IDENTIFICATION OF PETROLEUM PRODUCTS AND ORGANIC SOLVENTS USED IN A SERIES OF ARSONS AND IN THE CONTAMINATION OF DRINKING WATER

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IDENTIFICATION OF PETROLEUM PRODUCTS AND ORGANIC SOLVENTS USED IN A SERIES OF ARSONS AND IN THE CONTAMINATION OF DRINKING WATER"

Transkrypt

1 IDENTIFICATION OF PETROLEUM PRODUCTS AND ORGANIC SOLVENTS USED IN A SERIES OF ARSONS AND IN THE CONTAMINATION OF DRINKING WATER Grzegorz ZADORA 1, Janina ZIÊBA-PALUS 1, Rafa³ BORUSIEWICZ 2 1 Institute of Forensic Research, Cracow 2 Faculty of Chemistry, Jagiellonian University, Cracow ABSTRACT: Petroleum products (e.g. gasoline, lubricant oil, fuel oil and organic solvents and diluents) are readily available to everybody. Owing to their physicochemical properties, especially volatility and inflammability, these products are often used in crimes (e.g. arsons) and, furthermore, they could cause contamination of the environment. Examples of determination of potential accelerants in samples collected from places of arson as well as samples contaminating water in a well are presented. Passive adsorption on Tenax TA as a method of isolation of petroleum products from a matrix was used. Identification of adsorbed compounds was carried out using a gas chromatograph (GC) coupled with auto-thermal desorber (ATD) and mass spectrometer (MS). KEY WORDS: Passive adsorption; Petroleum products; ATD/GC/MS; Arson; Environmental contamination. Problems of Forensic Sciences, vol. LII, 2002, Received 21 November 2002; accepted 10 December 2002 INTRODUCTION The development of the motor vehicle industry, and in its wake, the growth of the petrochemical industry, have led to the ready availability of petroleum products. These products include: gasoline, fuel oil, lubricant oils, and diluents. Owing to their physico-chemical properties, such as volatility and inflammability, they are also used for criminal purposes. Most often they are components of various ignitable mixtures that are used to start a fire. Identifying petroleum products in samples collected at the site of a fire is a difficult process. These products occur in samples of fire debris in trace amounts, as a result of their partial evaporation or burning at a high temperature. Moreover, their chemical composition often significantly differs from the composition of the unburned liquid, because of con-

2 Identification of petroleum products tamination of the ignitable mixture (and materials burned at the scene of the crime) by products of pyrolysis. Petroleum products are sometimes also used to contaminate water reservoirs or soil. Their stickiness and the fact that they are difficult to separate from the matrix means that contamination of a well or other drinking water reservoir makes it impossible to use this water and necessitates an arduous process of purification under Sanepid (the Polish health authority) control. Furthermore, identification of the material used for contamination is difficult because lighter components evaporate, whilst some others degrade. Analysis of petroleum products and organic solvents present in samples collected for analysis from a crime scene is carried out in two stages. The first stage is the isolation of the questioned substances from the matrix (e.g. soil, sand, wood, water, furnishing materials) and their concentration. The efficiency of the first stage strongly influences the results obtained at the second stage, i.e. separation and analysis of analytes. An improperly performed first stage could make it impossible to identify the questioned substances. The isolation and concentration of petroleum products can be performed in several ways [1]. The most efficient method, which has recently come into use at the Institute of Forensic Research, is the method of passive adsorption. In this method, the sample along with a tube filled with Tenax TA adsorbent was placed in a thermostated, tightly closed container, such as a glass jar, for over 10 hours. Under these conditions, a balance between compounds present in the headspace of the sample and the sample adsorbed on the polymer adsorbent was established. Adsorbed compounds were subjected to thermodesorbtion, and then the desorbed compounds, together with the carrier gas were injected onto a column of a gas chromatograph, where they were separated and then identified. This approach made possible easy detection and identification of trace amounts of petroleum products. In this paper, two examples are presented of the application of this method to the identification of petroleum products and organic solvents in samples collected from sites of arson as well as in samples of contaminated drinking water taken from a well. CASE DESCRIPTIONS Arsons From October 2001 to March 2002 a series of five arsons of residential buildings and farmhouses was noted in the neighbourhood of one town in the southern part of Poland. Evidence materials (marked as D1 D5), indicating traces of the action of fire and high temperature were collected at the site of

3 126 G. Zadora, J. Ziêba-Palus, R. Borusiewicz the fire. Amongst this evidence, fragments of partially burned textiles were present, the appearance of which suggested that they could have been used as fuses. During the investigation, suspicion arose that the arsons could have been carried out by the same person. In April 2002, a search of the suspect s house was made and two jerry cans were secured as comparative materials. In one of them (P1), a small amount of liquid was found which smelt like petroleum products, whilst in the other, empty one (P2), only a weak scent of these products could be smelt (P2). This evidence was sent to the Institute of Forensic Research in order to ascertain whether there were remains of flammable liquids in the material (D1 D5), which were used to start a fire; and if so, what were these substances and were they the same as the liquids from the jerry cans (P1, P2)? It should be mentioned that the time between collection of samples and their sending for examination varied from 2 to 9 months. The following question arises is it possible to detect and identify potential acclerants in samples secured at the site of a fire in spite of the time elapsed? Contamination of drinking water The well of one of the households exuded a strange and irritating smell, and a small oily layer was visible on the water surface. Samples of water in three one-litre bottles (marked as W1 W3) were sent in, with the aim of identifying the substance polluting the well and determining the contamination source. A weak scent of petroleum products could be smelt after their opening. MATERIALS AND METHODS OF RESEARCH Samples secured from the site of the fire (samples D1 D5) and from the well (samples of water W1 W3), and also samples collected from the suspect s house (jerry cans P1 P2) were analysed by gas chromatography. The method of passive adsorption on porous polymer was used for isolation of analytes from the matrix. To this end, stainless steel tubes filled with adsorbent (Tenax TA) were inserted in jars with evidence samples D1 D5 or hung above the liquid surface in the bottles with contaminated water (W1 W3). Moreover, a drop of liquid from a jerry can (P1) was introduced onto a disk of filter paper and placed in a jar, together with a tube filled with adsorbent. Jars prepared in this way were thermostated at 60 o C for 16 hours. A tube filled with Tenax TA polymer was also placed also inside the second jerry can (P2) and left at room temperature for 24 hours. In this way, the possibility of potential contamination of analysts by organic compounds, which could be

4 Identification of petroleum products given off by the plastic walls of this container during long-term heating, was eliminated. Adsorbed analytes were subjected to thermodesorbtion (at 310 o C for 20 min) with the use of an Automatic Thermal Desorber (Turbomatrix ATD; Perkin Elmer Instruments, USA) and then concentrated on a cryogenic trap ( 30 o C) filled with Tenax TA adsorbent. Afterwards, the analytes were again desorbed (conditions: 310 o C for 20 min) and analysed by means of a gas chromatograph. (Auto System, Perkin Elmer; column: Elite 1.30 m, polydimethylosiloxane phase) equipped with a mass spectrometer (Turbo Mass Gold, Perkin Elmer; energy of ion beam: 70 ev, range of detected ions: m/z). The following temperature programme was applied: 35 o C for 3 min, heating to 120 o C with 5 o C/min temperature increase, heating to 270 o C with 10 o C/min temperature increase, maintained at 270 o C for 7.5 min). The obtained chromatograms were compared with chromatograms of standards of petroleum products and organic solvents, which were obtained under the same analytical conditions. DISCUSSION OF RESULTS Examination of fire debris The presence of inflammable petroleum products was ascertained in samples secured from the site of fire and from jerry cans (D1 D5 and P1, P2). In samples of water taken from the well, organic solvents were determined. On chromatograms for sample D2 (Figure 1a), D5, P1 and P2 (Figure 1b), groups of peaks are visible which correspond to peaks on chromatograms of samples of partially evaporated gasoline (Figures 1c, 1d). One can observe, when analysing chromatograms of gasoline that, together with an increase in the degree of evaporation, the intensity of peaks of low-boiling point compounds (more volatile; peaks no. 1 6) decreases, and the intensity of peaks of high-boiling point compounds (less volatile; peak no. 10 and above) increases. The more volatile components are a mixture of isomers of aliphatic and aromatic hydrocarbons with 5 8 atoms of carbon per molecule, whereas the high-boiling point fraction consists of aliphatic derivatives of benzene and naphthalene with 9 or more atoms of carbon per molecule. The changes in quantitative ratios of components of gasoline, whose peaks are observed in the range of retention time min (hydrocarbons with 8 9 atoms of carbon per molecule; peaks no. 7 9) are relatively small. In sample D3 (Figure 2), a mixture of compounds, whose chemical composition corresponds to kerosene containing trace amounts of gasoline, was determined. Peaks no. 5 9 observed on the obtained chromatogram originate

5 128 G. Zadora, J. Ziêba-Palus, R. Borusiewicz a) c) b) d) Fig. 1. A chromatogram of sample of: a) fire debris collected on a fire place no. 2 (sample D2); b) isolated from jerry can collected at suspect s house (sample P2); c) gasoline evaporated at 50%; d) gasoline evaporated at 90%. Peaks no.: 1 6 are isomers of aliphatic and aromatic hydrocarbons with 5 8 atoms of carbon at particle; 7 9 are aliphatic derivatives of benzene with 8 9 atoms of carbon at particle; 10 and next are aliphatic derivatives of benzene and naphthalene with 9 and more atoms of carbon at particle. from highly-volatile hydrocarbons with 8 20 atoms of carbon per molecule; equivalent peaks can be seen on the chromatogram obtained for a sample of kerosene (Figure 3; peaks no. 1 5). Peaks no. 1 4, characteristic for gasoline, testify to the presence of traces of gasoline in the analysed sample. Equivalent peaks are visible in Figures 1a 1d (peaks no. 5, 7 9 respectively). It was not possible to determine unambiguously the composition of mixtures from samples D1 and D4. Nevertheless, taking into account the presence of hydrocarbons with 5 20 atoms of carbon per molecule, the possibility that there are mixtures of petroleum products and/or organic solvents in these samples cannot be excluded. Contamination of drinking water In examined samples W1 W3 (Figure 4), the following substances were detected: dichloromethane (peak no. 1), n-hexene (peak no. 2) and isomers of aliphatic hydrocarbons with atoms of carbon per molecule (peaks no ) and also aliphatic derivatives of benzene (peaks no. 3 10). A simi-

6 Identification of petroleum products Fig. 2. A chromatogram obtained for a sample isolated from fire debris collected on a fire place no. 3 (sample D3). Peaks no.: 1 5 are aliphatic derivatives of benzene with 7 9 atoms of carbon at particle; 6 9 are isomers of aliphatic hydrocarbons with atoms of carbon at particle. Fig. 3. A chromatogram of kerosene. Peaks no.: 1 are trimethyl derivatives of benzene; 2 5 are isomers of aliphatic hydrocarbons with atoms of carbon at particle. lar chemical composition, especially in the range of min of retention time, is possessed by synthetic mixtures of organic compounds that are applied as solvents and thinners, e.g. universal thinner (Figure 5). CONCLUSIONS The two cases described in this paper showed that the method applied to the isolation of petrochemical compounds and organic solvents from a matrix can be useful for forensic purposes. It can be applied to analysis of sam-

7 130 G. Zadora, J. Ziêba-Palus, R. Borusiewicz Fig. 4. A chromatogram obtained for a sample isolated from contaminated water (sample W3). Peaks no.: 1 dichloromethane; 2 n-hexene; 3 10 aliphatic derivatives of benzene; isomers of aliphatic hydrocarbons with atoms of carbon. Fig. 5. A chromatogram obtained for a sample of thinner ( the universal thinner ). Peaks no.: 1 isomers of butane; 2 toluene; 3 10 aliphatic derivatives of benzene; isomers of aliphatic hydrocarbons with atoms of carbon at particle. ples collected at the site of a fire, and to examination of water samples contaminated by these products. The method of passive adsorption with application of Tenax TA porous polymer as an adsorbent followed by thermal desorption, and then analysis by the GC method is very sensitive and allows determination of trace amounts of petroleum products or organic solvents. It was shown that determination of flammable compounds in samples delivered for examination was possible even after several months had elapsed from the moment of collection of samples from the site of the fire, thanks to a very sensitive analytical method and proper securing of evidence.

8 Identification of petroleum products It should be pointed out that examination of petroleum products very often does not allow one to ascertain whether flammable compounds detected in evidence material and those collected from a suspect originate from the same source. For instance, in the presented case, it was not possible to establish that gasoline present in the sample secured at the site of the fire and gasoline from the jerry can found at the suspect's house were the same. This is because the composition of gasoline originating from various distributors is very similar. Regardless of the origin of the gasoline, it has to meet strictly defined norms, which determine the stability of its composition. References: 1. Borusiewicz R., Fire debris analysis a survey of techniques used for accelerants isolation and concentration, Problems of Forensic Sciences 2002, vol. 50, pp Borusiewicz R., Ziêba-Palus J., Zadora G.,Application of head-space analysis with passive adsorption to the chromatographic detection and identification of accelerants in the ATD-GC-FID system, Problems of Forensic Sciences 2002, vol. 51, pp

9 IDENTYFIKACJA PRODUKTÓW ROPOPOCHODNYCH I ROZPUSZCZALNIKÓW ORGANICZNYCH NA PRZYK ADZIE PRZYPADKÓW SERII PODPALEÑ I SKA ENIA WODY PITNEJ Grzegorz ZADORA, Janina ZIÊBA-PALUS, Rafa³ BORUSIEWICZ WSTÊP Rozwój motoryzacji, a w jego nastêpstwie rozkwit przemys³u petrochemicznego, sprawi³, e produkty przeróbki ropy naftowej s¹ ³atwo dostêpne na rynku. Wystêpuj¹ one w postaci paliwa samochodowego, olejów smarowych i napêdowych, b¹dÿ te rozcieñczalników i rozpuszczalników. Z uwagi na swoje w³aœciwoœci fizykochemiczne, zw³aszcza lotnoœæ i ³atwopalnoœæ, produkty te s¹ jednak wykorzystywane tak e w celach przestêpczych. Najczêœciej stanowi¹ one sk³adniki ró nych mieszanin zapalaj¹cych u ywanych do wzniecania po arów. Identyfikacja produktów przeróbki ropy naftowej w materiale zabezpieczonym z pogorzeliska nastrêcza powa ne trudnoœci. Produkty te wystêpuj¹ tam bowiem w iloœciach œladowych wskutek czêœciowego odparowania lub spalenia siê w warunkach wysokiej temperatury panuj¹cej w miejscu po aru. Ponadto czêsto ich sk³ad ró ni siê znacznie od sk³adu wyjœciowego materia³u wskutek zanieczyszczenia produktami pirolizy zarówno sk³adników mieszaniny zapalaj¹cej, jak i materia³ów, które uleg³y spaleniu na miejscu zdarzenia. Nierzadko produkty ropopochodne bywaj¹ tak e u ywane do ska ania zbiorników wodnych czy gleby. Ich lepkoœæ i trudnoœæ oddzielenia od pod³o a sprawia, e zanieczyszczenie studni czy innego zbiornika wody pitnej uniemo liwia korzystanie z wody i wymaga mudnego procesu oczyszczania pod nadzorem Sanepidu. Identyfikacja zaœ materia³u u ytego do ska enia jest utrudniona z uwagi na fakt, e l ejsze jego sk³adniki ulegaj¹ odparowaniu, a inne degradacji. Analiza produktów ropopochodnych i rozpuszczalników organicznych znajduj¹cych siê w materia³ach pobranych do badañ z miejsca zdarzenia ma przebieg dwuetapowy. Pierwszy etap polega na wyodrêbnieniu poszukiwanych substancji z matrycy (np. gleby, piasku, drewna, wody, materia³ów stanowi¹cych standardowe wyposa enie wnêtrz) oraz ich zatê eniu. Jego efektywnoœæ wp³ywa istotnie na wyniki uzyskiwane w etapie drugim, którym jest rozdzielanie i analiza analitów. Niew³aœciwie przeprowadzony pierwszy etap mo e uniemo liwiæ identyfikacjê poszukiwanych œrodków. Wyodrêbnienie i zatê enie produktów ropopochodnych i rozpuszczalników mo e byæ realizowane na kilka sposobów [1]. Najefektywniejszym z nich, stosowanym od niedawna w Instytucie Ekspertyz S¹dowych, jest metoda adsorpcji pasywnej. Polega ona na tym, e w termostatowanym i szczelnie zamkniêtym pojemniku, jakim jest np. s³ój szklany typu twist, umieszcza siê na okres kilkunastu godzin badan¹ próbkê oraz adsorbent, tj. porowaty polimer Tenax TA. W tych warunkach pomiêdzy substancj¹ zawart¹ w badanej próbce oraz obecn¹ w fazie gazowej i próbk¹ zaadsorbowan¹ na polimerze ustala siê stan równowagi. Zaadsorbowane substancje poddaje

10 Identyfikacja produktów ropopochodnych siê nastêpnie termodesorpcji, a uwolnione zwi¹zki wraz z gazem noœnym wprowadza siê na kolumnê chromatografu gazowego, gdzie s¹ one rozdzielane i nastêpnie identyfikowane. Ten sposób postêpowania umo liwia w prosty sposób wykrycie i identyfikacjê œladowych iloœci produktów ropopochodnych. W niniejszej pracy opisano dwa przyk³ady zastosowania tej metody w identyfikacji produktów przeróbki ropy naftowej rozpuszczalników organicznych w próbkach pobranych z miejsca zdarzenia, tj. z pogorzeliska oraz zanieczyszczonego zbiornika wody pitnej. OPIS PRZYPADKÓW Podpalenie W okresie od wrzeœnia 2001 r. do marca 2002 r. odnotowano seriê piêciu podpaleñ budynków mieszkalnych i gospodarczych w okolicy jednego z miast Polski po³udniowej. Z miejsca po aru zabezpieczono do badañ materia³ dowodowy (oznaczony dalej jako D1 D5) wykazuj¹cy œlady dzia³ania otwartego ognia i wysokiej temperatury. W materiale tym znajdowa³y siê miêdzy innymi fragmenty nadpalonych tkanin, których wygl¹d sugerowa³, e mog³y byæ u yte jako lonty. W trakcie dochodzenia powsta³o podejrzenie, e podpalenia te mog³y byæ wynikiem dzia³ania jednej i tej samej osoby. W kwietniu 2002 r. przeprowadzono przeszukanie w mieszkaniu osoby podejrzanej, w trakcie którego zabezpieczono jako materia³ porównawczy dwa kanistry. W jednym (P1) z nich stwierdzono obecnoœæ niewielkiej iloœci cieczy o zapachu produktów ropopochodnych, a z drugiego, pustego (P2) by³a jedynie wyczuwalna ich s³aba woñ. Dowody te zosta³y przekazane do Instytutu Ekspertyz S¹dowych w celu stwierdzenia, czy w zabezpieczonym materiale dowodowym (D1 D5) znajduj¹ siê pozosta³oœci substancji ³atwopalnych u ytych do wzniecenia po aru, a je eli tak, to jakie s¹ to substancje i czy odpowiadaj¹ one sk³adem cieczy obecnej w kanistrach (P1, P2). Nale y dodaæ, e czas, jaki up³yn¹³ od momentu zabezpieczenia próbek do momentu ich nades³ania do badañ, waha³ siê od 2 do 9 miesiêcy. Powsta³o zatem pytanie, czy pomimo up³ywu czasu mo liwe jest wykrycie i identyfikacja potencjalnych œrodków ³atwopalnych w próbkach zabezpieczonych z miejsca po aru. Ska enie wody W jednym z gospodarstw domowych ze studni wydziela³a siê obca odra aj¹ca woñ, a na powierzchni lustra wody widoczne by³o nieznaczne t³ustawe zanieczyszczenie. W celu identyfikacji substancji ska aj¹cej studniê i okreœlenia Ÿród³a ska enia do badañ nades³ano próbki wody w trzech jednolitrowych butelkach (oznaczonych jako W1 W3), z których po otwarciu wyczuwalna by³a s³aba woñ produktów ropopochodnych. MATERIA I METODYKA BADAÑ Analizê materia³u pobranego z miejsca po aru (próbki D1 D5) oraz ze studni (próbki wody W1 W3), a tak e materia³u zabezpieczonego od podejrzanego (kanistry

11 134 G. Zadora, J. Ziêba-Palus, R. Borusiewicz P1 P2) przeprowadzono metod¹ chromatografii gazowej. Do wyizolowania analitów z matrycy stosowano metodê adsorpcji pasywnej na porowatym polimerze. W tym celu rurki ze stali nierdzewnej wype³nione adsorbentem (polimerem Tenax TA) umieszczono w poszczególnych s³oikach, w których znajdowa³y siê próbki dowodowe D1 D5 b¹dÿ zawieszono nad powierzchni¹ cieczy w butelkach zawieraj¹cych ska on¹ wodê (W1 W3). Ponadto kroplê cieczy z kanistra (P1) naniesiono na kr¹ ek bibu³y i umieszczono w s³oiku, do którego w³o ono rurkê wype³nion¹ adsorbentem. Tak przygotowane s³oje z próbkami termostatowano w temperaturze 60 o C przez okres 16 godzin. Rurkê zawieraj¹c¹ polimer Tenax TA umieszczono równie bezpoœrednio wewn¹trz drugiego kanistra (P2) i pozostawiono go w temperaturze pokojowej na 24 godziny, eliminuj¹c w ten sposób mo liwoœæ ewentualnej kontaminacji analitu substancjami organicznymi, które mog³yby uwolniæ siê z plastikowych œcian naczynia podczas jego wielogodzinnego ogrzewania. Zaadsorbowane anality poddano termodesrobcji (w temperaturze 310 o C przez 20 min) z wykorzystaniem automatycznego desorbera termicznego (ATD; Turbo Matrix, firmy Perkin Elmer), a nastêpnie zatê ono na pu³apce kriogenicznej (w temperaturze 30 o C) stanowi¹cej czêœæ desorbera równie zawieraj¹cego polimer Tenax TA. W dalszej kolejnoœci ponownie zdesorbowano anality (w temperaturze 310 o C przez 20 min) i analizowano je z wykorzystaniem chromatografu gazowego (Auto System firmy Perkin Elmer, kolumna: Elite 1,30 m, faza polidimetylosiloksanowa) wyposa onego w detektor mas (Turbo Mass Gold firmy Perkin Elmer, energia wi¹zki elektronów: 70 ev, monitoring jonów w zakresie m/z). Zastosowano nastêpuj¹cy program temperaturowy: 35 o C przez 3 min, ogrzewanie do 120 o C z przyrostem 5 o C/min, ogrzewanie do 270 o C z przyrostem 10 o C/min, temperatura 270 o C przez 7,5 min). Uzyskane chromatogramy porównywano z chromatogramami wzorców substancji ropopochodnych oraz rozpuszczalników organicznych, otrzymanymi w tych samych warunkach pomiarowych. OMÓWIENIE WYNIKÓW Analiza pozosta³oœci popo arowych W próbkach zabezpieczonych z miejsca po aru oraz pochodz¹cych z obu kanistrów (D1 D5 oraz P1 i P2) stwierdzono wystêpowanie ³atwopalnych produktów ropopochodnych. Na chromatogramach uzyskanych dla próbek D2 (rycina 1a), D5, P1 i P2 (rycina 1b) widoczne s¹ grupy pików odpowiadaj¹ce pikom widocznym w chromatogramach benzyn czêœciowo odparowanych (ryciny 1c, 1d). Analizuj¹c chromatogramy benzyn, mo na zaobserwowaæ, e wraz ze wzrostem stopnia odparowania spada intensywnoœæ pików pochodz¹cych od sk³adników o ni szej temperaturze wrzenia (bardziej lotnych; piki nr 1 6), a roœnie intensywnoœæ pików odpowiadaj¹cych sk³adnikom o wy szej temperaturze wrzenia (trudno lotnym; piki nr 10 i dalsze). Sk³adniki bardziej lotne to mieszanina izomerów wêglowodorów alifatycznych i aromatycznych o 5 8 atomach wêgla w cz¹steczce, natomiast frakcjê o wy szej temperaturze wrzenia stanowi¹ alifatyczne pochodne benzenu i naftalenuo9iwiêcej atomach wêgla w cz¹steczce. Zmiany w stosunkach iloœciowych sk³adników

12 Identyfikacja produktów ropopochodnych benzyny, których piki obserwujemy w przedziale czasu retencji min (wêglowodory o 8 9 atomach wêgla w cz¹steczce; piki nr 7 9), s¹ stosunkowo niewielkie. W próbce D3 (rycina 2) ujawniono mieszaninê zwi¹zków, której sk³ad chemiczny odpowiada nafcie zawieraj¹cej œladowe iloœci benzyny. Widoczne na otrzymanym chromatogramie piki nr 5 9 pochodz¹ od trudno lotnych wêglowodorów o 8 20 atomach wêgla w cz¹steczce, które maj¹ swoje odpowiedniki na chromatogramie uzyskanym dla próbki nafty (rycina 3; piki nr 1 5). O œladach benzyny w analizowanej próbce œwiadcz¹ charakterystyczne dla benzyn piki nr 1 4, które widoczne s¹ równie na rycinach 1a 1d (odpowiednio piki nr 5, 7 9). Nie uda³o siê w sposób nie budz¹cy w¹tpliwoœci ustaliæ sk³adu mieszanin obecnych w próbkach D1 i D4. Niemniej jednak, bior¹c pod uwagê obecnoœæ wêglowodorów o 5 20 atomach wêgla w cz¹steczce, nie mo na wykluczyæ, e w próbkach tych znajduj¹ siê mieszaniny substancji ropopochodnych i (lub) rozpuszczalników organicznych. Ska enie wody pitnej W badanych próbkach W1 W3 (rycina 4) wykryto dwuchlorometan (pik nr 1), n-heksan (pik nr 2) oraz izomery wêglowodorów alifatycznych o atomach wêgla (piki nr 11 15), jak te alifatycznych pochodnych benzenu (piki nr 3 10). Podobny sk³ad chemiczny, szczególnie w zakresie czasu retencji 16,0 37,5 min, posiadaj¹ syntetyczne mieszaniny zwi¹zków organicznych stosowane jako rozpuszczalniki i rozcieñczalniki, np. rozcieñczalnik uniwersalny (rycina 5). WNIOSKI Opisane w niniejszej pracy dwa przypadki ukazuj¹, e zastosowana metoda wyodrêbniania substancji ropopochodnych i rozpuszczalników organicznych z matrycy mo e byæ u yteczna w badaniach s¹dowych i znajduje zastosowanie zarówno w analizie próbek zabezpieczonych z miejsca po aru, jak i w badaniach prób wody ska onej tymi produktami. Metoda adsorpcji pasywnej z wykorzystaniem porowatego polimeru Tenax TA jako adsorbenta oraz desorbera termicznego, a nastêpnie analiza metod¹ GC jest bardzo czu³a i pozwala na wykrycie œladowych iloœci substancji ropopochodnych b¹dÿ rozpuszczalników organicznych. Jak pokazano, wykrycie œrodków ³atwopalnych w materiale dowodowym dostarczonym do badañ by³o mo liwe nawet po up³ywie kilku miesiêcy od momentu pobrania materia³u na miejscu po aru dziêki czu³ej metodzie analizy oraz dobremu zabezpieczeniu materia³u. Nale y zaznaczyæ, e badania materia³ów ropopochodnych czêsto nie pozwalaj¹ na stwierdzenie, czy ujawnione w materiale dowodowym œrodki ³atwopalne oraz zabezpieczone u podejrzanego pochodz¹ z tego samego Ÿród³a. Na przyk³ad w omawianym przypadku nie jest mo liwe ustalenie, czy benzyna obecna w próbce zabezpieczonej z ogniska po aru i benzyna z kanistra ujawnionego w domu podejrzanego to ta sama benzyna. Wynika to z faktu, e sk³ad benzyn pochodz¹cych od ró nych dystrybutorów jest bardzo zbli ony. Niezale nie od pochodzenia benzyny, musi ona spe³niaæ œciœle okreœlone normy, które determinuj¹ sta³oœæ jej sk³adu.

APPLICATION OF HEAD-SPACE ANALYSIS WITH PASSIVE ADSORPTION TO THE CHROMATOGRAPHIC DETECTION AND IDENTIFICATION OF ACCELERANTS IN THE ATD-GC-FID SYSTEM

APPLICATION OF HEAD-SPACE ANALYSIS WITH PASSIVE ADSORPTION TO THE CHROMATOGRAPHIC DETECTION AND IDENTIFICATION OF ACCELERANTS IN THE ATD-GC-FID SYSTEM APPLICATION OF HEAD-SPACE ANALYSIS WITH PASSIVE ADSORPTION TO THE CHROMATOGRAPHIC DETECTION AND IDENTIFICATION OF ACCELERANTS IN THE ATD-GC-FID SYSTEM Rafa³ BORUSIEWICZ 1, Janina ZIÊBA-PALUS 2, Grzegorz

Bardziej szczegółowo

FIRE DEBRIS ANALYSIS A SURVEY OF TECHNIQUES USED FOR ACCELERANTS ISOLATION AND CONCENTRATION

FIRE DEBRIS ANALYSIS A SURVEY OF TECHNIQUES USED FOR ACCELERANTS ISOLATION AND CONCENTRATION FIRE DEBRIS ANALYSIS A SURVEY OF TECHNIQUES USED FOR ACCELERANTS ISOLATION AND CONCENTRATION Rafa³ BORUSIEWICZ Faculty of Chemistry, Jagiellonian University, Cracow ABSTRACT: Fire debris analysis, in order

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE... nowe możliwości... new opportunities GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA fluidalnym przy ciśnieniu maksymalnym 5 MPa, z zastosowaniem różnych

Bardziej szczegółowo

Doœwiadczenia zwi¹zane z energetycznym wykorzystaniem biogazu ze sk³adowisk odpadów komunalnych

Doœwiadczenia zwi¹zane z energetycznym wykorzystaniem biogazu ze sk³adowisk odpadów komunalnych POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 11 Zeszyt 2 2008 PL ISSN 1429-6675 Jerzy DUDEK*, Piotr KLIMEK* Doœwiadczenia zwi¹zane z energetycznym wykorzystaniem biogazu ze sk³adowisk odpadów komunalnych STRESZCZENIE. W

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA (studia I stopnia) Derywatyzacja w analizie środowiskowej zanieczyszczeń typu jony metali i jony metaloorganiczne

TECHNOLOGIE OCHRONY ŚRODOWISKA (studia I stopnia) Derywatyzacja w analizie środowiskowej zanieczyszczeń typu jony metali i jony metaloorganiczne Destylacja z parą wodną jako metoda wzbogacania i izolacji zanieczyszczeń organicznych z próbek wodnych i stałych w środowiskowej analizie chromatograficznej Destylacja z parą wodną może być stosowana

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 2

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 2 PRACE Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych Scientific Works of Institute of Glass, Ceramics Refractory and Construction Materials Nr 2 ISSN 1899-3230 Rok I Warszawa Opole 2008

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Międzynarodowa Konferencja Naukowa POLSKIE TOWARZYSTWO NAUK OGRODNICZYCH ODDZIAŁ W LUBLINIE Międzynarodowa Konferencja Naukowa OGRODNICTWO W KSZTAŁTOWANIU JAKOŚCI ŻYCIA oraz Jubileusz 45-lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO 1 2 When you plug in or unplug the cable, be sure to insert pressing the hook of the connection cable. If you want to input the program to your robot, you should first connect the Card reader with the

Bardziej szczegółowo

WPŁYW METODYKI PRZYGOTOWANIA PRÓBEK NA OZNACZANIE INDEKSU OLEJU MINERALNEGO ZGODNIE Z NORMĄ PN-EN ISO 9377-2

WPŁYW METODYKI PRZYGOTOWANIA PRÓBEK NA OZNACZANIE INDEKSU OLEJU MINERALNEGO ZGODNIE Z NORMĄ PN-EN ISO 9377-2 norma PN-EN ISO 9377-2 indeks oleju mineralnego węglowodory aromatyczne Ewa BADOWSKA, Dorota GRYGLIK * WPŁYW METODYKI PRZYGOTOWANIA PRÓBEK NA OZNACZANIE INDEKSU OLEJU MINERALNEGO ZGODNIE Z NORMĄ PN-EN

Bardziej szczegółowo

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/ Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego 02-013 Warszawa-Śródmieście ul. Lindleya 14 Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first application? If not, please

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE Teobald Kupkaa, Klaudia Radula-Janika, Krzysztof Ejsmonta, Zdzisław Daszkiewicza, Stephan P. A. Sauerb a Faculty of Chemistry,

Bardziej szczegółowo

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE Poland GENERAL INFORMATION USE Whiteheart malleable cast iron fittings brand EE are used in threaded pipe joints, particularly in water, gas,

Bardziej szczegółowo

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES Kompozyty 11: 2 (2011) 152-156 Werner A. Hufenbach, Frank Adam, Maik Gude, Ivonne Körner, Thomas Heber*, Anja Winkler Technische Universität Dresden, Institute of Lightweight Engineering and Polymer Technology

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH

JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH MACIEJ MATASEK JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH GIMNAZJUM / LICEUM HANDYBOOKS 1 Copyright by Wydawnictwo HANDYBOOKS Poznań 2014 Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości

Bardziej szczegółowo

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy Badanie składu chemicznego powierzchni z wykorzystaniem elektronów ESCA zasada metody Electron Spectroscopy for Chemical

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

PRESENCE OF CAFFEINE IN THE RUDAWA RIVER AND ITS TRIBUTARIES

PRESENCE OF CAFFEINE IN THE RUDAWA RIVER AND ITS TRIBUTARIES Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2013.7(1)011 2013;7(1) Agnieszka JAGODA 1, Witold ŻUKOWSKI 1 and Barbara DĄBROWSKA 2 PRESENCE OF CAFFEINE IN THE RUDAWA RIVER AND ITS TRIBUTARIES ZAWARTOŚĆ KOFEINY

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL Wrzesień 2014 www.ostc.com/game Po zarejestrowaniu się w grze OSTC Global Trading Challenge, zaakceptowaniu oraz uzyskaniu dostępu to produktów, użytkownik gry będzie

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Warszawa, 21.03.2013 1 Wzorce farmakopealne problemy Drogie Małe ilości w opakowaniu Brak certyfikatu analitycznego 2 Drugorzędowy Materiał Odniesienia

Bardziej szczegółowo

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych HPLC cz.1 ver. 1.0 Literatura: 1. Witkiewicz Z. Podstawy chromatografii 2. Szczepaniak W., Metody instrumentalne w analizie chemicznej 3. Snyder L.R., Kirkland J.J., Glajch J.L. Practical HPLC Method Development

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 Instrukcja obsługi instruction manual 80-9 GDAŃSK ul. Krynicka tel.: (08) fax: (08) 00 ODDZIAŁ: 0-78 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (0) 8 0 8..9 fax: (0) 8 0 0 BindownicE ibind A8/A/A/A0 BINDING MACHINEs

Bardziej szczegółowo

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE INSTRUKCJA DLA UN1263 FARBA, UN1263 MATERIA POKREWNY DO FARBY, UN1866 YWICA W ROZTWORZE, zapalna, UN1120 BUTANOLE, UN1993 MATERIA ZAPALNY CIEK Y I.N.O., klasa 3 - bezbarwna ciecz o zapachu ostrym, przenikliwym;

Bardziej szczegółowo

KD-CO 2 -HD, KD-CO 2 -ND Sta e Urzàdzenia GaÊnicze na dwutlenek w gla

KD-CO 2 -HD, KD-CO 2 -ND Sta e Urzàdzenia GaÊnicze na dwutlenek w gla KD-CO 2 -HD, KD-CO 2 -ND Sta e Urzàdzenia GaÊnicze na dwutlenek w gla Sposób dzia ania Dwutlenek w gla (CO 2 ) jest gazem bezbarwnym, bezwonnym i nieprzewodzàcym elektrycznoêci. W celu wykrycia ewentualnych

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA 1 Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA Kryteria oceniania proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Gramatyka i słownictwo

Gramatyka i słownictwo WYMAGANIA PROGRAMOWE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KL. 4 a/b SP4 Gramatyka i słownictwo uczeń potrafi poprawnie operować niedużą ilością struktur prostych (czasownik to be - w formie pełnej i skróconej, zaimki

Bardziej szczegółowo

POLISH 12 ZAWIADOMIENIE DLA RODZIC W ZAPOMOGA SZKOLNA (EDUCATION MAINTENANCE ALLOWANCE) Szko a: Telefon: Drodzy Rodzice/Opiekunowie, Jeúli posiadacie PaÒstwo KartÍ Ulg Zdrowotnych (Health Benefit Card),

Bardziej szczegółowo

spektroskopia UV Vis (cz. 2)

spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV-Vis dlaczego? wiele związków organicznych posiada chromofory, które absorbują w zakresie UV duża czułość: zastosowanie w badaniach kinetyki reakcji spektroskop

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy On 6 th day of September we went to sewage treatment plant Kapuściska located in Łęgnowo in Bydgoszcz.

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

4.1. Transport ISK SKIERNIEWICE, PL

4.1. Transport ISK SKIERNIEWICE, PL TRANSPORT 18 4.1. Transport Transport, w szczególności towarów niebezpiecznych, do których należą środki ochrony roślin, jest zagadnieniem o charakterze przygotowawczym nie związanym ściśle z produkcją

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120.

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120. POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 03.120.10 PN-EN ISO 9001:2009/AC listopad 2009 Wprowadza EN ISO 9001:2008/AC:2009, IDT ISO 9001:2008/AC1:2009, IDT Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

W analizie oznaczania tetracyklin w paszach leczniczych zastosowano micelarną fazę ruchomą składająca się z 7% butanolu, 0,02 M kwasu szczawiowego i

W analizie oznaczania tetracyklin w paszach leczniczych zastosowano micelarną fazę ruchomą składająca się z 7% butanolu, 0,02 M kwasu szczawiowego i STRESZCZENIE W części wstępnej pracy przedstawiono charakterystykę pasz oraz omówiono właściwości fizykochemiczne, zakres i mechanizm działania tetracyklin. Przedyskutowano występowanie pozostałości tych

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem:

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem: GUMA. To rozciągliwy materiał, elastomer chemicznie zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (np. poliolefin), które są w stosunkowo niewielkim stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji kauczuku

Bardziej szczegółowo

Pojazd podstawowy AT. łączników w automatycznych. Wymaganie to nie dotyczy następuj. łączników. w: - od akumulatora do układu zimnego startu i wyłą

Pojazd podstawowy AT. łączników w automatycznych. Wymaganie to nie dotyczy następuj. łączników. w: - od akumulatora do układu zimnego startu i wyłą POJAZD AT Średnice przewodów w powinny być na tyle duże, aby nie dochodziło o do ich przegrzewania. Przewody powinny być należycie izolowane. Wszystkie obwody elektryczne powinny być zabezpieczone za pomocą

Bardziej szczegółowo

COMPARATIVE STUDY OF GLASS MICROTRACES IN THE CASE OF BREAKING INTO A CAR

COMPARATIVE STUDY OF GLASS MICROTRACES IN THE CASE OF BREAKING INTO A CAR COMPARATIVE STUDY OF GLASS MICROTRACES IN THE CASE OF BREAKING INTO A CAR Zuzanna BRO EK-MUCHA Institute of Forensic Research, Cracow Grzegorz ZADORA Faculty of Chemistry, Jagiellonian University, Cracow

Bardziej szczegółowo

Wzór wniosku o zwrot podatku VAT

Wzór wniosku o zwrot podatku VAT Załącznik Nr 1 Wzór wniosku o zwrot podatku VAT Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first

Bardziej szczegółowo

Projekt Studenckiego Koła Naukowego CREO BUDOWA GENERATORA WODORU

Projekt Studenckiego Koła Naukowego CREO BUDOWA GENERATORA WODORU Projekt Studenckiego Koła Naukowego CREO BUDOWA GENERATORA WODORU Stanowisko testowe Opracował Tomasz Piaścik Wprowadzenie Malejące zasoby naturalne, wpływ na środowisko naturalne i ciągle rosnące potrzeby

Bardziej szczegółowo

PUSZKI HERMETYCZNE HERMETIC BOXES

PUSZKI HERMETYCZNE HERMETIC BOXES PUSZKI HERMETYCZNE HERMETIC OXES Puszki hermetyczne znajdują szerokie zastosowanie w instalacjach natynkowych a w szczególności w instalacjach zewnętrznych tam gdzie wymagany jest wysoki stopień ochrony.

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Final LCP TWG meeting, 1-9.06 Sewilla

Final LCP TWG meeting, 1-9.06 Sewilla Final LCP TWG meeting, 1-9.06 Sewilla nieformalne podsumowanie Warszawa, 19.05.2015 r. Schedule Day 1 Monday, 1 st June 2015 Day 2 Tuesday, 2 nd June 2015 Day 3 Wednesday, 3 rd June 2015 Day 4 Thrusday,

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

n-butan Numer CAS: 106-97-8 CH3 CH2 CH2 CH3 n-butan, metoda analityczna, metoda chromatografii gazowej, powietrze na stanowiskach

n-butan Numer CAS: 106-97-8 CH3 CH2 CH2 CH3 n-butan, metoda analityczna, metoda chromatografii gazowej, powietrze na stanowiskach Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2010, nr 1(63), s. 107 112 mgr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 n-butan metoda

Bardziej szczegółowo

Badania ciœnienia generowanego w czasie pirolizy przez warstwê plastyczn¹ wêgli o ró nych w³aœciwoœciach koksotwórczych

Badania ciœnienia generowanego w czasie pirolizy przez warstwê plastyczn¹ wêgli o ró nych w³aœciwoœciach koksotwórczych GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 22 2006 Zeszyt 1 ANDRZEJ ROZWADOWSKI*, ANDRZEJ STRUGA A* Badania ciœnienia generowanego w czasie pirolizy przez warstwê plastyczn¹ wêgli o ró nych w³aœciwoœciach koksotwórczych

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin Dominika Sowa Szczecin, 8 maj 2014 Program prezentacji: 1. Definicja substancji i mieszanin chemicznych wg Ustawy o substancjach chemicznych

Bardziej szczegółowo

Jaki(e) prekursor(y), substancja(e) czynna(e) lub kombinacja prekursor(y)/substancja(e) czynna(e) są przez Państwa wspierane w programie przeglądu

Jaki(e) prekursor(y), substancja(e) czynna(e) lub kombinacja prekursor(y)/substancja(e) czynna(e) są przez Państwa wspierane w programie przeglądu Wezwanie o udostępnienie informacji na temat produktów generujących substancję czynną in-situ Informacja ta przeznaczona jest dla firm zajmujących się obrotem lub stosujących substancje chemiczne, urządzenia,

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III

KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III Ocena celująca Ocena bardzo dobra KRYTERIA OCENIANIA 1 Welcome! Uczeń wykazuje znajomość materiału większą od wymagań na

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

AIP VFR POLAND AIRAC effective date GRANICE PIONOWE I KLASA PRZESTRZENI VERTICAL LIMITS AND AIRSPACE CLASSIFICATION.

AIP VFR POLAND AIRAC effective date GRANICE PIONOWE I KLASA PRZESTRZENI VERTICAL LIMITS AND AIRSPACE CLASSIFICATION. AIP VFR POLAND VFR R 3.1-1 VFR R 3.1 DELEGACJA SŁUŻB ATS DELEGATION OF ATS 1. DELEGACJA SŁUŻB ATS - CTR HERINGSDORF 1. DELEGATION OF ATS - HERINGSDORF CTR Linia łącząca następujące punkty/the line 53 55

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ELEKTRONOWEGO MIKROSKOPU SKANINGOWEGO DO OKREŚLANIA TEMPERATURY WYPALANIA CERAMIKI ZABYTKOWEJ

ZASTOSOWANIE ELEKTRONOWEGO MIKROSKOPU SKANINGOWEGO DO OKREŚLANIA TEMPERATURY WYPALANIA CERAMIKI ZABYTKOWEJ Archeologia Polski. i. XXXIV: 1989. z.2 PL ISSN 0003-8180 MAŁGORZATA DASZKIEWICZ, JERZY RAABE ZASTOSOWANIE ELEKTRONOWEGO MIKROSKOPU SKANINGOWEGO DO OKREŚLANIA TEMPERATURY WYPALANIA CERAMIKI ZABYTKOWEJ

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI ROPOPOCHODNYCH W ŚCIEKACH SYSTEMU KANALIZACJI OGÓLNOSPŁAWNEJ

ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI ROPOPOCHODNYCH W ŚCIEKACH SYSTEMU KANALIZACJI OGÓLNOSPŁAWNEJ substancje ropopochodne, indeks oleju mineralnego(iom), kanalizacja ogólnospławna Ewa BADOWSKA* ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI ROPOPOCHODNYCH W ŚCIEKACH SYSTEMU KANALIZACJI OGÓLNOSPŁAWNEJ System kanalizacji ogólnospławnej

Bardziej szczegółowo

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ KATEDRA ROZRODU Z KLINIKĄ ZWIERZĄT GOSPODARSKICH Lek. wet. OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

Systemy GC/MS. MM2 Nowa generacja. Opis

Systemy GC/MS. MM2 Nowa generacja. Opis MM2 Nowa generacja Opis Dystrybutor w Polsce: 00-831 Warszawa, ul. Twarda 44, tel.: 022 581 46 88, fax: 022 581 46 85 e-mail: egeria@egeria-group.com, www.egeria-group.com Wersja 02/2006 1/7 Opis W zmieniającym

Bardziej szczegółowo

Mieszanina wysokorafinowanych olejów bazowych oraz odpowiednich dodatków

Mieszanina wysokorafinowanych olejów bazowych oraz odpowiednich dodatków Wyd. nr 1 Strona 1 z 6 Egz. nr Producent LOTOS OIL S.A ul. Elbl¹ska 135 80-718 GDAÑSK Telefon centrala (0-58) 3087111, (058) 3088114 Fax (058) 3016063, 3017356 1. IDENTYFIKACJA PREPARATU. Nazwa produktu

Bardziej szczegółowo

Ocena punktowa auta w AutoCheck

Ocena punktowa auta w AutoCheck VIN: 5TDZA23C96S421016 Rok modelowy: 2006 Marka: Model: Nadwozie: Segment: Silnik: Kraj monta u: Wiek pojazdu: Toyota Sienna CE / LE Wagon 5D Van - Mini 3.3L V6 MPI USA 4 lata/rok Liczba w cicieli: 2 Calculated

Bardziej szczegółowo