PIELĘGNOWANIE I OCHRONA DRZEW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PIELĘGNOWANIE I OCHRONA DRZEW"

Transkrypt

1 POLSKIE TOWARZYSTWO CHIRURGÓW DRZEW - NOT Zbigniew Chachulski Leszek Rodek PIELĘGNOWANIE I OCHRONA DRZEW Z NORMAMI JAKOŚCI Łódź 2014

2 W opracowaniu adaptowano w wersji oryginalnej niektóre rysunki z książki Pielęgnacja i ochrona drzew autorstwa Andrzeja Skupa, inne zmodyfikowano oraz dodano nowe, wykonane przez Zbigniewa Chachulskiego. Opublikowano z pomocą finansową: Copyright Polskie Towarzystwo Chirurgów Drzew - NOT Prezes: Marek Kubacki Adres: ul. Piotrkowska 165/169 p Łódź tel./fax www. ptchd.org.pl Druk:

3 SPIS TREŚCI Przedmowa... 5 Rys historyczny... 7 Wprowadzenie CZĘŚĆ I. CIĘCIA W KORONACH DRZEW Cięcia pielęgnacyjne (synonim: c. przyrodnicze) Cięcie sanitarne Cięcie rozluźniające (prześwietlające) Cięcie korygujące Cięcie formujące Cięcie odmładzające Cięcia techniczne (synonim: cięcia nieprzyrodnicze) Cięcia techniczne wzdłuż ciągów komunikacyjnych Cięcia techniczne w energetyce i telekomunikacji Cięcia techniczne w budownictwie Cięcia dla uzyskania form sztucznych CZĘŚĆ II. LECZENIE USZKODZEŃ I ZABEZPIECZANIE UBYTKÓW Rany Rany powierzchniowe /styczne/ Rany wgłębne /ubytki/ CZĘŚĆ III. WZMOCNIENIA MECHANICZNE Podpory Podpory drewniane Podpory metalowe Odciągi Odciąg zakotwiony w gruncie Odciągi zakotwiony w konstrukcji budowlanej Wiązania linowe (elastyczne) Wiązania linowe (elastyczne) pojedyncze Wiązania linowe (elastyczne) systemowe Podwieszenia Wiązania sztywne CZĘŚĆ IV. ZABIEGI W STREFIE KORZENIOWEJ Nawożenie Nawożenie doglebowe wgłębne Nawożenie doglebowe powierzchniowe Nawożenie dolistne

4 2. Napowietrzanie Napowietrzanie sprężonym powietrzem Napowietrzanie systemem rur Napowietrzanie systemem drenażu z materiałów luźnych Obniżanie poziomu gruntu w otoczeniu drzewa Obniżanie poziomu gruntu bez uszkadzania korzeni Obniżanie poziomu gruntu z uszkodzeniem systemu korzeniowego bez wykonania muru oporowego Obniżenie poziomu gruntu z uszkodzeniem systemu korzeniowego i wykonaniem muru oporowego Podwyższanie poziomu gruntu w otoczeniu drzewa Podwyższanie poziomu gruntu bez wykonania muru oporowego Podwyższanie poziomu gruntu z wykonaniem muru oporowego Podwyższanie poziomu gruntu z wykonaniem klinów napowietrzających Wymiana gleby CZĘŚĆ V. OCHRONA DRZEW NA PLACU BUDOWY Zabezpieczanie pni drzew Wygrodzenie pni Oszalowanie (odeskowanie) pni Wydzielanie szlaków komunikacyjnych Zabezpieczenie korzeni Ochrona korzeni drzew w rejonie dróg i stanowisk postojowych Zabezpieczenie systemu korzeniowego w trakcie wykonywania robót ziemnych Zabezpieczenie koron drzew Zabezpieczenie koron drzew w rejonie dróg i miejsc postojowych Zabezpieczenie koron drzew zlokalizowanych poza ciągamikomunikacyjnymi Składowanie materiałów w rejonie drzew CZĘŚĆ VI. MATERIAŁY Środki do zabezpieczania ran świeżych i tkanek żywych Środki do impregnacji drewna Materiały do wykonywania wzmocnień mechanicznych Materiały stosowane w strefie korzeniowej drzewa WYBRANA LITERATURA PRZEDMIOTU

5 Przedmowa Przystępując w roku 1995 do ujednolicenia pojęć stosowanych przy pielęgnacji drzew starszych w formie norm jakości w postaci publikacji pt. Pielęgnacja i ochrona drzew opracowanej przez Andrzeja Skupa, wiadomym było, że przyjdzie moment ich modyfikacji i ocena, które z proponowanych (i nazwanych często po raz pierwszy w Polsce) zabiegów należy przemodelować. Potrzebny był do tego czas. Czas na doświadczenia, czas na obserwacje, czas na porównania jak to robią inni i czas na wyciągnięcie wniosków. Wyciągnięcia powyższych wniosków, a w efekcie przygotowania poniższej publikacji podjęli się dwaj bardzo doświadczeni ludzie: Zbigniew Chachulski i Leszek Rodek. W wyniku ich wielomiesięcznej dyskusji i sporów, często bardzo żywiołowych, po konsultacjach z innymi przedstawicielami naszej branży, z równie wieloletnią praktyką oddajemy wydawnictwo pt. Pielęgnowanie i ochrona drzew, z normami jakości. Zawarte w nim pojęcia, problemy związane z pielęgnowaniem i ochroną drzew starszych reprezentują wypośrodkowany pogląd na te zagadnienia osób związanych z Polskim Towarzystwem Chirurgów Drzew NOT, poparty ich kilkudziesięcioletnimi doświadczeniami wykonywania prac pielęgnacyjnych i ochronnych przy drzewach. Doświadczenia te pozwoliły na stwierdzenie, że: - opublikowane w międzyczasie niektóre badania naukowe dały podstawy do innego spojrzenia na reakcje drzew na pewną część zabiegów i związane z tym ich przemodelowanie - część zabiegów przy drzewach nie dały w dłuższej perspektywie czasowej spodziewanych efektów i należało odstąpić od ich wykonywania - wprowadzenie nowych materiałów, stosowanych głównie w grupie tzw. wzmocnień mechanicznych, spowodowało modyfikacje niektórych zabiegów - mimo krytyki, niektóre z tzw. starych metod oparły się jej i jedynie od wiedzy oraz doświadczenia osób mających wpływ na wykonywanie prac (zleceniodawcy, inspektorzy nadzoru) zależy decyzja czy są one stosowane - w porównaniu z wykonywaniem podobnych prac w innych krajach (głównie Niemcy, W. Brytania, Francja, Austria, Włochy) prace te są wykonywane na podobnym lub takim samym poziomie metodologicznym i technologicznym, a różnice wynikają głównie z innych procedur 5

6 Przedmowa prawnych oraz innej sytuacji ekonomicznej poszczególnych państw, a także, co ma bardzo duże znaczenie, z większej odpowiedzialności materialnej zarówno organów państwa, administracji samorządowej, właścicieli obiektów jak i wykonawców prac w przypadku zniszczeń spowodowanych, bądź to przez brak pielęgnacji drzew jak i ich złe wykonawstwo - inna jest również świadomość ( przyrodnicza i estetyczna ) tamtejszych społeczeństw oraz, że: - o wpływie zabiegów na stan drzew decyduje w dużym stopniu profesjonalizm i uczciwość zawodowa wykonawców prac, a także profesjonalizm i uczciwość zawodowa nadzoru! Publikacja ta z pewnością nie będzie ostateczną w zakresie prac pielęgnacyjnych i ochronnych przy drzewach, jednak daje podstawy do poprawnego postępowania z drzewami zarówno dla osób podejmujących decyzje o podjęciu prac, podejmujących się ich wykonania oraz wykonujących czynności nadzorcze. Autorzy oraz Wydawca deklarują otwartość na wszelkie merytoryczne uwagi dotyczące niniejszego opracowania. W celu zachowania ciągłości historycznej oraz uznając zasługi autora pierwszego wydania zamieszczamy w wersji oryginalnej opracowany przez Andrzeja Skupa wstęp wraz z historią ruchu związanego z ratowaniem drzew starszych w Polsce. Marek Kubacki Prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgów Drzew - NOT 6

7 Rys historyczny W ostatnich latach wzorem krajów bardziej rozwiniętych profesjonalna pielęgnacja drzew na dobre zadomowiła się również (miejmy nadzieję, że trwale) w Polsce. Mimo to w powszechnej świadomości specjalność tę postrzega się gdzieś na bardzo dalekim miejscu. Upłynie zapewne wiele lat, by zrozumiano, w oparciu o rze telną wiedzę, konieczność pielęgnacji i leczenia drzew, bo dotychczas taką potrzebę raczej się tylko wyczuwa intuicyjnie i dość rzadko. Niniejsza publikacja jest kolejną próbą wypełnienia luki w polskiej literaturze fachowej. Leczenie i pielęgnowanie drzew nie jest bowiem specjalnością zupełnie nową. Sztuką tą zajmowano się już w wiekach ubiegłych, a opisane przez Witolda Czartoryskiego w roku 1929 metody zabezpieczania drzew w znacznej części do dziś nie straciły na swej wartości. Jego uwagi zawarte w podręczniku pt. Kilka słów o przycinaniu i leczeniu chirurgicznym drzew leśnych, parkowych i alejowych 1 od 65 lat są aktualne. A oto cytat ze wspomnianego wydania: Myśl podzielenia się z szanownymi czytelnikami swemi doświadczeniami z zakresu chirurgicznego leczenia drzew powstała stąd, że spotykam dużo osób, które szczerze kochają swe stare drzewa, często szybkiem tempem pochylające się do upadku, które ubolewają nad ich stanem beznadziejnym, które nie żałowałyby czasu ni wydatków na ich konserwowanie i leczenie, które jednak nie umieją złemu zaradzić, nie mają od kogo zasięgnąć informacji, a o ile wiem niema o tym temacie podręcznika polskiego, niemieckiego ani francuskiego. Polskojęzyczna literatura fachowa w tym zakresie nadal jest niewystarczająca. Podręcznik Aleksandra Bartosiewicza i Marka Siewniaka pt. Pielęgnowanie drzew ozdobnych pojawił się dopiero w roku Niestety już po kilku latach okazał się, jako źródło wiedzy o wykonywaniu zabiegów na drzewach, także niewy starczający. Profesjonalnym leczeniem i pielęgnacją drzew zajmuje się bardzo niewielka w stosunku do potrzeb grupa ludzi, zaś tego rodzaju prace limitowane są w dodatku niewielkimi nakładami, które państwo przeznacza na pielęgnację drzew. Nadal wygrywają z drzewami ozdobnymi trawniki i inne elementy zieleni miejskiej, chociaż ich znaczenie przyrodnicze i trwałość są mniejsze, a odtworzenie łatwiejsze, tańsze i szybsze. Potrzeba wymiany wiedzy i doświadczeń dotyczących pielęgnacji drzew wyraźniej uzewnętrzniła się z początkiem lat osiemdziesiątych, 1 W. Czartoryski: Kilka słów o przycinaniu i leczeniu chirurgiczne drzew leśnych, parkowych i alejowych. PDS Jarosław 1929, s.31. 7

8 Rys historyczny w którym to czasie grupa ludzi usiłowała stworzyć stowarzyszenie, mające na celu wymianę doświadczeń i propagowanie idei leczenia drzew. Jednak ze względu na ówczesną sytuację polityczną stowarzyszenie nie zostało zarejestrowane. Grupa inicjująca stowarzysze nie przyjęła wówczas propozycję funkcjonowania w strukturach NOT jako Ogólnopolska Sekcja Leczenia I Pielęgnowania Drzew Ozdobnych przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa w Warszawie. Sekcja powstała w roku 1985, podejmując ścisłą współpracę z Zarządem Ochrony i Konserwacji Zespołów Pałacowo-Ogrodowych w Warszawie. W okresie tym ZOiKZPO wraz z OSLiPDO wydał szereg opracowań tematycznie związanych z drzewami ozdobnymi w zeszytach pt. Komunikaty Dendrologiczne. Komunikaty te, w znacznej mierze w opracowaniu Marka Siewniaka, wydawane są okazjonalnie do dzisiaj, tworząc bibliotekę przeznaczoną głównie dla służb konserwatorskich. Początki działalności Sekcji Leczenia Drzew utrudnione były brakiem usystematyzowanej wiedzy fachowej. Z powodu nieprecyzyjnej polskiej nomenklatury pojęć (lub jej braku) precyzyjne określenie zakresu i sposobu prac związanych z leczeniem i pielęgnowaniem drzew sprawiało sporo trudności. Członkowie Sekcji, działając dotychczas niezależnie (i posiadając wiedzę różnych szkół i zawodów oraz z tłumaczonej często na własny użytek literatury obcej), za jeden z priorytetów uznali więc ujednolicenie nazewnictwa. Zdefiniowano wówczas szereg pojęć, które uzupełnione o definicje przejęte z innych zawodów zebrane i dopracowane przez Andrzeja Skupa ukazały się w roku 1990 w publikacji pt. Słowniczek chirurga drzew. Równolegle, z myślą o pomocy w rozliczaniu prac prowadzonych na drzewach przez członków Sekcji, a także dla ułatwienia inwestorom rozeznania w nowej dla nich specjalności, Mieczysław Samoliński i Leszek Rodek opracowali Katalog Norm Czasu dla podstawowych czynności związanych z leczeniem i pielęgnowaniem drzew. Katalog ten został opracowany w oparciu o przyjęte przez Ogólnopolską Sekcję Leczenia i Pielęgnowania Drzew Ozdobnych (chociaż nie ujęte w jednolitym tekście) normy jakości. Norma czasu ma ścisły związek z zakresem wykonywanych robót i określoną ich jakością. Jest więc oczywiste, że dla zainteresowanych osób o niewystarczających kwalifikacjach normy te mają wartość jedynie orientacyjną, proporcjonalną do posiadanej przez nie wiedzy. Normy te zostały opracowane dla członków Sekcji, którzy ukończyli specjalistyczne kursy leczenia i pielęgnowania drzew; znając technologie, techniki pracy, normy bhp i normy jakości, mogli więc oni przyjąć je jako swoje normy zakładowe. Niestety powielone poza Sekcją udostępnione zostały 8

9 Rys historyczny również wykonawcom nieprzygotowanym do poprawnego wykonywania zabiegów. Co gorsze przez wielu inwestorów, najczęściej w urzędach gmin, traktowane są one jako normy równorzędne z KNR, co jest oczywistym nieporozumieniem. W efekcie zdarza się, że niekompetentny urzędnik zleca pielęgnację drzew nieprzygotowanemu do prowadzenia prac wykonawcy i rozlicza roboty w oparciu o Katalog Norm Czasu OSLiPD, nie znając rzeczywistego zakresu robót przewidzianego w Katalogu oraz związanych z nim norm jakości. Powstaje zatem sytuacja, w której wykonawca (i po części urzędnik) co prawda wie, na ile określić koszt poszczególnych prac, ale nie wie, jak one powinny być poprawnie wykonane. Prowadzi to do rozrzutności w gospodarowaniu środkami przeznaczonymi na pielęgnację zieleni. W swej praktyce inspektora nadzoru spotykałem się niejednokrotnie ze swoistą interpretacją Katalogu, przy pomocy której, wykorzystując niekompetencję inwestora, wykonawca uzyskiwał wynagrodzenie będące wielokrotnością rzeczywiście należnej, przewidzianej umową, zapłaty za usługę. Z powyższych przykładów wynika potrzeba możliwie szybkiego opracowania podręcznika, który przybliżyłby zainteresowanym zagadnienia pielęgnacji drzew oraz pilna potrzeba skodyfikowania norm jakości, które uzupełniłyby nierozłącznie związany z nimi Katalog Norm Czasu. W roku 1992 Zbigniew Chachulski napisał i wydał pierwszy w kraju podręcznik współczesnej pielęgnacji drzew pt. Chirurgia drzew. Książka ta daje czytelnikowi ogólne wyobrażenie o tej specjalności, a jako uzupełnienie kursów specjalistycznych jest pomoc na zarówno wykonawcom, jak i inwestorom. Podręcznik Zbigniewa Chachulskiego, poza zagadnieniami teoretycznymi i praktycznymi pielęgnowania i leczenia drzew, zawiera niezwykle ważny rozdział dotyczący bhp oraz rozdział autorstwa Andrzeja Jaremy Rabińskiego, dotyczący uregulowań prawnych w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego ze szczególnym uwzględnieniem drzew. Tak kompleksowe ujęcie tematu dostępne było dotąd jedynie w bardzo dobrym podręczniku pt. Baumphlegeheute Marka Siewniaka i Dietricha Kusche. Podręcznik ten wydany w roku 1984 (w języku niemieckim) zawiera ponadto swego rodzaju normy jakości, opracowane w roku 1981 dla potrzeb wykonawców i nadzoru działających na terenie Niemiec. Niniejsze opracowanie zawierające normy jakości można potraktować jako pierwszy tomik podręcznika dla inspektorów nadzoru. W planie w tej samej serii znajdują się Normy BHP oraz Normy Prawne. Komplet ten powinien uzupełnić szkoleniowy charakter podręcznika Zbigniewa Chachulskiego tak, aby pozwolił kierownikowi robót i inspektorowi 9

10 Rys historyczny nadzoru podejmować jednoznaczne roz strzygnięcia dotyczące metod i technik prac. Z wieloletniej praktyki wiem, że nadzorowanie pielęgnacji drzew prowadzone jest rzadko, a kierownicy robót i inspektorzy nadzoru w znacznej mierze nie posiadają nawet minimum wiedzy, by sprawować taką funkcję. Jeśli do tego dodać, że większość inwestorów nie zatrudnia specjalistów zdolnych rozpoznać i ocenić jakość wykonywanych usług, trzeba przyjąć, że istnieje możliwość funkcjonowania (oprócz wykonawców prezentujących przyzwoity poziom), nieomal bezkarnego, wykonawców zupełnie przypadkowych. Powodują oni szkody, a nawet mniej lub bardziej świadomie wręcz niszczą drzewa, wiedząc, że nikt nie będzie dochodził zgodności wykonanych prac z zasadami sztuki. W tym stanie rzeczy dobry inspektor nadzoru jest nieodzowny i trudno zrozumieć niechęć inwestorów do jego zatrudniania. Jeśli argumentem ma być skromny budżet przeznaczany na zieleń, to nadzór tym bardziej jest tu uzasadniony. Niniejsze opracowanie, przedstawiając w zwięzłej i precyzyjnej formie podstawowe czynności leczenia i pielęgnowania drzew, ma ułatwić inspektorowi nadzoru podejmowanie decyzji, jak również pomóc kierownikowi robót w rozstrzygnięciu wątpliwości. Autor spośród propozycji wielu szkół pielęgnacji drzew wybrał rozwiązania uniwersalne, co do których istnieje najmniej sporów. Oczywiście nadal można dyskutować o szczegółach, zastanawiając się, czy nie należałoby np. opracować norm w innym układzie z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb poszczególnych gatunków drzew lub rozbudować tych norm o dalsze szczegóły. Leczenie i chirurgia drzew jest nauką rozwijającą się i przedsta wione w tym opracowaniu normy jakości prawdopodobnie za parę lat będą wymagały korekt, a być może nawet radykalnych zmian. Przypomnę, że w ciągu 20 lat praktycznego istnienia tej specjalności w Polsce kilka metod leczenia i zabezpieczania drzew zostało już wycofanych ze stosowania, albowiem nie przynoszą one zamierzonych efektów, a nawet szkodzą drzewom. Jako przykład można wymienić tu wszelkiego rodzaju wypełnienia ubytków. Przez lata poszukiwano różnych materiałów do plombowania drzew (w tym glinę, beton, drewno, a nawet tworzywa sztuczne), podczas gdy sama idea plombowania była z gruntu błędna. Stwierdzono to ponad wszelką wątpliwość wiele lat temu i należy ubolewać, że mimo to drzewa do dnia dzisiejszego są plombowane, a metoda ta nadal jest wymieniana w corocznie aktualizowanych katalogach norm pracy. Praktyka wykazała również szkodliwość stosowania szczelnych, przyle- 10

11 Rys historyczny gających do drewna, kapturów z blachy; stosowania nieprzepuszczalnych powłok bitumicznych; malowania farbami, które tworzą takie powłoki oraz stosowania obejm stalowych utrudniających, a nawet uniemożliwiających przyrost drewna na grubość. W miarę postępu nauki normy przedstawione w niniejszym opracowaniu zapewne zostaną zweryfikowane i uzupełnione rozwiązaniami nowszymi. Tym niemniej ujęcie dostępnej nam dzisiaj wiedzy w sposób jednoznacznie określający poszczególne postaci norm jakości zabiegów jest konieczne. Andrzej Skup Prudnik, maj 1995 r. 11

12 Wprowadzenie POJĘCIA OGÓLNE Pielęgnowanie drzew. Systematycznie wykonywany zespół zabiegów, zmierzający do: - utrzymania drzewa we właściwym stanie zachowania, - poprawienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, - likwidacji przyczyn i skutków negatywnego oddziaływania środowiska. Leczenie drzew. Zespół zabiegów mających na celu poprawę kondycji drzewa osłabionego lub uszkodzonego. Chirurgia drzew jest działem pielęgnowania drzew w którym, podstawowym sposobem leczenia jest bezpośrednia ingerencja w celu poprawy dotychczasowego stanu zachowania. PRZEDMIOTY NORM Przedmiotami norm są: a) prace wykonywane na drzewach związane z ich pielęgnowaniem i leczeniem; b) prace zmierzające do poprawy bezpieczeństwa w miejscach publicznych; c) prace likwidujące kolizje drzew z urządzeniami technicznymi w energetyce, łączności, budownictwie, drogownictwie i na kolei. Do kontroli prawidłowości wykonania prac powinien być powołany inspektor nadzoru ds. zieleni, legitymujący się uprawnieniami w zakresie ochrony i pielęgnowania drzew ozdobnych. ZAKRES STOSOWANIA Normy mają zastosowanie na terenach zieleni przeznaczonych do użytku publicznego i prywatnego, w ogrodach, parkach i na cmentarzach, dla zadrzewienia tras komunikacyjnych (ulic, dróg i zadrzewień wzdłuż linii kolejowych) oraz zieleni zabytkowej i pomników przyrody. CZĘŚCI TEMATYCZNE 1. Cięcia w koronach drzew. 2. Leczenie uszkodzeń i zabezpieczanie ubytków. 3. Wzmocnienia mechaniczne. 4. Zabiegi w strefie korzeniowej. 5. Ochrona drzew na placach budów. 6. Materiały. 12

13 Część I CIĘCIA W KORONACH DRZEW 13

14 Cięcia w koronach drzew Podział rodzajów cięć 1. CIĘCIA PIELĘGNACYJNE (synonim: c. przyrodnicze) 1.1. Cięcie sanitarne 1.2. Cięcie korygujące 1.3. Cięcie rozluźniające (prześwietlające) 1.4. Cięcie formujące 1.5. Cięcie odmładzające 2. CIĘCIA TECHNICZNE (synonim: c. nieprzyrodnicze) 2.1. Cięcia techniczne wzdłuż ciągów komunikacyjnych 2.2. Cięcia techniczne w energetyce i telekomunikacji 2.3. Cięcia techniczne w budownictwie 3. CIĘCIA DLA UZYSKANIA FORM SZTUCZNYCH DEFINICJE PRZEDMIOTU NORMY I POJĘĆ TOWARZYSZĄCYCH Cięcie pielęgnacyjne (cięcie przyrodnicze). Zabieg mający na celu utrzymanie prawidłowego i charakterystycznego dla gatunku (odmiany) pokroju, poprawnej konstrukcji korony oraz możliwie najlepszego stanu zdrowotnego drzewa. Cięcie sanitarne. Zabieg pielęgnacyjny w koronie drzew, polegający na usuwaniu pędów, gałęzi i konarów chorych, martwych lub uszkodzonych. Cięcie korygujące. Dotyczy usuwania żywych konarów drzew starszych wykonywane już po uformowaniu przez nie korony. Stosuje się w celu: usunięcia wad budowy korony, poprawienia statyki drzewa lub przeciwdziałania ewentualnemu rozłamaniu. Cięcie rozluźniające (cięcie prześwietlające). Ma na celu: rozluźnienie zbyt zagęszczonej korony w celu zmniejszenia jej oporu dla wiatru oraz umożliwienie lepszego przewietrzanie wnętrza korony. Cięcie formujące. Cięcie zmierzające do uzyskania określonej formy pokrojowej krzewu lub młodego drzewa na etapie produkcji w szkółce oraz w pierwszych latach po posadzeniu na miejsce docelowe. Cięcie odmładzające. Zabieg dotyczący krzewów polega na stopniowym wymuszaniu reakcji danego krzewu na tworzenie nowych i silnych pędów. Cięcia techniczne (cięcia nieprzyrodnicze). Cięcia konarów i gałęzi wymuszone kolizją z urządzeniami technicznymi lub architekturą, umożliwiające współistnienie drzewa i kolidujących z nim obiektów. Cięcia dla uzyskania sztucznych form. Cięcia mające na celu sztuczne uformowanie korony drzewa (krzewu), wykonywane dla osiągnięcia za- 14

15 Cięcia w koronach drzew mierzonego efektu plastycznego. Cięcie grube. Usuwanie gałęzi bardzo grubych (Ø 5-10 cm) i konarów (Ø powyżej 10 cm). Nawrót cięć. Okres przerwy między najbliższymi terminami cięć (zwykle 2-3 lata). Ogławianie. Pozbawienie drzewa korony w stopniu uniemożliwiającym odbudowę jej pierwotnego kształtu. Działanie takie może przyspieszać proces obumierania drzewa. Cięcie ponadnormatywne. Sprzeczna z obowiązującymi zasadami redukcja korony zbliżone do ogłowienia, nie gwarantująca jej odbudowy Płacz drzewa. Występowanie u niektórych gatunków drzew, zazwyczaj w porze wiosennej, zjawisko obfitego wycieku soków w miejscu zranienia, (np. klon, grab, brzoza, orzech włoski). Sporadycznie ma miejsce również jesienią (np. orzech włoski). Podział gałęzi (wg średnicy w miejscu cięcia): do 1 cm pędy; od 1 do 3 cm gałęzie cienkie; od 3 do 5 cm gałęzie grube; od 5 do 10 cm gałęzie bardzo grube; powyżej 10 cm konary. Pierśnica. Grubość (średnica) drzewa, mierzona na wysokości 1.30 m od ziemi. Konary konstrukcyjne. Elementy tworzące podstawowy szkielet korony drzewa, wyrastające zazwyczaj od wysokości 130 cm nad poziomem gruntu. Redukcja korony. Proporcjonalne skrócenie konarów i gałęzi w celu zmniejszenia jej rozmiarów. Rozmiar cięcia (zakres cięcia). Wielkość usuwanych pędów, gałęzi i konarów wyrażona w procentach masy korony przed wykonaniem cięcia. Zabezpieczenie powierzchni rany. Pokrycie rany powłoką ochronną w celu opóźnienia procesu infekcji. Przez mikroorganizmy chorobotwórcze. Obrączka. Zgrubienie w firmie pierścienia obejmujące nasadę gałęzi. Typowa dla wszystkich drzew z rodziny różowatych (np. jabłoń, jarząb, czeremcha) oraz drzew iglastych. Brewka. Naturalny ślad u nasady gałęzi (konara) w miejscu rozwidlenia, oddzielający jej nasadę od pozostałej części drzewa. Kikut. Część nasady gałęzi pozostała po częściowym usunięciu żywej gałęzi. Tylec. Część nasady gałęzi pozostała po częściowym usunięciu martwej gałęzi. 15

16 1. CIĘCIA PIELĘGNACYJNE (przyrodnicze) 1.1. Cięcie sanitarne Cięcia w koronach drzew Określenie i zasady ogólne Zabiegi pielęgnacyjne w koronach drzew polegające na usuwaniu pędów, gałęzi i konarów chorych, martwych oraz uszkodzonych. Wykonywane są jako czynności poprzedzające wszystkie inne zabiegi pielęgnacyjne, warunkując podjęcie pozostałych prac w koronie drzewa Pora cięć. Przez cały rok. W przypadku gatunku drzew: - u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się wykonywanie cięcia żywych gałęzi po rozwinięciu liści. - orzech, orzesznik, skrzydłorzech cięcia żywych gałęzi wykonuje się w okresie między 15 lipca i 15 sierpnia Rozmiar cięć. Bez ograniczeń. W ramach cięć pielęgnacyjnych nie należy usuwać żywych gałęzi grubych i konarów Miejsca cięć Gatunki iglaste. Zarówno gałęzie żywe i martwe usuwa się tuż przed zgrubieniem nasady gałęzi, zazwyczaj usytuowanym prostopadle do osi usuwanej gałęzi (patrz rys. 1). Rys. 1. Miejsce odcięcia gałęzi na drzewach iglastych. 16

17 Cięcia w koronach drzew Rys. 2. Sposób odcięcia martwej gałęzi w zależności od wielkości pozostawianego zdrowego tylca Gatunki liściaste. Gałęzie martwe odcina się u podstawy, tuż przed granicą żywych tkanek, z zasadą nienaruszania kalusa, bez względu na jego wielkość (rys. 2). Rys. 3. Miejsce odcięcia gałęzi żywej wyrastającej pod kątem ostrym. 17

18 Cięcia w koronach drzew Rys. 4. Miejsce odcięcia gałęzi żywej wyrastającej pod kątem zbliżonym do prostego, u gatunków tworzących obrączkę przy nasadzie gałęzi. Rys. 5. Miejsce odcięcia żywej gałęzi u gatunków wykształcających brewkę. 18

19 Cięcia w koronach drzew Gałęzie żywe odcina się przed zgrubieniem, nie uszkadzając brewki lub obrączki Gałąź żywą wyrastającą pod kątem ostrym, odcina się u podstawy usuwanej gałęzi, bez uszkadzania zgrubienia (brewki lub obrączki, rys. 3) Gałąź żywą wyrastającą pod kątem zbliżonym do kąta prostego odcina się przed zgrubieniem nasady, nie uszkadzając obrączki (rys. 4) lub brewki (rys. 5) Likwidację rozwidlenia równorzędnego wykonuje się w miejscu rozwidlenia tuż przed zgrubieniem lub obrączką, tnąc równolegle do linii którą wyznacza oś gałęzi do pozostawienia (rys. 6) W przypadku skracania gałęzi żywej należy pozostawić na jej końcu gałąź umożliwiającą zabliźnianie powstałej rany. Średnica pozostawionej gałęzi, mierzona prostopadle do jej osi, tuż ponad powstałą raną, nie powinna być mniejsza niż 1/3 średnicy tej rany Jakość cięć Powierzchnia cięcia musi być gładka, wykonana pod odpowiednim kątem, w jednej płaszczyźnie, ostrym narzędziem (pilarka, piła ręczna, sekator). Rys. 6. Likwidacja rozwidlenia równorzędnego. 19

20 Cięcia w koronach drzew Rys. 7. Poprawny sposób usuwania gałęzi (zasada cięcia na 3 razy ) gałęzie o średnicy do 5 cm, należy usuwać piłką ręczną W przypadku konieczności usunięcia gałęzi grubych, bardzo grubych i konarów, cięcie powinno być wykonane z zachowaniem zasady na 3 razy (rys. 7) W celu uniknięcia uszkodzeń drzewa przy usuwaniu gałęzi grubych, bardzo grubych i konarów, zaleca się opuszczanie odciętych elementów w sposób kontrolowany np. przy wykorzystaniu liny hamującej Zabezpieczenie miejsca cięcia Gatunki liściaste i iglaste bezżywiczne: a) po usunięciu gałęzi (konara) martwego, zaleca się zabezpieczanie powierzchni preparatem impregnującym, po wcześniejszym zamalowaniu krawędzi kalusa preparatem emulsyjnym; b) po usunięciu gałęzi żywych o średnicy do 10 cm zaleca się zabezpieczenie powierzchni preparatem ochronnym w formie emulsji; c) po usunięciu konarów żywych (o średnicy powyżej 10 cm) zaleca się zabezpieczenie powierzchni na obwodzie preparatem ochronnym w formie emulsji, natomiast pozostałą, centralną część rany impregnatem Gatunki iglaste żywicujące rany bez zabezpieczania. a) Ze względów estetycznych dopuszcza się zamalowanie powierzchni rany preparatem emulsyjnym. 20

21 Cięcia w koronach drzew b) Dla egzemplarzy osłabionych zaleca się stosowanie zasad jak przy gatunkach bezżywicznych. Kontrola jakości a) Kontroli podlegają wszystkie miejsca cięć na drzewie. b) Dopuszcza się zmianę pory cięć gatunków płaczących uzależ- niając ją od spełnienia warunku pełnego rozwoju liści. c) Dokładność usunięcia gałęzi i konarów martwych, chorych i uszkodzonych. Decyzję o wykonaniu cięć gałęzi żywych w jednym nawrocie w rozmiarze powyżej 30% u gatunków dobrze znoszących cięcia i powyżej 20% u gatunków źle znoszących cięcia, podejmuje inspektor nadzoru. d) Dopuszcza się pozostawienie na drzewie pojedynczych pędów martwych (do średnicy 1 cm) i sporadycznie gałęzi cienkich (do średnicy 1-3 cm), szczególnie w peryferyjnych częściach korony, gdzie poprawne wykonanie zabiegu związane jest z niewspółmiernym ryzykiem zagrożenia bezpieczeństwa wykonującego pracę lub obiektywnym brakiem możliwości technicznych. Najczęściej spotykane błędy a) Cięcia pozostawiające odarcia, wyłamania, progi, zawiasy, skaleczenia kalusa oraz tylca wystającego ponad zgrubienie nasady; b) Trudności w dotarciu przez pracownika do właściwego miejsca cięcia skłaniają go często do ułatwiania sobie pracy. W konsekwencji zamiast usunąć trudno osiągalną martwą część konara na jego końcu usuwa cały konar wraz z jego częścią zdrową. Często świadczą o tym duże rany po odcięciu żywych gałęzi oraz leżące na ziemi usunięte części konarów. c) Nieprawidłowo uformowana powierzchnia rany po odcięciu gałęzi cienkich i grubych. d) Pracochłonność usuwania większych, zwykle ciężkich części korony metodą sekcyjną (odcinkami), przy zastosowaniu liny hamującej, skłania pracowników do usuwania ich w całości, co powoduje uszkadzanie pnia i konarów, zlokalizowanych poniżej cięcia. Świadczą o tym świeże obicia pnia oraz podobne uszkodzenia górnych i bocznych powierzchni konarów. e) Bardzo częstym błędem cięć sanitarnych jest usuwanie tylców zarośniętych kalusem. f) Zastępowanie właściwych preparatów do zabezpieczania ran innymi materiałami (np.: farba emulsyjna, preparaty solne lub smołopochodne). 21

22 Cięcia w koronach drzew g) Niezgodnie z zaleceniem producenta rozcieńczanie preparatów, (np. Dendromal, LacBalsam). h) Cięcia wykonywane przy pomocy siekier, maczet i tym podobnych narzędzi. i) Zamalowywanie preparatem emulsyjnym całej powierzchni rany po usunięciu żywych konarów o średnicy ponad 10 cm. Dopuszcza się: a) cięcie w więcej niż jednej płaszczyźnie w przypadku usuwania gałęzi martwej, na której nieregularnie narastający kalus uniemożliwia wykonanie zabiegu jednym cięciem; b) za zgodą inspektora nadzoru lub zleceniodawcy, pozostawienie bez zabezpieczenia powierzchni cięć po usunięciu gałęzi martwych oraz żywych; c) pozostawienie miejsc cięć bez zabezpieczenia, jeżeli zabieg ten związany jest ze zbyt dużym zagrożeniem bezpieczeństwa pracownika; d) środek do zabezpieczania powierzchni cięć powinien spełniać warunki określone w części Materiały (środki do zabezpieczania powierzchni ran po cięciach). Prace wykonane wadliwie, w wyniku których drzewo zostało uszkodzone, nie mogą być odebrane, a wykonawca i nadzór ponoszą odpowiedzialność, w zależności od kwalifikacji prawnej czynu. ZESTAWIENIE NIEKTÓRYCH GATUNKÓW DRZEW WEDŁUG ICH REAKCJI NA CIĘCIA GAŁĘZI ŻYWYCH a) Drzewa zwykle dobrze znoszące cięcia: cis, jesion, lipa, topola, wierzba, klon jesionolistny. b) Drzewa źle znoszące cięcia: morwa, leszczyna turecka, buk, klon, iglicznia, grochodrzew, orzechy, orzeszniki, skrzydłorzechy, brzozy. a) Drzewa nie odbudowujące koron po ich ponadnormatywnej redukcji: brzoza, jarząb, orzechy, drzewa iglaste. d) Drzewa częściowo odbudowujące korony po jej ponadnormatywnej redukcji: lipa, platan, klon jawor, topola, olsza, jesion, grab, dąb, wiąz. 22

23 Cięcia w koronach drzew 1.2. Cięcia prześwietlające (rozluźniające koronę) Określenie i zasady ogólne a) Cięcia rozluźniające zbyt zagęszczoną koronę mające na celu zmniejszenie oporu dla wiatru. Pośrednio, cięcie takie dopuszcza do wnętrza korony światła oraz umożliwia prze wietrzania korony. b) Zmiana dotychczasowych warunków, spowodowanych zwiększonym, bezpośrednim dostępem promieni słonecznych może powodować, u gatunków o gładkiej i ciemnej korze, powstawanie oparzelin słonecznych. c) Często pojęciem cięcia prześwietlające mylnie określa się wszelkie cięcia w koronie. Termin jest błędnie używany w odniesieniu do cięć sanitarnych a nawet technicznych. Utożsamianie tych pojęć prowadzi do nieporozumień, mogących skutkować konsekwencjami prawnymi i finansowymi Pora cięć Przez cały rok. Najkorzystniej jest je wykonywać w trakcie spoczynku zimowego drzew, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem, czyli czerwiec wrzesień. W przypadku gatunków drzew u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się przerwanie cięć na czas intensywnego wydzielania soków, ustającego po rozwinięciu liści Drzewa z rodziny orzechowatych (Juglandaceae) takich jak: orzech, orzesznik, czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych, należy je wykonywać w pełni lata, między 15 lipca i 15 sierpnia Rozmiar cięć Do 30% masy korony w przypadku drzew dobrze znoszących cięcia i do 20% przy pozostałych oraz spełnieniu warunku zachowania naturalnej formy charakterystycznej dla gatunku (odmiany) Usuwanie gałęzi grubych i konarów jest możliwe tylko jako zabieg ostateczny. Zasadą jest usuwanie kilku gałęzi cieńszych, zamiast jednej grubej, przy jednoczesnym zachowaniu szerokości pasa życiowego, nie mniejszego niż 3 cm wzdłuż i 10 cm w poprzek włókien W przypadku znacznego zagęszczenia korony zabieg należy rozłożyć w czasie, np. na 2 okresy wegetacji. Zmiana dotychczasowych warunków, spowodowanych nagłym, zwiększonym dostępem promieni słonecznych, może narazić gałęzie (pnie) na powstawanie oparzelin słonecznych, które z czasem przekształcają się w ubytki rynnowe. 23

24 Miejsce cięć Nie dopuszcza się usuwania jednorazowo kilku gałęzi grubych wyrastających z jednego okółka lub bezpośrednio nad sobą Rany zlokalizowane zbyt blisko siebie, mogą ulec szkodliwemu zespoleniu w jedną dużą Pozostałe zasady, jak przy cięciach sanitarnych Jakość cięć Jak przy cięciach sanitarnych. Cięcia w koronach drzew Zabezpieczenie miejsc cięć Decyzję o zabezpieczeniu ran po cięciach lub pozastawianiu ich nie zabezpieczonych podejmuje inspektor nadzoru ds. zieleni Ran o średnicy do 1 cm nie zabezpiecza się Gatunki liściaste i iglaste bezżywiczne: a) po usunięciu gałęzi (konara) martwego, zaleca się zabezpieczanie powierzchni preparatem impregnującym, po wcześniejszym zamalowaniu krawędzi kalusa preparatem emulsyjnym (Dendromal, LacBalsam); b) po usunięciu gałęzi żywych o średnicy do 10 cm zaleca się zabezpieczenie powierzchni preparatem ochronnym w formie emulsji (Dendromal, LacBalsam); c) po usunięciu konarów żywych (o średnicy powyżej 10 cm) zaleca się zabezpieczenie powierzchni na obwodzie preparatem ochronnym w formie emulsji, natomiast pozostałą, centralną cześć rany impregnatem Gatunki iglaste żywicujące: rany pozostawić bez zabezpieczenia. a) Ze względów estetycznych dopuszcza się zamalowanie powierzchni rany preparatem emulsyjnym. b) Dla egzemplarzy osłabionych zaleca się stosowanie zasad jak przy gatunkach bezżywicznych. Kontrola jakości a) Dopuszcza się zmianę pory cięć gatunków płaczących uzależniając ją od spełnienia warunku pełnego rozwoju liści. b) Rozmiar cięć bez odstępstw. Jeśli drzewo wymaga cięć w większym rozmiarze, należy wykonać je w 2-3 nawrotach w odstępach co najmniej 2 lat. Decyzję o usunięciu konarów powinien podjąć inspektor nadzoru ds. zieleni. 24

25 Najczęściej spotykane błędy a) Zbyt silne cięcia w jednym nawrocie. Jest to błąd mogący mieć różne podłoża, najczęściej jednak wynika z ułatwiania sobie pracy przez wykonawcę. b) Cięcia wykonane zbyt blisko siebie bez pozostawienia wystar- czającego pasa życiowego. c) Usuwanie całej gałęzi lub konara przy pniu zamiast jego skró- cenie Cięcia korygujące Cięcia w koronach drzew Określenie i zasady ogólne Cięcia zmierzające do zniwelowania wad budowy korony, w celu poprawienia konstrukcji drzewa. Są to wady wynikające zazwyczaj z nieprawidłowego uformowania korony w szkółkach i nie wyeliminowania ich po posadzeniu na miejsce stałe. Jest to cięcie konieczne, często wymagające ponadnormatywnego usunięcia żywych gałęzi lub konarów. Cięcie korygujące dotyczy żywych konarów drzew starszych po uformowaniu korony, lub jej trwałym zdeformowaniu Może ono obejmować: a) korektę statyki drzewa przez odciążanie części korony; b) usuwanie gałęzi wyrastających pod ostrym kątem, ze skłonnością do wyłamania; c) likwidację dwuprzewodnikowości i równorzędności przewodników (gałęzi i konarów dominujących); d) obniżenie korony w celu przeciwdziałania wyłamaniom konarów górujących (np. w wyniku silnych wiatrów) Pora cięcia Przez cały rok. Najkorzystniej jest je wykonywać w trakcie spoczynku zimowego drzew, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem czyli czerwiec wrzesień. W przypadku gatunków drzew u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się przerwanie cięć na czas intensywnego wydzielania soków, ustającego po rozwinięciu liści Drzewa z rodziny orzechowatych (Juglandaceae) takich jak: orzech, orzesznik, czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych, należy je wykonywać w pełni lata, między 15 lipca i 15 sierpnia. 25

26 Cięcia w koronach drzew Rozmiar cięć Do 30% powierzchni masy asymilacyjnej drzewa (masy żywych gałęzi) w jednym nawrocie, przy spełnieniu warunku zachowania naturalnej formy charakterystycznej dla gatunku (odmiany). Cięcie gałęzi grubych jest możliwe tylko jako zabieg ostateczny, gdy nie ma innych sposobów skorygowania wad budowy. W trakcie korekty masy lub budowy korony, podstawową zasadą jest usuwanie większej ilości gałęzi cieńszych zamiast kilku gałęzi grubszych Przy drzewach zaniedbanych, kiedy zachodzi konieczność usunięcia więcej niż 30% masy korony drzewa, zabieg należy rozłożyć w czasie, rozdzielając cięcia odstępem co najmniej jednego okresu wegetacji. Dotyczy to między innymi likwidacji 2-pniowości czyli sytuacji w której, z jednego miejsca wyrastają dwa przewodniki o zbliżonych średnicach (rys. 8) Miejsca cięć Jak przy cięciach sanitarnych Nie usuwać jednorazowo kilku gałęzi grubych wyrastających z jednego okółka lub usytuowanych bezpośrednio nad sobą, co spowodowałyby niepożądane zakłócenie przewodzenia związków odżywczych pomiędzy korzeniami a koroną. W efekcie, rany zlokalizowane najbliżej siebie, mogłyby ulec szkodliwemu zespoleniu w jedną dużą ranę. Rys. 8. Sposób usuwania wady 2-pniowości korony. 26

27 Jakość cięć Jak przy cięciach sanitarnych. Cięcia w koronach drzew Zabezpieczenie miejsc cięć Decyzję o zabezpieczeniu ran po cięciach lub pozastawianiu ich nie zabezpieczonych podejmuje inspektor nadzoru ds. zieleni Ran o średnicy do 1 cm nie zabezpiecza się Gatunki liściaste i iglaste bezżywiczne: a) po usunięciu gałęzi (konara) martwego, zaleca się zabezpieczanie powierzchni preparatem impregnującym, po wcześniejszym zamalowaniu krawędzi kalusa preparatem emulsyjnym (Dendromal, LacBalsam); b) po usunięciu gałęzi żywych o średnicy do 10 cm zaleca się zabezpieczenie powierzchni preparatem ochronnym w formie emulsji (Dendromal, LacBalsam); c) po usunięciu konarów żywych (o średnicy powyżej 10 cm) zaleca się zabezpieczenie krawędzi preparatem ochronnym w formie emulsji, natomiast pozostałą, centralną część rany impregnatem Gatunki iglaste żywicujące: rany pozostawić bez zabezpieczenia. a) Ze względów estetycznych dopuszcza się zamalowanie powierzchni rany preparatem emulsyjnym. b) dla egzemplarzy osłabionych zaleca się stosowanie zasad jak przy gatunkach bezżywicznych. Kontrola jakości a) Kontrola przerwania cięć na czas płaczu wiosennego drzew, które takie cechy wykazują. b) Kontrola zasadności wykonania cięć przy drzewach z rodziny orzechowatych. c) Przestrzeganie zasady usunięcia masy żywych gałęzi, dopusz- czalnej dla danego gatunku. d) Prawidłowość właściwego zabezpieczenia miejsca po cięciach. e) W przypadku skracania (konarów) gałęzi kontrola prawidłowo- ści wyboru miejsca cięcia. f) Pozostałe kryteria, jak przy cięciach sanitarnych i prześwietla- jących. 27

28 Cięcia w koronach drzew Najczęściej spotykane błędy a) Niewłaściwe miejsce cięcia. Przy skracaniu konarów i gałęzi cięcie wykonane bez pozostawienia żywej gałęzi o dostatecznej średnicy (zalecana grubość: minimum 1/3 średnicy usuwanej gałęzi). b) Niewłaściwy kąt cięcia: - prostopadle do osi pozostającej części gałęzi. Często w połączeniu z niewłaściwym miejscem cięcia, - zbyt płasko. Może obniżyć wytrzymałość techniczną drewna w miejscu cięcia, grożąc wyłamaniem lub powodować zbyt długie gojenie ran. c) Cięcie w kilku płaszczyznach. Zwykle cięcia grube (cięcia konarów i gałęzi grubych) wykonane tuż przy pniu w trakcie usuwania konarów. d) Cięcie niekorzystnie naruszające statykę konara (gałęzi). Wywołuje nie występujące wcześniej naprężenia, mogące prowadzić do ukręcenia konara (efekt korby). e) Usunięcie konara (np. konstrukcyjnego). Odstępstwo od zasady wykonania kilku mniejszych cięć gałęzi zamiast jednego grubego konara. f) Wykonanie kilku cięć zbyt blisko siebie, bez pozostawienia wystarczającego pasa życiowego. g) Odarcia, pozostawienie zawiasów, zerwanie nasady gałęzi. h) Niewłaściwe zabezpieczone powierzchnie cięcia. i) Wykonywanie cięcia w trakcie zjawiska płaczu drzew Cięcie formujące Określenie i zasady ogólne Cięcia zmierzające do uzyskania określonej formy pokrojowej w trakcie produkcji materiału szkółkarskiego oraz w pierwszym okresie pielęgnowania drzewa po posadzeniu w miejscu docelowym. Warunkiem prawidłowości jest wykonanie prac narzędziami ręcznymi (noże ogrodnicze, sekatory, piłki ogrodnicze). Materiał szkółkarski powinien odpowiadać normom branżowym dla materiału szkółkarskiego Pora cięć Przez cały rok. Najkorzystniej jest je wykonywać w trakcie spoczynku zimowego drzew, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem 28

29 czyli czerwiec wrzesień. W przypadku gatunków drzew u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się przerwanie cięć na czas intensywnego wydzielania soków, ustającego po rozwinięciu liści Drzewa z rodziny orzechowatych (Juglandaceae) takich jak: orzech, orzesznik czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych należy wykonywać je w pełni lata, między 15 lipca i 15 sierpnia Rozmiar cięć W okresie spoczynku wegetacyjnego do 30% masy korony W okresie wegetacji do 20% masy korony Miejsca cięć Jak przy cięciach prześwietlających Jakość cięć Jak przy cięciach prześwietlających Cięcia w koronach drzew Zabezpieczenie ran Decyzję o zabezpieczeniu ran po cięciach lub pozastawianiu ich nie zabezpieczonych, podejmuje inspektor nadzoru ds. zieleni Ran o średnicy do 1 cm nie zabezpiecza się Gatunki liściaste i iglaste bezżywiczne: a) po usunięciu gałęzi (konara) martwego, zaleca się zabezpie- czanie powierzchni preparatem impregnującym, po wcześniejszym zamalowaniu krawędzi kalusa preparatem emulsyjnym (Dendromal, LacBalsam); b) po usunięciu gałęzi żywych o średnicy do 10 cm zaleca się zabezpieczenie powierzchni preparatem ochronnym w formie emulsji (Dendromal, LacBalsam); c) po usunięciu konarów żywych (o średnicy powyżej 10 cm) zaleca się zabezpieczenie krawędzi preparatem ochronnym w formie emulsji, natomiast pozostałą, centralną cześć rany impregnatem Gatunki iglaste żywicujące: rany pozostawić bez zabezpieczenia. a) Ze względów estetycznych dopuszcza się zamalowanie powierzchni rany preparatem emulsyjnym. b) Dla egzemplarzy osłabionych zaleca się stosowanie zasad jak przy gatunkach bezżywicznych. 29

30 Cięcia w koronach drzew Kontrola jakości Jak przy cięciach prześwietlających. Najczęściej spotykane błędy a) Pozostawienie gałęzi wrastających do wnętrza koron b) Nie wykonanie cięć sanitarnych c) Pozostawianie równorzędnych przewodników. d) Pozostawianie pędów i gałęzi tworzących ostre rozwidlenia. e) Pozostawianie kilku gałęzi wyrastających z jednego miejsca. f) Nadmierna redukcja masy korony (ogłowienie) g) Przypadkowe skrócenie pędów mogące w przyszłości doprowadzić do deformacji korony 1.5. Cięcia odmładzające Zabiegi stosowane wyłącznie w pielęgnacji krzewów, nie dotyczą cięcia drzew. Polegają na odbudowaniu korony przez młode pędy, wyrastające po usunięciu pędów starszych. 2. CIĘCIA TECHNICZNE (nieprzyrodnicze) Cięcia konarów i gałęzi likwidujące kolizję z urządzeniami technicznymi lub architekturą, umożliwiające sąsiedztwo drzewa i kolidującego z nim obiektu. Cięcia podzielono według lokalizacji drzew wymagających tego typu zabiegu lub celowi jakiemu służą Wzdłuż ciągów komunikacyjnych Określenie i zasady ogólne Cięcia mające na celu zapewnienie bezpiecznego użytkowania tras komunikacyjnych zgodnie z ich przeznaczeniem, a w szczególności cięcia zapewniające: a) skrajnię pionową i poziomą, b) widoczność znaków drogowych, c) widoczność na łukach, d) likwidację zagrożeń na skutek wyłamań gałęzi, konarów lub całych drzew. 30

31 Pora cięć W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa wykonanie natychmiastowe Najkorzystniejsze dla drzew jest wykonywanie cięć w trakcie spoczynku zimowego, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem czyli czerwiec wrzesień. W przypadku gatunków drzew u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się przerwanie cięć na czas intensywnego wydzielania soków, ustającego po rozwinięciu liści Drzewa z rodziny orzechowatych (Juglandaceae) takich jak: orzech, orzesznik, czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych, należy je wykonywać w pełni lata, między 15 lipca i 15 sierpnia Rozmiar cięć Do 30% powierzchni masy korony w przypadku drzew dobrze znoszących cięcia i do 20% pozostałych Cięcie ograniczyć do niezbędnego minimum Cięcie gałęzi grubych i konarów jest dopuszczalne tylko jako zabieg ostateczny, gdy nie ma innych możliwości usunięcia kolizji Miejsca cięć Jak przy cięciach pielęgnacyjnych. Cięcia w koronach drzew Jakość cięć Powierzchnia cięć musi być gładka, wykonana pod odpowiednim kątem w jednej płaszczyźnie, ostrą piłą, zgodnie z zasadami wykonania cięć przyrodniczych (pielęgnacyjnych) Zabezpieczenia miejsc cięć Decyzję o zabezpieczeniu ran po cięciach lub pozastawianiu ich nie zabezpieczonych podejmuje inspektor nadzoru ds. zieleni Ran o średnicy do 1 cm nie zabezpiecza się Gatunki liściaste i iglaste bezżywiczne: a) po usunięciu gałęzi (konara)martwego, zaleca się zabezpieczanie powierzchni preparatem impregnującym, po wcześniejszym zamalowaniu krawędzi kalusa preparatem emulsyjnym (Dendromal, LacBalsam); b) po usunięciu gałęzi żywych o średnicy do 10 cm zaleca się zabezpieczenie powierzchni preparatem ochronnym w formie emulsji (Dendromal, LacBalsam), natomiast pozostałą centralną cześć rany impregnatem; 31

32 Cięcia w koronach drzew c) po usunięciu konarów żywych (o średnicy powyżej 10 cm) zaleca się zabezpieczenie krawędzi preparatem ochronnym w formie emulsji, natomiast pozostałą, cześć centralną rany impregnatem Gatunki iglaste żywicujące: zaleca się pozostawienie rany bez zabezpieczenia, przy czym, a) ze względów estetycznych dopuszcza się zamalowanie powierzchni rany preparatem emulsyjnym; b) dla egzemplarzy osłabionych zaleca się stosowanie zasad jak przy gatunkach bezżywicznych Wymiary skrajni a) Pionowa dla ciągów pieszych wys. 2,2 m. b) Pionowa dla dróg publicznych prześwit wys. 4,5 m (dla dróg szybkiego ruchu 4,6 m) nad jezdnią. c) Pozioma 1 m od obu krawędzi jezdni (rys. 9). d) Dla torowisk tramwajowych 1 m od wagonu i sieci trakcyjnej. e) Dla linii kolejowych 1 m od wagonu i sieci trakcyjnej. Kontrola jakości a) Kontroli podlegają wszystkie miejsca cięć na drzewie. b) Dopuszcza się zmiany pory cięć w przypadkach uzasadnio nych zdarzeniami losowymi np. gdy drzewo powoduje koli zję w ruchu w wyniku uszkodzenia przez wiatr, osunięcia się gruntu, w Rys. 9. Cięcie w celu uzyskania wymaganej skrajni komunikacyjnej. 32

33 Cięcia w koronach drzew przypadku konieczności cięcia drzew zaniedbanych, stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa, np. ograniczających widoczność na skrzyżowaniach, łukach dróg, zasłaniających znaki drogowe, itp. c) Dopuszcza się, za zgodą inspektora nadzoru ds. zieleni, ponadnormatywne usunięcie masy korony, z odstępstwem od zasady utrzymania naturalnego lub charakterystycznego pokroju drzewa. d) Dopuszcza się nieznaczne odstępstwa od zasad, jeśli istnieją obiektywne, techniczne trudności poprawnego wykonania zabiegu ze względu na naturalne wady budowy korony lub niewłaściwe wykonanie cięcia w latach wcześniejszych, a zabezpieczenie pracującego nie spełnia norm BHP. e) Wg ogólnych zasad cięć przyrodniczych. (pielęgnacyjnych). f) Prześwit mierzony jest w warunkach maksymalnego obciąże nia koron wraz z liśćmi. Najczęściej spotykane błędy a) Podkrzesywanie drzew do wysokości wyższej niż wymagają tego obowiązujące normy skrajni. b) Zakłócenie statyki drzewa w wyniku nieprzemyślanych cięć konarów. c) Usunięcie całego konara, mimo możliwości wykonania jego skrócenia. d) Przypadkowe miejsca cięć. Jest to jeden z najczęstszych błędów. W konsekwencji może prowadzić do trwałej deformacji korony. e) Cięcia wykonane pod nieodpowiednim kątem, powodujące trudne gojenie się ran. f) Odarcia powodowane nieumiejętnym wykonaniem cięć, najczęściej na skutek usuwania gałęzi i konarów bez wykonania cięcia podcinającego lub cięcia podcinającego zbyt płytkiego. g) Pozostawianie zawiasy. Błąd najczęściej popełniany przez niewy kwalifikowanych pracowników lub robotników przygotowywanych do pracy w lesie. h) Niezabezpieczenie miejsc cięć lub zastosowanie niewłaściwego preparatu. 33

34 2.2. Cięcia techniczne w sąsiedztwie napowietrznych sieci energetycznych i telekomunikacyjnych Określenie i zasady ogólne Cięcia mające na celu utrzymanie w należytym stanie, znajdujących się w kolizji z drzewami technicznych urządzeń energetycznych i telekomunikacyjnych, w szczególności przesyłowych sieci napowietrznych Pora cięć W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa wykonanie natychmiastowe Najkorzystniejsze dla drzew jest wykonywanie cięć w trakcie spoczynku zimowego, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem czyli czerwiec wrzesień. W przypadku gatunków drzew u których występuje płacz wiosenny np. brzoza, grab, klon, zaleca się przerwanie cięć na czas intensywnego wydzielania soków, ustającego po rozwinięciu liści Drzewa z rodziny orzechowatych (Juglandaceae) takich jak: orzech, orzesznik, czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych, należy je wykonywać w pełni lata, między 15 lipca i 15 sierpnia Rozmiar cięć Do 30% masy korony w przypadku drzew dobrze znoszących cięcia i do 20% pozostałych Cięcie ograniczyć do niezbędnego minimum Cięcie gałęzi grubych i konarów jest dopuszczalne tylko jako zabieg ostateczny, gdy nie ma innych możliwości usunięcia kolizji Miejsca cięć Jak przy cięciach przyrodniczych. Cięcia w koronach drzew Jakość cięć Powierzchnia cięć musi być gładka, wykonana pod odpowiednim kątem w jednej płaszczyźnie, ostrą piłą, zgodnie z zasadami wykonania cięć przyrodniczych (pielęgnacyjnych) Zabezpieczenia miejsc cięć Decyzję o zabezpieczeniu ran po cięciach lub pozastawianiu ich nie zabezpieczonych podejmuje inspektor nadzoru ds. zieleni Ran o średnicy do 1 cm nie zabezpiecza się. 34

DOKUMENTACJA KOSZTORYSOWA

DOKUMENTACJA KOSZTORYSOWA DOKUMENTACJA KOSZTORYSOWA Prace pielęgnacyjne drzew rosnących na skwerze osiedlowym przy ul. 23-go stycznia w Sieradzu Wykonał: Marcin Kosecki 1 Sieradz 2009 1. Szczegółowe zasady wykonania prac. Cięcia

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ

SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ 2 Utrzymanie zieleni przydrożnej D-09.01.02 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM

SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM SPIS TREŚCI SPECYFIKACJA TECHNICZNA Gospodarka drzewostanem... 3 1. Wstęp... 3 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej... 3 1.2. Zakres stosowania Specyfikacji

Bardziej szczegółowo

W aktualnie obowiązującej ustawie o ochronie przyrody problematyka pielęgnacji drzew zawarta jest w dwóch artykułach:

W aktualnie obowiązującej ustawie o ochronie przyrody problematyka pielęgnacji drzew zawarta jest w dwóch artykułach: Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Urzędu Miasta Marki, uprzejmie informuje posiadaczy nieruchomości o obowiązku właściwego utrzymania drzew i krzewów Obowiązkiem posiadacza terenu jest utrzymywanie

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja i ogławianie drzew w ciągach dróg wojewódzkich na terenie RDW Zielona Góra

Pielęgnacja i ogławianie drzew w ciągach dróg wojewódzkich na terenie RDW Zielona Góra SPECYFIKACJE TECHNICZNE Pielęgnacja i ogławianie drzew w ciągach dróg wojewódzkich na terenie RDW Zielona Góra INWESTOR: ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH REJON DRÓG WOJEWÓDZKICH ul. Nowa 1 65-339 Zielona Góra

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D PIELĘGNACJA DRZEW PRZYDROŻNYCH

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D PIELĘGNACJA DRZEW PRZYDROŻNYCH ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W BYDGOSZCZY SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-09.01.02 PIELĘGNACJA DRZEW PRZYDROŻNYCH Bydgoszcz 2015 Opracowanie wykonano na zlecenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr Opis przedmiotu zamówienia

Załącznik Nr Opis przedmiotu zamówienia 1. Opis przedmiotu zamówienia Załącznik 2 Przedmiotem usługi jest wycinka i cięcia pielęgnacyjne drzewostanu rejon Białystok, Łomża (Białystok, ul. Kawaleryjska 70, Łomża, Al. Legionów 133, Łomża, ul.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Utrzymanie zieleni przydrożnej. Strona 1 z 5

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Utrzymanie zieleni przydrożnej. Strona 1 z 5 SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Utrzymanie zieleni przydrożnej Strona 1 z 5 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Utrzymanie zieleni przydrożnej. Strona 1 z 5

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Utrzymanie zieleni przydrożnej. Strona 1 z 5 SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Utrzymanie zieleni przydrożnej Strona 1 z 5 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu.

Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu. Temat: Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu. Inwestor: Obręb: Stadium: Branża: inwentaryzacja dendrologiczna szata roślinna Wykonanie: dr inż. Monika Czechowicz tel. kom.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR ROBÓT DOTYCZĄCY ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW ZIELENI NA OBSZARZE POWIATOWEGO MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTU W ZDUŃSKIEJ WOLI PRZY UL.

PRZEDMIAR ROBÓT DOTYCZĄCY ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW ZIELENI NA OBSZARZE POWIATOWEGO MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTU W ZDUŃSKIEJ WOLI PRZY UL. PRZEDMIAR ROBÓT DOTYCZĄCY ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW ZIELENI NA OBSZARZE POWIATOWEGO MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTU W ZDUŃSKIEJ WOLI PRZY UL. DOLNEJ 41 Zduńska Wola, czerwiec 2008 r AUTOR: Marcin Kosecki

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD DRÓG POWIATOWYCH W RYBNIKU SZCZEGÓLOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

ZARZĄD DRÓG POWIATOWYCH W RYBNIKU SZCZEGÓLOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZARZĄD DRÓG POWIATOWYCH W RYBNIKU SZCZEGÓLOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA CIĘCIA PIELĘGNACYJNO-REDUKCYJNE W KORONACH DRZEW I USUWANIA KRZACZASTYCH FORM DRZEW W WIEKU DO 10 LAT R Y B N I K 2014r. 1 WSTĘP 1.1.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH. D-01.02.01a

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH. D-01.02.01a 27 SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D-01.02.01a OCHRONA ISTNIEJĄCYCH DRZEW W OKRESIE BUDOWY 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis pielęgnacji drzew i krzewów. Wykaz drzew i krzewów przeznaczonych do pielęgnacji. Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Cieszyna z dnia

Ogólny opis pielęgnacji drzew i krzewów. Wykaz drzew i krzewów przeznaczonych do pielęgnacji. Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Cieszyna z dnia Załącznik do Uchwały Rady Miejskiej Cieszyna z dnia Ogólny opis pielęgnacji drzew i krzewów Przeważająca większość drzew nie była poddawana wcześniejszym zabiegom pielęgnacyjnym, za wyjątkiem tych zagrażających

Bardziej szczegółowo

III edycja szkolenia ZASADY CIĘCIA DRZEW I KRZEWÓW OZDOBNYCH

III edycja szkolenia ZASADY CIĘCIA DRZEW I KRZEWÓW OZDOBNYCH STOWARZYSZENIE NAUKOWO-TECHNICZNE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW OGRODNICTWA ODDZIAŁ POZNAŃSKI UL. WIENIAWSKIEGO 5/9, 61 712 POZNAŃ TEL/FAX 61 853 67 16 e-mail: sito@sito.poznan.pl www.sito.poznan.pl III edycja

Bardziej szczegółowo

Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni

Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni Opracowania wyjściowe: Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni ekspertyza pt. Opracowanie nowej metody określania wartości drzew wraz ze współczynnikami różnicującymi oraz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE. z dnia r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE. z dnia r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody Projekt z dnia 25 sierpnia 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE z dnia... 2015 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ CPV: Roboty w zakresie usuwania gleby

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ CPV: Roboty w zakresie usuwania gleby WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D.09.01.02 5232000-5 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ CPV: Roboty w zakresie usuwania gleby 1. Wstęp 1.1. Przedmiot WWiORB Przedmiotem niniejszych Warunków

Bardziej szczegółowo

OCENA DENDROLOGICZNA DRZEW

OCENA DENDROLOGICZNA DRZEW OCENA DENDROLOGICZNA DRZEW ROSNĄCYCH NA TERENIE DZIAŁKI NR 522/2 W OBRĘBIE 9 STANOWIĄCEJ TEREN GIMNAZJUM NR 2 W SŁUPSKU ul. JANA SOBIESKIEGO 3 76-200 SŁUPSK dla zadania pn. Remont i wyposażenie boiska

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru prac związanych z prześwietlaniem,

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot i zakres opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opinia dendrologiczna.

1. Przedmiot i zakres opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opinia dendrologiczna. 1. Przedmiot i zakres opracowania. Przedmiotem opracowania jest opinia dendrologiczna dotycząca drzewa, z gatunku Dąb szypułkowy (Quercus robur L.), rosnącego na terenie Gminy Łęka Opatowska, w miejscowości

Bardziej szczegółowo

W opisie stanu drzew i sposobu postępowania w trakcie prac budowlanych użyto symboli, które zostały wyjaśnione poniżej:

W opisie stanu drzew i sposobu postępowania w trakcie prac budowlanych użyto symboli, które zostały wyjaśnione poniżej: Inwentaryzacja drzew kolidujących z projektowanym kolektorem sanitarnym o długości 5,6 km w Gminie Kamionka Wielka dla miejscowości Jamnica, Mystków, Mszalnica. Autor: Na zlecenie: MGGP S.A w Tarnowie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 8 listopada 2013 r. UCHWAŁA NR XLV/587/13 RADY MIEJSKIEJ W PABIANICACH z dnia 15 października 2013 r. zmieniająca uchwałę Nr IV/36/06 Rady Miejskiej w

Bardziej szczegółowo

Plan wyrębu drzew dla projektu

Plan wyrębu drzew dla projektu Plan wyrębu drzew dla projektu Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 303 na odcinku Świebodzin - Lubinicko w zakresie budowy ścieżki rowerowej od ok. km 0+517 do ok. km 1+612 CZĘŚĆ OPISOWA SPIS TREŚCI 1. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Zdjęcia drzew zinwentaryzowanych (wybrane): Zd.1 pogladowy (drzewa nr ew. 4-7) w tym obumarłe

Zdjęcia drzew zinwentaryzowanych (wybrane): Zd.1 pogladowy (drzewa nr ew. 4-7) w tym obumarłe Zdjęcia drzew zinwentaryzowanych (wybrane): Zd.1 pogladowy (drzewa nr ew. 4-7) w tym obumarłe Zd.2 Widok strzały pnia z uszkodzeniem mechanicznym (drzewo nr ew. 2) Zd.3 Widok strzały pnia z uszkodzeniem

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem niniejszego zamówienia jest wycinka krzaków, młodych odrostów drzew oraz wycinka zdrewniałych odrostów chwastów występujących w pasie drogowym łącznie z ich utylizacją

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja drzew we Wrocławiu. Aleksandra Zienkiewicz

Pielęgnacja drzew we Wrocławiu. Aleksandra Zienkiewicz Pielęgnacja drzew we Wrocławiu Aleksandra Zienkiewicz Paryż Źródło: Pielęgnacja drzew podstawowe zasady Łukasz Pawlik, Urząd Miasta Krakowa, Wydział Kształtowania Środowiska, Kraków 2011 r. Przyczyny cięcia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY 93/11, 91; ARK.: 16; OBRĘB: ŚRÓDKA. Ogr.6567/2004

PROJEKT WYKONAWCZY 93/11, 91; ARK.: 16; OBRĘB: ŚRÓDKA. Ogr.6567/2004 ALDROG Sp. z o. o. ul. Starołęcka 7, wej. A 61-361 Poznań tel.: 506 057 807 biuro@aldrog.com PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY SCHODÓW WRAZ Z POCHYLNIĄ DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI PRZY STARYM KORYCIE WARTY

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT URZĄD MIASTA ŚWINOUJŚCIA Wydział Iniynlerl. MI te ul. WOJSko Po4cklego 1/6' 72-600 SWINeUJSCJ'E t~1 Iroy 091/3270629 SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT ZIELEŃ GOSPODARKA DRZEWOSTANEM REWALORYZACJA

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia. października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 Na podstawie art. 85 ust. 8 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Operat dendrologiczny

Operat dendrologiczny Nazwa, adres obiektu budowlanego Budowa wielofunkcyjnego boiska sportowego w m. Wólka Tyrzyńska posesje 56/1 57/2 obręb Wólka Tyrzyńska, jednostka ewidencyjna Kozienice Obszar Wiejski Stadium Operat dendrologiczny

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 1 października 2013 r. Poz. 4400 UCHWAŁA NR XLIV/548/13 RADY MIEJSKIEJ W PABIANICACH w sprawie pomników przyrody rosnących na terenie Cmentarza Ewangelicko

Bardziej szczegółowo

Publikacja przygotowana w ramach zadania 3.3: Regulowanie wzrostu i owocowania roślin ogrodniczych

Publikacja przygotowana w ramach zadania 3.3: Regulowanie wzrostu i owocowania roślin ogrodniczych Zakład Uprawy i Nawożenia RO Pracownia Uprawy i Nawożenia Roślin Sadowniczych ZNACZENIE FORMOWANIA POCZĄTKOWEGO DRZEW OWOCOWYCH DLA ICH PLENNOŚCI I PRODUKTYWNOŚCI Autor: Dr Halina Morgaś Publikacja przygotowana

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA Z WYCINKA I CIĘCIA PIELĘGNACYJNE DRZEW

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA Z WYCINKA I CIĘCIA PIELĘGNACYJNE DRZEW SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 1 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE ROBÓT 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT 7. OBMIAR ROBÓT 8. ODBIÓR ROBÓT 9. PODSTAWA PŁATNOŚCI 10. PRZEPISY ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do siwz nr DGK-IV

Załącznik nr 1 do siwz nr DGK-IV Załącznik nr 1 do siwz nr DGK-IV.271.7.2017 Pielęgnacja i wycinka drzew i krzewów w zabytkowych i miejskich parkach i na skwerach oraz w Akcencie ZOO w Białymstoku Część I. I. ZAKRES RZECZOWY PRAC 1. Cięcia

Bardziej szczegółowo

Harmonogram i zakres prac

Harmonogram i zakres prac Załącznik nr 4 do SIWZ Harmonogram i zakres prac Utrzymanie skwery i zieleńce 1. Wiosenne grabienie trawników: usunięcie kretowin i dołów, wygrabienie pozostałych po zimie liści i do 30.III martwych roślin,

Bardziej szczegółowo

USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inŝ. ElŜbieta Obrocka

USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inŝ. ElŜbieta Obrocka USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inŝ. ElŜbieta Obrocka 33-100 TARNÓW, ul. DO PROCHOWNI 2/69 tel. (14) 624 18 64 kom. 606 641 673 NIP 873-118-77-21 Temat: Rewitalizacja Centrum Kulturalno Rekreacyjnego w

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA PROJEKTOWA DRÓG I MOSTÓW I N W E N T A R Y Z A C J A Z I E L E N I

PRACOWNIA PROJEKTOWA DRÓG I MOSTÓW I N W E N T A R Y Z A C J A Z I E L E N I PRACOWNIA PROJEKTOWA DRÓG I MOSTÓW DIM mgr inż. Ryszard Kowalski 71-468 SZCZECIN ul. Sosnowa 6a tel./fax (0-91) 45 00 745 R Y S Z A R D K O W A L S K I I N W E N T A R Y Z A C J A Z I E L E N I z PLANEM

Bardziej szczegółowo

Zarząd Dróg Powiatowych w Poznaniu Poznań, ul. Zielona 8 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

Zarząd Dróg Powiatowych w Poznaniu Poznań, ul. Zielona 8 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA Zarząd Dróg Powiatowych w Poznaniu 61-851 Poznań, ul. Zielona 8 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.02.01 USUNIĘCIE DRZEW PRZYDROŻNYCH SPIS TREŚCI 1. WSTĘP

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE. z dnia r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE. z dnia r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody Projekt z dnia 20 lipca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZAKOPANE z dnia... 2015 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze pielęgnujesz swą zieleń - drzewa i krzewy?

Czy dobrze pielęgnujesz swą zieleń - drzewa i krzewy? Czy dobrze pielęgnujesz swą zieleń - drzewa i krzewy? Wydział Kształtowania Środowiska, uprzejmie informuje właścicieli, zarządców, administratorów terenów o obowiązku, dotyczącym właściwego utrzymania

Bardziej szczegółowo

8. Wykaz inwentaryzacyjny z ekspertyzą dendrologiczną i zaleceniami dotyczącymi poszczególnych egzemplarzy drzew ich zwartych grup i skupin SEKCJA I

8. Wykaz inwentaryzacyjny z ekspertyzą dendrologiczną i zaleceniami dotyczącymi poszczególnych egzemplarzy drzew ich zwartych grup i skupin SEKCJA I . Wykaz inwentaryzacyjny z ekspertyzą dendrologiczną i zaleceniami dotyczącymi poszczególnych egzemplarzy drzew ich zwartych grup i skupin L.p. Nazwa gatunkowa Średnica Obwód pnia pnia Średnica Wysokości

Bardziej szczegółowo

S t u d i o P r o j e k t o w o G r a f i c z n e SZEŚĆ METRYKA PROJEKTU

S t u d i o P r o j e k t o w o G r a f i c z n e SZEŚĆ METRYKA PROJEKTU S t u d i o P r o j e k t o w o G r a f i c z n e SZEŚĆ Studio Projektowo - Graficzne SZEŚĆ Marcin Czyżowski ul. Powstańców Śląskich 6/2, 45-086 Opole NIP: 754-220-67-01; REGON: 531297121 Tel : (77) 454-40-29;

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR ROBÓT. Egz. nr. Nazwa obiektu i adres: Remont nawierzchni chodników przy ul. Orzeszkowej w Opolu

PRZEDMIAR ROBÓT. Egz. nr. Nazwa obiektu i adres: Remont nawierzchni chodników przy ul. Orzeszkowej w Opolu MZD/78/TP2/2006 data: VI 2006 PRZEDMIAR ROBÓT Klasyfikacja robót wg. Wspólnego Słownika Zamówień 45112730-1 Roboty w zakresie kałtowania zieleni ulicznej Nazwa obiektu i adres: Remont nawierzchni chodników

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.../.../2015 Rady Gminy Michałowice z dnia r.

Uchwała Nr.../.../2015 Rady Gminy Michałowice z dnia r. Uchwała Nr.../.../2015 Rady Gminy Michałowice z dnia...2015 r. w sprawie pomnika przyrody wpisanego do rejestru pomników pod numerem 48 na terenie powiatu pruszkowskiego Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do SIWZ

Załącznik Nr 1 do SIWZ Załącznik Nr 1 do SIWZ Dokumentacja dendrologiczna drzew pomnikowych rosnących w alei w Duchnicach na działce nr 89/1 z opisowym zakresem prac pielęgnacyjnych niezbędnych do wykonania Dokumentacja zawiera

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-M B OCHRONA ISTNIEJĄCYCH DRZEW W OKRESIE BUDOWY DROGI

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-M B OCHRONA ISTNIEJĄCYCH DRZEW W OKRESIE BUDOWY DROGI SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-M-01.02.01B OCHRONA ISTNIEJĄCYCH DRZEW W OKRESIE BUDOWY DROGI 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowe specyfikacji technicznej (SST) są wymagania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. OPIS TECHNICZNY.. str. 2 1.1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA. str. 2 1.2. ZAKRES OPRACOWANIA str. 2 1.3. TABELE... str. 4. 2. RYSUNKI. str.

Spis treści. 1. OPIS TECHNICZNY.. str. 2 1.1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA. str. 2 1.2. ZAKRES OPRACOWANIA str. 2 1.3. TABELE... str. 4. 2. RYSUNKI. str. Spis treści 1. OPIS TECHNICZNY.. str. 2 1.1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA. str. 2 1.2. ZAKRES OPRACOWANIA str. 2 1.3. TABELE.... str. 4 2. RYSUNKI. str. 378 2.1. SPIS RYSUNKÓW. str. 378 Strona 1 1. OPIS TECHNICZNY

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIASTA KIELCE Wydział Usług Komunalnych i Zarządzania Środowiskiem OCHRONA DRZEW I KRZEWÓW NA PLACU BUDOWY

URZĄD MIASTA KIELCE Wydział Usług Komunalnych i Zarządzania Środowiskiem OCHRONA DRZEW I KRZEWÓW NA PLACU BUDOWY URZĄD MIASTA KIELCE Wydział Usług Komunalnych i Zarządzania Środowiskiem OCHRONA DRZEW I KRZEWÓW NA PLACU BUDOWY URZĄD MIASTA KIELCE, 2017 OCHRONA DRZEW I KRZEWÓW NA PLACU BUDOWY 2 OCHRONA DRZEW I KRZEWÓW

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni przy ul. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Dzielnicy Praga Południe m.st. Warszawy

Inwentaryzacja zieleni przy ul. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Dzielnicy Praga Południe m.st. Warszawy Inwentaryzacja zieleni przy ul. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Dzielnicy Praga Południe m.st. Warszawy Wykonał: inżynier architekt krajobrazu Sebastian Machnowski Czysta Energia PV Warszawa, luty 2013 1.

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA 1

EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA 1 EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA 1 Ekspertyza ma na celu wykazanie możliwego, negatywnego wpływu instalacji parku linowego na 37 drzewach rosnących na terenie działek ew. nr 372 obręb Pomiechówek i 1049/1 obręb

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5.1. Pielęgnacja terenów zieleni w granicach administracyjnych miasta Piły (TG, DK, PE) Zakładana ilość

Załącznik nr 5.1. Pielęgnacja terenów zieleni w granicach administracyjnych miasta Piły (TG, DK, PE) Zakładana ilość Załącznik nr 5.1. Pielęgnacja terenów zieleni w granicach administracyjnych miasta Piły (TG, DK, PE) l.p. Rodzaj i zakres prac Jednostka Cena jednos tkowa netto Zakładana ilość Powierzchnia (m2) lub objętość

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja drzew podstawowe zasady

Pielęgnacja drzew podstawowe zasady Pielęgnacja drzew podstawowe zasady Zakres: Obowiązki posiadacza nieruchomości i wybrane przepisy prawne. Najważniejsze funkcje drzew w środowisku miejskim. Podstawowe informacje na temat budowy drzew.

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA

SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA STRONA 1 SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA I. DANE OGÓLNE...2 II. OPIS NASADZEŃ ZAMIENNYCH...3 III. OPIS PROJEKTOWANYCH GATUNKÓW ROŚLIN ZE ZDJĘCIAMI...4 IV. MATERIAŁ ROŚLINNY SPIS ILOŚCIOWY I WYMAGANIA...4 V.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA nr VI/57/2011 RADY GMINY LUBRZA z dnia 28 czerwca 2011r.

UCHWAŁA nr VI/57/2011 RADY GMINY LUBRZA z dnia 28 czerwca 2011r. UCHWAŁA nr VI/57/2011 RADY GMINY LUBRZA z dnia 28 czerwca 2011r. w sprawie zniesienia pomnika przyrody. Na podstawie art. 44 ust. 4 oraz art. 45 ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie

Bardziej szczegółowo

Projekt przesadzeń drzew oraz dosadzeń rekompensujących wycinkę drzew w pasie przyulicznym ul. Białostockiej

Projekt przesadzeń drzew oraz dosadzeń rekompensujących wycinkę drzew w pasie przyulicznym ul. Białostockiej INWESTOR: Urząd m. st. Warszawy dla Dzielnicy Praga Północ ul. Ks. I. Kłopotowskiego 15, 03-708 Warszawa Projekt przesadzeń drzew oraz dosadzeń rekompensujących wycinkę drzew w pasie przyulicznym ul. Białostockiej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 12 kwietnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 12 kwietnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 65 5594 Poz. 411 411 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 12 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów

Bardziej szczegółowo

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ Skrajnia jest to przestrzeń nad drogą o określonych wymiarach, przeznaczona dla uczestników ruchu, w której nie wolno

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D USUNIĘCIE DRZEW I KRZAKÓW KARCZOWANIE PNI

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D USUNIĘCIE DRZEW I KRZAKÓW KARCZOWANIE PNI SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.02.01 USUNIĘCIE DRZEW I KRZAKÓW KARCZOWANIE PNI SPIS TREŚCI D-01.02.01 USUNIĘCIE DRZEW I KRZAKÓW 1. WSTĘP...3 2. MATERIAŁY...3 3. SPRZĘT...3 4. TRANSPORT...4 5.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. ST-00.02 Wycinka drzew i krzewów

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. ST-00.02 Wycinka drzew i krzewów SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT ST-00.02 Wycinka drzew i krzewów dla przedsięwzięcia: Przebudowa rowu melioracyjnego R01 w miejscowości Krępna SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 28 1.1. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Przebudowa i rozbudowa drogi powiatowej nr 3124W ul. 36 P.P. Legii Akademickiej w Parzniewie SPIS TREŚCI

Przebudowa i rozbudowa drogi powiatowej nr 3124W ul. 36 P.P. Legii Akademickiej w Parzniewie SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI I. OPIS TECHNICZNY... 3 1. PODSTAWA OPRACOWANIA... 3 2. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA... 3 3. OPIS TERENU OPRACOWANIA... 4 4. OGÓLNY OPIS DRZEWOSTANU... 4 4.1. SKŁAD GATUNKOWY... 4 4.2. WIEK I WARTOŚĆ

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA DRZEW Ul. GDAŃSKA W PUŁAWACH

INWENTARYZACJA DRZEW Ul. GDAŃSKA W PUŁAWACH INWENTARYZACJA DRZEW Ul. GDAŃSKA W PUŁAWACH Opracowanie: mgr inŝ. Joanna Flis - inspektor nadzoru ds. zieleni upr. NOT Nr 17/94/5 Puławy, lipiec 2014 r. Spis treści 1. Podstawa i zakres opracowania 2.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY ZIELENI AKTUALIZACJA

PROJEKT WYKONAWCZY ZIELENI AKTUALIZACJA ZAMAWIAJĄCY: ZARZĄD INWESTYCJI MIEJSKICH W PUŁAWACH UL. PIŁSUDSKIEGO 83, 24-100 PUŁAWY Projekt wykonawczy zieleni wokół budynku Przedszkola nr 18 przy ulicy Norwida 32a w Puławach. PROJEKT WYKONAWCZY ZIELENI

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Rajgród, dnia 23.02.2015 r. DRZ.230.05.2015

ZAPYTANIE OFERTOWE. Rajgród, dnia 23.02.2015 r. DRZ.230.05.2015 DRZ.230.05.2015 Rajgród, dnia 23.02.2015 r. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Rajgrodzie ul. Warszawska 2A 19-206 Rajgród ZAPYTANIE OFERTOWE W oparciu o art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

1. Zestawienie drzew do przesadzenia w ramach realizacji przebudowy ul. Miłoszyckiej

1. Zestawienie drzew do przesadzenia w ramach realizacji przebudowy ul. Miłoszyckiej 1. Zestawienie drzew do przesadzenia w ramach realizacji przebudowy ul. Miłoszyckiej Drzewa należy przesadzić na teren dz. 59 i 64 AM-11 obręb Kowale przy ul. Kowalskiej we Wrocławiu. Rośliny należy sadzić

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 13 października 2015 r. Poz. 3879 UCHWAŁA NR XVII/84/15 RADY GMINY LUBOCHNIA z dnia 8 września 2015 r. w sprawie zmiany liczby drzew wchodzących w skład

Bardziej szczegółowo

Średnica korony (m) Wysokość (m) Uwagi Uzasadnienie wycinki dwie dziuple próchniejące; jedna z nich po odłamanym konarze

Średnica korony (m) Wysokość (m) Uwagi Uzasadnienie wycinki dwie dziuple próchniejące; jedna z nich po odłamanym konarze Załącznik nr 1 do raportu koordynatora z dnia 19.06.2012r. Drzewa do wycinki zgodnie z Decyzją Konserwatorską Nr 127/2012 Lp Gatunek - nazwa łacińska Gatunek - nazwa polska Średnica pnia (cm) Średnica

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA UL. LEGNICKIEJ NA ODCINKU OD UL. RYBACKIEJ DO UL. POZNAŃSKIEJ W CELU WYZNACZENIA TRASY ROWEROWEJ WRAZ Z WYNIESIENIAMI PRZEJŚĆ DLA PIESZYCH I PRZEJAZDÓW ROWEROWYCH WE WROCŁAWIU OPIS TECHNICZNY

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR. Klasyfikacja robót wg. Wspólnego Słownika Zamówień 45112710-5 Roboty w zakresie kształtowania terenów zielonych

PRZEDMIAR. Klasyfikacja robót wg. Wspólnego Słownika Zamówień 45112710-5 Roboty w zakresie kształtowania terenów zielonych SPAZIO Architektura Krajobrazu 0-0 Konstancin Jeziorna ul. Leszczynowa 6 PRZEDMIAR Klasyfikacja robót wg. Wspólnego Słownika Zamówień 470- Roboty w zakresie kształtowania terenów zielonych NAZWA INWESTYCJI

Bardziej szczegółowo

Wycinka 322 drzew na terenie parku przy ul. Browarnej wraz z karczowaniem pni

Wycinka 322 drzew na terenie parku przy ul. Browarnej wraz z karczowaniem pni SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA i ODBIORU PRAC Wycinka 322 drzew na terenie parku przy ul. Browarnej wraz z karczowaniem pni WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej Przedmiotem niniejszej specyfikacji

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYCINKA I CIĘCIA PIELĘGNACYJNE DRZEW

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYCINKA I CIĘCIA PIELĘGNACYJNE DRZEW SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 1 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE ROBÓT 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT 7. OBMIAR ROBÓT 8. ODBIÓR ROBÓT 9. PODSTAWA PŁATNOŚCI 10. PRZEPISY ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

STRONA TYTUŁOWA TEMAT : BUDOWA STREFY REKREACJI I WYPOCZYNKU NA OSIEDLU MIESZKANIOWYM MARKLOWICE-AKTUALIZACJA

STRONA TYTUŁOWA TEMAT : BUDOWA STREFY REKREACJI I WYPOCZYNKU NA OSIEDLU MIESZKANIOWYM MARKLOWICE-AKTUALIZACJA STRONA TYTUŁOWA TEMAT : BUDOWA STREFY REKREACJI I WYPOCZYNKU NA OSIEDLU MIESZKANIOWYM MARKLOWICE-AKTUALIZACJA ZAKRES : Przedmiar robót LOKALIZACJA: Cieszyn ul. Frysztacka Na działce 1/26 i 1/27 w obrębie

Bardziej szczegółowo

USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inż. Elżbieta Obrocka

USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inż. Elżbieta Obrocka USŁUGI PROJEKTOWE I NADZORY mgr inż. Elżbieta Obrocka 33-100 TARNÓW, ul. DO PROCHOWNI 2/69 tel. (14) 624 18 64 kom. 606 641 673 NIP 873-118-77-21 Obiekt: Lokalizacja: Temat: Zabytkowy zespół dworsko parkowy

Bardziej szczegółowo

6. Spis zinwentaryzowanych drzew i krzewów

6. Spis zinwentaryzowanych drzew i krzewów 6. Spis zinwentaryzowanych drzew i krzewów - drzewa stare 100-150 lat - drzewa pomnikowe - powyżej 150 lat Nr Botaniczna nazwa polska Wysokość korony [m] Rozpiętość korony [m] Średnica pnia [cm] Uwagi

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 1. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA: Przedmiotem niniejszej szczegółowej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące wykonywania i odbioru robót związanych z utrzymaniem zieleni

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT

PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT Drzewa miękkie: osika, topola, brzoza, wierzba Drzewa twarde: dąb, klon, wiąz, jesion, buk, grusza, robinia, grab, głóg, śliwa, jabłoń, czeremcha, bez czarny

Bardziej szczegółowo

Wykaz drzew do usunięcia - NOWA HUTA

Wykaz drzew do usunięcia - NOWA HUTA Wykaz drzew do usunięcia - NOWA HUTA Lp. Gatunek Obwód pnia [cm] Opis Nasadzenia zamienne [szt.] Planty Bieńczyckie (zgodnie z Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa WS-05.63..57.04.SC z dnia 04..04 r.) topola

Bardziej szczegółowo

Informacja BIOZ REMONT ODCINKÓW TOROWISKA TRAMWAJOWEGO PRZY ULICY GRZEGÓRZECKIEJ 10 W KRAKOWIE.

Informacja BIOZ REMONT ODCINKÓW TOROWISKA TRAMWAJOWEGO PRZY ULICY GRZEGÓRZECKIEJ 10 W KRAKOWIE. Cześć opisowa w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury Nr 1126 z dnia 23 czerwca 2003 dla: REMONT ODCINKÓW TOROWISKA TRAMWAJOWEGO

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI ZIELENI.

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI ZIELENI. SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI ZIELENI. Nazwa zadania: Zagospodarowanie terenów na obszarze Powiatowego Międzyszkolnego Ośrodka Sportu w Zduńskiej Woli przy ul.

Bardziej szczegółowo

Świadczenie usług ogrodniczych na terenach PAŻP w rejonie: WARSZAWIE

Świadczenie usług ogrodniczych na terenach PAŻP w rejonie: WARSZAWIE SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Świadczenie usług ogrodniczych na terenach PAŻP w rejonie: WARSZAWIE I. Miejsce realizacji: Warszawa,, Warszawa, Warszawa, ul. Na Skraju 14 Warszawa, II. Standardy

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI I ZAGOSPODAROWANIA ZIELENI.

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI I ZAGOSPODAROWANIA ZIELENI. SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Z ZAKRESU PIELĘGNACJI I ZAGOSPODAROWANIA ZIELENI. Nazwa zadania: Wykonanie prac z zakresu zazielenienia terenów zieleni wokół boiska Orlik 2012 przy Liceum

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.02.01.00.

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.02.01.00. 40 SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.02.01.00. USUNIĘCIE DRZEW 41 1. Wstęp 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z usunięciem

Bardziej szczegółowo

Wycinka drzew i krzewów

Wycinka drzew i krzewów Urząd Miejski w Miastku Wydział Rolnictwa, Gospodarki Nieruchomościami i KARTA USŁUGI WGN_01S Wersja Nr 6 Ochrony Środowiska Wycinka drzew i krzewów Data zatwierdzenia: 09.03.2011 WYMAGANE DOKUMENTY DO

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE (ST) Grupa nr 4. ESTETYKA

SPECYFIKACJE TECHNICZNE (ST) Grupa nr 4. ESTETYKA ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W KRAKOWIE 30-085 Kraków ul. Głowackiego 56 SPECYFIKACJE TECHNICZNE (ST) Kompleksowe (letnie i zimowe) utrzymanie dróg wojewódzkich na terenie województwa małopolskiego. Grupa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD DRÓG I UTRZYMANIA MIASTA Ul. Długa 49, Wrocław INWESTOR JEDNOSTKA PROJEKTOWA NAZWA INWESTYCJI LOKALIZACJA INWESTYCJI: TEMAT OPRACOWANIA

ZARZĄD DRÓG I UTRZYMANIA MIASTA Ul. Długa 49, Wrocław INWESTOR JEDNOSTKA PROJEKTOWA NAZWA INWESTYCJI LOKALIZACJA INWESTYCJI: TEMAT OPRACOWANIA INWESTOR JEDNOSTKA PROJEKTOWA ZARZĄD DRÓG I UTRZYMANIA MIASTA Ul. Długa 49, 53-633 Wrocław BETTULLA Anneet taa Brrooddaa Ul..Elbbl ląąsskkaa 1155 5544- -334411 Wrrooccł łaaw NAZWA INWESTYCJI LOKALIZACJA

Bardziej szczegółowo

III. INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA

III. INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA III. INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA OBIEKT: Przyłącze do kanalizacji sanitarnej ADRES: 16-400 Suwałki, ul. Reymonta /nr dz. ewid. Obręb nr 02, dz. 21119/4, 21750/1/ INWESTOR: Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8a dot Części II U M O W A (WZÓR) zawarta w dniu... r. w Płocku pomiędzy:

Załącznik nr 8a dot Części II U M O W A (WZÓR) zawarta w dniu... r. w Płocku pomiędzy: Załącznik nr 8a dot Części II U M O W A (WZÓR) zawarta w dniu... r. w Płocku pomiędzy: Gminą Miasto Płock, w imieniu i na rzecz której działa Miejski Zakład Gospodarki Mieszkaniowej - TBS spółka z o. o.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. ZABEZPIECZENIE RURAMI OCHRONNYMI PRZEWODÓW KANALIZACYJNYCH i BIOGAZU CPV 45232130-2 OBIEKT : INWESTOR :

PROJEKT WYKONAWCZY. ZABEZPIECZENIE RURAMI OCHRONNYMI PRZEWODÓW KANALIZACYJNYCH i BIOGAZU CPV 45232130-2 OBIEKT : INWESTOR : PROJEKT WYKONAWCZY ZABEZPIECZENIE RURAMI OCHRONNYMI PRZEWODÓW KANALIZACYJNYCH i BIOGAZU CPV 45232130-2 OBIEKT : UTWARDZENIE TERENU DOJAZDU SPRĘŻARKOWNIA ZUOK SKŁADOWISKO WRAZ Z NIEZBĘDNĄ INFRASTRUKTURĄ

Bardziej szczegółowo

Część graficzna: - Inwentaryzacja szaty roślinnej i gospodarka drzewostanem (Plan sytuacyjny w skali 1:500);

Część graficzna: - Inwentaryzacja szaty roślinnej i gospodarka drzewostanem (Plan sytuacyjny w skali 1:500); ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: A B C D Dane ogólne: 1. Cel i zakres opracowania; 2. Formalno-prawna podstawa opracowania; Część opisowa: 3. Opis inwentaryzowanej zieleni. 4. Inwentaryzacja szaty roślinnej i gospodarka

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D ZIELEŃ DROGOWA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D ZIELEŃ DROGOWA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.09.01.01 ZIELEŃ DROGOWA 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem Specyfikacji Technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z nasadzeniem

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia. października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 Na podstawie art. 85 ust. 8 ustawy

Bardziej szczegółowo

dla robót związanych z wycinką drzew: CPV : Usługi wycinania drzew

dla robót związanych z wycinką drzew: CPV : Usługi wycinania drzew SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT dla robót związanych z wycinką drzew: CPV 77211400: Usługi wycinania drzew dla robót związanych z pielęgnacją drzew: CPV 77211500: Usługi pielęgnacji drzew

Bardziej szczegółowo

1. ZAWARTOŚĆ PROJEKTU

1. ZAWARTOŚĆ PROJEKTU 1. ZAWARTOŚĆ PROJEKTU 1. ZAWARTOŚĆ PROJEKTU... 1 2. OŚWIADCZENIE PROJEKTANTA... 2 3. OPIS TECHNICZNY... 3 3.1. Podstawa opracowania... 3 3.2. Dane ogólne... 3 3.2.1. Przedmiot opracowania... 3 3.2.2. Adres

Bardziej szczegółowo

Komunikat 1 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 1 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 1 z dnia 2017-02-16 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA PONIEMIECKIEJ DROGI ROWEROWEJ NA UL. POWSTAŃCÓW ŚL. NA ODCINKU OD UL. SUDECKIEJ DO UL. SWOBODNEJ WE WROCŁAWIU WRAZ Z UPORZĄDKOWANIEM MIEJSC DO PARKOWANIA W REJONIE POWSTAŁEJ INFRASTRUKTURY ROWEROWEJ

Bardziej szczegółowo

Polska-Mielec: Usługi rolnicze, leśne, ogrodnicze, hydroponiczne i pszczelarskie 2015/S 033-056407. Ogłoszenie o zamówieniu.

Polska-Mielec: Usługi rolnicze, leśne, ogrodnicze, hydroponiczne i pszczelarskie 2015/S 033-056407. Ogłoszenie o zamówieniu. 1/8 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:56407-2015:text:pl:html Polska-Mielec: Usługi rolnicze, leśne, ogrodnicze, hydroponiczne i pszczelarskie 2015/S 033-056407

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1

INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1 INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1 BRANŻA OBIEKT LOKALIZACJA INWESTOR Architektura Krajobrazu Ul. Kolbego 85-626 Bydgoszcz; Działki o numerach: 7, 199, 198 Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA CZĘŚĆ OPISOWA 1. PODSTAWA FORMALNO PRAWNA...3 2. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA...3 3. SZCZEGÓŁOWA INWENTARYZACJA ZIELENI...3 3.1. DANE OGÓLNE...3 3.2. CHARAKTERYSTYKA ZADRZEWIENIA...4

Bardziej szczegółowo

Burmistrz Miasta Nowy Dwór Mazowiecki zaprasza do składania ofert na wykonanie zadania

Burmistrz Miasta Nowy Dwór Mazowiecki zaprasza do składania ofert na wykonanie zadania Burmistrz Miasta Nowy Dwór Mazowiecki zaprasza do składania ofert na wykonanie zadania Pielęgnacja, wycinka drzew rosnących na terenie miasta Nowy Dwór Mazowiecki oraz frezowanie karp drzew Zadanie będzie

Bardziej szczegółowo

Opinia dendrologiczna

Opinia dendrologiczna Opinia dendrologiczna dotycząca oceny stanu zdrowotno sanitarnego 20 szt. dębów, rosnących w pasie drogowym ul. Bielskiej i ul. Cieszyńskiej w Chybiu ( Aleja Dębowa pomnik przyrody ożywionej ) Porąbka,

Bardziej szczegółowo