Sala V. to dwukondygnacyjny poliptyk baldachi- Z południa Niemiec, z Norymbergi, pochodziły

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sala V. to dwukondygnacyjny poliptyk baldachi- Z południa Niemiec, z Norymbergi, pochodziły"

Transkrypt

1 Sala V Z południa Niemiec, z Norymbergi, pochodziły to dwukondygnacyjny poliptyk baldachi- przyjęte w regionie tendencje mowy z rzeźbami w centrum i dwoma realistyczne, których cechy możemy rozpoznać parami malowanych skrzydeł na każdej w rzeźbie i malarstwie późnogo- z kondygnacji. W dolnej umieszczono tyckim. Zamówienie nastawy dla ołtarza kamienną figurę Chrystusa ukazującego głównego w kościele św. Elżbiety we Wro- rany jako Męża Boleści (obecnie w lapirzyńca w stroju diakona z palmą mę- książęcej na głowie) z modelem bazyliki cławiu u Hansa Pleydenwurffa z Norymbergi w 1462 r. oraz nastawy głównego ołtarza w Legnicy w 1466 dało początek stylowi łamanemu na Śląsku (zwanemu też twardym, kątowym lub graficznym). W wystawionych na wrocławskiej galerii elementach dawnego Poliptyku Złotników Wrocławskich dostrzegamy połączenie indywidualizacji wizerunków (św. Eligiusz) ze stylem łamanym, odnoszącym się do maniery rzeźbienia lub malowania twardo załamanych, sztywnych szat postaci. Pracownia Mistrza Legnickiego Poliptyku Matki Boskiej, św.św. Piotra i Pawła Fragmenty poliptyku Chrystusa Boleściwego, św.św. Piotra i Pawła, zwanego Poliptykiem Złotników Wrocławskich, 1473 (z wykorzystaniem starszych figur) Wapień, tempera, złoto płatkowe (figura Chrystusa Boleściwego); drewno lipowe, tempera, złoto płatkowe, srebro płatkowe (pozostałe figury); deski sosnowe, płótno, tempera, złoto płatkowe, srebro płatkowe, (skrzydła dolnej i górnej strefy retabulum) Nr inw. XI-282, 217a-c, 393 a-e, 157, 114, 113a-d, dep. 1997/00,1,2 Jedną z największych na Śląsku nastaw ołtarzowych typu baldachimowego jest zachowany obecnie we fragmentach, ufundowany przez wrocławskich złotników, poliptyk Chrystusa Boleściwego, św.św. Piotra i Pawła z kościoła św. Marii Magdaleny. Dzięki zachowanej fotografii ołtarza z 1907 r. możemy wyobrazić sobie jego dawny wygląd. Był darium muzealnym) w asyście św. Piotra z kluczem i księgą oraz św. Pawła z mieczem i księgą. Wymienione rzeźby wykonane na przełomie XIV i XV w. są starsze niż reszta poliptyku i noszą znamiona stylu międzynarodowego. Umieszczono je w nastawie w 1473 r., przenosząc prawdopodobnie z poprzedniego ołtarza złotników, znajdującego się w tej samej kaplicy. W górnej kondygnacji ustawiono figurę św. Eligiusza, patrona złotników, w stroju biskupim, z pastorałem i kielichem w ręku oznaką złotniczej profesji. Święty Eligiusz, żyjący w l , zasłynął jako wybitny złotnik i mądry doradca królów frankońskich. Mianowany w 641 r. biskupem miasta Noyon zajął się działalnością dobroczynną oraz zainicjował misje wśród pogańskich mieszkańców Flandrii. Przedstawienie św. Eligiusza to realistyczne studium postaci silnego, dojrzałego mężczyzny o zindywidualizowanych rysach twarzy. Figura skonfrontowana z idealizowanymi jeszcze rzeźbami aniołów towarzyszących biskupowi oraz konwencjonalnie namalowanymi świętymi na skrzydłach poliptyku jawi się jako jeden z pierwszych na Śląsku przejawów późnogotyckiego nurtu realistycznego. Kompozycji ze św. Eligiuszem towarzyszyły malarskie przedstawienia czterech świętych Dziewic Barbary z wieżą i palmą męczeńską, Doroty z koszem kwiatów, Małgorzaty ze smokiem-szatanem i krzyżem w dłoni oraz Katarzyny Aleksandryjskiej z kołem i mieczem oznakami śmierci męczeńskiej. Malowane odwrocia tych skrzydeł wyobrażają Matkę Boską Bolesną, anioły z narzędziami Męki Pańskiej (młotkiem, gwoździami i włócznią) oraz Chrystusa Boleściwego. Skrzydła z wymienionymi wizerunkami wystawiono w sali V, podobnie jak trzy z czterech skrzydeł flankujących dolną kondygnację ołtarza. Na złotym tle ukazano tu męczenników św. apostoła Bartłomieja z nożem (narzędziem okrutnej kaźni przez odarcie ze skóry) oraz św. Waw- czeńską i rusztem, na którym był przypiekany. Na niewidocznych rewersach tych skrzydeł przedstawione są postacie św. Marii Magdaleny i św. Andrzeja. Na wystawie został również pokazany wizerunek Marii ze sceny Zwiastowania (rewers). Z predelli ołtarza pochodzą podobne stylistycznie do postaci św. Eligiusza drewniane popiersia relikwiarzowe świętych: Sebastiana ze strzałą w dłoni (przekształconego z wizerunku św. Wacława), Jadwigi Śląskiej (w mitrze trzebnickiej, Elżbiety w mitrze oraz Andrzeja apostoła z krzyżem w kształcie litery X. PRACOWNIA MISTRZA LEGNICKIEGO POLIPTYKU MATKI BOSKIEJ, ŚW.ŚW. PIOTRA I PAWŁA, Fragmenty poliptyku Chrystusa Boleściwego, św.św. Piotra i Pawła, zwanego Poliptykiem Złotników Wrocławskich, 1473 (z wykorzystaniem starszych figur). Poliptyk w stanie sprzed 1907

2 Sala VI św. Jadwigi z wrocławskiego kościoła św. Elżbiety i Tryptyk Świętych Dziewic z Osieka. Wśród wystawionych tu eksponatów przeważają dzieła realistyczne, przypisywane dużemu warsztatowi wrocławskiemu tzw. Mistrza Lat (kwatera ze Strzegomia z Koronowaniem Chrystusa cierniem na awersie i Zaśnięciem Marii na rewersie; kwatera z Biczowaniem Chrystusa z wrocławskiego kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku). Wrocław utrzymywał ożywione kontakty z Krakowem. Efektownym ich przykładem są wpływy dzieł słynnego również na Śląsku Wita Stosza i jego krakowskiego arcydzieła rzeźbionego poliptyku Zaśnięcia Naj- W sali tej ukazano przykłady zachowawczych świętszej Marii Panny w kościele Mariac- tendencji w rzeźbie śląskiej: łączenie kim. Szczególnie wyraźnie zaznaczyły się idealizowanych wizerunków w duchu one w twórczość anonimowych autorów stylu miękkiego ze stylem twardym, widocznym eksponowanego Poliptyku Zaśnięcia Marii w ukształtowaniu szczegółów z kościoła Bożego Ciała. stroju. Taką orientację reprezentuje Tryptyk rowym kościołem w ręku) i św. Leonardem Z drobiazgowością przedstawiono obficie 42 Pracownia Mistrza Ołtarza Zwia- 43 stowania Tryptyk św. Jadwigi, Drewno lipowe (figury), deski sosnowe (skrzydła), tempera, złoto ,5 (szafa) Pochodzi z kościoła św. Elżbiety Nr inw. XI-139 O rozwiniętym na Śląsku kulcie św. Jadwigi świadczy poświęcony jej tryptyk z kościoła św. Elżbiety. Wykonany został w pracowni Mistrza Ołtarza Zwiastowania z Jednorożcem (ołtarz ten jest prezentowany na stałej ekspozycji Muzeum PRACOWNIA MISTRZA OŁTARZA ZWIASTOWANIA, Tryptyk św. Jadwigi, Narodowego w Warszawie). Tryptyk św. Jadwigi składa się z szafy z trzema rzeźbionymi figurami i dwóch malowanych dwustronnie skrzydeł. Kompozycja centralna ukazuje nietypową Świętą Rozmowę między św. Jadwigą (przedstawioną z modelem bazyliki trzebnickiej oraz w mitrze na głowie) a rozmieszczonymi po bokach św. Sebaldem (w stroju pielgrzyma, z miniatu- (ukazanym w habicie zakonnym z księgą w dłoni). Wyjątkowość tej sceny polega na centralnym usytuowaniu wizerunku księżnej Jadwigi, ulokowanej w miejscu zarezerwowanym zazwyczaj dla Marii z Dzieciątkiem. Święta Jadwiga patronka Śląska, pochodząca z Bawarii żona księcia śląskiego Henryka I Brodatego była matką siedmiorga dzieci, w tym bohaterskiego obrońcy wiary, poległego w bitwie z Tatarami Henryka II Pobożnego. Święta zasłynęła jako dobrodziejka licznych wspólnot zakonnych, szpitali i przytułków, dbająca o biednych, chorych i więźniów. W roku 1202 ufundowała w Trzebnicy kościół i klasztor Cysterek, w którym boleśnie doświadczona śmiercią męża i większości swoich dzieci zmarła w Grób świętej w bazylice trzebnickiej stał się celem licznych pielgrzymek, szczególnie po jej kanonizacji w Malowane skrzydła tryptyku, przypisywane malarzowi z pracowni Nicolausa Obilmana (autora legnickiego poliptyku Matki Boskiej z 1466 r.), przedstawiają: św. Jana Chrzciciela w stroju pustelnika, z księgą i Barankiem Bożym (na rewersie św. Sebalda) oraz w srebrzystej zbroi płytowej św. Jerzego depczącego i przebijającego włócznią smoka (na rewersie św. Leonarda w habicie benedyktyńskim i ze sznurem w dłoni). O prywatnym charakterze fundacji nastawy świadczą (zachowane poniżej figur) płaskorzeźbione herby Hübnerów i Falkenheynów. Zestawienie świętych w szafie i na skrzydłach tryptyku wydaje się być podyktowane potrzebami rodzinnymi fundatorów. Święta Jadwiga patronuje ojczystej Silesii i życiu małżeńskiemu, św. Sebald patron bliskiej Wrocławiowi Norymbergi chronił przed zimnem i opiekował się kobietami w ciąży, św. Leonard benedyktyński pustelnik wstawiał się za ciężarnymi, rolnikami, handlarzami owiec i dbał o bydło, św. Jan Chrzciciel patronował rodzimej katedrze wrocławskiej oraz kowalom, krawcom i kuśnierzom, św. Jerzy był patronem stanu rycerskiego, chronił też przed zarazą i chorobami skóry. złocone stroje rzeźbionych postaci, ich twarzom nadano łagodność przypominającą przebrzmiały styl Pięknych Madonn. Dominuje on jeszcze nad nieśmiało pojawiającymi się formami łamanymi, zapowiadającymi nadchodzące w plastyce gotyckiej zmiany. Pracownia wrocławska Tryptyk Świętych Dziewic, pocz. lat dziewięćdziesiątych XV w. Drewno jodłowe szafy, lipowe figur, tempera, złoto płatkowe, srebro płatkowe; (szafa) Pochodzi z kościoła filialnego pw. Chrystusa Króla w Osieku (pow. lubiński) Nr inw. XI-148 Interesującym przykładem długo utrzymujących się w śląskiej rzeźbie tendencji stylu międzynarodowego, połączonego z elementami stylistyki późnogotyckiej, jest tryptyk z Osieka. Przedstawia popularny na Śląsku temat Czterech Świętych Dziewic, wykształcony w XIV w., a ukazany tu w nowej późnogotyckiej redakcji. Jest on wariantem Świętej Rozmowy między ukazaną w centrum Marią z Dzieciątkiem, depczącą lwa, a stojącymi po bokach świętymi męczennicami: Katarzyną Aleksandryjską z zachowanym we fragmencie mieczem narzędziem kaźni (stojącą na prześladowcy Maksencjuszu) i Barbarą z wieżą (depczącą swego ojca poganina Dioskurosa). Dwie pozostałe święte przedstawiono na skrzydłach bocznych tryptyku. Są to św. Małgorzata ze smokiem-szatanem pod stopami, dzierżąca pierwotnie oręż zwycięstwa nad złem krzyż, oraz św. Dorota depcząca oprawcę Suprycjusza,

3 stali w liturgicznych strojach biskupich w albach, kapach oraz infułach na głowach. Trzymają typowe dla siebie atrybuty: św. Mikołaj zamkniętą księgę z trzema grudkami złota oznaki dyskretnie praktykowanej dobroczynności, św. Wolfgang miniaturę kościoła oraz topór symbolizujące wzniesienie (dzięki fundacji świętego) kaplicy i pustelni. Figury są charakterystyczne dla postępowego ekspresyjnego nurtu rzeźby późnogotyckiej. 44 Pracownia Mistrza Lat - Kwatera skrzydła poliptyku z malarskim przedstawieniem Zaśnięcia Marii (rewers) oraz Cierniem koronowania (awers kwatery), / PRACOWNIA WROCŁAWSKA, Tryptyk Świętych Dziewic, pocz. lat dziewięćdziesiątych XV w. odbierająca od chłopca znak prawdziwości wyznawanej wiary kosz rajskich owoców. Długie, rozpuszczone włosy niewiast symbolizują ich panieństwo, a złote korony i czepiec na głowach niebiańską nagrodę odebraną od Chrystusa Oblubieńca. Odwrocia skrzydeł zachowały nikłe ślady malowanej sceny Zwiastowania Marii. Esowato wygięte, miękkie pozy rzeźbionych figur, ich idealizowane, dziewczęce twarze oraz delikatna budowa ciała okrytego kaskadami głęboko pofałdowanych szat są świadectwem dominujących w dziele wpływów stylu Pięknych Madonn. Twardo załamane fałdy płaszczy Dziewic, z dynamicznymi wywinięciami, oraz ażurowe maswerki w zwieńczeniu szafy i skrzydeł, z późnogotyckim łukiem, tzw. oślim grzbietem, wskazują na późnogotycką metrykę zabytku. z kościoła św. Marii Magdaleny Nr inw. XI-, Wyraźne cechy stylu łamanego występują w lśniących złotem figurach świętych biskupów Mikołaja i Wolfganga. Niezwykle ekspresyjnie nieznany mistrz ukazał twarze świętych poorane zmarszczkami, pokryte gęstym zarostem. Obaj przedstawieni zo- Pracownia wrocławska Rzeźby św. Mikołaja i św. Wolfganga, ok. Drewno lipowe, tempera, złoto wys. i Pochodzą z nastawy ołtarza PRACOWNIA WROCŁAWSKA, Rzeźby św. Mikołaja i św. Wolfganga, ok. Deski jodłowe, płótno, tempera, złoto i srebro płatkowe, złoto proszkowe;,, Pochodzi z zewnętrznego skrzydła poliptyku z kościoła św.św. Piotra i Pawła w Strzegomiu, własność Muzeum Okręgowego w Toruniu Dep. / Kwatera wyobraża niezwykle popularny w sztuce średniowiecznej temat. Zaśnięcie Marii opisane w apokryfach, a spopularyzowane w zbiorze żywotów świętych z. poł. XIII w., zwanym Złotą Legendą Jakuba de Voragine, było wzorcem dobrej śmierci chrześcijanina. Umierająca Maria z zamkniętymi już oczami spoczywa na łożu pod baldachimem, czuwa przy Niej dwunastu apostołów. Święty Jan podaje Jej zapaloną gromnicę symbol Chrystusa, św. Piotr ubrany w szaty liturgiczne (białą albę i złocistą kapę) kropi Marię wodą święconą, odmawiając przy tym stosowną modlitwę z otwartej księgi. Pozostali apostołowie pogrążeni w smutku stoją lub siedzą wokół łoża, adorując umierającą Marię. W kompozycji autor malowidła inspirował się popularnym miedziorytem Martina Schongauera o analogicznym temacie. Oszczędne gesty uczestników wydarzenia, schematycznie ukazana przestrzeń wnętrza komnaty, 45 PRACOWNIA MISTRZA LAT, Kwatera skrzydła poliptyku z malarskim przedstawieniem Zaśnięcia Marii (rewers), / PRACOWNIA MISTRZA LAT, Kwatera skrzydła poliptyku z malarskim przedstawieniem Cierniem koronowania (awers kwatery), / twardo załamane, graficznie zaznaczone fałdy szat bohaterów oraz żywa paleta barw z dominującymi czerwieniami, jaskrawą zielenią i złotem to typowe cechy malarstwa tzw. Mistrza Lat -. Twórca ten, związany prawdopodobnie z norymberską pracownią Michaela Wolgemuta, pozostawił na Śląsku także wiele innych dzieł malarskich. Zachowany obraz był jedną z kilku malowanych scen

4 należących do tego poliptyku związanych z cyklem życia Jezusa i Marii. Pracownia Mistrza Lat - Epitafium księcia Wacława żagańskiego z malarskim przedstawieniem Sądu Ostatecznego, ok. 46 Deski świerkowe, tempera, złoto płatkowe;, Pochodzi z kościoła św. Barbary, własność Muzeum Narodowego w Warszawie Dep. /, Przykładem zachowawczych tendencji panujących w malarstwie śląskim. poł. XV w. jest Epitafium księcia Wacława żagańskiego. Dzieło wiązane z pracownią Mistrza Lat - wyobraża zapowiedziany w Biblii Sąd Ostateczny. Pośrodku symetrycznej kompozycji, ciasno wypełnionej postaciami, ukazany został Chrystus jako Sędzia. Po bokach przedstawiono uczestniczących w sądzie dwunastu apostołów oraz pokornie klęczących poniżej orędowników ludzi Matkę Boską i św. Jana Chrzciciela. Chrystus tronuje na łuku tęczy w szkarłatnym płaszczu, z oznakami przebytej męki ranami na dłoniach i boku. Miniaturowa kula ziemska pod stopami Zbawiciela symbolizuje Jego władzę nad całym światem. Smutny Mesjasz unosi ku górze dłonie, wskazując namalowane powyżej tradycyjne symbole czystości i łaskawości Bożej dla zbawionych (kwiat lilii) oraz sprawiedliwego sądu i kary dla potępionych (miecz). Dwaj aniołowie unoszący się poniżej stóp Jezusa dmą w trąby, dając sygnał do zmartwychwstania. Po stronie opuszczających groby zbawionych namalowano klęczącego z pobożnie złożonymi rękoma księcia Wacława. Zmarły ukazany tu został w długiej szacie i futrzanym kołpaku u kolan, z tarczą herbową Księstwa Żagańskiego. Fragmentem sceny mającym budzić grozę jest obrazek (w prawym dolnym rogu malowidła) przedstawiający buchającą płomieniem, otwartą paszczę piekielnego potwora Lewiatana. Znalazły się w niej przerażone postacie potępionych. Uzupełnieniem malowidła, a jednocześnie cennym zabytkiem gotyckiej kaligrafii jest staroniemiecka inskrypcja w zwieńczeniu. Zawiera informacje o księciu, o miejscu jego pochówku w kościele św. Barbary, oraz krótką modlitwę. Mistrz Lat - Fragment malowanej kwatery poliptyku ze sceną Biczowania (eksponowany rewers) i Narodzin Jezusa (awers), - PRACOWNIA MISTRZA LAT, Epitafium księcia Wacława żagańskiego z malarskim przedstawieniem Sądu Ostatecznego, ok. Deski jodłowe, tempera, złoto płatkowe; Kwatera pochodzi z nastawy głównego ołtarza kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku Nr inw. XI- Wystawiona w sali VI kwatera z ewangeliczną sceną Biczowania Jezusa (Mt, ; Mk, ; Łk, ), obok zaginionych w czasie II wojny światowej fragmentów 47 MISTRZ LAT, Fragment malowanej kwatery poliptyku ze sceną Biczowania, - sceny Obrzezania, jest pozostałością usu- w osobistą kontemplację i przeżycie boleniętego na początku XVIII w. z kościoła snych tajemnic wiary. Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu gotyckiego ołtarza głównego Mistrz Zaśnięcia Marii tej świątyni. Zachowana kwatera, będąca Poliptyk Zaśnięcia Marii, zapewne fragmentem cyklu epizodów Drewno szafy świerkowe, płaskoz życia Jezusa, jest przejmującym dokurzeźb lipowe, tempera, złoto mentem późnośredniowiecznego kultu Męki Pańskiej. Obnażony, związany Jezus (szafa) stoi pochylony przy kolumnie. Jego ciało Pochodzi z kościoła Bożego Ciała pokryte jest krwawiącymi ranami. Szar, gdzie trafił w końcu piący Go i biczujący rózgami i biczami XVII w. (być może z innej świątyni strażnicy gorliwie wykonują okrutny rozwrocławskiej) kaz Piłata. Ich dynamiczna postawa konnr inw. XI- trastuje z łagodną, znieruchomiałą postacią Centralna część (tzw. szafa) poliptyku poddającego się torturom Zbawiciela. Na- z kościoła Bożego Ciała była inspirowana znaczone okrucieństwem, karykaturalnie słynnym dziełem Wita Stosza z lat zniekształcone twarze oprawców i stoją- Zaśnięciem Marii w wielkim pocych w głębi sali starszych żydowskich liptyku kościoła Mariackiego w Krakowie. wymownie ilustrują rozpowszechnione Podobnie jak w arcydziele krakowskim, w średniowieczu przekonanie o tożsamo- Maria przedstawiona jako młodziutka ści zła z fizyczną brzydotą. Malowidło, dziewczyna pośrodku grupy apostołów w którego tworzeniu najwyraźniej brał podczas modlitwy osuwa się na kolana, udział Mistrz Lat -, wciąga widza podtrzymywana przez brodatego apostoła

5 Sala VII 48 MISTRZ ZAŚNIĘCIA MARII, Poliptyk Zaśnięcia Marii, (św. Piotra) i św. Jana wręczającego Jej gromnicę. Wokół umierającej Marii zgromadzeni są poruszeni apostołowie. Jedni z nich śpiewają psalmy, inni otwierają puszkę z Komunią dla Marii. Jeszcze inni, płacząc, ocierają łzy lub spoglądają ku górze, gdzie w asyście aniołów Chrystus na obłoku przyjmuje duszę Swej Matki pod postacią dziewczynki. Ekspresję dzieła potęgują unoszące się w powietrzu, twardo załamane, szaty postaci. Bogato sfałdowane draperie płaszczy maskują niedoskonałości przedstawienia wynikające z nieznajomości zasad perspektywy i anatomii ciała ludzkiego. Awersy skrzydeł ukazują płaskorzeźbione tronujące postacie świętych: Katarzyny Aleksandryjskiej z księgą, w koronie na głowie i z fragmentem koła u stóp, niżej Jana Ewangelisty młodzieńca ze złotym kielichem w ręce; po drugiej stronie szafy Barbary w koronie na głowie (z wieżą Lata dziewięćdziesiąte XV w. czas stabilizacji gospodarczej Śląska pod berłem królów czeskich zaznaczyły się w sztuce wyraźnym ożywieniem, ale też zróżnicowaniem poziomu artystycznego powstających tu dzieł. Efektem dużego zainteresowania sztuką, głównie epitafiami i nastawami ołtarzowymi, była zwiększająca się liczba wieloosobowych warsztatów wykonujących rzeźby i malowidła. Większość z nich działała w stolicy Śląska Wrocławiu. Wyraźnie zaznaczają się też indywidualne cechy poszczególnych mistrzów. Obok ożywionych kontaktów z Krakowem utrzymywane są tradycyjne więzi z południowymi Niemca- mi (Norymberga). Nasilenie tendencji realistycznych w sztuce, oparte na obserwacji życia codziennego współczesnego mieszczaństwa, jest charakterystyczne dla tzw. Pracowni Mistrza Wrocławskiego Świętej Rodziny, w której powstał Pentaptyk Świętej Rodziny (ze Ścinawy), skrzydło poliptyku z namalowaną sceną Spotkania św.św. Anny i Joachima przy Złotej Bramie oraz skrzydło poliptyku z Trzebnicy z malarskim wizerunkiem św. Jana Chrzciciela. Opisaną tendencję można też zauważyć w przypisywanych pracowni malowanych tablicach epitafijnych (epitafium nieznanego kanonika z Kłodzka oraz Banka). obok), poniżej długowłosej Marii Magdaleny z puszką wonności. Rewersy skrzydeł są pokryte malowanymi przedstawieniami ukazanych parami apostołów: Andrzeja i Jana Ewangelisty oraz (niżej) Jakuba Mniejszego i Tomasza, a na drugim Piotra i Pawła oraz (niżej) Mateusza i Jakuba Większego. Spośród zapewne bogatych ozdób nastawy ołtarzowej, pozbawionej obecnie zwieńczenia i predelli, zachowało się ażurowe złocone wypełnienie wiciowe podniebia szafy oraz skrzydeł bocznych. Temat główny nastawy ołtarzowej, pełen dramatycznego napięcia, oparto na popularnych tekstach apokryfów opisujących epilog ziemskiego żywota Matki Bożej. Przedstawienia Zaśnięcia i Wniebowzięcia Marii, wykształcone w sztuce bizantyjskiej, w okresie średniowiecznym w związku z rozwojem kultu maryjnego należały do najpopularniejszych tematów. PRACOWNIA MISTRZA WROCŁAWSKIEGO ŚWIĘTEJ RODZINY, Pentaptyk Świętej Rodziny, 49

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Literka.pl Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Data dodania: 2005-12-20 09:00:00 Sprawdzian tej zawiera test czytania ze zrozumieniem dla klas VI szkoły podstawowej. Jego poziom trudności jest średni.

Bardziej szczegółowo

Sala IX. Obok skrzydeł Poliptyku Kuśnierzy Wrocławskich

Sala IX. Obok skrzydeł Poliptyku Kuśnierzy Wrocławskich Pracownia wrocławska Rzeźba Ecce Homo, pocz. XVI w. Drewno lipowe, tempera; wys. 134 Pochodzi z kościoła Bernardynów pw. św. Bernardyna ze Sieny we Wrocławiu, własność Muzeum Narodowego w Warszawie Dep.

Bardziej szczegółowo

Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej

Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej IKONOSTAS Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej Ikonostas (gr. eikón oznaczające obraz oraz stásis czyli pozycja, umiejscowienie) ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela miejsce

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

MOJA PRZYGODA W MUZEUM

MOJA PRZYGODA W MUZEUM MOJA PRZYGODA W MUZEUM XXXIII Międzynarodowy Konkurs Plastyczny dla Dzieci i Młodzieży Moja Przygoda w Muzeum Muzeum Okręgowe w Toruniu, Muzeum Pałac w Wilanowie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Bardziej szczegółowo

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Historia Sanktuarium Kościół parafialny p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Oławie pierwotnie nosił nazwę św. Błażeja i Andrzeja Świerada. Ze starego

Bardziej szczegółowo

Niedziela Chrztu Pańskiego (2) Mt 3, Nowe stworzenie II Niedziela Zwykła J 1, Rozpoznać Jezusa III Niedziela Zwykła Mt 4,

Niedziela Chrztu Pańskiego (2) Mt 3, Nowe stworzenie II Niedziela Zwykła J 1, Rozpoznać Jezusa III Niedziela Zwykła Mt 4, 3 5 Spis treści Wstęp 11 Ku przemienionemu człowiekowi I Niedziela Adwentu Mt 24, 37-44 15 Czuwać to myśleć o Bogu II Niedziela Adwentu Mt 3, 1-12 19 Jan Chrzciciel Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi

Bardziej szczegółowo

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w.

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. wys. 30 cm. Korpus umieszczony na krzyżu wtórnie. Brak obydwu ramion, uszkodzenia i przetarcia polichromii. Konserwacja pełna w 2007 r. (M. Serafinowicz).

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40.

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. dniu po Zmartwychwstaniu Pańskim. Wniebowstąpienie jest ukoronowaniem

Bardziej szczegółowo

SZTUKA. opracowała Elżbieta Anioła

SZTUKA. opracowała Elżbieta Anioła SZTUKA ŚREDNIOWIECZA opracowała Elżbieta Anioła ARCHITEKTURA architektura sakralna; bazyliki (m. in.hagia Sophia w Konstantynopolu, św. Apolinarego w Rawennie); katedra (m. in. Notre Dame w Paryżu, św.

Bardziej szczegółowo

karty pracy, zadania, pytania

karty pracy, zadania, pytania Spacerem po Kłodzku Wycieczka do Kłodzka Opracowanie: Hanna Staniów Karta pracy zajęć dla szkoły podstawowej, klasa VI Cel: poznanie dziedzictwa kulturowego Dolnego Śląska; budzenie szacunku dla przeszłości

Bardziej szczegółowo

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; Pelplin

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; Pelplin Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; 83-130 Pelplin e-mail: ksmdp@o2.pl www.pelplin.ksm.org.pl Nr rachunku: 18 1160 2202 0000 0000 5342 0223 Kalendarz formacyjny

Bardziej szczegółowo

Rok liturgiczny (kościelny)

Rok liturgiczny (kościelny) Rok liturgiczny (kościelny) Adwent Okres Narodzenia Pańskiego Okres zwykły cz. I Wielki Post Triduum Paschalne Okres Wielkanocny Okres zwykły cz. II Przeczytajcie fragment Składu apostolskiego. Jakie fakty

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo

Historia ołtarza. W scenie tej umieszczona została również data 1499.

Historia ołtarza. W scenie tej umieszczona została również data 1499. Wybrane fragmenty pracy licencjackiej Izabeli Tomczyk Skrzydła poliptyku z Sulechowa na tle malarstwa późnego gotyku napisana na seminarium sztuki średniowiecznej pod kierunkiem ks. dr. hab. Dariusza Tabora

Bardziej szczegółowo

ZAWARTE ZE ŚWIĘTOKRZYSKIM WOJEWÓDZKIM KONSERWATOREM ZABYTKÓW, FINANSOWANE BEZPOŚREDNIO PRZEZ ŚWIĘTOKRZYSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W KIELCACH I.

ZAWARTE ZE ŚWIĘTOKRZYSKIM WOJEWÓDZKIM KONSERWATOREM ZABYTKÓW, FINANSOWANE BEZPOŚREDNIO PRZEZ ŚWIĘTOKRZYSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W KIELCACH I. ZESTAWIENIE zawartych umów w sprawie dotacji celowych udzielonych przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na realizację zadań konserwatorskich z budŝetu Wojewody Świętokrzyskiego - DZIAŁ

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ III c. DOLNOŚLĄSKIE, OPOLSKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL.

Bardziej szczegółowo

SZTUKA ŚREDNIOWIECZA

SZTUKA ŚREDNIOWIECZA SZTUKA ŚREDNIOWIECZA STYL ROMAŃSKI X XIII UWAGA! czerwoną gwiazdką oznaczyłam zabytki, które należy umieć rozpoznawać (nazwa, autor o ile jest podany, miejscowość o ile jest podana, epoka) Funkcje sakralnej

Bardziej szczegółowo

Niedziela Chrztu Pańskiego Łk 3, Trzy chrzty II Niedziela Zwykła J 2, Wszystko i cokolwiek III Niedziela Zwykła Łk 1, 1-4; 4,

Niedziela Chrztu Pańskiego Łk 3, Trzy chrzty II Niedziela Zwykła J 2, Wszystko i cokolwiek III Niedziela Zwykła Łk 1, 1-4; 4, 5 Spis treści Wstęp 11 Ku przemienionemu człowiekowi I Niedziela Adwentu Łk 21, 25-28. 34-36 15 Oczekiwać z nadzieją II Niedziela Adwentu Łk 3, 1-6 19 Między marketingiem a pustynią Niepokalane Poczęcie

Bardziej szczegółowo

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Prawda o Bogu w Trójcy Jedynym należy do największych tajemnic chrześcijaństwa, której nie da się zgłębić do końca. Można jedynie się do niej zbliżyć, czemu mają

Bardziej szczegółowo

L.p. Beneficjent dotacji Zadanie Kwota dotacji w zł

L.p. Beneficjent dotacji Zadanie Kwota dotacji w zł Wykaz dotacji celowych udzielonych przez Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w 2016 r. na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku wpisanym do

Bardziej szczegółowo

Lucyna Muniak Koordynator.media@caritas.gniezno.pl Nr gg 10440127 Tel. 61 425 57 82. L.p Dekanat Parafia pw. Żydowo

Lucyna Muniak Koordynator.media@caritas.gniezno.pl Nr gg 10440127 Tel. 61 425 57 82. L.p Dekanat Parafia pw. Żydowo 1. Barcin Parafialny Zespół Caritas przy parafii pw. św. Urszuli Ledóchowskiej LUBOSTROŃ Dekanat barciński 2. Barcin Parafialny Zespół Caritas przy parafii pw. NMP Różańcowej Jabłówko Dekanat barciński

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK NIE TYLKO TURYSTYCZNY

PRZEWODNIK NIE TYLKO TURYSTYCZNY PRZEWODNIK NIE TYLKO TURYSTYCZNY Glesno Dzisiaj zapraszam Państwa do odwiedzenia przepięknego kościółka w Gleśnie pod wezwaniem św. Jadwigi. Dojedziemy tam kierując się z Wyrzyska. Musimy wjechać do centrum

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO"

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat RYTUAŁU RODZINNEGO Rytuał domowy RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO" Ocena: Nie ma jeszcze oceny Cena 67,00 zł 67,00 zł Kwota rabatu: Zadaj pytanie o

Bardziej szczegółowo

Ikona obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub

Ikona obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub Ikona obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów

Bardziej szczegółowo

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH PARAFIA DZIEŃ I GODZINA DYŻYRU ŚRÓDMIEŚCIE TELEFON, E-MAIL Archikatedra św. Jana Chrzciciela, ul. Świętojańska 8 poniedziałek, 18-21 22/831 02 89, (pon.-pt. 10-12,

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE

DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE Niniejszy daty orędzi z podziałem na kategorie stanowią dodatek do zbiorku Orędzia Matki Bożej z Medziugorja. Książka zawiera wszystkie orędzia

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE NA ROK B; Andrzej Napiórkowski OSPPE. Spis treści

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE NA ROK B; Andrzej Napiórkowski OSPPE. Spis treści 5 Spis treści Wstęp 11 Ku przemienionemu człowiekowi I Niedziela Adwentu Mk 13, 33-37 15 Czuwać nad sobą! II Niedziela Adwentu Mk 1, 1-8 19 Wyznać grzechy Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

Źródło ilustracji: Karta pocztowa. Dziennik Zachodni 2012. Zdjęcie w kościele. pw. Św. Jadwigi w Katowicach wykonał Arkadiusz Ławrywianiec

Źródło ilustracji: Karta pocztowa. Dziennik Zachodni 2012. Zdjęcie w kościele. pw. Św. Jadwigi w Katowicach wykonał Arkadiusz Ławrywianiec Źródło ilustracji: Karta pocztowa. Dziennik Zachodni 2012. Zdjęcie w kościele pw. Św. Jadwigi w Katowicach wykonał Arkadiusz Ławrywianiec Źródło ilustracji: Kazimierz Bukowski: Słownik polskich świętych.

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Myśląc o pielgrzymkach, ogarniam wiele miejsc, które dane nam było zobaczyć. Stały się one naszym śladem i

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE, KAZANIA I MOWY OKOLICZNOŚCIOWE TOM 2 Pod redakcją o. Krzysztofa Czepirskiego OMI

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE, KAZANIA I MOWY OKOLICZNOŚCIOWE TOM 2 Pod redakcją o. Krzysztofa Czepirskiego OMI Spis treści Słowo wstępne... 5 Cała piękna jesteś Niepokalana Kazanie na uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny...7 O. PIOTR LEPICH OMI Matka Boża Bolesna, Matka Boża Uśmiechu Kazanie

Bardziej szczegółowo

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Österreich Werbung/ Popp & Hackner Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wiedeń Mariazell Marktl - Altötting Austrian National Tourist

Bardziej szczegółowo

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; Pelplin

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; Pelplin Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Pelplińskiej ul. Bpa Dominika 11; 83-130 Pelplin e-mail: ksmdp@o2.pl www.pelplin.ksm.org.pl Nr rachunku: 18 1160 2202 0000 0000 5342 0223 Kalendarz formacyjny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. o. józef kowalik omi Cała piękna jesteś Niepokalana Kazanie na uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny...

Spis treści. o. józef kowalik omi Cała piękna jesteś Niepokalana Kazanie na uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny... Spis treści Słowo wstępne...5 o. józef kowalik omi Cała piękna jesteś Niepokalana Kazanie na uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny...7 o. piotr lepich omi Matka Boża Bolesna, Matka

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Dotacje przyznane w latach 2008-2012 na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim 2008 r. Kwota udzielolnej

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017 KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień 2016 - sierpień 2017 Data Temat Przedsięwzięcie wrzesień 1. Czwartek Wspomnienie św. Bronisławy 77.rocznica wybuchu II wojny św.; Nowy Rok Szkolny 2016/17

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW SZTUKI SAKRALNEJ NA ZIEMIACH WSCHODNICH DAWNEJ RZECZYPOSPOLITEJ Redakcja naukowa: Jan K. Ostrowski CZĘŚĆ I

MATERIAŁY DO DZIEJÓW SZTUKI SAKRALNEJ NA ZIEMIACH WSCHODNICH DAWNEJ RZECZYPOSPOLITEJ Redakcja naukowa: Jan K. Ostrowski CZĘŚĆ I Światosław Lenartowicz, Jan K. Ostrowski, Jerzy T. Petrus,, Jan K. Ostrowski Wstęp Oznaczenia i skróty Piotr Krasny Kościół parafialny p.w. Św. Jana Chrzciciela w Biskowicach Kościół parafialny p.w. Św.

Bardziej szczegółowo

1991 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE.

1991 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1991 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 31.05.1991 KIELCE 1 rys. w czworoboku herb Jana Pawła II pod spodem napis i tekst : KRAJOWA WYSTAWA FILATELISTYCZNA TOTUS - TUUS. 2. 01.06.1991 KOSZALIN 1 /FDC/ rys.

Bardziej szczegółowo

Wojciech Malesa Przemysław Kluska Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Jakuba FARA WOTA. zamieszczone wokół sukni cudownego obrazu Zaśnięcie Matki Boskiej

Wojciech Malesa Przemysław Kluska Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Jakuba FARA WOTA. zamieszczone wokół sukni cudownego obrazu Zaśnięcie Matki Boskiej Wojciech Malesa Przemysław Kluska Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Jakuba FARA WOTA zamieszczone wokół sukni cudownego obrazu Zaśnięcie Matki Boskiej Piotrków Trybunalski 2013 Informacje wstępne Obraz

Bardziej szczegółowo

TWÓRCZOŚĆ CZESŁAWA CZMIELA

TWÓRCZOŚĆ CZESŁAWA CZMIELA Almanach Muszyny 2008. Twórczość Czesława Czmiela 225 Zbigniew Wolanin TWÓRCZOŚĆ CZESŁAWA CZMIELA Zapoznając się ze spuścizną artystyczną Czesława Czmiela, odnosimy wrażenie, że mamy oto do czynienia z

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTO WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY

ŚWIĘTO WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY ŚWIĘTO WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY Obraz Guido Reni 1642 r. Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny Obchodzone 15 sierpnia Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny jest jednym z najstarszych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA OGÓLNE. SEMESTR I i II OCENA CELUJĄCA

WYMAGANIA OGÓLNE. SEMESTR I i II OCENA CELUJĄCA Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii w klasie VI Zgodne z programem nauczania nr AZ 2 01/10 z dnia 9 czerwca 2010 r. Poznaję Boga i w Niego wierzę. Wierzę w Kościół WYMAGANIA OGÓLNE SEMESTR

Bardziej szczegółowo

męczennica III / IV w.

męczennica III / IV w. męczennica III / IV w. Według legendy była córką chrześcijańskiego króla Brytów Wielu możnych ubiegało się o jej rękę Figura w Rybniku Również Eteriusz syn pogańskiego władcy sąsiedniego kraju zapragnął

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Adam Kulon, Marcin Idczak

Autorzy: Adam Kulon, Marcin Idczak Autorzy: Adam Kulon, Marcin Idczak Jasna GóraG zespół klasztorny zakonu paulinów w w Częstochowie. Jest jednym z najważniejszych niejszych miejsc kultu maryjnego. Na Jasnej Górze znajduje się obraz Matki

Bardziej szczegółowo

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej?

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Co to jest sanktuarium? Miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte, w

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Największe Sanktuaria Maryjne w Polsce. Martyna Stelmach

Największe Sanktuaria Maryjne w Polsce. Martyna Stelmach Największe Sanktuaria Maryjne w Polsce Martyna Stelmach Jasna Góra Matka Boska Częstochowska Sanktuarium Paulinów znajdujące się w Częstochowie, położone na wzgórzu Jasna Góra Najważniejsze centrum pielgrzymowania

Bardziej szczegółowo

REPLIKI I KOPIE EKSPONATÓW MUZEALNYCH

REPLIKI I KOPIE EKSPONATÓW MUZEALNYCH REPLIKI I KOPIE EKSPONATÓW MUZEALNYCH MUZEART tel. kom. 698 911 677 jurkiewicz@muzeart.pl telefon 12 282 33 65 32-065 Krzeszowice ul. Grunwaldzka 56 www.muzeart.pl Pierścień burmistrzów krakowskich Oryginał

Bardziej szczegółowo

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE. Kazanie do Mszy Świętej o NMP z Wieczernika Kazanie na nabożeństwo do Matki Bożej Pocieszenia...

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE. Kazanie do Mszy Świętej o NMP z Wieczernika Kazanie na nabożeństwo do Matki Bożej Pocieszenia... 3 Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE O. KRZYSZTOF CZEPIRSKI OMI Ochrzczeni Duchem Świętym Kazanie do Mszy Świętej o NMP z Wieczernika... 7 Maryja mistrzynią dobrych spotkań z ludźmi Kazanie na nabożeństwo

Bardziej szczegółowo

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Lp Z dnia Wnioskodawca Zadanie Wnioskowana dotacja Przyznana dotacja

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Obiekty wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego

Obiekty wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego Obiekty wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego Lp. Obiekt Adres uwagi układ urbanistyczny 1 zespól klasztorny na Jasnej Górze ul. Kordeckiego 2 patrz: załącznik graficzny nr 1 2 kościół św.

Bardziej szczegółowo

SŁUŻYĆ BOGU TO SZUKAĆ DRÓG DO LUDZKICH SERC

SŁUŻYĆ BOGU TO SZUKAĆ DRÓG DO LUDZKICH SERC SŁUŻYĆ BOGU TO SZUKAĆ DRÓG DO LUDZKICH SERC NOWENNA Z KSIĘDZEM JERZYM POPIEŁUSZKO W INTENCJI BUDOWANIA CYWILIZACJI MIŁOŚCI TOWARZYSTWO UNIWERSYTECKIE FIDES ET RATIO ZA WIEDZĄ KURII METROPOLITALNEJ WARSZAWSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz "Jezu ufam Tobie"

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz Jezu ufam Tobie Łagiewniki Świątynia Opaczności Bożej - Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego Obraz "Jezu ufam Tobie" Obraz "Jezu ufam Tobie" został namalowany po raz pierwszy w historii

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 Celujący: ze zrozumieniem wykonuje znak krzyża św. samodzielnie odtworzy z pamięci modlitwę Aniele Boży, Zdrowaś

Bardziej szczegółowo

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej Bp Henryk Tomasik: Dekret o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary w Diecezji Ra Radom, 18 października 2012 roku L. dz. 1040/12 DEKRET o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa Święty Jakub Apostoł Syn Zebedeusza i Salome z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa poniósł męczeńską śmierć w 44 r. w Palestynie według tradycji wprowadzał

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

Jak nazywa się księga liturgiczna zawierająca teksty Ewangelii, używane podczas sprawowania liturgii?

Jak nazywa się księga liturgiczna zawierająca teksty Ewangelii, używane podczas sprawowania liturgii? Jak nazywa się księga liturgiczna zawierająca teksty Ewangelii, używane podczas sprawowania liturgii? Wymień kolory szat liturgicznych. Kiedy w Liturgii używa się białego koloru szat liturgicznych? /3

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne 15 maja 2016

Ogłoszenia Parafialne 15 maja 2016 15.05.2016 Niedziela Zesłania Ducha Świętego Ogłoszenia Parafialne 15 maja 2016 W następną niedzielę Uroczystość Trójcy Przenajświętszej. I Komunia Święta w naszej Parafii o 10.00 dla klasy III A, a o

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwa w Kościele Katolickim. Łukasz Burnici SDB

Nabożeństwa w Kościele Katolickim. Łukasz Burnici SDB Nabożeństwa w Kościele Katolickim Łukasz Burnici SDB Życie duchowe nie ogranicza się do udziału w samej tylko liturgii. Chrześcijanin bowiem, choć powołany jest do modlitwy wspólnej, powinien mimo to wejść

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach Oto nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

Komunikat Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej (do Księży Proboszczów posługujących w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej)

Komunikat Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej (do Księży Proboszczów posługujących w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej) KURIA METROPOLITALNA SZCZECIŃSKO-KAMIEŃSKA WYDZIAŁ DUSZPASTERSKI ul. Papieża Pawła VI 4; 71-459 Szczecin tel. 91/454-22-92; fax 91/453-69-08 Szczecin, 30 września 2010 r. Znak: CK 98/2010 Komunikat Kurii

Bardziej szczegółowo

Modlitwa powierzenia się św. Ojcu Pio

Modlitwa powierzenia się św. Ojcu Pio 3 Modlitwa powierzenia się św. Ojcu Pio Święty Ojcze Pio, przed złem broń mnie, pod płaszcz Twej opieki pomóż mi chronić się zawsze i wszędzie, w dobrym i uczciwym życiu umacniaj mnie, w ostatniej godzinie

Bardziej szczegółowo

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II INSTYTUCJE, ORGANIZACJE SPOŁECZNE INSTYTUCJE: 1. Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzyworzece w roku szkolnym 2007/2008-6 oddziałów, 60 uczniów. 2. Publiczne Przedszkole

Bardziej szczegółowo

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii WYKAZ UDZIELANYCH DOTACJI NA PRACE KONSERWATORSKIE, RESTAURATORSKIE ORAZ ROBOTY BUDOWLANE PRZY ZABYTKACH WPISANYCH DO REJESTRU ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY STRZEGOM. ROK 2008 1.Gmina Strzegom

Bardziej szczegółowo

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Środa, 8 czerwca 2016 Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Lista Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO to lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, ze

Bardziej szczegółowo

Schola Gregoriana Sancti Casimiri

Schola Gregoriana Sancti Casimiri WARSZTATY CHORAŁOWE TRADICAMP Schola Gregoriana Sancti Casimiri PROPRIUM MISSAE Msza o Trójcy Przenajświętszej Niech będzie błogosławiona Święta Trójca i nierozdzielna Jedność, wyznawajmy ją, albowiem

Bardziej szczegółowo

Wycieczki Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku)

Wycieczki Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku) Wycieczki S@S Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku) 8 czerwca 2017 roku Sekcja Krajoznawcza Szkoły @ktywnego Seniora zorganizowała

Bardziej szczegółowo

O godz odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci.

O godz odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci. 16.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci. Tego dna o godz. 12.00 mszę św. z okazji 25-lecia święceń

Bardziej szczegółowo

2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. w geście błogosławieństwa i tekst : 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA JANA PAWŁA II.

2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. w geście błogosławieństwa i tekst : 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA JANA PAWŁA II. 2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 18.05.2002 BIELSKO - BIAŁA 1 w geście błogosławieństwa 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA 2. 18.05.2002 RYBNIK 1 w piusce trzymającego pastorał POCZTA SAMOLOTOWA. 82. ROCZNICA

Bardziej szczegółowo

M I N I S T R A N C I O Ł T A R Z A

M I N I S T R A N C I O Ł T A R Z A W s k a z ó w k i p r a k t y c z n e M I N I S T R A N C I O Ł T A R Z A O G Ó L N E Z A S A D Y Każdy posługujący w liturgii: pamięta, że uczestniczy w misterium i ma innych do niego prowadzić przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Utworzenie rzymskokatolickiej parafii w Jazowsku należy datować w przybliżeniu na drugą połowę XIII wieku. Zapewne w tym samym okresie wybudowano

Bardziej szczegółowo

PYTANIA POWTÓRZENIOWE Z PALSTYKI DLA KL.II I półrocze cz.3

PYTANIA POWTÓRZENIOWE Z PALSTYKI DLA KL.II I półrocze cz.3 PYTANIA POWTÓRZENIOWE Z PALSTYKI DLA KL.II I półrocze cz.3 57. Za początek sztuki bizantyjskiej przyjmuje się okres między V a VI w. n. e. Doszło wtedy do podziału cesarstwa rzymskiego na wschodzie i zachodzie.

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH 1. KALENDARZ OKRESÓW LITURGICZNYCH W KOŚCIELE KATOLICKIM 2012-2111 2. KALENDARZ DIECEZJI POLSKICH - 2013-02-28 3. WPROWADZENIA TEOLOGICZNO PASTORALNE DO KSIĄG LITURGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Prószków Przysiecz m a j 2016 r. Gazetka Parafialna www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Przez cały miesiąc maj, codziennie w dni powszednie tygodnia, w Prószkowie o godz.18 00,

Bardziej szczegółowo

2006 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. rys. wizerunek Bazyliki w Watykanie, gołąbek pokoju i tekst : JAN PAWEŁ II I ROCZNICA ŚMIERCI.

2006 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. rys. wizerunek Bazyliki w Watykanie, gołąbek pokoju i tekst : JAN PAWEŁ II I ROCZNICA ŚMIERCI. 2006 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 20.02.2006 RZESZÓW 1 trzymającego kontur świata i tekst : TYTUŁ DOKTORA HONORIS CAUSA UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO. 2. 02.04.2006 BIAŁA PODLASKA 1 rys. wizerunek twarzy

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

Modlitwa Różańcowa stanowi swego rodzaju streszczenie Ewangelii i składa się z czterech tajemnic opisujących wydarzenia z życia Jezusa i Maryi.

Modlitwa Różańcowa stanowi swego rodzaju streszczenie Ewangelii i składa się z czterech tajemnic opisujących wydarzenia z życia Jezusa i Maryi. Poprawne odmawianie różańca oznacza odmawianie modlitwy oraz medytację w tym samym czasie. Dzięki temu odmawianie różańca jest tak wspaniałym przeżyciem duchowym. Każda z tajemnic różańca koncentruje się

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ TURNIEJU WIEDZY DLA UCZNIÓW KLAS V SZKOŁY PODSTAWOWEJ " ZABYTKI SAKRALNE CHEŁMA"

SCENARIUSZ TURNIEJU WIEDZY DLA UCZNIÓW KLAS V SZKOŁY PODSTAWOWEJ  ZABYTKI SAKRALNE CHEŁMA Źródło: http://chelm.lscdn.pl/oc/publikacje-nauczycieli/scenariusze-uroczystos/1203,scenariusz-turnieju-wiedzy-dla-uczniow-klas-v-szk OLY-PODSTAWOWEJ-quot-ZABYTKI-SA.html Wygenerowano: Wtorek, 9 lutego

Bardziej szczegółowo

Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli

Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli Palmowej w kolejnych dniach wierni będą gromadzić się na indywidualnej

Bardziej szczegółowo

Każdy posługujący w liturgii:

Każdy posługujący w liturgii: M I N I S T R A N T K S I Ę G I O G Ó L N E Z A S A D Y Każdy posługujący w liturgii: pamięta, że uczestniczy w misterium i ma innych do niego prowadzić przygotowuje się do swoich zadań poprzez modlitwę,

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ODDZIALE OKRĘGOWYM W BIAŁYMSTOKU AUGUSTÓW, 4-5 PAŹDZIERNIKA BAZYLIKA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, UL. KSIĘDZA SKORUPKI 6 4 października 18:00 Eucharystia

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: Dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2000 CZK, każda kolejna godzina powyżej 4 godzin 500 CZK. Terminy świąteczne:

Bardziej szczegółowo

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji.

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji. Środa, 08 lipca 2015 r. Nasza grupa pomału oswajała się z Maltą. Ten na pozór typowy śródziemnomorski kraj każdego dnia fascynował nas coraz bardziej, odkrywając przed nami swoje tajemnice. Po wczorajszej

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo