S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne"

Transkrypt

1 S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne 1 Berühmte Pesonalichkeiten des polnisch-tschechischen Grenzgebietes in der Euroregion Pradziad das gemeinsame historische Erbe Významné osobnosti polsko èeského pohranièí Euroregion Pradziad spoleèné historické dìdictví

2 2

3 3 S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne Berühmte Pesonalichkeiten des polnisch-tschechischen Grenzgebietes in der Euroregion Pradziad das gemeinsame historische Erbe Významné osobnosti polsko èeského pohranièí Euroregion Pradziad spoleèné historické dìdictví

4 4 Publikacja wydana w ramach projektu S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne wspó³finansowanego ze œrodków Europejskiego unduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG III A Czechy Polska undusz Mikroprojektów w Euroregionie Pradziad oraz ze œrodków bud etu pañstwa. Projekt zrealizowany przez Wydzia³ Promocji, Rozwoju Gospodarczeg i Programów Europejskich Starostwa Powiatowego w Nysie pod kierownictwem Anatola Buka³y. Zdjêcia: z archiwów prywatnych autorów Zdjêcia Wandy Pawlik i Jerzego Kozarzewskiego udostêpnione przez Gra ynê i Tadeusza Zdanowiczów. Projekt wspó³finansowany ze œrodków Europejskiego unduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG III A Czechy Polska undusz Mikroprojektów w Euroregionie Pradziad oraz ze œrodków bud etu pañstwa. POWIAT NYSKI Starostwo Powiatowe w Nysie ul. Moniuszki Nysa tel fax ISBN

5 5 Spis treœci Wstêp... 7 ranz von Ballestrem prezydent Reichstagu w³aœcicielem g³ucho³askiego Górnika Ludwik van Beethoven Konrad Emil Bloch noblista z Nysy Gebchard Leberecht von Blücher Moritz Brosig wybitny œl¹ski kompozytor odkryty na nowo Johannes Chrz¹szcz Jan Cybis Joseph von Eichendorff Samuel ränkel ryderyk II Wielki Czy Charles de Gaulle by³ w Nysie? Bernhard Grzimek cz³owiek legenda Miko³aj Henel von Hennenfeld Max Herrmann Neisse Bolko V Husyta Jan Kazimierz Jodocus de Czeginhals Jodok z G³ucho³az, opat œl¹skich augustianów Jerzy Kozarzewski Ks. Karol Kozio³ek Joseph Krautwald portret artysty Markiz Marie Joseph de La ayette wiêzieñ nyskich kazamat Profesor Josef Wilhelm Limburg ( ) Adolf Lorenz twórca wspó³czesnej chirurgii ortopedycznej Matthäus Apelles von Löwenstern ycie i dzia³alnoœæ Matki Marii Luizy Merkert, wspó³za³o ycielki zgromadzenia sióstr œw. El - biety Stanis³aw i Waleria Nabzdyk Jan Nepomucen Ksi¹ ê biskup ranciszek Ludwik von Neuburg Josef Obeth kamienna historia polsko-czeskiego pogranicza Johann Georg III von Oppersdorff Wanda Pawlik Paul Peikert kronikarz oblê onego Wroc³awia Max Pinkus Vincenz Priessnitz ( ) Georg Rasel ( ) ilip Robota Bernhard Ruffert œl¹ski historyk i nauczyciel z Nysy Christoph Scheiner wielki astronom i mi³oœnik nauk œcis³ych Ks. Johann Georg Schneider o. Józef Schweter Ks. Ludwik Skowronek i jego zwi¹zek z dzisiejszym Oœrodkiem Caritas Diecezji Opolskiej w G³ucho³azach Ks. Aleksander Skowroñski

6 6 Genera³ riedrich Wilhelm von Steuben s³awny uczeñ nyskiego Carolinum Harry Thürk Rafa³ Urban riedrich Bernhard Werner twórca widoków Œl¹ska Wok z Rosenberga Stefan Wyszyñski

7 7 Wstêp Czy Charles de Gaulle by³ w Nysie? Co wspólnego maj¹ miniaturowe kury z tanzañskim parkiem Serengeti? Kto by³ najwiêkszym prudnickim przemys³owcem bran y w³ókienniczej? Co ³¹czy klasztor kapucyñski z ryderykiem II Wielkim? Czy Vincenz Priessnitz wynalaz³ prysznic? Odpowiedzi na te i inne pytania znajd¹ Pañstwo w wydanej przez Starostwo Powiatowe w Nysie publikacji, która stanowi czêœæ projektu pt. S³awne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad wspólne dziedzictwo historyczne, wspó³finansowanego ze œrodków Europejskiego unduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG III A Czechy-Polska undusz Mikroprojektów w Euroregionie Pradziad oraz ze œrodków bud etu pañstwa. Ksi¹ ka zawiera sylwetki ponad piêædziesiêciu postaci, które w wiêkszy b¹dÿ mniejszy sposób wp³ynê³y na ycie kulturalne, spo³eczne i gospodarcze rozgrywaj¹ce siê na polsko-czeskim pograniczu. W ramach ca³ego projektu Starostwo Powiatowe w Nysie zorganizowa³o piêæ spotkañ, podczas których wyk³adowcy: Kazimierz Staszków, Piotr Chrobak, Pawe³ Szymkowicz oraz ranciszek Dendewicz, prezentowali losy poszczególnych postaci i ich powi¹zania z pograniczem polsko-czeskim. Wœród tych postaci zabrakn¹æ nie mo e Josepha von Eichenorffa, który w sposób szczególny ³¹czy pogranicze polsko-czeskie, bo choæ ostatnie dwa lata swojego ycia mieszka³ w Nysie, to jednak w okresie tym czêsto przebywa³ w Javorniku. Warto pamiêtaæ o tym niemieckim romantyku szczególnie teraz, w roku 2007, na który to rok przypada 150-rocznica jego œmierci, i który og³oszono Rokiem Eichendorffa. Inn¹ niezwyk³¹ postaci¹ przedstawion¹ w niniejszej publikacji jest za³o ycielka Zgromadzenia Sióstr Œw. El biety-maria Merkert, która przez 30 lat konsekwentnie s³u y³a bliÿnim. Jak wielk¹ postaci¹ by³a Maria Merkert i jak wielkie by³y jej zas³ugi œwiadczy fakt, i 30 wrzeœnia 2007 roku zosta³a podczas uroczystoœci w Nysie beatyfikowana. Oczywiœcie wspomniane wy ej sylwetki s¹ tylko namiastk¹ tego, co zawiera ta prawie dwustustronicowa publikacja. ZnaleŸæ w niej mo na wiele ciekawych postaci, które niewa ne, czy przebywa³y u nas kilka godzin, dni czy lat, pozostawi³y po sobie œlad i na zawsze wpisa³y siê do ksiêgi historii pogranicza polsko-czeskiego. A i ta liczba jest zbyt ma³a, by móc zaprezentowaæ wszystkich tych, dla których tereny te stanowi³y przystanek na drodze ycia, b¹dÿ spêdzili tu ca³e swoje ycie. Serdeczne podziêkowania za wk³ad w realizacjê projektu nale ¹ siê naszemu partnerowi Sdružení cestovního ruchu Jeseníky z Šumperka, autorom tekstów oraz wszystkim pracownikom Wydzia³u Promocji, Rozwoju Gospodarczego i Programów Europejskich Starostwa Powiatowego w Nysie. Zachêcam Pañstwa do zapoznania siê z nasz¹ publikacj¹, która w sposób szczególny, bo poprzez losy pojedynczych postaci prezentuje historiê, ycie kulturalne, gospodarcze i spo³eczne pogranicza polsko-czeskiego. Byæ mo e pozwoli ona Pañstwu spojrzeæ na pogranicze polsko czeskie ich oczami, oczami wybitnego noblisty, poety, rzeÿbiarza czy medyka. Czy oka e siê ono inne od dzisiejszego? O tym przekonaj¹ siê Pañstwo siegaj¹c po niniejsz¹ publikacjê. Serdecznie zapraszam do lektury i yczê wielu wra eñ! Adam ujarczuk Starosta Nyski

8 8 Einleitung War Charles de Gaulle in Neisse? Was haben Miniaturhühner mit dem Serengeti Park in Tansania gemeinsam? Wer war der Größte Unternehmer in der Textillindustrie in Neustadt in Oberschlesien? Was verbindet ein Kapizinerkloster mit riedrich II dem Großen? Hat Vincenz Priessnitz die Dusche erfunden? Antworten auf diese und andere ragen finden Sie in dieser Publikation, die von der Kreisverwaltung in Neisse herausgegeben wurde. Dieses Buch stellt einen Teil des Projekts,,Berühmte Persönlichkeiten des polnisch-tschechischen Grenzgebietes, in der Euroregion Pradziad das gemeinsame historische Erbe dar. Dieses Projekt wurde vom Europäischen undus für regionale Entwicklung im Rahmen des Programms INTERREG III A Tschechien-Polen undus für Mikroprojekte in der Euroregion Pradziad und aus den Mitteln des Staates finanziert. Dieses Buch beinhaltet kurze Biographien von über 50 Personen, die mehr oder weniger auf das kulturelle, gesellschaftliche und wirtschaftliche Leben, das sich in dem polnisch-tschechischen Grenzgebiet abspielte, Einfluss hatten. Im Rahmen des ganzen Projekts organisierte die Kreisverwaltung in Neisse 5 Treffen, auf denen die Dozenten: Kazimierz Staszków, Piotr Chrobak, Pawe³ Szymkowicz und ranciszek Dendewicz die Schicksale der jeweiligen Personen und ihre Verbindung zum polnisch-tschechischen Grenzgebiet präsentierten. Unter diesen Persönlichkeiten darf Joseph von Eichendorf nicht fehlen, der in besonderer Weise das polnisch-tschechische Grenzgebiet verbindet. Obwohl er nur zwei Jahre seines Lebens in Neisse verbrachte, besuchte er oft Javornik. Es lohnt sich besonders jetzt, im Jahr 2007 an diesen deutschen Romantiker zu denken, denn dieses Jahr wäre er 150 Jahre alt geworden, deshalb hat man auch das 2007 auch zum Eichendorff- Jahr erklärt. Eine andere bemerkenswerte Persönlichkeit, die in diesem Buch ihren Platz hat ist die Begründerin der Versammlung der Heiligen Elisabeth Schwestern Maria Merkert, die 30 Jahre lang konsequent ihren Mitmenschen diente. Die Tatsache, dass Maria Merkert am 30. September 2007 in Neisse zur Heiligen erklärt wurde, zeugt von der Größe dieser Person und wie groß ihre Verdienste waren. Natürlich sind die oben genannten Persönlichkeiten nur ein kleiner Teil dessen, was dieses fast 200-seitige Buch beinhaltet. In diesem Buch kann man viele interessante Personen finden, die ungeachtet dessen, ob sie bei uns, nur ein paar Stunden, Tage oder Jahre verbrachten, doch eine Spur hinterlassen haben und sich für immer in die Geschichts-Chronik des polnisch-tschechischen Grenzgebietes eingetragen haben. Und doch ist diese Zahl noch zu klein, um all die Personen zu nennen für die, diese Gebiete eine Haltestelle auf ihrem Lebensweg darstellten oder die ihr ganzes Leben hier verbrachten. Wir danken herzlich unserem Partner Sdružení cestovního ruchu Jeseníky aus Šumperek, den Autoren der Texte und allen Mitarbeitern Abteilung für Promotion, Wirtschaftsförderung EU-Programme der Kreisverwaltung in Neisse für die Arbeit an der Realisation dieses Projekts. Ich ermuntere Sie, sich mit unserer Publikation vertraut zu machen, die in besonderer Weise, weil durch die Schicksale einzelner Personen die Geschichte, das kulturelle, wirtschaftliche und gesellschaftliche Leben des polnisch-tschechischen Grenzgebietes darstellt. Vielleicht erlaubt es Ihnen dieses Buch auf das Grenzgebiet mit anderen Augen zu blicken, den Augen eines bedeutenden Nobelpreisträgers, Poeten, Bildhauers oder Medizieners. Wird das was Sie sehen anders sein als heute? Das finden Sie mit diesem Buch heraus. Ich lade Sie herzlich zum Lesen dieses Buches ein und wünsche Ihnen viel Spass beim Entdecken! Adam ujarczyk Landrat des Landkreises Neisse

9 Úvod Byl Charles de Gaulle v Nyse? Co spoleèného mají miniaturní slepice s tanzanským parkem Serengeti? Kdo byl nejvìtším prùdnickým textilním obchodníkem? Co spojuje kapucinský klášter s ryderikem II Velkým? Vynalezl Vincenz Priessnitz sprchu? Odpovìdi na tyto a jiné otázky se nacházejí v publikaci Starostwa Powiatowego v Nyse, která je souèástí projektu Vìhlasné osobnosti polsko-èeského pohranièí Euroregionu Pradìd spoleèné historické dìdictví, dotovaného se zdrojù Evropského ondu Regionálního Vývoje v rámci Programu INTERREG III a Èesko Polsko s ondù Mikroprojektù Euroregionu Pradìd a také státního rozpoètu. Kniha obsahuje opisy více než padesát osobnosti, které více nebo ménì ovlivnily kulturní, spoleèenské a hospodáøské dìní na polsko-èeském pohranièí. V rámci celého projektu Starostwa Powiatowego v Nyse bylo zorganizováno pìt shromáždìní na kterých lektoøi: Kazimierz Staszków, Piotr Chrobak, Pawe³ Szymkowicz a ranciszek Dendewicz pøedstavovali osudy jednotlivých osobností a jejich souvislostí s èesko-polským pohranièím. Mezi tìmito osobnostmi nemùže chybìt Joseph von Eichenorff, který obzvláštním zpùsobem spojuje polsko-èeské pohranièí, i když poslední dva roky svého života bydlel v Nyse, tak èasto v tomto období bývával v Javorníku. Je nutno zdùraznit pamì o tomto nìmeckém romantiku obzvláš teï, v 2007 roce, kdy bude jeho 150-té výroèí jeho smrti a tento rok byl vyhlášen rokem Eichenorffa. Jinou nevídanou osobností pøedstavenou v této publikací je zakladatelka Zgromadzenia Sióstr Œw. El biety-maria Merkert, která pøes 30 let sloužila svým bližním. Jak velkou osobností byla Marie Merket a jak velký byl její pøínos, dokazuje fakt, že 30. záøí 2007 pøi ceremonií v Nyse byla blahoøeèena. Samozøejmì výše uvedené osobnosti jsou pouze náhražkou toho, co obsahuje témìø dvìstìstranná publikace. Je možné v ní najít mnoho zajímavých osobností, bez ohledu na to, jestli pøebývaly u nás nìkolik hodin, dní nebo rokù, ponechaly po sobì znak a navždy se zapsaly do knihy dìjin polsko-èeského pohranièí. Také toto èíslo je velmi skromné, abychom mohli pøedstavit všechny, pro které tyto území byla nìjakým životním azylem, neboli zde strávili svùj celý život. Srdeèné uznání za pøínos v realizaci projektu patøí našemu partnerovi Sdružení cestovního ruchu Jeseníky s Šumperka, autorùm textù a všem pracovníkùm Wydzia³u Promocji, Rozwoju Gospodarczego i Programów Europejskich Starostwa Powiatowego v Nyse. Povzbuzuji Vás k seznámení s naší publikací, která výjimeèným zpùsobem a to pøes osudy jednotlivých osobností pøedstavuje kulturní, hospodáøské a spoleèenské dìní polsko-èeského pohranièí. Je možné, že tato publikace dovolí Vám prohlédnout na polsko-èeské pohranièí z jejich zorného bodu. Oèima významného nobelisty, básníka, sochaøe nebo medika. Projeví se ono rozdílné od dnešního? O tom se pøesvìdèíte v naší publikací. Srdeènì zvu k naší interpretaci a pøeji mnoho dojmù. 9 Adam ujarczuk Starosta Nyski

10 10

11 11 ranz von Ballestrem prezydent Reichstagu w³aœcicielem g³ucho³askiego Górnika Pawe³ Szymkowicz Stare, pe³ne urokliwej architektury budowle, jakich nie brakuje w g³ucho³askim zdroju, dla wielu musz¹ kryæ liczne tajemnice. Mog¹ byæ one zwi¹zane zarówno z wa nymi wydarzeniami, jak i osobami, które na przestrzeni wieku, przewinê³y siê przez ich pokoje. Tak w³aœnie jest z by³ym oœrodkiem Zacisze II, znanym powszechnie jako Górnik. W³aœcicielem tego oryginalnego obiektu by³ hrabia ranz Xaver Ballestrem. Ma³o kto wie, e przez blisko 10 lat, jako prezydent Reichstagu, by³, po cesarzu i kanclerzu, trzeci¹ osob¹ w II Rzeszy. Ród von Ballestrem siêga swymi korzeniami Italii, wywodz¹c siê ze starow³oskiej rodziny szlacheckiej. Nazwisko Balestreri lub Balestrero by³o stosunkowo czêsto spotykane w pó³nocnych W³oszech, g³ównie w Piemoncie. Wiele osób o takim lub podobnym brzmieniu spotkaæ mo emy w okolicach Turynu. Najwczeœniejsze udokumentowane wzmianki o tej rodzinie Oœrodek wypoczynkowy Waldesruh pochodz¹ z lat Pierwszym przedstawicielem rodu, który pojawi³ siê na terenie Niemiec by³ Giovanni Angelo Ballestrero di Castellengo. W roku 1730 s³u y³ jako paÿ na dworze ksi¹ êcym w Weimarze, i w³aœnie wówczas zmieni³ brzmienie swojego nazwiska na Ballestrem. ranz Xaver, najwybitniejszy przedstawiciel rodu Ballestremów, urodzi³ siê 5 wrzeœnia 1834 r., w rodzinnym maj¹tku w³aœnie w P³awniowicach. Pierwsze nauki pobiera³ w szlacheckim konwikcie we Lwowie, a nastêpnie w katolickim gimnazjum w G³ogowie. W wieku 17 lat wyjecha³ do Belgii, gdzie najpierw uczy³ siê w szkole jezuickiej w Namur, a latach studiowa³ na Akademii Górniczej w Liege. Po skoñczeniu studiów rozpocz¹³ s³u bê wojskow¹, dostaj¹c siê w randze podporucznika do stacjonuj¹cego we Wroc³awiu s³ynnego 1. regimentu kirasjerów œl¹skich. Jeszcze na pocz¹tku s³u by wojskowej o eni³ siê z przedstawicielk¹ jednego z najstarszych œl¹skich rodów szlacheckich, hrabiank¹ Jadwig¹ von Saurma Jeltsch. Czynnie bra³ udzia³ prawie we wszystkich konfliktach zbrojnych, toruj¹cych drogê do zjednoczenia Niemiec. W 1866 r. za udzia³ w wojnie z Austri¹ awansowa³ do stopnia rotmistrza, natomiast w kampanii przeciw rancji uhonorowany Krzy em elaznym I i II klasy. Wojna ta skoñczy³a siê dla niego jednak ma³o szczêœliwie. Podczas marszu na Pary w 1871 r. spad³ z konia, ulegaj¹c kontuzji, w wyniku, której zmuszony zosta³ do opuszczenia armii. Mia³ w tym czasie 37 lat jego ugruntowan¹ ju w pe³ni œwiadomoœæ tworzy³y trzy filary: wyniesiony z domu rodzinnego katolicyzm, umocniony s³u b¹ wojskow¹ pruski konserwatyzm oraz œwietna orientacja w kwestiach przemys³owych, dziêki której móg³ sprawowaæ pieczê nad potê nym maj¹tkiem. Ju w 1872 r. wybrany zosta³ z opolskiego okrêgu wyborczego do parlamentu niemieckiego Reichstagu. Pracowa³ równie w œl¹skim parlamencie prowincjonalnym

12 12 Landtagu. By³ cz³onkiem katolickiej partii Centrum, drugiej pod wzglêdem wielkoœci w Niemczech, której wkrótce sta³ siê niekwestionowanym przywódc¹. Hrabia zna³ polsk¹ gwarê górnoœl¹sk¹, pos³uguj¹c siê ni¹ chocia by w rozmowach ze swymi robotnikami. Wed³ug ró nych zapisków, na nabo eñstwach œpiewa³ i modli³ siê wraz z ludem po polsku. W 1890 r. zosta³ pierwszym wiceprezydentem Reichstagu. 7 grudnia 1898 r. wybrano go prezydentem parlamentu. By³ to szczyt jego popularnoœci, na 287 deputowanych otrzyma³ a 279 g³osów. Stanowisko to hrabia piastowa³ przez osiem lat. Okres ten charakteryzowa³ siê dobr¹ wspó³prac¹ ca³ego Reichstagu z kanclerzem Hohenloe a nastêpnie von Bülowem. ranz Ballestrem, nawet wœród swych przeciwników politycznych, by³ bardzo szanowany za rzeczowoœæ, inteligencjê i doœwiadczenie. Sprawami do których przywi¹zywa³ szczególne znaczenie by³y: gospodarka, polityka socjalna, a tak e polityka wojskowa. Prezydentura hrabiego zakoñczy³a siê 13 grudnia 1906 r., z chwil¹ rozwi¹zania 11 Parlamentu Rzeszy. 72 letni magnat zakoñczy³ tym samym swoj¹ polityczn¹ karierê i wyjecha³ do rodzinnych P³awniowic. Ballestrem znany by³ z socjalnej opieki nad swymi pracownikami, zas³yn¹³ szczególnie budow¹ tzw. koloni robotniczych. Najwa niejsza z nich powsta³a we wsi Rokitnica, dzisiaj dzielnicy Zabrza, znanej g³ównie dziêki istniej¹cej tam Akademii Medycznej. Swego czasu, Rokitnica w³aœnie, uznana zosta³a za najnowoczeœniejsz¹ i najlepiej zorganizowan¹ koloni¹ robotnicz¹ w Europie. aktycznie by³a dzie³em pod ka dym wzglêdem wzorcowym. Zachowane do dziœ domy, konstruowane na wzór domów wiejskich, otoczone sporym ogródkiem, zadrzewione, odbiega³y od tradycyjnych œl¹skich familoków. Ka dy z kilkudziesiêciu domów zrealizowany by³ w odmiennym typie architektonicznym. Ka dy te dysponowa³ odpowiednim wyposa eniem jak elektrycznoœæ, czêsto wprowadzana pioniersko w³aœnie przez Ballestrema. Dodatkowo ka da z kolonii dysponowa³a w³asn¹ stacj¹ sióstr boromeuszek, które prowadzi³y nie tylko opiekê zdrowotn¹, ale i przedszkola gdzie bezp³atnie opiekowano siê dzieæmi górników, natomiast dla ich doros³ych córek przygotowano szko³y robót domowych. W 1908 r. dla swych robotników, ranz Ballestrem zakupi³w G³ucho³azach, wówczas uzdrowisku Bad Ziegenhals, oœrodek wypoczynkowy Waldesruh. Okazj¹ sta³a siê rocznica z³otych godów hrabiowskiej pary. Oœrodek zajmowa³ powierzchniê 11 hektarów, na co sk³ada³y siê równie ; pobliski las, polany, a tak e staw granicz¹cy z budynkiem oœrodka. Górnicy mieli prawo przebywaæ w nim, wraz ze swymi rodzinami, przez dwa tygodnie. Warto zaznaczyæ, e dojazd, utrzymanie i pomoc lekark¹, a tak e 3 marki dziennie na w³asne wydatki otrzymywali w prezencie od hrabiego. Powojenna popularnoœæ G³ucho³az jako miejscowoœci wypoczynkowej, wœród górników i hutników by³ych kopalñ i hut hrabiego Ballestrema, by³a niczym innym jak w³aœnie konsekwencj¹ socjalnej opieki hrabiego i sponsorowanych turnusów w G³ucho³azach. Przypomnijmy, e w latach piêædziesi¹tych, by³ taki okres w historii naszego miasta, kiedy to z Zabrza, Gliwic i Rudy Œl¹skiej, przyje d a³y specjalne poci¹gi, przywo ¹ce na sobotnio niedzielny wypoczynek pracowników by³ych zak³adów Ballestrema. Wiêkszoœæ z nich przyje d a³a tutaj ju przed wojn¹. Równie nazwa Górnik, chocia ju od wielu lat dla tego oœrodka nie obowi¹zuje, swymi korzeniami siêga w³aœnie czasów hrabiego. W 1905 r. Ballestrem œci¹gn¹³ do swego pa³acu w P³awniowicach m³odego i utalentowanego rzeÿbiarza Josefa Karla Limburga. PóŸniejszy profesor sztuk piêknych i przyjaciel papie a Piusa XI, wykona³ dla hrabiego wiele wspania³ych dzie³. Pierwsz¹ by³a rzeÿba Giovanniego Baptisty Ballestro di Castellengo twórcy œl¹skiej linii Ballestremów. W swej twórczoœci Limburg uwiecznia³ równie wspó³czesn¹ rodzinê ranza

13 Ballestrema, oprócz popiersia prezydenta, znamy br¹zowe statuetki hrabiego i jego ony, oraz specjalny medal z berliñskiej mennicy wykonany z okazji ich z³otych godów, oczywiœcie wed³ug projektu Limburga. Artysta zawita³ tak e do G³ucho³az, gdzie Ballestrem zleci³ mu wykonanie granitowego pomnika z p³askorzeÿb¹. Pomnik mia³ stan¹æ przy Górniczym Domu Wypoczynkowym. Niestety nie znamy jego tematyki ani wygl¹du, chocia wszystko wskazuje na to, e móg³ to byæ obelisk, który zniszczony, do dzisiaj stoi w pobli u oœrodka, przy czerwonym szlaku na Przedni¹ Kopê. Co roku, najwiêkszym œwiêtem, w rodzinie Ballestremów by³o Bo e Narodzenie. Tego dnia wszyscy cz³onkowie hrabiowskiego rodu, mieli w obowi¹zku odwiedzenie wdów po górnikach, sierot i inwalidów. W ich prywatnych mieszkaniach lub pensjonatach spêdzali z nimi jakiœ czas i oczywiœcie wrêczali prezenty. Hrabia Ballestrem s³yn¹³ z tego, e owe podarunki przygotowywa³ w³asnorêcznie. W³aœnie w tej sytuacji, gdy by³ ju ciê ko chory, 24 grudnia 1910 r., dosiêg³a go œmieræ. Pochowany zosta³ w ufundowanym przez siebie, koœciele œw. Józefa w Rudzie Œl¹skiej. Literatura: Kowalski R.; Dzieje rodu hrabiów von Ballestrem na Górnym Œl¹sku w latach , Ruda Œl Rosenbaum S.; ranz von Ballestrem magnat, przemys³owiec, polityk, w: Konversatorium Joseph von Eichendorf, Racibórz Schmidt J.; Ludzie i dzie³a. Artyœci plastycy zwi¹zani z Gliwicami, tom III, Gliwice Wspomnienie ( ) Hrabia ranciszek von Ballestrem, w: Gazeta Wyborcza Opole, z dnia 2 stycznia 2004, s. 8. Sitko M.; Góry Opawskie. Przewodnik, G³ucho³azy Prudnik 1998 r. 13 ranz von Ballestrem Präsident des Reichstags Eigentümer von,,górnik in Ziegenhals (poln. G³ucho³azy) ranz Xaver, der bedeutendste Vertreter der amilie Ballestrem, wurde am 5. September 1834 auf dem amilienbesitz in P³awniowicach geboren. Die ersten Schuljahre verbrachte er im adeligen Konvikt in Lwów und anschließend im katholischen Gymnasium in Glogau. Im Alter von 17 Jahren ging er nach Belgien, wo er zunächst in einer Jesuitenschule in Namur war und in den Jahren auf der Bergmann-Akademie in Liege studierte. Nach dem Abschluss des Studiums machte er seinen Wehrdienst und kam als Leutnant in das in Breslau stationierte berühmte 1. Regiment der schlesischen Kürassiere. Noch zu Beginn seines Wehrdienstes heiratete er eine Vertreterin einer der ältesten schlesischen Adels- amilien, die Gräfin Jadwiga von Saurma Jeltsch. Er nahm aktiv an fast allen Gefechten teil, die den Weg für die deutsche Wiedervereinigung frei machen sollte avancierte er für die Teilnahme an dem Krieg gegen Õsterreich zum Rotmeister und für die Kampagne gegen rankreich wurde er mit dem Stahl-Kreuz der I. und II. Klasse ausgezeichnet. Doch während des Marsches auf Paris 1871 fiel er vom Pferd und war gezwungen die Armee zu verlassen. Er war damals 37 Jahre alt und sein Bewusstsein ruhte auf 3 Säulen: auf dem, aus dem Elternhaus mitgenommenem Katholizismus, der durch den Wehrdienst gefestigte Konservatismus und eine sehr gute Orientierung in wirtschaftlichen ragen, dank dieser er das mächtige Vermögen verwalten konnte.

14 14 Schon 1872 wurde er aus dem Wahlkreis in Oppeln in das deutsche Parlament den Reichstag gewählt. Er arbeitete auch im schlesischen Provinzparlament dem Landtag. Er war Mitglied der katholischen Zentrum Partei, der zweitgrößten Partei in Deutschland und wurde bald deren unbeschrittener Anführer. Der Graf kannte den oberschlesischen Dialekt und benutzte ihn immer, auch wenn er nur mit seinen Arbeitern sprach. Verschiedenen Aufzeichnungen nach, sang und betete er auf der Messe mit dem Volk auf Polnisch wurde er zum ersten Vizepräsidenten des Reichstags gewählt. Am 7. Dezember 1898 wurde er Präsident des Parlaments. Zu den Sachen, an denen ihm am meisten lag waren: die Wirtschaft, die Sozialpolitik und auch die Armee. Ballestrem war bekannt für seine soziale Betreuung für seine Mitarbeiter, er wurde besonders berühmt für den Bau der so genannten Arbeiterkolonien. Die wichtigste von ihnen entstand im Dorf Rokotnica, heute ein Stadtteil von Zabrze. Zu der Zeit jedoch galt Rokotnica als die modernste und am besten organisierte Arbeiterkolonie in Europa kaufte ranz Ballestrem für seine Arbeiter in dem Kurort Bad Ziegenhals, das reizeitzentrum,,waldesruh. Dieses Zentrum erstreckte sich auf 11 Hektar, dazu zählte man einen nahe liegenden Wald, Wiesen und sogar einen an das Gebäude angrenzenden Teich. Die Bergmänner hatten das Recht für zwei Wochen mit ihren amilien dort zu sein. Man muss dazufügen, dass die Hinfahrt, die Verpflegung und die Arzthilfe, 3 Markstücke täglich für die eigenen Ausgaben ein Geschenk des Grafen waren. Die Popularität von Ziegenhals nach dem Krieg als Erholungsort unter den Bergmännern und Hüttenarbeitern der ehemaligen Bergwerke und Hütten des Grafen Bellestrem, war nichts anderes als die Konsequenz der sozialen Betreuung der Grafen und der gesponserten Reisen nach Ziegenhals. Der Graf Ballestrem starb am 24. Dezember Er wurde in der von ihm gestifteten Kirche des Heiligen Josef in Ruda Œl¹ska beigesetzt. ranz von Ballestrem prezident Reichstagu majitelem glucholazského Górnika Franz Xaver, neobyèejný pøedstavitel rodiny Ballestremù, se narodil 5. záøí 1984 v rodinné usedlosti v Plawniovicach. První výukou prošel v klášterní škole ve Lwowie, potom studoval v katolickém gymnázium G³ogowie. Ve vìku 17 let odjelo Belgie (Nizozemí), kde se nejprve uèil v jezuitské škole v Namur a v letech studoval na Hornické akademii v Liege. Po ukonèení studia zaèal vojenskou základní sluz bu a dostal se jako podporuèík do I. regimentu slezských kirasjerù, kteøí v té dobì pobývali ve Wroclavi. Na zaèátku vojenské sluz by se oz enil s hrabìnkou Jadvigou von Saurma Jeltsch. Zúèastòoval se všech ozbrojených konfliktù, a tím také pøispíval ke sjednocení Nìmecka. V roce 1866, za úèast ve válce s Rakouskem, byl povýšen na rytmistra (kpt. Jízdy) a v kampani proti Francii byl honorován z elezným køíz em I. a II. tøídy. Za pochodu na Paøíz v roce 1871 spadl s konì a utrpìl zranìní, proto byl nucen odejít s armády. Mìl v té dobì 37 let. Jeho z ivotní praxe a umocnìn vojenskou sluz bou pruský konservatismus, mu pomohly vést dozor nad velkým majetkem. Uz v roce 1872 byl zvolen opolským volebním obvodem do nìmeckého parlamentu v Reichstagu. Pracoval také ve slezském provincionálním parlamentu Landtagu. Byl èlenem katolické strany centrum, druhé co do velikosti v Nìmecku, a pozdìji se stal jejím vùdcem. Hrabì znal

15 dobøe Hornoslezské náøeèí, které vyuz íval pøi rozhovorech se svými pracovníky. Podle rùzných zachovaných zápisù na náboz enstvích hrabì zpíval a modlil se spolu s lidem v polštinì. V roce 1890 byl prvním zástupcem prezidenta Reichstagu Dne 7. prosince 1898 se stal presidentem parlamentu. Nejvìtší význam pro nìho mìly: hospodáøství, sociální politika a také vojenská politika. Ballestrem byl znám ze sociální péèe pro své pracovníky, a také se stavìním tzv. dìlnických osad. Nejdùlez itìjší z osad vznikla ve vesnici Rokitnica, dnešní pøedmìstí Zabøe. V tomto období právì Rokitnica byla uznána za nejlépe organizovanou osadu v Evropì. V roce 1908 zakoupil Franz Ballestrem pro své dìlníky Bad Ziegenhals v Glucholazech, a rekreaèní zaøízení Waldesruh. Rekreaèní støedisko mìlo rozlohu 11 ha v tom: lesy, louky, paseky a rybník. Horníci mohli odpoèívat ve støedisku spoleènì s rodinami ve dvoutýdenních turnusech. Je tøeba zdùraznit, z e pøíjezd, pobyt a lékaøskou pomoc a také 3 marky kapesného dennì, obdrz eli jako dárek od hrabìte. Povaleèná popularita Glucholaz jako rekreaèního støediska pro horníky a dìlníky, bývalých dolù a hutí hrabìte Ballestrema, nebyla nièím jiným nez dùsledkem sociální péèe hrabìte a sponzorování rekreaci v Glucholazích. Hrabì Ballestrem zemøel 24. prosince Byl pohøben v kostele sv. Josefa v Rudzie Slezské, který za svého z ivota sponzoroval. 15

16 16 Ludwik van Beethoven ranciszek Dendewicz Pobyt Ludwika van Beethovena na Œl¹sku wi¹ e siê z ranciszkiem Wac³awem Oppersdorffem. PrzyjaŸni³ siê on z ksiêciem Karolem Lichnowskim, wiedeñskim arystokrat¹, który przez wiele lat by³ mecenasem artysty. ranciszek Wac³aw Oppersdorff zaprzyjaÿniony z ksiêciem zabiega³ bardzo, by goœciæ wielkiego wiedeñskiego muzyka na swoim zamku. Pragnienie to ziœci³o siê w 1806 roku. Oppersdorff, rozmi³owany w muzyce Beethovena przywita³ dostojnego goœcia uroczystym koncertem. Orkiestra zamkowa kierowana przez miejscowego dyrygenta Hoszka wykona³a ku zaskoczeniu goœcia jego II Symfoniê. Gest ten sprawi³ wiedeñczykowi wielk¹ radoœæ, a w podziêce za tak wspania³e przyjêcie kompozytor obieca³ ofiarowaæ Oppersdorffowi sw¹ V Symfoniê c-moll, nad któr¹ w³aœnie pracowa³. Hrabia podbudowany obietnic¹ wyp³aci³ nawet muzykowi 500 florenów zaliczki, licz¹c na to, e dedykacja towarzysz¹ca kompozycji uczyni ród Oppersdorffów s³awnym. Niestety, plany te udaremni³ nie tylko zatarg artysty z ksiêciem Lichnowskim wykluczaj¹cy jego dawne przyjazdy na Œl¹sk, ale i fakt, e Beethoven wpad³ w d³ugi, które zmusi³y go do wczeœniejszego odsprzedania V Symfonii. ranciszek Wac³aw upomnia³ siê o obiecan¹ kompozycjê, w efekcie czego Beethoven pragn¹c pozostaæ cz³owiekiem honoru, zadedykowa³ hrabiemu IV Symfoniê b-dur, która powsta³a równie podczas pobytu na Œl¹sku. Rodzina Oppersdorffów przechowywa³a z wielkim pietyzmem klawikord, na którym gra³ muzyk a tak e jego listy pisane do ordynata. Po wojnie, ju w latach PRL-u, w bibliotece zamkowej mieszcz¹cej ongiœ rodzinne archiwum zorganizowano salê poœwiêcon¹ Beethovenowi. Dziœ jest ona kameralnym pomieszczeniem koncertowym, w którym melomani mog¹ obcowaæ z muzyk¹ klasyczn¹ w doskona³ym wykonaniu. Od kilku lat odbywaj¹ siê tu koncerty wchodz¹ce w sk³ad Œl¹skiego estiwalu im. Ludwika van Beethovena. W ten sposób duch wielkiego kompozytora yje w G³ogówku, a jego mieszkañcy dumni s¹ z faktu, e mieszkaj¹ w jedynym mieœcie w Polsce, w którym bawi³ i koncertowa³ ten wielki wiedeñski klasyk. Literatura: Grzegorczyk B., Zamek w G³ogówku, Racibórz Miejsce G³ogówka w kulturze narodowej pod red. E. Mendela, Opole Ludwig van Beethoven Der Aufenthalt Ludwig van Beethovens in Schlesien ist mit ranciszek Wac³aw Oppersdorff verbunden. Er war mit Prinz Karol Lichnowski, einem Wiener Aristokraten befreundet, der viele Jahre lang Mäzen des Künstlers war. ranciszek Wac³aw

17 Oppersdorff, der mit dem Prinzen befreundet war, war sehr daran interessiert den großen Wiener Musiker in seinem Schloss zu empfangen. Dieser Wunsch wurde ihm 1806 erfüllt. Oppersdorff, der die Musik von Beethoven bewunderte, hieß den ehrwürdigen Gast mit einem feierlichen Konzert willkommen. Das Schlossorchester geführt vom hiesigen Dirigenten Hoszek spielte zur Überraschung Aller die II. Symphonie des Gastes. Diese Geste erfreute den Wiener sehr und als Dank für einen so schönen Empfang versprach der Komponist seine V Symphonie C-Moll, an der er gerade arbeitete Oppersdorff zu widmen. Der durch dieses Versprechen innerlich aufgebaute Graf zahlte dem Musiker sogar 500 orint Anzahlung, weil er hoffte, dass diese Widmung die amilie Oppersdorff berühmt machen würde. Leider, scheiterten diese Pläne nicht nur durch einen Streit des Musikers mit dem Prinzen Lichnowski, sondern auch durch die Tatsache, dass Beethoven Schulden machte, die ihn zwangen seine V Symphonie zu verkaufen. Der Graf erkundigte sich nach seiner versprochenen Widmung, weil Beethoven ein Ehrenmensch bleiben wollte widmete er dem Grafen die IV Symphonie B-Dur, die auch während seines Aufenthalts in Schlesien entstand. Die amilie Oppersdorff bewahrte das Chlavichord, auf dem der Musiker spielte sehr sorgsam auf und auch seine Briefe. Nach dem Krieg, schon zu Zeiten des PRL, widmete man Beethoven in der Schlossbibliothek, die einst das Archiv dieser amilie beherbergte, einen Saal. Heute ist er ein gemütlicher Konzertsaal, in dem Musikliebhaber klassische Musik hören können. Seit einigen Jahren werden hier Konzerte veranstaltet, die ein Teil des Schlesischen Ludwig van Beethoven- estivals sind. Auf diese Weise lebt der Geist des großen Komponisten in Oberglogau (poln. G³ogówek) und seine Bewohner sind stolz darauf, dass sie in der einzigen Stadt wohnen, in der der große Wiener Komponist weilte und Konzerte gab. 17 Ludvik van Bethoven Život Ludvika van Bethovena ve Slezsku je spojován s rantiškem Václavem Opersdorfem. rantišek se pøátelil s knížetem Karlem Lichnovským, vídeòským šlechticem, který byl celá léta mecenášem umìlce. rantišek Václav toužil, aby jeho hostem byl známý vídeòský hudebník Bethoven, co se mu splnilo v roce Opersdorf, zamilovaný v hudbì Bethovena, ho uvítal slavnostním koncertem na zámku. Zámecký orchestr vedený dirigentem Hoškem provedl II. symfonií Bethovena, co udìlalo hudebníkovi velkou radost. Z vdìènosti slíbil darovat Opersdorfu svojí V. symfonií, na které právì pracoval. Hrabì utìšen slibem dál 500 florenù zálohy umìlci, protože poèítal s tím, že hudební kompozice udìlá opersdorfùv rod slavným. Bohužel plány umoøila nejen hádka umìlce s knížetem Lichnovským ale také to, že Bethoven se zadlužil a musel kvùli tomu prodat V. symfonii. rantišek se pøihlásil o slíbenou kompozici, proto Bethoven dedikoval hrabìti IV. symfoniib-dur, která vznikla pøi pobytu ve Slezsku. Rodina Opersdorfù pøechovávala klavichord, na kterém hrál Bethoven, a dopisy psané hrabìti. Po válce už v dobì lidového Polska byl zhotoven na zámku, kde byl rodinný archív, sál vìnovaný Bethovenovi. Dnes tento sál je komorní koncertní místnosti, ve které hrají hudebníci klasickou hudbou. Už nìkolik let jsou tady organizovány koncerty, které jsou souèástí slezského festivalu jm. Ludvika van Bethovena. Tímto zpùsobem duch velkého skladatele hudby stále žije v G³ogówku a jeho obyvatele jsou hrdí, že bydlí v jediném mìstì v Polsku, kde žil a koncertoval vídeòský klasik.

18 18 Konrad Emil Bloch noblista z Nysy Kaziemierz Staszków W historii Europy i œwiata mo emy znaleÿæ nazwiska nysan, które zapisa³y siê w sposób znacz¹cy w nauce, literaturze czy sztuce. Do takich osób nale y bez w¹tpienia prof. Konrad Emil Bloch, którego zalicza siê do grona najwy ej nagrodzonych obywateli, urodzonych w naszym mieœcie. Ten urodzony w Nysie amerykañski biochemik otrzyma³ w 1964 r. Nagrodê Nobla w dziedzinie medycyny za badania nad istot¹ cholesterolu, które pozwoli³y na skuteczne zapobieganie najbardziej dokuczliwej i groÿnej chorobie naszych czasów arteriosklerozie, bêd¹cej przyczyn¹ zawa³ów serca nêkaj¹cych wspó³czesn¹ populacjê. Otrzyma³ j¹ wspólnie z niemieckim biochemikiem eodorem Lynenem, koleg¹ i rówieœnikiem ze studiów na Politechnice w Monachium. Konrad Emil Bloch urodzi³ siê 21 stycznia 1912 r. (co potwierdza wpis do ksi¹g metrykalnych znajduj¹cych siê w nyskim Urzêdzie Stanu Cywilnego), w nieistniej¹cym dzisiaj domu dziadków przy ul. Ogrodowej (wówczas Gartenstraâe) nr 4. By³a to mieszczañska rodzina, od wielu pokoleñ zakorzeniona w Nysie. Dziadek by³ w³aœcicielem fabryki firanek i koronek. Jego ojciec, riedrich Bloch, ukoñczy³ studia prawnicze na Uniwersytecie Wroc³awskim. Jednak nigdy nie prowadzi³ praktyki prawniczej, poniewa przej¹³ po ojcu zarz¹dzanie rodzinn¹ firm¹, staj¹c siê po jego œmierci jej w³aœcicielem. Mieœci³a siê ona przy dzisiejszej ul. Sucharskiego, w miejscu gdzie obecnie znajduje siê pawilon handlowy. Jego matk¹ by³a Jadwiga z domu Streimer. Dzieciñstwo i m³odoœæ up³ywa³y Blochowi beztrosko i szczêœliwie. W listach do mnie bardzo mile wspomina rodzinne wyprawy w pobliskie góry, szczególnie te zimowe, na narty. Na pocz¹tku lat 20. XX w. rodzina przenios³a siê do wybudowanego przez ojca domu przy ul. a³ata (wówczas Jerinstraße) nr 8. Kiedy przes³a³em mu wspó³czesne zdjêcie tego domu, równie okaza³ego jak wówczas, opisa³ mi jedn¹ ze swoich m³odzieñczych przygód, jak¹ w nim prze y³, wskazuj¹c okno pokoju, w którym siê zdarzy³a. Jego trzynaste urodziny odby³y siê w synagodze przy ul. Karola Miarki (wówczas Josefstraße), zniszczonej przez nazistów w 1938 r. podczas Nocy Kryszta³owej. Najwiêkszym marzeniem i oczekiwanym prezentem mia³ byæ kajak. Bardzo rozczarowa³a go otrzymana w zamian wiolonczela, na której umiejêtnoœæ gry okaza³a siê zbawienna w póÿniejszym okresie jego ycia i niechciany prezent przyda³ siê w³aœnie wtedy. W 1921 r. rozpocz¹³ naukê w mêskim gimnazjum realnym (Stadtisches Realgymnasium), w którym dzisiaj mieœci siê Szko³a Podstawowa nr 5. By³a to pierwsza na Œl¹sku (za³o ona w 1832 roku, dla której w 1870 roku wybudowano obecny budynek) szko³a o profilu matematyczno-przyrodniczym, o bardzo bogatych tradycjach. W wykazie absolwentów z 1930 r. pod nr 563 figuruje wpis: Konrad Bloch. Maturê zda³ z wyró nieniem. Na marginesie dodam, e absolwentem tej

19 szko³y by³ równie Bernhard Grzimek, znakomity zoolog i obroñca afrykañskiej fauny, wspó³twórca s³ynnego parku Serengeti w Tanzanii. W paÿdzierniku 1930 r. rozpocz¹³ studia na II Politechnice w Monachium (Technische Hohschule), jednej z najlepszych uczelni technicznych w Niemczech. Pierwszy rok studiów przyniós³ mu rozczarowanie, g³ównie z przedmiotów in ynierskich, a zw³aszcza metalurgii, któr¹ siê w ogóle nie interesowa³. Podczas drugiego roku zetkn¹³ siê z prof. Hansem iszerem (laureat nagrody Nobla w1930 roku w dziedzinie chemii), który prowadzi³ wyk³ady z chemii organicznej. Ta znajomoœæ okaza³a siê dla Konrada Blocha zbawienna, a prof. iszer sta³ siê jego dobrym duchem, którego wsparcie ratowa³o niejednokrotnie Blocha w najtrudniejszych i beznadziejnych momentach ycia. W 1933 r. w³adzê w Niemczech przejêli naziœci. Nast¹pi³y bardzo niespokojne czasy dla ludzi wyznania moj eszowego. W 1934 r. Konrad Bloch ukoñczy³ studia uzyskuj¹c tytu³ in yniera chemika. Próby rozpoczêcia studiów doktoranckich skoñczy³y siê niepowodzeniem. Z pomoc¹ przyszed³ mu wówczas Hans iszer. Dziêki jego staraniom Konrad Bloch otrzyma³ stanowisko asystenta w instytucie badawczym w szwajcarskim Davos, w którym zosta³y mu zlecone badania nad cholesterolem. Niestety, w 1936 r. kontrakt asystencki w Davos wygasa³, a powrót do Niemiec by³ wykluczony. Ponownie z pomoc¹ przyszed³ mu Hans iszer, za³atwiaj¹c Blochowi fa³szywe zaœwiadczenie z amerykañskiego Uniwersytetu Yale o przyjêciu go na stanowisko asystenta w instytucie badawczym. Dziêki kolejnym szczêœliwym przypadkom Konrad Bloch otrzyma³ wizê wjazdow¹ do USA, po któr¹, ryzykuj¹c bardzo wiele, musia³ udaæ siê do Niemiec. Pod koniec 1936 r., zaopatrzony przez przyjació³ w kilkaset dolarów oraz listy polecaj¹ce od Hansa iszera i Richarda Willstädtera (nagroda Nobla w 1915 roku w dziedzinie chemii), przyjecha³ do Nowego Jorku. Niezw³ocznie rozpocz¹³ starania o uzyskanie stypendium badawczego na którymœ z amerykañskich uniwersytetów. Jego sytuacja nie nale a³a do najlepszych. M³ody, nikomu nieznany, naukowiec niemiecki przegrywa³ ju na pocz¹tku wszelkie starania o pracê na uniwersytecie z wszystkimi s³ynnymi naukowcami niemieckimi pochodzenia ydowskiego, wygnanymi z ojczyzny przez nazistów. Po wielu, trwaj¹cych kilka miesiêcy, perypetiach dotar³ do Maxa Bergmanna z Rockefeller Institut, przyjaciela Hansa iszera. Podczas dyskusji o ewentualnym przyznaniu stypendium rozmowa potoczy³a siê w kierunku zainteresowañ Konrada Blocha. Zainteresowania muzyczne, a w szczególnoœci umiejêt-noœæ gry na wiolonczeli okaza³a siê zbawienna, gdy prof. Bergmann by³ jej wielkim mi³oœnikiem (wspomniany wczeœniej niechciany prezent ). W wyniku tej rozmowy Konrad Bloch otrzyma³ roczne stypendium i podj¹³ pracê na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, pod opiek¹ naukow¹ Hansa Klarka. Jednak to nie poprawi³o radykalnie jego sytuacji. Dopiero w 1939 r. otrzyma³ sta³¹ posadê na Uniwersytecie Columbia. W 1941 r., po ustabilizowaniu sytuacji materialnej, zawar³ zwi¹zek ma³ eñski z Lore Teusch, uciekinierk¹ pochodz¹c¹ z Monachium. Z tego, szczêœliwie trwaj¹cego do œmierci prof. Blocha ma³ eñstwa urodzi³o siê dwoje dzieci: syn Peter oraz córka Susan. W 1944 r. rodzina Blochów uzyska³a obywatelstwo amerykañskie. W 1946 r. obj¹³ stanowisko profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie w Chicago. W ca³ej jego pracy naukowej wiod¹cym tematem by³ zawsze cholesterol. W 1954 r. podj¹³ pracê na najbardziej renomowanym i najstarszym uniwersytecie amerykañskim Harward Uniwersity w Cambridge, w którym pracê naukow¹ tak e poœwiêci³ badaniom nad cholesterolem. Ukoronowaniem tych badañ by³a przyznana mu w 1964 r. Nagroda Nobla. 19

20 20 W 1982 r. przeszed³ na emeryturê, nie zaprzestaj¹c pracy badawczej. Jego ostatnia praca naukowa opublikowana zosta³a w 1994 r., a ostatni artyku³ we wrzeœniu 1997 r. W uznaniu jego zas³ug nadano mu zaszczytny tytu³ Emeritus Higgins-Professor. W swojej aktywnej dzia³alnoœci nie poprzestawa³ jedynie na pracy naukowej. W latach piastowa³ funkcjê prezesa sekcji biochemii w amerykañskiej akademii nauk. W latach by³ prezesem Miêdzynarodowego Zwi¹zku Biochemii. Jego dokonania naukowe uhonorowane zosta³y wieloma nagrodami i wyró nieniami. Nadano mu liczne honorowe doktoraty, m. in.: Columbia University, Hokkaido University, Technische Uniwersität w Monachium i Uniwersity of Nancy. By³ równie cz³onkiem zagranicznym akademii nauk: australijskiej, japoñskiej, w³oskiej, bawarskiej i angielskiej. Zmar³ 15 paÿdziernika 2000 r. w swojej posiad³oœci w Lexington w stanie Massachusetts w USA. Wielokrotnie prosi³em Profesora o krótkie chocia by, curricuiium vitae. Obieca³ mi to solennie, jednak wiek i stan zdrowia nie pozwoli³y mu na jego napisanie. Powiadomi³ mnie natomiast, e jego biografiê znajdê w ksi¹ ce Piotra Greinera Nobliœci z Górnego Œl¹ska, która ukaza³a siê nak³adem wydawnictwa Rzeka w 1999 r. Wszystkim zainteresowanym gor¹co polecam tê pozycjê. Niestety, prof. Bloch, jej nie przeczyta³, gdy nie zna³ jêzyka polskiego. * * * Przez ostatnie cztery lata ycia Profesora mia³em zaszczyt z nim korespondowaæ. Kiedy dowiedzia³em siê o Jego œmierci, z grup¹ przyjació³ ufundowaliœmy pami¹tkow¹ p³ytê, która zosta³a zamontowana na Szkole Podstawowej nr 5, gdzie w 1930 r. zda³ egzamin dojrza³oœci. Podczas inauguracji drugiego roku akademickiego PWSZ w Nysie 4 paÿdziernika 2002 r., Instytutowi Ratownictwa Medycznego i Pielêgniarstwa uroczyœcie nadano miano Collegium Medicum im. Konrada Emila Blocha. W ten oto sposób najwybitniejszemu obywatelowi naszego miasta, po kilkudziesiêciu latach zapomnienia, przywrócono nale ne miejsce. Literatura: Nobliœci z Górnego Œl¹ska Piotr Greiner, Wydawnictwo Rzeka, Wroc³aw 1999 Osobista korespondencja z prof. Blochem i jego on¹ Lore (22 listy) Konrad Emil Bloch Nobelpreisträger aus Neisse Konrad Emil Bloch wurde am 21. Januar 1912 in einer bürgerlichen amilie geboren. Seine Kindheit und Jugendzeit verbrachte Bloch sorgenlos und glücklich. Anfang der 20. Jahre des 20. Jahrhunderts zog die amilie in ein vom Vater gebautes Haus in der a³ata Str. 8 um begann er ins das Städtische Realgymnasium für Jungen zu gehen. Das war die erste Schule in Schlesien mit einem mathematisch-naturwissenschaftlichen Profil reich an Traditionen. Im Oktober 1930 begann er sein Studium an der II. Technischen Hochschule in München. Auf dem zweiten Studienjahr traf er mit Prof. Hans iszer zusammen (Nobelpreisträger 1930 in Chemie), der Vorträge über die organische Chemie hielt. Prof. iszer wurde zu seinem,,guten Geist, dessen Unterstützung ihn nicht selten aus sehr schwierigen und aussichtslosen Lebenssituationen rettete kamen die Nazis in Deutschland an die Macht. Auf die Juden kamen sehr unruhige Zeiten zu been-

Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady...

Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady... Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady... Inauguracja spotkañ i kolejne wyk³ady Uczestnicy wyk³adu pt. Franciszek Ludwik von Neuburg ksi¹ ê nyski, wielki mecenas kultury Kazimierz Staszków prelegent oraz Artur

Bardziej szczegółowo

S³awni Nysanie nauka i kultura bogactwem historii regionu

S³awni Nysanie nauka i kultura bogactwem historii regionu S³awni Nysanie nauka i kultura bogactwem historii regionu STAROSTWO POWIATOWE W NYSIE S³awni Nysanie nauka i kultura bogactwem historii regionu OPOLE 2004 Zebranie i opracowanie materia³u Wydzia³ Promocji,

Bardziej szczegółowo

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Einführung durch Berlin wird den Erwartungen seiner polnischen Nachbarn bislang nicht gerecht Ergebnisse des 85. Stadtforums am 5. Oktober 2001 Unter dem

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

1... imię i nazwisko data urodzenia stopień pokrewieństwa

1... imię i nazwisko data urodzenia stopień pokrewieństwa Organ właściwy wierzyciela 1) realizujący świadczenia z funduszu alimentacyjnego: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO CZĘŚĆ I. 1. Dane osoby ubiegającej się o świadczenia

Bardziej szczegółowo

3. Miejsce i termin, w którym można obejrzeć sprzedawane składniki majątku ruchomego:

3. Miejsce i termin, w którym można obejrzeć sprzedawane składniki majątku ruchomego: OGŁOSZENIE O PRZETARGU NA SPRZEDAŻ ZBĘDNYCH LUB ZUŻYTYCH SKŁADNIKÓW MAJĄTKU RUCHOMEGO POWIATOWEGO INSPEKTORATU NADZORU BUDOWLANEGO W RUDZIE ŚLĄSKIEJ 1. Nazwa i siedziba sprzedającego: Powiatowy Inspektorat

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro.

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro. Zaproszenie do złożenia oferty cenowej na Świadczenie usług w zakresie ochrony na terenie Pałacu Młodzieży w Warszawie w 2015 roku Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO Organ właściwy wierzyciela 1) realizujący świadczenia z funduszu alimentacyjnego: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bieruniu Adres: 43-155 Bieruń, ul. Władysława Jagiełły 1 WNIOSEK O USTALENIE PRAWA

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Fundacja Ścięgoszów, zwana dalej Fundacją ustanowiona przez Łukasza Perkowskiego Olgę Sobkowicz zwanych dalej fundatorami, aktem

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJN-R1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO URZĄD PRACY Węgierska 146, 33-300 Nowy Sącz, Tel. 0048 18 442-91-08, 442-91-10, 442-91-13, Fax.0048 18 442-99-84, e-mail: krno@praca.gov.pl http://www.sup.nowysacz.pl, NIP 734-102-42-70, REGON 492025071,

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH

USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH Rodzaj świadczenia Zasiłek rodzinny PRZEPISY OBOWIĄZUJĄCE DZISIAJ zasiłek przysługuje po spełnieniu kryterium dochodowego - rodzicom, opiekunowi

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r.

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Zasady i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendiów za wyniki w nauce ze Studenckiego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W TRZEBIECHOWIE ZA ROK 2014

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W TRZEBIECHOWIE ZA ROK 2014 GMINNA BIBLIOTEKyeLICZNA URZĄD 66-132 Trzebiechow. ul)quiechds)wska 2.-~ / / Trzeblechów dnkj. zoł podpis INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA PLANU FINANSOWEGO GMINNEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W TRZEBIECHOWIE

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy a Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia 29 luty 2016r. 1 Plan Połączenia spółek Grupa

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 6/09/10 z dnia 17 grudnia 2009 r. Dyrektora Publicznego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury.

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury. identyfikator /6 Druk nr 114 UCHWAŁY NR... Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia... w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W ŻABNIE 1 Kolegium Sędziów Podokręgu Piłki Nożnej w Żabnie (zwane dalej KS PPN) jest społecznym organem sędziów piłki nożnej i działa zgodnie z niniejszym

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH 1 Szczegółowe przepisy wykonawcze na rok akadem. 2010/11 wprowadzające w życie Zarządzenie Rektora PWT we Wrocławiu w sprawie nauczania języków obcych na PWT we Wrocławiu z dnia 29 września 2009 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule

Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule Lektion 11 Kannst du mir bitte helfen? I. Ich kann das nicht! ABI SPRECHEN 1 (rozmowa z odgrywaniem roli)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/294/2013 RADY GMINY NOWY TARG. z dnia 27 września 2013 r. w sprawie przyjęcia programu 4+ Liczna Rodzina

UCHWAŁA NR XXVIII/294/2013 RADY GMINY NOWY TARG. z dnia 27 września 2013 r. w sprawie przyjęcia programu 4+ Liczna Rodzina UCHWAŁA NR XXVIII/294/2013 RADY GMINY NOWY TARG z dnia 27 września 2013 r. w sprawie przyjęcia programu 4+ Liczna Rodzina Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art.51 ust.1 z dnia 8 marca 1990 r. ustawy

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka niemieckiego

Scenariusz lekcji języka niemieckiego Termin realizacji:. Czas trwania : 45 min. Klasa III gim Temat lekcji: Wie feierst du? Scenariusz lekcji języka niemieckiego Cele językowe: Uczeń zna słownictwo ze świętami Bożego Narodzenia Rozumie tekst

Bardziej szczegółowo

www.awans.net Publikacje nauczycieli Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia

www.awans.net Publikacje nauczycieli Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia www.awans.net Publikacje nauczycieli Urszula Król Zespół Szkół Salezjańskich w Krakowie Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia Materiały wspomagające pracę na lekcjach

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania planu finansowego Gminnej Biblioteki Publicznej w Czernicach Borowych za 2011 roku.

Sprawozdanie z wykonania planu finansowego Gminnej Biblioteki Publicznej w Czernicach Borowych za 2011 roku. Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 2/2012 Kierownika Gminnej Biblioteki Publicznej w Czernicach Borowych z dnia 27 lutego 2012 roku Sprawozdanie z wykonania planu finansowego Gminnej Biblioteki Publicznej

Bardziej szczegółowo

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Szczecin, dn. 20 marca 2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na zakup usługi dotyczącej Organizacji i udziału w misjach gospodarczych za granicą REALIZOWANEJ W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Wdrożenie

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Zarządy spółek ATM Grupa S.A., z siedzibą w Bielanach Wrocławskich oraz ATM Investment Spółka z o.o., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) W czasie pobytu za granicą mieszkasz u znajomych. Z nimi odwiedziłeś/-łaś

Bardziej szczegółowo

3 4 5 Zasady udzielania urlopów 6 7 8

3 4 5 Zasady udzielania urlopów 6 7 8 Zarządzenie nr 143 z dnia 27 listopada 2012 Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w sprawie zasad wykorzystania urlopów wypoczynkowych przez nauczycieli akademickich Na podstawie 27 ust

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J

?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J ?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J immk A^ /CS 20 0 4 1? / \ Zielona Góra, dnia 20.04.2012. r. \ (miejscowość) Uwaga: 1. Osoba składająca oświadczenie obowiązana jest do zgodnego

Bardziej szczegółowo

Przyimki. Präpositionen

Przyimki. Präpositionen Przyimki Präpositionen Przyimki to słowa współpracujące z rzeczownikiem lub z zaimkiem: pod stołem do szkoły w pokoju dla ciebie z rodzicami od babci Tak samo funkcjonują przyimki w języku niemieckim.

Bardziej szczegółowo

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: Źródło: http://bip.mswia.gov.pl/bip/projekty-aktow-prawnyc/2005/481,projekt-rozporzadzenia-ministra-spraw-wewnetrznych-i -Administracji-z-dnia-2005-r.html Wygenerowano: Czwartek, 28 stycznia 2016, 20:27

Bardziej szczegółowo

KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIGO I. BERLIN. 1. Proszę podać nazwę stolicy Niemiec i podać rok, w którym to miasto zostało stolicą...

KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIGO I. BERLIN. 1. Proszę podać nazwę stolicy Niemiec i podać rok, w którym to miasto zostało stolicą... KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIGO I. BERLIN 1. Proszę podać nazwę stolicy Niemiec i podać rok, w którym to miasto zostało stolicą.... 2. Jaka rzeka przepływa przez Berlin? 3. Podaj datę upadku Muru Berlińskiego.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta

REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta Stowarzyszenie Artystyczne Lustra z siedzibą w Gdyni zwane dalej Organizatorem, ogłasza otwarty Konkurs na utwór muzyczny, który będzie

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu :gminną osobą prawną oraz osoby wydającej

Bardziej szczegółowo

8 kwietnia 2009. Początki Pruskiej Królewskiej Huty Malapane w Ozimku na tle historii Śląska od 1741 do 1765 roku.

8 kwietnia 2009. Początki Pruskiej Królewskiej Huty Malapane w Ozimku na tle historii Śląska od 1741 do 1765 roku. Serdecznie witamy 8 kwietnia 2009 Początki Pruskiej Królewskiej Huty Malapane w Ozimku na tle historii Śląska od 1741 do 1765 roku Okres przed fryderycjański Mapa z roku 1736 Szczedrzyk 1300 Pustków 1679

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO PT. MOJA WIEŚ W EUROPIE

REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO PT. MOJA WIEŚ W EUROPIE REGULAMIN KONKURSU PLASTYCZNEGO PT. MOJA WIEŚ W EUROPIE Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Przedsięwzięcie współfinansowane ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r.

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania, wydawania i użytkowania Karty Rodzina Plus. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6a i

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA RADPOL SPÓŁKA AKCYJNA I WIRBET SPÓŁKA AKCYJNA

PLAN POŁĄCZENIA RADPOL SPÓŁKA AKCYJNA I WIRBET SPÓŁKA AKCYJNA PLAN POŁĄCZENIA RADPOL SPÓŁKA AKCYJNA I WIRBET SPÓŁKA AKCYJNA 1 1. DEFINICJE UŻYTE W PLANIE POŁĄCZENIA. 2 2. TYP, FIRMA I SIEDZIBA ŁĄCZĄCYCH SIĘ SPÓŁEK.... 3 2.1. SPÓŁKA PRZEJMUJĄCA.... 3 2.2. SPÓŁKA PRZEJMOWANA....

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVIII/165/11 RADY POWIATU ZGIERSKIEGO. z dnia 25 listopada 2011 r.

UCHWAŁA NR XVIII/165/11 RADY POWIATU ZGIERSKIEGO. z dnia 25 listopada 2011 r. UCHWAŁA NR XVIII/165/11 RADY POWIATU ZGIERSKIEGO z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie przyjęcia lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych uczniów szkół z terenu powiatu zgierskiego Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Kurs Stylizacji z Agata Meble

Regulamin konkursu Kurs Stylizacji z Agata Meble Regulamin konkursu Kurs Stylizacji z Agata Meble I Postanowienia ogólne 1. Regulamin określa zasady konkursu (zwanego dalej konkursem ), przeprowadzanego na łamach miesięcznika M jak Mieszkanie w terminie

Bardziej szczegółowo

ASYSTENT OSOBISTY OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ URZĄD MIASTA SZCZECIN

ASYSTENT OSOBISTY OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ URZĄD MIASTA SZCZECIN ASYSTENT OSOBISTY OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ URZĄD MIASTA SZCZECIN Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej Realizator projektu: Urząd Miasta Szczecin Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej Pl. Armii Krajowej

Bardziej szczegółowo

Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS?

Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS? Pytanie nr 1 Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS? Zasady podlegania w Polsce ubezpieczeniom społecznym określone są w ustawie z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A NR XIX/81/2008. Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku. u c h w a l a s ię:

U C H W A Ł A NR XIX/81/2008. Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku. u c h w a l a s ię: U C H W A Ł A NR XIX/81/2008 Rady Gminy Ostrowite z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Na podstawie art. 90f. ustawy z dnia 7

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE. Skwierzyna. (miejscowość) CZĘŚĆ A. (miejsce zatrudnienia, stanowisko lub funkcja)

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE. Skwierzyna. (miejscowość) CZĘŚĆ A. (miejsce zatrudnienia, stanowisko lub funkcja) WPŁYNĘŁO URZĄD MIEJSKI WSKWIERZYNIE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE 2S, KW!. 2013...., Ilość zalącznlk6w. -+ł-_ wlijta, rliastępeyw9jta, sel{retarlja ghliby, slffirhhika ghliby, IdMftI]iMIljMt1;~.," gmilłlłą osobą

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O STANIE MIENIA GMINY PIETROWICE WIELKIE. STAN NA 31.12.2011r.

INFORMACJA O STANIE MIENIA GMINY PIETROWICE WIELKIE. STAN NA 31.12.2011r. INFORMACJA O STANIE MIENIA GMINY PIETROWICE WIELKIE STAN NA 31.12.2011r. PIETROWICE WIELKIE 2012 WSTĘP Informacja o stanie mienia komunalnego to prezentacja danych obrazujących wartość, wielkość i strukturę

Bardziej szczegółowo

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Konferencja organizowana w ramach projektu Digitalizacja szlaku konnego

Bardziej szczegółowo

p o s t a n a w i a m

p o s t a n a w i a m ZARZĄDZENIE NR ON.0050.2447.2013.PS PREZYDENTA MIASTA BIELSKA-BIAŁEJ Z DNIA 7 CZERWCA 2013 R. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania karty Rodzina + oraz wzoru karty Rodzina

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK BSH SPRZĘT GOSPODARSTWA DOMOWEGO SP. Z O.O. z siedzibą w Warszawie oraz BSH WROCŁAW SP. Z O.O. z siedzibą we Wrocławiu Plan Połączenia Spółek: BSH Sprzęt Gospodarstwa Domowego Sp.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizuj¹cego œwiadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Czêœæ I 1. Dane osoby ubiegaj¹cej siê Imiê i nazwisko PESEL*

Bardziej szczegółowo

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO WZÓR Załączniki do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia2004 r (poz:) Załącznik nr 1 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne : Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) Wybierasz się ze znajomymi na pieszą wycieczkę po okolicy. Porozmawiaj

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 16 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice

Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice Układ wykonawczy 2010 r. Gmina Krapkowice Zarządzenie Nr 379/2010 Burmistrza Krapkowice z 04 stycznia 2010 r. Zadania własne Dział Rozdział Paragraf Treść Wartość 010 Rolnictwo i łowiectwo 396 350,00 01010

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej zamawiającego: www.swietokrzyska.ohp.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Inny: Ochotnicze Hufce Pracy.

Adres strony internetowej zamawiającego: www.swietokrzyska.ohp.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Inny: Ochotnicze Hufce Pracy. Kielce: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia zawodowego: posadzkarz - glazurnik, organizowanego przez Ośrodek Szkolenia Zawodowego w Opatowie, w ramach projektu OHP jako realizator usług rynku pracy,

Bardziej szczegółowo

1. Postanawia się przyjąć i przekazać pod obrady Rady Miasta Krakowa projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania Zespołu Szkół

1. Postanawia się przyjąć i przekazać pod obrady Rady Miasta Krakowa projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania Zespołu Szkół ZARZĄDZENIE Nr 98/2016 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 13.01.2016 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY. Prezentacja firmy Apetito

OFERTA WSPÓŁPRACY. Prezentacja firmy Apetito OFERTA WSPÓŁPRACY Prezentacja firmy Apetito o nas... BON Apetito Sp. z o.o. powstała w 2009 roku i konsekwentnie tworzy sieć restauracji pod nazwą BONapetito, w których klienci mogą kupować pyszne jedzenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU DLA UCZESTNIKÓW II POWIATOWA NOC Z EDUKACJĄ EDUKACJA I PRACA

REGULAMIN KONKURSU DLA UCZESTNIKÓW II POWIATOWA NOC Z EDUKACJĄ EDUKACJA I PRACA REGULAMIN KONKURSU DLA UCZESTNIKÓW II POWIATOWA NOC Z EDUKACJĄ EDUKACJA I PRACA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin konkursu dla uczestników II Powiatowej Nocy z Edukacją zwany dalej Regulaminem, określa

Bardziej szczegółowo

Moja praca zawodowa. Ewelina Nowak. I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle

Moja praca zawodowa. Ewelina Nowak. I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle Moja praca zawodowa Ewelina Nowak I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle Prezentacja pracy zawodowej Pracę zawodową rozpoczęłam w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 15/2015 posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia 8 września 2015 roku. Starosta Działdowski Marian Janicki

Protokół Nr 15/2015 posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia 8 września 2015 roku. Starosta Działdowski Marian Janicki Protokół Nr 15/2015 posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia 8 września 2015 roku W posiedzeniu udział wzięli wg załączonej listy obecności: Starosta Działdowski Wicestarosta Członkowie Zarządu: Ponadto uczestniczył:

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Wrocław: Sukcesywna dostawa odczynników chemicznych Numer ogłoszenia: 52649-2012; data zamieszczenia: 06.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Historia mojej rodziny. Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie

Historia mojej rodziny. Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie Historia mojej rodziny Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie Drzewo genealogiczne mojej rodziny Kazimierz Krzyszczak Mój prapradziadek urodził

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.muzeumslaskie.pl/kategoria_8.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.muzeumslaskie.pl/kategoria_8. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.muzeumslaskie.pl/kategoria_8.html Katowice: Druk offsetowy i oprawa trzech nakładów książek:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do

Bardziej szczegółowo

Anfrage. 95 Jahre 95 lat

Anfrage. 95 Jahre 95 lat Anfrage KONTAKT: Telefon +49 561 40090160 Fax 032223735277 email anfrage@24.pflegeteam.net Skype pflegeteam.net Internet www.24.pflegeteam.net Adres pocztowy: Wallensteinstr. 3 Doradztwo: Tylko po wcześniejszym

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo