Dagmara Bieńkowska, Cezary Ulasiński, Justyna Szymańska. Warto Wracać?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dagmara Bieńkowska, Cezary Ulasiński, Justyna Szymańska. Warto Wracać?"

Transkrypt

1 Dagmara Bieńkowska, Cezary Ulasiński, Justyna Szymańska Warto Wracać? strategie zachowań reemigrantów i rozwiązania służące wykorzystaniu ich potencjału opracowanie w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk wpływ potencjału społeczno-ekonomicznego migrantów powrotnych na rozwój województwa dolnośląskiego w kontekście przygotowania regionu na przyjęcie powracających

2 Warto Wracać? strategie zachowań reemigrantów i rozwiązania służące wykorzystaniu ich potencjału

3

4 Dagmara Bieńkowska, Cezary Ulasiński, Justyna Szymańska Warto Wracać? strategie zachowań reemigrantów i rozwiązania służące wykorzystaniu ich potencjału opracowanie w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk wpływ potencjału społeczno-ekonomicznego migrantów powrotnych na rozwój województwa dolnośląskiego w kontekście przygotowania regionu na przyjęcie powracających kraków 2010

5 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Realizator projektu Centrum Doradztwa Strategicznego s.c. D. Bieńkowska, C. Ulasiński, J. Szymańska Kraków, ul. Szlak 65 biuro 1004 tel./fax , www. cds.krakow.pl, Recenzent: Prof. Jan Kubik Undergraduate Vice Chair Department of Political Science Rutgers University Redakcja: Marta Gruszka Małgorzata Majka Bartosz Trzaskalski Publikacja dystrybuowana bezpłatnie Copyright by Centrum Doradztwa Strategicznego, Kraków 2010

6 Spis treści WPROWADZENIE 7 PODSTAWOWE WYNIKI BADAŃ 11 Fala powrotów rzeczywistość czy jedynie fakt medialny? 13 Kierunki emigracji: Anglia najpopularniejsza? 16 Kierunek reemigracji: rodzinna miejscowość czy aglomeracja? Wyjazd i powrót wybór czy konieczność 21 Wyjeżdżają najlepsi? 24 Emigracja kobiet i mężczyzn 27 Problemy szklanego sufitu i lepkiej podłogi na emigracji powszechne czy marginalne? Jak postrzegamy migrantów? 31 Emigracja sukcesem czy porażką? 36 Przedsiębiorczy migrant powrotny? 56 Emigracja = kryzys w rodzinie? 58 Bocian czy chomik? 62 KATALOG ROZWIĄZAŃ 73 Obszar pierwszy: informacja 79 Obszar drugi: rynek pracy 117 Obszar trzeci: samopoczucie / kondycja psychiczna 137 Obszar czwarty: edukacja 157 ANEKS

7

8 Warto Wracać? Wprowadzenie Zgodnie z prawem sformułowanym przez E. G. Ravensteina każdy strumień emigracji generuje kompensujący go strumień imigracji 1. Po przystąpieniu naszego kraju do Unii Europejskiej na wyjazd za granicę według różnych szacunków zdecydowało się od (Kościół Katolicki) do nawet osób (media). Boom emigracyjny nie ominął też Dolnego Śląska. Póki co nie jesteśmy jednak krajem, który przyciąga licznych imigrantów z państw słabiej od nas rozwiniętych czy też sąsiadujących. Za to chętnie wracają rodacy. Stosunkowo rzadko bowiem emigracja jest dziś wyjazdem na zawsze. To jedna z głównych cech, która odróżnia procesy migracyjne obserwowane przez nas obecnie od tych, z którymi mieliśmy do czynienia jeszcze w latach 80. ubiegłego stulecia. Dziś coraz więcej osób ma na swoim koncie doświadczenia emigracyjne. Dla części z nich cykliczne wyjazdy za granicę i przemieszczanie się z kraju do kraju staje się nowym sposobem funkcjonowania na rynku pracy. Właściwie trudno teraz nawet odpowiedzieć na pytanie: co jest jeszcze dojazdem do pracy, a co już emigracją? Wyjazdy, następujące po nich powroty i często ponowna emigracja są i prawdopodobnie wciąż będą trwałymi elementami naszej rzeczywistości. Nie pozostaje to oczywiście bez wpływu na sferę gospodarki. Ogólnie rzecz ujmując, pojawieniu się fali wyjazdów za granicę po otworzeniu niektórych zagranicznych rynków pracy towarzyszyły negatywnie emocje media donosiły o zagrożeniu drenażem mózgów, pracodawcy skarżyli się, że brakuje rąk do pracy. Dziś, kiedy już widzimy, że większość z tych, którzy wyjechali, wraca do kraju, o powrotach jako szansie na przyspieszenie rozwoju poszczególnych regionów mówi się jednak niewiele. Jeśli już temat ten pojawia się w debacie publicznej, to zazwyczaj w takim kontekście, który każe reemigrację traktować raczej w kategorii problemu. Gazeta Wyborcza donosi na przykład, że powracający zamiast do pracy trafiają do pośredniaka (Powrót z Wysp na zasiłek 2 ), Dziennik pisze natomiast o kłopotach, jakie mają mali reemigranci w polskich szkołach (Szkoły nie są gotowe na powrót Polaków z Wysp 3 ). Takie podejście do sprawy wynika zazwyczaj z faktu, że o powrotach wciąż niewiele wiemy. Nie ma precyzyjnych danych mówiących o tym, ile osób faktycznie wraca. Wielkim znakiem zapytania jest bilans wyjazdów. Wciąż niewiele się również robi, by wykorzystać potencjał reemigrantów, szczególnie na poziomie poszczególnych regionów. Większość działań koncentruje się na promocji naszego kraju 1 Uważa się, że E. G. Ravenstein zapoczątkował systematyczne studia nad migracjami. W 1885 r. sformułował on zbiór tzw. praw migracji (jednym z tych praw jest właśnie to, o którym wspominamy wyżej). Na podstawie analizy danych, pochodzących z urzędowych źródeł statystycznych, Ravenstein odkrył także m.in.: odwrotną zależność między wielkością strumienia migracji a odległością pokonywaną przez migrantów oraz selektywność migracji ze względu na cechy demograficzno-społeczne migrantów, np. większą skłonność do migracji ludzi młodych niż starszych oraz mężczyzn niż kobiet na podstawie: M. Okólski, pwn Biznes (www.biznes.pwn.pl). 2 D. Brzostek, Powrót z Wysp na zasiłek, Gazeta Wyborcza, 8 grudnia 2008 r. 3 K. Klinger, Szkoły nie są gotowe na powrót Polaków z Wysp, Dziennik, 9 stycznia 2009 r. 7

9 Kierunek Dolny Śląsk (można tu wspomnieć chociażby o akcji 12 Miast 4 czy też uruchomionym w ostatnim czasie portalu pośrednictwa pracy Wracaj do Polski). Tematowi powrotów przyjrzeliśmy się bliżej w ramach realizowanego przez nas projektu Kierunek Dolny Śląsk wpływ potencjału społeczno-ekonomicznego migrantów powrotnych na rozwój województwa dolnośląskiego w kontekście przygotowania regionu na przyjęcie powracających. Zastanawialiśmy się wspólnie zarówno z ekspertami, jak i z samymi migrantami co można by było zrobić, aby wykorzystać potencjał tych osób, które wracają? Punktem wyjścia były jednak badania, których cel stanowiła odpowiedź na kilka zasadniczych dla nas pytań 5 : Czy mieszkańcy Dolnego Śląska rzeczywiście wracają z emigracji? Czy będą wracać w perspektywie najbliższych kilku lat? Kto wraca najczęściej ci, którzy za granicą odnieśli sukces, czy też ci, dla których wyjazd był mniejszą lub większą porażką? Jak układają się losy zawodowe powracających? Ilu z nich myśli o ponownym wyjeździe? Jaki jest bilans wyjazdów i powrotów (dla regionu i dla samych migrantów)? Chodziło nam przede wszystkim o odmitologizowanie tego zjawiska, bo na przykład, zdaniem ekspertów, z którymi współpracowaliśmy: Wśród ekonomistów wciąż toczy się dyskusja, czy migranci są pozytywnie czy negatywnie wyselekcjonowani, tj. czy wyjeżdżają najgorsi czy najlepsi? Przedstawiciel środowiska akademickiego Dlaczego zajęliśmy się akurat Dolnym Śląskiem? Ze statystyk wynika, że jest to jeden z najprężniej rozwijających się regionów kraju. Przypuszczaliśmy więc, iż będzie on przyciągał powracających. Nie pomyliliśmy się z naszych badań wynika, że zdecydowana większość wyjeżdżających z terenu województwa dolnośląskiego wraca właśnie w rodzinne strony. Osoby te sporadycznie decydują się na zamieszkanie w innym regionie kraju. 4 Projekt 12 Miast skierowany jest do Polaków mieszkających na Wyspach Brytyjskich. Jego celem jest przedstawienie aktualnej sytuacji gospodarczej poszczególnych regionów Polski. Projekt realizowany jest we współpracy Stowarzyszenia Polaków w Wielkiej Brytanii Poland Street, Brytyjsko-Polskiej Izby Handlowej oraz przedstawicieli urzędów, pracodawców i inwestorów dwunastu największych polskich miast. Więcej informacji o projekcie można znaleźć na stronie: 5 Szerzej o projekcie piszemy na str

10 Warto Wracać? Większość powracających traktuje swój pobyt na emigracji w kategorii mniejszego lub większego sukcesu. Zastanawiając się, co można zrobić, żeby nie zmarnować chęci tych osób, by pracować i żyć w regionie, musieliśmy odpowiedzieć sobie na pytanie: Ale czy na pewno bezrobotnego, który wrócił z emigracji, można traktować inaczej niż bezrobotnego krajowego? Przedstawiciel agencji zatrudnienia Wokół tego tematu, czy w ogóle powracającym należy jakoś specjalnie pomagać, pojawiło się dużo kontrowersji i musimy przyznać to pytanie wciąż pozostaje otwarte. Wśród ekspertów, których zaprosiliśmy do współpracy, zdania były mocno podzielone, szczególnie, jeśli chodzi o zakres tego wsparcia. Obok wypowiedzi zbliżonych do poniższej: Kto tworzy największe bezrobocie? To nie są reemigranci. Mamy w Polsce bardzo dużo innych grup, które wymagają wsparcia. I wciąż brakuje środków, i wciąż nie potrafimy sobie z tymi problemami poradzić. Trzeba się więc naprawdę mocno zastanowić, czy faktycznie jakoś szczególnie wyróżniać ludzi, którzy z własnej nieprzymuszonej woli wybrali taką, a nie inną ścieżkę życiową, i zdecydowali się na wyjazd. Przedstawiciel urzędu pracy pojawiły się też i takie głosy: Czy tym osobom warto pomagać? Ja myślę, że tak. Dlaczego tak? Trzeba pamiętać, że to są osoby, które ileś lat temu wyjechały z Polski i one patrzą z punktu widzenia tego, co było kilka lat temu. Jeżeli przyjeżdżają teraz, to się totalnie gubią. Oczywiście nie wszyscy, ale jednak jest sporo takich osób. Przedstawiciel urzędu pracy Pomagamy osobom niepełnosprawnym, osobom po 50. roku życia, kobietom. Są różne projekty, bo są różne grupy. Moim zdaniem, reemigranci to jest jedna z grup, dla której my też widzimy potrzebę, żeby w pewnych aspektach tę pomoc nieść. Przedstawiciel urzędu pracy Wątpliwości mieli także sami powracający, którzy obawiają się stygmatyzacji: Nie chciałbym, żeby nas jakoś specjalnie wyróżniano. To by było nie fair wobec tych osób, które nie wyjechały, a też mają na przykład problemy ze znalezieniem pracy. Reemigrant (dwuletni pobyt w Irlandii) Pomimo różnic zdań udało się wypracować zbiór rozwiązań, które służą wykorzystaniu potencjału tych, którzy wracają prezentujemy je w tym właśnie opracowaniu. Są to rozwiązania, co do których panuje ogólna zgoda, że są potrzebne. Nie mają one na celu 9

11 Kierunek Dolny Śląsk nakłanianie emigrantów do powrotu chodzi o to, by tym, którzy już zdecydowali się na reemigrację, ułatwić odnalezienie się w kraju po kilkumiesięcznej czy też często kilkuletniej nieobecności. Podstawowym założeniem, jakie przyjęliśmy, było poszukiwanie takich rozwiązań, które okażą się najprostsze i jednocześnie będą mieć dużą szansę na realizację (nie wymagają na przykład dużych nakładów finansowych czy też zmian regulacji prawnych). Równie ważne było też to, by nie wyważać otwartych drzwi wykorzystujemy więc doświadczenia innych (m.in. portalu czy też sieci eures 6 ). Oprócz wspominanego katalogu rozwiązań w opracowaniu prezentujemy podstawowe wyniki badań, które przeprowadziliśmy w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk ( ). Staramy się tu odnieść do wątków, które najczęściej pojawiają się w dyskusji nad migracjami powrotnymi i budzą wiele kontrowersji, jak na przykład kwestia tego, czy wyjazd nadal się opłaca, czy to akt odwagi, czy też pójście po najmniejszej linii oporu. Nie dążymy jednak do tego, by na siłę obalać tezy, które pojawiają się w debacie publicznej toczącej się wokół migracji. Wyniki naszych badań pokazują, iż każdy tzw. mit (na przykład ten, że młodzi migranci to stracone pokolenie ) w odniesieniu do pewnej grupy okazuje się prawdziwy. Podstawowy wniosek z naszych badań stanowi stwierdzenie, że zjawisko dzisiejszych migracji charakteryzuje tak duża różnorodność, iż wszelkiego rodzaju uogólnienia nie mają większego sensu. W opracowaniu tym przedstawiamy także wiele nowych statystyk, które nie były prezentowane w dwóch naszych raportach badawczych (Migracja powrotna w województwie dolnośląskim ( ) oraz Prognoza powrotów na Dolny Śląsk 7 ). 6 Szerzej o tych inicjatywach piszemy na stronie 80 i Raporty te dostępne są na naszej stronie internetowej: 10

12 podstawowe wyniki badań

13

14 Warto Wracać? Fala powrotów rzeczywistość czy jedynie fakt medialny? Z przeprowadzonych w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk ( ) badań ilościowych 8 wynika, że ok. 12% ogółu gospodarstw domowych 9 w województwie dolnośląskim stanowią takie gospodarstwa, z których co najmniej jedna osoba w latach przebywała (tj. pracowała lub uczyła się por. definicja reemigranta, poniżej oraz na str. 170) za granicą dłużej niż trzy miesiące. Ponad połowa (57%) ww. gospodarstw ma już doświadczenie emigracyjne za sobą ich członkowie powrócili do kraju. Dla zdecydowanej większości dolnośląskich emigrantów 10 (86%) głównym celem wyjazdu była praca zarobkowa; jedynie co dziesiąty badany udał się za granicę w celach edukacyjnych. Odwiedziny u rodziny / znajomych lub wyjazd związany z turystyką jako cel podstawowy wskazało po 2% respondentów % gospodarstw posiada doświadczenia emigracyjne 57% przedstawicieli tych gospodarstw wróciło do domu 8 Badania z wykorzystaniem techniki cati szerzej o metodologii badań przeprowadzonych w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk ( ) piszemy na str Przyjęta na potrzeby projektu definicja gospodarstwa domowego jest tożsama z definicją stosowaną przez gus, tj. mianem gospodarstwa domowego określa się zespół osób spokrewnionych lub niespokrewnionych, mieszkających razem i wspólnie utrzymujących się (www.stat.gov.pl/gus/definicje, stan na dzień 20 lipca 2010 r.) 10 Jako emigranta traktowaliśmy osobę, która w momencie realizacji badania: była w wieku produkcyjnym; pracowała (legalnie bądź nielegalnie) lub uczyła się (przygotowanie do pracy) za granicą od co najmniej trzech miesięcy; przed wyjazdem z kraju mieszkała bądź pracowała / uczyła się na terenie Dolnego Śląska. Szerzej o tym, dlaczego przyjęliśmy właśnie taką definicję piszemy na str Odsetek ten nie odzwierciedla faktycznego udziału osób wyjeżdżających w celach turystycznych lub dołączających do rodziny/znajomych należy zaznaczyć, że zgodnie z przyjętą na potrzeby projektu definicją migranta powrotnego (por. str. 170) w badaniu wzięły udział wyłącznie osoby, które w trakcie pobytu emigracyjnego podjęły aktywność zarobkową bądź edukacyjną. 13

15 Kierunek Dolny Śląsk W latach emigranci stanowili około 6,3% ogółu populacji województwa dolnośląskiego 12. Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy powyższe statystyki informujące o skali emigracji i reemigracji uprawniają do sformułowania wniosku, że oto mamy do czynienia z falą powrotów. Nie ulega wątpliwości, iż w ujęciu ilościowym zjawisko reemigracji nasiliło się wyraźnie w 2008 r. na Dolny Śląsk powróciło wówczas aż 68% ogółu reemigrantów 13 z lat W stosunku do roku poprzedniego, liczba migrantów powrotnych wzrosła niemal czterokrotnie (por. wykres 1). Wykres 1. Natężenie powrotów emigrantów z lat na Dolny Śląsk 67,6% 1,4% 1,5% 12,2% 17,3% Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati Czy w najbliższych latach należy spodziewać się wzrostu czy też spadku liczby migrantów powrotnych? Poszukując odpowiedzi na to pytanie, warto przytoczyć wyniki badań przeprowadzonych wśród przebywających na emigracji osób, które przed wyjazdem mieszkały bądź też podejmowały aktywność zawodową lub edukacyjną na terenie Dolnego Śląska powrót na stałe do kraju deklaruje co trzeci uczestnik tego badania, natomiast 23,5% wybiera życie poza granicami Polski. Zaskakuje wysoki odsetek respondentów, którzy nie mają 12 Odsetek ten oszacowano, biorąc pod uwagę liczbę tzw. emigranckich gospodarstw domowych z lat oraz liczbę osób, które z tych gospodarstw wyjechały. Nie ulega wątpliwości, że rzeczywisty poziom natężenia zjawiska emigracji zagranicznej z terenu Dolnego Śląska jest znacznie wyższy, niż wynika to z powszechnie dostępnych danych gus. Warto zaznaczyć, iż w analogicznym okresie według gus na pobyt stały za granicą wymeldowało się z terenu województwa dolnośląskiego osób szacowana w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk ( ) liczba emigrantów aż dwunastokrotnie przewyższa więc ten wskaźnik. 13 Jako reemigranta (migranta powrotnego) traktowaliśmy osobę, która spełniała każde z poniższych kryteriów: była w wieku produkcyjnym; powróciła z zagranicy na przestrzeni lat i osiedliła się po powrocie na terenie województwa dolnośląskiego (mieszkała lub pracowała / uczyła się); pracowała (legalnie bądź nielegalnie) lub uczyła się (przygotowanie do pracy) za granicą dłużej niż trzy miesiące. Szerzej o tym, dlaczego przyjęliśmy właśnie taką definicję piszemy na str

16 Warto Wracać? sprecyzowanych planów migracyjnych (aż 38,1% badanych). Warto jednak mieć na uwadze, że co piąty niezdecydowany ma obywatelstwo lub prawo stałego pobytu w kraju emigracji, 12% posiada dom lub mieszkanie, a 15% zdecydowało się na zaciągnięcie kredytu za granicą. Statystyki wskazują również, że w najbliższych latach wyjazdy zagraniczne wciąż cieszyć się będą dużą popularnością niemal połowa tych, którzy powrócili do kraju, planuje kolejny wyjazd w perspektywie dwóch lat. 15

17 Kierunek Dolny Śląsk Kierunki emigracji: Anglia najpopularniejsza? W ostatnich latach mieszkańcy województwa dolnośląskiego emigrowali przede wszystkim do Niemiec (27,7%) oraz Anglii (27,5%). Niemal co dziesiąty podjął decyzję o wyjeździe do Irlandii; dość dużą popularnością cieszyły się również Holandia oraz Włochy odpowiednio 6,6% i 5,9% wskazań (por. mapa 1). Mapa 1. Kierunki emigracji mieszkańców województwa dolnośląskiego w latach usa 5,0% 1,8% 9,3% 27,5% 6,6% 4,2% 27,7% 1,6% 2,1% 1,5% 1,8% 5,9% Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati O ile dwa najpopularniejsze kraje docelowe Niemcy i Anglia przyciągnęły niemal jednakowy odsetek dolnośląskich emigrantów, o tyle jeśli chodzi o odsetek powracających zaznacza się wyraźna przewaga Niemiec: 38% ogółu reemigrantów z lat powróciło na Dolny Śląsk właśnie z tego kraju (por. mapa nr 2). W analogicznym okresie z Anglii powróciło jedynie 24% dolnośląskich migrantów powrotnych. Niemal połowa (46%) osób powracających z Niemiec deklaruje jednak, że w perspektywie najbliższych dwóch lat ponownie wyjedzie za granicę; ok. 35% jest przeciwnego zdania. W wypadku Anglii preferencje okazują się odmienne 22% planuje pozostać w kraju, na ponowny wyjazd 16

18 Warto Wracać? zdecyduje się jedynie ok. 14%. Popularne kierunki, skąd wracali dolnośląscy emigranci to również Holandia i Włochy po ok. 8% wskazań (por. mapa 2). Mapa 2. Kierunki zwrotne dolnośląskiej emigracji w latach usa 1,8% 2,5% 2,5% 6,7% 21,5% 8,6% 38,0% 3,7% 2,1% 1,8% 8,6% 1,8% Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati Zestawienie najpopularniejszych kierunków wyjazdów zagranicznych Dolnoślązaków oraz czasu spędzanego w poszczególnych krajach pozwala naszkicować mapę krajów emigracji krótko- (od trzech do dwunastu miesięcy), średnio- (od roku do dwóch lat) oraz długoterminowej (powyżej dwóch lat). Niekwestionowanym liderem emigracji sezonowej pozostaje Holandia aż 63,2% wyjeżdżających do tego kraju mieszkańców województwa dolnośląskiego przebywało w nim krócej niż rok (z czego 2 / 3 krócej niż sześć miesięcy). Mianem krajów emigracji średniookresowej należy określić przede wszystkim Szkocję (71,5% wyjazdów trwających od roku do dwóch lat), Norwegię (60%), Włochy (53,3%) oraz choć już w mniejszym stopniu Irlandię (48%) i Anglię (47,4%). Krajem emigracji długookresowej z pewnością jest usa (87,5% wyjazdów trwających dłużej niż dwa lata), a także Austria (50%). Niemcy i Francja to kraje o charakterze mieszanym przyciągają zbliżony odsetek zarówno emigrantów krótko-, średnio-, jak i długookresowych. Wyniki badań wskazują, że przy wyborze kierunku emigracji niebagatelną rolę odgrywają sieci migracyjne większość (62%) dolnośląskich emigrantów wyjechała do miejscowości, w której przebywali już ich znajomi bądź bliscy. 17

19 Kierunek Dolny Śląsk Kierunek reemigracji: rodzinna miejscowość czy aglomeracja? Nie ulega wątpliwości, że poziom natężenia zjawiska wyjazdów zagranicznych jest zróżnicowany przestrzennie (por. mapa 3) odsetek gospodarstw domowych, których członkowie wyjeżdżali za granicę przyjmuje wartości od 6,9% (powiat polkowicki) do 21,6% (powiat milicki). Mapa 3. Odsetek emigranckich gospodarstw domowych w poszczególnych powiatach województwa dolnośląskiego zgorzelecki 11,0% lubański 18,3% powyżej 20% 15% 19,9% 10% 14,9% poniżej 9,9% bolesławiecki 13,1% lwówecki 18,2% złotoryjski 10,9% Jelenia Góra 11,5% jeleniogórski 10,0% polkowicki 6,9% lubiński 8,5% legnicki 11,5% głogowski 15,5% Legnica 10,0% jaworski 10,0% kamiennogórski 20,8% świdnicki 9,0% wałbrzyski 12,6% górowski 8,5% wołowski 10,7% średzki 13,5% kłodzki 13,8% trzebnicki 21,1% Wrocław 8,5% wrocławski 8,4% strzeliński dzierżoniowski 15,8% 13,8% ząbkowicki 20,0% milicki 21,6% oławski 15,1% oleśnicki 13,2% Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati 18

20 Warto Wracać? W literaturze przedmiotu popularność zyskała sobie teza, że reemigracja jest zjawiskiem typowo miejskim, tj. liczna grupa powracających nie osiedla się w rodzinnych miejscowościach, ale wybiera dynamicznie rozwijające się aglomeracje miejskie 14. Aby tę tezę zweryfikować, warto przyjrzeć się statystykom prezentującym skalę mobilności zagranicznej i wewnętrznej mieszkańców terenów wiejskich i miast województwa dolnośląskiego. W latach statystycznie najczęściej emigrowali mieszkańcy wsi niemal 15% gospodarstw domowych z tych obszarów ma tego typu doświadczenia; w wypadku Wrocławia odsetek ten jest znacznie niższy jedynie 8,5%. Osoby, które przed wyjazdem mieszkały w stolicy regionu, relatywnie najrzadziej decydowały się również na zakończenie przygody emigracyjnej powrót odnotowano w wypadku 44,4% emigranckich gospodarstw domowych z terenu Wrocławia i odpowiednio 59,4% oraz 53,2% gospodarstw z terenów wiejskich i z obszarów miejskich z wyłączeniem stolicy regionu (por. wykres 2). Wykres 2. Odsetek emigranckich i reemigranckich gospodarstw domowych Dolnego Śląska z lat według miejsca lokalizacji wieś 15,0% 59,4% pozostałe miasta 12,3% 53,2% Wrocław 8,5% 44,4% emigranci reemigranci Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati Bazując na powyższych danych, można uchwycić pewną specyfikę zachowań migracyjnych osób wyjeżdżających z terenów wiejskich za granicę wyróżniają się one wyższym poziomem mobilności niż mieszkańcy miast, przy czym przygody emigracyjne przedstawicieli tej grupy trwają statystycznie krócej. Tezę o wyższej mobilności mieszkańców terenów wiejskich potwierdzają kolejne statystyki ponowny wyjazd zagraniczny planuje w perspektywie dwóch lat od momentu badania ponad połowa (53,7%) reemigrantów, którzy osiedlili się po powrocie na terenach wiejskich, i tylko co trzeci mieszkaniec stolicy regionu. 14 Teza ta pojawia się m.in. w opracowaniu A. Fihel, J. Tyrowicz i P. Kaczmarczyka, Migracje powrotne Polaków, Warszawa, FISE 2008 r. 19

21 Kierunek Dolny Śląsk Wykres 3. Plany migracyjne w dwuletniej perspektywie a miejsce zamieszkania 66,7% 43,9% 8,2% 37,0% 9,3% 33,3% 47,9% 53,7% Wrocław inne miasto w woj. dolnośląskim wieś w woj. dolnośląskim tak, planuję ponowny wyjazd nie, nie planuję ponownego wyjazdu nie wiem czy ponownie wyjadę Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati Czy relatywnie wysokiej skłonności mieszkańców terenów wiejskich do migracji zagranicznych towarzyszy wysoka gotowość do przenoszenia się do miast po zakończeniu przygody emigracyjnej? Wyniki badań wskazują, że tak. To właśnie przedstawiciele tej grupy statystycznie najczęściej decydują się na zmianę miejsca zamieszkania po powrocie do kraju 15,3% reemigrantów, którzy przed wyjazdem mieszkali na wsi, postanowiło osiąść w jednym z miast województwa dolnośląskiego. Co ciekawe, na osiedlenie się we Wrocławiu zdecydował się jedynie co dziesiąty reemigrant przenoszący się ze wsi do miasta. Na stolicę regionu wyraźnie stawiają natomiast ci, którzy wciąż przebywają za granicą Wrocław oraz powiat wrocławski ziemski jako miejsce osiedlenia się po powrocie wskazuje łącznie 65% przyszłych reemigrantów, z czego co czwarty przed wyjazdem mieszkał poza aglomeracją wrocławską Wyniki badania przeprowadzone wśród dolnośląskich emigrantów z wykorzystaniem techniki online/papi. 20

22 Warto Wracać? Wyjazd i powrót wybór czy konieczność? Jak już wspomniano (por. str. 13), dominującą formą mobilności mieszkańców województwa dolnośląskiego jest migracja zarobkowa. Wyjazd sporadycznie miał charakter typowego wyjazdu w ciemno ponad połowa respondentów w chwili opuszczenia Dolnego Śląska miała za granicą zapewnione zatrudnienie 16. Analiza materiału zgromadzonego w ramach badań jakościowych wskazuje, że można wyróżnić dwie podstawowe grupy migrantów zarobkowych: tych, dla których praca za granicą (a właściwie otrzymywane w zamian za nią wynagrodzenie) jest głównym celem wyjazdu, oraz tych, którzy podjęli wprawdzie za granicą pracę zarobkową, ale uzyskiwane dzięki niej zarobki były w zasadzie jedynie środkiem do realizacji innych celów związanych z emigracją. Ilustrują to doskonale poniższe wypowiedzi reemigrantów: Zdecydowałem się wyjechać ze względów finansowych, żeby móc zrobić jakiś pierwszy krok w Polsce za pieniądze, które za granicą się zaoszczędzi. Mężczyzna, Anglia 17, 30 miesięcy 18 To był rok Zacząłem studia zaoczne, wyprowadziłem się od rodziców i nie mogłem generalnie utrzymać tego wszystkiego i jeszcze godnie żyć, więc kiedy odrzucono moje podanie do wojska, to postanowiłem wyjechać. Mężczyzna, Niemcy, 60 miesięcy Praca przy okazji, a głównym powodem wyjazdu było poznanie kultury, spróbowanie nowych doświadczeń, spróbowanie życia na własną rękę. Mężczyzna, Hiszpania, 3 miesiące Fajnie było sprawdzić, jak tam jest i czy jest tak kolorowo, jak się pisze. Do pracy też, jasne że były jakieś nadzieje, ale jednym z głównych powodów była chęć zobaczenia, jak tam to wszystko wygląda. Mężczyzna, Anglia, 24 miesiące Wyniki badań ilościowych wskazują, że wyjazd zdecydowanej większości respondentów miał charakter stricte finansowy aż 91% stwierdziło, że wyższe wynagrodzenie oferowane na zagranicznych rynkach pracy stanowiło jeden z podstawowych czynników skłaniających do podjęcia decyzji o emigracji; ponad 80% ankietowanych wyjechało z planem zgromadzenia środków pieniężnych na określony cel (por. wykres 4). 16 Wyniki badania przeprowadzonego wśród reemigrantów z wykorzystaniem techniki online/papi. 17 Kraj, w którym respondent przebywał (pracował / uczył się). 18 Długość pobytu za granicą w miesiącach. 21

23 Kierunek Dolny Śląsk Wykres 4. Rozkład odpowiedzi na pytanie: Czy dany czynnik miał wpływ na Pana/i decyzję o wyjeździe? lepiej płatna praca za granicą chęć zarobienia pieniędzy na określony cel lepsze warunki pracy za granicą większa łatwość znalezienia pracy za granicą lepsze warunki życia za granicą niepewna sytuacja gospodarcza w Polsce lepsze warunki socjalne za granicą chęć nauki języka lepsze perspektywy rozwoju zawodowego za granicą 91,1 80,1 78,8 78,5 72,0 71,2 69,1 66,3 65,1 0,8 2,9 1,6 2,0 26,0 1,2 27,6 2,9 28,0 0,4 33,3 2,0 32,9 0,0 8,9 19,1 18,3 19,9 0% 20% 40% 60% 80% 100% tak nie wiem / trudno powiedzieć nie Źródło: Opracowanie własne na podstawie wyników badań przeprowadzonych wśród dolnośląskich reemigrantów z wykorzystaniem techniki cati W literaturze przedmiotu dużą popularnością cieszy się teza, że wielu emigrantów wypycha z kraju brak perspektyw na zatrudnienie. Bez wątpienia dolnośląskie wyjazdy poakcesyjne noszą znamiona tego zjawiska (określanego z ang. crowding-out 19 ) wyniki badań wskazują, że wśród emigrujących z terenu Dolnego Śląska 30% stanowiły osoby bezrobotne, a kolejne 6% pracowało przed wyjazdem dorywczo lub w niepełnym wymiarze godzin. 12,3% wyjeżdżających to absolwenci, z których ponad połowa opuściła kraj bezpośrednio po ukończeniu studiów wyższych. Fala emigracji, która pojawiła się po akcesji Polski do struktur Unii Europejskiej, nie miała charakteru emigracji na stałe zdecydowana większość osób wyjechała z zamiarem powrotu do kraju w niedalekiej przyszłości. Najczęściej wskazywane przyczyny reemigracji to: upływ okresu, na jaki planowano wyjazd (77%) oraz fakt zrealizowania założonego 19 I. Grabowska-Lusińska (pod red.), Poakcesyjne powroty Polaków, Warszawa 2010 r.; P. Kaczmarczyk (pod red.), Migracje zagraniczne a procesy rynku pracy. Przypadek Lubelszczyzny, Warszawa-Lublin 2008 r. 22

24 Warto Wracać? planu finansowego (53%). Powody prywatne (tęsknota za najbliższymi, kłopoty zdrowotne, trudności rodzinne związane z rozłąką) jako zasadniczy powód powrotu wskazało 28% respondentów 20. Popularna jest również sytuacja, że jeżeli pobyt za granicą wynikał z potrzeby utrzymania rodziny w Polsce, to w momencie usamodzielnienia się dzieci znika właściwie konieczność pracy za granicą. Jest to dobry moment, by wrócić: Myślę, że nie jest dla mnie priorytetem mieć po prostu. Chodziło mi o to, żeby można było normalnie żyć, bo przed wyjazdem ciągle miałam problemy finansowe i na okrągło mi brakowało pieniędzy. A to całkiem inaczej jest, jak się te pieniądze ma. Decyzję, że wracam podjęłam właściwie rok przed powrotem. Zrobiło mi się szkoda mnie samej i mojego męża. Mamy już w tej chwili dorosłe dzieci i ten czas powinniśmy wreszcie poświęcić sobie. I doszłam do wniosku, że dzieci są na tyle duże, że pomogłam im tyle, ile mogłam, i że wracam i chcę być z moim mężem. Kobieta, Niemcy, 60 miesięcy W co czwartym przypadku, powrót stanowił konsekwencję utraty pracy za granicą lub też wynikał z faktu, iż emigracja zarobkowa nie jest już tak opłacalna jak kiedyś. Większość osób, które zdecydowały się na reemigrację na Dolny Śląsk ocenia swoją decyzję jako całkowicie słuszną. W wypowiedziach reemigrantów dotyczących motywów wyjazdu i powrotu do kraju często przewijał się wątek poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego, jakie oferują zagraniczne rynki pracy 71% badanych stwierdziło, że z kraju wypchnęła ich między innymi niepewna sytuacja gospodarcza. Znacznie wyższy (86%) jest odsetek osób przebywających wciąż na emigracji, które twierdzą, że praca za granicą daje im poczucie pełnej stabilizacji w aspekcie sytuacji dochodowej. Eksperci biorący udział w dyskusji panelowej organizowanej w ramach projektu Kierunek Dolny Śląsk ( ) wskazali jednak, że kryzys gospodarczy może istotnie wpłynąć na zmianę tych nastrojów: Kryzys z pewnością zachwiał poglądem migrantów na temat bezpieczeństwa finansowego za granicą. Wielu wyjechało z przekonaniem: Tam zawsze będę miał pracę, tam zawsze będzie bezpiecznie, zawsze przynajmniej będę miał zasiłek, nie muszę się martwić, ani ja, ani moje dzieci. Okazuje się, że wcale tak nie jest, na całe szczęście. I to powoduje, że nawet jeśli oni dalej tam pracują, to już wielu nie myśli o tym, by żyć tam na stałe. Wracamy więc do starego, dobrze znanego modelu migracji: wyjechać, zarobić, przywieźć, kiedy tylko kurs będzie trochę lepszy, kiedy łatwiej będzie znaleźć pracę tam. Nasza gospodarka słabiej jednak zareagowała na kryzys, głównie dlatego, że my nie mamy dóbr luksusowych, mało ich produkujemy, a te są jednak najbardziej podatne na kryzys. Przedstawiciel środowiska akademickiego 20 Wartości nie sumują się do 100 respondenci mogli wskazywać kilka odpowiedzi. 23

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Raport Work Service S.A. 1 SPIS TREŚCI RAPORT W LICZBACH 4 PREFEROWANE KRAJE EMIGRACJI 5 ROZWAŻAJĄCY EMIGRACJĘ ZAROBKOWĄ 6 POWODY EMIGRACJI 9 BARIERY EMIGRACJI 10 METODOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ

Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Tematem wrześniowych badao Zielonej linii była współczesna emigracja Polaków. Postanowiliśmy poznad jej zasięg, kierunki oraz przyczyny wyjazdów. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2011 BS/138/2011 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ

Warszawa, listopad 2011 BS/138/2011 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Warszawa, listopad 2011 BS/138/2011 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Kursy i szkolenia jako sposób podnoszenia kwalifikacji pracownika na Dolnym Śląsku

Kursy i szkolenia jako sposób podnoszenia kwalifikacji pracownika na Dolnym Śląsku Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz ze środków budżetu państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ

OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ Tab. 1.1 Ludność w latach 2010-2012 w powiatach wg podziału miasto-wieś stan w dniu 31.12. Wyszczególnienie województwo OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ OGÓŁEM MIASTO WIEŚ 2 877 840 2 016 830 861

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska. Edukacja dolnośląska na tle sytuacji demograficznej - kierunki kształcenia

Unia Europejska. Edukacja dolnośląska na tle sytuacji demograficznej - kierunki kształcenia Unia Europejska Edukacja dolnośląska na tle sytuacji demograficznej - kierunki kształcenia Cele analizy: Ocena aktualnej oferty edukacyjnej w województwie dolnośląskim na tle sytuacji demograficznej Próba

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW. Raport Work Service S.A.

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW. Raport Work Service S.A. MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Raport Work Service S.A. SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 3 RAPORT W LICZBACH 4 PREFEROWANE KRAJE EMIGRACJI 5 ROZWAŻAJĄCY EMIGRACJĘ ZAROBKOWĄ 6 POWODY EMIGRACJI 10 BARIERY EMIGRACJI

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

Czy warto studiować? Czy warto studiować? TNS Październik 2013 K.067/13

Czy warto studiować? Czy warto studiować? TNS Październik 2013 K.067/13 Podsumowanie Warto czy nie warto studiować? Jakie kierunki warto studiować? Co skłania młodych ludzi do podjęcia studiów? Warto! Medycyna! Zdobycie kwalifikacji, by łatwiej znaleźć pracę! Trzy czwarte

Bardziej szczegółowo

Kobiety i praca. Czarno na białym

Kobiety i praca. Czarno na białym Kobiety i praca. Czarno na białym Babę zesłał Bóg. Raz mu wyszedł taki cud! Historia vitae magistra est! Z kobietami wielka bieda, lecz bez kobiet żyć się nie da! Jeśli chcesz, by zostało coś powiedziane

Bardziej szczegółowo

Wyjechali Czy powrócą? Refleksje na temat (o) polskiej zagranicznej migracji i reemigracji. Brygida Solga

Wyjechali Czy powrócą? Refleksje na temat (o) polskiej zagranicznej migracji i reemigracji. Brygida Solga Wyjechali Czy powrócą? Refleksje na temat (o) polskiej zagranicznej migracji i reemigracji Brygida Solga Ludność, która przebywała za granicą przez co najmniej 1 rok i powróciła do Polski wg roku powrotu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2012 BS/133/2012 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WAKACYJNE I PRACA ZAROBKOWA

Warszawa, październik 2012 BS/133/2012 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WAKACYJNE I PRACA ZAROBKOWA Warszawa, październik 2012 BS/133/2012 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WAKACYJNE I PRACA ZAROBKOWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

W WAŁBRZYCHU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

W WAŁBRZYCHU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM 6-ci333DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI WOJEWÓDZKI URZĄD URZĄD PRACY PRACY W WAŁBRZYCHU INFORMACJA O SYTUACJI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W LIPCU 2013 ROKU Sierpień 2013 2 INFORMACJA O SYTUACJI NA

Bardziej szczegółowo

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE?

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? Warszawa, październik 2000! Większość, niecałe trzy piąte (57%), Polaków twierdzi, że zna jakiś język obcy. Do braku umiejętności porozumienia się w innym języku niż ojczysty przyznaje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY

Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Warszawa, czerwiec 2013 BS/89/2013 SUKCES ŻYCIOWY I JEGO DETERMINANTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy Raport: Oczekiwania studentów względem rynku Wyniki badań Plany kariery Brak planów rozwoju zawodowego jest powszechnym problemem występującym w Polsce. Zdaniem ekspertów tego rodzaju plany powinny być

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie losów zawodowych absolwentów WAT Badanie pilotażowe 2013

Monitorowanie losów zawodowych absolwentów WAT Badanie pilotażowe 2013 Monitorowanie losów zawodowych absolwentów WAT Badanie pilotażowe 2013 Raport z monitorowania losów zawodowych absolwentów 1/50 Informacje ogólne Badanie zostało przeprowadzone w dniach 19.03.2013 02.0.2013

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy...

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... 4 Elementy, które zaskoczyły Ukraińców po przyjeździe do Polski... 4

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW We współczesnym społeczeństwie dość często mówi się o upadku autorytetów. Poruszane są kwestie braku wzorów osobowych zarówno w działalności

Bardziej szczegółowo

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Warszawa, 18 kwietnia 2011 r. OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2011 roku Przybywa ofert pracy. W I kwartale 2011 ogłoszeń w serwisie Pracuj.pl

Bardziej szczegółowo

Wrocław, 20.11.2009r. Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy w Wałbrzychu

Wrocław, 20.11.2009r. Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy w Wałbrzychu Wrocław, 20.11.2009r. Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy w Wałbrzychu Alokacja 11 200 000,00 PLN 7.2.1 3 000 000,00 PLN 7.2 7.2.2 5 000 000,00 PLN 7.2.1 7.2.2 Konkurs Planowana data ogłoszenia konkursu

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Rejestracja w urzędzie pracy to proces dobrowolny. Wiele osób rejestruje się jednak, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy, dzięki pomocy uzyskanej z urzędu.

Bardziej szczegółowo

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta

Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Praca wakacyjna wyobrażenie a rzeczywistość dla polskiego studenta Mając na uwadze sytuację studenta na polskim rynku pracy, międzynarodowa organizacja AIESEC wraz ze Stowarzyszeniem Agencji Zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Regionalne Badanie Rynku Pracy

Regionalne Badanie Rynku Pracy PRIORYTET 2 WZMOCNIENIE ROZWOJU ZASOBÓW LUDZKICH W REGIONACH DZIAŁANIE 2.1 ROZWÓJ UMIEJĘTNOŚCI POWIĄZANY Z POTRZEBAMI REGIONALNEGO RYNKU PRACY I MOŻLIWOŚCI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO W REGIONIE Regionalne

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Sytuacja zawodowa Polaków NR 147/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Sytuacja zawodowa Polaków NR 147/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 147/2015 ISSN 2353-5822 Sytuacja zawodowa Polaków Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów oraz danych empirycznych

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Zakopanem - http://www.pupzakopane.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 3 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 4 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5 Kobiety

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim Rynek pracy tymczasowej w województwie śląskim i dolnośląskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. w województwach śląskim i dolnośląskim perspektywy rozwoju pracy tymczasowej są bardzo obiecujące. Jest

Bardziej szczegółowo

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH?

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? Warszawa, październik 2000! Prawie jedna czwarta (23%) Polaków deklaruje, że obecnie uczy się lub w najbliższym czasie zamierza uczyć się języka obcego, przy tym 16%

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej 11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej Raport Euro-Tax.pl Kwiecień 2015 W 11 lat Polacy zarobili 996 miliardów złotych w UE W ciągu 11 lat naszej obecności w strukturach Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

BEZROBOCIE KOBIET W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Agnieszka Cybulska Michał Feliksiak. Warszawa, listopad 2010

BEZROBOCIE KOBIET W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Agnieszka Cybulska Michał Feliksiak. Warszawa, listopad 2010 BEZROBOCIE KOBIET W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Warszawa, listopad 2010 Agnieszka Cybulska Michał Feliksiak 1 Bezrobotne według definicji bezrobocia Odsetek wśród ogółu badanych: 13 9 7 N = 378 N = 263 N

Bardziej szczegółowo

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08 Najnowsze migracje z i do Polski Agata Górny Demografia, 26.11.08 Polska jako kraj emigracji Najważniejsze okresy/momenty w historii emigracyjnej Polski Okres międzywojenny: migracje za chlebem Okres powojenny:

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2011 BS/137/2011 WAKACJE DZIECI I MŁODZIEŻY WYPOCZYNEK I PRACA

Warszawa, październik 2011 BS/137/2011 WAKACJE DZIECI I MŁODZIEŻY WYPOCZYNEK I PRACA Warszawa, październik 2011 BS/137/2011 WAKACJE DZIECI I MŁODZIEŻY WYPOCZYNEK I PRACA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce W październiku konsultanci Zielonej Linii przeprowadzili badania dotyczące relacji pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy w Polsce. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Polacy o ślubach i weselach

Polacy o ślubach i weselach K.052/12 Polacy o ślubach i weselach Warszawa, sierpień 2012 roku Zwolenników poglądu, że pary po ślubie są szczęśliwsze od par, które żyją bez ślubu, jest znacznie mniej niż osób, które nie wierzą w ślub

Bardziej szczegółowo

obiektywne subiektywne wypychające z rynku pracy wiążące z rynkiem pracy

obiektywne subiektywne wypychające z rynku pracy wiążące z rynkiem pracy Edward Dolny obiektywne subiektywne wypychające z rynku pracy wiążące z rynkiem pracy VII VI V IV III II I Czynniki zachęcające do przechodzenia na emeryturę/rentę 1. Zły stan zdrowia 21. Uzyskanie wieku

Bardziej szczegółowo

Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II. dr Aleksandra Helbich - Syrek

Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II. dr Aleksandra Helbich - Syrek Kapitał ludzki sprzyjający rozwojowi regionu edukacja część II dr Aleksandra Helbich - Syrek Trzebieszów 7-8 kwietnia 2009 W maju 2003r. Rada Europejska przyjęła pięć poziomów odniesienia, które są ważnym

Bardziej szczegółowo

Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi

Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Tomasza Nocznickiego w Nowej Wsi Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS

Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS Joanna Konieczna- Sałamatin Imigracja do Polski w oczach opinii publicznej. Komentarz do wyników badań CBOS W maju r. CBOS przeprowadził badania opinii publicznej na temat cudzoziemców osiedlających się

Bardziej szczegółowo

Polacy o wierze i Kościele

Polacy o wierze i Kościele IMAS International Polacy o wierze i Kościele Wrocław, luty/marzec 2009 Doceniamy ważność Kościoła katolickiego i darzymy go zaufaniem. Widzimy działania charytatywne Kościoła a niemalże połowa z nas chce

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Świadomość Polaków w rzeczywistości cyfrowej bariery i szanse

Świadomość Polaków w rzeczywistości cyfrowej bariery i szanse Świadomość Polaków w rzeczywistości cyfrowej bariery i szanse Raport badawczy dla Sierpień 2012 SPIS TREŚCI 1. Opis i cele badania 3 2. Metodologia 4 3. Struktura demograficzna próby 5 Kompetencje cyfrowe

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Targu - http://www.pup.nowytarg.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 3 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 5 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 7 5

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Targu - http://www.pup.nowytarg.pl/ 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 2 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 3 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. ***

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. *** URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania kwiecień 2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie

Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r. Opis badania

Bardziej szczegółowo

Losy Absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie. Raport 2014. Instytut Humanistyczny

Losy Absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie. Raport 2014. Instytut Humanistyczny Losy Absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie. Raport 2014. Instytut Humanistyczny Biuro Karier i Projektów PWSZ w Tarnowie Wstęp Szanowni Państwo Niniejszy raport przedstawia wyniki

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Okres pozostawania bez pracy to czas, który warto wykorzystać na zdobycie dodatkowych kwalifikacji. Jak wygląda pod tym względem aktywność osób

Bardziej szczegółowo

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta 1/13 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:303105-2011:text:pl:html PL-Wałbrzych: Usługi szkolenia zawodowego 2011/S 185-303105 Ogłoszenie o zamówieniu Usługi Sekcja

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: wroclaw.stat.gov.pl BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Wrocław, lipiec 2015 r. Podstawowe pojęcia 1.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT

OSOBY W WIEKU 18 24 LAT Powiatowy Urząd Pracy w Limanowej - http://www.pup.limanowa.pl/pl 1 Osoby w wieku 18-24.. 1 2 Osoby w wieku 25-34.. 2 3 Osoby bez kwalifikacji zawodowych.. 3 4 Osoby bez doświadczenia zawodowego.. 5 5

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Krajowy Fundusz Szkoleniowy -

Krajowy Fundusz Szkoleniowy - Krajowy Fundusz Szkoleniowy - co to takiego? Marcelina Palonek, czerwiec 2015 r. Co to jest KFS? Krajowy Fundusz Szkoleniowy to wydzielona część (ok.2%) Funduszu Pracy- funduszu celowego przeznaczonego

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek administracja

OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kutnie Kierunek administracja OPRACOWANIE WYNIKÓW ANKIET Dla absolwentów Wyższej Szkoły Gospodarki Krajowej w Kut Kierunek administracja Celem badania jest ocena jakości kształcenia na kierunku administracja a że zbada zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH

KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH KOSZALIŃSKA WYŻSZA SZKOŁA NAUK HUMANISTYCZNYCH LOSY ZAWODOWE ABSOLWENTÓW KWSNH STUDIA I STOPNIA ROCZNIK 2012 RAPORT Z BADAŃ Andrzej MICHALSKI, Tomasz BLAR Jarosław STANILEWICZ. AKADEMICKIE BIURO KARIER

Bardziej szczegółowo

Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach

Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach ANALIZA PREFERENCJI ABSOLWENTÓW MAZOWIECKICH SZKÓŁ ŚREDNICH Raport dla I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Kozienicach Studenckie Koło Naukowe Metod Ilościowych Warszawa, 2012 r. Opis

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

RAPORT PODSUMOWUJĄCY KAMPANIĘ ŚWIADOMOŚCIOWĄ OPINII STUDENTÓW ZREALIZOWANY W RAMACH KAMPANII ŚWIADOMOŚCIOWEJ. #jestemygrekiem. nie jestem leniem.

RAPORT PODSUMOWUJĄCY KAMPANIĘ ŚWIADOMOŚCIOWĄ OPINII STUDENTÓW ZREALIZOWANY W RAMACH KAMPANII ŚWIADOMOŚCIOWEJ. #jestemygrekiem. nie jestem leniem. RAPORT PODSUMOWUJĄCY RAPORT Z BADANIA KAMPANIĘ ŚWIADOMOŚCIOWĄ OPINII STUDENTÓW #JESTEM YGREKIEM. #jestemygrekiem. nie jestem leniem. NIE JESTEM LENIEM. ZREALIZOWANY W RAMACH KAMPANII ŚWIADOMOŚCIOWEJ MECENASI

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT

Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Warszawa, czerwiec 2013 BS/79/2013 POSTAWY WOBEC ZWIERZĄT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ?

CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? CZEGO POLACY CHCĄ SIĘ NAUCZYĆ? Warszawa, październik 2000 Największym zainteresowaniem Polaków cieszą się trzy rodzaje kursów postawieni wobec możliwości skorzystania z jednego szkolenia badani najczęściej

Bardziej szczegółowo