Postępy farmakoterapii i rozwiązywanie wybranych problemów farmakoterapeutycznych. Przypadek 1: Farmakoterapia bólu w okresie ciąży.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Postępy farmakoterapii i rozwiązywanie wybranych problemów farmakoterapeutycznych. Przypadek 1: Farmakoterapia bólu w okresie ciąży."

Transkrypt

1 Postępy farmakoterapii i rozwiązywanie wybranych problemów farmakoterapeutycznych Przypadek 1: Farmakoterapia bólu w okresie ciąży Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), leki przeciwbólowe Niesteroidowe leki przeciwzapalne (klasyczne nieselektywne,, preferencyjne oraz selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX)) wywierają szkodliwy wpływ zarówno na organizm matki, a zwłaszcza płodu, szczególnie w trzecim trymestrze ciąży. Przedłużają u kobiet ciężarnych okres ciąży i porodu oraz zwiększają utratę krwi w czasie porodu. Niesteroidowe i nienarkotyczne leki przeciwbólowe zażywane w ciąży, znajdujące się na liście OTC Nazwa leku Paracetamol Kwas acetylosalicylowy Ibuprofen Ketoprofen Naproksen I Kategoria ryzyka wg FA w zależności od okresu ciąży Trymestr II III Przenika przez łożysko Zastosowanie w ciąży Lek przeciwbólowy z wyboru Przeciwwskazany z wyjątkiem szczególnych wskazań ** Stosować z zachowaniem środków ostrożności; nie stosować w III trymestrze ciąży * ** - zwiększona śmiertelność okołoporodowa, skaza krwotoczna u noworodków, zmniejszenie ich masy ciała, przedłużona ciąża i poród, działanie teratogenne *- niedobór płynu owodniowego, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu z następowym nadciśnieniem płucnym u noworodków, nefrotoksyczność, skaza krwotoczna u płodu. Analgetyki morfinopodobne kategoria C następstwa stosowania we wczesnych okresach ciąży i przez dłuższy czas dystrofia wewnątrzłonowa płodu oraz po porodzie objawy świadczące o zmianach patologicznych w OUN (gorączka, tachypnoe,, wymioty, objawy głodu lekowego), tuż przed porodem - ciężkie zaburzenia czynności oddechowej noworodka Przypadek 2: Anestezja w okresie ciąży Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu 1

2 Analgetyki morfinopodobne kategoria C następstwa stosowania we wczesnych okresach ciąży i przez dłuższy czas dystrofia wewnątrzłonowa płodu oraz po porodzie objawy świadczące o zmianach patologicznych w OUN (gorączka, tachypnoe,, wymioty, objawy głodu lekowego), tuż przed porodem - ciężkie zaburzenia czynności oddechowej noworodka Leki nasenne stosowane u kobiet w ciąży arbiturany - kategoria następstwa stosowania długotrwałe zażywanie przez matkę - aplazja szpiku u płodu, zaleca się stosowanie w razie zdecydowanej konieczności alternatywnie zolpidemu (kategoria ). w okresie ciąży nie należy używać leków nasennych o budowie chemicznej zbliżonej do talidomidu,, np. glutetimidu. Leki psychotropowe stosowane u kobiet w ciąży c.d. Leki psychotropowe stosowane u kobiet w ciąży c.d. Pochodne benzodiazepiny diazepam, lorazepam, nitrazepam, oksazepam, chlordiazepoksyd - kategoria estazolam, klobazam i temazepam - kategoria X Leki psychotropowe łatwo przenikają przez łożysko. (wywierają wpływ na czynność OUN u płodu). Leki neuroleptyczne pochodne fenotiazyny i butyrofenonu - kategoria C następstwa stosowania wady wrodzone u płodu, upośledzenie rozwoju psychicznego dziecka Środki znieczulenia ogólnego stosowane u kobiet w ciąży W I trymestrze ciąży zaleca się wykonanie znieczulenia nadoponowego. Środki znieczulenia ogólnego stosowane u kobiet w ciąży propofol - kategoria dopuszczalne stosowanie ze względu na krótkotrwałość znieczulenia Jeżeli stan kliniczny na to pozwala należy odczekać z zabiegiem chirurgicznym do II trymestru ciąży. 2

3 Propofol Stosowany do indukcji i podtrzymywania znieczulenia Utrata przytomności po 40s Metabolizowany w wątrobie Nie ma właściwości przeciwbólowych Obniża mózgowy metabolizm i przepływ krwi Mechanizm działania powinowactwo do kompleksów receptorów GAA ziała kardiodepresyjnie,, szczególnie obniża ciśnienie krwi Obniża częstość oddechów i pojemność oddechową aż po bezdech Nie powinien być podawany chorym uczulonym na białko jaja kurzego, względnie w hiperlipidemii i zapaleniu trzustki ól przy podawaniu Szybka redystrybucja i brak kumulacji Przypadek 3: Farmakoterapia bólu głowy Epidemiologia bólu głowy Częstotliwości występowania różnych zespołów bólowych. Rodzaj bólu pierwotnego Częstość Rodzaj bólu wtórnego Częstość Napięciowe 69% Zakażenie układowe 63% Migrena 16% Uraz głowy 4% Klasterowy 0,1% Naczyniopochodny 1% Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Kłujący idiopatyczny Wysiłkowy Pozostałe 2% 1% 11,9% Krwotok podpajęczynówkowy Guz mózgu Pozostałe <1% 0,1% 30,9% Czy jest to pierwszy incydent bólu? Jak długo obserwuje u siebie dolegliwości? świeży, uporczywy ból głowy może sugerować poważne schorzenia w obrębie czaszki np.. guz, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Jak często występuje ból głowy? występujące < 15 dni w miesiącu epizodyczne obserwowane > 15 dni w miesiącu codzienne uporczywe bóle głowy czynniki sprzyjające: depresja, labilność emocjonalna, nadciśnienie tętnicze, stosowane leki kwas acetylosalicylowy 1 g przez 5 dni/tydz tydz., złożone leki przeciwbólowe zawierające kofeinę i barbiturany 3 tabletki dziennie>2 dni/tydz tydz. 3

4 Jak długo utrzymują się dolegliwości? migrena - > 4 h bóle klasterowe ok. 30 min (5 min 3 h) neuralgia nerwu V do 2 min Jaki jest charakter bólu i gdzie jest on zlokalizowany? migrena typowy ból jest jednostronny, pulsujący, w okolicy czołowej, rozlany, nasila się przy zmianie pozycji ciała ból napięciowy najczęściej obustronny, ściskający, zmiana pozycji ciała nie wpływa na jego nasilenie ból klasterowy jednostronny, określany jako za okiem, uporczywy neuralgia nerwu trójdzielnego piekący, rwący Jakie czynniki wywołują ból? migrena pokarmy, napoje (czekolada, owoce cytrusowe, pomidory, sery, orzechy, czerwone wino, kawa, herbata, kakao), zmiany pogody, hałas, silne zapachy, leki (nitrogliceryna, histamina), doustne środki antykoncepcyjne, rozluźnienie po stresie (migrena weekendowa), długa jazda środkami lokomocji ból napięciowy sytuacje stresowe, przepracowanie, nieregularne spożywanie posiłków, głodzenie, palenie tytoniu ból klasterowy zazwyczaj przyczyna nieznana, nitraty, alkohol, często ból pojawia się w nocy, częściej u mężczyzn Jakie dolegliwości towarzyszą bólowi? migrena aura (ogniskowe objawy neurologiczne 5-60 min), foto- i fonofobia,, nudności, wymioty ból napięciowy bez objawów towarzyszących ból klasterowy łzawienie, uczucie zatkania lub wycieku z nosa, potliwość, zwężenie źrenicy ból głowy z zaburzeniami widzenia - może sugerować jaskrę wysypka na skórze może wskazywać na rozpoczynającą się posocznicę meningokokową Leczenie bólu głowy migrena NLPZ (ibuprofen, ketoprofen, naproksen) zaleca się ich stosowanie nie częściej niż przez 2 dni w tygodniu, gdyż mogą być przyczyną bólu głowy z odbicia, paracetamol, alkaloidy sporyszu, tryptany (sumatryptan, zolmitryptan), w okresie między napadami stosuje się leczenie profilaktyczne tryptany,, a u osób, które ich nie tolerują propranolol,, kwas walproinowy Leki przeciwbólowe Leki przeciwbólowe są lekami pierwszego wyboru w leczeniu napadów migreny o niewielkim lub umiarkowanym nasileniu. Najsilniejsze zalecenie (klasa A) uzyskały: 1) kwas acetylosalicylowy (ASA) 1000 mg doustnie lub dożylnie (w Polsce preparat do podawania i.v.nie jest dostępny) 2) ibuprofen mg doustnie 3) naproksen mg doustnie 4) diklofenak mg doustnie 5) paracetamol 1000 mg doustnie lub doodbytniczo 6) preparat złożony zawierający ASA (250 mg), paracetamol ( mg) i kofeinę (50 mg) który okazał się skuteczniejszy niż każda z tych substancji stosowana osobno lub w postaci preparatu złożonego bez kofeiny. 4

5 Leki przeciwbólowe Słabsze zalecenie (klasa ) uzyskał, spośród leków dostępnych w Polsce, metamizol w dawce 1000 mg doustnie lub dożylnie. Aby nie rozwinął się ból głowy z nadużywania leków, zaleca się ograniczenie przyjmowania prostych leków przeciwbólowych do 15 dni w miesiącu, a preparatów złożonych do 10 dni w miesiącu. Leki przeciwwymiotne Stosowanie leków przeciwwymiotnych w napadach migreny ma na celu opanowanie nudności i wymiotów. Przyjmuje się również, że leki te poprawiają wchłanianie leków przeciwbólowych. U dorosłych i młodzieży zaleca się (klasa ) stosowanie metoklopramidu w dawce 20 mg p.o. lub p.r., 10 mg pozajelitowo, lub domperydonu (w Polsce niedostępny). Tryptany Alkaloidy sporyszu Potwierdzono skuteczność winianu ergotaminy (2 mg p.o.) i dihydroergotaminy (2 mg p.r. [w Polsce dostępny jest tylko preparat doustny]). W badaniach porównawczych alkaloidy sporyszu były mniej skuteczne niż tryptany, ale u niektórych chorych ból rzadziej nawracał, stąd stosowanie ergotaminy lub dihydroergotaminy może być korzystne u chorych, u których ból migrenowy trwa długo i zwykle nawraca. 1. Wybiórczy agoniści podtypów 1/1 receptora serotoninowego (tryptany tab. 1) otrzymali klasę zalecenia A w leczeniu napadu migreny. Są skuteczne u około 60% chorych, u których nie wystąpiła poprawa po przyjęciu niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NSLPZ). 2. Skuteczność jest tym większa, im wcześniej tryptan zostanie przyjęty, najlepiej bezpośrednio po wystąpieniu bólu głowy. Nie należy przyjmować tryptanów w czasie aury migrenowej, gdyż wtedy nie są skuteczne. 3. Ścisłe przestrzeganie wczesnego przyjmowania leku może się jednak wiązać ze zbyt częstym przyjmowaniem tryptanów przez niektórych chorych. International Headache Society zaleca ograniczenie stosowania tych leków do 9 dni w miesiącu; wyniki badań wskazują, że ryzyko rozwoju przewlekłego bólu głowy staje się istotne, kiedy chory przyjmuje tryptany przez 12 dni w miesiącu. Tryptany 4. Istotny problem stanowią nawroty bólu głowy (w ciągu 24 h po początkowym ustąpieniu lub zmniejszeniu natężenia bólu w wyniku zastosowanego leczenia), występujące u 15 40% chorych przyjmujących tryptany doustnie. W większości takich przypadków skuteczna jest druga dawka leku; jeśli natomiast pierwsza dawka tryptanu była nieskuteczna, to zastosowanie drugiej jest bezcelowe. 5. Jeżeli jeden tryptan okazał się nieskuteczny, poprawę u tego samego chorego może przynieść inny lek z tej grupy. Tryptany 6. Najszybciej zaczyna działać sumatryptan wstrzyknięty podskórnie już po około 10 minutach. Spośród najczęściej stosowanych tryptanów doustnych najszybciej po około 30 minutach ujawnia się działanie ryzatryptanu, następnie eletryptanu. Najwolniej działają naratryptan i frowatryptan (niedostępne w Polsce), ale ryzyko nawrotu bólu po ich zastosowaniu jest najmniejsze. Wybierając określony tryptan dla danego pacjenta, należy rozważyć, czy priorytetem dla pacjenta jest szybkość, z jaką ustąpi napad migreny (ważniejsze dla ludzi bardzo aktywnych zawodowo podejmujących na co dzień szereg ważnych decyzji, dla których towarzysząca bólowi niesprawność fizyczna i psychiczna jest głównym problemem), czy to, że napad bólu nie powróci po kilku godzinach lub następnego dnia (szczególnie istotne w przypadku chorych z częstymi napadami migreny). 5

6 Leki stosowane w zapobiegawczym leczeniu migreny Lek awka dobowa (mg) leki pierwszego wyboru β-adrenolityki Tryptany 7. Połączenie tryptanu z innym lekiem przeciwbólowym daje lepsze wyniki niż monoterapia; dane naukowe potwierdzające to stwierdzenie uzyskano głównie dla połączenia sumatryptanu z naproksenem oraz ryzatryptanu z deksametazonem. 8. Przeciwwskazania do stosowania tryptanów stanowią: źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, choroba Raynauda, przebyty udar niedokrwienny mózgu, ciężka niewydolność wątroby lub nerek, ciąża i karmienie piersią. metoprolol propranolol antagoniści wapnia flunaryzyna leki przeciwpadaczkowe kwas walproinowy topiramat leki drugiego wyboru amitryptylina wenlafaksyna naproksen lepiężnik (lek ziołowy) bisoprolol leki trzeciego wyboru kwas acetylosalicylowy gabapentyna magnez wrotycz (złocień) maruna (lek ziołowy) ryboflawina koenzym Q10 kandesartan lizynopryl metysergid mmol 3 6, Leki stosowane w zapobiegawczym leczeniu migreny Lepiężnik (Petasites Mill.) Wrotycz maruna, złocień maruna (Tanacetum parthenium (L.) syn. Chrysanthemum parthenium (L.) ól głowy typu napięciowego ól głowy typu napięciowego (ang. tension type headache) jest najczęstszym samoistnym bólem głowy, który w jakimś okresie życia może dotyczyć niemal czterech piątych ogólnej populacji. Określany również do niedawna jako ból głowy psychogenny, stresowy ból głowy, zwykły ból głowy lub ból głowy spowodowany wzmożonym napięciem mięśni. Występuje nieco częściej u kobiet niż mężczyzn (5:4), ujawnia się po roku życia, a szczyt zachorowań przypada na 4. dekadę życia. Etiologia jest nieznana, znanymi czynnikami ryzyka są jednak zaburzenia psychogenne (zespoły konwersyjne, depresja, stres, lęk) i niedostateczna ilość snu. 6

7 Leczenie doraźne Leki pierwszego wyboru W doraźnym leczeniu napadów bólu głowy związanych z bólem głowy typu napięciowego autorzy wytycznych zalecają doustne zastosowanie jednego z wymienionych niżej prostych leków przeciwbólowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (siła zalecenia A): ibuprofen mg ketoprofen 25 mg kwas acetylosalicylowy mg naproksen mg diklofenak 12,5 100 mg paracetamol 1000 mg.. Leczenie doraźne Leki drugiego wyboru Preparaty złożone zawierające kofeinę (w dawce mg) i niesteroidowy lek przeciwzapalny (np. ibuprofen) lub prosty lek przeciwbólowy (paracetamol) są zalecane jako leki drugiego wyboru (siła zalecenia ). Kofeina wzmacnia efekt działania ibuprofenu i paracetamolu, ale może zwiększać ryzyko rozwoju bólu głowy związanego z nadużywaniem leku. Z tego powodu preparaty złożone zawierające kofeinę nie są zalecane w leczeniu pierwszego wyboru. Leczenie zapobiegawcze Leczenie doraźne Inne leki Wyniki badań naukowych wskazują, że tryptany i leki zwiotczające mięśnie są nieskuteczne w leczeniu bólu głowy typu napięciowego. Eksperci EFNS nie zalecają również stosowania opioidów oraz preparatów złożonych zawierających prosty lek przeciwbólowy w połączeniu z kodeiną lub barbituranami ze względu na duże ryzyko rozwoju bólu głowy spowodowanego nadużywaniem leków. Leczenie pierwszego wyboru Zalecanym lekiem pierwszego wyboru jest amitryptylina w dawce mg/d (siła zalecenia A). Leczenie należy rozpocząć od dawki mg/d zwiększanej o mg co tydzień do osiągnięcia zadowalającego efektu terapeutycznego lub wystąpienia nietolerowanych działań niepożądanych. Lek należy zażywać 1 2 godziny przed snem w celu ograniczenia efektu sedacyjnego. Inne działania niepożądane amitryptyliny obejmują: suchość w ustach, zawroty głowy, zaparcia i zwiększenie masy ciała. Eksperci podkreślają konieczność poinformowania chorego, że amitryptylina jest lekiem przeciwdepresyjnym, ale wykazuje niezależne działanie zapobiegające nawrotom bólu głowy bez względu na występowanie depresji. Poprawa może wystąpić już w pierwszym tygodniu stosowania dawki docelowej. W razie braku poprawy po 4 tygodniach stosowania dawki docelowej należy rozważyć zastosowanie jednego z leków drugiego wyboru. Leczenie zapobiegawcze Leczenie drugiego wyboru W zapobiegawczym leczeniu bólu głowy typu napięciowego prawdopodobnie skuteczne są (siła zalecenia ): mirtazapina 30 mg/d wenlafaksyna 150 mg/d. Najważniejsze działania niepożądane mirtazapiny obejmują nadmierną senność i zwiększenie masy ciała, a wenlafaksyny nudności i wymioty, zawroty głowy oraz osłabienie libido. Leczenie zapobiegawcze Leczenie trzeciego wyboru W leczeniu zapobiegawczym mogą być również skuteczne (siła zalecenia ): klomipramina mg/d maprotylina 75 mg/d mianseryna mg/d. 7

8 Leczenie bólu głowy ból klasterowy postępowaniem z wyboru jest podanie czystego tlenu, podskórne iniekcje sumatryptanu,, doustne podanie ergotaminy, leczenie zapobiegawcze deksametazon, prednizon, werapamil,, leki przeciwpadaczkowe Leczenie bólu głowy neuralgia nerwu trójdzielnego karbamazepina, baklofen, gabapentyna 8

Przedmowa do wydania polskiego. Przedmowa. 1.1 Fizjologia bólu i. 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4. 1.

Przedmowa do wydania polskiego. Przedmowa. 1.1 Fizjologia bólu i. 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4. 1. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa V VI 1 Anatomia i fizjologia 1.1 Fizjologia bólu i 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4 1.3 Patogeneza 6 1.4 Klasyfikacja International

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Uwaga: Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Ta Charakterystyka Produktu Leczniczego, oznakowanie opakowań i ulotka dla pacjenta jest wynikiem

Bardziej szczegółowo

Elektrostymulacja zamiast leków?

Elektrostymulacja zamiast leków? 15.12.2014 Nowa metoda leczenia migreny jest już dostępna w Polsce Elektrostymulacja zamiast leków? Pacjenci cierpiący na uporczywe bóle głowy mają alternatywę. Zamiast farmakologii powodującej liczne

Bardziej szczegółowo

Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu:

Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu: Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu: Olamide, 10 mg, tabletki VI.2 VI.2.1 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Olamide przeznaczone do wiadomości

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Większość leków przeciwbólowych można zaliczyć do jednej z następujących. 1) analgetyki nieopioidowe: paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne;

Większość leków przeciwbólowych można zaliczyć do jednej z następujących. 1) analgetyki nieopioidowe: paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne; 1 Definicja i epidemiologia bólu nowotworowego. Zasady leczenia bólu nowotworowego według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Grupy Ekspertów Europejskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej (EAPC) i polskich

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Karbis, 4 mg, tabletki Karbis, 8 mg, tabletki Karbis, 16 mg, tabletki Karbis, 32 mg, tabletki Candesartanum cilexetilum Należy zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

Niesteroidowe leki przeciwzaplane NLPZ

Niesteroidowe leki przeciwzaplane NLPZ Niesteroidowe leki przeciwzaplane NLPZ Dr n. med. Marta Jóźwiak-Bębenista Zakład Farmakologii Uniwersytet Medyczny marta.jozwiak-bebenista@umed.lodz.pl Definicja bólu doznanie czuciowe powstające wówczas,

Bardziej szczegółowo

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. 18 października 2012 EMA/653433/2012 EMEA/H/A-5(3)/1319 Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Bardziej szczegółowo

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Dr Jarosław Woroń BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ Kraków Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych

Bardziej szczegółowo

Gl. '8X O ~~24 72 83, II, 817 40~ ~:;;, Pawia" 3418, te124 71 32. . Glaxo Sp. z 0.0..

Gl. '8X O ~~24 72 83, II, 817 40~ ~:;;, Pawia 3418, te124 71 32. . Glaxo Sp. z 0.0.. Glaxo 111 N Gl.. Glaxo Sp. z 0.0.. Oddzial W warszaw\e Jana Pawia II 34/6 141 Warszawa, A. W PL fax 247129 '8X O ~~24 72 83, II, 817 40~ ~:;;, Pawia" 3418, te124 71 32 OZla. IInformacji.. Naukowej 00-141

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks III. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks III Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Uwaga: Charakterystyka Produktu Leczniczego i Ulotka dla pacjenta są wynikiem zakończenia procedury

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Przedmiot: Podstawy farmakologii i farmakoterapii żywieniowej oraz interakcji leków z żywnością Wykłady (5 wykładów, każdy

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA DLA PACJENTA

B. ULOTKA DLA PACJENTA B. ULOTKA DLA PACJENTA 13 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta CLARITINE ALLERGY, 1 mg/ml, syrop Loratadinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. LORATADYNA PYLOX 10 mg, tabletki Loratadinum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. LORATADYNA PYLOX 10 mg, tabletki Loratadinum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta LORATADYNA PYLOX 10 mg, tabletki Loratadinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Paracetamol Aflofarm, 125 mg, czopki Paracetamolum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Paracetamol Aflofarm, 125 mg, czopki Paracetamolum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Paracetamol Aflofarm, 125 mg, czopki Paracetamolum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona ważne

Bardziej szczegółowo

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KOPIRYNA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY (Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum) 400 mg + 50 mg, tabletki Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI

LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI Krzysztof Kobylarz, Iwona Szlachta-Jezioro, Ma³gorzata Maciejowska-Sata³a 15 Ból jest sta³ym objawem choroby oparzeniowej. Leczenie go u dzieci jest zadaniem niezwykle

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA DIKLONAT P, 10 mg/g, żel (Diclofenacum natricum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest

Bardziej szczegółowo

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek Macierzyństwo a choroby reumatyczne Ines Pokrzywnicka - Gajek Co to jest choroba reumatyczna? Choroby reumatyczne to różnorodna pod względem objawów grupa obejmująca ponad 300 odrębnych jednostek. Większość

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Codipar 250, 250 mg, czopki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 czopek zawiera 250 mg paracetamolu (Paracetamolum). Pełny wykaz substancji

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. TRYMIGA 2,5 mg, tabletki powlekane. Naratriptanum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. TRYMIGA 2,5 mg, tabletki powlekane. Naratriptanum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta TRYMIGA 2,5 mg, tabletki powlekane Naratriptanum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO GLIMBAX 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu zawiera 0,74 mg Diclofenacum

Bardziej szczegółowo

ANEKS III ODPOWIEDNIE CZĘŚCI CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTKI DLA PACJENTA

ANEKS III ODPOWIEDNIE CZĘŚCI CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTKI DLA PACJENTA ANEKS III ODPOWIEDNIE CZĘŚCI CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTKI DLA PACJENTA Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Ból uważany jest za jeden z potencjalnie istotnych czynników ryzyka dotyczących śmiertelności (Sokka).

Ból uważany jest za jeden z potencjalnie istotnych czynników ryzyka dotyczących śmiertelności (Sokka). VI. 2 Elementy do podsumowania podawanego do publicznej wiadomości. VI. 2.1 Przegląd epidemiologii choroby Odczuwanie bólu jest powszechnym zjawiskiem wśród dzieci. Szacuje się, że ta dolegliwość może

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

Kamiren (Doxazosinum) 1 mg, 2 mg, 4 mg tabletki

Kamiren (Doxazosinum) 1 mg, 2 mg, 4 mg tabletki Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty, gdy potrzebna

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie

Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie W dniach 12 i 1 stycznia 2007 roku w Kazimierzu Dolnym n. Wisłą Zespól Ekspertów Polskiego Towarzystwa Badania Bólu oraz

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH Jedna tabletka zawiera: paracetamol (Paracetamolum) Substancje pomocnicze, patrz: pkt 6.1.

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH Jedna tabletka zawiera: paracetamol (Paracetamolum) Substancje pomocnicze, patrz: pkt 6.1. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO PARACETAMOL FILOFARM 500 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH Jedna tabletka zawiera: paracetamol (Paracetamolum)

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta DHC Continus 60 mg, 90 mg, 120 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu Dihydrocodeini tartras Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. AMIGRENEX, tabletki, 100 mg Sumatriptanum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. AMIGRENEX, tabletki, 100 mg Sumatriptanum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta AMIGRENEX, tabletki, 100 mg Sumatriptanum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Ibalgin Rapid przygotowane do wiadomości publicznej

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Ibalgin Rapid przygotowane do wiadomości publicznej Ibuprofen kapsułki miękkie. CTD Moduł 1.8.2, Strona 1 VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Ibalgin Rapid przygotowane do wiadomości publicznej VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Tribux Bio 100 mg, tabletki

Tribux Bio 100 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Tribux Bio 100 mg, tabletki Trimebutini maleas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII Interdyscyplinarne Spotkania Geriatryczne FARMAKOTERAPIA W GERIATRII mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka Instytut Pielęgniarstwa Zakład Podstaw Opieki Pielęgniarskiej Wchłanianie środków farmakologicznych

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. PARACETAMOL FILOFARM 500 mg, tabletki Paracetamolum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. PARACETAMOL FILOFARM 500 mg, tabletki Paracetamolum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika PARACETAMOL FILOFARM 500 mg, tabletki Paracetamolum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Zomig, 2,5 mg, tabletki powlekane. Zolmitriptanum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Zomig, 2,5 mg, tabletki powlekane. Zolmitriptanum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Zomig, 2,5 mg, tabletki powlekane Zolmitriptanum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE. 1. Ja, niżej podpisany... urodzony... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu...

ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE. 1. Ja, niżej podpisany... urodzony... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu... ŚWIADOMA ZGODA NA ZNIECZULENIE 1. Ja, niżej podpisany... urodzony.... wyrażam zgodę na wykonanie u mnie znieczulenia... do zabiegu... 2. Oświadczam, że - dr...przeprowadziła za mną rozmowę wyjaśniającą

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA Biosteron, 5 mg, tabletki Biosteron, 10 mg, tabletki Biosteron, 25 mg, tabletki (Dehydroepiandrosteronum) Należy

Bardziej szczegółowo

KOFERINA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY Acidum acetylsalicylicum + Ethenzamidum + Coffeinum 400 mg + 100 mg + 50 mg, tabletki

KOFERINA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY Acidum acetylsalicylicum + Ethenzamidum + Coffeinum 400 mg + 100 mg + 50 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta KOFERINA TABLETKI OD BÓLU GŁOWY Acidum acetylsalicylicum + Ethenzamidum + Coffeinum 400 mg + 100 mg + 50 mg, tabletki Należy uważnie zapoznać się

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r.

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r. Współczesne leczenie chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Klinika Hematologii UM w Łodzi Warszawa, 27 listopada 2009 r. Dlaczego wybór postępowania u chorych na ITP może być trudny? Choroba heterogenna,

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

znieczulenie zewnątrzoponowe znieczulenie podpajęczynówkowe połączone znieczulenie zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe blokady nerwów obwodowych i

znieczulenie zewnątrzoponowe znieczulenie podpajęczynówkowe połączone znieczulenie zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe blokady nerwów obwodowych i Leki przeciwkrzepliwe a anestezja regionalna Anestezja regionalna znieczulenie zewnątrzoponowe znieczulenie podpajęczynówkowe połączone znieczulenie zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe blokady nerwów obwodowych

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Asmenol PPH, 5 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Montelukastum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Asmenol PPH, 5 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Montelukastum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Asmenol PPH, 5 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Montelukastum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. Lek ten

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum)

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde (Cytisinum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 1000 mg, tabletki powlekane

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 1000 mg, tabletki powlekane Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Paracetamol Biofarm Paracetamolum 1000 mg, tabletki powlekane Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Wzajemne oddziaływanie substancji leczniczych, suplementów diety i pożywienia może decydować o skuteczności i bezpieczeństwie terapii. Nawet przyprawy kuchenne mogą w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych British Journal of Anaesthesia 98(1) 2007 Opracował: lek. Rafał Sobański Sedacja krytycznie chorych pacjentów: - Wyłączenie świadomości.

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Nie dotyczy ogólnych zastosowań. VI.2.2 Podsumowanie korzyści wynikających

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta MONONIT 10, 10 mg, tabletki powlekane MONONIT 20, 20 mg, tabletki powlekane MONONIT 40, 40 mg, tabletki powlekane (Isosorbidi mononitras) Należy

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta TRANXENE 20, 20 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań Dikalii clorazepas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Zolmitriptan Zentiva, 2,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej.

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Zolmitriptan Zentiva, 2,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Zolmitriptan Zentiva, 2,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Zolmitriptanum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC Aneks II Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC 70 Wnioski naukowe CMDh rozpatrzył poniższe zalecenia PRAC

Bardziej szczegółowo

Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne Leki przeciwdepresyjne Antydepresanty Mechanizm działania leków przeciwdepresyjnych c) Selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (fluoksetyna, paroksetyna) d) Selektywne inhibitory wychwytu serotoniny

Bardziej szczegółowo

Tribux Forte 200 mg, tabletki

Tribux Forte 200 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Tribux Forte 200 mg, tabletki Trimebutini maleas Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W JASKRZE U KOBIET W CIĄŻY

POSTĘPOWANIE W JASKRZE U KOBIET W CIĄŻY POSTĘPOWANIE W JASKRZE U KOBIET W CIĄŻY dr n. med. Mira Gacek SAMODZIELNY PUBLICZNY KLINICZNY SZPITAL OKULISTYCZNY KATEDRA I KLINIKA OKULISTYKI II WYDZIAŁU LEKARSKIEGO WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sirdalud Tabletki, 4 mg Tizanidinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1. Omówienie rozpowszechnienia choroby Cukrzyca staje się współcześnie jedną z

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13

Spis treści. Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13 Spis treści Wykaz najczęściej używanych skrótów 10 ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 13 1. Ogólne problemy anestezji położniczej 15 1.1. Zmiany fizjologiczne spowodowane ciążą 15 1.1.1. Zmiany ogólne 15 1.1.2.

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. Alerton (Cetirizini dihydrochloridum) 10 mg, tabletki powlekane

Ulotka dla pacjenta. Alerton (Cetirizini dihydrochloridum) 10 mg, tabletki powlekane Ulotka dla pacjenta ależy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych levetiracetamem

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych levetiracetamem RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych Opis badania Przebieg badania Analiza wyników Podsumowanie Cele badania Głównym celem badania była ocena profilu

Bardziej szczegółowo

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane Plan zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg + 160 mg, 10 mg + 160 mg, tabletki powlekane Nr procedury NL/H/3460/001-003/DC Tłumaczenie na język

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Imigran, 25 mg, czopki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 czopek zawiera 25 mg Sumatriptanum (sumatryptanu). Pełny wykaz substancji pomocniczych,

Bardziej szczegółowo

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit Maria Kłopocka Bydgoszcz Płodność Przebieg ciąży i poród Bezpieczeństwo leczenia w okresie ciąży i karmienia Sytuacje szczególne Edukacja

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA SYMELON, 1,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 3 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 4,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 6 mg, kapsułki, twarde Rivastigminum Należy

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Codipar, 500 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 tabletka zawiera 500 mg paracetamolu (Paracetamolum). Pełny wykaz substancji

Bardziej szczegółowo

-Ulotka dla pacjenta-

-Ulotka dla pacjenta- -Ulotka dla pacjenta- Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sirdalud Tabletki, 4 mg Tizanidinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Alerzina, 10 mg, tabletki powlekane (Cetirizini dihydrochloridum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej wiadomości.

Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej wiadomości. VI.2 Plan Zarządzania Ryzykiem dla produktów kwalifikowanych jako "Well established use" zawierających Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO FLUNARIZINUM WZF, 5 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. Strona 1 z 6

ULOTKA DLA PACJENTA. Strona 1 z 6 ULOTKA DLA PACJENTA Strona 1 z 6 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NORPROLAC 25 mikrogramów, 50 mikrogramów, tabletki NORPROLAC 75 mikrogramów, tabletki NORPROLAC 150 mikrogramów, tabletki

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Omnisolvan przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Omnisolvan przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Omnisolvan przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Nadmierne wydzielanie śluzu w drogach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO Spamilan 5 mg, tabletki 10 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH Jedna tabletka zawiera 5 mg lub 10

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 45/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie oceny leku Botox (toksyna botulinowa typu A 100 jednostek) we wskazaniu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA; INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Tizanidine Arrow, 4 mg, tabletki (Tizanidinum)

ULOTKA DLA PACJENTA; INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Tizanidine Arrow, 4 mg, tabletki (Tizanidinum) ULOTKA DLA PACJENTA; INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Tizanidine Arrow, 4 mg, tabletki (Tizanidinum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Irprestan, 75 mg, tabletki powlekane Irprestan, 150 mg, tabletki powlekane Irprestan, 300 mg, tabletki powlekane (Irbesartanum) Należy zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo