Podstawowe informacje dla położnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawowe informacje dla położnych"

Transkrypt

1 Podstawowe informacje dla położnych Program Fundacji WOŚP Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą

2 Partner Programu: Wydanie I Listopad 2012

3 Podstawowe informacje dla położnych Program Fundacji WOŚP Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą

4

5 Na czym polega leczenie za pomocą osobistej pompy insulinowej? Celem podawania insuliny w cukrzycy jest regulacja poziomów glukozy oraz osiągnięcie i utrzymanie normoglikemii. U osoby zdrowej, bez cukrzycy, komórki beta trzustki stale dostarczają insulinę do krwiobiegu. Pompy insulinowe to urządzenia, które naśladują fizjologiczną pracę trzustki, poprzez dostarczanie do organizmu zwykle szybkodziałającego analogu insuliny: Novorapid lub Humalog, na dwa sposoby: Dawka podstawowa (baza): insulina dostarczana przez pompę insulinową w sposób ciągły, w czasie dnia i nocy, w celu pokrycia podstawowego zapotrzebowania organizmu na insulinę Bolus: wyliczona przez pacjenta dawka insuliny, podawana przed posiłkiem lub w celu korekty wysokich wartości glikemii Dawka podstawowa jest programowana tak, aby odpowiadać indywidualnemu zapotrzebowaniu na insulinę każdego pacjenta, dzięki czemu możliwe jest zapobieganie występowaniu wysokich i niskich wartości glikemii. Pompa insulinowa może przykładowo podawać większą ilość insuliny we wczesnych godzinach porannych, w celu korekty wzrostu stężenia glukozy we krwi, spowodowanego aktywnością hormonalną, znanego jako zjawisko brzasku. Dawkę podstawową można również dostosować tymczasowo na przykład podczas wysiłku fizycznego w celu przystosowania do chwilowej zmiany zapotrzebowania na insulinę. Gdy dawka podstawowa jest precyzyjnie dobrana do indywidualnych potrzeb metabolicznych, pacjent może bardziej elastycznie spożywać posiłki. Bolusy podaje się, gdy potrzebna jest dodatkowa insulina. Pacjent stosujący pompę insulinową kontroluje wielkość bolusa i czas (długość) jego podawania. Bolus posiłkowy jest podawany po określeniu przez pacjenta zawartości węglowodanów, białek i tłuszczów w posiłku oraz obliczeniu potrzebnej ilości insuliny. Możliwość dopasowania dawki bolusa pozwala na elastyczność w zakresie wielkości posiłku. Bolusy stosuje się również w celu korekty wysokich poziomów glukozy we krwi, oznaczonych za pomocą glukometru. Preferowaną metodą do obliczania wielkości dawek bolusów jest korzystanie z funkcji Kalkulatora Bolusa (Bolus Wizard ). Kalkulator Bolusa oblicza dawkę bolusa, korzystając z ustalonych wcześniej z lekarzem i wprowadzonych do pompy parametrów (przeliczniki węglowodanowe, współczynniki wrażliwości na insulinę i docelowe wartości glikemii). Kalkulator Bolusa uwzględnia również ilość aktywnej insuliny z poprzednich bolusów, która jest już w organizmie i nadal obniża poziom glukozy we krwi. Pomaga to zapobiegać epizodom hipoglikemii, które mogą wynikać z nadmiernej podaży i kumulacji insuliny. 5

6 Jak sprawdzić ile aktywnej insuliny ma w sobie pacjentka? Ilość aktywnej insuliny jest wyświetlana na ekranie pompy w czasie programowania bolusa za pomocą Kalkulatora Bolusa. Ponadto w przypadku pompy Veo ilość aktywnej insuliny jest też wyświetlana na monitorze pompy podczas programowania bolusów ręcznych. Informacje na jej temat można też odczytać na ekranie Stan pompy, do którego wchodzimy poprzez naciśnięcie przycisku ESC, gdy na monitorze pompy wyświetlany jest Ekran główny. Poprzez automatyczne szacowanie dawki insuliny, Kalkulator Bolusa pomaga wyeliminować błędy rachunkowe, które mogą wystąpić, gdy pacjenci obliczają bolusy posiłkowe lub korekcyjne w pamięci albo przy użyciu tradycyjnego kalkulatora. Ponadto w przypadku korzystania z tej funkcji w połączeniu z glukometrem Contour Link firmy Bayer, który automatycznie przesyła oznaczone wartości glikemii do pompy, wyeliminowany jest potencjalny błąd użytkownika popełniony podczas wprowadzania danych. Wszystkie pompy insulinowe Medtronic mają możliwość podawania bolusów insuliny na trzy sposoby, które umożliwiają pacjentom dostosowanie wchłaniania insuliny do rodzaju oraz indeksu glikemicznego (IG) spożywanego posiłku: Bolus Zwykły, Bolus Przedłużony (Square Wave ) lub Bolus Złożony (Dual Wave ). Bolus Zwykły to dawka insuliny dostarczona do organizmu od razu po akceptacji wielkości bolusa. Bolus ten powinien być podawany do posiłków o wysokim indeksie glikemicznym, spożywanych od razu. Bolus Zwykły może być również stosowany jako korekta, aby obniżyć stężenie glukozy we krwi, poprzez podanie określonej dawki insuliny, obliczonej na podstawie współczynnika wrażliwości na insulinę i docelowego zakresu glikemii. Ten rodzaj bolusa jest najczęściej stosowany do posiłków węglowodanowych i korekt wartości glikemii. Bolus Przedłużony (Square Wave ) to dawka inuliny rozłożona w czasie i podawana równomiernie przez okres od 30 minut do 8 godzin, np. 3 jednostki przez 2 godziny. Jest stosowany w przypadku posiłków o bardzo niskim indeksie glikemicznym, lub białkowo- -tłuszczowych, których trawienie trwa kilka godzin. Może być również stosowany w przypadku posiłków jedzonych przez długi okres czasu, lub w przypadku podjadania przekąsek, które zawierają niewielką ilość węglowodanów. Bolus Złożony (Dual Wave ) to bolus posiłkowy, gdzie część dawki insuliny dostarczana jest w postaci bolusa zwykłego, a pozostała część jako bolus przedłużony. Bolus ten jest stosowany w przypadku posiłków o średnim indeksie glikemicznym, zawierających zarówno węglowodany, jak i sporą ilość tłuszczu, takich jak pizza. Można go również zastosować w sytuacjach, gdy potrzebne jest podanie bolusa korekcyjnego razem z Bolusem Przedłużonym (Square Wave ). Bolus Złożony (Dual Wave ) umożliwia pacjentom takie zaprogramowanie bolusa, by część insuliny (określona w jednostkach lub procentach) była podana od razu, a pozostała cześć została rozłożona na wybrany okres czasu. Podsumowując: liczenie wymienników w posiłkach daje pacjentom leczonym przy pomocy pompy insulinowej swobodę w wyborze rodzaju pokarmów i wielkości spożywanej porcji. Wprowadzenie aktualnych wartości glikemii do Kalkulatora Bolusa (Bolus Wizard ) umożliwia 6

7 precyzyjne obliczenie dawki bolusa z uwzględnieniem ilości aktywnej insuliny. Pacjent stosujący leczenie za pomocą pompy insulinowej, dobierając odpowiedni rodzaj bolusa do określonego posiłku, jest w stanie osiągać możliwie najlepsze poziomy glukozy poposiłkowej. Jakie modele pomp może otrzymać pacjentka z programu WOŚP? W ramach programu WOŚP pacjentka może otrzymać pompę Medtronic Paradigm 722 lub Paradigm Veo. Obsługa obu modeli pomp jest łatwa i przyjazna dla pacjentek Aby dokonać odpowiednich wyborów i modyfikacji, wystarczy naciśnięcie tylko kilku przycisków Proste instrukcje wyświetlane na ekranie pomagają zmienić zestaw infuzyjny i zbiornik Zakładanie zestawu infuzyjnego jest łatwe i praktycznie bezbolesne Łatwo dostępne podświetlenie oświetla ekran pompy w ciemności Przyciski systemu Paradigm zostały skonstruowane tak, aby zapewnić użytkownikom łatwy i skuteczny sposób sterowania systemem. Ich funkcje są następujące: B - BOLUS EKSPRESOWY, służy do podawania bolusów ESC - umożliwia wejście do ekranu STAN POMPY/STAN SENSORA oraz POWRÓT do poprzedniego ekranu ACT - ZATWIERDZA modyfikacje i wybory, umożliwia wejście do poszczególnych pozycji w Menu ^ - umożliwia PRZEWIJANIE W GÓRĘ, lub użycie funkcji Łatwy bolus v - umożliwia PRZEWIJANIE W DÓŁ oraz podświetlenie ekranu Pompa Medtronic Paradigm charakterystyka Pompa Medtronic Paradigm Veo - charakterystyka W zestawie z pompą Paradigm Veo, pacjentka otrzymuje transmiter MiniLink oraz sensory Enlite do ciągłego monitorowania glikemii 7

8 Jakie są elementy systemu Paradigm? Elementy systemu Paradigm to pompa insulinowa Paradigm 722 lub Paradigm Veo (3), zestaw infuzyjny Paradigm (zbiornik na insulinę + wkłucie) (1), a także sensor Enlite i transmiter MiniLink (2), niezbędne do ciągłego monitorowania glikemii W skład zestawu wchodzi też oprogramowanie CareLink, dzięki któremu możliwe jest przesłanie danych z pompy do komputera oraz generowanie raportów ułatwiających analizowanie wyników oraz podejmowanie decyzji terapeutycznych. Dodatkowym elementem systemu jest współpracujący z pompami Paradigm glukometr Contour Link firmy Bayer, który automatycznie i bezprzewodowo przesyła oznaczone wartości glikemii do pompy. 8

9 Jakie są zasady postępowania z zestawami infuzyjnymi Paradigm? Firma Medtronic oferuje różne rodzaje zestawów infuzyjnych, z różnymi długościami kaniul i drenów w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb osób leczonych za pomocą pompy insulinowej. UWAGA: Wymiana zestawu infuzyjnego i zmiana miejsca wkłucia co 2-3 dni jest bardzo ważna, ponieważ zapewnia bezpieczeństwo i precyzję podawania insuliny oraz skłania do zwrócenia uwagi na wszelkie ewentualne problemy związane z zestawami infuzyjnymi, które mogą wystąpić. Dobór zestawu infuzyjnego Dobór rodzaju zestawu infuzyjnego zależy od budowy ciała pacjentki, sprawności manualnej i osobistych preferencji. Ważne jest, aby pomagając pacjentce w wyborze zestawu infuzyjnego, uwzględnić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej na ciele. Zestaw infuzyjny należy umieścić w tkance podskórnej, w celu zapewnienia najlepszego wchłaniania insuliny. Zestawy infuzyjne można zakładać pod kątem prostym lub ostrym, w celu osiągnięcia żądanej głębokości. Wszystkie zestawy infuzyjne firmy Medtronic można bezpiecznie rozłączać, co pozwala użytkownikowi na wygodne odłączenie pompy na czas kąpieli, pływania, czy uprawiania sportów kontaktowych. Zalecenia dotyczące korzystania z zestawów infuzyjnych w czasie ciąży powinny być mocno zindywidualizowane. Dobierając odpowiedni zestaw infuzyjny trzeba uwzględniać, zmieniające się wraz z rozwojem ciąży, potrzeby kobiet ciężarnych. Dlatego dobór, sposób użytkowania zestawów infuzyjnych oraz technika ich zakładania powinny być omówione z doświadczonym zespołem terapeutycznym. Generalnie, w pierwszym trymestrze ciąży kobiety zazwyczaj mogą stosować dotychczasowy typ zestawu infuzyjnego oraz zakładać go w środkowej części brzucha. W drugim trymestrze, prawdopodobnie będzie trzeba rozważyć zmianę zestawu infuzyjnego i/lub miejsca jego wprowadzania, w zależności od przyrostu masy ciała. W trzecim trymestrze zazwyczaj potrzebna jest dłuższa igła lub kaniula, a preferowanym miejscem zakładania wkłucia są biodra. Kobiety ciężarne powinny unikać zakładania wkłucia w miejscach, gdzie skóra jest rozciągnięta. Wskazana jest również częstsza wymiana zestawów infuzyjnych co 1-2 dni. Kontrola zestawu infuzyjnego Zestaw infuzyjny powinno się okresowo kontrolować pod kątem właściwego umieszczenia w ciele, uwzględniając przy tym następujące aspekty: Upewnić się, że zestaw infuzyjny jest prawidłowo wprowadzony do ciała, tak że nie ma widocznych objawów wysuniętej ze skóry kaniuli. Sprawdzić miejsce wkłucia pod kątem oznak podrażnienia lub uczucia dyskomfortu. Zwrócić szczególną uwagę, jeśli wystąpiły dwa następujące po sobie, trudne do wyjaśnienia 9

10 wysokie odczyty wartości glikemii. Kaniula w większości zestawów jest miękka i elastyczna, a tym samym bardzo komfortowa, dlatego zazwyczaj nie wyczuwa się jej obecności. Jeśli jednak w miejscu wkłucia pacjentka zacznie odczuwać dyskomfort lub pojawi się ból, należy wprowadzić nowy zestaw infuzyjny w innym miejscu. Jeśli zestaw będzie wysunięty z ciała, pompa insulinowa będzie nadal podawać insulinę, ale insulina nie będzie wprowadzana do organizmu. Ponieważ kaniula jest elastyczna i zazwyczaj nie jest wyczuwana, może ulec wysunięciu bez zauważenia tego faktu przez pacjentkę. Jeśli stan taki będzie się utrzymywał przez dłuższy okres czasu, może to prowadzić do hiperglikemii i potencjalnie do rozwoju cukrzycowej kwasicy ketonowej. Zmiana zestawu infuzyjnego Pacjentki muszą zmieniać zestaw infuzyjny i miejsce wkłucia maksymalnie co 2-3 dni, zawsze zakładając nowy zestaw w nowe miejsce na ciele. Niektóre kobiety ciężarne leczone za pomocą pompy insulinowej mogą wymagać częstszej zmiany miejsca wkłucia, jeśli zauważą, że ich wartości glikemii stają się mniej stabilne w miarę upływu czasu. Urządzenie SERTER ułatwia zakładanie wkłucia. Podobnie jak nakłuwacze ułatwiają pobieranie krwi z palca w celu wykonania pomiaru glikemii, SERTER sprawia, że wprowadzenie wkłucia przebiega szybko i podobnie za każdym razem. Obszar brzucha jest najczęściej stosowanym miejscem do wprowadzania wkłucia, jednak w przypadku kobiet ciężarnych może stać się nieodpowiedni. Upewnić się, że wybrane miejsce jest wygodne do wprowadzania kaniuli i odłączania drenu. Obszary, których należy unikać: o wzdłuż pasa lub talii, w linii bikini lub bielizny o obszar 5 cm wokół pępka o miejsca z tkanką rozciągniętą, bliznowatą (np. rozstępy, tatuaże) lub z przerostami z powodu wielokrotnych wstrzyknięć insuliny w to samo miejsce o wszelkie miejsca, które są ocierane lub uciskane przez ubrania. Wykorzystanie takich miejsc mogłoby mieć negatywny wpływ na wchłanianie insuliny lub zwiększać ryzyko wysunięcia się kaniuli. Nie wykorzystywać nadmiernie jednego miejsca i zawsze sprawdzać występowanie oznak infekcji. Nadmierna eksploatacja jednego miejsca lub infekcja, mogłyby prowadzić do problemów z wchłanianiem się insuliny, powodując hiperglikemię. W takiej sytuacji należy skontaktować się z lekarzem i uzgodnić z nim sposób postępowania. Odpowiednia rotacja miejsca wkłucia umożliwia odpoczynek jednej strony przez kilka tygodni, przed ponownym jej wykorzystaniem. 10

11 Ewentualne problemy z zestawem infuzyjnym i miejscem wkłucia: Dyskomfort podczas wprowadzania zestawu infuzyjnego lub sensora glukozy Mały odsetek osób odczuwa dyskomfort podczas pierwszego wprowadzania zestawu infuzyjnego i/lub sensora. W przypadku wystąpienia dyskomfortu należy uspokoić pacjentkę, że uczucie to zazwyczaj mija wraz z upływem czasu. Jedną z opcji jest zastosowanie preparatu przeciwbólowego, stosowanego miejscowo. Podrażnienie skóry U niektórych pacjentek może wystąpić delikatne podrażnienie skóry, w postaci małych czerwonych guzków pojawiających się w miejscu wprowadzenia zestawu infuzyjnego. Jest to często powiązane z ekspozycją skóry na plastikowy materiał, z którego wykonany jest zestaw infuzyjny. U niektórych osób mogą wystąpić reakcje skórne na plaster zestawu infuzyjnego, wówczas warto omówić ten problem ze swoim lekarzem. Zakażenia w miejscu wkłucia Pacjentki muszą znać objawy przedmiotowe i podmiotowe zakażenia oraz mieć świadomość poważnych konsekwencji, do których może doprowadzić ignorowanie zakażeń. Dlatego należy informować je w jaki sposób mogą zapobiegać infekcjom skóry i co robić w przypadku ich wystąpienia. W celu zapobiegania zakażeniom skóry w miejscach wkłucia, pacjentki powinny: o Zmieniać zestaw infuzyjny maksymalnie co 2-3 dni, w celu uniknięcia działań niepożądanych, takich jak potencjalne pogorszenie kontroli metabolicznej. o Zawsze myć ręce przed wymianą zestawu. o Przygotować elementy zestawu na czystej powierzchni, takiej jak czysty ręcznik papierowy. o Zmieniać miejsce wkłucia zestawu infuzyjnego przy pierwszej oznace uczucia dyskomfortu lub zakażenia. o Przy pierwszej oznace infekcji pacjentki powinny: - Zadzwonić do lekarza w przypadku zauważenia zaczerwienienia, uczucia gorąca, obrzęku, wydzieliny lub sączenia, wytworzenia się ropnia oraz dyskomfortu lub tkliwości uciskowej. - Wymienić zarówno zbiornik, jak i zestaw infuzyjny na nowe (umyć ręce po usunięciu zestawu infuzyjnego z zakażonego miejsca i przed dotykaniem nowych komponentów, aby zapobiec zakażeniu krzyżowemu). - Wprowadzić nowy zestaw infuzyjny w innym obszarze ciała. Hipertrofia Zmiana miejsca wkłucia zestawu infuzyjnego co 2-3 dni pomaga również w zapobieganiu hipertrofii. Hipertrofia charakteryzuje się wtórnym obrzękiem tkanki tłuszczowej, po podskórnym wstrzyknięciu insuliny. Może to wiązać się z pozostawieniem zestawu infuzyjnego w tym samym miejscu przez zbyt długi okres czasu i/lub z wielokrotnym stosowaniem tego samego miejsca wkłucia. Hipertrofia powoduje słabe wchłanianie insuliny i z czasem zmniejsza liczbę możliwych miejsc wkłucia zestawu infuzyjnego. Może również prowadzić do atrofii tkanek, co skutkuje trwałym bliznowaceniem obszaru skóry. Podczas wyboru miejsca wkłucia należy unikać obszarów dotkniętych hipertrofią. 11

12 System CGM Jakie są zalety systemu Ciągłego Monitorowania Glikemii (CGM)? Wartości glikemii oznaczone na glukometrze dostarczają dość ograniczonych informacji nie odzwierciedlają rzeczywistej zmienności stężeń glukozy we krwi, ani nie ujawniają prawdziwego obrazu samokontroli glikemii prowadzonej przez pacjenta. Natomiast system CGM pokazuje pełny obraz zmian stężenia glukozy we krwi, a nie tylko pojedyncze i chwilowe poziomy glukozy uchwycone w danym momencie. Umożliwia to personelowi medycznemu i pacjentom uzyskanie lepszej kontroli nad monitorowaniem i leczeniem cukrzycy. Poprzez dostarczanie ciągłych informacji o stężeniach glukozy i pokazanie trendów wartości glikemii między badaniami krwi pobranej z palca, CGM może prowadzić do poprawy kontroli choroby. Ciągłe odczyty glikemii pozwalają pacjentom w razie konieczności szybciej interweniować, a tym samym zmniejszać częstotliwość i ciężkość epizodów hipoglikemii i hiperglikemii. Pacjenci mogą się nauczyć, w jaki sposób dieta, wysiłek fizyczny, leki, styl życia i choroby towarzyszące cukrzycy wpływają na ich wartości glikemii. Ponadto analiza retrospektywna zapisanych danych umożliwia wgląd zarówno pacjentowi, jak i lekarzowi, ułatwiając im podejmowanie optymalnych decyzji terapeutycznych. W jaki sposób działa system CGM? System Ciągłego Monitorowania Glikemii (CGM) wykorzystuje odczyty dokonywane przez elektrodę enzymatyczną (sensor glukozy), którą wprowadza się do płynu śródtkankowego. Glukoza w płynie śródtkankowym wchodzi w reakcję z enzymem znajdującym się na sensorze. Zachodząca reakcja chemiczna pozwala oznaczyć stężenie glukozy, określane jako wartość ISIG. Wartościom ISIG, pochodzącym z sensora, są następnie przypisywane odpowiednie wartości stężenia glukozy we krwi, pochodzące z pomiaru dokonywanego glukometrem. Proces ten nazywa się kalibracją. Dzięki kalibracji, urządzenie CGM może przekształcić sygnał elektryczny z sensora w konkretną wartość glukozy (wyświetlaną na pompie i porównywalną z wartościami glukozy we krwi). Właściwe wykonanie kalibracji, w sposób istotny wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego systemu CGM. Aby zapewnić największą dokładność CGM, kalibracje należy przeprowadzać w momencie, gdy poziomy glukozy są najbardziej stabilne (na przykład przed posiłkiem/na czczo) i gdy nie ulegają szybkim zmianom (gdy nie ma strzałek na ekranie pompy) W 1 dniu korzystania z nowego sensora kalibracja jest wymagana: około 2 godziny po uruchomieniu sensora. ponownie w ciągu 6 godzin (niekoniecznie w przypadku pompy Paradigm Veo ). następnie przynajmniej raz na 12 godzin. Po pierwszym dniu, kalibracje należy przeprowadzać 3-4 razy na dobę, w celu osiągnięcia optymalnej dokładności sensora. Dla uzyskania pomiarów glikemii z sensora wymagana jest minimum jedna kalibracja co 12 godzin. Aby dowiedzieć się, kiedy konieczna jest następna kalibracja, na Ekranie Głównym monitora naciśnij 3 razy przycisk ESC. 12

13 UWAGA: Przed wprowadzeniem zmian w dawkowaniu insuliny należy potwierdzić wynik z sensora, wykonując pomiar glikemii na glukometrze. Wszystkie decyzje terapeutyczne muszą być podejmowane w oparciu o wyniki badania stężenia glukozy we krwi pobranej z palca. Dlaczego odczyty systemu CGM czasem różnią się od pomiarów wykonanych za pomocą glukometru? W dowolnym punkcie czasowym, odczyty glikemii z sensora są rzadko kiedy takie same, jak odczyty z glukometru. Większą różnicę można zauważyć zwłaszcza wtedy, gdy stężenia glukozy zmieniają się szybko (po posiłkach, bolusie korekcyjnym, wysiłku fizycznym, leczeniu hipoglikemii itd.). Przez większość czasu różnica ta będzie mała (<20%), ale w warunkach szybko zmieniającej się glikemii, różnica może wynosić >20%. Przyczyny rozbieżności mogą być następujące: Opóźnienie fizjologiczne: Glukoza jest transportowana z jelita cienkiego przez kosmki jelitowe do krwi, a następnie do przestrzeni śródtkankowej, zanim przedostanie się bezpośrednio do MiniLink Skóra Sensor Płyn śródtkankowy Komórka Glukoza Naczynie krwionośne komórki. Z tego powodu mogą występować różnice w stężeniach glukozy mierzonych w każdym z tych obszarów, zwłaszcza w przypadku gwałtownego zmieniania się wartości glikemii. Technologia: System CGM aktualizuje wyświetlaną wartość glukozy co 5 minut. Zmiany stężenia glukozy między aktualizacjami są prezentowane tylko w postaci wartości glikemii wyświetlanej po zmianie. Zjawisko to, w połączeniu z opóźnieniem fizjologicznym sprawia, że pacjenci mogą obserwować wartości glikemii w płynie śródtkankowym (odczyt z sensora) z około 10 minutowym opóźnieniem, w stosunku do oznaczeń glukozy we krwi na glukometrze. Korzystanie z glukometru: Zmienność pomiarów glikemii oznaczonych glukometrem, niewłaściwie umyte ręce i błędy w kodowaniu glukometrów, przyczyniają się do większych różnic między wartościami odczytanymi z glukometru i z sensora. Minimalizacja czynników zakłócających prawidłowe wykonywanie pomiarów, pomaga niwelować te rozbieżności. 13

14 Gdzie zazwyczaj jest zakładany jest sensor? Miejsce do wprowadzania sensora glukozy powinno znajdować się w obrębie zacienionych obszarów przedstawionych na rysunku poniżej i zawierać wystarczającą ilość tkanki tłuszczowej. W sytuacji zaawansowanej ciąży preferowanym miejscem zakładania sensora będą pośladki. Sensor najlepiej zakładć w pozycji leżącej na boku. Podczas zakładania sensora należy unikać obszarów: w obszarze 5cm wokół pępka. w obszarze 5cm od miejsca wkłucia zestawu infuzyjnego. w obszarze 8cm od miejsca ręcznych wstrzyknięć. miejsc często ocieranych lub uciskanych przez ubranie miejsc, w których ciało zgina się w dużym stopniu. miejsc, w których tkanka jest stwardniała (np. blizny lub rozstępy). Należy również upewnić się, że wybrane miejsce jest czyste i suche (najlepiej jest oczyścić miejsce wacikiem nasączonym płynem antyseptycznym). Pacjentka powinna regularnie zmieniać miejsca wkłucia sensora glukozy tak, aby dane miejsce nie było nadmiernie wykorzystywane. Co oznaczają informacje wyświetlane na monitorze pompy? Ekran pompy insulinowej pokazuje wykresy przebiegu zmian glikemii z ostatnich 3, 6, 12 i 24 godzin. Naciśnięcie ESC z Ekranu GŁÓWNEGO, powoduje wyświetlenie ostatnio oglądanego wykresu glikemii. Naciśnięcie ^ wyświetla pozostałe wykresy, natomiast naciśnięcie v pozwala zobaczyć historię wyników glikemii z sensora. 14

15 Dlaczego pompa piszczy czyli o czym może informować urządzenie? Pompa monitoruje swoje działanie i sygnałem dźwiękowym powiadamia użytkownika o nietypowym stanie lub konieczności niezwłocznej interwencji. Na ekranie pompy pojawia się wówczas komunikat alarmowy. Aby go wyświetlić, wystarczy nacisnąć dowolny przycisk na ekranie głównym pompy. Następnie należy przeczytać cały tekst komunikatu, gdyż znajdują się tam instrukcje dotyczące rozwiązania problemu, który spowodował alarm (aby przeczytać część tekstu niemieszczącą się na ekranie, należy nacisnąć przycisk v). Aby skasować alarm nacisnąć przycisk ESC, a następnie po przeczytaniu instrukcji alarmowych przycisk ACT. Jak zapobiegać ostrym powikłaniom cukrzycy u pacjentek leczonych za pomocą pompy insulinowej? Podawanie całkowitej dobowej dawki insuliny przez pompę insulinową, wiąże się z potencjalnym ryzykiem hipoglikemii, hiperglikemii i kwasicy cukrzycowej. Ryzyko to można zminimalizować poprzez dobrą kontrolę glikemii i częste monitorowanie stężenia glukozy we krwi. Również stosowanie CGM może pomóc pacjentkom w uniknięciu poważnych trudności związanych z niekontrolowanymi poziomami glukozy we krwi. Należy upewnić się, czy pacjentki znają docelowe wartości glikemii, ustalone przez swojego lekarza, oraz czy podejmują właściwe działania, gdy poziom cukru we krwi znajduje się poza sugerowanym zakresem docelowym. Hipoglikemia U kobiet w ciąży z cukrzycą sugerowany zakres stężenia glukozy na czczo i przed posiłkami wynosi mg/dl, a maksymalna glikemia w 1 godzinę po posiłku poniżej 120 mg/dl. Hipoglikemię rozpoznaje się przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 55 mg/dl. Występuje ona w przypadku niedostatecznej ilości pożywienia, zbyt dużej dawki insuliny, uwalniania hormonów stresu lub zwiększenia zwykłego poziomu aktywności. Celem leczenia hipoglikemii jest przywrócenie prawidłowego działania funkcji poznawczych i zapobieganie utracie przytomności. Symptomy niedocukrzenia mogą różnić się u poszczególnych pacjentek, między pojedynczymi epizodami, a nawet w miarę upływu czasu. Chociaż u większości osób ilość epizodów hipoglikemii zmniejsza się po rozpoczęciu stosowania pompy insulinowej, hipoglikemie mogą nadal występować przy tej metodzie leczenia. Ważne jest, aby umieć rozpoznawać objawy niedocukrzenia i odpowiednio na nie reagować. Powszechnie uznawaną metodą leczenia hipoglikemii podczas stosowania pompy insulinowej jest reguła 15. Jeśli stężenie glukozy we krwi wynosi <70 mg/dl: o spożycie g glukozy lub szybko przyswajalnych węglowodanów (o wysokim indeksie glikemicznym) w dowolnej postaci (np. sok owocowy lub fabrycznie przygotowana w formie tabletek, saszetek glukoza), 15

16 o kontrola glikemii po 15 minutach. Jeśli stężenie glukozy we krwi nie przekracza 70mg/dl, należy powtórzyć całą procedurę i skontrolować glikemię po kolejnych 15 minutach. Jeśli stężenie glukozy we krwi wynosi <50mg/dl (2,8mmol/l): o spożycie g glukozy lub szybko przyswajalnych węglowodanów (o wysokim indeksie glikemicznym) w dowolnej postaci jak poprzednio o o kontrola glikemii po 15 minutach jeśli nadal utrzymuje się niska wartość glikemii, należy powtórzyć całą procedurę, również w sytuacji, gdy objawy hipoglikemii już ustąpiły. Następnie ponownie skontrolować glikemię po kolejnych 15 minutach. W przypadku utrzymywania się hipoglikemii kontakt z lekarzem. Pacjentki powinny mieć zawsze pod ręką produkty spożywcze, zawierające węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym (również przy łóżku, do leczenia hipoglikemii nocnej, najlepiej sok owocowy, herbatniki) Do leczenia niedocukrzenia najlepiej jest wybierać produkty, które zawierają g węglowodanów, jak np.: o 3-4 tabletki z glukozą o 150ml soku owocowego lub napoju gazowanego (nie light ) Podczas leczenia hipoglikemii należy unikać produktów o średnim lub niskim indeksie glikemicznym (np. lodów, batonów lub pizzy) Hiperglikemia Wartość glikemii większa od docelowej, zwłaszcza >250mg/dl (13,9mmol/l), bez obecności ciał ketonowych stanowi hiperglikemię. Glikemia może gwałtownie wzrosnąć w rezultacie choroby, zbyt dużej ilości jedzenia, zbyt małej ilości insuliny, uwalniania hormonów stresu, zmniejszenia zwykłego poziomu aktywności fizycznej i braku podawania insuliny przez pompę insulinową. Celem leczenia hiperglikemii jest zapobieganie rozwojowi kwasicy cukrzycowej oraz występowaniu przewlekłych powikłań cukrzycy. Jedną z największych korzyści terapii za pomocą pompy insulinowej jest to, że umożliwia ona pacjentom łatwe korygowanie wysokich wartości glikemii. Poprzez monitorowanie stężenia glukozy we krwi i podanie bolusa korekcyjnego zgodnie z zaleceniami, wartości glikemii mogą szybko powrócić do zakresu docelowego. Wskazówki dotyczące zapobiegania hiperglikemii dla osób leczonych przy użyciu pompy insulinowej Monitorowanie poziomu glukozy we krwi, co najmniej 4-6 razy na dobę i korygowanie wysokich stężeń glukozy. W przypadku spożywania posiłku lub przekąski, za każdym razem podawanie bolusa, w celu pokrycia zawartości węglowodanów w zjedzonym pożywieniu. Sprawdzenie poprawności ustawień dawki podstawowej, przeliczników insuliny na węglowodany i współczynnika wrażliwości na insulinę. W przypadku utrzymywania się hiperglikemii kontakt z lekarzem. 16

17 Upewnienie się, że ustawienia pompy insulinowej są prawidłowo zaprogramowane (w tym pora dnia, przepływy dawki podstawowej i ustawienia Kalkulatora Bolusa) Wymiana zestawu infuzyjnego (wkłucia i zbiornika) co 2-3 dni oraz kontrola miejsc wkucia. o Wskazówki dotyczące leczenia hiperglikemii dla osób leczonych za pomocą pompy insulinowej Jeśli glikemia wynosi >250 mg/dl: Podanie bolusa korekcyjnego za pomocą pompy insulinowej i kontrola obecności ciał ketonowych w moczu lub we krwi Ponowna kontrola wartości glikemii po minutach: o Jeśli stężenie glukozy we krwi nie zmniejszyło się, należy powtórnie podać bolus korekcyjny insuliny za pomocą wstrzykiwacza (pena), skontrolować obecność ketonów w moczu lub we krwi oraz zmienić zestaw infuzyjny (zbiornik i wkłucie) i miejsce jego założenia. Wskazane jest również rozwiązanie potencjalnych problemów związanych z działaniem pompy insulinowej. W tym celu należy zadzwonić do pomocy technicznej Medtronic Diabetes, aby uzyskać poradę dotyczącą zgłaszanego problemu. Numery kontaktowe można znaleźć na stronie Ponowna kontrola wartości glikemii po kolejnych minutach. Jeśli stężenie glukozy we krwi nadal przekracza 250 mg/dl i utrzymuje się aceton w moczu, a stan ogólny ulega pogorszeniu (wymioty, gorączka, itp.) należy bezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Cukrzycowa kwasica ketonowa Jest to powikłanie charakteryzującym się wysokim stężeniem glukozy we krwi, kwasicą i obecnością ketonów w moczu i we krwi. W terapii za pomocą pompy insulinowej najczęściej stosuje się wyłącznie szybkodziałające analogi insuliny. Dlatego w sytuacji, w której z jakichś powodów zostanie zaburzone podawanie insuliny, może szybko dojść do rozwoju kwasicy ketonowej. Zapobieganie kwasicy W przypadku wystąpienia hiperglikemii warto przestrzegać następujących sugestii, aby zapobiec rozwojowi kwasicy ketonowej: Zawsze wymienić zestaw infuzyjny (zbiornik i wkłucie) na nowy. Przyczyną hiperglikemii może być częściowy zator na drodze podawania insuliny w drenie lub kaniuli, który uniemożliwia dostarczanie prawidłowej ilości insuliny. Wkłucie może być zagięte lub mogło się wysunąć się z tkanki podskórnej. Wykorzystywać różne miejsca wprowadzania zestawów infuzyjnych, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi rotacji miejsca wkłucia.. Sprawdzić stare miejsce wkłucia pod kątem oznak zakażenia. Sprawdzić dren zestawu infuzyjnego pod kątem występowania w nim pęcherzyków powietrza. Sprawdzić miejsce rozłączania wkłucia, aby upewnić się, czy się nie poluzowało i czy nie doprowadziło to do wycieku insuliny. Przy utrzymującej się hiperglikemii, rozważyć zastosowanie insuliny z nowego opakowania. 17

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21

Spis treści. Część I Osobiste pompy insulinowe. Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Od redaktorów wydania polskiego...15 Przedmowy honorowe...17 Od autorów...21 Część I Osobiste pompy insulinowe 1 Uwagi wstępne dotyczące terapii z zastosowaniem osobistej pompy insulinowej...24 1.1. Z

Bardziej szczegółowo

Kalkulator Bolusa, Bolus Wizard Pierwsze kroki

Kalkulator Bolusa, Bolus Wizard Pierwsze kroki Kalkulator Bolusa, Bolus Wizard Pierwsze kroki Spis treści Wprowadzenie Wprowadzenie 3 Wyjaśnienie i obliczenie wskaźników Kalkulatora Bolusa, Bolus Wizard 4 Suma dawek dziennych 4 Przelicznik węglowodanów

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ

ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ OPIS TECHNICZNY Pompa insulinowa dla pacjentów w wieku do lat 6-ciu lub z małym zapotrzebowaniem na insulinę - 4 szt. znak sprawy: Z/13/PN/13 Zadanie 1 nazwa, typ,... rok produkcji...,

Bardziej szczegółowo

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych

Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Automatyczna kalkulacja bolusów w pompach insulinowych Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Kliniczny Oddział Diabetologii i Pediatrii Klinika Pediatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny Funkcjonalna insulinoterapia

Bardziej szczegółowo

CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1?

CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1? Sabine Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2010 r CO MOGĘ ZROBIĆ ABY URODZIĆ ZDROWE DZIECKO MAJĄC CUKRZYCĘ TYPU 1? Dobre planowanie i odpowiednie przygotowanie to podstawa dla kobiet chorujących

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1.

WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1. Dominika Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r WŁAŚNIE ROZPOZNANO U MNIE CUKRZYCĘ TYPU 1. Rozpoznanie cukrzycy typu 1 może stanowić wstrząs i prowadzić do wielu pytań typu: Dlaczego to spotyka

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Pakiet 1. Zakup i dostawa zestawów pomp insulinowych dla dzieci poniżej i powyżej 6 roku życia z funkcją ciągłego pomiaru glikemii - szt.

Pakiet 1. Zakup i dostawa zestawów pomp insulinowych dla dzieci poniżej i powyżej 6 roku życia z funkcją ciągłego pomiaru glikemii - szt. Pakiet 1. Zakup i dostawa zestawów pomp insulinowych dla dzieci poniżej i powyżej 6 roku życia z funkcją ciągłego pomiaru glikemii - szt. 70... 1 Pakiet 2. Zakup i dostawa zestawów pomp insulinowych dla

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne

Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne Aneks 6 Specyfikacja osobistych pomp insulinowych rekomendacje PTD 2013. Wymogi konieczne Temat Dzieci < 6. rż. z częstymi Dzieci < 6. rż. Dzieci > 6. rż. i dorośli Dzieci > 6. rż. i dorośli epizodami

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE Sylwia Musioł STATYSTYKI NA ŚWIECIE ŻYJE BLISKO 3OO MILIONÓW LUDZI CHORYCH NA CUKRZYCĘ SZACUJE SIĘ, ŻE LICZBA TA W CIĄGU JEDNEGO POKOLENIA WZROŚNIE DO OKOŁO 500 MILIONÓW W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

INL NO. A4890. PROJECT medtronic. DESCRIPTION diabetes_carelink_getting_started_guide_po

INL NO. A4890. PROJECT medtronic. DESCRIPTION diabetes_carelink_getting_started_guide_po INL NO. A4890 PROJECT medtronic DESCRIPTION diabetes_carelink_getting_started_guide_po Pierwsze kroki z oprogramowaniem CareLink Personal Zasady działania oprogramowania CareLink Personal CO TO JEST OPROGRAMOWANIE

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1?

Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1? Christian Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2012 r CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ROZWOJU PÓŹNYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY TYPU 1? Wiele osób chorujących na cukrzycę typu 1 martwi się potencjalnymi

Bardziej szczegółowo

DiabetesMeter Instrukcja korzystania z aplikacji

DiabetesMeter Instrukcja korzystania z aplikacji DiabetesMeter Instrukcja korzystania z aplikacji 1. INFORMACJE OGÓLNE DiabetesMeter jest aplikacją dla osób chorych na cukrzycę insulinozależną. Wspiera w podejmowaniu bieżących decyzji dotyczących spożywanych

Bardziej szczegółowo

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 Cukrzyca typu 1 - jest chorobą charakteryzującą

Bardziej szczegółowo

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek II Konferencja i3: internet infrastruktury innowacje enauka

Bardziej szczegółowo

Anneli, córka Martiny Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2011 r MOJE DZIECKO MA CUKRZYCĘ TYPU 1

Anneli, córka Martiny Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2011 r MOJE DZIECKO MA CUKRZYCĘ TYPU 1 Anneli, córka Martiny Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2011 r MOJE DZIECKO MA CUKRZYCĘ TYPU 1 Wielu rodziców dzieci, u których rozpoznano cukrzycę typu 1, zastanawia się: Dlaczego to spotyka

Bardziej szczegółowo

SAMOKONTROLA CUKRZYCY

SAMOKONTROLA CUKRZYCY SAMOKONTROLA CUKRZYCY Alicja Szewczyk Klinika Endokrynologii i Diabetologii Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Uniwersytet Zdrowia 2015r. Problem 1 Jak

Bardziej szczegółowo

DZIENNIczek SAMOKONTROLI

DZIENNIczek SAMOKONTROLI DZIENNIczek SAMOKONTROLI TWÓJ DZIENNICZEK SAMOKONTROLI Niniejszy dzienniczek został opracowany specjalnie z myślą o osobach chorych na cukrzycę, które są poddawane insulinoterapii. Pomoże on Tobie i Twojemu

Bardziej szczegółowo

Poznaję cukrzycę. Hipoglikemia Wysiłek fizyczny

Poznaję cukrzycę. Hipoglikemia Wysiłek fizyczny Poznaję cukrzycę Hipoglikemia Wysiłek fizyczny Dr n. med. Agnieszka Szypowska Dr n. med. Hanna Trippenbach-Dulska Lek. med. Maria Lipka Lek. med. Anna Ramotowska Przyczyny i objawy hipoglikemii Hipoglikemia

Bardziej szczegółowo

Objawy cukrzycy typu 1

Objawy cukrzycy typu 1 CUKRZYCA U DZIECI Objawy cukrzycy typu 1 Objawy początkowe: Zwiększone pragnienie Częste oddawanie dużej ilości moczu Oddawanie moczu w nocy Chudnięcie Zapach acetonu z ust Skurcze w nogach Zakażenia drożdżakami

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hipoglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hipoglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Hipoglikemia podstawowe informacje Kiedy poziom cukru (glukozy) we krwi spada poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), stwierdza się nadmierne obniżenie poziomu glukozy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH W sytuacji, gdy w szkole jest uczeń przewlekle chory, dyrektor, nauczyciel powinien: 1. Pozyskać

Bardziej szczegółowo

Dziecko z cukrzycą w szkole.

Dziecko z cukrzycą w szkole. Typy cukrzycy: I Cukrzyca typu 1 II Cukrzyca typu 2 III inne typy cukrzycy Dziecko z cukrzycą w szkole. Cukrzyca choroba przemiany materii, charakteryzująca się podwyższonym stężeniem cukru = glukozy we

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska Powikłania ostre w cukrzycy typu 1 Anna Noczyńska Cukrzycowa kwasica ketonowa Kwasica ketonowa w przebiegu cukrzycy jest ciężkim powikłaniem powodującym stan zagrożenia życia. Śmiertelność związana z

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

Lilly Diabetes. Cukrzyca ciążowa

Lilly Diabetes. Cukrzyca ciążowa Lilly Diabetes Twoje doświadczenia są naszą inspiracją. Cukrzyca ciążowa Cukrzyca ciążowa Cukrzyca w okresie ciąży występuje u około 3% kobiet. Taka cukrzyca nazywana jest cukrzycą ciążową. Cukrzyca ciążowa

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dotyczące podawania insuliny

Wskazówki dotyczące podawania insuliny Wskazówki dotyczące podawania Schemat postępowania w cukrzycy Wskazówki dotyczące podawania Organizm potrzebuje tyle, ile zapewni odpowiednią kontrolę glikemii (odpowiedni poziom cukru we krwi). Lekarz

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Odkrycie insuliny było jednym

Odkrycie insuliny było jednym INSULINOTERAPIA Maciej Pawłowski Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Odkrycie insuliny było jednym z najważniejszych odkryć współczesnej medycyny. Po raz pierwszy insulinę

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia CUKRZYCA ZAGROŻENIA W CHOROBIE Cukrzyca to poważna choroba. Ponieważ występuje dość często,

Bardziej szczegółowo

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Postępowanie w stanach nagłych: I II III IV Hipoglikemia Cukrzycowa kwasica ketonowa

Bardziej szczegółowo

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2

Rozpoznanie, objawy cukrzycy, wydzielanie insuliny, receptor dla insuliny, patomechanizm cukrzycy typu 1 i typu 2 Farmakoterapia cukrzycy Leki stosowane w leczeniu cukrzycy Co oznacza termin cukrzyca Grupa schorzeń metabolicznych, których wspólną cechę stanowi hiperglikemia jako wynik absolutnego i/lub względnego

Bardziej szczegółowo

Twoja AUSTRIACKA marka diabetologiczna GLUKOMETR WELLION CALLA

Twoja AUSTRIACKA marka diabetologiczna GLUKOMETR WELLION CALLA Twoja AUSTRIACKA marka diabetologiczna GLUKOMETR WELLION CALLA Staramy się ułatwić życie pacjentom i partnerom. Dzięki innowacyjnym pomysłom, doradztwu i usługom. Dobry dzień zaczyna się od uśmiechu. Z

Bardziej szczegółowo

W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu

W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu jej zastosowania. IV. Wykaz głównych zaleceń dotyczących

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

SZKODA, ŻE KIEDYŚ NIE BYŁO LEPSZEGO SPOSOBU KONTROLOWANIA GLIKEMII

SZKODA, ŻE KIEDYŚ NIE BYŁO LEPSZEGO SPOSOBU KONTROLOWANIA GLIKEMII Marco Lepiej kontroluje cukrzycę dzięki pompie od 2011 r SZKODA, ŻE KIEDYŚ NIE BYŁO LEPSZEGO SPOSOBU KONTROLOWANIA GLIKEMII Hipoglikemia, szczególnie w nocy, kiedy trudniej rozpoznać spadek stężenia glukozy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Pierwsze kroki z Ciągłym Monitorowaniem Glikemii przy użyciu systemu MiniMed Paradigm VEO

Pierwsze kroki z Ciągłym Monitorowaniem Glikemii przy użyciu systemu MiniMed Paradigm VEO Pierwsze kroki z Ciągłym Monitorowaniem Glikemii przy użyciu systemu MiniMed Paradigm VEO Gratulujemy decyzji o korzystaniu z pompy insulinowej MiniMed Paradigm Veo oraz z systemu Ciągłego Monitorowania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ

INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ INSTRUKCJE DOTYCZĄCE OPIEKI DOMOWEJ NAD OSOBĄ CHORĄ NA CUKRZYCĘ Jak dbać o chorego organizując środowisko i zasoby niezbędne do zagwarantowania mu wyższej jakości życia Przydatne numery telefonów Terapia

Bardziej szczegółowo

Firma Handlowa GIGA Utworzono : 07 lipiec 2016

Firma Handlowa GIGA Utworzono : 07 lipiec 2016 programy > pozostałe > Zdrowie i Uroda PAKIET Dietetyk Fitnes Zdrowie i Uroda PAKIET Dietetyk Fitnes Model : Ava000118 Producent : Avalon Sposób na zdrowy tryb życia! Program do komponowania, rejestracji

Bardziej szczegółowo

Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c)

Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) Cukrzyca wieku dziecięcego Ulotka informacyjna dla pacjentów Wprowadzenie Otrzymaliście Państwo tę ulotkę ze względu na wysoki poziom hemoglobiny glikowanej

Bardziej szczegółowo

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce

Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Znaczenie i ocena dostępności do metod insulinoterapii w Polsce Prof. dr hab. med. Maciej T. Małecki Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Wydzielanie

Bardziej szczegółowo

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny CUKRZYCA TYPU 1 Cele leczenia cukrzycy typu I u dzieci i młodzieży możliwość przeżycia cofnięcie objawów klinicznych, unikanie ostrych powikłań cukrzycy,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Szkoła Podstawowa w Dunowie, Dunowo 11, 76-024 Świeszyno SPD.40.3.2014.EK PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Wrzesień 2014 r. Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

Mobilny Kalkulator Diabetyka Instrukcja

Mobilny Kalkulator Diabetyka Instrukcja Mobilny Kalkulator Diabetyka Instrukcja Autor: Miłosz Grzegorzewski Wersja: 1.0 1 Spis treści 1.Kilka słów o emkade...3 2.Instalacja... 4 3. Rozpoczęcie korzystania z emkade - ustawienia...5 3.1. Dawka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr n. med. Anna Stefanowicz Przewodnicząca Zespołu; Pracownia Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Zakład Pielęgniarstwa Ogólnego, Katedra Pielęgniarstwa,

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Cukrzyca Glukometr Wstrzykiwacz Insulina Niedocukrzenie

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych

Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych Praktyczne aspekty żywienia przez zgłębniki (sztuczny dostęp) w warunkach domowych Bezpieczne żywienie przez zgłębnik Niniejsza broszura przekazuje tobie informacje na temat bardziej praktycznych aspektów

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę!

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Cukrzyca logo -międzynarodowy symbol walki z cukrzycą Tło slajdów: http://www.scitecnutrition.com/pl/catalog/guide_to_vitamins/images/guide_to_vitamins-07.jpg?v=2

Bardziej szczegółowo

MAŁY PORADNIK DLA NAUCZYCIELI I WYCHOWAWCÓW DZIECI MŁODSZYCH

MAŁY PORADNIK DLA NAUCZYCIELI I WYCHOWAWCÓW DZIECI MŁODSZYCH C U K R Z Y C A MAŁY PORADNIK DLA NAUCZYCIELI I WYCHOWAWCÓW DZIECI MŁODSZYCH Publikacja przygotowana w ramach projektu Kompleksowe wsparcie środowiska diabetyków poprzez edukację obywatelską i działania

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza

Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza Specyfika edukacji diabetologicznej u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem terapii osobistymi pompami insulinowymi -punkt widzenia lekarza Dr hab. n. med. Małgorzata Myśliwiec Oddział Diabetologii Dziecięcej

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

System MiniMed Paradigm Veo

System MiniMed Paradigm Veo System MiniMed Paradigm Veo Więcej z Życia, Mniej Zmartwień Pierwsza pompa insulinowa z ciągłym monitorowaniem glikemii i opcją automatycznego wstrzymywania podaży insuliny www.pompy-medtronic.pl Wolność,

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI UM-076

INSTRUKCJA OBSŁUGI UM-076 INSTRUKCJA OBSŁUGI UM-076 WPROWADZENIE Dziękujemy za zakup Wagi/ Monitora Składu Ciała TANITA. Mamy nadzieję, że spełni ona Państwa oczekiwania. Instrukcja obsługi przedstawi procedury konfiguracji i zarys

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2

Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą typu 2 Odżywiaj się zdrowo Podstawowym zaleceniem zdrowotnym dla osób chorych na cukrzycę jest jedz zdrowo. Osoba

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY. Marlena Rożen

CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY. Marlena Rożen CUKRZYCA NARASTAJĄCY PROBLEM SPOŁECZNY Marlena Rożen CO TO JEST CUKRZYCA? Cukrzyca łacińska nazwa: Diabetes mellitus, ma związek z metabolizmem organizmu to choroba związana z odżywianiem, trawieniem i

Bardziej szczegółowo

a) aparat USG z opcją Dopplera, b) Holter EKG, c) Holter RR, d) aparat EKG 12-odprowadzeniowy. 3) Pozostałe wymagania

a) aparat USG z opcją Dopplera, b) Holter EKG, c) Holter RR, d) aparat EKG 12-odprowadzeniowy. 3) Pozostałe wymagania b) komputerowy program do sczytywania glikemii z glukometru pacjenta, systemu ciągłego monitorowania glikemii (CGMS), c) co najmniej 2 pompy infuzyjne, w tym do infuzji insuliny, e) kardiomonitor. a) aparat

Bardziej szczegółowo

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl Redaktor Naukowy: Prof. dr hab. med. Jacek Sieradzki Redaktor Prowadzący: Dr hab. med. Maciej Małecki Małopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Katedra Chorób Metabolicznych 31 501 Kraków,

Bardziej szczegółowo

DAWN Postawy Życzenia i Potrzeby cukrzyków (Diabetes Attitudes Wishes & Needs)

DAWN Postawy Życzenia i Potrzeby cukrzyków (Diabetes Attitudes Wishes & Needs) Biuro obsługi klienta Novo Nordisk Przewodnik po insulinoterapii metodą BASAL BOLUS 0845 600 5055 Koszt jak za połączenie lokalne. Rozmowy mogą być nagrywane w celach szkoleniowych. (Godziny pracy biura

Bardziej szczegółowo

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy Medtronic.w

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Zespół stopy cukrzycowej

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Zespół stopy cukrzycowej AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Zespół stopy cukrzycowej PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Załącznik Nr 1 do Umowy Nr z dnia PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Łódź, listopad 2009 rok Podstawa prawna: Art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach

Bardziej szczegółowo

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon:

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon: DANE PACJENTA Mam cukrzycę Jeśli wykazuję zaburzenia świadomości i jestem w stanie połykać, to podaj mi CUKIER w dowolnej formie sok, syrop, słodzoną wodę, colę, cukierki lub ciastko i zatelefonuj do mojego

Bardziej szczegółowo

Szkoła Pompowa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Edycja II. Karta Szkolenia. wymagana do uzyskania

Szkoła Pompowa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Edycja II. Karta Szkolenia. wymagana do uzyskania Szkoła Pompowa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Edycja II Karta Szkolenia wymagana do uzyskania Certyfikatu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego potwierdzającego umiejętności w zakresie leczenia

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA DLA PACJENTA

B. ULOTKA DLA PACJENTA B. ULOTKA DLA PACJENTA 0 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA AVAMINA, 500 mg, tabletki powlekane Metformini hydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Miacalcic, 50 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Miacalcic, 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Calcitoninum salmonis Należy zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użycia. Espumisan Kids Rozpuszczalne cienkie listki

Instrukcja użycia. Espumisan Kids Rozpuszczalne cienkie listki Instrukcja użycia Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje. Ten wyrób medyczny jest dostępny bez recepty. Aby jednak uzyskać dobry wynik leczenia, należy przestrzegać

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM.

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM. DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA Data urodzenia Wiek Waga kg Wzrost cm Leczony obszar.. Wymiary dotyczące obszaru- obwód.. Osoba kontaktowa Zawód ADRES

Bardziej szczegółowo

Zakup i dostawa pomp insulinowych dla dzieci poniżej 6 roku życia - szt. 7. Producent... Typ... Rok produkcji 2009

Zakup i dostawa pomp insulinowych dla dzieci poniżej 6 roku życia - szt. 7. Producent... Typ... Rok produkcji 2009 Załącznik 3 ZESTAWIENIE PARAMETRÓW TECHNICZNYCH Zakup i dostawa pomp insulinowych dla dzieci poniżej 6 roku życia - szt. 7 Producent... Typ... Rok produkcji 2009 Lp. y wymagany oferowany Punktacja 1. Urządzenie

Bardziej szczegółowo

Pompy insulinowe Paradigm modele 515 i 715. Podręcznik użytkownika

Pompy insulinowe Paradigm modele 515 i 715. Podręcznik użytkownika Pompy insulinowe Paradigm modele 515 i 715 Podręcznik użytkownika 2008 Medtronic MiniMed, Inc. Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy produkt jest chroniony następującymi patentami zarejestrowanymi w Stanach

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY.

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Wprowadzenie: Umiejętność samokontroli choroby wśród osób chorych na cukrzycę jest niezwykle istotną częścią

Bardziej szczegółowo

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Co to jest retinopatia cukrzycowa? Jest to choroba spowodowana cukrzycowymi zmianami

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI REJESTRATORA DMS 300-3A

INSTRUKCJA OBSŁUGI REJESTRATORA DMS 300-3A INSTRUKCJA OBSŁUGI REJESTRATORA DMS 300-3A 1 Uwaga Tylko lekarz może zlecić badanie holterowskie Tylko lekarz może zalecić sposób, w jaki mają być przyklejone elektrody na ciele pacjenta Tylko lekarz może

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo