Narkotyki bez dydaktyki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Narkotyki bez dydaktyki"

Transkrypt

1 Bezpłatny dodatek nr 37 (2571), 16 września 2006 Narkotyki bez dydaktyki stymulanty dołowniki halucynogeny inhalanty sterydy Jakie objawy wywołują? Na czym polega chcica? Po czym poznać, że dziecko bierze? Jak ratować w razie przedawkowania?

2 Uczniowie już wrócili z wakacji, za moment wracają studenci. Wiadomo, że wielu z nich podczas wakacji paliło, popijało, bawiło się za pomocą i w towarzystwie lżejszych lub cięższych używek. Tak jest co roku, a właściwie od pokoleń; zmieniają się tylko typy tzw. dopalaczy. Rodzice pamiętni własnych doświadczeń na ogół żywią przekonanie, że nawet jeśli młodzi czegoś tam ukradkiem popróbują, to z tego się wyrasta, a akurat ich dzieci są na tyle rozsądne, żeby w nic poważnego się nie wpakować. Oby. Ale ostrożnie. Skończyły się czasy monokultury papierosowo-alkoholowej. Młodzież ma dostęp do wielu wcześniejszym pokoleniom nieznanych chemicznych i biologicznych substancji o bardzo różnym oddziaływaniu na organizm, mniej lub bardziej niebezpiecznych, ryzykownych, silniej lub słabiej uzależniających. I ciągłą pokusę, aby za pomocą tych substancji pobudzić się, poprawić koncentrację, uspokoić, zrelaksować, doznać nowych przeżyć. Naprawdę, nie wystarczy straszyć i potępiać stosowanie używek. Rodzice, nauczyciele, wychowawcy, także sami młodzi ludzie, powinni muszą! wiedzieć, jakie reakcje te poszczególne środki wywołują, jakie są objawy ich dłuższego stosowania, co robić w przypadku przedawkowania czy nieoczekiwanych reakcji organizmu. A także co robić, żeby żyć i przetrwać w bardzo ekspansywnej subkulturze używek. Dlatego w tej książeczce, przygotowanej specjalnie na początek nowego sezonu szkolnego, akademickiego (i narkotycznego), nie znajdą Państwo łatwej i namiętnej dydaktyki, jaka zwykle pojawia się w publikacjach na temat narkotyków. Znakomity znawca przedmiotu prof. Jerzy Vetulani napisał tę książeczkę kompetentnie, przyjaźnie, rzec można z zimną krwią. Uznajemy, że eksperymenty z używkami to sprawa zbyt ważna, żeby pozostawiać ją w sferze ignorancji, tabu albo prostych stereotypów. To publikacja dla dorosłych; ale również dla dzieci, które uważają się za dorosłe przynajmniej na tyle, żeby odrzucać natrętne przestrogi i pouczenia starszych. Jerzy Baczyński redaktor naczelny Polityki Dodatek Narkotyki bez dydaktyki opracowali: tekst - prof. dr hab. Jerzy Vetulani, kierownik Zakładu Biochemii w Instytucie Farmakologii PAN w Krakowie redakcja - Grażyna Musiałek opracowanie graficzne - Jarosław Krysik rysunki - Mirosław Gryń Spis treści Fałszywi przyjaciele... s. 3 Przegląd narkotyków:... s. 6 Stymulanty... s. 6 Dołowniki... s. 10 Halucynogeny... s. 12 Inhalanty... s. 18 Sterydy anaboliczne... s. 19 Przedawkowanie: jak ratować?... s. 20 Czytelników i internautów zapraszamy do dyskusji o narkotykach. Czekamy na Wasze głosy, uwagi, kometarze i pytania na naszej witrynie internetowej 2 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

3 F a ł s z y w i p r z yj a c i e l e Narkotyki mogą dostarczyć niezwykłych wrażeń, ukazać nowe światy. Ale jeśli im się zawierzy kończy się to z reguły bardzo źle. Narkomania jest olbrzymim, bardzo szkodliwym zjawiskiem społecznym. Niestety, równie niebezpiecznym problemem jest rozprzestrzeniająca się narkofobia: ślepa agresja wymierzona przeciwko wszelkim substancjom uznanym w danej kulturze za narkotyki. Zjawisko to utrudnia sensowne podejście do problemu walki z narkomanią. Nie ulega wątpliwości, że narkotyki są fałszywymi przyjaciółmi, biorą znacznie więcej, niż dają, i jeżeli ktoś decyduje się na kontakt z nimi (co wielu później uważa za fatalną decyzję), musi być niezwykle ostrożny. Właśnie dlatego trzeba o nich możliwie wiele wiedzieć. Skoncentruję się na zagrożeniach, jakie narkotyki niosą, i na praktycznych wskazówkach, jak ustrzec siebie i przyjaciół od najgorszego od zmarnowania życia przez narkotyki w wyniku popadnięcia w uzależnienie bądź od śmierci w wyniku ich przedawkowania. I jeszcze jedno: na każdym etapie walki z narkotykami pomóc może wsparcie społeczne rodziny, przyjaciół, kolegów. Aby tego wsparcia udzielić, powinni oni jednak wiedzieć, że zagrożenie istnieje, że ktoś zaczyna stawać się ofiarą nałogu. Dlatego powiemy też o objawach nasuwających podejrzenia, że ważna dla nas osoba przyjmuje narkotyki lub jest na drodze do ich stosowania. Uzależnienie Nieodparta chęć zażycia jakiejś substancji, powodująca, że gdy jej zabraknie, poszukiwanie jej staje się naczelnym celem naszego zachowania, jest objawem, a właściwie też istotą uzależnienia. Uzależnienie jest traktowane obecnie jako choroba układu nagrody, a jego przyczyny upatruje się we wrodzonym lub nabytym zespole deficytu pewnych układów w mózgu. Co gorsza, stosowanie przewlekłe narkotyków powoduje znaczące zwiększenie tych deficytów, prowadząc do sytuacji błędnego koła. Właściwie można uzależnić się od każdej substancji, a także od wielu typów zachowań, np. gier, różnych zachowań erotycznych, pracy. Uzależnienie zależy od nas, od reakcji naszego organizmu na określoną sytuację środowiskową i chemiczną, a nie bezpośrednio od substancji czy środowiska. U pewnych osób nawet substancje o silnym potencjale uzależniającym nie doprowadzają do nałogu. Bieda polega na tym, że nie sposób przewidzieć, czy dana substancja uzależniająca P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

4 okaże się dla nas niezbyt atrakcyjna, czy też nałóg chwyci nas w swoje kleszcze. Obecnie wiemy już nieco o genetycznym podłożu predyspozycji do nałogu. Osoby o takich predyspozycjach powinny unikać kontaktu z danym narkotykiem. Z punktu widzenia medycznego nie ulega wątpliwości, że uzależnienie nie jest ani skazą charakteru, ani psychopatią, ani dowodem nieprzystosowania, ale po prostu chorobą psychiczną. Chorobą bardzo ciężką, cechującą się częstymi nawrotami, w zasadzie przy obecnym stanie wiedzy nieuleczalną i prowadzącą do powstawania nieodwracalnych zmian w mózgu, które bardzo utrudniają normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Choć nieuleczalne, uzależnienie może jednak być kontrolowane, kosztem pewnych wyrzeczeń, podobnie jak może być kontrolowana nieuleczalna cukrzyca w zależności od jej typu bądź dietą, bądź podawaniem insuliny. Głód narkotykowy (chcica, craving) Stosowanie narkotyków zaczyna się zazwyczaj niewinnie. Wydaje się, że bierze się je dla przyjemności, a w każdej chwili można zrezygnować z ich stosowania. Rzeczywiście tak jest na początku. Ale przynajmniej część ludzi powoli zaczyna odczuwać coraz większą ochotę na powtórzenie narkotyku. Wciąż sądząc, że ich wzięcie lub nie jest sprawą wolnej woli, powtarzają rytuał brania. Często jednak okazuje się, zwłaszcza w sytuacji, w której narkotyku brać się nie powinno (ważny egzamin, rozmowa), że wolnej woli już nie ma przychodzi chcica, atak nieopanowanej chęci zażycia narkotyku. W tym stanie płaci się zań wszelką cenę i używa mimo oczywistych poważnych zagrożeń dla zdrowia i życia. Osoba uzależniona, znajdująca się w stanie chcicy, bez wahania pożyczy strzykawkę od kolegi, o którym wie, że jest zakażony wirusem HIV, mimo tego, że prawie pewną konsekwencją takiego zachowania będzie zachorowanie na AIDS. Chcica jest zjawiskiem złożonym. Jej atak może nastąpić w wyniku pojawienia się objawów abstynencji po przerwie w stosowaniu narkotyków. Jest to uczucie znane zwłaszcza palaczom, którzy muszą sięgnąć rano po pierwszego papierosa jeszcze przed śniadaniem. Chcicę u osoby niegdyś uzależnionej, a pozornie wyleczonej, może też wywołać pojedyncze podanie substancji, od której nastąpiło uzależnienie. Jest to tzw. efekt zapalnika, bardzo niebezpieczny dla zrywających z nałogiem. Wreszcie atak chcicy może być wywołany przez jakieś sygnały związane z poprzednim użyciem narkotyku. Tym sygnałem może być miejsce, w którym stosowało się narkotyki, zapach dymu z palonej marihuany czy cracku, oglądanie przyborów służących do brania narkotyków. Ponieważ chcica jest największą przeszkodą w zerwaniu z nałogiem, usiłujący z nim zerwać powinni bardzo starannie unikać wszelkich sytuacji, które mogą jej atak wyzwolić. Zwalczanie chcicy jest też głównym celem współczesnej farmakoterapii narkotyków. Stres i narkotyki Stres jest jedną z głównych przyczyn rozpoczęcia i kontynuowania uzależnienia od alkoholu i innych narkotyków, jak i powrotu do ich używania po okresie abstynencji. Nie tylko aktualny stres skłania do sięgnięcia po narkotyki. Osoby, które jako dzieci były poddawane silnym stresom, są bardziej podatne na wpadnięcie w nałóg. Wiele badań wskazuje na ścisły związek pomiędzy stresem psychospołecznym we wczesnych okresach życia (np. utrata rodziców, wykorzystywanie dzieci) i zwiększonym ryzykiem rozwinięcia depresji, lęku, zachowania impulsywnego lub narkomanii w wieku dojrzałym. Unikaj stresów, gdy walczysz z nałogiem Wszyscy, którzy walczą z nałogiem lub są pewni, że z nałogu się wyrwali, muszą być czujni, ponieważ uzależnienie jest chorobą, w której z reguły nawet po długim okresie abstynencji występują różnie nasilone ataki chcicy, wyzwalane przez rozmaite stresujące przeżycia. Osoby, którym udało się 4 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

5 f a ł s z y w i p r z y j a c i e l e zachować abstynencję, muszą usilnie pracować, aby kontynuować wolność od narkotyku, unikając czynników wyzwalających chcicę, nauczyć się je rozpoznawać i rozwijać zdrowe zachowania przez umiejętność opanowania stresów życiowych. Jest to też ważna wskazówka dla rodziców dzieci usiłujących wyzwolić się z nałogu nie trzeba karać ani gderać, ale zapewnić współczucie i moralne poparcie. W chwilach próby trzeba się zwrócić do mądrego lekarza i pomyśleć o terapii rodzinnej. Niektórzy uzależnieni wymagają fachowego leczenia zespołów związanych ze stresem i stanami depresji lub niepokoju. Narkomania zagraża szczególnie osobom cierpiącym na zespół stresu pourazowego i rozwija się po przeżyciu poważnego urazu. Bardzo często choroba uzależnieniowa i zespół stresu pourazowego występują wspólnie (w ok proc. przypadków). Bardzo istotne jest więc natychmiastowe niesienie pomocy psychologicznej dzieciom, które doznały urazu, aby zapobiec rozwinięciu się zespołu i związanej z tym większej podatności na poddanie się nałogowi. Stres sprzyja szybszemu wytwarzaniu się uzależnienia, a także wywołuje nawrót samopodawania narkotyku. Wyniki wskazujących na to badań powinny być wzięte pod uwagę przy polityce zwalczania uzależnień. Jeżeli pościg za stosującymi narkotyki, a także metody ich przesłuchiwania i karania będą powodować nadmierny stres, zamiast pożądanego zniechęcenia do nałogu, możemy uzyskać efekt wręcz przeciwny. Konsekwencje narkomanii Uzależnienie niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne: narażasz się na szereg chorób. Najbardziej wtedy, jeżeli stosujesz narkotyki w formie iniekcji. Istnieje wielkie niebezpieczeństwo zakażenia się wirusem HIV, powodującym nabyty zespół utraty odporności (AIDS), oraz wirusem zakażenia wątroby typu C. Obie choroby z reguły kończą się śmiercią. Ale nie tylko iniekcje są groźne. Opioidy (morfina, heroina i ich pochodne) zmniejszają odporność na wszelkie infekcje. Stąd łatwość zakażenia gruźlicą, znacznie cięższy przebieg normalnych przeziębień czy grypy. Gruźlica jest niedocenianym, a może najpoważniejszym zagrożeniem dla otoczenia uzależnionych od opioidów. To na nią, a nie na AIDS, narażeni są w pierwszym rzędzie opiekunowie narkomanów. Poważne są również konsekwencje tego, że decydując się na użycie narkotyków, w naszym kraju wchodzisz w konflikt z prawem. Nowa ustawa zaostrzająca kary za samo posiadanie narkotyków może być i jest kwestionowana przez niektórych prawników i część opinii publicznej. Sam uważam, że w pewnych punktach powinna być zmieniona, ponieważ nie sprzyja skutecznemu zwalczaniu narkomanii, i mam nadzieję, że tak się stanie w przyszłości. Ale dopóki obowiązuje, może cię dosięgnąć. Trudno przewidzieć, jaką karę wymierzy ci sąd, jeżeli zostaniesz złapany na posiadaniu przy sobie nawet niewielkich ilości narkotyków. Ale całe twoje życie może ulec brutalnej przemianie, jeżeli sąd uzna, że powinien wtrącić cię do więzienia. I to na okres do dwóch lat. Cała twoja przyszłość może zostać zrujnowana. Nie licz, że w więzieniu będziesz wychowywany. W praktyce możesz się zetknąć z najgorszym elementem kryminalnym. Albo będziesz walczyć o swoją godność i niezależność będzie cię to wiele kosztować. Albo też ulegniesz i wyjdziesz jako kryminalista. Żegnajcie wielkie aspiracje i nadzieje. Napiętnowany wyrokiem będziesz miał trudności w powrocie do takiego życia, o jakim marzyłeś, albo staniesz się częścią marginesu społecznego i z dużym prawdopodobieństwem znów zaczniesz trafiać do więzienia. A wszystko to może się przydarzyć przez jeden głupi krok. Nawet jeżeli unikniesz więzienia, konsekwencje społeczne uzależnienia są rujnujące. Tylko przez chwilę fałszywi przyjaciele powodują, że jesteś na topie. Wkrótce tracisz pozycję społeczną, pieniądze, możność zdobycia pracy. Tracisz przyjaciół, partnerów. W końcu będziesz wegetować na koszt opieki społecznej i umrzesz wcześnie w biedzie, cierpiąc na liczne choroby, targany głodem narkotycznym. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

6 P r z e g l ą d n a r ko t y kó w Stymulanty, dołowniki, halucynogeny, inhalanty, sterydy: czym grożą, jak rozpoznać, że dziecko bierze? S t y m u l a n t y Pobudzają aktywność umysłową i ruchową, znoszą senność, ułatwiają uczenie się. Wykorzystywane zwłaszcza w sytuacjach wymagających podwyższonej sprawności intelektualnej i fizycznej. Uzależnienie nastąpić może już po kilku dawkach i jest w zasadzie niemożliwe do wyleczenia. Amfetamina i metamfetamina Legalnie stosowane do leczenia otyłości, narkolepsji, zespołu nadaktywności dziecięcej. Metamfetamina jest amfetaminą z dodaną jedną grupą metylową, dzięki czemu przekracza łatwiej barierę między krwią a mózgiem, działa szybciej, silniej i jest bardzo szkodliwa. Kupowane u dealera mogą być zmieszane z truciznami takimi jak cyjanek czy strychnina. Zażywane doustnie, dożylnie i wciągane przez nos. Metamfetamina w formie krystalicznej (Ice, Crystal) jest też palona. Co oferują? Brane doustnie powodują umiarkowany przypływ energii, podnoszą zdolność koncentrowania się, zwiększają czujność, znoszą senność, usuwają zmęczenie, podnoszą sprawność fizyczną i powodują łagodną euforię. Działanie amfetamin utrzymuje się 3 6 godzin. O wiele silniejsze działanie mają amfetaminy podawane dożylnie. Powodują natychmiastowe doznanie olbrzymiej przyjemności (uzależnieni mówią o totalnym orgazmie ) oraz niezwykły przypływ energii odbierany jako poczucie mocy. Znacznie podnosi się Czym płacimy za używanie amfetaminy i metamfetaminy? Nawet pojedyncze zażycie amfetaminy może doprowadzić do tragedii. Złudne poczucie wszechmocy przy nasilonej agresywności i braku krytycznej samooceny często prowadzi do przestępstw kryminalnych, wypadków samochodowych, śmierci lub kalectwa wynikających z brawurowych zachowań. Czasami występują napady lęku i paniki. Przedawkowanie branej dożylnie amfetaminy prowadzi do zaburzeń w układzie krążenia i pokarmowym (biegunki, wymioty). Śmierć z powodu przedawkowania jest na szczęście rzadka. Euforia wywołana przedawkowaniem może wywołać objawy psychozy charakteryzującej się dezorganizacją zachowania, drażliwością, strachem, paranoją, halucynacjami, nasiloną agresywnością i zachowaniami antyspołecznymi. Abstynencja spowodowana przerwami w podawaniu amfetaminy, nawet tak krótkimi jak 12 godzin, powoduje złe samopoczucie, spowolnienie psychiczne, uczucie zmęczenia, apatię, dezorientację, drażliwość, świąd. Długie okresy snu i zwiększony apetyt biorą się stąd, że będąc w ciągu, zapomina się o śnie i jedzeniu. Objawy abstynencji nie zagrażają życiu, chyba że wystąpi depresja, która może doprowadzić nawet do samobójstwa. Przewlekłe stosowanie amfetaminy prowadzi do poważnych zaburzeń psychicznych. U zwierząt wywołuje się amfetaminą mode- 6 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

7 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w Kokaina, crack Kokainę otrzymuje się z liści krzewu koki, krasnodrzewu (Erythroxylon coca) rosnącego w Kolumbii, Peru i Boliwii. Crack jest formą zasadową kokainy, działa znacznie potężniej. Kokaina jest podobnie jak amfetamina związkiem stymulującym, o podobnym mechanizmie działania. Początkowo brana była doustnie, potem wdychana do nosa, a obecnie najczęściej jest palona (crack). Co oferuje? Krótką, intensywną euforię, uczucie błogostanu trwające 5 30 min. Daje również poczucie zwiększonej raźności i czujności, podnosi nastrój, usuwa zmęczenie, zwiększa wydajność pracy fizycznej i umysłowej, zwiększając koncentrację i energię, ale ponieważ jej działanie jest krótkotrwałe, nie jest stosowana w tym celu tak jak amfetamina. Jakie efekty fizyczne powoduje? Wzrost ciśnienia krwi, temperatury, tętna i oddychania, rozszerzenie źrenic, spadek zaskłonność do podejmowania różnych inicjatyw, jednak spada krytyczna ocena własnego postępowania. Jakie efekty fizyczne powodują? Obserwujemy wzrost tętna, temperatury, ciśnienia, przyspieszenie oddechu, rozszerzenie źrenic i inne objawy zespołu walcz lub zmykaj. Może nastąpić wylew lub atak lową schizofrenię, u człowieka obserwuje się zmiany podobne do schizofrenii, zwłaszcza urojeniowej (mania prześladowcza). Psychoza amfetaminowa pojawiająca się przy odstawieniu narkotyku charakteryzuje się halucynacjami, urojeniami prześladowczymi i lękiem prowadzącym nawet do prób samobójczych, ale w ciągu kilku dni przechodzi. Jednakże długotrwałe zażywanie może prowadzić do stanów depresyjnych i myśli samobójczych. Znacznie szkodliwsza od amfetaminy jest metamfetamina. Dokłada swoje szczególne spustoszenia, np. powodując uszkodzenia i wypadanie zębów. Zażywana podczas ciąży amfetamina może spowodować wrodzone uszkodzenia rozwojowe płodu. serca, a także niewydolność nerek wskutek bardzo wysokiej temperatury ciała. Po czym poznać, że ktoś bierze? Osoby będące pod wpływem tych substancji wykazują wzmożoną aktywność ruchową i psychiczną, objawy bardzo dobrego samopoczucia, któremu towarzyszy zwiększona agresywność. Nie odczuwają senności ani głodu, źrenice mają rozszerzone. Amfetamina powoduje podniesienie ciśnienia krwi oraz temperatury ciała, niekiedy omdlenie i wymioty. Zaburzenia pracy nerek prowadzą do zwiększonego wydalania moczu i odwodnienia. W ostatniej fazie działania obserwuje się zwiększenie drażliwości. Chroniczne stosowanie amfetaminy u najbliższych można podejrzewać, gdy pojawia się gadatliwość, niepokój, drażliwość, bezsenność, wychudzenie, zmienność nastroju, drżenie kończyn, wymioty, rozszerzenie źrenic, wysypka, halucynacje. W rzeczach osobistych uzależnionego dziecka można znaleźć biały proszek, tabletki, kapsułki, kryształki, igły, strzykawki, roztwory w ampułkach i małe foliowe torebeczki. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

8 potrzebowania na sen i brak apetytu, drgawki, a nawet udary, ataki serca, śmierć. Po czym poznać, że ktoś bierze? U osób stosujących kokainę podobnie jak po amfetaminie obserwuje się mocno powiększone źrenice, uzależnieni są wychudzeni, mówią niewyraźnie. Występuje wzmożona aktywność, nadpobudliwość, niepokój psychoruchowy i skłonność do czynów agresywnych. Kokainiści wdychający narkotyk przez nos mają często katar i owrzodzenie śluzówki nosa. Kokaina jest związkiem silnie znieczulającym miejscowo i powoduje porażenie receptorów smakowych. Czym płacimy za używanie kokainy czy cracku? Nawet normalne dawki mogą powodować nagłą śmierć z powodu gwałtownego wzrostu ciśnienia krwi (udar mózgu, zawał serca) lub przegrzania. Objawy i skutki przedawkowania: pobudzenie, drażliwość, bezsenność, niepokój, wrogość, halucynacje, lęk, paranoja. Mogą wystąpić zachowania skrajnie antysocjalne i agresywne (utrudniające niesienie pomocy zatrutemu), drgawki, wysoka temperatura, zaburzenia pracy serca i oddychania, udar mózgu, zawał serca, śmierć. Objawy abstynencji: Bardzo intensywny głód narkotykowy, drażliwość, bóle głowy, bladość, nudności, wymioty, zimne poty, drgawki, apatia, depresja, paranoja, myśli samobójcze, impotencja u mężczyzn, utrata popędu płciowego u obu płci, bezsenność prowadząca do wyczerpania lub nadmierna senność, brak łaknienia na przemian z intensywnym głodem. Długotrwałym efektem chronicznego stosowania kokainy jest nieodwracalne uszkodzenie układu nagrody w mózgu, z wszystkimi tego konsekwencjami. Crack jeszcze silniej niż amfetamina obniża samopoczucie w okresach odstawienia. Dodatkowym, niebezpiecznym społecznie efektem chronicznego używania kokainy jest zwiększona agresywność: kokainiści decydując się na przestępstwa w celu zdobycia środków na podtrzymanie nałogu stosują przemoc nawet bez potrzeby. S t y m u l a n t y s t o s o wa n e s z e r z e j w medyc y n i e Istnieje wiele substancji łagodnie pobudzających. Są one używane jako leki w różnych schorzeniach i są dostępne na recepty. Mogą być też aplikowane jako środki poprawiające pamięć i ułatwiające uczenie. Mają niewielki potencjał uzależniający. Być może kontrolowane przez lekarzy ich stosowanie u osób zgłaszających trudności z uczeniem się i pamięcią zmniejszyłoby nielegalne i niebezpieczne stosowanie w tym celu amfetamin. Efedryna Jest łagodnym roślinnym środkiem pobudzającym układ nerwowy, alkaloidem rośliny Ephedra vulgaris. W medycynie chińskiej (ma huang) używano jej do leczenia przeziębień i astmy. Stosowana jest do nosa dla obkurczenia naczyń oraz jako składnik mieszanin wykrztuśnych. Dostępna w aptekach na receptę, w syropach przeciwkaszlowych bez recepty. Stosowana również przez kulturystów. Dawniej dostępna bez ograniczeń w USA, od połowy 2004 r. wycofana ze sprzedaży (po serii procesów o odszkodowanie). Metylofenidat (Concerta) Również łagodny środek pobudzający układ nerwowy, stosowany paradoksalnie jako lek w zespole nadpobudliwości ruchowej 8 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

9 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w z deficytem uwagi (ADHD). Dostępny wyłącznie na recepty specjalne. Może wywoływać wiele nieprzyjemnych działań ubocznych. Modafanil Należy do bardzo szczególnej grupy zwanej eugeroikami, czyli lekami na dobre przebudzenie. Przeznaczony do stosowania w nadmiernej senności, ale przez użytkowników uważany za wzmacniający pamięć i podnoszący nastrój. Nie powinien powodować uzależnień mocniejszych niż na przykład uzależnienie od kawy czy Red Bulla. W Polsce rozpoczęto proces jego rejestracji, prawdopodobnie pojawi się w aptekach za rok. Będzie dostępny tylko na recepty. D o ł o w n i k i Poważną grupą substancji uzależniających są związki zmniejszające aktywność, uspokajające, znane jako dołowniki (downers). Do tej kategorii zaliczamy dwie wielkie grupy związków: opioidy, będące narkotycznymi środkami przeciwbólowymi, oraz trankwilizery, czyli środki uspokajające, nasenne i przeciwlękowe. Wiele dołowników, zwłaszcza niedostępne legalnie w Polsce flunitrazepam, metakwalon oraz GHB (kwas gamma-hydroksymasłowy), to tzw. narkotyki klubowe, stosowane na spokojnych spotkaniach, mających na celu rozluźnienie się i zmniejszenie stresu. Dają one poczucie euforii i odprężenia, nie nasilają zachowań agresywnych. Niektóre z dołowników znalazły zastosowanie jako substancje zniewalające (daterape drugs) spożyte z alkoholem lub innym napojem obezwładniały użytkowniczkę, która mogła być wówczas wykorzystana seksualnie nawet o tym nie wiedząc. Podobne mieszanki używane są też do ograbiania przygodnych znajomych w nocnych pociągach. Dołowniki stosuje się jako leki obniżające napięcie i stres, znoszące lęk i ułatwiające zasypianie. Bywają bardzo pożyteczne, ale ryzyko uzależnienia od nich i konsekwencje nadmiernie długiego przyjmowania powodują, że mogą być zażywane tylko pod kontrolą lekarza. Legalne w Polsce leki z tej grupy są dostępne tylko na recepty. Opioidy Heroina i morfina Morfina, prototypowa substancja z tej grupy, jest zawarta w maku Papaver somniferus. Stężały sok z niedojrzałych makówek, zawierający morfinę i liczne inne alkaloidy, nosi nazwę opium. Był on palony lub spożywany od niepamiętnych czasów jako środek przeciwbólowy i euforyzujący. Dodając dwie grupy acylowe do struktury morfiny otrzymano trzykrotnie silniejszą od niej heroinę, szybciej wnikającą do mózgu. Opioidy są stosowane w medycynie do znoszenia bólu, biegunki i kaszlu. Używane są doustnie, dożylnie lub palone. Co oferują? Paląc opium czy biorąc dożylnie heroinę lub którąś z pochodnych opioidów (np. meperydynę), a także kompot czy makuwarę, doznaje się uczucia rozkosznego odprężenia, euforii, miłej senności. Działanie utrzymuje się 3 6 godz. Po obudzeniu stosunkowo szybko pojawia się uczucie głodu morfinowego zazwyczaj po ok. 6 8 godz. Stąd nałogowy morfinista bierze je zazwyczaj trzy razy dziennie. Jakie efekty fizyczne powodują? Zmniejszenie oddychania, szpileczkowate źrenice, zataczanie się, zniknięcie wszelkiego bólu i dyskomfortu, chroniczne zatwardzenia, nudności i wymioty. Po czym poznać, że ktoś bierze? Bardzo charakterystycznym objawem morfinizmu jest silne zwężenie źrenic do wielkości główki szpilki. Oczy stają się szkliste, powieki opadają, a źrenice słabo reagują na światło. Morfina pobudza ośrodki wymiotne, więc mogą się pojawić nudności i torsje. Mowa staje się powolna i bełkotliwa. Osoby znajdujące się pod wpływem opioidów stają się senne, nie są agresywne. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

10 Czym płacimy za używanie heroiny i morfiny? Po ich stosowaniu występuje apatia i niemiłe sensacje, jak uczucie zimna, swędzenia, drżenie, potliwość, bóle brzucha, zaparcia. W czasie działania opioidów postrzeganie jest zmącone nie można prowadzić samochodu. Objawy abstynencji nie są groźne dla życia, ale są bardzo dolegliwe i utrzymują się przez 1 3 tygodni. Przypominają objawy ciężkiej grypy. Towarzyszy temu silny głód narkotykowy. Bardzo groźne są skutki przedawkowania spowodowane tym, że nielegalnie otrzymywane preparaty mogą mieć niespodziewanie wysoką zawartość morfiny lub być skażone groźnymi, niesłychanie toksycznymi substancjami, będącymi produktem ubocznym syntezy prowadzonej w domowych warunkach. Głód narkotykowy może okazać się nie do przezwyciężenia. Wówczas należy szukać pomocy medycznej: nadzieję na wyrwanie się z nałogu daje program metadonowy i uczestnictwo w grupach terapeutycznych. Objawy przedawkowania: zimna, wilgotna skóra, wolne i płytkie oddechy, szybkie tętno, szpilkowate źrenice, zataczanie się, utrata przytomności, zapaść krążeniowa, śpiączka i śmierć wskutek niewydolności oddechu. Może też, z pewnym opóźnieniem, wystąpić obrzęk płuc prowadzący do śmierci. Ponieważ opioidy najczęściej są podawane w postaci zastrzyków dożylnych, rodzice dzieci uzależnionych mogą trafić na igły, strzykawki, ślady nakłuć, ślady krwi na bieliźnie, waciki, kapsle, nakrętki z reguły pokryte brązowym nalotem. Śmiertelne mieszanki Wiele narkotyków połączonych ze sobą tworzy piorunujące mieszanki. Połączone efekty działania ich składników mogą spowodować szybką i niespodziewaną zapaść, odwodnienie lub utratę panowania nad własnym zachowaniem prowadzącą do śmierci. Narkotyki mogą też tworzyć śmiertelne mieszanki, jeżeli bierze się je razem z alkoholem lub tzw. napojami energetyzującymi, będącymi substancjami całkowicie legalnymi. Jeżeli już używasz narkotyku na imprezie zostań przy jednym! Jakie inne niebezpieczeństwa niesie ze sobą stosowanie opioidów? Niebezpieczną konsekwencją uzależnienia się od morfiny jest utrata ogólnej odporności. Stajemy się bardziej podatni na choroby zakaźne, zwłaszcza gruźlicę. Często występuje też próchnica zębów, wszelkie przeziębienia przebiegają znacznie poważniej. Przy stosowaniu morfiny drogą dożylną pojawia się zagrożenie takimi chorobami wszczepiennymi jak żółtaczka zakaźna typu C i AIDS. Morfiniści nie są agresywni zdobywając środki na podtrzymanie nałogu, ale w tym celu sięgają do kradzieży i prostytucji. Zwłaszcza ta ostatnia, w związku z częstym wśród morfinistów AIDS, stanowi wielkie zagrożenie społeczne. Leki przeciwbólowe o opioidowym charakterze działania Działają podobnie do morfiny, ale wywierają słabsze działanie euforyzujące, przeciwbólowe i toksyczne. Można je jednak przedawkować ze skutkiem śmiertelnym. Wiele preparatów zagranicznych, nierejestrowanych w Polsce. 10 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

11 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w Fentanyl Został zsyntetyzowany jako krótko działający środek znieczulający. Produkowany w nielegalnych laboratoriach, również w Polsce, jako substytut heroiny. Bardzo silnie działający ( razy silniej od morfiny). Niebezpieczny był stosowany jako gaz bojowy przez oddziały Specnazu w akcji odbijania zakładników w teatrze na Dubrowce, powodując śmierć 126 zakładników. Bardzo silnie uzależnia. Metadon Jest syntetycznym opioidem. Stosowany jako lek przeciwbólowy i w leczeniu abstynencji oraz uzależnienia do morfiny i heroiny. Działa dłużej niż morfina, 8 10 godz., ale słabiej i nie powoduje obniżenia odporności organizmu. Stosowany doustnie w leczeniu uzależnienia od heroiny. Może jednak być nadużywany jako substytut heroiny. Barbiturany To leki uspokajające, nasenne i przeciwdrgawkowe starszej generacji. Stosowane doustnie lub dożylnie. Efekty szybko działających (np. allobarbitalu) utrzymują się 2 3 godz., a długo działających (np. fenobarbitalu) 6 l0 godz. Często używane w kombinacji ze stymulantami takimi jak kokaina, amfetamina, metamfetamina. Czym płacimy za używanie barbituranów? Przy przedawkowaniu lub połączeniu z alkoholem grozi porażenie ośrodka oddechowego prowadzące do śmierci. Dawniej luminal był najczęściej używanym lekiem do popełniania samobójstwa. Przy stosowaniu chronicznym szybko rozwija się uzależnienie. Skutki abstynencji podobne jak przy alkoholu: drżenia, podniesione ciśnienie, przyspieszone tętno, poty, czasem drgawki. Uwaga! Zespół abstynencyjny zagraża życiu. Konieczna pomoc medyczna! Co oferują barbiturany? Naśladują upojenie alkoholowe. Powodują łagodną euforię, odhamowanie, zniknięcie niepokojów, senność. Jakie efekty fizyczne powodują? Senność, oszołomienie, nudności, niewyraźną mowę, zmniejszenie oddychania. Po czym poznać, że ktoś bierze? Nie ma wyraźnych objawów poza sennością i brakiem uwagi. Benzodiazepiny Związki z tej grupy zostały zsyntetyzowane przez krakowskiego chemika Leo Sternbacha przed II wojną światową, ale dopiero w latach 50. w USA odkryto ich działanie psychotropowe, polegające na uspokajaniu i znoszeniu agresji zwierząt. Szybko wprowadzono je do lecznictwa jako leki przeciwlękowe, Czym płacimy za używanie benzodiazepin? Pojawić się może wrogość lub depresja, utrzymująca się utrata koordynacji ruchowej i psychicznej, utrata pamięci: niepamięć krótkiego okresu po podaniu dożylnym wysokiej dawki oraz utrudnienie przypominania, zwłaszcza przy używaniu chronicznym, które powoduje również zniszczenie prawidłowej architektury snu, uzależnienie. a także przeciwdrgawkowe i nasenne. Teraz są najczęściej zapisywanymi lekami psychotropowymi na świecie. Liczne leki z tej grupy różnią się czasem działania: do działających krótko (2 4 godz.) zaliczamy m.in. oksazepam i signopam, do działających pośrednio lorafen i xanax (ale ten ostatni w formie Xanax RS działa długo), a długo działające (6 8 godz.) to relanium, elenium i rivotril. Brane są zazwyczaj doustnie, ale mogą być też dożylnie. Co oferują? Uspokojenie, odprężenie, łatwość zaśnięcia. Jakie efekty fizyczne powodują? Zawroty głowy, oszołomienie, podwójne widzenie, niezborność, zataczanie się, ospałość. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

12 Po czym można poznać, że ktoś bierze? Nie ma rzucających się w oczy objawów, biorący jest zazwyczaj spokojny, może być senny i drzemać. Objawy abstynencji Psychologiczne: najczęściej bezsenność oraz niepokój psychiczny i ruchowy. Mogą wystąpić drgawki i psychozy. Inne objawy to drażliwość, podniecenie lub ospałość, depresja, koszmary, urojenia paranoidalne, halucynacje. Fizyczne: napięcie mięśniowe, nudności, bóle, nieostre widzenie, niezborność i zataczanie się, długotrwałe dzwonienie w uszach. Objawy abstynencji trwają 2 4 tygodnie po przerwaniu stosowania benzodiazepin krótko działających i 4 8 tygodni lub dłużej po innych. Flunitrazepam (rohypnol) Jest nielegalną, bardzo silnie (10 razy silniej niż relanium) i długo (8 12 godz.) działającą benzodiazepiną, braną doustnie jako tabletki. Może powodować wrogość i nabuzowanie. Nasila odhamującą (znoszącą hamulce) fazę działania alkoholu. Nazywany lekiem zapomnienia, ponieważ biorący często nie pamiętają, co robili pod jego wpływem. Używany czasem przed zachowaniami destruktywnymi i z przemocą. Czym płacimy za używanie flunitrazepamu? Sennością, bólem głowy, upośledzeniem pamięci, oszołomieniem, niezbornością, koszmarami nocnymi i upośledzeniem psychoruchowym. To ostatnie znacznie wzrasta pod wpływem alkoholu. Efekt flunitrazepamu silnie zwiększa też fentanyl. Powoduje uzależnienie. Objawy abstynencji są poważne, wymagana jest detoksykacja lekarska. Drgawki mogą się pojawić po siedmiu i więcej dniach po przerwaniu brania. Konieczne jest odstawianie stopniowe przy użyciu innych benzodiazepin. H a l u c y n o g e ny Ta grupa substancji zmieniających percepcję nie jest jednorodna. Należą do niej produkty takie jak haszysz, LSD czy meskalina, będące substancjami zakazanymi przez prawo, ale substancje halucynogenne znajdują się też w dziko rosnących grzybach, których używanie nie jest zakazane. Halucynogenne właściwości mają również dostępne w sklepach rozpuszczalniki organiczne. Halucynogeny pozwalają na przeżywanie alternatywnych stanów świadomości, odbiór niezwykłych wrażeń, często uważanych za doświadczenia transcendentalne. Były stosowane powszechnie w prymitywnych kultach religijnych. Chociaż mogą potęgować wizje artystyczne, uszkadzają silnie logiczne myślenie. Z wyjątkiem fencyklidyny nie są lekami uzależniającymi sensu stricto, ponieważ nigdy (prawie) nie wyzwalają zachowania poszukiwawczego. Natomiast są uzależniające w tym sensie, że wiele osób je stosujących chętnie do nich wraca, głównie ze względu na kontekst socjalny, w jakim są zażywane. Uważane za bardzo niebezpieczne ze społecznego punktu widzenia, bo ich użytkownicy tworzą atrakcyjne podkultury. Czym płacimy za używanie Koszta palenia marihuany zazwyczaj ponosimy po pewnym czasie jej używania. Ale czasami przychodzi nam płacić je szybko. Marihuana bowiem powoduje zmniejszenie koordynacji ruchowej, a równocześnie osłabia zdolność prawidłowej oceny sytuacji. Stąd prowadzenie samochodu pod jej wpływem jest równie niebezpieczne jak pod wpływem alkoholu. Również stosunkowo szybko może dojść do osłabienia pamięci i uwagi. Palenie marihuany w czasie sesji egzaminacyjnej to szybka droga do tego, by do egzaminu przyjść wprawdzie zrelaksowanym, ale też szybko go oblać. Znacznie więcej płacisz za przyjemność regularnego stosowania marihuany i haszyszu. Część niemiłych skutków palenia trawy wiąże się z wdychaniem dymu. W odróżnieniu od tytoniu nie ma skrętów niskosmolistych, a za- 12 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

13 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w Z apamiętaj! W przypadku halucynogenów stosunkowo łatwo o przedawkowania i bardzo niebezpieczne zatrucia przy stosowaniu ich łącznie z innymi substancjami uspokajającymi, zwłaszcza z alkoholem. Marihuana, konopie, haszysz To produkty pochodzące z konopi siewnej Cannabis sativa. Główną czynną substancją jest tetrahydrokannabinol (THC). Marihuana (marycha, trawka) zawiera 0,5 5% THC, haszysz (żywica z pędów konopi) 2 19% THC, a olej haszyszowy 10 30% THC. Są palone lub brane doustnie. Czas ich działania wynosi 4 8 godz. Co oferują? Początkowo dobre samopoczucie, lekką euforię, odprężenie, poprawę humoru, aż do wesołkowatości. Nawet notoryczny mruk zaczyna dużo mówić. Następnie pojawia się faza, w której zmysły wydają się szczególnie wyostrzone. Przeżywa się niezwykłe uczucia słuchając muzyki. Czas się wydłuża i rozciąga. Seks może dostarczać silniejszych wrażeń, a ponadto zwiększać się może ochota na podjęcie aktywności erotycznej. Ogólnie rzecz biorąc paląc odczuwasz przyjemności intensywniej. W dalszym biegu rzeczy możesz dojść do stanu, w którym masz wrażenie, że wiesz i rozumiesz wszystko. Potem zapadasz w sen. Wyższe dawki powodują jednak dezorientację i halucynacje. Jakie efekty fizyczne powodują? Pojawia się przyspieszone tętno, lekki wzrost ciśnienia krwi, czerwone oczy, rozszerzenie oskrzeli, zwiększony apetyt, suchość w ustach, zawroty głowy, nudności, często marihuany, konopi i haszyszu? wartość substancji rakotwórczych w skrętach jest wyższa niż w papierosach. Zanim rozwinie się nowotwór płuc, występują inne niemiłe objawy: suchość w jamie ustnej, częste zapalenia płuc i oskrzeli, astma i rozedma płuc, pocenie się, niestrawność. Wydaje się też, że spada naturalna odporność. Występują też ważne zmiany psychiczne: osłabienie pamięci, zwłaszcza krótkotrwałej, a więc trudności z uczeniem się i przyswajaniem nowych informacji, kłopoty z uwagą. A także tzw. zespół amotywacyjny albo zespół wypalenia, w którym tracisz poczucie celów życiowych, przestajesz dążyć do osiągnięć, zaniedbujesz się pod względem dbałości o higienę osobistą i wygląd. To może zdecydowanie zwichnąć ci karierę, zwłaszcza że tracisz również umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi. Nałogowe palenie marihuany upośledza też sferę seksu. Palacze mają uboższe życie erotyczne, a na dodatek niższy poziom hormonów płciowych, częste wypadki impotencji, zmniejszenie liczby i żywotności plemników, które często są zdeformowane. Jest sprawą otwartą, czy może to zwiększyć ryzyko posiadania potomstwa z wadami wrodzonymi, czy tylko zmniejsza szanse na ojcostwo. U kobiet spada poziom hormonów płciowych, co prowadzi do nieregularności miesiączkowania. Objawy abstynencji: mimo że marihuana nie jest środkiem uzależniającym, jej odstawienie u osób stale jej używających powoduje bezsenność, spadek apetytu, utratę wagi, drażliwość, nerwowość, drżenia. Mogą wystąpić napady gorączki i dreszczy. Obserwuje się też kompensacyjny nadmiar snu z marzeniami sennymi. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

14 wzmożona wrażliwość na bodźce smakowe, dotykowe i węchowe. Objawy i skutki przedawkowania Zadziwiająco szeroki margines bezpieczeństwa, gdy używana jest bez innych narkotyków. Używanie wraz z alkoholem zwiększa prawdopodobieństwo wypadków. Po czym można poznać, że ktoś pali? Charakterystyczne objawy to powiększone źrenice i przekrwione oczy, nadmierna gadatliwość i chichotanie bez powodu, zaburzenia koordynacji ruchowej, czasem kaszel i nudności. Rodzice mogą podejrzewać, że ich dzieci używają marihuany, jeżeli wyczują charakterystyczny, silny zapach palonych liści i ziół, utrzymujący się zwłaszcza na włosach i ubraniu. Zauważenie w kieszeniach brązowo-zielonych liści i nasionek, znalezienie tutek i maszynek do wyrobu papierosów jest poważnym sygnałem ostrzegawczym. Uwaga dla rodziców: Jeżeli zorientujecie się, że dziecko ma marihuanę, nie wpadajcie w panikę. Do uzależnienia jeszcze daleko. Ale też nie lekceważcie sprawy. Kontakt z psychologiem jest bardzo pożądany. Ecstasy (MDMA) Szczególnie groźnym związkiem używanym w podkulturach młodzieżowych okazała się pochodna amfetaminy, ecstasy (MDMA). Daje ona w czasie tańca w rytmie techno uczucie braterstwa i wspólnoty, budzi miłość do świata i ludzi, współczucie, chęć czynienia dobra. Ten pozornie pozytywny narkotyk, ochrzczony mianem love drug (drag miłości), jest przyjacielem bardzo fałszywym. Ma równocześnie własności stymulantów typu amfetaminy i halucynogenów, takich jak meskalina. Jest odpowiedzialny za większość nagłych śmierci na dyskotekach, a konsekwencjami używania jest trwałe uszkodzenie pewnych swoistych neuronów w mózgu. Stosowany doustnie (tabletki), ale czasem też w drodze inhalacji i dożylnie. Czas działania zmienny, przeciętnie 6 8 godz. Co oferuje? Po zażyciu odczuwasz euforię, przypływ energii, uczucie silnej więzi z otoczeniem i wielkiej miłości do świata, podniecenie i pobudzenie seksualne. Twoje zmysły stają się wyostrzone. Znika senność, zmęczenie, ból Czym płacimy za używanie ecstasy (MDMA)? Możemy zapłacić nawet śmiercią, biorąc ecstasy na imprezach i w dyskotekach. Może pojawić się szybkie nieregularne bicie serca, bóle w klatce piersiowej, nudności i wymioty, a zaburzenie pracy nerek i podniesienie temperatury ciała prowadzić może do fatalnego w skutkach odwodnienia. To właśnie jest przyczyną opisywanych czasem śmierci po zażyciu UFO, preparatów ecstasy wzmocnionych stymulantami. Inne niemiłe objawy to szczękościsk i zgrzytanie zębami, mogące doprowadzić nawet do ich pokruszenia. Bardzo niebezpieczne jest używanie ecstasy przez osoby z chorobami serca, wątroby, padaczką, a także jaskrą i zaburzeniami psychicznymi. Na drugi dzień płacimy ciężkim i długotrwałym kacem. Jesteśmy zmęczeni, niezdolni do pracy intelektualnej, senni albo pobudzeni i agresywni, mamy zawroty głowy i mdłości. Bardzo poważne są odległe skutki stosowania ecstasy, ponieważ niszczy ona wybiórczo pewien typ komórek nerwowych neurony serotoninowe. Jest ich w mózgu bardzo niewiele, a pełnią niezwykle ważną rolę regulując wiele zachowań, takich jak pobieranie pokarmu, sen, aktywność seksualną, agresywność, odczuwanie bólu. Po ich trwałym uszkodzeniu utrzymuje się niepokój, depresja, obniżenie sprawności intelektualnej, mania prześladowcza, a zwłaszcza agresywność. Zmniejszenie liczby neuronów serotoninowych w młodości powoduje znacznie wcześniejszą utratę sprawności ogólnej i intelektualnej u progu starości. Ecstasy uzależnia! Objawy abstynencji: hiperaktywność i nadpobudliwość, drżenia mogące przechodzić w drgawki, wyczerpanie psychiczne, niechęć do życia. Może nastąpić zgon. 14 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

15 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w głowy możesz bawić się i tańczyć do upadłego. Niskie dawki dają efekty podobne jak po amfetaminie, wysokie jak po LSD (patrz niżej). Jakie efekty fizyczne powoduje? Pojawia się reakcja walcz lub zmykaj z podniesionym ciśnieniem krwi, przyspieszonym tętnem i oddechem, rozszerzonymi źrenicami. Po czym poznać, że ktoś bierze? Charakterystycznym objawem fizycznym jest rozszerzenie źrenic i pękanie naczynek krwionośnych, zaś psychicznym pobudzenie oraz dziwne i mało racjonalne zachowanie, zwłaszcza okazywanie uczuć przyjacielskich osobom nieznanym. Czasem może pojawić się brak koordynacji ruchowej albo wysoka temperatura. U dzieci stosujących ecstasy rodzice mogą zauważyć po powrocie z dyskoteki popękane żyłki na twarzy. W domu mogą się pojawić białe lub kolorowe pastylki z wytłoczonymi wzorkami. Czym płacimy za zażywanie LSD? Niebezpieczeństwem jest zła podróż i jej konsekwencje, w tym retrospekcje. U niektórych osób może rozwinąć się psychoza przypominająca schizofrenię. Rodzice, zwróćcie uwagę na pojawiające się w domu malutkie kartoniki z kolorowymi nadrukami, opłatki, papierowe znaczki, kolorowe kamienie do zapalniczek, cukier w kostkach. Jeżeli dziecko przeżywa złą podróż, zachowajcie spokój i nie wzywajcie policji. Skontaktujcie się z psychologiem. LSD Najsłynniejszym lekiem klubowym jest najpotężniejszy znany halucynogen, dietylamid kwasu lizergowego (LSD), zsyntetyzowany w 1938 r. przez A. Hofmanna. Rozpowszechniony, nie w złej wierze, przez odkrywcę stał się sztandarowym narkotykiem rewolucji hipisowskiej. Zażywany doustnie, często przez lizanie płatków papieru, do których jest przylepiony, lub ssanie nasączonych kostek cukru. Działa w ilościach mikrogramowych przeciętna dawka to 25 milionowych części grama. Co oferuje? Jest uważany za środek rozszerzający umysł, wielu biorących twierdzi, że po LSD ich życie się zmieniło. W pierwszej godzinie podróży użytkownicy odczuwają lekki niepokój, napięcie, a kolory mogą wydawać się jaskrawsze. Szczyt działania następuje w trzeciej godzinie. Mamy wówczas niesłychane halucynacje wzrokowe wszystko jest w ruchu, kolory są jaskrawe. Stan umysłu zmienia się od oszołomienia do poczucia głębokiego wglądu w istotę świata. Często mówi się od rzeczy i jest się niezwykle podejrzliwym w stosunku do innych. Idee rozwijające się pod wpływem LSD są niewzruszone. Umysł jest nadzwyczaj wrażliwy na zmiany w otoczeniu i jakiekolwiek zaburzenie może użytkownika wyprowadzać z równowagi. Kiedy to zdarza się, mówimy o złej podróży. Zła podróż To przerażające doświadczenie psychiczne, przeżycie koszmaru. Jeżeli twój przyjaciel przeżywa to, nie można go zostawić samemu sobie. Trzeba być z nim, starać się go uspokoić i mówić, choć rozmowa jest wtedy bardzo trudna. Osoba w takim stanie może reagować tak gwałtownie, że rani siebie albo innych. Niekiedy ucieka na oślep, wyskakuje przez okno. To właśnie stanowi największe niebezpieczeństwo stosowania LSD. Co gorsza raz przeżyta zła podróż może nieoczekiwanie się powtórzyć bez żadnej zewnętrznej przyczyny, w nieoczekiwanym momencie, nawet lata po zaprzestaniu używania LSD (retrospekcja, flashback). Jeżeli zdarzy się w czasie pływania, prowadzenia samochodu, to poważny lub tragiczny wypadek jest prawie pewny. Jakie efekty fizyczne powoduje? Rozszerzenie źrenic, podniesienie temperatury i tętna, pocenie się, utratę apetytu, bezsenność, suchość w ustach, drżenia. Są one zazwyczaj niezauważane przez użytkownika pochłoniętego swoimi reakcjami psychicznymi i emocjonalnymi. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

16 K upowanie kota w worku Lek z nielegalnego źródła może być czymś innym, niż się spodziewasz. Dawka może być niższa lub wyższa albo skażona innymi chemikaliami. Przykładem śmiercionośnej substancji jest PMA (parametoksyamfetamina) stosowana jako wzmacniacz ecstasy. Sprzedawana sama lub w połączeniu z ecstasy stanowi śmiertelne zagrożenie. Tabletki sprzedawane jako ecstasy często zawierają dodatkowe substancje, znacznie groźniejsze dla życia niż niebezpieczna przy przedawkowaniu ecstasy. Meskalina, peyote Meskalina pochodzi z kaktusa peyote Lophophora williamsi. Jest znacznie słabsza od LSD, ale powoduje podobne efekty. Zwykle palona lub połykana jako kapsułki i tabletki. Działa do 12 godz. Kaktus peyote może być żuty, ale jest strasznie gorzki. Co oferują? Przeżywasz odmienne stany świadomości, czasem możesz doznać ekstatycznych i mistycznych uczuć jedności z Bogiem, ze wszechświatem. Widzisz dźwięki i słyszysz kolory, przeżywasz urojenia i halucynacje wzrokowe. Twoje zmysły są bardzo wyostrzone. Halucynacje wywołane przez meskalinę są przyjemne, barwne i przebiegają z zakłóceniem poczucia czasu. Samokrytycyzm jest zachowany. Niektórzy artyści, np. Witkacy, malowali pod wpływem meskaliny. Halucy- Czym płacimy za używanie meskaliny i peyote? Przedawkowanie może spowodować śmierć z powodu porażenia ośrodka oddechowego. Chroniczne stosowanie meskaliny w postaci peyote (dozwolone w USA w ramach uroczystości religijnych Amerykańskiego Kościoła Narodowego) nie przynosi dostrzegalnych skutków negatywnych. Uzależnienie nie rozwija się. Objawy abstynencji są niewielkie lub żadne. nacje występują po wstępnym okresie złego samopoczucia, bólów głowy itp. W odróżnieniu od innych narkotyków okres kaca przychodzi przed pożądanym efektem, a nie po nim. Z tego powodu uzależnienie od halucynogenów jest rzeczą rzadką i wynika tylko z kontekstu środowiskowego. Jakie efekty fizyczne powodują? Reakcje podobne do wywołanych amfetaminą. Podniesione ciśnienie krwi, przyspieszone tętno i oddychanie. Rozszerzone źrenice. Jak rozpoznać, że ktoś bierze? Ma rozszerzone źrenice, występuje u niego potliwość, drżenie, ślinotok, nudności, podwyższona temperatura, nadczynność ruchowa, zaburzenie orientacji przestrzennej, niespójność wypowiedzi, zmiany nastroju od poczucia euforycznego szczęścia do panicznego lęku, depresji brak kontaktu z rzeczywistością, poczucie głodu. Psylocybina, grzybki W Polsce psylocybinę zawierają niektóre gatunki z rodzaju łysiczka Psilocybe, stożogłówka Conocybe oraz kołpaczek Panaeolus. Halucynogenny jest również muchomor czerwony Amanita muscaria ze względu na zawartość muscymolu, kwasu ibotenowego i muskazonu. Świeże lub suszone grzyby albo wywar z nich są połykane. Czas działania 2 4 godz. Co oferują? Niskie dawki dają uczucie przyjemnego odprężenia i obojętności w stosunku do świata. Dawki wysokie dają okazyjne miłe halucynacje, zaburzenia poczucia czasu i przestrzeni, a nawet poczucie opuszczenia własnego ciała. W sumie efekty są podobne do powodowanych przez LSD, lecz łagodniejsze. Jakie efekty fizyczne powodują? Objawem jest słaba lub mierna reakcja atakuj lub zmykaj. Objawy i skutki przedawkowania O ile same grzyby są nieszkodliwe (z wyjątkiem większych dawek muchomora czerwonego), to istnieje wielkie niebezpieczeństwo spożycia grzybów trujących zamiast psychodelicznych laik może ich nie odróżnić. W wypadku zatrucia, którego objawy występują późno, natychmiast wzywaj pogotowie. 16 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

17 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w Czym płacimy za używanie grzybków? Halucynogeny nie powodują uzależnienia fizycznego, nie wywołują też uzależnienia psychicznego u zwierząt. U człowieka w grę może wchodzić uzależnienie od kontekstu. Natomiast pomyłka co do grzyba to koniec. Zwłaszcza zatrucie muchomorem sromotnikowym jest w zasadzie śmiertelne! Weź do szpitala próbki użytych grzybów, aby ułatwić identyfikację. Jak rozpoznać, że ktoś bierze? Jest mało wrażliwy na sygnały z zewnątrz, ale gadatliwy, w wesołym nastroju, może prowadzić rozmowy z wyimaginowanymi partnerami. Pierwszy okres działania muscymolu przypomina upojenie alkoholowe. Fencyklidyna (PCP) Znana także jako anielski pył (angels dust), została zsyntetyzowana jako nowy typ substancji do znieczulenia ogólnego, stała się jednak popularnym halucynogenem. Jest głównie palona, ale może też być stosowana dożylnie i doustnie. Czas pełnego działania wynosi 4 6 godz., ale całkowicie spod jej Czym płacimy za używanie fencyklidyny? Ostre lęki, drgawki, porażenie ośrodka oddechowego, udar mózgowy, niewydolność nerek mogą szybko doprowadzić do śmierci. Gwałtowne, agresywne zachowanie prowadzi do samookaleczeń, samobójstw lub morderstw. Może powodować psychozy bardzo podobne do schizofrenii. Osoby pod wpływem leku mogą być bardzo agresywne w stosunku do personelu medycznego. Objawy abstynencji: zachowania gwałtowne, sztywność mięśniowa, drgawki, śpiączka, psychozy. Zgon może nastąpić w wyniku wypadku lub samobójstwa. wpływu wychodzi się po godz. PCP jest dodawana do wielu narkotyków ulicznych, aby nasilić ich działanie. Zwłaszcza popularna jest kombinacja z marihuaną. Jej mechanizm działania jest różny od innych halucynogenów: utrudnia przekazywanie sygnałów w mózgu, a powstałe stąd luki mózg wypełnia własnymi opowieściami, jak we śnie. Jest związkiem silnie uzależniającym, wywołującym szybko nieprzepartą chęć ponownego użycia. Co oferuje? Daje poczucie wniknięcia w istotę wszechświata i mistycznej jedności z naturą, przy oderwaniu od rzeczywistości. Jakie efekty fizyczne powoduje? Osłupienie, sztywność mięśniową, śpiączkę, przyspieszenie tętna i oddechu, podniesienie ciśnienia krwi, pocenie, wymioty, niekontrolowane ruchy gałek ocznych, drgawki. Jak rozpoznać, że ktoś bierze? Typowe objawy to zmniejszona reaktywność na bodźce słowne lub dotykowe, dziwaczne zachowania, niezborność, niekontrolowane ruchy gałek ocznych, gapienie się w przestrzeń, brak apetytu, drażliwość, drgawki. Azotan amylu, azotan butylu (poppers) Azotan amylu jest dostarczany w małych, pokrytych siateczką ampułkach, które się rozgniata, aby uwolnić gaz. Azotan butylu jest sprzedawany w małych buteleczkach jako płyn zapachowy. Czas działania: od 30 s do 5 min. Co oferują? Nasilenie orgazmu, poczucie niefrasobliwości i zwolnienia czasu. Jakie efekty fizyczne powodują? Ból głowy, zaczerwienienie twarzy, zmniejszenie ciśnienia krwi, przyspieszenie tętna, oszołomienie, rozkurcz mięśni niezależnych od woli, zwłaszcza mięśni ściany naczyń i zwieracza odbytu (możesz pobrudzić pościel lub bieliznę). Objawy i skutki przedawkowania Nudności, wymioty, spadek ciśnienia krwi i oddychania, mdlenie, chłód skóry. Może nastąpić załamanie krążenia i śmierć. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

18 I n h a l a n t y ( r o z p u s z c z a l n i k i, a e r o z o l e ) Bardzo groźna, a niedoceniana grupa substancji uzależniających. Są to środki przemysłowe zawierające substancje lotne pobierane przez wdychanie. Łatwo dostępne, w większości nie są objęte ustawą o zwalczaniu narkomanii. Do oszałamiania używane są: benzyna, propan-butan z butli turystycznych, kleje i rozpuszczalniki. Wąchać można dezodoranty, lakiery i farby, środki piorące. Szczególnie aktywnymi substancjami są tri (trójchloroetylen) i tetra (czterochlorek węgla), a także aceton, octan amylowy, cykloheksan i wiele innych. Czas działania inhalantów waha się od 15 do 45 min, w zależności od produktu. Co oferują? Bardzo szybki haj, lekkie oszołomienie, poczucie euforii, żywość fantazji, halucynacje. Wylewność i zaufanie do innych. Jakie efekty fizyczne powodują? Kichanie, kaszel, nudności, wymioty, biegunkę, podwójne widzenie, senność, bóle mięśniowe, kaca po użyciu. U stosujących chronicznie: niewydolność sercową, utratę przytomności, nieodwracalne uszkodzenie wątroby, nerek i szpiku kostnego. Po czym poznać, że ktoś wącha? Ma czerwone lub łzawiące oczy i nos, krosty i ranki wokół nosa i ust, niezwykły zapach oddechu. Inne objawy to zachowanie wskazujące na upicie się lub oszołomienie, bełkotliwa mowa, nudności, spadek apetytu, lęki, pobudliwość, drażliwość, chroniczny kaszel i kicha- Czym płacimy za używanie inhalantów? Dezorientacja, dzwonienie w uszach i nadwrażliwość na światło oraz przyspieszenie akcji serca i nieregularny oddech towarzyszą objawom euforii. Może też pojawić się bardzo wielka agresywność, doprowadzająca nawet do bójek ze skutkiem śmiertelnym, przy czym agresor, odurzony, nie jest świadom swojego postępowania. U stosujących inhalanty przewlekle występuje katar, kaszel, zapalenie spojówek, krosty i rany wokół ust i nosa, krwawienie z nosa, osłabienie mięśni, bóle głowy, stawów, w klatce piersiowej, nudności, drżenie, stan przygnębienia. Długotrwałe stosowanie inhalantów powoduje uszkodzenia nerwów obwodowych, wątroby, nerek, a zwłaszcza uszkodzenia mózgu. Mózg ulega skurczeniu, zdolność do myślenia i kontrolowania ruchów może być poważnie upośledzona. Może rozwinąć się depresja i zamachy samobójcze. Uszkodzenia mózgu, które następują u dzieci w okresie rozwojowym, mogą początkowo powodować stany oszołomienia i dezorientacji, chroniczne zmęczenie, lękliwość, zaniki pamięci, zaburzenia chodu, a następnie nieść ciężkie, nieodwracalne konsekwencje w postaci trwałego upośledzenia funkcji intelektualnych i emocjonalnych. Stosowanie inhalantów może też przerwać życie w sposób nagły. Wiąże się to z charakterem ich działania i z faktem, że użytkownicy to w dużej mierze dzieci niezdające sobie sprawy z niebezpieczeństw i niepotrafiące skutecznie nieść pomocy zatrutym kolegom. Często boją się wezwać pogotowie lub policję. Jedną z przyczyn zgonu może być uduszenie w wyniku opuchnięcia gardła, powodowanego np. przez butan znajdujący się w zapalniczkach i butlach gazowych. Aerozole mogą doprowadzić do fatalnych w skutkach zaburzeń rytmu serca. Bardzo niebezpiecznym sposobem używania inhalantów jest nalewanie substancji lotnych do folii plastykowych i nakładanie ich na głowę. W przypadku utraty przytomności kończy się to uduszeniem. Ponadto większość substancji stosowanych jako inhalanty jest palna i grozi pożarem lub spaleniem użytkownika, zwłaszcza jeżeli niedoświadczone dziecko próbuje równocześnie palić papierosy. 18 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

19 p r z e g l ą d n a r k o t y k ó w nie, częste bóle głowy, utrata pamięci, brak koncentracji, problemy w szkole, złe wyniki nauczania, wagarowanie. Dla rodziców dzieci stosujących inhalanty sygnałami ostrzegawczymi są: zapach chemikaliów na włosach i ubraniu, foliowe torby, nasączone chusteczki, charakterystyczny zapach z ust utrzymujący się do kilku dni, plamy, szczególnie na mankietach. Skutki przedawkowania: śmierć może nastąpić przy pierwszym użyciu w wyniku arytmii serca lub uduszenia. Śmierć może również S t e r yd y a n a b o l i c z n e nastąpić w wyniku lekkomyślnego zachowania, wynikającego z nieograniczonego poczucia mocy. Biorący może nieumyślnie spowodować śmierć innych. Pierwsza pomoc Natychmiast dzwoń po pogotowie!!! Zachowaj spokój, ponieważ nagła śmierć zatrutego może nastąpić w wyniku ataku serca spowodowanego podnieceniem. Jeżeli potrzeba, zastosuj sztuczne oddychanie (usta-usta). Weź ze sobą, jeśli możesz, produkt, który mógł być użyty, aby ułatwić lekarzowi rozpoznanie. Są silnie działającymi związkami spokrewnionymi z naturalnym męskim hormonem testosteronem. Używane i rozprowadzane często na siłowniach i w klubach sportowych, brane głównie przez osoby nadmiernie dbające o sprawność fizyczną, często jako środki dopingowe przez sportowców. Podawane doustnie i domięśniowo działają przez szereg tygodni. Co oferują? Poprawiają sprawność fizyczną, zwiększają umięśnienie, zmniejszają odkładanie tłuszczu, dają poczucie męskości i sprawności. Pozwalają na osiąganie lepszych wyników sportowych. Objawy abstynencji Nie powodują uzależnienia psychicznego. W abstynencji następuje spadek wagi ciała, masy mięśniowej i utrata łagodnie euforyzującego uczucia, że wygląda się dobrze, czuje męsko i jest się agresywnym. Często porzucający sterydy przerzucają się na amfetaminę lub metamfetaminę. Po czym poznać, że ktoś bierze? Charakterystyczne objawy to: Szybki wzrost mięśni i wagi ponad to, czego można się spodziewać po zwykłym treningu sportowym. Zmiany w zachowaniu: agresywne i wojownicze lub apatyczne i depresyjne. Niemiły oddech. Większy trądzik na plecach i piersi, oleista skóra. Czerwone lub fioletowe plamy na skórze, mogą też wystąpić w ustach i nosie. Zwiększone ciśnienie krwi, niezwykłe krwawienia. Czym płacimy za używanie sterydów? Zmiany psychiczne: zaburzenia psychiatryczne są częstsze niż fizyczne. Mogą przybrać postać poważnych zaburzeń nastroju, od apatycznej depresji do wyobrażeń samobójczych, albo gniewu, agresji, zachowań z przemocą i tendencji morderczych określanych jako roid rage (zmącony szał). Objawy umysłowe znikają, gdy przerywa się stosowanie sterydów. Zmiany fizyczne: Chłopcy/mężczyźni: atrofia (zmniejszenie) jąder, zmniejszenie produkcji plemników, impotencja, zaburzenia seksualne, powiększenie piersi i prostaty. Dziewczyny/kobiety: gruby głos, owłosienie twarzy, męski wzorzec łysienia, nieregularne miesiączkowanie lub brak miesiączek, powiększenie łechtaczki. Obie płci: Gdy sterydy używane są we wczesnym okresie dojrzewania, często dochodzi do zatrzymania wzrostu. Innymi skutkami są rak wątroby, skłonność do ataków serca, udarów mózgu i wysoki poziom cholesterolu. P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września

20 P r z e d a w k o w a n i e : j a k r a t o w a ć? Prawdziwy przyjaciel chroni przed fałszywym. Gdy kolega przedawkował, musisz mu pomóc. Ostre zatrucia wynikłe z przedawkowania Jeżeli bierzesz dragi obserwuj się, zwłaszcza na dyskotece. Jeżeli tańcząc zaczynasz odczuwać zawroty głowy, nudności, raptowne zmęczenie, niespodziewane bóle głowy albo kurcze i ból kończyn, to znak, że czas zrobić przerwę. Inne symptomy, nakazujące odpoczynek i ochłonięcie, to kłopoty z oddawaniem moczu, ciemny mocz, ustanie pocenia się i trudności w oddychaniu. Jeżeli czujesz gorąco, przejdź w miejsce chłodniejsze, opryskuj twarz wodą. Ale nie wychodź na dwór, zwłaszcza gdy wieje silny wiatr lub jest mroźno, bo może dojść do szoku termicznego. Wypij powoli pół litra wody i odpręż się. Podczas tańca pamiętaj, by pić pół litra wody na godzinę. W przypadku przedawkowania (o które niezwykle łatwo) niebezpieczeństwo katastrofy jest największe, ale też najbardziej można pomóc. Grożąca śmierć jest zwykle do uniknięcia, jeżeli przyjaciele szybko zainterweniują. Pamiętaj pomoc koledze czy koleżance zatrutej narkotykiem jest twoim obowiązkiem. Objawy przedawkowania mogą się bardzo różnić w zależności od narkotyku. Mogą to być m.in.: nienormalna wielkość źrenic (rozszerzone, skurczone, nie reagujące na światło), poty, pobudzenie, drżenia, drgawki, zataczanie się lub chwiejny krok (niezborność), nienormalne oddychanie (płytkie, ciężkie, przyspieszone), senność, utrata przytomności (śpiączka), halucynacje, zachowanie urojeniowe lub paranoidalne, zachowanie gwałtowne i agresywne. Jeżeli te objawy zauważysz u kolegi, reaguj natychmiast. Ratując innych dbaj też o siebie. Jeżeli uważasz, że przywołując pomoc możesz stać się ofiarą prawa, zrób to anonimowo. Gdy masz przy sobie substancje niedozwolone pozbądź się ich, aby uniknąć kłopotów. Ale też pamiętaj nawet jeżeli będziesz przesłuchiwany czy aresztowany, potrwa to niedługo. A jeżeli przez zaniechanie spowodujesz śmierć człowieka, wyrzuty sumienia będą cię gnębić do końca życia. Trzy NIE przy niesieniu pomocy zatrutemu: NIE ryzykuj własnego bezpieczeństwa. Wiele stymulantów pobudza agresywność, a nawet skłonności mordercze, zachowania zatrutych są nieprzewidywalne. Dzwoń po profesjonalną pomoc. NIE staraj się dyskutować z osobą znajdującą się pod wpływem narkotyków. Nie oczekuj, że będzie się zachowywać racjonalnie. NIE wypowiadaj swoich opinii, gdy udzielasz pomocy. W tym momencie nie musisz wiedzieć, dlaczego ofiara brała narkotyki. Pamiętaj idąc na imprezę miej ze sobą naładowaną komórkę. Może uratować czyjeś życie, może nawet twoje. Gdy ktoś zasłabnie Jeżeli kolega zasłabnie w klubie, natychmiast przywołaj pomoc obsługi. Bądź natarczywy i podkreślaj pilną potrzebę interwencji. Gdy cię zlekceważą, sam dzwoń na pogotowie. Jeżeli kolega zasłabnie już w czasie powrotu z imprezy, przywołaj pomoc możliwie najszybciej. Pozostań z nim do przybycia karetki. Jeżeli wiesz, natychmiast powiedz lekarzowi, co i kiedy brał kolega ta informacja może być bardzo ważna. Zachowaj butelki po pigułkach i inne pojemniki na dragi. Ewentualnie zbierz próbki wymiotów i przekaż lekarzowi. 20 P O L I T Y K A nr 37 (2571), 16 września 2006

Dopalaczom powiedz nie

Dopalaczom powiedz nie Dopalaczom powiedz nie 1. Co to są dopalacze? 2. Podział dopalaczy. 3. Objawy i skutki zażywania dopalaczy. 4. Powody brania narkotyków przez ludzi 5. Przykłady dopalaczy. 6. Wygląd ciała po zażyciu dopalaczy.

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostrowcu Św. OSTRZEGA przed groźnymi skutkami zażywania środków zastępczych tzw.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostrowcu Św. OSTRZEGA przed groźnymi skutkami zażywania środków zastępczych tzw. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostrowcu Św. OSTRZEGA przed groźnymi skutkami zażywania środków zastępczych tzw. dopalaczy DOPALACZE NISZCZĄ MŁODY ORGANIZM tak samo jak normalne narkotyki oraz

Bardziej szczegółowo

Przykładowy konspekt zajęć profilaktycznych wykorzystany w ramach spotkań z rodzicami

Przykładowy konspekt zajęć profilaktycznych wykorzystany w ramach spotkań z rodzicami Przykładowy konspekt zajęć profilaktycznych wykorzystany w ramach spotkań z rodzicami Cele: rodzic: - rozumie pojęcia narkotyk, uzależnienie, przedawkowanie, profilaktyka, - potrafi rozróżnić zachowania

Bardziej szczegółowo

Dopalacze. Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach?

Dopalacze. Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach? Dopalacze Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach? Dopalacze nowe narkotyki Dopalacze to nic innego jak nowe narkotyki, których użycie stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. W 2014

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH niektórych dopalaczy pobranych na terenie powiatu namysłowskiego Przygotowała : Urszula Modrak 1 Niezły wkręt JWH 081 Walina Fenyloalanina RCS 4 (substancja syntetyczna) (aminokwas)

Bardziej szczegółowo

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy.

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Uzależnienie nałóg - to silne pragnienie zażywania konkretnych środków,

Bardziej szczegółowo

MITY I PRAWDA NA TEMAT ALKOHOLU

MITY I PRAWDA NA TEMAT ALKOHOLU MITY I PRAWDA NA TEMAT ALKOHOLU Mit: Piwo co prawda zawiera alkohol, ale w tak małych ilościach, że nie ryzykje się pijąc je, bo jest mniej szkodliwe. Fakt: Szkody mogą pojawić się u osób, które piją tylko

Bardziej szczegółowo

Zażywanie narkotyków, dopalaczy i leków zjawisko groźne dla młodzieży. Dla czego po nie sięgają?

Zażywanie narkotyków, dopalaczy i leków zjawisko groźne dla młodzieży. Dla czego po nie sięgają? Zażywanie narkotyków, dopalaczy i leków zjawisko groźne dla młodzieży. Dla czego po nie sięgają? Szkolenie dla koordynatorów programu ARS, czyli jak dbać o miłość. 05. 11. 2014 Warszawa Marihuana Marihuana

Bardziej szczegółowo

Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu

Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu DOPALACZE Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym, nie znajdujących się na liście substancji

Bardziej szczegółowo

Uczeń zna skutki oddziaływania narkotyków na organizm człowieka. Uczeń zna przyczyny, które powodują, że młodzież sięga po narkotyki.

Uczeń zna skutki oddziaływania narkotyków na organizm człowieka. Uczeń zna przyczyny, które powodują, że młodzież sięga po narkotyki. Narkotyki to śmierć 1. Cele lekcji Cel ogólny: Dostarczenie informacji o skutkach działania narkotyków. a) Wiadomości Uczeń zna skutki oddziaływania narkotyków na organizm człowieka. Uczeń zna przyczyny,

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE. mgr Krzysztof Woszczak

ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE. mgr Krzysztof Woszczak ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE mgr Krzysztof Woszczak PLAN PREZENTACJI: Definicja substancji psychoaktywnej Podział substacji psychoaktywnych Objawy zatrucia wybranymi substancjami psychoaktywnymi Czym są Dopalacze

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Dorosłym być Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Prawda czy fałsz? Sprawdź swoją wiedzę: 1. Ktoś,, kto ma silną wolę nigdy się nie uzaleŝni? 2. UzaleŜnienie to choroba, którą się leczy w specjalnych

Bardziej szczegółowo

Narkotyki a młodzież Suchej Beskidzkiej. Barbara Brańka Natalia Chrząścik Natalia Dulska Norbert Rzeźniczak Opiekun projektu Dariusz Ryczko

Narkotyki a młodzież Suchej Beskidzkiej. Barbara Brańka Natalia Chrząścik Natalia Dulska Norbert Rzeźniczak Opiekun projektu Dariusz Ryczko Narkotyki a młodzież Suchej Beskidzkiej Barbara Brańka Natalia Chrząścik Natalia Dulska Norbert Rzeźniczak Opiekun projektu Dariusz Ryczko Narkotyki, co to takiego? Narkotyki to substancje psychoaktywne.

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk ALKOHOLIZM Alkoholizm - nazywany jest również zespołem uzależnienia od alkoholu, chorobą alkoholową

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. mogą Cię wypalić

DOPALACZE. mogą Cię wypalić DOPALACZE mogą Cię wypalić MOTTO Nigdy nie powiedziałem, że źle jest wkraczać do świata czarów. Mówiłem tylko, że to zawsze jest niebezpieczne. Walter Charleton CEL dostarczenie podstawowych informacji

Bardziej szczegółowo

Uzależnieniom mówimy STOP

Uzależnieniom mówimy STOP Uzależnieniom mówimy STOP Uzależnienia Nałóg to uzależnienie, przymusowe przyjmowanie substancji uzależniającej, psychiczne i fizyczne przyzwyczajenie się do tej substancji. Powoduje negatywne skutki zdrowotne

Bardziej szczegółowo

Nadużywanie substancji odurzających

Nadużywanie substancji odurzających Nadużywanie substancji odurzających Wprowadzenie Nadużywanie substancji odurzających to przyjmowanie nielegalnych narkotyków lub zażywanie leków w sposób niezgodny z zaleceniami lekarza lub producenta.

Bardziej szczegółowo

NARKOTYKI CO KAŻDY RODZIC POWINIEN O NICH WIEDZIEĆ. Opracowała: mgr Anna Kołodziejczyk pedagog szkolny

NARKOTYKI CO KAŻDY RODZIC POWINIEN O NICH WIEDZIEĆ. Opracowała: mgr Anna Kołodziejczyk pedagog szkolny NARKOTYKI CO KAŻDY RODZIC POWINIEN O NICH WIEDZIEĆ Opracowała: mgr Anna Kołodziejczyk pedagog szkolny Co to jest narkotyk? Narkotyk to środek wywołujący uzależnienie. Pojęcie to obejmuje substancje uzależniające

Bardziej szczegółowo

Obrzydliwe lecz prawdziwe... sami możecie wyrobić sobie zdanie.

Obrzydliwe lecz prawdziwe... sami możecie wyrobić sobie zdanie. Obrzydliwe lecz prawdziwe... sami możecie wyrobić sobie zdanie. Nikotyna związek chemiczny, który prowadzi do uzależnienia od papierosów w wysokich dawkach stanowi truciznę. Tytoń wypalany w dowolnej formie

Bardziej szczegółowo

Amfetamina i jej pochodna metamfetamina stosowane są drogą pokarmową, dożylnie, palone, wdychane przez nos. Dają podobne efekty.

Amfetamina i jej pochodna metamfetamina stosowane są drogą pokarmową, dożylnie, palone, wdychane przez nos. Dają podobne efekty. Narkotyki rodzaje, efekty działania, skutki uzależnienia Amfetamina (amfa, proszek, spid, feta, setka, witamina A) Synteza amfetaminy została przeprowadzona w 1887 roku. Siarczan amfetaminy sprzedawany

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Rolniczych CKP w Kaczkach Średnich Kuszczyński Patryk I TI

Zespół Szkół Rolniczych CKP w Kaczkach Średnich Kuszczyński Patryk I TI Zespół Szkół Rolniczych CKP w Kaczkach Średnich Kuszczyński Patryk I TI Nałóg to uzależnienie, przymusowe przyjmowanie substancji uzależniającej, psychiczne i fizyczne przyzwyczajenie się do tej substancji.

Bardziej szczegółowo

Palenie papierosów FAKTY

Palenie papierosów FAKTY Palenie papierosów FAKTY Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie jest największym pojedynczym śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia. Tytoń odpowiada za ponad 500 000 zgonów w UE. WHO szacuje,

Bardziej szczegółowo

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY

BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY BLIZEJ SIEBIE DALEJ OD NARKOTYKÓW, DOPALACZY Narkotyki i prawo Posiadanie narkotyków jest czynem karalnym, ale łamanie prawa przez dziecko biorące narkotyki związane bywa także ze zdobywaniem pieniędzy.

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Samochodowe Motocyklowe Piesi Na wodzie

Samochodowe Motocyklowe Piesi Na wodzie Samochodowe Motocyklowe Piesi Na wodzie Statystyki wypadków samochodowych 2012 rok 2011 Rok -36 505 wypadków -40 065 wypadków -W tym zginęło 3 520 osób -W tym zginęło 4 189 osób - zostało 45 094 rannych

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH Rozmawiaj ze swoim dzieckiem o paleniu papierosów, piciu alkoholu i zażywaniu

Bardziej szczegółowo

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. 1 Należy zachować tę ulotkę, aby w razie

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE I NARKOTYKI zagrożenia Sądecki Ośrodek O Interwencji Kryzysowej w Nowym Sączu S Tematyka wykładu: 1. Narkotyki, dopalacze charakterystyka 2. Przyczyny sięgania po środki psychoaktywne 3. Mechanizm

Bardziej szczegółowo

Daniel Pawlaczyk kl. III Ti Zespół Szkół Rolniczych Kaczki Średnie

Daniel Pawlaczyk kl. III Ti Zespół Szkół Rolniczych Kaczki Średnie Daniel Pawlaczyk kl. III Ti Zespół Szkół Rolniczych Kaczki Średnie Uzależnienie od tytoniu dotyka zarówno samego palącego, jego otoczenie, co czwarta paląca osoba nie dożywa wieku emerytanlnego, rocznie

Bardziej szczegółowo

,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze?

,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze? ,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze? Nie, zażycie jakiegokolwiek,,dopalacza powoduje, że stajesz się królikiem doświadczalnym. Zazwyczaj po zażyciu narkotyku, bo,,dopalacze to

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli. Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli. Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012 szkola_sp1@poczta.onet.pl Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012 Przeprowadzenie we wszystkich klasach konwersatoriów

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE I INNE ŚRODKI ODURZAJĄCE

DOPALACZE I INNE ŚRODKI ODURZAJĄCE DOPALACZE I INNE ŚRODKI ODURZAJĄCE CZYM SĄ? JAK DZIAŁAJĄ? NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ? GDZIE SZUKAĆ POMOCY? DOPALACZE termin "dopalacze" jest używany potocznie dla określenia grupy różnych substancji to tzw. produkty

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. SIGNOPAM, 10 mg, tabletki Temazepam

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. SIGNOPAM, 10 mg, tabletki Temazepam Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta SIGNOPAM, 10 mg, tabletki Temazepam Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie STOP UZALEŻNIENIOM Spis Treści 1. Uzależnienie 2.Alkoholizm 3. Nikotynizm 4.Uzależnienie od Komputera i Internetu 5.Narkomania 6.Uzależnienie od Dopalaczy 7.Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. ogólnokrajowa kampania społeczna dla osób palących; tysiące palaczy starają się wytrwad ten jeden dzieo w niepaleniu,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum)

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde (Cytisinum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz!

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! Dlaczego palenie papierosów jest szkodliwe? Koncerny tytoniowe dodają do tytoniu wiele substancji konserwujących, aromatów o nie

Bardziej szczegółowo

Nie pal, nie truj się...

Nie pal, nie truj się... Nie pal, nie truj się... Palenie papierosów Tytoń to produkt z liści rośliny tej samej nazwy. Zawiera dużo niebezpiecznych związków, takich jak nikotyna oraz substancje smoliste, które zakłócają prawidłowe

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Artur Malczewski Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Konferencja PAP,

Bardziej szczegółowo

POJĘCIA PODSTAWOWE NARKOTYK

POJĘCIA PODSTAWOWE NARKOTYK POJĘCIA PODSTAWOWE NARKOTYK substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, która przyjęta przez człowieka, wpływa na działanie układu nerwowego, a przez to zaburza jedną lub kilka funkcji organizmu.

Bardziej szczegółowo

Uzależnieniom mówimy STOP

Uzależnieniom mówimy STOP Uzależnieniom mówimy STOP Uzależnienia Nałóg to uzależnienie, przymusowe przyjmowanie substancji uzależniającej, psychiczne i fizyczne przyzwyczajenie się do tej substancji. Powoduje negatywne skutki zdrowotne

Bardziej szczegółowo

ZAWARTYCH W DOPALACZACH ICH WPŁYW NA ZDROWIE FIZYCZNE I PSYCHICZNE

ZAWARTYCH W DOPALACZACH ICH WPŁYW NA ZDROWIE FIZYCZNE I PSYCHICZNE RENATA LIPNICKA CHARAKTERYSTYKA ŚRODKÓW ZAWARTYCH W DOPALACZACH ICH WPŁYW NA ZDROWIE FIZYCZNE I PSYCHICZNE DOPALACZE - DOPALACZE ang. smart,legal high, herbal high, boosters??? Dopalacze to termin nie

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Co to jest FAS? FAS czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alkohole Syndrome) to zespół zaburzeń występujących u dziecka, będący wynikiem

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach?

DOPALACZE Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach? DOPALACZE Nowe narkotyki. Czy znasz prawdę o dopalaczach? 1. Dopalacze to nic innego jak nowe narkotyki, których użycie stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. W 2014 r. i w 2015 r. w Polsce

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż dopalaczy od literatury akcesoria substancje pochodzenia naturalnego syntetycznego

Sprzedaż dopalaczy od literatury akcesoria substancje pochodzenia naturalnego syntetycznego Dopalacze To nazwa różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym bądź faktycznym działaniu psychoaktywnym, nieznajdujących się na liście substancji kontrolowanych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO NIE WARTO SIĘGAĆ PO NARKOTYKI A CO WARTO SOBIE UŚWIADOMIĆ

DLACZEGO NIE WARTO SIĘGAĆ PO NARKOTYKI A CO WARTO SOBIE UŚWIADOMIĆ DLACZEGO NIE WARTO SIĘGAĆ PO NARKOTYKI Jeśli nie przemawiają do Ciebie zgubne efekty przyjmowania narkotyków pamiętaj o tym, że: - Najbardziej mylnym twierdzeniem jest to, że kwestia tego, czy się uzależnisz

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 9

Gimnazjum kl. I, Temat 9 BÓG NAUKA SZKOŁA DOM Grupa 1 uzależnienie od papierosów Papieros to nie tylko nikotyna. W dymie papierosowym i samym papierosie znajduje się mnóstwo trujących związków chemicznych, w tym substancji rakotwórczych.

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta TRANXENE 20, 20 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań Dikalii clorazepas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE ZAPAMIETAJ!!! TEKST POGRUBIONY LUB PODKREŚLONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował: mgr Mirosław Chorąży Wychłodzenie i odmrożenia Temperatura 36 C. to stan normalny organizmu ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

PORADNIK OBJAWY ZAŻYWANIA NARKOTYKÓW, SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE

PORADNIK OBJAWY ZAŻYWANIA NARKOTYKÓW, SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE PORADNIK OBJAWY ZAŻYWANIA NARKOTYKÓW, SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE Narkomania to stałe lub okresowe używanie w celach innych niż medyczne środków odurzających lub substancji psychotropowych albo środków zastępczych,

Bardziej szczegółowo

-Ulotka dla pacjenta-

-Ulotka dla pacjenta- -Ulotka dla pacjenta- Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Projekt współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa 4 OBSZARY BADANIA STRES UŻYWKI PRZEMOC W SZKOLE

Bardziej szczegółowo

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T CO TO JEST MONAR? Stowarzyszenie MONAR działa na terenie całej Polski. W 2013 r. prowadziło 35 poradni profilaktyki i terapii uzależnień,

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Małopolskie Centrum Profilaktyki

Uzależnienia. Małopolskie Centrum Profilaktyki Uzależnienia Małopolskie Centrum Profilaktyki Małopolskie Cntrum Profilaktyki Definicja Uzależnienie jest to proces, w trakcie którego człowiek przyzwyczaja się do przyjmowania pewnej substancji lub wykonywania

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój stan zdrowia. Poza tym niesie ze sobą natychmiastowe korzyści.

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE. ryzyko, którego można uniknąć!

ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE. ryzyko, którego można uniknąć! ŚRODKI PSYCHOAKTYWNE ryzyko, którego można uniknąć! Informator edukacyjny Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Miasta Lublin na lata 2012 2015 4_Srodki_psychoaktywne.indd 1 4_Srodki_psychoaktywne.indd

Bardziej szczegółowo

Narkotyki w Sokołowie

Narkotyki w Sokołowie Narkotyki w Sokołowie Co dziewiąty uczeń III klasy gimnazjum i prawie co trzeci szkół ponadgimnazjalnych przyznał się do kontaktów ze środkami odurzającymi. Są to kolejno: marihuana, amfetamina, estasy,

Bardziej szczegółowo

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń W prezentacji wykorzystano materiały profilaktyczno-edukacyjne Departamentu Wychowania

Bardziej szczegółowo

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA!

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE, ZWANE TEŻ ENERGY DRINKAMI, NAPOJAMI ENERGETYZUJĄCYMI LUB PSYCHODRINKAMI, SĄ BARDZO POPULARNE WŚRÓD POLSKIEJ MŁODZIEŻY. GŁÓWNYM

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA RODZAJE ALKOHOLU alkohol metylowy (znany także pod nazwami spirytus drzewny i karbinol najprostszy, trujący dla człowieka związek organiczny z grupy alkoholi) ; alkohol etylowy (napój alkoholowy); gliceryna

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

CLEMASTINUM HASCO (Clemastinum) 1 mg, tabletki

CLEMASTINUM HASCO (Clemastinum) 1 mg, tabletki Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Jak działają narkotyki? Czy wiadomo, co zawierają dopalacze? Co grozi za wykonywanie pracy pod wpływem narkotyków lub dopalaczy?

Jak działają narkotyki? Czy wiadomo, co zawierają dopalacze? Co grozi za wykonywanie pracy pod wpływem narkotyków lub dopalaczy? Jak działają narkotyki? Czy wiadomo, co zawierają dopalacze? Co grozi za wykonywanie pracy pod wpływem narkotyków lub dopalaczy? 2 Zdarza się, że ludzie sięgają po substancje takie jak narkotyki czy dopalacze

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PACJENTA W ZAKRESIE NEGATYWNYCH SKUTKÓW ZDROWOTNYCH SPOWODOWANYCH ZAŻYWANIEM SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH. Jolanta Terlikowska

EDUKACJA PACJENTA W ZAKRESIE NEGATYWNYCH SKUTKÓW ZDROWOTNYCH SPOWODOWANYCH ZAŻYWANIEM SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH. Jolanta Terlikowska EDUKACJA PACJENTA W ZAKRESIE NEGATYWNYCH SKUTKÓW ZDROWOTNYCH SPOWODOWANYCH ZAŻYWANIEM SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH Jolanta Terlikowska EPIDEMIOLOGIA, czyli jak często do lekarza trafić może pacjent używający

Bardziej szczegółowo

Rozpoznawanie zachowań narkotykowych i paranarkotykowych

Rozpoznawanie zachowań narkotykowych i paranarkotykowych Rozpoznawanie zachowań narkotykowych i paranarkotykowych MAZOWIECKIE CENTRUM Stereotyp narkomana Człowiek słaby i chory Przestępca W rzeczywistości - jeden z nas Używanie substancji kiedykolwiek w życiu

Bardziej szczegółowo

Konferencja szkoleniowa - Depresja kryzys globalny. Wstęp do depresji. Lech Gadecki specjalista psychiatra i

Konferencja szkoleniowa - Depresja kryzys globalny. Wstęp do depresji. Lech Gadecki specjalista psychiatra i Konferencja szkoleniowa - Depresja kryzys globalny Wstęp do depresji Lech Gadecki specjalista psychiatra i Depresja znaczenie terminu Termin depresja jest wieloznaczny: w języku potocznym określa się nim

Bardziej szczegółowo

Elementy psychiatrii cz. 7. Dr n. med. Piotr Abramczyk

Elementy psychiatrii cz. 7. Dr n. med. Piotr Abramczyk Elementy psychiatrii cz. 7 Dr n. med. Piotr Abramczyk Pojęcia Leki i inne substancje dla celów niemedycznych Zmiana nastroju, napędu ruchowego, procesów kojarzeniowo-poznawczych Motywy: Chęć ucieczki Odgrodzenie

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

AROMATERAPIA. Leczenie zapachami

AROMATERAPIA. Leczenie zapachami AROMATERAPIA Leczenie zapachami Zapachy mają wpływ na nasze samopoczucie. Tam, gdzie panuje przyjemny aromat od razu czujemy się dobrze: wprawiają nas w dobry nastrój, wyostrzają zmysły, budzą wspomnienia

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI CMKP UZALEŻNIENIA W CIĄŻY NARKOTYKI ALKOHOL PAPIEROSY ŁĄCZNIE 1/4 CIĘŻARNYCH Najczęstsze używki w ciąży PAPIEROSY

Bardziej szczegółowo

Szacowana liczba narkomanów w 2009 r. to 2936 osób

Szacowana liczba narkomanów w 2009 r. to 2936 osób prof. UG dr hab. Tomasz Michalski Prezentację oparto o fragment: RAPORT DOTYCZĄCY LOKALNEGO MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII ORAZ EWALUACJA GMINNEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZA

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX Bio 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum)

ULOTKA DLA PACJENTA. PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum) ULOTKA DLA PACJENTA PENTINIMID 250 mg kapsułki (Ethosuximidum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku Należy zachować te ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać.

Bardziej szczegółowo

Nikotyna a nasz organizm

Nikotyna a nasz organizm BIULETYN Z ZAKRESU PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH Nikotyna a nasz organizm Podstawowe wiadomości na temat dymu tytoniowego. Biologiczne działanie wielu substancji toksycznych i rakotwórczych oraz uzależniająca

Bardziej szczegółowo

Na podstawie: www.wypalacze.com.pl www.kbpn.gov.pl www.dopalaczeinfo.pl http://www.narkomania.org.pl

Na podstawie: www.wypalacze.com.pl www.kbpn.gov.pl www.dopalaczeinfo.pl http://www.narkomania.org.pl Na podstawie: www.wypalacze.com.pl www.kbpn.gov.pl www.dopalaczeinfo.pl http://www.narkomania.org.pl Co to są dopalacze? W ciągu ostatniego roku w prasie i TV pojawiało się wiele doniesień na temat tzw.

Bardziej szczegółowo