P R O T O K Ó Ł Nr XLII/2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "P R O T O K Ó Ł Nr XLII/2014"

Transkrypt

1 1 P R O T O K Ó Ł Nr XLII/2014 z sesji Rady Miejskiej w Koprzywnicy, która odbyła się dnia 24 stycznia 2014 roku w sali konferencyjnej - budynku U M. i G w Koprzywnicy. Sesja rozpoczęła się o godz. 10,10. Lista obecności stanowi zał. nr 1. W chwili otwarcia sesji obecnych było 10 radnych. Nieobecni radni: Zofia Skrok, Tomasz Grela, Iwona Kopeć, Maria Banaś Artur Przybyłek. Protokołowała: Janina Podobińska. Zaproszenie na sesję stanowi zał. nr 2. PKT 1. Pani Przewodnicząca RM Anna Paluch - dokonała otwarcia sesji. Powitała przybyłych radnych, przewodniczących Zarządów Osiedli, sołtysów (zał. nr 3), Pana Burmistrza, Panią Sekretarz, Panią Skarbnik, oraz pracownika Urzędu Miasta i Gminy i przybyłych mieszkańców. Ponadto powitała pana Andrzeja Pacochę Specjalistę ds. Energii Odnawialnej i Rolnictwa Ekologicznego Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich i Środowiska, pana Wojciecha Łukaszka Członka Rady Głównej Ekspertu ds. Energetyki i Biogazowni i Dyrektora Pełnomocnika Zarządu ds. Realizacji Inwestycji, pana Roberta Palucha Wicedyrektora Ośrodka Dworactwa Rolniczego, pana Piotra Lisowskiego pracownika ODR, pana Krzysztofa Chmielowca Dyrektora Szkoły Podstawowej w Niedźwicach, pana Mirosława Sarzyńskiego Dyrektora ZSO w Koprzywnicy, pana Juliana Trykę Głównego Specjalistę ds. Odnawialnych Źródeł Energii, Oddziału Świętokrzyskiej Izby Rolniczej, księdza Marka Dzióbę proboszcza MBR w Koprzywnicy, Stowarzyszenie Ziemi Sandomierskiej ze Zbigniewic. Następnie stwierdziła, Ŝe zgodnie z listą obecności w sesji uczestniczy 10 radnych, co wobec ustawowego składu Rady wynoszącego 15 osób stanowi quorum pozwalające na podejmowanie prawomocnych uchwał. Na tej sesji nie będą podejmowane uchwały. Nieobecni radni są usprawiedliwieni. Pkt 2. Pani Przewodnicząca RM - przedstawiła proponowany porządek obrad: 1. Otwarcie sesji 2. Przyjęcie porządku obrad i protokołu z poprzedniej sesji 3. Informacja przedstawiająca potencjał energetyczny gminy w zakresie odnawialnych źródeł energii, koncepcja budowy biogazowni i bioelektrowni

2 2 w Gminie Koprzywnica. 4. Zapytania i wolne wnioski 5. Zamknięcie obrad sesji. Pani Przewodnicząca RM - powiedziała, Ŝe w dniu wczorajszym wpłynęło ponownie pismo od Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Sandomierskiej ze Zbigniewic, które ponownie zwróciło się z prośbą, aby w najbliŝszym terminie sesji, czyli w dniu 24 stycznia do porządku wprowadzić podjęcie uchwały w sprawie minimalnej odległości do budowli od odnawialnych źródeł energii. Takiej uchwały do porządku nie moŝna wprowadzić, bo nie jest przygotowana, Nie wiadomo, czy prawnie moŝna to zrobić. Referująca zobowiązała się listownie poinformować w tej kwestii. W dniu 27 stycznia teŝ jest sesja, ale teŝ w porządku się nie znajdzie. Na ostatniej sesji przedstawialiście państwo farmy wiatrowe i dzisiaj teŝ moŝecie zabrać głos w wolnych wnioskach jak państwo radni wyraŝą na to zgodę. Radni wyrazili na to zgodę. Nikt nie zgłaszał chęci zabrania głosu. Kto z państwa radnych jest za przyjęciem zaproponowanego porządku? Za przyjęciem głosowano jednogłośnie 10 głosami. Pani Przewodnicząca RM - stwierdziła, Ŝe porządek dzisiejszej sesji został przyjęty. Pani Przewodnicząca RM - zapytała o uwagi, co do protokołu z sesji z dnia 30 grudnia 2013r? Nikt nie zgłaszał uwag. Pani Przewodnicząca RM - zapytała, kto z państwa radnych jest za przyjęciem protokołu z sesji, która odbyła się w dniu 30 grudnia 2013 roku? Za przyjęciem głosowano 10 głosami - jednogłośnie. Pani Przewodnicząca RM - stwierdziła, Ŝe protokół z sesji z dnia 30 grudnia 2013 roku został przyjęty. Pkt 3. Informacja przedstawiająca potencjał energetyczny gminy w zakresie

3 3 odnawialnych źródeł energii, koncepcja budowy biogazowni i bioelektrowni w Gminie Koprzywnica Pan Burmistrz - Pani Przewodnicząca Wysoka Rado, Szanowni Goście, Prelegenci, dalej powiedział, Ŝe dzisiejsza sesja ma charakter bardziej informacyjny, bardziej uświadamiający, ale wynikający absolutnie z nowych trendów i potrzeb, które wyraŝone są w ustawodawstwie polskim i dyrektywach UE. Wynikających z tego, Ŝe potencjał uprawowy naszego rolnictwa zmienia się, a jednocześnie bez opamiętania skaŝamy środowisko róŝnymi chemicznymi związkami, dlatego teŝ niezwykle waŝne jest chronienie atmosfery, lasów, naszego zdrowia. NaleŜy wykorzystać ten potencjał, który jest przez stwórcę niejako nam dany. Dlatego teŝ rozpoczynamy cykl takich spotkań, gdzie w odnawialnych źródłach energii jest słońce, czyli źródła, które wytwarzają energię poprzez słonce, poprzez siłę wiatrów, poprzez biomasę itd. Kolejne sesje organizowane, będą dotyczyć jednostkowo jeszcze innych źródeł. Kolejno energii wiatrowej, gdzie będą specjaliści w tym zakresie i będą przedstawiać za i przeciw. Zostanie zwrócona uwaga na ogromny potencjał leŝący w ziemi, gorące źródła geotermalne. Wszystkie takie działania mają taki charakter, abyśmy naszą świadomość wzbogacali o wiedzę i zmieniali ją bardzo powoli małymi krokami. Jednocześnie widzimy tu korzyści płynące z upraw w rolnictwie, a jednoczenie zmniejszania kosztów i zachowanie bezpieczeństwa. Przykładem tego moŝe być to, Ŝe kilka dni w województwie świętokrzyskim nie było prądu. Referujący powiedział, Ŝe cieszy się bardzo, Ŝe ta sesja ma duŝe zainteresowanie, a będzie opierać się na faktach i naszych moŝliwościach. Dalej poinformował, Ŝe w dniu 5 lutego 2014r. o godz w MGOKIS w Koprzywnicy odbędzie się konferencja naukowa odnawialne źródła energii, zagroŝenia dla lokalnego środowiska, w oparciu o wiedzę naukową i ogromny dorobek naukowy. Zaprosił wszystkich zebranych do udziału. Pan Andrzej Pacocha - Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich i Środowiska. POTENCJAŁ ENERGETYCZNY ROLNICTWA MIASTA I GMINY KOPRZYWNICA Charakterystyka uŝytkowania gruntów w gminie Koprzywnica Powierzchnia gminy ha (100,0%) Powierzchnia uŝytków rolnych ha (56,3%) Powierzchnia lasów 326 ha ( 4,7%)

4 4 Pozostałe ha ( 39%) Użytkowanie gruntów w gminie Koprzywnica Powierzchnia Użytki rolne w ha użytków rolnych ogółem ha Grunty orne Sady Trwałe użytki zielone Ugory i odłogi Klasy bonitacyjne gleb w gminie Koprzywnica Klasy gleby [ha] I II III IIIa IIIb IV IVa IVb V VI Potencjał energetyczny z upraw polowych w gminie Koprzywnica Grunty zdatne do uprawy kukurydzy na cele energetyczne ( klasa I IV b) 922 ha. Średni plon masy zielonej kukurydzy 40 t/ha Plon masy zielonej kukurydzy moŝliwy do uzyskania ton Wydajność biogazu z 1 tony kiszonki z kukurydzy 200 m 3 MoŜliwa ilość biogazu do uzyskania 7,4 mln m 3 ( realna wielkość to 30% potencjału teoretycznego i wynosi 2,2 mln m 3 biogazu) Potencjał energetyczny z upraw polowych w gminie Koprzywnica Grunty zdatne do uprawy roślin specjalnych na cele energetyczne ( klasa V VI) 652 ha Średni plon masy zielonej roślin specjalnych (np. perz zbitokępkowy wydłuŝony) 60 t/ha (zawartość suchej masy organicznej około 40% czyli 32 t suchej masy organicznej /ha) Plon suchej masy organicznej z roślin specjalnych moŝliwy do uzyskania ton suchej masy organicznej. Wydajność biogazu z 1 tony suchej masy organicznej w kiszonce 660 m 3 MoŜliwa ilość biogazu do uzyskania to średnio 25,8 mln m 3 ( realna wielkość 30% potencjału teoretycznego i wynosi 7,7 mln m 3 biogazu) Potencjał energetyczny z upraw polowych w gminie Koprzywnica Grunty zdatne do uprawy roślin specjalnych na cele energetyczne ( TUZ oraz odłogi i ugory) 398 ha Średni plon masy zielonej roślin energetycznych (stokłosa uniolowata, krwiściąg lekarski, igniskum, itp.) 50 t/ha Plon roślin specjalnych moŝliwy do uzyskania ton Średnia wydajność biogazu z 1 tony kiszonki 660 m 3

5 5 MoŜliwa ilość biogazu do uzyskania to średnio 13,2 mln m 3 ( realna wielkość 80% potencjału teoretycznego i wynosi 10,6 mln m 3 biogazu. Potencjał energetyczny produkcji roślinnej w gminie Koprzywnica Teoretyczna wydajność Rodzaj Powierzchnia uŝytków biogazu uŝytkowania w ha w mln m 3 Grunty klas I IV b Grunty klas V - VI Trwałe uŝytki zielone Realna wydajność biogazu w mln m 3 ( 30% wyd. teore.) 922 7,4 2, ,8 7, ,2 10,6 RAZEM ,4 20,5 Potencjał energetyczny z odpadów produkcji zwierzęcej w gminie Koprzywnica Pogłowie bydła w przeliczeniu na DJP (duŝa jednostka przeliczeniowa 570 szt.*) Pogłowie trzody chlewnej w przeliczeniu na DJP 18 szt. *) Drób roczna produkcja w przeliczeniu na DJP ilość śladowa szt. *) *) (DuŜa jednostka przeliczeniowa (DJP) umowna jednostka odpowiadająca zwierzęciu o masie ciała 500 kg lub wielu zwierzętom o łącznej masie ciała 500 kg, równoznaczna ze sztuką duŝą (SD)). Potencjał energetyczny z odpadów produkcji zwierzęcej w gminie Koprzywnica Rodzaj produkcji Wielkość produkcji w DJP Ilość gnojowicy lub pomiotu od 1 DJP/rok w tonach Ilość gnojowicy w skali roku w tonach Uzysk biogazu z 1 tony w m 3 Uzysk biogazu brutto w tys. m 3 bydło , ,2 trzoda 18 2, ,3 chlewna RAZEM x x x 179,5 REALNA WIELKOŚĆ ( 30% ogółu potencjału) x 53,9 Potencjał energetyczny z odpadów przetwórstwa rolno spoŝywczego i przechowalni owoców w gminie Koprzywnica Przybyła radna Banaś. Przechowalnie owoców 140 t/rok Wytłoki owocowe 1500 t/rok Potencjał energetyczny z odpadów przetwórstwa rolno spoŝywczego i przechowalni owoców gastronomii

6 6 Źródło odpadów Ilość w t/rok Zawartość s.m.o 1 tonie odpadu w % Ilość s.m.o. w t/rok Wydajność biogazu z 1 t. s.m.o. odpadu w m 3 Uzysk biogazu w tys. m 3 Wytłoki owocowe ,5 9 22, Odpady z przechowalni ,0 56, ,4 ctwa RAZEM x x x 391,4 Sumaryczny potencjał produkcji biogazu w oparciu o zasoby gminy Koprzywnica Źródło substratu Potencjalna wielkość uzysku biogazu w tys. m 3 Realna wielkość uzysku biogazu w tys. m 3 Potencjał energetyczny w tys. MJ Produkcja roślinna ,50 Odpady z produkcji zwierzęcej 5,92 1,78 0,03 Odpady z przetwórstwa rolno spoŝywczego i 391,4 391,4 7,69 przechowalnictwa RAZEM , , ,22 PODSUMOWANIE Potencjał energetyczny rolnictwa oraz przetwórstwa rolno-spoŝywczego gminy Koprzywnica wynosi MJ (mega jule) 3,6 MJ = 1 kwh więc kwh /rok energii elektrycznej 1 rok = 8760 godzin czyli Bioeletrownia o mocy 11,15 MW brutto. Tej wielkości biogazownia bioelektrownia jest moŝliwa do wybudowania w gminie Koprzywnica bez uszczerbku dla produkcji, która jest prowadzona. Natomiast czy ona powstanie, a czy nie, nie jest rolą referującego udzielić takiej odpowiedzi. Przedstawiona prezentacja uzmysłowiła państwu, Ŝe jest potencjał. Radna Banaś zabierając głos zapytała, dlaczego tak mało biogazowni wtłacza, to co wyprodukuje do sieci energetycznej? Poprosiła o wyjaśnienie zielonych certyfikatów. Trochę o nich poczytała, bo nie ma w tym zakresie przepisów, jakie jest dofinansowanie i czy moŝna na coś liczyć? Biogazownie i bioelektrownie stanowią w pewnym sensie jakieś zagroŝenie w środowisku. Przykładem tego jest biogazownia w Liszkowie. Pan dr Wojciech Łukaszek - powiedział, Ŝe nie odrobiła pani zadania.

7 Pan Pacocha - powiedział, Ŝe rok temu był sztandarowy temat, Ŝe Liszkowo jest uciąŝliwe. W załoŝeniach biogazownia w Liszkowie miała pracować na wywarze gorzelnianym wyprodukowanym za płotem. Przed rozpoczęciem pracy przez biogazownię upadła działalność gorzelni. NaleŜy wiedzieć, Ŝe jak jest dedykowana dla tej instalacji i to tylko do tego substratu, który zaplanowano, nie moŝe być inaczej. Jakby był przez cały czas odpowiedni wsad, nie byłoby problemu. Zastanawiano się skąd wziąć wsad do niej. Zaczęli zwozić róŝnego rodzaju odpady. Ta instalacja produkowała gaz, ale nie z tą efektywnością jak powinna przy odpowiednim substracie. Wydobywający się smród wynikał z wadliwego systemu dostawy surowca. Nowa firma kupując Liszkowo całkowicie przebudowała punkt dostawy. Została zbudowana śluza spustowa i Liszkowo stało juŝ nieuciąŝliwe. Kolejny przykład to Piekoszów pod Kielcami. Ta biogazownia była utylizacyjna dla odpadów poubojowych, a drugi substrat to kiszonka z kukurydzy. Dopóki pan miał biogazwnię i masarnię w niedalekiej odległości to wszystko było w porządku. Po zajęciu przez komornika masarni i ubojni zaczął się problem, co tam włoŝyć. Odpady były przywoŝone i było czuć. Nie zawiniła instalacja tylko sposób dostawy. Jedynym rozwiązaniem w tym momencie jest wykonanie śluzy zrzutowej. Dodał, Ŝe dowóz substratu powyŝej 20 do 50 km mija się z celem. Na terenie gminy Koprzywnica nie wchodzą w grę odpady poubojowe. Kolejna sprawa, to tłoczenie gazu do sieci. Obecnie mamy 37 biogazowni w Polsce, a co będą produkować to zaleŝy od inwestora. Biogazownia produkuje biometan i produkt jest do sprzedania, a bioelektrownia produkuje bimetan i wtłacza do silników spalinowych, a silniki napędzają generatory prądu i sprzedają prąd. W tej chwili jest sytuacja patowa, bo dopóki nie będzie ustawy, to inwestorzy nie będą inwestować, jak nie będą wiedzieli jakie mają wsparcie. W tej chwili jest około 170 instalacji przygotowanych do budowy, ale są wstrzymane, na róŝnych etapach realizacji. Jak na razie węgiel jest najtańszym nośnikiem energii. W kraju zuŝywamy rocznie prawie 80 mln t węgla, a wydobywane jest 50 mln t. Z tego wynika, Ŝe węgiel jest przywoŝony do kraju i w taki sposób jesteśmy oszukiwani. Dodał, gdyby 100% naszych areałów wykorzystano do produkcji energii jakiejkolwiek, to nasze województwo jest w stanie wyprodukować dwa razy więcej niŝ zuŝywa. Referujący zaznaczył, Ŝe Polska jest w stanie być samo wystarczalna gazowo i energetycznie bez importu rosyjskiego gazu. Wykorzystując tylko 30 % tego czym gmina dysponuje, moŝna wyprodukować prawie 1,5 raza tego, co gmina zuŝywa. 7

8 8 Gmina z tego ma to, Ŝe powstają miejsca pracy, a to jest wartość sama w sobie. Gmina z 3 MK bioeletrowni otrzymuje podatku od 800 tys. zł do 1 min. Podziękował za uwagę. Pani Przewodnicząca RM - powiedziała, Ŝe najpierw niech panowie przedstawią, a później będziemy zadawać pytania. Pan dr Wojciech Łukaszek - zabierając głos powiedział, Ŝe jest przedstawicielem dwóch instytucji, EKOENERGIA, której jest członkiem Rady Głównej i Spółki BIOELEKTROWNIE ŚWIĘTOKRZYSKIE, spółki celowej, która postała w ubiegłym roku, celem zrealizowania na terenie województwa świętokrzyskiego kilkudziesięciu obiektów inwestycyjnych zarówno bioelektrowni i biogazowni. Takich elektrowni jest mało w Polsce, bo nie ma pieniędzy. Radna Banaś powiedziała, Ŝe moŝe jest nie opłacalna. Pan dr Wojciech Łukaszek powiedział, Ŝe kaŝda bioelektrownia jest inwestycją opłacalną. Nie wybudowano by 37 bioelektrowni w Polsce. I 8761 biogazowni i bioelektrowni nie wybudowano by w Niemczech. Gdyby do 2020 roku powstała taka bioelektrownia i biogazownia w kaŝdej gminie, toby w Polsce powstało około 3 tys. inwestycji. Wyliczono, Ŝe powstałoby 350 tys. nowych miejsc pracy, a to jest nieprawda. Po przeliczeniach z profesorami, gdyby zagospodarowano 2 mln ziemi pod uprawę roślin energetycznych, to generuje nam 1,200 tys. nowych miejsc pracy. Władze naszego państwa patrzą trochę inaczej i zwlekają z uchwaleniem takiego dokumentu, który otworzyłby szeroko wrota inwestorom chcącym budować takie bioelektrownie, bojąc się 200 tys. 300 tys. górników przyjeŝdŝających do Warszawy. Zdaniem referującego ilość rolników byłaby w stanie pokonać ilość górników. Biogazownia w kaŝdej gminie Za siedem lat 15 proc. energii elektrycznej w Polsce ma być wytwarzane z odnawialnych źródeł zakłada raport resortu gospodarki, do którego dotarł "Dziennik Gazeta Prawna". Tymi, odnawialnymi dostarczycielami energii mają być głównie biomasa i wiatr. Obecnie powstaje duŝo elektrowni wiatrowych, natomiast biogazowni jest jak na lekarstwo. W skali całego kraju działa 13, a 9 jest w fazie budowy. Ministerstwo Gospodarki chce, aby taka siłownia powstała w kaŝdej z prawie 2,5 tys. gmin. Gdyby miało to nastąpić w ciągu 7 lat, to codziennie musiałaby powstawać jedna. Nie jest to moŝliwe, bo wykonanie tej inwestycji zajmuje od jednego do półtora roku. A koszt moŝe wynieść nawet 20 mln zł.

9 9 Nie ma chętnych do wykładania takiego kapitału. Zgodnie z unijnymi przepisami do 2020 r. 20 proc. całej energii elektrycznej ma być wytwarzane z odnawialnych źródeł. Dla nas Komisja Europejska zatwierdziła obniŝony o 5 proc. poziom ze względu na dystans w stosunku do państw zachodnich - informuje "Dziennik Gazeta Prawna". Szanse i bariery budowy biogazowni rolniczej Wzrastające ceny energii elektrycznej i cieplnej powodują, Ŝe coraz częściej poszukiwane są alternatywne źródła energii. Bezpieczeństwo energetyczne moŝe zapewnić budowa elektrowni wodnych lub wiatrowych, jednak ich konstrukcja wymaga odpowiedniego ukształtowania terenu oraz parametrów meteorologicznych. Dlatego teŝ, zdaniem firmy Wolf System warto pomyśleć o wciąŝ niewykorzystanych moŝliwościach związanych z budową biogazowni rolniczych, które na długie lata mogą zapewnić czystą i tanią energię. Według firmy Wolf System energetyka biogazowa, ze względu na moŝliwość wykorzystania odpadów powinna przede wszystkim znaleźć się w kręgu zainteresowań rolników lub spółdzielni zrzeszających farmerów. Niewątpliwie jest to szansa na rozwój polskiego rolnictwa, a dodatkowo pozwala ona uzyskać nowe źródło dochodów. Nie bez znaczenia pozostaje kwestia utylizacji biomasy, a takŝe resztek spoŝywczych z zakładów przetwórczych i produkcyjnych. Efektywne i proekologiczne zagospodarowanie pozostałości z produkcji rolniczej oraz spoŝywczej to szansa nie tylko na przetworzenie ich na czystą energię, ale takŝe wsparcie ochrony środowiska naturalnego. Reasumując, budowa biogazowni rolniczej stwarza nie tylko idealne warunki do przetworzenia pozostałości rolniczej produkcji, ale dodatkowo pozwala uzyskiwać nawóz przydatny w gospodarstwie rolnym. Niewątpliwie największym atutem tego procesu jest jednak wytwarzanie cennego biogazu, który za kilka lat moŝe okazać się najwaŝniejszym źródłem energii odnawialnej - mówi Rajmund Reichel. Według organizacji zawarty w raporcie scenariusz ma być alternatywą dla rządowej strategii energetycznej do 2030 r. Raport sporządziła holenderska firma Primum, opierając się na porównaniu rządowej strategii energetycznej do 2030 r. i analizy przygotowanej na zlecenie Greenpeace przez Instytut Energetyki Odnawialnej, przy wykorzystaniu modelowania makroekonomicznego Instytutu Badań Kosmicznych i Termodynamiki Technicznej w Stuttgarcie. Jak podkreślała na konferencji prasowej koordynator kampanii Klimat Energia w Greenpeace Julia Michalak, liczba miejsc pracy, które powstałyby przy okazji inwestycji w "zieloną energię", dwukrotnie przekracza obecne zatrudnienie w sektorach górnictwa i wydobycia.

10 10 Niemal codziennie podawane są informacje o kolejnych obiektach przygotowanych do realizacji Warszawska spółka Polska Grupa Biogazowa (PGB) przeprowadziła przygotowania do budowy biogazowni w Radziejowie (woj. kujawskopomorskie). Inwestycja obejmie realizację przy ulicy Kościuszki kompleksu wytwarzającego energię elektryczną przy wykorzystaniu biogazu. Koszt przedsięwzięcia szacuje się na ok. 16 mln zł. Planowana jest instalacja układu ko-generacyjnego o mocy elektrycznej wynoszącej 999 kw i uŝytkowej mocy termicznej 1058 kw. Szacuje się, Ŝe roczna produkcja biogazu wyniesie ok. 4 mln m3. Pod przedsięwzięcie zagospodarowana zostanie działka o powierzchni ponad 3,3 ha. Powstaną na niej obiekty o łącznej powierzchni ponad 6 tys. mkw. Problemy z dzierŝawą gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych, zmusiły Poldanor, lidera w budowie biogazowni rolniczych, do zwolnienia tempa inwestycji - informuje "Rzeczpospolita". Poldanor planuje wybudować za 100 mln zł biogazownie na terenach dzierŝawionych od ANR. Jendka Agencja odmawia przedłuŝenia umów dzierŝawy tych gruntów, co uniemoŝliwia realizację inwestycji. Według cytowanego przez Rzeczpospolitą Grzegorza Brodziaka, prezesa Poldanoru, umowy dzierŝawy gruntów obowiązują do 2013 r., ale spółka chce zagwarantować sobie prawa do nich na wiele lat. Z kolei ANR tłumaczy w dzienniku, Ŝe Agencja nastawiona jest obecnie na sprzedaŝ, a nie dzierŝawę nieruchomości. Jedynym wyjątkiem jest uczestnictwo w programach współfinansowanych z funduszy UE dla rolnictwa. W takiej sytuacji umowy przedłuŝane są na okres niezbędny do skorzystania z unijnej dotacji. "Rz" zwraca jednak uwagę, Ŝe Poldanor realizując swoje inwestycje nie korzysta z unijnych programów dla rolnictwa, tylko z finansowania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Niemal codziennie podawane są informacje o kolejnych obiektach przygotowanych do realizacji Spółki z GPW dywersyfikują działalność i stawiają na energię odnawialną. Coraz więcej spółek giełdowych decyduje się na inwestycje w sektor energii odnawialnej m.in. poprzez dywersyfikację swojej dotychczasowej działalności. Takie kroki podjęła m.in. grupa Fasing, prowadząca działalność w zakresie

11 produkcji maszyn górniczych, która zainwestowała razem z dwiema innymi spółkami ponad 11 mln w biogazowanie. Wikana - spółka z branŝy nieruchomości zawiązała Bioenergię wyspecjalizowaną w biogazowaniu. POL-MOT Warfama, producent maszyn rolniczych, posiada udziały w Bioenergii Invest, zajmującej się m.in. produkcją brykietów i ich sprzedaŝą elektrowniom. Spółka Elkop SA zawiązała Elkop Energy SA inwestującą pośrednio w biogazowanie, elektrownie wodne i wiatrowe. W miejscowości Sudwa k. Olsztynka (woj. warmińsko-mazurskie) przygotowywana jest budowa kompleksu produkcji biogazu. Inwestorem jest spółka Energo Eko-Inwest. Koszt przedsięwzięcia wyniesie ponad 50 mln zł, dofinansowanych z funduszy unijnych. Inwestycja obejmie budowę instalacji do produkcji biogazu CNG (biometanu) z biomasy oraz odpadów komunalnych, wykorzystywanego do napędu silników samochodowych. Zakres przedsięwzięcia przewiduje uruchomienie instalacji umoŝliwiającej przerób 32 tys. Mg biomasy i odpadów rocznie, produkcję ok. 4,2 mln m3 biogazu zawierającego do 98% metanu, odwodnionego, z oddzielonym siarkowodorem i CO2 (o parametrach gazu ziemnego GZ 50) przeznaczonego do spalania w silnikach samochodowych. Ubocznym produktem będzie ok. 12,8 tys. Mg rocznie pozostałości po procesie metanizacji, które będą wykorzystywane jako paliwo oraz nawóz organiczny. 12 mln zł dofinansowania dla biogazowni w Rzeczycach Polskie Biogazownie "Energy Rzeczyce" otrzymały od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach promesę udzielenia dofinansowania na ponad 12 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na budowę biogazowni w Rzeczycach w gminie Rudzieniec. Biogazownia z kiszonki zielonej, roślinnych olejów odpadowych, młóta browarnianego oraz gnojowicy będzie wytwarzać rocznie około 16 tys. MWh energii elektrycznej i 16,5 tys. MWh energii cieplnej. W ramach projektu wybudowana zostanie stacja przyjęć ze zbiornikami na kiszonkę, do której będą trafiać substraty stanowiące wkład do komór fermentacyjnych. Powstaną takŝe dwa agregatory ko-generacyjne pozwalające na spalanie wyprodukowanego w fermentatorach biogazu i produkcję energii cieplnej oraz elektrycznej. W osobnych zbiornikach składowane będą pozostałości po fermentacji, które w formie nawozu wywoŝone będą na pola uprawne. Pozostałe elementy niezbędne do funkcjonowania biogazowni to m.in. pompownia, rurociągi i sieć cieplna. Całkowity koszt inwestycji to ponad 26,6 mln zł. Zakończenie prac planowane jest na koniec września 2012 roku. Jak wskazuje WFOŚiGW w Katowicach biogazownia w Rzeczycach będzie drugą tak duŝą inwestycją, po instalacji w Kostkowicach, w województwie śląskim. 11

12 16 mln zł dla elektrowni biogazowej w DarŜynie Ponad 16 mln zł dofinansowania otrzymał od Ministerstwa Gospodarki projekt budowy elektrowni biogazowej w miejscowości DarŜyno w gminie Potęgowo (województwo pomorskie). Całkowity koszt inwestycji to ponad 43 mln zł. Beneficjentem konkursu jest spółka Nadmorskie Elektrownie Wiatrowe DarŜyno. Wsparcie dla przedsięwzięcia przyznane zostało z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach działania 9.4 Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, dla którego Ministerstwo Gospodarki pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej. W Gorzesławiu powstaje biogazownia rolnicza W Gorzesławiu w powiecie oleśnickim (woj. dolnośląskie) ruszyła budowa biogazowni rolniczej. Generalny wykonawca, firma Mutag Polska z Rybnika, oczekuje, Ŝe zakończenie budowy i rozruch technologiczny odbędą się w kwietniu przyszłego roku. Biogazownia w Gorzesławiu ma osiągnąć moc 1,6 MW i będzie wytwarzać energię elektryczną dostarczaną do sieci przesyłowej Enei. Wsad technologiczny zakładu stanowić będą uprawy roślin energetycznych, takich jak kukurydza. Uzupełnieniem mogą być odpady organiczne z hodowli zwierzęcej. - Biogaz produkowany w biogazowni rolniczej jest źródłem paliwa dla agregatów kogeneracyjnych, które wytwarzają energię elektryczną i cieplną. Zyskiem dla inwestora moŝe być nie tylko spoŝytkowanie energii na własne potrzeby, ale równieŝ jej sprzedaŝ do sieci energetycznej. I tak teŝ będzie w przypadku biogazowni rolniczej powstającej w Gorzesławiu - zakład wyprodukuje prąd, który zostanie sprzedany firmom energetycznym - tłumaczy firma Wolf System, która w ramach projektu postawi 4 zbiorniki i silos na kiszonkę. Biogaz wybuduje biogazownię o mocy 1 MW Spółka Biogaz Lubnowy Wielkie przeprowadziła przygotowania do budowy biogazowni w miejscowości Iłowo k. Sępólna (woj. kujawsko-pomorskie). Inwestycja obejmie uruchomienie kompleksu o mocy 1 MW. Pod przedsięwzięcie zagospodarowana zostanie nieruchomość o powierzchni 1,5 ha. Inwestycja obejmie obiekty i instalacje wchodzące w skład biogazowni słuŝące do magazynowania, przygotowywania i dozowania substratów, przeprowadzania procesu fermentacji metanowej, magazynowania wyprodukowanego biogazu, magazynowania przefermentowanego substratu oraz przetwarzania biogazu i ciepła na energię elektryczną. W skład biogazowni będą wchodzić m.in. zbiorniki na komponenty, fermentacyjne i pofermentacyjne, budynek techniczny, system oczyszczania biogazu, chłodnica, plac separatora, stacja transformatorowa biogazowni, 12

13 13 budynek magazynowo-gospodarczy oraz moduł prądowo-cieplny o mocy 1063 kwel oraz 1103 kwt i kocioł grzewczy 700 kw. Lubelszczyzna biogazem stoi Z licznych badań i analiz wynika, Ŝe województwo lubelskie moŝe odgrywać znaczącą rolę, jeŝeli chodzi o produkcję energii z biogazu rolniczego, informuje Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego (UMWL) w Lublinie. - Ocenia się, Ŝe roczny potencjał do produkcji biogazu z surowców odpadowych (odchody zwierzęce, odpady z przemysłu rolno-spoŝywczego, frakcja biodegradowalna odpadów komunalnych, osady ściekowe) wynosi ok. 68 mln metrów sześciennych - twierdzi UMWL w Lublinie Dodatkowym źródłem produkcji biogazu moŝe być biomasa pochodząca z produkcji rolnej (słoma, siano) lub wieloletnich upraw energetycznych. Roczne zasoby surowcowe dla tego rodzaju biomasy ocenia się na poziomie ok. 1,6 mln ton. W województwie lubelskim pierwsze dwie biogazownie są w fazie realizacji. - Pojawia się coraz więcej inicjatyw biznesowych sprzyjających produkcji bioenergii na skalę przemysłową, 10 inwestycji jest w zaawansowanym stadium, 20 kolejnych jest w fazie wstępnego przygotowania. Częściowo sprzyja temu polityka władz krajowych i regionalnych zachęcających do tego typu działań, a takŝe dostępność środków publicznych na ten cel z funduszy krajowych (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, GIS), jak i unijnych (PO Infrastruktura i Środowisko d. 9.4 i 9.1 Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego, PROW d. 311) - ocenia Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego. BGE rozwaŝa budowę 6 duŝych biogazowni RozwaŜamy przejęcie od spółki PKP Energetyka projektów czterech duŝych biogazowni, przygotowujemy budowę dwóch kolejnych biogazowni w Zawierciu i Oleśnicy. Mamy teŝ kilka projektów mniejszych biogazowni - mówi Dariusz Pawłowski, prezes zarządu BGE. BGE rozmawia ze spółką PKP Energetyka o przejęciu biogazowni. Na jakim etapie jest ten projekt? - Podpisaliśmy ze spółką PKP Energetyka umowę o zachowaniu poufności, w efekcie której prowadzimy rozmowy w zakresie przejęcia czterech projektów biogazowni. Otrzymaliśmy juŝ dokumentację tych projektów, które obecnie analizujemy. PKP Energetyka miała swoją filozofię projektowania biogazowni. Znając rynek biomasy i rynek rolny staramy się weryfikować te projekty z punktu widzenia ciągłości dostaw biomasy, co jest kluczowym czynnikiem wpływających na ich opłacalność. Bez zapewnienia stałej pracy biogazownia się nie zwróci. Gdzie są lokalizacje tych biogazowni?

14 - Dwie lokalizacje są w woj. łódzkim. W pierwszej jest projekt biogazowni o mocy ok. 4 MW, której koszt szacuje się na ok. 50 mln zł, a w drugiej ma być biogazownia ok. 5 MW za blisko 60 mln zł. Jedna z lokalizacji znajduje się w woj. mazowieckim, to projekt blisko 3 MW za ok. 40 mln zł. Czwarta lokalizacja jest w woj. warmińsko-mazurskim, gdzie rozwaŝana jest instalacja o mocy ok 3 MW i koszcie blisko 40 mln zł. Energetyka zapłaciła rekordowe kary za zbyt mało zielonej energii Energetyka zapłaciła w tym roku rekordowe kary za zbyt małą produkcję prądu w odnawialnych źródłach i kogeneracji - wylicza "Rzeczpospolita". Według wyliczeń dziennika, który powołuje się na dane Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, do końca sierpnia z tytułu opłat zastępczych firmy energetyczne zapłaciły juŝ 593 mln zł opłat za zieloną energię. W ubiegłym roku wyniosły one 439 mln zł. Jak tłumaczy "Rz" wyŝsze opłaty od energetyki to efekt podniesienia obowiązku sprzedaŝy zielonej energii z 8,7 proc. w 2009 r. do 10,4 proc. w ubiegłym roku. Za kaŝdą brakującą do wypełnienia obowiązku megawatogodzinę przedsiębiorcy płacili 268 zł. "Rz" wylicza równieŝ, Ŝe przedsiębiorstwa energetyczne zapłaciły teŝ prawie 280 mln zł opłat za brak tzw. czerwonych certyfikatów, czyli świadectw potwierdzających produkcję energii elektrycznej w kogeneracji, czyli wytwarzania jej razem z ciepłem Aktualnie na świecie pracuje około 40 mln bioelektrowni i biogazowi Najwięcej ponad 30 mln pracuje w Chinach, pozostałe w Indiach, Nepalu i Bangladeszu. Są to plecakowe biogazownie o mocy elektrycznej od kilkudziesięciu watów do kilku kilowatów W Niemczech czynnych jest (listopad 2013) bioelektrowni i biogazowni w większości o mocach od 250 do kw. Największa w Penkun ma łączną moc elektryczną 20 MW W Polsce pracują 37 bioelektrownie, 14 jest w trakcie realizacji a około 170 na etapie projektowania Wszystkie czynne w Polsce bioelektrownie zaprojektowano w niemieckiej technologii NaWaRo lub jej hybrydach BIOELEKTROWNIA ELECTRA jest jednym z najnowocześniejszych rozwiązań zarówno pod względem technologicznym jak i konstrukcyjnym jest zgłoszona do patentowania w Urzędzie Patentowym RP (nr W ) przez Konsorcjum Projektowo Wykonawcze EKOENERGIA TERMO-KLIMA MK produkuje energię elektryczną i granulowany substytut nawozu organicznego 14

15 15 nie generuje Ŝadnych odpadów wszystkie powstające w procesie produkty uboczne (siarka i retentat) wykorzystane są do produkcji nawozu woda wykorzystana jest w cyklu zamkniętym jest technologią hermetyczną nie wytwarza zatem Ŝadnych odorów Przygotowanie wsadu odbywa się w mikronizerze uzyskując cząsteczki substratu wielkości mikrometrów z rozbitą błoną komórkową, dzięki czemu kilkusetkrotnie zwiększa się powierzchnię substratu do zgazowania jest bioelektrownią jednoetapową nie ma zbiorników pofermentacyjnych i nie pozostawia inwestora z osadem pofermentacyjnym do wylania na pole pozwala na wymienne stosowanie substratów organicznych w zaleŝności od ich dostępności ze zmianami w bardzo krótkim okresie W komorze fermentacyjnej kontrolujemy proces mieszania i utrzymania substratu w postaci mieszaniny jednorodnej przy pomocy przemysłowego systemu tomografii komputerowej jest technologią mało energochłonną na własne potrzeby zuŝywa około 8-10 % wyprodukowanej energii pracuje na mieszankach biomasy pochodzenia roślinnego (kiszonki, zielonki), zwierzęcego (odchody na ściółce, gnojowice, odpady poubojowe), oraz odpadach poprodukcyjnych przemysłu rolno spoŝywczego (wywar gorzelniany, serwatka, wytłoki, wysłodki, makuch rzepakowy, gliceryna odpady owoców i warzyw itd.) w przeciwieństwie do innych technologii pozwala na niemal błyskawiczną zmianę substratów bez zasadniczego wpływu na proces fermentacji. Radna Banaś - powiedziała, Ŝe jakbyśmy zaczęli myśleć o tym, to ile nas będzie to kosztowało? Pan dr Wojciech Łukaszek odpowiedział, Ŝe jeden MW będzie kosztował około 16 mln zł. Gmina nie ponosi kosztów, tylko będzie otrzymywać podatek. SUBSTRATY Surowcem dla Bioelektrowni ELECTRA mogą być róŝnorodne substraty pochodzenia organicznego. Doskonale pracuje zarówno na mieszankach biomasy pochodzenia roślinnego (kiszonki, zielonki), zwierzęcego (oborniki na ściółce, pomioty bezściółkowe, gnojowice,) oraz odpadach poprodukcyjnych przemysłu rolno spoŝywczego ( wywar gorzelniany, serwatka, pulpa ziemniaczana, tłuszcze odpadowe, wytłoki, wysłodki, odpady warzyw i owoców itd.).

16 Jako jedna z niewielu bioelektrownia ELECTRA zagospodarowuje substraty wysoko zaazotowane (pomiot drobiowy, króliczy itd.) BIOELEKTROWNIA ELECTRA Podstawowymi substratami są: - Kiszonka z buraka energetycznego (150 t/ha) - Kiszonka z perzu wydłuŝonego zbitokępkowego (50-70 t/ha) - Kiszonka z topinamburu (około 100 t/ha z bulwami) - Kiszonka z igniscum (około 150 t/ha) - Kiszonka z malwy pastewnej (około 130 t/ha) - Kiszonka z amarantusa (około 60 t/ha) - Kiszonka z traw (około 40 t/ha) - Kiszonka z kukurydzy (około 50 t/ha) - Odchody zwierzęce we wszelkiej postaci - Odpady gastronomiczne - Przeterminowana Ŝywność - Odpady poprodukcyjne przemysłu rolno spoŝywczego BIOELEKTROWNIA ELECTRA Pracami badawczymi prowadzonymi przez IHAR w Radzikowie, ITP w Poznaniu, Strube w Söllingen oraz PPHU Szarłat w ŁomŜy wspólnie z Konsorcjum Projektowo Wykonawczym EKOENERGIA - TERMO-KLIMA MK objęte są: burak energetyczny (róŝne odmiany) perz wydłuŝony (Agropyron elongatum) amarantus (szarłat) (Amaranthus caudatus) sylfia (Sylphium perfoliatum L.) topinambur (słonecznik bulwiasty) (Helianthus tuberosus) Obecnie prowadzi się równieŝ badania przydatności energetycznej (na równym etapie zaawansowania) innych roślin takich jak: igniscum, malwa pastewna, kostrzewa trzcinowa, mozga trzcinowata, krwiściąg, sorgo miniaturowe, kukurydza cukrowa, lianka, proso rózgowe, ślazówka turyngska i kilku innych. W chwili obecnej Konsorcjum Projektowo Wykonawcze EKOENERGIA TERMO-KLIMA MK oraz spółka BIOELEKTROWNIE ŚWIĘTOKRZYSKIE MK wykonuje (na róŝnym etapie realizacji) bioelektrownie w: Rzędowie (woj. świętokrzyskie) 9,6 MWel Starachowicach (woj. świętokrzyskie) bioelektrownia 7 MWel, biogazownia 3 MWgaz Gnojnie (woj. świętokrzyskie) 2 MWel Piotrowicach (woj. świętokrzyskie) 3 MWel Stokach DuŜych (woj. świętokrzyskie) 3 MWel Dwikozach (woj. świętokrzyskie) 2 MWel Brodach (woj. świętokrzyskie) 2 MWel 16

17 Kijach (woj. Świętokrzyskie) 2 bioelektrownie po 3 MWel Bejscach (woj. świętokrzyskie) 3 MWel Rakowie (woj. Świętokrzyskie) 2 bioelektrownie po 3 MWel Morawicy (woj. Świętokrzyskie) 2 bioelektrownie po 3 MWel Ujeździe (woj. łódzkie) - 5 MWel Świnicach Warckich (woj. łódzkie) 7 MWel Wyszynach Kościelnych (woj. mazowieckie) - 2,7 MWel Skarbimierzu (woj. opolskie) 2 MWel W przygotowaniu jest 38 kolejnych inwestycji do zrealizowania do końca roku w tym między innymi w: Opatowcu, Wiślicy, Końskich, Smykowie, Koprzywnicy (woj. Świętokrzyskie) bioelektrownia 3 MWel, biogazownia 3,5 Mwgaz i kilkunastu innych lokalizacjach. Konsorcjum projektowo wykonawcze EKOENERGIA TERMO-KLIMA MK opracowało załoŝenia i jest (jako BIOELEKTROWNIE ŚWIĘTOKRZYSKIE MK Sp. z o.o.) jednostką wiodącą w programie: Rewitalizacja terenu kopalni siarki w Rzędowie oraz okolicznych terenów poprzez budowę na jej terenie bioelektrowni ELECTRA (moc elektryczna około 10 MW) zasilanej biogazem z kontraktowanej biomasy pochodzenia rolniczego i innymi substratami organicznymi w tym materiałami odpadowymi oraz farm fotowoltaicznych (moc elektryczna około 10 i 4 MW) i farmy wiatrowej (moc elektryczna około 18 MW) z jednoczesnym przestawieniem transportu samochodowego bioelektrowni oraz okolicznych mieszkańców z paliw ropopochodnych na biometan. Program realizowanym pod patronatem Marszałka Województwa Świętokrzyskiego Adama Jarubasa jest wpisany w strategię rozwoju województwa świętokrzyskiego na lata Na bazie programu powołano do Ŝycia Świętokrzyski Park OZE przy którym powstaje fundacja o tej samej nazwie. Równolegle powstają załoŝenia programu samowystarczalności energetycznej województwa świętokrzyskiego w roku 2050 wyłącznie w oparciu o odnawialne źródła energii. Rozpoczęto tworzenie dokumentu: Energetyczna Mapa Drogowa Województwo Świętokrzyskie Firmy EKOENERGIA Ola Łukaszek oraz TERMO-KLIMA MK, jako jedne z nielicznych przedsiębiorstw w Polsce, od sierpnia 2011 r. uczestniczą w realizacji projektu BIOMASTER (BIOMethane as Alternative Source for Transport and Energy Renaissance) Projekt dotyczy wykorzystania biometanu jako paliwa dla transportu, a finansowany jest z programu IEE (Intelligent Energy Europe). Liderem projektu jest ISIS (Instytut Badań na rzecz Integracji Systemów) z siedzibą we Włoszech w Rzymie. Partnerami projektu są instytucje 17

18 18 z Włoch, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz Polski. W Polsce pilotowany jest przez Akademię Górniczo Hutniczą w Krakowie. Do programu zaproszono równieŝ MPO z Krakowa oraz PGNiG Energia z Warszawy. Projekt rozpoczął się 1 maja 2010 r. i trwać będzie do 30 kwietnia 2014r. Problematyka projektu dotyczy idei stosowania biometanu (czyli oczyszczonego biogazu o duŝej zawartości metanu) jako paliwa do napędzania pojazdów samochodowych wykorzystywanych zarówno w transporcie publicznym jak i prywatnym. Na terenie gminy Koprzywnica przewiduje się wybudowanie biolektrowni i biogazowni. Bioelektrownia nie stanowi Ŝadnego problemu organizacyjnego. Zaproponował rozwaŝenie takiej kwestii średnia cena gazu ziemnego na tym terenie wynosi 2,57 zł za 1 m3. Gdyby została wybudowana biogazownia i produkowali biometan - gaz, który jest równowaŝny gazowi ziemnemu, to cena gazu nie przekroczy dzisiejszej ceny 1,80 zł z dostawą do domu. Macie państwo sytuację paradoksalną, został zbudowany gazociąg w latach 80 własnymi rękami za pieniądze własne i gminy i zgodnie z obowiązującym prawem został przekazany gazociąg nieodpłatnie PGNiG. Takie były rozliczenia w związku z powyŝszym rozwaŝamy moŝliwość zaproponowania radom gmin podjęcie uchwały o rekomunalizacji sieci gazowych, jest to paradoksalne działanie. To działanie nie jest działaniem kosztowym, a moŝe być skazany na niepowodzenie. W ostatecznym bilansie moŝe być to działanie korzystne. Gmina Łoniów juŝ szykuje się do podjęcia takiej decyzji. NaleŜy zdawać sobie sprawę, Ŝe ze strony PGNiG będzie opór, ale trzeba się z tym zetknąć. MoŜe być tak, Ŝe PGNiG moŝe zastosować inny korzystniejszy dla gminy cennik, to referujący się wycofa. Pani Przewodnicząca RM - powitała przybyła panią dyrektor MGOKiS i pracownika. Poprosiła zebranych o zabieranie głosu w kwestii prezentacji budowy biogazowni i bioelektrowni na terenie naszej gminy. Radna Sokołowska - Szanowni Państwo, zadała pytanie odnośnie rentowności i korzyści z upraw, czy to będzie z kg, czy z ha (np. perzu)? Pan dr Wojciech Łukaszek odpowiedział, Ŝe dostawy substratów odbywają się na podstawie kontraktów, umów zawartych między dostawcami, a odbiorcą. Odpłatność odbywa się za tonę biomasy z ustaleniem zielonki lub kiszonki. Jeśli chodzi o perz to jest zł za 1 t, a kiszonka jest o 10 zł droŝsza. Kiszonka z kukurydzy 110 zł za 1 t, burak energetyczny kiszonka 95 zł, trawa dziko rosnąca zł za 1 t. Umowy są zawierane na 25 lat.

19 19 Umowa jest skonstruowana z korzyścią dla dostawy. Obie trony działają na zasadzie partnerstwa i rolnik ma prawo zerwać tą umowę w kaŝdym momencie jej trwania, bez Ŝadnych konsekwencji finansowych. Odbiorca moŝe rozwiązać umowę, gdy rolnik trzykrotnie dostarczy substrat gorszej jakości lub trzy razy dostarczy nieterminowo. Radna Banaś - zapytała, gdy zostanie odzyskana sieć gazowa, to co będzie gdy zabraknie odpowiedniej ilości wsadu, jakie będzie bezpieczeństwo dla osób, które będą uŝytkownikami w oparciu o energię odnawialną? Pan dr Wojciech Łukaszek - odpowiedział, Ŝe właścicielem sieci będzie gmina, a dostarczać będą Bioelektrownie Świętokrzyskie. Gazu musi być tyle wyprodukowane, ile zostanie zawarte w umowach. Radna Banaś powiedziała, Ŝe jak mówimy o biomasie to proces fermentacyjny przebiega w określonej temp C. Pan dr Wojciech Łukaszek powiedział, Ŝe czyta pani jakieś złe strony. Proces fermentacji mezofilowej przebiega w temp C. Wchodząc w temp. 42 C powoduje zanik flory bakteryjnej i przechodzi w fermentację termofitową. Radna Banaś - zapytała, kiedy zostanie podpisana umowa z gminą? Pan dr Wojciech Łukaszek powiedział, Ŝe podpisze umowę z gminą tylko wtedy gdy będzie miał odpowiednią ilość odbiorców gazu. Gdy zostanie podpisana umowa na dostarczanie masy zielonej przez 25 lat, to co roku będzie indeksowana cena o poziom inflacji i to się dzieje w marcu. RównieŜ jako jedyni w Polsce dwa razy do roku waloryzujemy cenę substratu o zmianę ceny 1 litra oleju napędowego. Cena 1 litra oleju napędowego jest głównym wydatkiem przy uprawie roślin. Pięć lat temu przez instytut została wyceniona praca rolnika, która wynosi za 1 godz. 15 zł. W Ŝadnym podręczniku agrotechniki nie ma wycenionej pracy rolnika. Dwa razy do roku cena substratu ulega waloryzacji. Rzadko zdarza się, aby olej napędowy taniał, tylko raczej droŝał. Gdy będzie podjęta decyzja o budowaniu, to o tym będziemy rozmawiali w kaŝdym sołectwie. Pani Przewodnicząca RM - zapytała, kiedy będzie podpisanie umowy?

20 20 Pan dr Wojciech Łukaszek - odpowiedział, Ŝe podpisanie umowy jest na rok przed oddaniem bioelektrowni. Na spotkaniach w sołectwach będą podpisane listy intencyjne, które pozwalają zbilansować ilość biomasy. Pani Przewodnicząca RM - zapytała jaki areał jest potrzebny pod budowę biogazowi? Pan dr Wojciech Łukaszek odpowiedział, Ŝe obiekt 3 MG, to jest około 6-7 ha gruntu, a dla obu obiektów, to 7X2. Dodał, Ŝe wszystkie dostawy są ubezpieczone. Wspólnie ubezpieczają plony bioeletrownia i rolnik. Gdy wystąpi gradobicie lub susza, to rolnik otrzymuje pieniądze zawarte w umowie. W przypadku nie wywiązania się z umowy i nie dostarczenia prądu, jest podpisana umowa cywilno prawna i będzie wypłacone odszkodowanie w wyniku poniesionych strat. Wiceprzewodniczący RM Kubicki Proszę Państwa, kaŝda próba oderwania się od monopolu jest czymś dobrym i wskazanym. W kaŝdej innej dziedzinie jak jest konkurencja, to jest korzystne dla odbiory. Nie naleŝy się bać tego wyzwania, bo są takie tereny jak ugory. Zdaniem referującego naleŝy się bać roli państwa i rządu czy nie uwalą tego przedsięwzięcia. NaleŜy rozwaŝyć wyjazd celem pokazania takiego obiektu. Jakby coś nie wyszło, aby państwo dało moŝliwość powrócenia do monopolu. Pan dr Wojciech Łukaszek ad vocem odpowiedział, Ŝe po dzisiejszej sesji jak będzie taka potrzeba zaprosił do śyrardowa, aby zobaczyć bioelektrownię, która pracuje. Były juŝ takie wycieczki z województwa świetokrzyskiego. Osoby wychodzące z autobusy zaczęły wciągać powietrze i oceniając mówili, Ŝe nie czuć. Czuć natomiast było schronisko dla zwierząt w sąsiedztwie bioelektrowni. Wspomniany obiekt powstał w 2003r. Pan Piotr Lisowski pracownik ODR (zajmuje się przedsiębiorczością) - powiedział, Ŝe pracował z grupą rolników, która chciała zbudować biogazownię. Dalej powiedział, Ŝe przedstawi kilka zagroŝeń przy budowie biogazowi. Jednostkowe koszty produkcji, to rzeczywiście my takowe robimy. Robił dla grupy producenckiej kalkulację kukurydzy pod biogaz w oparciu o ich technologię. Koszty kształtowały się mniej więcej 70 zł za 1 t. Proszę Państwa, dalej powiedział, Ŝe juŝ drugi raz miał przyjemność wysłuchania wykładu dotyczącego technologii ELEKTRA. Referujący zgodził się z tym, Ŝe ta technologia jest bezpieczna dla środowiska

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK Uwarunkowania prawne. Rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi strategiczny cel polskiej energetyki.

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyrodnicze uwarunkowania do produkcji biomasy na cele energetyczne ze szczególnym uwzględnieniem produkcji biogazu rolniczego Dr inż. Magdalena Szymańska

Bardziej szczegółowo

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ.

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Międzynarodowe Spotkanie Klastrów Ekoenergetycznych w tym Seminarium "Biogazownie dla Pomorza. Czy warto inwestować

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna 26 listopada 2012 r. Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Autor prezentacji : Arkadiusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce

Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce OŹE nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce, 22.10.2009, Opole Anna Oniszk-Popławska, Instytut Energetyki Odnawialnej (IEO)

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia. Biogaz rolniczy produkcja i wykorzystanie Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.pl Cele Mazowieckiej

Bardziej szczegółowo

ELECTRA - polska innowacyjna, bezodorowa i bezodpadowa bioelektrownia

ELECTRA - polska innowacyjna, bezodorowa i bezodpadowa bioelektrownia ELECTRA - polska innowacyjna, bezodorowa i bezodpadowa bioelektrownia Konferencja LOKALNA POLITYKA ENERGETYCZNA PROSUMENCKIE (INTELIGENTNE) ROZWIĄZANIA DLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO - nowe technologie w

Bardziej szczegółowo

Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013

Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013 Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013 Rafał Tomala konsultant Założenia Ekonomiczne Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo i samorządy lokalne w rozwoju rynku biometanu w Polsce. VII Spotkanie Interesariuszy Projektu BIOMASTER Kraków 30.10.2013 r.

Społeczeństwo i samorządy lokalne w rozwoju rynku biometanu w Polsce. VII Spotkanie Interesariuszy Projektu BIOMASTER Kraków 30.10.2013 r. Społeczeństwo i samorządy lokalne w rozwoju rynku biometanu w Polsce VII Spotkanie Interesariuszy Projektu BIOMASTER Kraków 30.10.2013 r. Rozpatrując polski rynek biometanu zajmujemy się de facto polskim

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013

Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Odnawialne źródła energii w programach na lata 2007-2013 Autor: Janusz Mikuła, podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego ( Czysta Energia - grudzień 2008) Presja Unii Europejskiej w zakresie

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska Opłacalność produkcji biogazu w Polsce Magdalena Rogulska Możliwości wykorzystania biogazu/ biometanu Produkcja energii elektrycznej i ciepła Dotychczasowy kierunek wykorzystania w PL Sieć dystrybucyjna

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w energetyce

Biogazownie w energetyce Biogazownie w energetyce Temat opracował Damian Kozieł Energetyka spec. EGIR rok 3 Czym jest biogaz? Czym jest biogaz? Biogaz jest to produkt fermentacji metanowej materii organicznej przez bakterie beztlenowe

Bardziej szczegółowo

Biogazownie Rolnicze w Polsce

Biogazownie Rolnicze w Polsce 1 Biogazownie Rolnicze w Polsce Biogazownia co to jest? Dyrektywa 2003/30/UE definiuje biogaz: paliwo gazowe produkowane z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, które może być oczyszczone

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk KRAKÓW 09.06.2014 POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA Paweł Danilczuk Plan prezentacji 1. Surowce i substraty do wytwarzania biogazu rolniczego. 2. Biogazownia rolnicza elementy

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju

Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju dr inż. Jacek Dach, dr inż. Krzysztof Pilarski Zakład Energetyki Systemów Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla doradców rolnych

Szkolenie dla doradców rolnych Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Inwestycje biogazowe Arkadiusz Wojciechowski Wikana Bioenergia

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Kisielice 2009 Ogólna charakterystyka gminy. Gmina Kisielice jest najbardziej wysuniętą na

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Jacek Dach, Instytut Inżynierii Biosystemów Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu KONFERENCJA Nowatorska produkcja energii

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce?

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Finansowanie budowy biogazowni szansą na zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej NFOŚiGW, 15 października 2008 r. Tak,

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna Fakty o Mazowszu 2 Fakty o Mazowszu największy region w Polsce -35579 km 2 ponad 5 milionów

Bardziej szczegółowo

Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza. Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej

Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza. Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza Rola i zadania ZPWiM w Mazowieckiej Agencji Energetycznej Związek Pracodawców Warszawy i Mazowsza jest współtwórcą ruchu pracodawców w Polsce, działa od 1991r. Jako

Bardziej szczegółowo

Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii

Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii Tomasz Lis Sp. z o.o. Plan prezentacji Inwestycje w energię odnawialną: szanse i zagroŝenia, Proces inwestowania, Uwarunkowania prawne, Energia

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności inwestycji biogazowych

Ocena efektywności inwestycji biogazowych Ocena efektywności inwestycji biogazowych Dr Waldemar Gostomczyk Politechnika Koszalińska Instytut Ekonomii Zarządzania Zakład Polityki Ekonomicznej i Regionalnej Polityka Polski w zakresie wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Uzasadnienie celowości szkoleń Dynamiczny wzrost zużycia energii w gospodarstwach, wzrost

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

BIOELEKTROWNIA ELECTRA. Zgłoszenie patentowe w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej nr W.121256

BIOELEKTROWNIA ELECTRA. Zgłoszenie patentowe w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej nr W.121256 BIOELEKTROWNIA ELECTRA Magazyn nawozu Przykładowy plan sytuacyjny bioelektrowni Zgłoszenie patentowe w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej nr W.121256 Autorzy i dysponenci wzoru użytkowego: EKOENERGIA

Bardziej szczegółowo

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Dla zilustrowania działania programu Biogaz Inwest wybrano dwa przykłady róŝniące się pod względem zastosowanych substratów oraz mocy zainstalowanej: biogazownia oparta

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP Podstawy prawne PPP w Polsce USTAWA z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r., Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) USTAWA

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 F u n d a c ja n a r z e c z E n e r g e ty k i Z r ó w n o w a żo n e j PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 Cele Dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promocji wykorzystania energii z OZE Osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna

Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna jakie konsekwencje dla rolnictwa? Opole 22. 10. 2009 Wanda Chmielewska - Gill Iwona Pomianek Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA Poznań, dnia 17.07.2012r. ENERGO 7 Sp. z o.o. ul. Poznańska 62/69 60-853 Poznań Urząd Gminy Sławatycze KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA POLEGAJĄCEGO NA BUDOWIE INWESTYCJI

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie Mikael Backman Magdalena Rogulska Główne obszary działania Szwedzko-Polskiej Platformy Zrównoważonej Energetyki * 2 Rodzaje działań Szwedzko-Polskiej Platformy

Bardziej szczegółowo

Biogazownie na Dolnym Śląsku

Biogazownie na Dolnym Śląsku Biogazownie na Dolnym Śląsku Możliwości rozwoju 23 października 2007 I Dolnośląskie Forum Energii Odnawialnej Chrobak Piotr Dziwisz Jacek Sygit Maciej European Clustering and Cooperation Net Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

CeDIR Sp. z o. o. BIOGAZOWNIE ROLNICZE

CeDIR Sp. z o. o. BIOGAZOWNIE ROLNICZE BIOGAZOWNIE ROLNICZE ZAKRES TEMATYCZNY 1. Uwarunkowania prawno-ekonomiczne budowy biogazowni w Polsce 2. Bariery rozwoju biogazowni 3. Stan obecny rozwoju biogazowni i najbliższe perspektywy 4. Preferowane

Bardziej szczegółowo

Produkcja biomasy a GMO

Produkcja biomasy a GMO Produkcja biomasy a GMO Adam Koryzna Stowarzyszenie Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Opole, 22.10.2009 Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Organizacja zrzeszająca producentów rolnych ZałoŜona

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Anna Jędrejek Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych GEOINFORMACJA synonim informacji geograficznej; informacja uzyskiwana poprzez interpretację danych

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ Bio-GEPOIT

BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ Bio-GEPOIT BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ dr inż. Piotr Pasyniuk pasyniuk@ibmer.waw.pl KIELCE, 12 marca 2010r. 1 Instytut Budownictwa, Mechanizacji I Elektryfikacji Rolnictwa Deutsches BiomasseForschungsZentrum

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwości budowy biogazowi rolniczej w gminie Zagórz

Analiza możliwości budowy biogazowi rolniczej w gminie Zagórz Analiza możliwości budowy biogazowi rolniczej w gminie Zagórz Zagórz marzec 2009 1. Opis projektu Biogazownia rolnicza o parametrach: moc elektryczna - 500 kw produkcja energii elektrycznej ok. 4 GWh/rok

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW)

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) Edward Majewski, Fundacja Nauka i Edukacja dla Agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Zasady wpisu do rejestru biogazowni rolniczych oraz prowadzenie dokumentacji i sprawozdawczości

Zasady wpisu do rejestru biogazowni rolniczych oraz prowadzenie dokumentacji i sprawozdawczości Konferencja Wykorzystanie biomasy rolniczej do celów energetycznych. Biogazownie rolnicze szansą na zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego gospodarstwa rolnego oraz dywersyfikację źródeł przychodów

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Magdalena Mielczarska-Rogulska Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Surowce do produkcji biogazu

Surowce do produkcji biogazu Surowce do produkcji biogazu uproszczona metoda obliczenia wydajności biogazowni rolniczej Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC IEO) Potencjał energetyczny biomasy z odpadów i z upraw

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki biogazowe. Oczekiwania inwestorów w zakresie regulacji prawnych na przykładzie Poldanor SA

Dobre praktyki biogazowe. Oczekiwania inwestorów w zakresie regulacji prawnych na przykładzie Poldanor SA 1 Dobre praktyki biogazowe. Oczekiwania inwestorów w zakresie regulacji prawnych na przykładzie Poldanor SA 2 Biogazownie Poldanoru: LP. BIOGAZOWNIA LOKALIZACJA OTWARCIE MOC INSTALACJI [kwe/kwt] 1. Pawłówko

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

CEDRES, Centrum Ekorozwoju i Gospodarki Odnawialnymi Źródłami Energii

CEDRES, Centrum Ekorozwoju i Gospodarki Odnawialnymi Źródłami Energii Baza surowcowa dla produkcji biogazu studium przypadku 12.12.2008 Wrocław mgr inż. Małgorzata Fugol 1, mgr Piotr Chrobak 2 1 Instytut Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 2 CEDRES,

Bardziej szczegółowo

Program do obliczeń efektywności energetycznej i ekonomicznej biogazowni rolniczej

Program do obliczeń efektywności energetycznej i ekonomicznej biogazowni rolniczej Program do obliczeń efektywności energetycznej i ekonomicznej biogazowni rolniczej Warszawa 2011 O programie Program Biogaz Inwest, opracowany przez Instytut Energetyki Odnawialnej, jest pierwszym na polskim

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ ZARYS EFEKTYWNOŚCI STOSOWANIA WYBRANYCH OŹE dr inż. Maciej Sygit Sygma Business Consulting http://www.sygma.pl OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ Podmiotem typu CHP jest wyróżniona organizacyjnie

Bardziej szczegółowo

OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika,

OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika, OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika, Dotacje o tym wszystkim opowiemy Ci podczas bezpłatnego szkolenia i indywidualnego doradztwa! Czy chcesz osiągnąć dochód pasywny, dzięki Odnawialnym Źródłom Energii?

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Produkcja biogazu z odpadów model szwedzki. Magdalena Rogulska Barbara Smerkowska

Produkcja biogazu z odpadów model szwedzki. Magdalena Rogulska Barbara Smerkowska Produkcja biogazu z odpadów model szwedzki Magdalena Rogulska Barbara Smerkowska Biogaz w Szwecji Produkcja biogazu w Szwecji rozwija się systematycznie i ma wsparcie polityczne Głównym źródłem biogazu

Bardziej szczegółowo

Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r?

Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r? Debata ZIELONE CIEPŁO Organizator: Procesy inwestycyjne sp. z o.o. Centrum Prasowe PAP, Warszawa, 8 lipca 2009, Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r? - rola energetyki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

BioEnergy Farm. Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy. Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni

BioEnergy Farm. Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy. Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni BioEnergy Farm Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni Olsztyn 14/12/2012 Marek Amrozy zakres merytoryczny oparty na materiałach

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE www.ruse-europe.org Efektywna gospodarka odpadami to zintegrowany system, który opiera się na zbieraniu, transporcie, odzysku i unieszkodliwianiu

Bardziej szczegółowo

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Założenia organizacyjne Romuald Bogusz Członek Zarządu Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój www.pige.org.pl, Otoczenie prawno-rynkowe nowej działalności Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim

Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim Józef Lewandowski Stefan Pawlak Wielkopolska? Substraty pochodzenia rolniczego jaki potencjał? Wielkopolska Podział administracyjny:

Bardziej szczegółowo

Kluczowe problemy energetyki

Kluczowe problemy energetyki Kluczowe problemy energetyki Aspekty ekologiczne Ryszard Sobański PROJEKT NR POIG.01.01.01-00-005/08 TYTUŁ PROJEKTU: Strategia rozwoju energetyki na Dolnym Śląsku metodami foresightowymi PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej. 12.12.2008 Wrocław. mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit

Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej. 12.12.2008 Wrocław. mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej 12.12.2008 Wrocław mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit Wprowadzenie Biogazownia jest instalacją, w której uzyskuje się biogaz do celów

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie energetyczne

Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne krok w stronę zielonej demokracji [dropcap] [/dropcap]niemiecka transformacja energetyczna oznacza nie tylko zmiany technologiczne i gospodarcze. Przemianie

Bardziej szczegółowo

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Dla zilustrowania działania programu Biogaz Inwest wybrano dwa przykłady róŝniące się pod względem zastosowanych substratów oraz mocy zainstalowanej: biogazownia oparta

Bardziej szczegółowo

Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia. Magdalena Rogulska

Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia. Magdalena Rogulska Produkcja biogazu: model szwedzki i polskie realia Magdalena Rogulska Główne obszary działania Szwedzko-Polskiej Platformy Zrównoważonej Energetyki - Transformacja systemów energetycznych od paliw kopalnych

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT. Zobacz, jak sfinansować instalacje do produkcji energii elektrycznej lub ciepła, wykorzystujące OZE

PROSUMENT. Zobacz, jak sfinansować instalacje do produkcji energii elektrycznej lub ciepła, wykorzystujące OZE Zobacz, jak sfinansować instalacje do produkcji energii elektrycznej lub ciepła, wykorzystujące OZE PROSUMENT PYTANIA I ODPOWIEDZI INFORMACJE PODSTAWOWE Sprawdź, jak wiele się zmienia. Dodatkowe informacje

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Schemat systemu planowania Poziom kraju Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju opublikowana MP 27.04.2012 Program zadań rządowych Poziom województwa

Bardziej szczegółowo

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Odnawialne źródła energii: szansa i wyzwanie POLEKO 2007, 21 listopada 2007 Jaka rentowność Metody dyskontowe,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Potencjał produkcji biogazu w Małopolsce

Potencjał produkcji biogazu w Małopolsce Potencjał produkcji biogazu w Małopolsce Paulina Łyko Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisław Staszica w Krakowie

Bardziej szczegółowo

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii NIEMIECKIE I DUŃSKIE SYSTEMY BIOGAZOWE A MOŻLIWOŚCI ROZWOJU RYNKU BIOGAZOWEGO W POLSCE dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Sympozjum Metanizacja gospodarki na rzecz proinnowacyjnego rozwoju Dolnego Śląska Dolnośląskie Centrum Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Uwarunkowania rynkowe: wejście na rynek, ceny energii i certy4atów zielonych, brązowych, żółtych, czerwonych i fioletowych

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020

Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020 E X P R ES S Nr 5/2012 Do rywal( )i Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020 roku 20 procent energii ma pochodzić z odnawialnych źródeł.

Bardziej szczegółowo