Pakistan - kraj dywanów, lapis lazuli, gazu ziemnego, ropy naftowej i bomby atomowej.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pakistan - kraj dywanów, lapis lazuli, gazu ziemnego, ropy naftowej i bomby atomowej."

Transkrypt

1 Krzysztof Antoni Fugiel Pakistan - kraj dywanów, lapis lazuli, gazu ziemnego, ropy naftowej i bomby atomowej. Kilka słów wprowadzenia. Przepraszam za nieoczekiwany lapsus językowy, (może lepiej powiedzieć rym), w tytule, ale to samo życie doprowadziło do niego. Gdy w październiku 1997 roku wyjeżdżałem do Pakistanu nie spodziewałem się, że za kilka miesięcy będę żył i pracował z resztą polskich nafciarzy, w mocarstwie nuklearnym. Zacznijmy jednak wszystko po kolei. Państwo Pakistan jest Republiką Islamską, która utworzona została w 14 sierpnia 1947 roku w wyniku oddzielenia się od Indii. Historię tego regionu można podzielić na cztery główne okresy historyczne. (Szanowni historycy winni wybaczyć mi tę odwagę, zawsze jest to łatwiej uczynić laikowi). Tak więc pierwszy okres historyczny to okres Starożytnych Imperiów : B.C. Okres kultury Harappan w dolinie Indusu B.C. Migracje ludów aryjskich, okres wedyjski B.C. Życie Gautama Buddy, twórcy buddyzmu B.C. Imperium Mauryjskie, hinduski Król Ashoka przyczynia się do rozkwitu buddyzmu B.C. Imperium Kushan, okres kultury Gandary A.D. Imperium Gupty, klasyczny okres północnych Indii Drugi okres historyczny to okres nadejścia Islamu: 711 Arabscy Muzułmanie docierają do prowincji Sindh Mahmud z Ghazni dokonuje podboju Subkontynentu 1206 Utworzenie Sułtanatu w Delhi 1398 Zniszczenie Delhi przez cesarza Timura Okres Rządów Mogołów na Subkontynencie 1612 East India Company rozpoczyna wymianę handlową pomiędzy Indiami a Imperium Brytyjskim Trzeci okres to okres Indii Brytyjskich:

2 Bitwa pod Plassey, zwycięstwo wojsk brytyjskich nad Mogołami rozpoczyna okres rządów brytyjskich Utworzenie Stanowiska Gubernatora Indii Czwarty okres to powstanie niepodległego Pakistanu: Oddzielenie się od Indii, utworzenie Zachodniego i Wschodniego Pakistanu. Mohamed Ali Jinnah zostaje Gubernatorem Generalnym. Jedna z największych w historii ludzkości migracja ludów Przeniesienie stolicy z Karachi do Islamabadu Wrzesień 1965 Wojna Pakistańsko - Indyjska Grudzień, 1970 Oddzielenie się Pakistanu Wschodniego i utworzenie państwa Bangladesz. Marzec 1971 Druga Wojna Pakistańsko - Indyjska 2 lipca 1972 Podpisanie porozumienia pokojowego w Shimli 14 Sierpnia, , 30 Maja 1998 Uchwalenie Konstytucji Islamskiej Republiki Pakistanu. W odpowiedzi na nuklearne testy przeprowadzone przez Indie, Pakistan przeprowadza sześć testów nuklearnych w Chaghi, w prowincji Balochistan Pakistan graniczy od wschodu z Indiami, od północnego-wschodu z Chinami, od północy i północnego - zachodu z Afganistanem, oraz z Iranem od zachodu. Pakistan, to kraj o powierzchni km 2, na który składa się pięć prowincji; Punjab, Sindh, Balochistan, Północno - Zachodnia Graniczna Prowincja (NWFP), oraz sporne terytorium Jammu i Kaszmir. Terytorium Pakistanu to szerokie wybrzeże Morza Arabskiego, rozległa dolina Indusu, tereny pustynie jak Thar w prowincji Sindh, oraz Cholistan i Thal w Punjabie, oraz rozległe tereny górskie w prowincjach Kaszmirze, NWFP, Punjabie i Balochistanie. W północnym rejonie Pakistanu znajdują się trzy potężne grupy górskie; Himalaje, Karakorum i Hindukusz. Na terytorium Pakistanu znajduje się drugi pod względem wysokości szczyt świata K2 o wysokości 8611 m, jak i inne słynne szczyty jak Nanga Parbat (8126 m), czy Gasherbrum - 1 o wysokości 8068 metrów. Pakistan jest krajem demokracji parlamentarnej, zamieszkałym w 97 % przez ludność wyznania mułzumańskiego.

3 Szacuje się, że zaludnienie Pakistanu wynosi około 140 milionów. Od 1959 roku stolicą Pakistanu jest nowoczesne miasto Islamabad, będący malowniczo położony u stóp wzgórz Margalla. Nafta w Pakistanie Historia 1866 Odwiercenie pierwszego otworu poszukiwawczego w pobliżu Kundal 1915 Odkrycie pierwszego pola ropy naftowej w Khaur 1952 Odkrycie pierwszego pola gazu ziemnego w Sui Do 1998 Odwiercenie 456 otworów poszukiwawczych Do 1998 Małe pokrycie terytorium otworami poszukiwawczymi (1.15 otworu poszukiwawczego na km 2 ) Do 1998 Stosunek trafnych otworów 1 do 3.8 ( 26.3 % ) Zasoby i Produkcja Bituminów 1998 Potwierdzone zasoby gazu ziemnego 31.3 miliarda stóp Pozostałe do zczerpania rezerwy gazu ziemnego 20.8 miliarda stóp 2 ( 20.8 tcf) trylion stóp 3?? 1998 Średnia dzienna produkcja gazu mmscf/d (? NM3/dzień) 1998 Potwierdzone zasoby ropy naftowej 600 mmbo? 1998 Pozostałe do zczerpania rezerwy ropy naftowej 209 mmbo? 1998 Średnia dzienna produkcja ropy naftowej bopd Infrastruktura 1998 Dwa główne systemy SNGPL i SSGPL? to przewidywana liczba konsumentów km gazociągów przesyłowych km gazociągów dystrybucyjnych 1998 Rosnący rynek ropy naftowej % dostaw ropy naftowej to ropa importowana Historia przemysłu naftowego w latach 50 i 60 XX wieku związana była z dostawami sprzętu wiertniczego ze Związku Radzieckiego. Wtedy to też w Pakistanie jak i w sąsiednich Indiach działali eksperci radzieccy. W okresie tym powstało państwowe przedsiębiorstwo Oil & Gas Development Corporation

4 (OGDC). Jeszcze w latach 70 i 80 tych na urządzeniach wyprodukowanych przez URALMASZ pracowali w Pakistanie polscy wiertnicy. Obecnie w Pakistanie działa kilkanaście światowych Firm Naftowych: British Gas International Pakistan BHP Petroleum Edison International Hardy Exploration & Production Ltd Lasmo Oil Pakistan Ltd Mari Gas Company Ltd Oil & Gas Development Corporation Ltd OMV (Pakistan) Exploration GmbH Orient Petroleum Inc Occidental Petroleum (Pakistan) Ltd Petroleum Exploration (Pvt) Ltd Premier Exploration Pakistan Ltd Polish Oil & Gas Company (Pakistan) Pakistan Oilfields Ltd Pakistan Petroleum Ltd Shell Development Pakistan BV Tullow Pakistan (Developments) Ltd UMC Pakistan Corporation Union Texas Pakistan Inc Unocal Pakistan Ltd Zaver Petroleum Corporation Ltd Jednocześnie na rynku znajduje się kilka firm wiertniczych: OGDC Oil & Gas Exploration Company Cracow Parker Drilling Sedco Forex Forasol Pakistan Oilfields Ltd POOL Intairdrill Aktywność poszukiwawcza w Pakistanie wzrasta, jak do tej pory rząd pakistański przyznał zagranicznym i pakistańskim firmom 30 koncesji naftowych, przewiduje się przyznanie kolejnych 60. W lutym 1998 roku w Islamabadzie odbyła się Pakistańska Konferencja Naftowo - Gazowa, 98 ( Pakistan Oil & Gas Summit 98), w trakcie tejże konferencji podano iż od marca 1997 w Pakistanie

5 ogłoszono odkrycie 10 znaczących pól naftowych i gazowych. W okresie tym odwiercono 35 otworów wiertniczych, z czego 16 poszukiwawczych i 19 udostępniających złoża ropy i gazu. Według oświadczenia pana Chaudry Nisar Ali Khana ministra Nafty i Naturalnych Zasobów, te odkrycia spowodowały powiększenie potencjalnych zasobów gazu ziemnego o 4 trilliony ft3? ( ) w stosunku do udokumentowanych zasobów gazu ziemnego rzędu 20 trylionów ft3.? ( ) O wadze jaką przykłada rząd Pakistanu do Nowej Polityki Naftowej niech najlepiej świadczy fakt, że otwarcia Drugiej Konferencji Naftowej dokonał Prezydent Islamskiej Republiki Pakistanu Muhammad Rafiq Tarar, z jej zamknięcia Premier Nawaz Sharif. ( Foto) Realizując Nową Politykę Naftową ogłoszoną w roku 1997 rząd Pakistański przewiduje przeprowadzenie przez inwestorów, prac poszukiwawczych na km 2 obszaru lądowego i km 2 całkowicie dziewiczego szelfu przybrzeżnego. W Drugiej Konferencji Naftowej w Islamabadzie wzięli liczny udział przedstawiciele Polskiego Górnictwa Naftowego I Gazownictwa S. A., dyrektorzy Stanisław Radecki, Marek Hoffman, Józef Płonka,..., przedstawiciele krakowskiej Geofizyki pan Marek Gąsiorowski,..., oraz przedstawiciele krakowskiego Oddziału PGNiG dyrektor Józef Sztorc, Kierownik Oddziału Pakistańskiego OPNiG w Krakowie Łukasz Kwiecinski oraz autor Krzysztof Fugiel będący Kierownikiem Kontraktu. (Foto) Ten liczny udział jest w pełni umotywowany dużą aktywnością Polskiego Górnictwa Naftowego I Gazownictwa S. A. w Pakistanie. W dniu w Ministerstwie Nafty i Zasobów Naturalnych w Islamabadzie, stolicy Islamskiej Republiki Pakistańskiej, została przydzielona Jednoosobowej Spółce Skarbu Państwa Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., Koncesja Naftowa na Blok Mehtar w prowincji Balochistan. W podpisaniu umowy koncesyjnej ze strony PGNIG S.A. wzięli udział Dyr. Janusz Radecki oraz Dyr. Marek Hoffman. Wspólnikiem PGNIG S.A. jest firma Currentage Petroleum Exploration Ltd, z której strony umowę podpisali John Berghousen oraz Bashir Nadeem. Ze strony pakistańskiej trzecią już koncesje naftowa dla PGNIG S.A. podpisał sekretarz w Ministerstwie Nafty i Zasobów Naturalnych Dr Gulfaraz Ahmad, oraz dyrektor DGPC (Directorate General Petroleum Concession) Shahid

6 Ahmad. W uroczystym podpisaniu koncesji poszukiwawczej wziął również udział Ambasador Rzeczpospolitej Polskiej Lucjan Mieczkowski. ( Foto) Obszar koncesji Mekhtar wynosi 1525 km2. Rząd pakistański udziela koncesji naftowych na okres 3 letni z możliwością przedłużenia tego okresu o jeden rok. W pierwszym roku po otrzymaniu koncesji wykonuje się prace studialne geologiczno - geofizyczne, a także wykonuje się reprocesing istniejących materiałów geofizycznych. Drugi rok zostanie poświęcony na wykonanie metodą seismiki 2D, 120 km nowych profili geofizycznych ustalonych na podstawie wyników otrzymanych z reprocesingu danych geofizycznych W trzecim okresie koncesji przewiduje się odwiercenie dwóch otworów poszukiwawczych o głębokości około 2000 m. Na obszarze koncesji przewiduje się wystąpienie gazonośnych wapieni i piaskowców z okresu kredowego. Koncesja Mehtar, jest już trzecią Koncesją Naftową przydzieloną PGNIG S.A. w Pakistanie. PGNIG S.A. we wszystkich tych projektach pełni funkcję operatora. W listopadzie ubiegłego roku przydzielono PGNIG S.A. koncesję naftową na blok Sabzal, znajdujący się na południu prowincji Punjab. Blok ten jest stosunkowo niewielkim obszarem o powierzchni 728 km2. Pierwsza z przydzielonych PGNIG Koncesji Naftowych w Pakistanie była koncesja na blok Khanpur West (Punjab), który graniczy z blokiem koncesyjnym Sabzal. Khanpur West jest dużym blokiem, gdyż jego powierzchnia wynosi 5814 km2. W oparciu o prognozy geologiczne przewiduje się odkrycie we wszystkich blokach, złóż gazu ziemnego. Minimalne zaangażowanie finansowe w prace poszukiwawcze na poszczególnych blokach koncesyjnych to wielkość około 3 milionów dolarów. Obszary koncesyjne przydzielone PGNIG S.A. są położone niedaleko od tranzytowych gazociągów, co umożliwi w stosunkowo szybkim czasie

7 podłączenie potencjalnych złóż do eksploatacji. Obecnie przyjmuje się, że wydobycie gazu ziemnego w Pakistanie pokrywa jedynie w 40 % potencjalne zapotrzebowanie na niego. Islamska Republika Pakistanu nie importuje gazu ziemnego. Dla wywiązania się z umów koncesyjnych PGNIG S.A. powołało w roku 1997 swój Oddział Operatorski. Kierownikiem Oddziału został mianowany mgr inż. Józef Płonka. W maju 1997 roku Oddział Poszukiwania Nafty i Gazu w Krakowie rozpoczął swoją działalność w Pakistanie. Na podstawie podpisanego kontraktu z Occidental Petroleum (Pakistan) Ltd. Oddział Poszukiwania Nafty i Gazu w Krakowie przetransportował drogą morska z Gdyni do Karachi urządzenie wiertnicze IDECO Po przewiezieniu go drogą lądową w rejon Salt Range w prowincji Punjab, przystapiono do montażu urządzenia wiertniczego oraz Campu. By dowiedź urządzenie wiertnicze na miejsce firma naftowa OPPL zmuszona była wykonać 12 km nowej drogi w trudno dostępnym terenie górskim, także dostawa wody technicznej odbywała się poprzez ułożony na długości 20 km rurociąg wodny. W dniu 24 czerwca 1997 roku rozpoczęto głębienie otworu Diaal -1 dla firmy Occidental Petroleum (Pakistan) Ltd. Wiercenie otworu odbywało się sprawnie ( patrz Rys. 1), oprócz okresu gdy ze względu na wystąpienie katastrofalnych zaników płuczki wiertniczej, inwestor zmuszony został do powiększenia zapasowego zbiornika wodnego co spowodowało opóźnienie w pracach wiertniczych. Schemat zarurowania otworu przedstawiono na Rys. 1. Po odwierceniu pionowego otworu do głębokości 2950 m, stwierdzono, że otwór nie spełnił zadania geologicznego. Wtedy też postanowiono zaciąć nowy otwór w głębokości 1760 m i odchylić go od pionu. Zadanie to w pełni zrealizowano w ten sposób, że odwiercono zaczynając z głębokości 1760 m, drugi otwór kierunkowy o maksymalnym kącie nachylenia równym 42 stopnie i odejściu poziomym około 800 m. Otwór zakończono w głębokości mierzonej równej 3472 m. Tak więc w okresie 182 dni odwiercono w trudnych warunkach geologicznych, (wiercenie w utworach fliszowych, w pobliżu wysadu solnego), prawie 5 000

8 metrów. Ilość awarii wiertniczych to...%, remonty nie przekroczyły...%. (Rys.2) Praca na wiertni odbywała się w systemie trójbrygadowym po 12 godzin dziennie. W trakcie wiercenia otworu Diaal - 1 na wiertni pracowało 10 Polaków a to : kierownik dzienny, kierownik nocny, dwóch wiertaczy, dwóch pomocników dołowych, mechanik, elektryk, operator generatora Top Drive, oraz operator wirówek. Załoga ta wymieniała się po sześciu tygodniach pracy. Jako że dotarcie do wiertni wymagało przekroczenia w bród szerokiego koryta rzecznego, w trakcie silnych deszczy monsunowych koniecznym była wymiana załogi polskiej transportem helikopterowym. W trakcie całego kontraktu, zapewniona była dla wszystkich pracowników, fachowa opieka lekarska, dzięki pracy Dr Andrzeja Szymańskiego. Po zakończeniu pracy dla Occidental Petroleum (Pakistan) Ltd utrządzenie wiertnicze Ideco zostało przetransportowane w pobliże Islamabadu, na pole eskplotacyjne firmy Orient Petroleum Incorporation. W otworze Bhangali -1, wykonane zostały prace rekontrukcyjne polegające na wymianie rurek wydobywczych oraz zamontowaniu zaworów do gas liftu. Prace te w otworze o głębokości przekraczającej m zostały wykonane w iście rewelacyjnym tempie, bo w czasie pięciu i pół dnia, co rozniosło się szerokim echem w pakistańskim środowisku naftowym. Trzecią kolejną pracą krakowskiej załogi wiertniczej jest odwiercenie otworu poszukiwawczego Zarghun South -1 w prowincji Balochistan, dla angielskiej firmy Premier Oil. Projekt wiercenia przewiduje odwiercenie otworu kierunkowego w górskim rejonie Bolan. Urzadzenie wiertnicze zostało przetrasportowane transpordem drogowym na dystans km, z okolic Islamabadu w okolice Quetty stolicy Balochistanu. (Patrz Rys.3 - mapa). Okolice Quetty słyną z licznych kopalni węgla kamiennego, który wydobywany jest ze sztolni wgryzających się w zbocza górskie. ( Fot 5?). Transport samego urządzenia napotykał na duże trudności związane z bardzo trudnymi warunkami drogowymi, przejazd specjalnie zbudowaną górską drogą

9 do punktu Zarghun South - 1 wymagał najwyższych kwalikacji od kierowców. (Patrz Foto...). Wiercenie otworu Zarghun South - 1 rozpoczęto dnia 4 czerwca 1998 roku. Pozostały do omówienia jeszcze trzy tematy z mojego rymowanego tytułu; lapis lazuli, dywany i bomba atomowa. Lapis Lazuli Pakistan słynie z przepięknego kamienia półszlachetnego zwanego lapis lazuli, W Pakistanie istnieje jedyna na swiecie kopalnia tego kamienia, słynna zresztą od czasów greckich. Z tegoż kamienia można kupic w wielu miastach Pakistanu wspaniałe ozdoby, rzeźby, figurki, szkatułki, noże oprawione w tenże błękitny kamień, bądź kolczyki czy broszki. Dywany Piękniejszych dywanów; perskich, afgańskich, tadżyckich, kaszmirkich, jak i szali wełnianych, włącznie ze słynnymi kaszmirami, które pomimo pokaźnych rozmiarów można przeciągnąć przez obroczkę ślubną, nie można spotkać gdzie indziej niż w Pakistanie. Bomba Atomowa 28 i 30 maja 1998 roku Pakistan w odpowiedzi na testy nuklearne przeprowadzone przez Indie, przeprowadził w stanie w rejonie Chaghi w prowincji Balochistan, sześć wybuchów nuklearnych. Tak też stał się on pierwszym mułzumańskim mocarstwem nuklearnym. Liczymy, że w dalszym ciągu krakowscy nafciarze będą mogli poszukiwać w Pakistanie bardzo ekologicznych paliw, jak ropa naftowa i gaz ziemmny. Inch Allach!! O autorze :

Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz

Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz Doświadczenia Grupy PGNiG w działalności na rynkach krajów arabskich Rafał Oleszkiewicz Dyrektor Zarządzający ds. Strategii Warszawa, Maj 2007 Agenda 1 Działalność Grupy Kapitałowej PGNiG 2 Obecność GK

Bardziej szczegółowo

Excellence at drilling

Excellence at drilling Excellence at drilling POSZUKIWANIA NAFTY I GAZU NAFTA SP. Z O.O. FIRMA Z PONAD 50-LETNIĄ TRADYCJĄ Pilska NAFTA to: odkrywca ponad 100 złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, w tym największych złóż na Niżu

Bardziej szczegółowo

z dnia... w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego

z dnia... w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego projekt z dnia 17.11.2005 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Złoże Borzęcin jest przykładem na to, że szczerpane złoża węglowodorów mogą w przyszłości posłużyć jako składowiska odpadów gazowych

Bardziej szczegółowo

Ukraina odwiert K-7 osiągnął TD zidentyfikowano do 5 stref gazu

Ukraina odwiert K-7 osiągnął TD zidentyfikowano do 5 stref gazu 6 listopada 2012 r. Komunikat Ukraina odwiert K-7 osiągnął TD zidentyfikowano do 5 stref gazu Kulczyk Oil Ventures ( KOV, Spółka ), międzynarodowa spółka działająca w sektorze poszukiwania i wydobycia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków

Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków Strona znajduje się w archiwum. Intensyfikacja poszukiwania gazu z łupków Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA rozpoczęło kolejny etap poszukiwań gazu z łupków na południowym wschodzie Polski. 26

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego PROJEKT 25.07.2007 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Historia przemysłu naftowego w Argentynie :32:50

Historia przemysłu naftowego w Argentynie :32:50 Historia przemysłu naftowego w Argentynie 2016-03-14 14:32:50 2 Baseny sedymentacyjne, czyli miejsca, gdzie wystąpiły warunki umożliwiające powstawanie węglowodorów, są rozmieszczone w różnych częściach

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Środowiskowe aspekty wydobycia gazu łupkowego Małgorzata Woźnicka - Gaz łupkowy w Polsce i na Lubelszczyźnie Gaz łupkowy (shale gas) Gaz ziemny o genezie termogenicznej Niekonwencjonalne złoża gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Oprócz podstawowej działalności produkcyjnej, jesteśmy operatorem największego

Oprócz podstawowej działalności produkcyjnej, jesteśmy operatorem największego Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA jest największą polską spółką działającą na krajowym rynku poszukiwania i wydobycia gazu ziemnego i ropy naftowej. Oddział PGNiG SA w Zielonej Górze funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Technologia. Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu.

Technologia. Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu. Technologia Praca magazynu gazu charakteryzuje się naprzemiennie występującymi cyklami zatłaczania i odbioru gazu. Magazyn napełniany jest gazem (Lw) z podsystemu gazu zaazotowanego z Mieszalni Grodzisk

Bardziej szczegółowo

Zmiana statutu PGNiG SA

Zmiana statutu PGNiG SA Warszawa, 28 czerwca 2016 roku Zmiana statutu PGNiG SA Raport bieżący nr 64/2016 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA ( PGNiG, Spółka ) informuje, iż obradujące w dniu 28 czerwca 2016

Bardziej szczegółowo

Uzupełnienie projektów uchwał na ZWZ PGNiG SA zwołane na dzień 28 czerwca 2016 roku

Uzupełnienie projektów uchwał na ZWZ PGNiG SA zwołane na dzień 28 czerwca 2016 roku Warszawa, 7 czerwca 2016 roku Uzupełnienie projektów uchwał na ZWZ PGNiG SA zwołane na dzień 28 czerwca 2016 roku Raport bieżący nr 53/2016 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA ( PGNiG,

Bardziej szczegółowo

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 SHALE GAS, TIGHT GAS MINIONY ROK W POSZUKIWANIACH mgr inż. Aldona Nowicka

Bardziej szczegółowo

KGZ Gorzysław. Terminal Ekspedycyjny Wierzbno

KGZ Gorzysław. Terminal Ekspedycyjny Wierzbno KGZ Gorzysław Początki Kopalni Gazu Ziemnego Gorzysław sięgają lat 70. W roku 1974 odkryto złoże ropy naftowej Petrykozy, a dwa lata później gazu ziemnego Gorzysław. Wtedy powstała i rozwijała się największa

Bardziej szczegółowo

NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE.

NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE. NIEWIEDZA SPOŁECZEŃSTWA RODZI SZEJKÓW W POLSCE. Wprowadzenie W poniedziałek 28 lipca 2003 roku Rzeczpospolita na pierwszej stronie opublikowała artykuł pt. Szejkowie z lewicy. W artykule tym podano, że

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

07. System gazowniczy

07. System gazowniczy W-551.07 1 07. System gazowniczy W-551.07 2 Spis treści: 7.1 Wprowadzenie....3 7.2 Górnośląska Spółka Gazownictwa Sp. z o. o. w Zabrzu...3 7.3 System gazowniczy stan aktualny...5 7.4 Zamierzenia inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Wykaz informacji przekazanych przez PGNiG SA do publicznej wiadomości w 2009 roku

Wykaz informacji przekazanych przez PGNiG SA do publicznej wiadomości w 2009 roku Warszawa, 5 stycznia 2010 Wykaz informacji przekazanych przez PGNiG SA do publicznej wiadomości w Raport bieżący nr 1/2010 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA ( PGNiG ) przekazuje wykaz

Bardziej szczegółowo

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin

Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwo rodowiska. Lublin S h a l e g a s w r e g i o n i e l u b e l s k i m d z i a ł a n i a M Ś j a k o o r g a n u a d m i n i s t r a c j i g e o l o g i c z n e j Ewa Zalewska Dyrektor Departament Geologii i Koncesji Geologicznych

Bardziej szczegółowo

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel?

analiza Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? Polska i Indie: czy połączy nas energia i węgiel? GŁÓWNA MYŚL Rosnące zapotrzebowanie na energię skłania Indie do szukania partnerów zagranicznych dla rodzimego przemysłu. To dobra okazja dla Polski do

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych

Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych Gaz łupkowy na Lubelszczyźnie szanse i wyzwania ORLEN Upstream Sp. z o.o. - poszukiwanie i rozpoznawanie gazu ziemnego w złoŝach niekonwencjonalnych na terenie województwa lubelskiego. Lublin, 27 września

Bardziej szczegółowo

O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności. i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego.

O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności. i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego. O co pytają mieszkańcy lokalnych społeczności i jakie mają wątpliwości związane z wydobyciem gazu łupkowego. Czy szczelinowanie zanieczyszcza wody gruntowe? Warstwy wodonośne chronione są w ten sposób,

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie)

Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) Zagrożenia pogórnicze na terenach dawnych podziemnych kopalń węgla brunatnego w rejonie Piły-Młyna (woj. Kujawsko-Pomorskie) dr inż. A.Kotyrba, dr inż. A.Frolik dr inż. Ł.Kortas, mgr S.Siwek Główny Instytut

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Tchórzewski

Krzysztof Tchórzewski Krzysztof Tchórzewski Warszawa, 28 czerwca 2016 r. BM-I-0700-69/16BM-I-0700-69/16 Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację Pana

Bardziej szczegółowo

KRNiGZ Buk Uścięcice Opalenica tel./fax Odazotownia Grodzisk

KRNiGZ Buk Uścięcice Opalenica tel./fax Odazotownia Grodzisk KRNiGZ Buk Uścięcice 64-330 Opalenica tel./fax 61 447 68 58 krnigz.buk@zgora.pgnig.pl Odazotownia Grodzisk Snowidowo 62-065 Grodzisk Wlkp. tel. 61 443 72 08 fax 61 881 52 84 odazotownia.grodzisk@zgora.

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO

METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO METODYKA POSZUKIWAŃ ZLÓŻ ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO Prowadzący: Mgr inż. Bartosz Papiernik Konspekt opracowali w postaci prezentacji PowerPoint B.Papiernik i M. Hajto na podstawie materiałów opracowanych

Bardziej szczegółowo

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: WIERTACZ

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: WIERTACZ EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: WIERTACZ Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet III. Wysoka jakość systemu oświaty Działanie 3.4. Otwartość systemu edukacji

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE WYPRAWY WYSOKOGÓRSKIEJ

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE WYPRAWY WYSOKOGÓRSKIEJ Od: Tomasz Klimczak Do: Komisja Wypraw Polskiego Związku Alpinizmu WNIOSEK O DOFINANSOWANIE WYPRAWY WYSOKOGÓRSKIEJ Zwracamy się z uprzejmą prośbą o zatwierdzenie organizowanej przez nas wyprawy Saltoro

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Specjalność: GEOLOGIA NAFTOWA

Specjalność: GEOLOGIA NAFTOWA Specjalność: GEOLOGIA NAFTOWA Geologia naftowa (geologia złóż ropy naftowej i gazu ziemnego) zajmuje się poszukiwaniem, szacowaniem zasobów oraz przygotowaniem do eksploatacji złóż węglowodorów. Ta interdyscyplinarna

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H

Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Wykonanie stymulacji produktywności metanu w otworach Gilowice 1 i Gilowice 2H Projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe Promote Geothermal District Heating Systems in Europe Promowanie geotermalnego ciepłownictwa sieciowego w Europie GeoDH Warsztaty Szkoleniowe 13.10.2014 Uniejów Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIE I WYDOBYCIE ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO UPSTREAM

POSZUKIWANIE I WYDOBYCIE ROPY NAFTOWEJ I GAZU ZIEMNEGO UPSTREAM I sesja 14-15 listopada 2012 II sesja 28-29 listopada 2012 Radisson BLU Centrum Hotel, ul. Grzybowska 24, Warszawa Eksperci dr inż. Andrzej SIKORA Przemysław GRABOWSKI Marcin KRUPA ORGANIZATOR onpromotion

Bardziej szczegółowo

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat Kartel umowa państw posiadających decydujący wpływ w tej samej lub podobnej branży, mająca na celu kontrolę nad rynkiem i jego regulację (ceny, podaży, popytu). Nie jest to oddzielna instytucja. OPEC (Organization

Bardziej szczegółowo

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny www.nowepgg.pl Wortal prawa geologicznego i górniczego 1/6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. nr 291, poz. 1712) Na

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS. Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne

Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS. Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne Bezpieczeństwo realizacji badań geologicznych pod kątem projektu CCS Marek Jarosiński, PIG-PIB kierownik Programu Bezpieczeństwo Energetyczne Łódź, 30 maja 2012 Sposoby podziemnego składowania CO2 Największe

Bardziej szczegółowo

Korona wartości. Grupa Kapitałowa

Korona wartości. Grupa Kapitałowa Korona wartości Wytyczne zapisane w Kierunkach działań Grupy Kapitałowej PGNiG do roku 2011, przyjętych przez Zarząd i Radę Nadzorczą pozwolą na najkorzystniejsze wykorzystanie aktywów Grupy Kapitałowej

Bardziej szczegółowo

OPIS REJONU. Kraków, 10 listopada 2010. Maciej Chmielecki. Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej

OPIS REJONU. Kraków, 10 listopada 2010. Maciej Chmielecki. Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej Kraków, 10 listopada 2010 Maciej Chmielecki Polski Związek Alpinizmu Komisja Wspinaczki Wysokogórskiej Zwracamy się z uprzejmą prośbą o dofinansowanie organizowanej przez członków Klubu Wysokogórskiego

Bardziej szczegółowo

Informacja dla mieszkańców

Informacja dla mieszkańców Informacja dla mieszkańców Projekt: Pilotażowe Zagospodarowanie Złoża Gazu Ziemnego Siekierki Inwestor: Energia Zachód Sp. z o.o. Szanowni Państwo, Rosnąca presja na ograniczanie emisji zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca

Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca Rok 2015 pozostaje realnym terminem rozpoczęcia eksploatacji gazu łupkowego w Polsce Wydobywanie gazu łupkowego w Polsce

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowywanie złóż niekonwencjonalnych węglowodorów. grudzień 2011

Zagospodarowywanie złóż niekonwencjonalnych węglowodorów. grudzień 2011 Zagospodarowywanie złóż niekonwencjonalnych węglowodorów grudzień 2011 1 Hutton Energy Cel Prowadzenie poszukiwań i zagospodarowywanie złóż niekonwencjonalnych węglowodorów w Europie Ważne informacje:

Bardziej szczegółowo

Komplet tabeli cenowych bez instrukcji (do ewentualnego wykorzystania do przygotowania oferty załączony został w załączniku 2)

Komplet tabeli cenowych bez instrukcji (do ewentualnego wykorzystania do przygotowania oferty załączony został w załączniku 2) Załącznik Nr 3 do SIWZ Instrukcja wypełniania Tabel cenowych oraz Formularza cenowego Wykonawca wypełnia Formularz cenowy oddzielnie dla każdego otworu (przygotowano tabele cenowe dla każdego otworu).

Bardziej szczegółowo

05. PALIWA GAZOWE. Spis treści: 5.1. Stan istniejący Przewidywane zmiany... 1

05. PALIWA GAZOWE. Spis treści: 5.1. Stan istniejący Przewidywane zmiany... 1 05. PALIWA GAZOWE Spis treści: 5.1. Stan istniejący... 1 5.2. Przewidywane zmiany... 1 5.1. Stan istniejący Gmina Chrząstowice nie jest zgazyfikowana. Mieszkańcy korzystają z gazu bezprzewodowego, dostarczanego

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy. Spółki Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A.,

Sprawozdanie z Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy. Spółki Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., Sprawozdanie z Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., znajdującej się w portfelu Otwartego Funduszu Emerytalnego PZU Złota Jesień, zwołanego na dzień 28

Bardziej szczegółowo

WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI ZASOBY GEOLOGICZNE BILANSOWE

WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI ZASOBY GEOLOGICZNE BILANSOWE Fot. Lubelski Węgiel BOGDANKA WĘGIEL KAMIENNY PODSTAWOWY SUROWIEC POLSKIEJ ENERGETYKI Państwowa służba geologiczna weryfikuje zasoby Obecnie na podstawie nowych kryteriów bilansowości i kierując się perspektywami

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH TEMAT: Gaz z łupków wsparcie energetyczne Polski CZAS TRWANIA ZAJĘĆ 45 minut PODSTAWA PROGRAMOWA: IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Jerzy Hadro. PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków

Jerzy Hadro. PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków 1 Jerzy Hadro PETRO-KONSULT ul. Grota Roweckiego 11/6 30-348 Kraków Niekonwencjonalne złoŝa gazu ziemnego w Polsce, styczeń 2010 ZARYS PREZENTACJI 2 1. ZłoŜa gazu niekonwencjonalnego i gazu z łupków -

Bardziej szczegółowo

Skala działalności. Z międzynarodowym rozmachem. Segment wydobywczy. Segment produkcji i handlu

Skala działalności. Z międzynarodowym rozmachem. Segment wydobywczy. Segment produkcji i handlu Skala działalności Z międzynarodowym rozmachem Grupa Kapitałowa LOTOS jest jednym z największych i najbardziej efektywnych koncernów naftowych w Europie Środkowo Wschodniej oraz drugim co do wielkości

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca: r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca: r. MINISTERSTWO ENERGII Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal sprawozdawczy ARE www.are.waw.pl Numer identyfikacyjny

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1 Krajowy system przesyłu gazu ziemnego...4 Rysunek 3 Sieć gazownicza wysokoprężna w sąsiedztwie gminy Ujazd...6

Rysunek 1 Krajowy system przesyłu gazu ziemnego...4 Rysunek 3 Sieć gazownicza wysokoprężna w sąsiedztwie gminy Ujazd...6 05. PALIWA GAZOWE Spis treści 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 4 5.3. Przewidywane zmiany... 8 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe...12 Spis rysunków Rysunek

Bardziej szczegółowo

NADZÓR OUG w LUBLINIE NAD POSZUKIWANIEM GAZU ŁUPKOWEGO PAŹDZIERNIK, 2013

NADZÓR OUG w LUBLINIE NAD POSZUKIWANIEM GAZU ŁUPKOWEGO PAŹDZIERNIK, 2013 NADZÓR OUG w LUBLINIE NAD POSZUKIWANIEM GAZU ŁUPKOWEGO PAŹDZIERNIK, 2013 ZAKRES NADZORU Szanowni Państwo! Okręgowy Urząd Górniczy sprawuje nadzór i kontrolę w oparciu o obowiązujące prawo geologiczne i

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw.

Dr hab. inż. Stanisław Nagy, prof. nzw. Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Katedra Inżynierii Gazowniczej NOWE EKOLOGICZNE TECHNOLOGIE POZYSKANIA GAZU ZIEMNEGO ZE ZŁÓŻ NIEKONWENCJONALNYCH (SHALE GAS, TIGHT GAS, CBM) Dr hab. inż. Stanisław Nagy,

Bardziej szczegółowo

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej.

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. Zakopane miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Projekt budowy elektrowni jądrowej

Projekt budowy elektrowni jądrowej Projekt budowy elektrowni jądrowej KONFERENCJA MĄDRALIN 2013 NAUKA I TECHNIKA WOBEC WYZWANIA BUDOWY ELEKTROWNI JĄDROWEJ Warszawa, 13 luty 2013 Informacje ogólne o inwestorze PGE Polska Grupa Energetyczna

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo infrastruktury przesyłowej GAZ-SYSTEM S.A. system, który łączy

Bezpieczeństwo infrastruktury przesyłowej GAZ-SYSTEM S.A. system, który łączy Bezpieczeństwo infrastruktury przesyłowej GAZ-SYSTEM S.A. Akty prawne Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w oparciu o niżej wymienione akty prawne dba o bezpieczną eksploatację użytkowanej

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w firmie. Poszukiwania Nafty i Gazu Kraków Sp. z o.o.

Dobre praktyki w firmie. Poszukiwania Nafty i Gazu Kraków Sp. z o.o. Dobre praktyki w firmie Poszukiwania Nafty i Gazu Kraków Sp. z o.o. KIM JESTEŚMY? Firma Poszukiwania Nafty i Gazu Kraków Sp. z o.o. (Grupa PGNiG) to dynamicznie rozwijająca się spółka wiertnicza, która

Bardziej szczegółowo

Dom Ignacego Łukasiewicza

Dom Ignacego Łukasiewicza Życiorys Ignacy Łukasiewicz urodził się w 1822 roku w Zadusznikach koło Tarnowa, a zmarł w 1882 roku w Chorkówce. Kiedy miał 14 lat, zła sytuacja finansowa rodziców zmusiła go do przerwania nauki w gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D.

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. Jerzy DomŜalski Gdańsk, 7 stycznia 2009 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 (geosekwestracja)

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05

Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 Sytuacja gospodarcza Indii w 2013 roku 2014-05-24 07:44:05 2 Brytyjskie Centrum ds. Badań Ekonomicznych i Biznesowych CEBR prognozuje, że w roku 2028 gospodarka indyjska osiągnie pozycję trzeciej gospodarki

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł. z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku

P R O T O K Ó Ł. z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku P R O T O K Ó Ł z Zebrania Plenarnego Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Instytucie Nafty i Gazu w dniu 21 kwietnia 2004 roku Obecni: prof. M. Ciechanowska, mgr Z. Kulczycki, prof. E. Mokrzycki,

Bardziej szczegółowo

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009 Prezentacja Grupy niezależnego dystrybutora gazu ziemnego Warszawa, grudzień 2009 Agenda Profil i strategia Grupy Realizacja celów emisji akcji serii G i I Rynek gazu ziemnego w Polsce 2 Profil i strategia

Bardziej szczegółowo

STAN POSZUKIWAŃ GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE

STAN POSZUKIWAŃ GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE gaz łupkowy, gaz ziemny z łupków, ochrona środowiska, prawo ochrony środowiska Marcin MAZURCZAK, Izabela SÓWKA* STAN POSZUKIWAŃ GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Celem pracy był przedstawienie stanu wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH

ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH ZAGROŻENIA NATURALNE W OTWOROWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH. ZAGROŻENIE ERUPCYJNE Zagrożenie erupcyjne - możliwość wystąpienia zagrożenia wywołanego erupcją wiertniczą rozumianą jako przypływ płynu złożowego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne a energia z zagranicy. Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Nowych Przedsięwzięć

Bezpieczeństwo energetyczne a energia z zagranicy. Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Nowych Przedsięwzięć Bezpieczeństwo energetyczne a energia z zagranicy Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Nowych Przedsięwzięć Grudzień 2009 Energia z zagranicy punkt widzenia PGNiG S.A. Poszukiwania i wydobycie kontekst międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności BEZPIECZEŃSTWO SYSTEMU PRZESYŁU I DYSRYBUCJI GAZU W POLSCE Ewelina Kochanek Energetyka jest głównym elementem systemu gospodarczo obronnego kraju. Jej podstawowym zadaniem jest wytwarzanie i przesyłanie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015 14 sierpnia 2015r. W 1H mimo dużego spadku cen ropy wzrost wyniku EBITDA w Grupie PGNiG 24% 25% 15% 20% 23% 20 390 16 381 4,9 mld PLN - eliminacje pro forma

Bardziej szczegółowo

Nowe wnioski koncesyjne wg stanu na dzień 1 marca 2014 r. SUROWCE ENERGETYCZNE

Nowe wnioski koncesyjne wg stanu na dzień 1 marca 2014 r. SUROWCE ENERGETYCZNE Nowe wnioski koncesyjne wg stanu na dzień 1 marca 2014 r. SUROWCE ENERGETCZNE ROPA NAFTOWA, GAZ ZIEMN Wniosek o udzielenie koncesji na poszukiwanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarze Pabianice

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego

Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego prof. dr hab. inż. Andrzej Osiadacz Zakład Inżynierii Gazownictwa Politechnika Warszawska Warszawa, kwiecień 2006 roku 1 Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Andrzej Gonet*, Aleksandra Lewkiewicz-Ma³ysa*, Jan Macuda* ANALIZA MO LIWOŒCI ZAGOSPODAROWANIA WÓD MINERALNYCH REJONU KROSNA**

Andrzej Gonet*, Aleksandra Lewkiewicz-Ma³ysa*, Jan Macuda* ANALIZA MO LIWOŒCI ZAGOSPODAROWANIA WÓD MINERALNYCH REJONU KROSNA** WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 22/1 2005 Andrzej Gonet*, Aleksandra Lewkiewicz-Ma³ysa*, Jan Macuda* ANALIZA MO LIWOŒCI ZAGOSPODAROWANIA WÓD MINERALNYCH REJONU KROSNA** 1. WSTÊP Na obszarze Polski wody mineralne

Bardziej szczegółowo

Warunki rekrutacji na studia

Warunki rekrutacji na studia WNiG Górnictwo i Geologia opis kierunku 1 / 5 Warunki rekrutacji na studia Wymagania wstępne i dodatkowe: Kandydat powinien posiadać wiedzę na poziomie szkoły średniej z zakresu nauk ścisłych i przyrodniczych,

Bardziej szczegółowo

Ciekawie o Somalii Somalia w Pigułce państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym Rogiem Afryki ). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie technologii Gas to Liquids

Zastosowanie technologii Gas to Liquids Spis treści 1. WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ... 4 2. WSTĘP... 5 3. BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE CHARAKTERYSTYKA... 9 3.1. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego... 9 3.2. Wskaźniki bezpieczeństwa energetycznego...

Bardziej szczegółowo

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r.

Wizytacja stacji hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych 22-24 kwietnia 2015 r. Program Infrastruktura Monitoringu Wód Podziemnych ul. Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa tel. 22 45 92 441, fax. 22 45 92 441 Sieć obserwacyjno-badawcza wód podziemnych na obszarze działania Oddziału Świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski. Marzec 2011

Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski. Marzec 2011 Podziemne magazyny gazu istotnym elementem gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne Polski Marzec 2011 Plan prezentacji I. PMG w krajowym systemie gazowniczym II. Współfinansowanie Projektów PMG z funduszy

Bardziej szczegółowo

wiedza o gazie z łupków w Europie

wiedza o gazie z łupków w Europie Środowiskowe aspekty poszukiwań i eksploatacji niekonwencjonalnych złóż węglowodorów amerykańskie doświadczenia i europejskie wyzwania Paweł Poprawa Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

NET4GAS - Operator przesyłowego systemu gazowniczego w Republice Czeskiej. Jan Nehoda, NET4GAS, s.r.o.

NET4GAS - Operator przesyłowego systemu gazowniczego w Republice Czeskiej. Jan Nehoda, NET4GAS, s.r.o. NET4GAS - Operator przesyłowego systemu gazowniczego w Republice Czeskiej Jan Nehoda, NET4GAS, s.r.o. NET4GAS s.r.o. Na Hřebenech II 1718/8, CZ-140 21 Praha 4 Nusle NETG4GAS jest operatorem przesyłowego

Bardziej szczegółowo

PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu

PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu PMG Wierzchowice - nowy Ośrodek Centralny z Ośrodkiem Grupowym B PMG Wierzchowice - schemat blokowy nowego obiektu Główny ciąg technologiczny odbiór gazu zatłaczanie gazu instalacje pomocnicze Obszar działania

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE

PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energia PAN PERSPEKTYWY GAZU ŁUPKOWEGO W POLSCE Eugeniusz Mokrzycki Posiedzenie Plenarne Komitetu Problemów Energetyki Warszawa, 14 grudnia 2011 r. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych 3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych Soliński J.: Światowe rezerwy surowców energetycznych na podstawie przeglądu przedstawionego podczas 18. Kongresu Energetycznego. Energetyka, nr 2,

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 1/8

Kancelaria Sejmu s. 1/8 Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

L.dz. 179/2015/LW Warszawa, 29.07.2015

L.dz. 179/2015/LW Warszawa, 29.07.2015 L.dz. 179/2015/LW Warszawa, 29.07.2015 Sz. Pan Maciej Bando Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Dyrektorzy Oddziałów Terenowych URE Dotyczy: Weryfikacji koncesji na obrót paliwami ciekłymi w Polsce Polska

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracach na Ukrainie

Informacja o pracach na Ukrainie 4 października 2010 Informacja prasowa Informacja o pracach na Ukrainie Kulczyk Oil Ventures Inc. ( Kulczyk Oil, KOV lub Spółka ) przedstawia informację o pracach prowadzonych na Ukrainie od chwili przejęcia

Bardziej szczegółowo

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju.

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Ponadto poziom rozwoju w Polsce nie był równy. W zaborze

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-422/8/2005/PŁ Warszawa, 30 czerwca 2005 r. D E CY Z J A Nr DOK - 67/05 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce

Gaz łupkowy. Polskie strategie i regulacje. Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Gaz łupkowy Polskie strategie i regulacje Konferencja SCC, 18 listopada 2011 Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce Andrzej Szczęśniak www.naftagaz.pl Agenda 1. Polski gaz niekonwencjonalny na tle

Bardziej szczegółowo