. Kompozyty o tym samym odcieniu TL, naświetlane różnymi lampami charakteryzowały się statystycznie różną T maks. osiągniętą podczas fotopolimeryzacji. Najwyższa wynosiła ~62 63 C, zaobserwowana dla lamp: ScanWave TM, Sapphire Plus oraz Demi TM Ultra, najniższa ~52 53 C w przypadku lamp: Megalux Softstart, FlashMax TM. Kompozyt X-flow TM o odcieniu A2 naświetlany lampą Sapphire Plus generował najwyższą temperaturę z tej grupy i wynosiła ona 68 C. Najszybszy przyrost temperatury, oszacowany na podstawie współczynnika nachylenia prostej, został zanotowany podczas naświetlania kompozytów, niezależnie od ich barwy, lampami Flash- Max i SapphirePlus. Lampy te charakteryzują się największą powierzchniową gęstością mocy wynoszącą odpowiednio 6000 oraz 1800 mw/cm 2

5 Wpływ koloru kompozytu na efekty termiczne 163 Tabela 2. Wpływ koloru kompozytu X-flow TM na temperaturę maksymalną oraz szybkość przyrostu temperatury (współczynnik nachylenia prostej) podczas polimeryzacji materiału z wykorzystaniem różnych lamp polimeryzacyjnych Table 2. The influence of X-Flow composite on the maximum temperature as well as the growth of temperature speed (straight line gradient rate) during polymerization with the use of various polymerization dental curing units Materiał Material Kolor Shade Lampa polimeryzacyjna DCU Współczynnik nachylenia prostej (a) The straight line gradient rate X-flow TM TL Megalux Softstart 3 52,7 X-flow TM A2 Megalux Softstart 5 65 X-flow TM A4 Megalux Softstart 5 67 X-flow TM TL MiniLED TM OEM 5 60,8 X-flow TM A2 MiniLED TM OEM 5 61,4 X-flow TM A4 MiniLED TM OEM 5 64,7 X-flow TM TL ScanWave TM 5 63,3 X-flow TM A2 ScanWave TM 4 61,2 X-flow TM A4 ScanWave TM 6 70,4 X-flow TM TL Demi TM Ultra 6 62,4 X-flow TM A2 Demi TM Ultra 6 63,6 X-flow TM A4 Demi TM Ultra 6 71,4 X-flow TM TL Flashmax 7 53,2 X-flow TM A2 Flashmax X-flow TM A4 Flashmax 8 52 X-flow TM TL Sapphire Plus 7 62 X-flow TM A2 Sapphire Plus 9 68,2 X-flow TM A4 Sapphire Plus 8 68,8 T maks. ( C) Ryc. 2. Graficzny przebieg zmian temperatury kompozytu X-Flow TM w przeziernym odcieniu TL w zależności od zastosowanego źródła światła Fig. 2. The graphic trajectory of temperature change of X-Flow TM composite material in translucent TL shade, in correlation with the light source used Ryc. 3. Graficzny przebieg zmian temperatury kompozytu X-Flow TM A2 w zależności od zastosowanego źródła światła Fig. 3. The graphic trajectory of temperature change of X-Flow TM composite material in A2 shade, in correlation with the light source used

6 164 S. Pryliński et al. Ryc. 4. Graficzny przebieg zmian temperatury kompozytu X-Flow TM A4 w zależności od zastosowanego źródła światła Fig. 4. The graphic trajectory of temperature change of X-Flow TM composite material in A4 shade, in correlation with the light source used (tabela 1). Najwolniejszy przyrost temperatury mniej dynamiczna kinetyka reakcji fotopolimeryzacji, cechuje proces prowadzony halogenową lampą Megalux Softstart. Omówienie W stomatologii zachowawczej oprócz optymalnych właściwości uzupełnienia, które decydują w znacznym stopniu o czasie jego eksploatacji, niezwykle istotne są również walory estetyczne elementu rekonstruującego. Dlatego na rynku materiałów stomatologicznych jest dostępnych wiele odcieni tego samego materiału, co umożliwia jego najlepsze dopasowanie do naturalnego koloru zębów pacjenta. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że z kolorem uzupełnienia wiążą się pewne niekorzystne skutki, np. zmniejszenie stopnia konwersji, bowiem nasycenie, jasność i barwa wpływają na zróżnicowaną absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej. Zmiana przezierności materiału kompozytowego, a więc zmiana koloru uzupełnienia może również wpływać na efekty termiczne generowane podczas jego naświetlania, dlatego celem niniejszej pracy była ocena wpływu koloru materiału typu flow na maksymalną temperaturę rejestrowaną podczas fotopolimeryzacji oraz na szybkość przyrostu rejestrowanej temperatury. Kompozyt TL jest przezierny, dopasowuje się do koloru tkanki zęba. Odcienie A2 oraz A4 charakteryzują się tą samą barwą, o różnym stopniu nasycenia. Kompozyt A4 jest najciemniejszy, tym samym najmniej transparentny. O barwie kompozytu oraz jej nasyceniu decyduje skład materiału, rodzaj i ilość tlenków (najczęściej stosuje się tlenek magnezu, wolframu lub tytanu), a to, jak wynika z badań własnych, wpływa na kinetykę reakcji fotopolimeryzacji oraz generowane efekty termiczne. Zgodnie z oczekiwaniami autorów w przypadku naświetlania przeziernego materiału X-flow TM TL niezależnie od wykorzystanej lampy, rejestrowana temperatura była najniższa w porównaniu z temperaturą generowaną podczas naświetlania materiału w odcieniu A2 lub A4 (tabela 2). Uzyskane wyniki badań własnych korelują z wynikami innych autorów [21]. Wyższa temperatura T maks. obserwowana w przypadku naświetlania kompozytów o ciemniejszych odcieniach wynika najprawdopodobniej z tego, że absorbują one większą ilość światła w przeciwieństwie do odcieni jaśniejszych lub transparentnych. Natomiast w badaniach Consani et al. [22] wykazano, że w przypadku tego samego materiału różniącego się odcieniami nie ma istotnych statystycznie różnic w wartościach generowanej temperatury. Istotne statystycznie różnice zaobserwowane zostały w wielkości efektów termicznych generowanych przez różne kompozyty o tych samych odcieniach. W piśmiennictwie można znaleźć informacje, że im ciemniejszy, mniej przezierny materiał, tym mniejsza efektywność polimeryzacji i mniejsza głębokość sieciowania [23]. Odcień kompozytu wpływa również na przebieg zmian temperatury w czasie rejestracji procesu (ryc. 2 4). Na postawie analizy krzywych przedstawiających przebieg zmian temperatury podczas naświetlania kompozytu X-Flow TM można zaobserwować, że maksymalna temperatura generowana podczas naświetlania kompozytów utrzymuje się najdłużej (najdłuższy odcinek przy T maks. ) w przypadku zastosowania materiału A4. Materiał TL charakteryzuje się natomiast zdecydowanie krótszym plateau, w zakresie którego utrzymuje się maksymalna temperatura. Drugim aspektem badań był wpływ rodzaju źródła światła na efekty termiczne materiału podczas jego naświetlania. Z badań własnych wynika, że na wielkość T maks. ma wpływ raczej typ lampy (diodowa, halogenowa lub plazmowa) niż natężenie światła lub całkowita dawka światła dostarczona do materiału (tabela 1). Pozostaje to jednak w sprzeczności z doniesieniami w piśmiennictwie, w których stwierdzono, że decydującym czynnikiem wpływającym na efekty termiczne podczas polimeryzacji jest powierzchniowa gęstość mocy

7 Wpływ koloru kompozytu na efekty termiczne 165 lampy [24]. W badaniach własnych stwierdzono, że najmniejsza T maks. jest osiągana podczas naświetlania kompozytu flow, niezależnie od jego koloru, lampą FlashMax. Cykl pracy tej lampy jest krótki (3 s), ale intensywny (moc 6000 mw/cm 2 ). Powierzchniowa gęstość mocy lampy ma jednak determinujący wpływ na szybkość przyrostu temperatury. Im wyższa gęstość mocy lampy, tym wyższe wartości współczynnika szybkości przyrostu temperatury (a). Otrzymane wyniki pozwalają na stwierdzenie, że na efekty termiczne generowane podczas fotopolimeryzacji kompozytu stomatologicznego ma wpływ kolor zastosowanego materiału. Najwyższą temperaturę zaobserwowano dla materiału najciemniejszego A4, najniższą dla przeziernego materiału TL. Zarejestrowana T maks. utrzymuje się najdłużej w przypadku materiału A4, następnie A2, a najkrócej w przypadku materiału TL, co może mieć również kliniczne przełożenie. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono również, że powierzchniowa gęstość mocy lampy wpływa na szybkość przyrostu temperatury. Im wyższa gęstość mocy lampy, tym wyższe wartości współczynnika szybkości przyrostu temperatury. Piśmiennictwo [1] Kingsley P.: Ancient philosophy, mystery, and magic: Empedocles and Pythagorean Tradition. Oxford University Press, [2] Ahmad I.: Stomatologia estetyczna. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław [3] Schmidseder J.: Stomatologia estetyczna. Wydanie II. Wydawnictwo Czelej, Lublin, [4] Villat C., Pradelle-Plasse N., Picard B., Colon P.: Characterization method of photopolymerization kinetics of two dental composite resins using two types of lights sources. Materials Science & Engineering C-Biomimetic and Supramolecular Systems 2008, 28, [5] Schneider L.F.J., Consani S., Sinhoreti M.A.C., Sobrinho L.C., Milan F.M.: Temperature changes and hardness with different resin composites and photo-activation methods. Oper. Dent. 2005, 30, [6] Hubbezoglu I., Dogan A., Dogan O.M., Bolayir G., Bek B.: Effect of light curing modes and resin composites on temperature rise under human dentin: An in vitro study. Dent. Mater. 2008, 27, [7] Yoshikawa T., Morigami M., Sadr A., Tagami J.: Acceleration of curing of resin composite at the bottom surface using slow-start method. Dent. Mater. 2013, 32, [8] Weerakoon A.T., Meyers I.A., Symons A.L.,Walsh LJ.: Pulpal heat changes with newly developed resin photopolymerization systems. Aust. Endod. J. 2002, 28, [9] Al-Qudah A.A., Mitchell C.A., Biagioni P.A., Hussey D.L.: Effect of composite shade, increment thickness and curing light on temperature rise during photo curing. J. Dent. 2007, 35, [10] Raab W.H.: Temperature related changes in pulpal microcirculation. Proc. Finn. Dent. Soc. 1992, 88, [11] Zach L., Cohen G.: Pulp response to externally applied heat. Oral Surg. 1965, 19, [12] Burns D.R., Beck D.A., Nelson S.K.: A review of selected dental literature on contemporary provisional fixed prosthodontic treatment: Report of the Committee on Reserch in Fixed Prosthodontics of the Academy of Fixed Prosthodontics. J. Prosthet. Dent. 2003, 90, [13] Stanley H.: Pulpal consideration of adhesive materials. Oper. Dent. 1992, 5, [14] Castelnuovo J., Tjan A.H.L.: Temperature rise in pulpal chambeer during fabrication of provisional resinous crowns. J. Prosth. Dent. 1997, 78, [15] Lieu C., Nguyen T., Payant L.: In vitro comparison of peak polymerization temperatures of 5 provisional restoration resins. J. Can. Dent. Assoc. 2001, 67, [16] Kleverlaan C.J., de Gee A.J.: Curing efficiency and heat generation of various resin composites cured with highintensity halogen lights. Eur. J. Oral Sci. 2004, 112, [17] Vaidyanathan J., Vaidyanathan T.K.: Computer-controlled differential scanning calorimetry of dental composites. IEEE Trans. Biomed. Eng. 1991, 38, [18] McCabe J.F.: Cure performance of light-activated composites by differential thermal analysis (DTA) Dent. Mater. 1985, 1, [19] Hussey D.L., Biagioni P.A., Lamey P.J.: Thermographic measurement of temperature change during resin composite polymerization in vivo. J. Dent. 1995, 23, [20] Pączkowski J.: Fotochemia polimerów teoria i zastosowanie. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń [21] Uhl A., Mills R.W., Jandt K.D.: Polymerization and light-induced heat of dental composites cured with LED and halogen technology. Biomat. 2003, 24, [22] Consani S., Paez Fariña E.F., Guiraldo R.D., Alexandre M., Sinhoreti C., Correr-Sobrinho L.: Influence of shade and composition in the generation of heat during the dental composite photoactivation. Braz. J. Oral Sci. 2006, 19, [23] Leloup G., Holvoet P.E., Bebelman S., Devaux J.: Raman scattering determination of the depth of cure of lightactivated composites: influence of different clinically relevant parameters. J. Oral Rehabil. 2002, 29, [24] Briso A.L., Fedel T.M., Pereira S., de Mauro S.J., Sundfeld R.H., Sundefeld M.L.: Influence of light curing source on microhardness of composite resins of different shades. J. Appl. Oral Sci. 2006, 14,

8 166 S. Pryliński et al. Adres do korespondencji: Sebastian Pryliński Zakład Stomatologii Ogólnej Uniwersytet Medyczny w Łodzi ul. Pomorska Łódź Konflikt interesów: nie występuje Praca wpłynęła do Redakcji: r. Po recenzji: r. Zaakceptowano do druku: r. Received: Revised: Accepted:

Wpływ rodzaju źródła światła na efekty termiczne generowane podczas reakcji polimeryzacji kompozytu płynnego przeznaczonego do techniki bulk fill

Wpływ rodzaju źródła światła na efekty termiczne generowane podczas reakcji polimeryzacji kompozytu płynnego przeznaczonego do techniki bulk fill Sebastian Pryliński 1, Joanna Kleczewska 2, Kinga Bociong 3, Agnieszka Pacyk 1, Monika Domarecka 1, Jerzy Sokołowski 1 Wpływ rodzaju źródła światła na efekty termiczne generowane podczas reakcji polimeryzacji

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI Mirosław DĄBROWSKI Rafał DULSKI Paweł ZABOROWSKI Marcin ALUCHNA BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI STRESZCZENIE Celem badań było

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY ROZPRAWA DOKTORSKA Badanie odporności na zużycie stomatologicznych materiałów złożonych w zależności od wydajności polimeryzacji Lek. stomatolog Marcin Aluchna Promotor

Bardziej szczegółowo

Lampy polimeryzacyjne LAMPY HALOGENOWE 5.2 LAMPY DIODOWE 5.3 ŚWIATŁOWODY 5.5 RADIOMETRY 5.5 AKCESORIA DO LAMP 5.6

Lampy polimeryzacyjne LAMPY HALOGENOWE 5.2 LAMPY DIODOWE 5.3 ŚWIATŁOWODY 5.5 RADIOMETRY 5.5 AKCESORIA DO LAMP 5.6 5 Lampy polimeryzacyjne LAMPY HALOGENOWE 5.2 LAMPY DIODOWE 5.3 ŚWIATŁOWODY 5.5 RADIOMETRY 5.5 AKCESORIA DO LAMP 5.6 Lampy halogenowe Optilux 501 Najbardziej wszechstronna, wysokowydajna lampa halogenowa

Bardziej szczegółowo

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Praktyczny, szybki i niezawodny Warstwowe wypełnianie ubytku jest metodą z wyboru w celu skompensowania naprężeń wynikających ze skurczu konwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA Badania właściwości mechanicznych światłoutwardzalnych kompozytów na bazie wielofunkcyjnych żywic akrylanowych ZBIGNIEW CZECH, EWELINA MINCIEL ZACHDNIPMRSKI UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active 2011 InfraTec Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active Termografia aktywna a termografia pasywna 1 Termografia pasywna (statyczna): materiał niepoddany działaniu

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH WOJCIECH WIELEBA WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION PROCESS FOR CHANGE OF MICROHARDNESS OF SURFACE LAYER IN POLYMERIC MATERIALS

Bardziej szczegółowo

Schemat układu zasilania diod LED pokazano na Rys.1. Na jednej płytce połączone są różne diody LED, które przełącza się przestawiając zworkę.

Schemat układu zasilania diod LED pokazano na Rys.1. Na jednej płytce połączone są różne diody LED, które przełącza się przestawiając zworkę. Ćwiczenie 3. Parametry spektralne detektorów. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi parametrami detektorów i ich podstawowych parametrów. Poznanie zależności związanych z oddziaływaniem

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE WIDZIALNE ŁUKU SPAWALNICZEGO METODY TIG

PROMIENIOWANIE WIDZIALNE ŁUKU SPAWALNICZEGO METODY TIG 86/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PROMIENIOWANIE WIDZIALNE ŁUKU SPAWALNICZEGO METODY TIG M.

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

APLIKACJE KOMPUTEROWE DO OCENY WYBRANYCH PARAMETRÓW SENSORYCZNYCH PRODUKTÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH

APLIKACJE KOMPUTEROWE DO OCENY WYBRANYCH PARAMETRÓW SENSORYCZNYCH PRODUKTÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH Inżynieria Rolnicza 2(1)/28 APLIKACJE KOMPUTEROWE DO OCENY WYBRANYCH PARAMETRÓW SENSORYCZNYCH PRODUKTÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH Katarzyna Szwedziak Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA. Zbigniew Suszyński. Termografia aktywna. modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów

POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA. Zbigniew Suszyński. Termografia aktywna. modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA Zbigniew Suszyński Termografia aktywna modele, przetwarzanie sygnałów i obrazów KOSZALIN 2014 MONOGRAFIA NR 259 WYDZIAŁU ELEKTRONIKI I INFORMATYKI ISSN 0239-7129 ISBN 987-83-7365-325-2

Bardziej szczegółowo

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K

OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K Jerzy PIETRZYKOWSKI OCENA NIEPEWNOŚCI POMIARU NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Z UŻYCIEM TEMPERATUROWYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA O TEMPERATURZE BARWOWEJ NAJBLIŻSZEJ RÓŻNEJ OD 2856 K STRESZCZENIE Przedstawiono metodę oceny

Bardziej szczegółowo

Wpływ natężenia światła i czasu naświetlania na wytrzymałość materiałów kompozytowych

Wpływ natężenia światła i czasu naświetlania na wytrzymałość materiałów kompozytowych Wpływ natężenia światła i czasu naświetlania na wytrzymałość materiałów kompozytowych The influence of the intensity of light and time exposure on the durability of dental composites Zakład Stomatologii

Bardziej szczegółowo

PROMOCJE jesień - zima 2012

PROMOCJE jesień - zima 2012 PROMOCJE IPS Empress Direct 3 x 3g + IPS Empress Direct 1 x 3g GRATIS!* IPS Empress Direct Światłoutwardzalny, nanohybrydowy materiał złożony o wyjątkowej estetyce. Dostępny jest w 32 kolorach o pięciu

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

starlight Diodowa lampa polimeryzacyjna

starlight Diodowa lampa polimeryzacyjna starlight Diodowa lampa polimeryzacyjna starlight lekka, skuteczna, wszechstronna m (złącze mectron) e (złącze EMS) s (złącze Satelec) (unit stom.) starlight s Lekkie, praktyczne i niewiarygodnie łatwe

Bardziej szczegółowo

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko Grafika Komputerowa modele kolorów Marek Pudełko Pojęcie Barwy Barwa to wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka i zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

Bardziej szczegółowo

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU 13/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 23, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 23, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU Z. NIEDŹWIEDZKI

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD 54/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY 2

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków otoczenia na parametry świetlne reflektorów samochodowych

Wpływ warunków otoczenia na parametry świetlne reflektorów samochodowych DELĄG Mariusz 1 RÓŻOWICZ Sebastian 2 Wpływ warunków otoczenia na parametry świetlne reflektorów samochodowych WSTĘP Istotny wpływ na bezpieczeństwo podróżowania pojazdem samochodowym ma jakość oświetlenia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego Załącznik nr 1 Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego 1. Zasada działania dozymetrów fotochromowych Opracowana koncepcja wytwarzania dozymetrów promieniowania UV,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ 61/2 Archives of Foundry, Year 21, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 21, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-58 WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej*

Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej* PROTET. STOMATOL., 2009, LIX, 5, 349-355 Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej* The influence of thickness and shade of porcelain veneers

Bardziej szczegółowo

Źródła światła: Lampy (termiczne) na ogół wymagają filtrów. Wojciech Gawlik, Metody Optyczne w Medycynie 2010/11 - wykł. 3 1/18

Źródła światła: Lampy (termiczne) na ogół wymagają filtrów. Wojciech Gawlik, Metody Optyczne w Medycynie 2010/11 - wykł. 3 1/18 Źródła światła: Lampy (termiczne) na ogół wymagają filtrów Wojciech Gawlik, Metody Optyczne w Medycynie 2010/11 - wykł. 3 1/18 Lampy: a) szerokopasmowe, rozkład Plancka 2hc I( λ) = 5 λ 2 e 1 hc λk T B

Bardziej szczegółowo

2 Chmiel Polski S.A., ul. Diamentowa 27, Lublin

2 Chmiel Polski S.A., ul. Diamentowa 27, Lublin Acta Agrophyisca, 25, 6(2), 353-357 PORÓWNANIE WARTOŚCI WSKAŹNIKÓW STARZENIA W OCENIE WYBRANYCH PRODUKTÓW CHMIELOWYCH Jerzy Jamroz 1, Artur Mazurek 1, Marek Bolibok 2, Wojciech Błaszczak 2 1 Zakład Oceny

Bardziej szczegółowo

Właściwości optyczne. Oddziaływanie światła z materiałem. Widmo światła widzialnego MATERIAŁ

Właściwości optyczne. Oddziaływanie światła z materiałem. Widmo światła widzialnego MATERIAŁ Właściwości optyczne Oddziaływanie światła z materiałem hν MATERIAŁ Transmisja Odbicie Adsorpcja Załamanie Efekt fotoelektryczny Tradycyjnie właściwości optyczne wiążą się z zachowaniem się materiałów

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Inżynieria Rolnicza 5(103)/2008 BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Zbigniew Zdrojewski, Stanisław Peroń, Mariusz Surma Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Coolview HD-LED. Lampa zabiegowa

Coolview HD-LED. Lampa zabiegowa Coolview HD-LED Lampa zabiegowa Lampa operacyjna w technologii HD HD-LED jest najnowszą technologią stosowaną w oświetleniu o znacznie lepszych parametrach działania niż standardowe lampy LEDowe lub konwencjonalne

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI Robert PANOWICZ Danuta MIEDZIŃSKA Tadeusz NIEZGODA Wiesław BARNAT Wojskowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

SYNERGY D6. proste piękno

SYNERGY D6. proste piękno Uniwersalny kompozyt SYNERGY D6 proste piękno SYNERGY D6 proste piękno SYNERGY D6 ŁATWOŚĆ STOSOWANIA, DOSKONAŁA ESTETYKA REFERENCJE Kompozyt Synergy D6 jest kompozytem znacznie upraszczającym proces odbudowy

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG

Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy potencjałów ruchowych w zapisie EMG Alicja Kędzia Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Akademii Medycznej we Wrocławiu Wojciech Derkowski Poradnia Neurologiczna i Pracownia EEG w Kluczborku Zastosowanie różnych metod komputerowej analizy

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Spektroskopia molekularna Ćwiczenie nr 1 Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Doświadczenie to ma na celu zaznajomienie uczestników ćwiczeń ze sposobem wykonywania pomiarów metodą spektrofotometryczną

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE Barwa Barwą nazywamy rodzaj określonego ilościowo i jakościowo (długość fali, energia) promieniowania świetlnego. Głównym i podstawowym źródłem doznań barwnych jest

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER Andrzej PUSZ, Łukasz WIERZBICKI, Krzysztof PAWLIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów InŜynierskich i Biomedycznych E-mail: lukasz.wierzbicki@polsl.pl BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH

Bardziej szczegółowo

Pewność. Zaufanie. Estetyka. Empress Direct IPS. Pierwsze porcelanowe wypełnienie. Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress!

Pewność. Zaufanie. Estetyka. Empress Direct IPS. Pierwsze porcelanowe wypełnienie. Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! Pewność Zaufanie Estetyka IPS Empress Pierwsze porcelanowe wypełnienie Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! System sprawdzony od lat... z nowymi możliwościami Od około 20 lat nazwa IPS Empress

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH. Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski

ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH. Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski SCIENTIARUM POLONORUMACTA Technologia Alimentaria 1(1) 2002, 85-90 ZASTOSOWANIE SPEKTROSKOPII ODBICIOWEJ DO OZNACZANIA ZAWARTOŚCI WODY W SERACH Agnieszka Bilska, Krystyna Krysztofiak, Piotr Komorowski

Bardziej szczegółowo

Wykaz urządzeń Lp Nazwa. urządzenia 1. Luksomierz TES 1332A Digital LUX METER. Przeznaczenie/ dane techniczne Zakres 0.. 200/2000/20000/ 200000 lux

Wykaz urządzeń Lp Nazwa. urządzenia 1. Luksomierz TES 1332A Digital LUX METER. Przeznaczenie/ dane techniczne Zakres 0.. 200/2000/20000/ 200000 lux Wykaz urządzeń Lp Nazwa urządzenia 1 Luksomierz TES 1332A Digital LUX METER Przeznaczenie/ dane techniczne Zakres 0 200/2000/20000/ 200000 lux 2 Komora klimatyczna Komora jest przeznaczona do badania oporu

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska?

TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? 1 TEMAT: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko ucznia Klasa.. Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie prowadzi

Bardziej szczegółowo

BADANIE METODĄ TERMOWIZYJNĄ ZMIAN TEMPERATURY SKÓRY EKSPONOWANEJ NA PROMIENIOWANIE PODCZERWONE

BADANIE METODĄ TERMOWIZYJNĄ ZMIAN TEMPERATURY SKÓRY EKSPONOWANEJ NA PROMIENIOWANIE PODCZERWONE Stanisław. MARZEC Wacław WITTCHEN BADANIE METODĄ TERMOWIZYJNĄ ZMIAN TEMPERATURY SKÓRY EKSPONOWANEJ NA PROMIENIOWANIE PODCZERWONE STRESZCZENIE W artykule przedstawiono wyniki badań zmian temperatury skóry

Bardziej szczegółowo

PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU. 3 wskazania 1 materiał

PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU. 3 wskazania 1 materiał PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU 3 wskazania 1 materiał Podwójnie utwardzalny materiał ParaCore jest wzmacnianym włóknem szklanym, kompozytem, nieprzepuszczającym promieniowania

Bardziej szczegółowo

Przepisy na piękny uśmiech

Przepisy na piękny uśmiech y na piękny uśmiech y y Doskonała współpraca y - uniwersalny materiał do wypełnień Filtek Ultimate 3M ESPE jest liderem przełomowych technologii w wypełnieniach zębów. Nieustający dialog 3M ESPE z dentystami

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

Wykład XIV: Właściwości optyczne. JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych

Wykład XIV: Właściwości optyczne. JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych Wykład XIV: Właściwości optyczne JERZY LIS Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Ceramiki i Materiałów Ogniotrwałych Treść wykładu: Treść wykładu: 1. Wiadomości wstępne: a) Załamanie

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Monitory LCD (ang. Liquid Crystal Display) (1)

Monitory LCD (ang. Liquid Crystal Display) (1) Monitory LCD (ang. Liquid Crystal Display) (1) Monitor ciekłokrystaliczny (typu TN, ang. Twisted Nematic) Ciekły kryszła powoduje zmianę polaryzacji światła w zależności od przyłożonego do niego napięcia.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI 3-2009 T R I B O L O G I A 97 Maria MACIĄG * SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI METHOD OF DETERMINING THE MAXIMUM TEMPERATURE INCREMENT IN THE PROCESS OF METALLIC

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Ewa Wachowicz, Piotr Grudziński Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM

LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM USER MANUAL Attention: www.flash-butrym.pl Strona 1 1. Please read this specification carefully before installment and operation. 2. Please do not transmit this specification

Bardziej szczegółowo

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl.

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. 36/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. STUDNICKI

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁOUTWARDZALNY, WZMOCNIONY SZKŁOJONOMEROWY ZĘBINOWO-SZKLIWNY SYSTEM ŁĄCZĄCY

ŚWIATŁOUTWARDZALNY, WZMOCNIONY SZKŁOJONOMEROWY ZĘBINOWO-SZKLIWNY SYSTEM ŁĄCZĄCY GC Fuji BOND LC Przed użyciem przeczytaj uważnie instrukcję ŚWIATŁOUTWARDZALNY, WZMOCNIONY SZKŁOJONOMEROWY ZĘBINOWO-SZKLIWNY SYSTEM ŁĄCZĄCY Do użytku wyłącznie przez wykwalifikowany personel stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa 56/4 Archives of Foundry, Year 22, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 22, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 WPŁYW CIŚNIENIA SPIEKANIA NA WŁAŚCIWOŚCI KOMPOZYTU Z OSNOWĄ ALUMINIOWĄ ZBROJONEGO

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT?

Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT? Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT? Bartłomiej J. Kałużny Klinika Chorób Oczu, Collegium Medicum, Bydgoszcz Kierownik: prof. dr hab. med. G. Malukiewicz Po co? - prawidłowa kwalifikacja

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM GÓROTWORU

IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM GÓROTWORU POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1648 Stanisław SZWEDA STJB Gottingen 217 808 00X IDENTYFIKACJA PARAMETRÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH OBCIĄŻENIE SEKCJI OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ SPOWODOWANE DYNAMICZNYM ODDZIAŁYWANIEM

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD 36/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY

Bardziej szczegółowo

BADANIA PORÓWNAWCZE PAROPRZEPUSZCZALNOŚCI POWŁOK POLIMEROWYCH W RAMACH DOSTOSOWANIA METOD BADAŃ DO WYMAGAŃ NORM EN

BADANIA PORÓWNAWCZE PAROPRZEPUSZCZALNOŚCI POWŁOK POLIMEROWYCH W RAMACH DOSTOSOWANIA METOD BADAŃ DO WYMAGAŃ NORM EN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Sochan*, Anna Sokalska** BADANIA PORÓWNAWCZE PAROPRZEPUSZCZALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Konopko Henryk Politechnika Białostocka WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Streszczenie W pracy przedstawiono wyniki symulacji komputerowej

Bardziej szczegółowo

Jolanta Sokołowska, Nezar Masre, Monika Domarecka, Jerzy Sokołowski. Wpływ temperatury polimeryzacji na wytrzymałość materiałów kompozytowych

Jolanta Sokołowska, Nezar Masre, Monika Domarecka, Jerzy Sokołowski. Wpływ temperatury polimeryzacji na wytrzymałość materiałów kompozytowych prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2010, 47, 2, 153 159 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Jolanta Sokołowska, Nezar Masre, Monika Domarecka, Jerzy Sokołowski

Bardziej szczegółowo

Astramax HD-LED Lampa operacyjna

Astramax HD-LED Lampa operacyjna Astramax HD-LED Lampa operacyjna Lampa operacyjna w technologii HD HD-LED jest najnowszą technologią stosowaną w oświetleniu o znacznie lepszych parametrach działania niż standardowe lampy LEDowe lub konwencjonalne

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie innowacyjnego sposobu otrzymywania ściany budynku lub budowli o podwyższonej termoizolacyjności oraz uproszczenie montażu elementów modułu.

Wdrożenie innowacyjnego sposobu otrzymywania ściany budynku lub budowli o podwyższonej termoizolacyjności oraz uproszczenie montażu elementów modułu. Łódź, dnia 22.01.2014 r. Commercecon Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa (nazwa Beneficjenta) 727-27-41-139 (NIP) 100649281 (REGON) Wdrożenie innowacyjnego sposobu otrzymywania ściany

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU

OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU Inżynieria Rolnicza 2(90)/2007 OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU Joanna Rut, Katarzyna Szwedziak, Marek Tukiendorf Zakład Techniki Rolniczej i

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY TEMPERATURY NAGRZEWANEGO WSADU Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodyką pomiarów temperatury nagrzewanego wsadu stalowego 1 POJĘCIE TEMPERATURY Z definicji, która jest oparta

Bardziej szczegółowo

prosto i łatwo, piękny UŚMIECH

prosto i łatwo, piękny UŚMIECH prosto i łatwo, piękny UŚMIECH logiczny, innowacyjny system do uzupełnień stworzony, aby za każdym razem oszczędzać czas Your Smile. Our Vision. Jak skład zęba wpływa na jego kolor. Ponieważ kolor zęba

Bardziej szczegółowo

Tetric EvoCeram Bulk Fill Wysokiej jakości kompozyt do odcinka bocznego

Tetric EvoCeram Bulk Fill Wysokiej jakości kompozyt do odcinka bocznego Tetric EvoCeram Bulk Fill Wysokiej jakości kompozyt do odcinka bocznego Najbardziej efektywne wypełnienia w odcinku bocznym! TERAZ RÓWNIEŻ W POSTACI FLOW! Tetric EvoCeram Bulk Fill Kompozyt do modelowania

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony WYKŁAD 11 Modelowanie koloru Kolor Światło widzialne fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony ~400nm ~700nm Rozróżnialność barw (przeciętna): 150 czystych barw Wrażenie koloru-trzy

Bardziej szczegółowo

BADANIE I ANALIZA WYPADKOWEGO ROZKŁADU WIDMOWEGO PROMIENIOWANIA LAMP HALOGENOWYCH I KSENONOWYCH 1. WPROWADZENIE

BADANIE I ANALIZA WYPADKOWEGO ROZKŁADU WIDMOWEGO PROMIENIOWANIA LAMP HALOGENOWYCH I KSENONOWYCH 1. WPROWADZENIE POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADEMIC JOURNALS No 73 Electrical Engineering 2013 Joanna RATAJCZAK* Grzegorz WICZYŃSKI* Konrad DOMKE* BADANIE I ANALIZA WYPADKOWEGO ROZKŁADU WIDMOWEGO PROMIENIOWANIA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 10/2010 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA Andrzej MARYNOWICZ

Bardziej szczegółowo

Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress!

Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! Pewność Zaufanie Estetyka Pierwsze,, porcelanowe wypełnienie Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! System sprawdzony od lat... z nowymi możliwościami Od około 20 lat nazwa IPS Empress kojarzona

Bardziej szczegółowo

Odkryj kolejny wymiar naturalnego piękna. Charisma Diamond.

Odkryj kolejny wymiar naturalnego piękna. Charisma Diamond. Odkryj kolejny wymiar naturalnego piękna. Charisma Diamond. Naturalne piękno Odkryj kolejny wymiar naturalnego piękna. Przedstawiamy Charisma Diamond. Po pięciu latach badań, Heraeus z dumą wprowadza Charisma

Bardziej szczegółowo

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor Barwa i kolor Barwa to zjawisko, które zachodzi w trójkącie: źródło światła, przedmiot i obserwator. Zjawisko barwy jest wrażeniem powstałym u obserwatora, wywołanym przez odpowiednie długości fal świetlnych,

Bardziej szczegółowo

Maksymalna moc i pewność przy każdej polimeryzacji

Maksymalna moc i pewność przy każdej polimeryzacji Maksymalna moc i pewność przy każdej polimeryzacji Do niedawna lampy halogenowe nie były w stanie polimeryzować bez emisji dużej ilości ciepła, ponadto dostarczały niewielką ilość użytecznego promieniowania

Bardziej szczegółowo

Źródło światła λ = 850 nm λ = 1300 nm. Miernik. mocy optycznej. Badany odcinek światłowodu MM lub SM

Źródło światła λ = 850 nm λ = 1300 nm. Miernik. mocy optycznej. Badany odcinek światłowodu MM lub SM Sieci i instalacje z tworzyw sztucznych 2005 Wojciech BŁAŻEJEWSKI*, Paweł GĄSIOR*, Anna SANKOWSKA** *Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej, Politechnika Wrocławska **Wydział Elektroniki, Fotoniki

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WYDZIAŁ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY KATEDRA PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ ANALIZA ZMIAN WARTOŚCI SIŁY RETENCJI W TRÓJELEMENTOWYCH UKŁADACH KORON TELESKOPOWYCH Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład XI Właściwości cieplne Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Stabilność termiczna materiałów 2. Pełzanie wysokotemperaturowe 3. Przewodnictwo cieplne 4. Rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 4(102)/2008 WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Sławomir Kocira Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PRÓB / SUMMARY OF TESTS. mgr ing. Janusz Bandel

WYKAZ PRÓB / SUMMARY OF TESTS. mgr ing. Janusz Bandel Strona/Page 2/15 WYKAZ PRÓB / SUMMARY OF TESTS Próba trwałego poboru mocy i trwałego prądu pracy Standby power consumption and residual current test STRONA PAGE 5 Próby wykonał / The tests were carried

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie cieplne ciał.

Promieniowanie cieplne ciał. Wypromieniowanie fal elektromagnetycznych przez ciała Promieniowanie cieplne (termiczne) Luminescencja Chemiluminescencja Elektroluminescencja Katodoluminescencja Fotoluminescencja Emitowanie fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

1.3. Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi w tabeli 1, przy uwzględnieniu:

1.3. Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi w tabeli 1, przy uwzględnieniu: Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. Wyznaczanie poziomu ekspozycji na promieniowanie optyczne 1. Promieniowanie nielaserowe 1.1. Skutki oddziaływania

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI KOMPOZYTY (COMPOSITES) 1(21)1 Władysław Włosiński 1, Tomasz Chmielewski 2 Politechnika Warszawska, Instytut Technologii Materiałowych, ul. Narbutta 85, 2-542 Warszawa OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Komunikacja Człowiek-Komputer

Komunikacja Człowiek-Komputer Komunikacja Człowiek-Komputer Kolory Wojciech Jaśkowski Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Wersja: 4 listopada 2013 Światło Źródło: Practical Colour management R. Griffith Postrzegany kolor zależy

Bardziej szczegółowo

Pierwsze noszone na ciele urządzenie leczące łuszczycę

Pierwsze noszone na ciele urządzenie leczące łuszczycę Key BlueControl Content Pierwsze noszone na ciele urządzenie leczące łuszczycę Fototerapia niebieskim światłem LED bez promieniowania UV Dlaczego właśnie niebieskie światło LED? Diody elektroluminescencyjne

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo