Skrócona wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia. Dobór pozycji i walidacja skali

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skrócona wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia. Dobór pozycji i walidacja skali"

Transkrypt

1 Psychologia Spo eczna 2012 tom 7 1 (20) ISSN Skrócona wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia. Dobór pozycji i walidacja skali Ma gorzata Kossowska, Krzysztof Hanusz, Mariusz Trejtowicz Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagiello ski Skala Potrzeby Poznawczego Domkni cia jest jednym z najcz ciej u ywanych narz dzi do pomiaru motywacji epistemicznej. Jednak powszechn praktyk sta o si wykorzystywanie w badaniach tylko wybranych, zwykle kilkunastu pozycji tej skali, zamiast ca ego 32-itemowego narz dzia. Co wi cej, badacze zwykle dokonuj tych wyborów w sposób dowolny, nie podaj c w raportach ani kryteriów, jakimi si kierowali, ani informacji na temat tego, które z pozycji skali zosta y w badaniu uwzgl dnione. Dlatego celem tego artyku u jest zaproponowanie skróconej wersji Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia (SPPD) oraz prezentacja psychometrycznych charakterystyk narz dzia. Bogaty materia empiryczny pozwala tak e na sprawdzenie trafno ci zewn trznej skróconej skali. Analizy przeprowadzono na zagregowanych danych (N = 1754) pochodz cych od osób doros ych: nie studentów oraz studentów. Uzyskane wyniki daj podstaw do stwierdzenia, e krótka wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia wiernie oddaje oryginalny konstrukt opisany przez Kruglanskiego (Webster i Kruglanski, 1994), mo e wi c by z powodzeniem wykorzystywana w badaniach empirycznych nad zachowaniami motywowanymi poznawczo. S owa klucze: potrzeba poznawczego domkni cia, struktura skali, walidacja skali Potrzeba poznawczego domkni cia Webster i Kruglanski (1994) wprowadzili konstrukt potrzeby domkni cia (need for closure), w celu opisu i wyja- nienia ró nic indywidualnych w d eniu do poszukiwania i posiadania jasnej i pewnej wiedzy redukuj cej poczucie poznawczej niepewno ci. Badania wskazuj, e potrzeba domkni cia wp ywa na tworzenie i wykorzystywanie abstrakcyjnych reprezentacji mentalnych schematów, Ma gorzata Kossowska, Instytut Psychologii, Uniwersytet Ja - giel lo ski, al. Mickiewicza 3, Kraków, Krzysztof Hanusz, Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagiello ski, al. Mickiewicza 3, Kraków, Mariusz Trejtowicz, Uniwersytet Jagiello ski, al. Mickiewicza 3, Kraków, Korespondencj w sprawie artyku u prosimy kierowa na adres: Praca by a nansowana z grantu MNiSW N N przyznanego Ma gorzacie Kossowskiej. prototypów i stereotypów, które determinuj sposób, w jaki ludzie my l o wiecie spo ecznym, odczuwaj go i podejmuj w nim dzia ania. Osoba charakteryzuj ca si wysok potrzeb domkni cia w ka dej sytuacji spo ecznej preferuje porz dek i przewidywalno, atwo podejmuje decyzje, jest zamkni ta poznawczo (closed-minded) i odczuwa dyskomfort w obliczu wieloznaczno ci. Wysoki poziom potrzeby poznawczego domkni cia sprzyja powierzchownej analizie dop ywaj cych informacji, motywuje do poszukiwania informacji odpowiadaj cych istniej cym ju strukturom wiedzy. Powsta y w wyniku tego procesu obraz sytuacji jest cz sto uproszczony, zapewnia jednak poczucie jednoznaczno ci, przewidywalno ci i uporz dkowania wiata. Jest tak e odporny na zmian. Niski poziom potrzeby domkni cia wi e si z wi ksz tolerancj do wiadczanej niepewno ci. Stwarza warunki dla wnikliwej i dok adnej analizy sytuacji i otwarto ci na nowe informacje. Sprawia, e jednostki s mniej sk onne do szybkiego formu owania ostatecznych s dów na temat 89 Copyright 2012 Psychologia Spo eczna

2 90 MA GORZATA KOSSOWSKA, KRZYSZTOF HANUSZ, MARIUSZ TREJTOWICZ nowych sytuacji. Motywowane s raczej do z o onego i niestereotypowego ich postrzegania, rozpatrywania alternatywnych interpretacji, asymilowania nowych informacji oraz adaptowania si do zachodz cych zmian. Kruglanski i Webster (1996) wskazuj na dwa procesy le ce u podstaw potrzeby domkni cia: 1) chwytanie (seize) informacji oraz 2) zamra anie (freeze) wcze niej uchwyconej informacji w istniej cych strukturach poznawczych. Osoby o du ym nat eniu tej potrzeby maj tendencj do selektywnego wychwytywania z otoczenia informacji spójnych z ich istniej cym systemem przekona i szybkiego w czania ich w te struktury wiedzy, a ignorowania informacji, które w jaki sposób mog naruszy stabilno tego systemu. Te dwa sekwencyjnie dzia aj ce procesy wp ywaj zdaniem badaczy na kszta towanie si konkretnych opinii, s dów i przekona, tak e politycznych, jak autorytaryzm, orientacja na dominacj spo eczn, konserwatyzm czy liberalizm (Kossowska i Van Hiel, 2003). Wiadomo ponadto, e potrzeba domkni cia wp ywa na liczb strereotypowych s dów, pojawianie si efektu pierwsze stwa, odporno na perswazj lub radzenie sobie z nowo ci (przegl d w: Kruglanski, Orehek, Dechesne i Pierro, 2009). Wyniki wielu bada wskazuj tak e na zwi zki potrzeby domkni cia z cechami osobowo ci i intelektu (Webster i Kruglanski, 1994; Kossowska, 2003). Wykazano na przyk ad, e potrzeba domkni cia koreluje negatywnie z otwarto ci na do wiadczenia i pozytywnie z neurotyzmem, a nie koreluje z inteligencj 1. Podsumowuj c, z bada wynika, e potrzeba poznawczego domkni cia jest konstruktem opisuj cym szerokie spektrum procesów i zachowa, jakie ludzie podejmuj w kontek cie spo ecznym. Niektóre z nich s identy kowane w ramach innych konstruktów psychologicznych, takich jak autorytaryzm, otwarto na do wiadczenie lub neurotyzm. wiadcz o tym korelacje tych wymiarów z potrzeb domkni cia. Badacze zwracaj jednak uwag, e korelacje te s umiarkowanie wysokie, co oznacza, e potrzeba poznawczego domkni cia pozwala opisa unikatowe aspekty naszego funkcjonowania motywowanego poznawczo, które wymyka y si dotychczas opisowi. Kontrowersje wokó Skali Potrzeby Domkni cia W pocz tkowej fazie prac Webster i Kruglanski (1994) sugerowali, e potrzeba poznawczego domkni cia jest konstruktem manifestuj cym si na kilka sposobów: jako preferowanie porz dku, preferowanie przewidywalno ci, zdecydowanie, dyskomfort odczuwany w obliczu wieloznaczno ci i zamkni to umys owa, a skala do jego pomiaru ma charakter jednoczynnikowy. Jednak Neuberg, Judice i West (1997) w swoich analizach pokazali, e kwestionariusz ma nisk wewn trzn spójno i co najmniej dwuczynnikow struktur, gdzie jeden czynnik obejmowa pozycje podskali zdecydowania, a drugi pozycje z pozosta ych wymiarów. Analizy struktury skali przeprowadzone na kilku próbach ameryka skich (Kruglanski, DeGrada, Mannetti, Atash i Webster, 1997), trzech próbach europejskich (Mannetti, Pierro, Kruglanski, Taris i Bezinovic, 2002) i próbach: europejskich, azjatyckiej i ameryka skiej (Kossowska, Van Hiel, Chun i Kruglanski, 2002) potwierdzi y stanowisko Neuberga i wspó pracowników (1997). Dodatkowo struktura skali okaza a si niezmienna w obr bie badanych grup: holenderskiej, w oskiej, chorwackiej, ameryka skiej (Mannetti i in., 2002) oraz polskiej, belgijskiej, korea skiej i ameryka skiej (Kossowska i in., 2002). O ile przyjmuje si wi c powszechnie, e struktura skali potrzeby poznawczego domkni cia jest dwuwymiarowa, o tyle nie ma zgody co do interpretacji procesów le cych u pod o a tych dwóch wymiarów. Neuberg i wspó pracownicy (1997) sugeruj, e te dwa czynniki reprezentuj tendencje do chwytania (decyzyjno ) i zamra ania (pozosta e wymiary skali) informacji w strukturach wiedzy. Z t propozycj nie zgadzaj si inni badacze (Kruglanski i in., 1997; Roets i Van Hiel, 2007), twierdz cy, e oba procesy konstytuuj zarówno wymiar decyzyjno ci, jak i pozosta e wymiary i nie da si ich od siebie oddzieli. Ostatnio jednak Roets, Van Hiel i Cornelis (2006) zasugerowali alternatywn interpretacj tej dwuczynnikowej struktury, twierdz c, e odr bno wymiaru decyzyjno ci od reszty podskal jest wynikiem nietrafnej operacjonalizacji tego wymiaru. Wskazuj oni, e podskala decyzyjno ci obejmuje zarówno tre ci odnosz ce si do motywacji, jak i zdolno ci. Zaproponowali tak e, by zast pi oryginalne pozycje z tej podskali nowymi, odnosz cymi si tylko do motywacyjnego aspektu domykania. W ten sposób powsta a 41-itemowa skala s u ca do pomiaru tylko motywacyjnego aspektu domykania poznawczego (Roets i Van Hiel, 2007). Tak e Bar- Tal i Kossowska (2010) pokazali, e decyzyjno koreluje z wymiarami traktowanymi zwykle jako te odnosz ce si do zdolno ci, a nie do motywacji. Zaproponowali oni now wersj tej podskali ca kowicie odnosz c si do aspektu zdolno ciowego, a nie motywacyjnego procesu domykania (Kossowska, 2010). Propozycja nowej, skróconej wersji Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia 2 W ci gu ostatnich dziesi cioleci konstrukt potrzeby domkni cia zyska zainteresowanie wielu badaczy, a skali s u cej pomiarowi potrzeby domkni cia u yto w setkach bada prowadzonych w ró nych obszarach psychologii,

3 SKRÓCONA WERSJA SKALI POTRZEBY POZNAWCZEGO DOMKNI CIA 91 a tak e marketingu i zarz dzania, na wiecie i w Polsce (zob. Kossowska, 2005). Skala jest jednak stosunkowo d uga, st d powszechn praktyk sta o si wykorzystywanie nie ca ego narz dzia, lecz wybranych pozycji ze skali. Przyk adowo Keller (2005) w swoich badaniach u ywa 14 pozycji, Kemmelmeier (2010) 26, Lynch, Neteme yer, Spiller i Zammit (2010) 8. Tak e polscy badacze wykorzystuj krótsze wersje skali (np. Ja ko, 2011; Bukowski, von Hecker i Kossowska, 2011). W adnej z tych prac nie podaje si jednak, które pozycje wybierane s do bada i jakie s kryteria owych wyborów. Mimo e te skrócone wersje skali daj oczekiwane wyniki, to jednak u ycie idiosynkratycznie dobranych pozycji skali jest problematyczne. Po pierwsze, arbitralna selekcja pozycji ze skali stawia pod znakiem zapytania porównywanie wyników mi dzy próbami, czyni te trudnym ich zreplikowanie. Po drugie, nie wiadomo, czy i w jaki sposób te skrócone skale oddaj kluczowy aspekt potrzeby domkni cia. Nie wiadomo tak e, w jakim stopniu wybierane pozycje s reprezentatywne dla poszczególnych wymiarów skali. Dlatego celem tych analiz by o przygotowanie krótkiej wersji Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia. Aby to zrobi, wykorzystali my dane z 32-itemowej polskiej skali przygotowanej przez Kossowsk (2003), zebrane na du ej heterogenicznej próbie osób m odszych i starszych. Dane te zebrane zosta y na przestrzeni kilku lat przez ró nych badaczy w ró nych laboratoriach 3. Dog bna analiza relacji mi dzy pozycjami skali pozwoli a na wybór pozycji reprezentuj cych cztery podskale, tak aby najlepiej odda istot konstruktu. Dalej porównali my skal oryginaln z now krótk wersj oraz sprawdzili my korelacje nowej skali z innymi zmiennymi, z którymi potrzeba domkni cia jest teoretycznie powi zana. Osoby badane Do analiz u yli my zagregowanych danych (N = 1754) pochodz cych z 13 bada. Zagregowana próba sk ada a si z 975 kobiet i 779 m czyzn o rednim wieku 40 lat. Tabela 1 przedstawia liczebno ci prób oraz podstawowe informacje o strukturze demogra cznej prób. Przed dalsz analiz braki danych ( rednia liczba braków danych w badaniach waha a si od 0 do 4%) imputowane zosta y metod EM, niezmieniaj c rednich, odchyle standardowych ani kowariancji w danych. Narz dzia badawcze Jednym z celów analiz by o sprawdzenie zwi zków nowej wersji skali z innymi narz dziami s u cymi do pomiaru podobnych konstruktów. Dlatego oprócz oryginalnej 32-itemowej skali PPD (Kossowska, 2003) wy - korzystano skale: do pomiaru prawicowego autorytaryzmu (Koralewicz, 1987); orientacji na dominacj spo- eczn (w wersji eksperymentalnej przygotowanej przez Kossowsk, 2002); skal NEO-FFI do pomiaru pi ciu czynników osobowo ci (Zawadzki, Strelau, Szczepaniak Tabela 1. Liczebno ci oraz struktura demogra czna prób Badanie N P e : % kobiet redni wiek Wiek (SD) Min. wiek Maks. wiek redni wiek m czyzn redni wiek kobiet ,2 66,6 006, ,0 66, ,1 41,7 020, ,2 58, ,8 43,9 012, ,6 44, ,8 40,9 012, ,5 40, ,8 46,9 002, ,0 46, ,0 67,8 002, ,1 67, ,3 21,7 001, ,2 21, ,8 46,6 209, ,2 45, ,5 46,5 022, ,8 48, ,6 23,6 006, ,3 23, ,4 20,9 002, ,5 20, ,3 21,0 001, ,1 21, ,9 28,5 007, ,8 31,0 Ogó em ,6 40,0 018, ,6 42,1

4 92 MA GORZATA KOSSOWSKA, KRZYSZTOF HANUSZ, MARIUSZ TREJTOWICZ i liwi ska, 1998) oraz test szybko ci mentalnej ze skali Inteligencji Wechslera dla Doros ych (WAIS-R) (Wechsler, 1997). Pozytywne korelacje nowej wersji skali potrzeby domkni cia z innymi powszechnie wykorzystywanymi narz dziami mierz cymi podobne konstrukty wskazuj na jej trafno zewn trzn. Wyniki Struktura nowej wersji skali W pierwszym kroku skonstruowano modele pomiaru (kon rmacyjna analiza czynnikowa) odr bnie dla pi ciu podskal Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia. Poniewa dwie pozycje z podskali Zamkni to umys owa nie spe niaj na tym etapie minimalnych kryteriów jako ci pomiaru (wariancja wyja niona przez zmienn ukryt we wska niku poni ej 5%), zosta y one wykluczone z dalszych analiz. Zbudowana zosta a równie (na skali z o onej z 30 pozycji) eksploracyjna analiza czynnikowa z narzuconym rozwi zaniem dwuczynnikowym, gdzie oczekiwane jest wyodr bnienie podskali Zdecydowanie jako odr bnego czynnika. W kolejnym kroku dodatkowo dla czterech podskal Potrzeby Domkni cia Poznawczego (z wy czeniem postulowanej jako osobny konstrukt podskali Zdecydowanie) zosta zbudowany globalny model kon rmacyjnej analizy czynnikowej, zak adaj cy jeden ukryty czynnik stoj cy za wszystkimi pozycjami skali. W Tabeli 2 prezentowane s standaryzowane wagi regresji konstruktu ukrytego na dan pozycj z modeli pomiaru budowanych dla ka dej z podskal osobno oraz dla ca o ci skali PPD. Prezentowane s równie oceny czynnikowe z rotowanego 2-czynnikowego rozwi zania eksploracyjnej analizy czynnikowej. Tabela 2. Analiza pozycji Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia Pozycja Podskala Nietolerancja Wieloznaczno ci Waga stand. (CFA) modele pomiaru podskal Waga stand. (CFA) model PPD (4 podskale) adunki czynn. (EFA) 1 wymiar adunki czynn. (EFA) 2 wymiar Pozycja obecna w NFC15 (Roets, Van Hiel, 2010) Unikam niejasnych sytuacji. 0,448 0,428 0,469 0,122 TAK Czuj si le, kiedy nie rozumiem powodów, dla których pewne sytuacje zdarzaj si w moim yciu. le si czuj, je eli nie mam pewno ci, co my le lub jak si zachowa w jakiej wa nej sprawie. My l, e lepiej ucz si w sytuacji, w której brak jasno okre lonych celów i wymaga (ODWR). Czuj dyskomfort, kiedy czyje stwierdzenie nasuwa wiele ró nych interpretacji. Czuj dyskomfort, gdy czyje czyny lub intencje s dla mnie niejasne. Podsumowanie modelu pomiaru: Nietolerancja wieloznaczno ci 2 = 5,40 (df = 7); p = 0,612 AGFI = 0,997 NNFI = 1 RMSEA* = 0,025 rednia wariancja wyja niona pozycji = 22% Podskala Preferowanie Porz dku My l, e aby osi gn sukces w pracy zawodowej, konieczne jest posiadanie jasnych regu i ich przestrzeganie. My l, e dobrze uporz dkowane ycie jest zgodne z moim temperamentem. Moje w asne otoczenie jest nieuporz dkowane i niezorganizowane (ODWR). 0,507 0,405 0,488 0,161 TAK 0,464 0,383 0,462 0,209 0,198 0,115 0,153 0,294 0,476 0,367 0,508 0,148 TAK 0,609 0,405 0,466 0,163 0,463 0,476 0,508 0,050 0,688 0,701 0,672 0,222 TAK 0,308 0,228 0,264 0,512

5 SKRÓCONA WERSJA SKALI POTRZEBY POZNAWCZEGO DOMKNI CIA 93 Tabela 2 cd. Wierz, e najwa niejsze cechy studenta to zdyscyplinowanie i zorganizowanie. Dopiero ustalenie spójnych regu umo liwia mi cieszenie si yciem. 0,604 0,627 0,641 0,053 0,703 0,735 0,729 0,040 TAK Ceni sobie zorganizowany styl ycia. 0,917 0,875 0,804 0,113 TAK Lubi mie miejsce dla wszystkiego i wszystko na swoim miejscu. Podsumowanie modelu pomiaru: Preferowanie porz dku 2 = 11,96 (df = 6); p = 0,063 AGFI = 0,991 NNFI = 0,995 RMSEA* = 0,044 rednia wariancja wyja niona pozycji = 44% Podskala Preferowanie Przewidywalno ci Ceni sobie przyjació, którzy s nieprzewidywalni (ODWR). Zawsze kiedy id zje co na mie cie, wybieram miejsce, w którym wcze niej by em/-am i wiem, czego mo na si tam spodziewa. Unikam brania udzia u w wydarzeniach, nie wiedz c, czego mog si po nich spodziewa. My l, e zabawnie jest zmienia plany w ostatnim momencie (ODWR). Bawi mnie niepewno zwi zana z nowymi sytuacjami. Unikam przebywania w ród ludzi, którzy s zdolni do nieoczekiwanych dzia a. Preferuj kontakty ze znanymi sobie lud mi, gdy wiem, czego mog si po nich spodziewa Unikam sytuacji, których konsekwencji nie da si przewidzie. Podsumowanie modelu pomiaru: Preferowanie przewidywalno ci 2 = 19,18 (df = 13); p = 0,117 AGFI = 0,992 NNFI = 0,996 RMSEA* = 0,031 rednia wariancja wyja niona pozycji = 30% Podskala Zamkni to Umys owa Zwykle bior pod uwag ró ne opinie na temat danego zjawiska, nawet wówczas, gdy mam ju wyrobiony pogl d (ODWR). Unikam stawiania pyta, na które mo na odpowiedzie na wiele ró nych sposobów. Przygl daj c si wi kszo ci sytuacji kon iktowych potra zwykle dostrzec racje obu stron (ODWR). D do tego, by zawsze wiedzie, co ludzie my l na dany temat (ODWR). Cz sto, kiedy staram si rozwi za jaki problem, dostrzegam tak wiele ró nych mo liwo ci rozwi za, e trac pewno siebie [ODWR]. Zwykle dostrzegam wiele mo liwych rozwi za problemu, przed którym stoj (ODWR). 0,792 0,642 0,687 0,111 0,341 0,288 0,312 0,397 0,502 0,489 0,541 0,024 0,723 0,581 0,648 0,092 TAK 0,260 0,238 0,258 0,528 0,404 0,321 0,359 0,491 0,686 0,594 0,645 0,074 TAK 0,587 0,615 0,672 0,008 0,697 0,622 0,673 0,031 TAK 0,593 (0,589)** 0,306 (0,300)** 0,618 (0,619)** wykluczona (0,209)** wykluczona ( 0,112)** 0,594 (0,598)** 0,145 0,184 0,420 TAK (sformu. przeciwne) 0,217 0,256 0,163 TAK 0,120 0,128 0,344 0,103 0,131 0,384

6 94 MA GORZATA KOSSOWSKA, KRZYSZTOF HANUSZ, MARIUSZ TREJTOWICZ Tabela 2 cd. Podsumowanie modelu pomiaru: Zamkni to umys owa 2 = 1,50 (df = 2); p = 0,471 AGFI = 0,997 NNFI = 1 RMSEA* = 0,044 rednia wariancja wyja niona pozycji = 29% Podsumowanie modelu pomiaru: Potrzeba Poznawczego Domkni cia (model dla 1 konstruktu latentnego) 2 = 149,13 (df = 135); p = 0,191 AGFI = 0,983 NNFI = 0,998 RMSEA* = 0,014 rednia wariancja wyja niona pozycji = 23% Podskala Zdecydowanie W trakcie robienia zakupów trudno mi si zdecydowa, czego dok adnie bym chcia /-a (ODWR). Zmagaj c si z jakim problemem, zwykle bardzo szybko dostrzegam jedno najlepsze jego rozwi zanie. 0,531 0,089 0,556 N/D (inna wersja podskali) 0,277 0,210 0,074 N/D (inna wersja podskali) Zwykle podejmuj wa ne decyzje szybko i pewnie. 0,532 0,114 0,212 N/D (inna wersja podskali) Móg bym opisa siebie jako osob niezdecydowan [ODWR]. Podejmuj c wi kszo wa nych decyzji, borykam si z mnóstwem sprzeczno ci (ODWR). Podsumowanie modelu pomiaru: Zdecydowanie 2 = 2,49 (df = 2); p = 0,287 AGFI = 0,996 NNFI = 0,998 RMSEA* = 0,050 rednia wariancja wyja niona pozycji = 31% 0,808 0,013 0,639 N/D (inna wersja podskali) 0,525 0,139 0,555 N/D (inna wersja podskali) Wariancja wyja niona (EFA): 22% 9% * dla RMSEA raportowana jest górna granica 90% przedzia u ufno ci; ** dla podskali Zamkni to umys owa w nawiasie raportowane s wagi dla modelu obejmuj cego wszystkie 6 pozycji, w tym 2 wykluczone z dalszych analiz Do skróconej, 15-pozycyjnej wersji Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia (PPD15) zdecydowano si w czy pozycje oznaczone w Tabeli 2 pogrubieniem. Oprócz kryteriów statystycznych zastosowano dwa dodatkowe kryteria: preferowany by dobór pozycji zgodnych z wyborem Roets i Van Hiela (2010) oraz dobór do tej samej skali pozycji niepokrywaj cych si tre ciowo (np. u ycie tego samego sformu owania, kluczowego poj cia). Relacje podskal Skróconej Skali Potrzeby Domkni cia z innymi testami testowanie trafno ci zbie nej i rzetelno ci pozycji Tabela 3 przedstawia korelacje oryginalnych oraz skróconych wersji podskal Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia oraz wyniku sumarycznego Potrzeby Poznawczego Domkni cia, statystyki rzetelno ci dla tych skal (rzetelno wewn trzna oraz procent wariancji wyja nionej w modelu pomiaru wersji skróconej) oraz korelacje skal ze zmiennymi: wiek, test szybko ci mentalnej ze Skali Inteligencji Wechslera dla Doros ych (WAIS-R), Skala Orientacji na Dominacj Spo eczn (SDO) oraz

7 SKRÓCONA WERSJA SKALI POTRZEBY POZNAWCZEGO DOMKNI CIA 95 Tabela 3. Statystyki opisowe, miary rzetelno ci i korelacje dla podskal Skali Potrzeby Domkni cia Poznawczego w wersji pe nej i skróconej Statystyki Nietolerancja wieloznaczno ci Preferowanie porz dku Preferowanie przewidywaln. Zamkni to umys owa Potrzeba Domkni cia Poznawczego Zdecydowanie Pe na Skróc. Pe na Skróc. Pe na Skróc. Pe na (4 poz.) Skróc. 25 poz. 12 poz. Pe na Skróc. Statystyki opisowe: rednia 24,7 12,7 28,9 12,1 31,0 11,1 16,6 12,7 101,2 48,6 18,5 11,0 Odchylenie standardowe 4,18 2,57 6,18 3,17 6,66 3,17 3,13 2,49 15,08 7,94 4,26 2,95 Wspó czynnik zmienno ci a 0,169 0,202 0,214 0,262 0,215 0,286 0,189 0,196 0,149 0,163 0,230 0,268 Rzetelno pomiaru: Cronbacha 0,591 0,524 0,823 0,804 0,781 0,744 0,582 0,628 0,860 0,737 0,672 0,647 rednia wariancja wyja niona (CFA) 22% 27% 44% 60% 30% 49% 29% 36% 23% 28% 31% 41% Korelacje: Pomi dzy wersjami (n = 1754) 0,875*** 0,918*** 0,847*** 0,903*** 0,923*** 0,924*** Nietolerancja wielozn. 1,000*** 1,000*** 0,522*** 0,426*** 0,517*** 0,462*** 0,158*** 0,138*** 0,751*** 0,721*** 0,046*** 0,025*** Preferowanie porz dku 0,522*** 0,426*** 1,000*** 1,000*** 0,637*** 0,617*** 0,144*** 0,093*** 0,865*** 0,812*** 0,174*** 0,085*** Preferowanie przewidyw. 0,517*** 0,462*** 0,637*** 0,617*** 1,000*** 1,000*** 0,000*** 0,009*** 0,845*** 0,797*** 0,048*** 0,023*** Zamkni to umys owa 0,158*** 0,138*** 0,144*** 0,093*** 0,000*** 0,009*** 1,000*** 1,000*** 0,310*** 0,399*** 0,032*** 0,013*** PPD 0,751*** 0,721*** 0,865*** 0,812*** 0,845*** 0,797*** 0,310*** 0,399*** 1,000*** 1,000*** 0,087*** 0,012*** Zdecydowanie 0,046*** 0,025*** 0,174*** 0,085*** 0,048*** 0,023*** 0,032*** 0,013*** 0,087*** 0,012*** 1,000*** 1,000*** Wiek (n = 1743) 0,167*** 0,171*** 0,377*** 0,399*** 0,360*** 0,420*** 0,038*** 0,080*** 0,352*** 0,357*** 0,078*** 0,076*** WAIS-R (n = 223) 0,283*** 0,334*** 0,37***0 0,347*** 0,452*** 0,444*** 0,063*** 0,094*** 0,450*** 0,426*** 0,008*** 0,002*** SDO (n = 228) 0,030*** 0,069*** 0,129*** *0,080 ** 0,058*** 0,089*** 0,075*** 0,028*** 0,081*** 0,051*** 0,030*** 0,073*** RWA (n = 340) 0,084*** 0,023*** 0,315*** *0,326*** 0,136*** 0,149*** 0,220*** 0,148*** 0,228*** 0,270*** 0,025*** 0,055*** Neurotyzm (n = 340) 0,069*** 0,070*** 0,020*** 0,066*** 0,003*** 0,031*** 0,094*** 0,025*** 0,009*** 0,060*** 0,564*** 0,537*** Ekstrawersja (n = 340) 0,060*** 0,008*** 0,090*** 0,173** 0,274*** 0,232*** 0,174*** 0,183*** 0,225*** 0,262*** 0,401*** 0,464*** Otwarto na do wiadcz. (n = 340) 0,084*** 0,013*** 0,33*** 0 0,373*** 0,431*** 0,324*** 0,509*** 0,383*** 0,481*** 0,476*** 0,065*** 0,134*** Ugodowo (n = 340) 0,108*** 0,022*** 0,216*** 0,214*** 0,244*** 0,252*** 0,021*** 0,052*** 0,236*** 0,207*** 0,216*** 0,200*** Sumienno (n = 340) 0,184*** 0,233*** 0,490*** 0,433*** 0,303*** 0,327*** 0,055*** 0,141*** 0,399*** 0,385*** 0,425*** 0,395*** * p < 0,05; ** p < 0,01; *** p < 0,001 a Stosunek odchylenia standardowego do redniej. Pozwala na porównywanie zmienno ci pomi dzy zmiennymi o ró nych rednich (ró nej skali pomiaru).

8 96 MA GORZATA KOSSOWSKA, KRZYSZTOF HANUSZ, MARIUSZ TREJTOWICZ Skala Prawicowego Autorytaryzmu (RWA) (liczebno ci badanych tymi skalami podano w nawiasach). Wysokie korelacje pomi dzy skalami PPD wiadcz o zbie no ci wersji skróconej z wersj pe n. Zarówno ocena rzetelno ci wewn trznej, jak i ocena jako ci pomiaru z modelu przemawiaj na rzecz stosowania skali skróconej, w której zosta y usuni te pozycje zak ócaj ce pomiar. Bliskie sobie wysoko ci korelacji z innymi skalami i wiekiem wiadcz o zbie no ci skal pod wzgl dem trafno ci kryterialnej. Dyskusja wyników Celem tej pracy by a prezentacja skróconego narz dzia do pomiaru potrzeby poznawczego domkni cia. Skrócona wersja skali PPD sk ada si z 15 pozycji, wybranych na podstawie adunków czynnikowych z ka dej z podskal oryginalnego narz dzia. Wybór pozycji w du ej cz ci okaza si spójny z tym, którego dokonali Roets i Van Hiel (2010), przygotowuj c krótk angloj zyczn wersj skali. Mo na wi c uzna, i zaproponowana przez nas wersja skali mierzy konstrukt potrzeby domkni cia w podobny sposób do tej zaproponowanej przez wspomnianych wy ej autorów. Analiza w asno ci psychometrycznych nowej wersji skali wskazuje, e narz dzie to ma lepsze w asno ci ni oryginalne (usuni to pozycje wprowadzaj ce zak ócenia pomiaru). Posiada tak e satysfakcjonuj c trafno kryterialn, na co wskazuj identyczne korelacje nowej wersji skali z narz dziami do pomiaru podobnych do potrzeby domkni cia konstruktów, w porównaniu do korelacji oryginalnej wersji skali PPD z tymi samymi narz dziami. Na podstawie powy szych analiz mo na stwierdzi, e skrócona wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia ma struktur dwuczynnikow, z których jeden wiernie oddaje oryginalny, motywacyjny charakter konstruktu opisanego przez Kruglanskiego (1989), a drugi odnosi si do poznawczego aspektu procesu domykania. Taka struktura skali jest zgodna z ustaleniami dotycz cymi konstruktu potrzeby poznawczego domkni cia. Skala mo e wi c by z powodzeniem wykorzystywana w badaniach empirycznych. Skala Potrzeby Poznawczego Domkni cia Instrukcja: Prosz uwa nie przeczyta poni sze twierdzenia. Przy ka dym zdaniu nale y otoczy kó kiem odpowied, która najlepiej wyra a Pana/Pani opini. Prosz si upewni, czy swoj odpowied wpisuje Pan/Pani przy odpowiednim twierdzeniu. Prosz ustosunkowa si do wszystkich twierdze. Je eli Pan/Pani si pomyli, nale y wyra nie przekre li pierwsz odpowied i zaznaczy w a ciw. 1 zdecydowanie si nie zgadzam; 2 nie zgadzam si ; 3 raczej si nie zgadzam; 4 raczej si zgadzam; 5 zgadzam si ; 6 ca kowicie si zgadzam 01. My l, e aby osi gn sukces w pracy zawodowej konieczne jest posiadanie jasnych regu i ich przestrzeganie. 02. Zwykle bior pod uwag ró ne opinie na temat danego zjawiska, nawet wówczas, gdy mam ju wyrobiony pogl d (ODWR) (Zamkni to ). 03. Unikam niejasnych sytuacji (Nietolerancja wieloznaczno ci). 04. Unikam stawiania pyta, na które mo na odpowiedzie na wiele ró nych sposobów. 05. Ceni sobie przyjació, którzy s nieprzewidywalni (ODWR). 06. My l, e dobrze uporz dkowane ycie jest zgodne z moim temperamentem (Preferencja porz dku). 07. Zawsze, kiedy id zje co na mie cie, wybieram miejsce, w którym wcze niej by em/-am i wiem, czego mo na si tam spodziewa. 08. Czuj si le, kiedy nie rozumiem powodów, dla których pewne sytuacje zdarzaj si w moim yciu (Nietolerancja wieloznaczno ci). 09. Unikam brania udzia u w wydarzeniach, nie wiedz c, czego mog si po nich spodziewa (Preferencja przewidywalno ci). 10. W trakcie robienia zakupów trudno mi si zdecydowa, czego dok adnie bym chcia /-a (ODWR). 11. Zmagaj c si z jakim problemem, zwykle bardzo szybko dostrzegam jedno najlepsze jego rozwi zanie. 12. le si czuj, je eli nie mam pewno ci, co my le lub jak si zachowa w jakiej wa nej sprawie. 13. Zwykle podejmuj wa ne decyzje szybko i pewnie (Zdecydowanie). 14. Móg bym opisa siebie jako osob niezdecydowan (ODWR) (Zdecydowanie).

9 SKRÓCONA WERSJA SKALI POTRZEBY POZNAWCZEGO DOMKNI CIA My l, e zabawnie jest zmienia plany w ostatnim momencie (ODWR). 16. Bawi mnie niepewno zwi zana z nowymi sytuacjami (ODWR). 17. Moje w asne otoczenie jest nieuporz dkowane i niezorganizowane (ODWR). 18. Podejmuj c wi kszo wa nych decyzji, borykam si z mnóstwem sprzeczno ci (ODRW) (Zdecydowanie). 19. Wierz, e najwa niejsze cechy studenta to zdyscyplinowanie i zorganizowanie. 20. Przygl daj c si wi kszo ci sytuacji kon iktowych, potra zwykle dostrzec racje obu stron (ODWR) (Zamkni to ). 21. Unikam przebywania w ród ludzi, którzy s zdolni do nieoczekiwanych dzia a (Preferencja przewidywalno ci). 22. Preferuj kontakty ze znanymi sobie lud mi, gdy wiem, czego mog si po nich spodziewa. 23. D do tego, by zawsze wiedzie, co ludzie my l na dany temat. 24. My l, e lepiej ucz si w sytuacji, w której brak jasno okre lonych celów i wymaga (ODWR). 25. Czuj dyskomfort, kiedy czyje stwierdzenie nasuwa wiele ró nych interpretacji. 26. Dopiero ustalenie spójnych regu umo liwia mi cieszenie si yciem (Preferencja porz dku). 27. Ceni sobie zorganizowany styl ycia (Preferencja porz dku). 28. Lubi mie miejsce dla wszystkiego i wszystko na swoim miejscu. 29. Czuj dyskomfort, gdy czyje czyny lub intencje s dla mnie niejasne (Nietolerancja wieloznaczno ci). 30. Cz sto, kiedy staram si rozwi za jaki problem, dostrzegam tak wiele ró nych mo liwo ci rozwi za, e trac pewno siebie (ODWR). 31. Zwykle dostrzegam wiele mo liwych rozwi za problemu, przed którym stoj (ODWR) (Zamkni to ). 32. Unikam sytuacji, których konsekwencji nie da si przewidzie (Preferencja przewidywalno ci). ODWR odwrotna punktacja Skrócona wersja Skali Potrzeby Poznawczego Domkni cia 1. Zwykle bior pod uwag ró ne opinie na temat danego zjawiska, nawet wówczas, gdy mam ju wyrobiony pogl d (ODWR) (Zamkni to ). 2. Unikam niejasnych sytuacji (Nietolerancja wieloznaczno ci). 3. My l, e dobrze uporz dkowane ycie jest zgodne z moim temperamentem (Preferencja porz dku). 4. Czuj si le, kiedy nie rozumiem powodów, dla których pewne sytuacje zdarzaj si w moim yciu (Nietolerancja wieloznaczno ci). 5. Unikam brania udzia u w wydarzeniach, nie wiedz c, czego mog si po nich spodziewa (Preferencja przewidywalno ci). 6. Zwykle podejmuj wa ne decyzje szybko i pewnie (Zdecydowanie). 7. Móg bym opisa siebie jako osob niezdecydowan (ODWR) (Zdecydowanie). 8. Podejmuj c wi kszo wa nych decyzji, borykam si z mnóstwem sprzeczno ci (ODRW) (Zdecydowanie). 9. Przygl daj c si wi kszo ci sytuacji kon iktowych, potra zwykle dostrzec racje obu stron (ODWR) (Zamkni to ). 10. Unikam przebywania w ród ludzi, którzy s zdolni do nieoczekiwanych dzia a (Preferencja przewidywalno ci). 11. Dopiero ustalenie spójnych regu umo liwia mi cieszenie si yciem (Preferencja porz dku). 12. Ceni sobie zorganizowany styl ycia (Preferencja porz dku). 13. Czuj dyskomfort, gdy czyje czyny lub intencje s dla mnie niejasne (Nietolerancja wieloznaczno ci). 14. Zwykle dostrzegam wiele mo liwych rozwi za problemu, przed którym stoj (ODWR) (Zamkni to ). 15. Unikam sytuacji, których konsekwencji nie da si przewidzie (Preferencja przewidywalno ci). ODWR odwrotna punktacja Klucz dla skali 15-itemowej: Preferowanie porz dku: 3, 11, 12; Preferowanie przewidywalno ci: 5, 10, 15; Nietolerancja wieloznaczno ci: 2, 4, 13; Zamkni to umys owa: 1*, 9*, 14*; Zdecydowanie: 6, 7*, 8*

10 98 MA GORZATA KOSSOWSKA, KRZYSZTOF HANUSZ, MARIUSZ TREJTOWICZ LITERATURA CYTOWANA Bar-Tal, Y., Kossowska, M. (2010). The ef cacy to ful ll need for structure: The concept and its measurement. W: J. P. Villanueva (red.), Personality traits: Classi cations, effects and changes (s ). New York: Nova Publishers. Bukowski, M., Hecker, U. von, Kossowska, M. (2011). The role of need for cognitive closure in the construction of social mental models. Niepublikowany raport z bada. Bukowski, M., S dek, G., Kossowska, M., Trejtowicz, M. (2012). The impact of background category information on the creation of social cliques: The role of need for cognitive closure and decisiveness. Polish Psychological Bulletin, 42, Cornelis, I., Van Hiel, A., Roets, A., Kossowska, M. (2009). Age differences in conservatism: Evidence on the mediating effects of personality and cognitive style. Journal of Personality, 7, Ja ko, K. (2011). Psychologiczne uwarunkowania legitymizacji systemu demokratycznego (niepublikowana praca doktorska). Uniwersytet Jagiello ski, Kraków. Keller, J. (2005). In genes we trust: The biological component of psychological essentialism and its relationship to mechanisms of motivated social cognition. Journal of Personality and Social Psychology, 88, Kemmelmeier, M. (2010). Gender moderates the impact of need for structure on social beliefs: Implications for ethnocentrism and authoritarianism. International Journal of Psychology, 45, Koralewicz, J. (1987). Autorytaryzm, l k, konformizm. Analiza spo ecze stwa polskiego ko ca lat siedemdziesi tych. Wro c- aw: Ossolineum. Kossowska, M. (2002). Walidacja skali Orientacji na Dominacj Spo eczn. Niepublikowany raport z bada. Kossowska, M. (2003). Ró nice indywidualne w potrzebie poznawczego domkni cia. Przegl d Psychologiczny, 46, Kossowska, M. (2005). Umys niezmienny. Psychologiczne me - chanizmy sztywno ci. Kraków: Wydawnictwo Uniwer sytetu Jagiello skiego. Kossowska, M. (2007a). The role of cognitive inhibition in motivation toward closure. Personality and Individual Differences, 42, Kossowska, M. (2007b). Motivation towards closure and cognitive processes: An individual differences approach. Personality and Individual Differences, 43, Kossowska, M. (2010). Poznawcze i motywacyjne ród a nabywania wiedzy. W: A. Kola czyk, B. Wojciszke, B. (red.), Motywacje umys u (s ). Sopot: Smak S owa. Kossowska, M., Bar-Tal, Y. (w druku). Need for closure and heuristic information processing: The moderating role of ability to achieve cognitive closure. British Journal of Psy - chology. Kossowska, M., Ja ko, K., Bar-Tal, Y., Szastok, M. (2012). The relationship between need for closure and memory for schema-related information among younger and older adults. Neuropsychology, Cognition and Aging, 19, Kossowska, M., Van Hiel, A., Chun, W. Y., Kruglanski, A. (2002). The Need for Cognitive Closure Scale: Structure, cross-cultural invariance, and comparison of mean ratings between European American and East Asian Samples. Psychologica Belgica, 42, Kossowska, M., Van Hiel, A. (2003). The relationship between need for closure and conservatism in Western and Eastern Europe. Political Psychology, 24, Kruglanski, A. W., Orehek, E., Dechesne, M., Pierro, A. (2009). Three decades of lay epistemics: The why, how, and who of knowledge formation. European Review of Social Psychology, 20, Kruglanski, A. W. (1989). Lay epistemics and human knowledge: Cognitive and motivational bases. New York, NY: Plenum Press. Kruglanski, A. W., DeGrada, E., Mannetti, L., Atash, M. N., Web ster, D. M. (1997). Psychological theory testing versus psy chometric nay-saying: Comment on Neuberg et al. s (1997) critique of the Need for Closure Scale. Journal of Personality and Social Psychology, 73, Lynch, J., Netemeyer, R., Spiller, S., Zammit, A. (2010). A ge - neralizable scale of propensity to plan: The long and the short of planning for time and for money. Journal of Consumer Research, 37, Mannetti, L., Pierro, A., Kruglanski, A., Taris, T., Bezinovic, P. (2002). A cross-cultural study in the Need for Cognitive Closure Scale: Comparing its structure in Croatia, Italy, USA and the Netherlands, British Journal of Social Psychology, 41, Neuberg, S. L., West, S. G., Judice, T. N., Thompson, M. M. (1997). On dimensionality, discriminant validity, and the role of psychometric analyses in personality theory and measurement: Reply to Kruglanski et. al. s (1997) defense of the Need for Closure Scale. Journal of Personality and Social Psychology, 73, Neuberg, S. L., Judice, T. N., West, S. G. (1997). What the Need for Closure Scale measures and what it does not: Toward differentiating among related epistemic motives. Journal of Personality and Social Psychology, 72, Piber-D browska, K. (2010). Niepublikowany zbiór danych. Piotrowska, K., Kossowska, M., Bukowski, M. (2011). Wp yw sytuacyjnie wzbudzonej potrzeby poznawczego domkni cia na ró nice indywidualne w aktywizacji tre ci stereotypowych. Czasopismo Psychologiczne, 17, Roets, A., Van Hiel, A. (2007). Separating Ability From Need: Clarifying the Dimensional Structure of the Need for Closure Scale. Personality and Social Psychology Bulletin, 33, Roets A., Van Hiel A. (2010). Item selection and validation of a brief, 15-item version of the Need for Closure Scale. Personality and Individual Differences, 50, Roets, A., Van Hiel, A., Cornelis, I. (2006). The dimensional structure of the Need for Cognitive Closure Scale: Relationships with seizing and freezing processes. Social Cognition, 24, S dek, G., Safro czyk, K. (2011). Niepublikowany zbiór da - nych.

11 SKRÓCONA WERSJA SKALI POTRZEBY POZNAWCZEGO DOMKNI CIA 99 S dek, G., Gradowski,. (2010). Niepublikowany zbiór danych. Trejtowicz, M. (2012). Niepublikowany zbiór danych. Webster, D. M., Kruglanski, A. W. (1994). Individual differences in need for cognitive closure. Journal of Personality and Social Psychology, 67, Wechsler, D. (1997). Wechsler Adult Intelligence Scale third edition. San Antonio: The Psychological Corporation. Wichary, S., Kossowska, M., Orzechowski, J., li erz, S., Markovi, J. (2008). Individual differences in decisiveness: Predecisional information search and decision strategy use. Polish Psychological Bulletin, 39, Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., liwi ska, M. (1998). Inwentarz osobowo ci NEO-FFI Costy i McCrae. War szawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP. PRZYPISY 1. Wi cej na temat konstruktu potrzeby poznawczego domkni cia znale mo na w ksi ce Kossowskiej (2005). 2. Wszyscy cytowani w tym rozdziale badacze wykorzystywali skrócone wersje oryginalnej 42-itemowej wersji skali zaproponowanej przez Webster i Kruglanskiego (1994). 3. Wykorzystali my dane z opublikowanych prac Kossowskiej (2007 a i b, 2010) oraz Kossowskiej i wspó pracowników (Cornelis, Van Hiel, Roets i Kossowska, 2009; Bar-Tal i Kossowska, 2010; Piotrowska, Kossowska i Bukowski, 2011; Kossowska, Ja ko, Bar-Tal i Szastok, 2012; Wichary, Kossowska, Orzechowski, li erz i Markowicz, 2008) oraz prac niepublikowanych (Kossowska i Bar-Tal, w druku; Bukowski, S dek i Kossowska, 2012; S dek i Safro czyk, niepublikowany zbiór danych; S dek i Gradowski, niepublikowany zbiór danych; Ja ko, niepublikowana praca doktorska; Piber-D browska, niepublikowane zbiory danych; Trejtowicz, niepublikowany zbiór danych). Short version of the Need for Cognitive Closure Scale: Items selection and scale validation Ma gorzata Kossowska, Krzysztof Hanusz i Mariusz Trejtowicz Institute of Psychology, Jagiellonian University Abstract The Need for Closure (NFC) Scale (Webster and Kruglanski, 1994; Polish version by Kossowska, 2003) has been frequently used in psychological research to measure epistemic motivation. However, given the scale s length, researchers often used abridged versions, selecting a number of items on arbitrary grounds, usually without reporting or validating their item selection. In the present paper we propose a new 15 items version of the NFC scale, based on data obtained from an aggregated heterogeneous adult and student sample (N = 1754). Next, we make comparison of the full and reduced NFC scales, demonstrating that both scales revealed similar psychometric properties and correlations with other variables. Finally, we suggest that the short NFC scale provides researchers with a useful tool for assessing the NFC construct. Key words: need for closure, structure of the scale, validation od the scale Z o ono do druku: Z o ono poprawiony tekst: Zaakceptowano do druku:

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej

Raport z ewaluacji wewnętrznej Raport z ewaluacji wewnętrznej w Szkole Podstawowej nr 213 i Gimnazjum Publicznym Nr 49 w Łodzi ROK SZKOLNY 2014/1015 Wpływ zastosowania technologii informatycznych na podniesienie poziomu zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Diagnoza psychologiczna: podstawowe kompetencje (II część - decyzje diagnostyczne) Rola intuicji w diagnozie

Diagnoza psychologiczna: podstawowe kompetencje (II część - decyzje diagnostyczne) Rola intuicji w diagnozie Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Instytut Psychologii Anna Słysz Diagnoza psychologiczna: podstawowe kompetencje (II część - decyzje diagnostyczne) konwersatorium/wykład Poznań 2008 1 Rola

Bardziej szczegółowo

(Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.)

(Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.) (Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.) REGULAMIN REALIZACJI WYMIANY STOLARKI OKIENNEJ W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ RUBINKOWO W TORUNIU

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne pracownika

Zabezpieczenie społeczne pracownika Zabezpieczenie społeczne pracownika Swoboda przemieszczania się osób w obrębie Unii Europejskiej oraz możliwość podejmowania pracy w różnych państwach Wspólnoty wpłynęły na potrzebę skoordynowania systemów

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Rada Europy Strasburg, Francja SKARGA na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Artykułu 45-47 Regulaminu Trybunału 1 Adres pocztowy

Bardziej szczegółowo

Instrument oceny 360 stopni zgodny z naukową metodologią, to jest możliwe! Analiza przypadku

Instrument oceny 360 stopni zgodny z naukową metodologią, to jest możliwe! Analiza przypadku Instrument oceny 360 stopni zgodny z naukową metodologią, to jest możliwe! Analiza przypadku dr Victor Wekselberg, Senior Konsultant Mirosława Achinger, Prezes Mispol SA Plan wystąpienia 1. Czym jest kwestionariusz

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kompetencje?

Dlaczego kompetencje? Dlaczego kompetencje? Kompetencje to słowo, które słyszymy dziś bardzo często, zarówno w kontekście konieczności wykształcania ich u uczniów, jak i w odniesieniu do naszego osobistego rozwoju zawodowego.

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 1 kodeksu spółek handlowych oraz 32 ust. 1 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki ABS

Bardziej szczegółowo

Temat. Skala dzia a. Program zdrowotny. Program zdrowotny

Temat. Skala dzia a. Program zdrowotny. Program zdrowotny Michał Brzeziński 1 z 6 Skala dzia a Program zdrowotny Dzia ania wieloletnie Dzia ania wieloo rodkowe Nie tylko interwencje medyczne Interwencje medyczne prewencja Interwencje edukacyjne profilaktyka Interwencje

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr169/2011 Burmistrza Miasta Mława z dnia 2 listopada 2011 r. REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława Ilekroć w niniejszym regulaminie

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii. Psychologia. jednolite studia magisterskie. Stacjonarne

OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii. Psychologia. jednolite studia magisterskie. Stacjonarne OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium monograficzno teoretyczne : Psychologia twórczości - wspomagania rozwoju czynności poznawczych u dzieci Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji do Żłobka nr 46 przy ul. St. Przybyszewskiego 70/72

Zasady rekrutacji do Żłobka nr 46 przy ul. St. Przybyszewskiego 70/72 Zasady rekrutacji do Żłobka nr 46 przy ul. St. Przybyszewskiego 70/72 w ramach realizacji projektu pt: Mama i tata wracają do pracy, a ja idę do żłobka Rekrutacja do Żłobka nr 46 będzie prowadzona z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zasad przyznawania, wysokości i otrzymywania diet oraz zwrotu kosztów podróży przysługujących Radnym Rady Miasta Kielce Na

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 PODATKI 96 WARSZAWA, GRUDZIEŃ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 PODATKI 96 WARSZAWA, GRUDZIEŃ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation)

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Formularz Zgłoszeniowy EIA v2 dla kandydatów nie posiadających certyfikatu EQA (lub dla kandydatów posiadających certyfikat EQA

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Praca badawcza. Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności

Praca badawcza. Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności Praca badawcza Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

zarządzam, co następuje:

zarządzam, co następuje: w sprawie ustalenia i wprowadzenia Szczegółowych zasad przyjmowania, rozpatrywania i realizacji wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON w ramach pilotażowego programu Aktywny samorząd w 2014 r. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Protokół. z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu. w dniu 22 Czerwca 2009 roku

Protokół. z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu. w dniu 22 Czerwca 2009 roku SE-PO.0063-4-6/09 Protokół z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu w dniu 22 Czerwca 2009 roku Obecni 1. Dominik Penar Przewodniczący obecny 2. Andrzej Mentel Z ca Przewodniczącego nieobecny 3.

Bardziej szczegółowo

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH

WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA PRACOWNICZE JAKO ALTERNATYWA DLA WYNAGRODZE GOTÓWKOWYCH WIADCZENIA ELEMENTEM SYSTEMÓW MOTYWACYJNYCH 16/01/2013 Krzysztof Nowak Warszawa Agenda Wst p Struktura wynagrodze Czy pracownicy s / mog

Bardziej szczegółowo

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem Analiza I Potrzebujesz pomocy? Wypełnij formularz Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem różnicującym oglądalność w TV meczów piłkarskich. W tym celu zastosujemy test

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie METODA NAUKOWA Weiner J., Życie i ewolucja biosfery. PWN 1999 Wudka J., http://physics.ucr.edu Wolfs F., http://teacher.pas.rochester.edu/ Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Badanie motywacji uczniów klas III

Badanie motywacji uczniów klas III Badanie motywacji uczniów klas III Dlaczego badaliśmy motywację uczniów klas III do nauki motywacja wpływa na zamiar uczenia się, a więc stanowi czynnik rozwoju umiejętności ucznia pierwsze lata nauki

Bardziej szczegółowo

Fundacja Zielony Przylądek. Brogi 2, 95 082 Dobroń

Fundacja Zielony Przylądek. Brogi 2, 95 082 Dobroń Fundacja Zielony Przylądek Brogi 2, 95 082 Dobroń Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2014 31.12.2014 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS II. III. RACHUNEK WYNIKÓW INFORMACJA DODATKOWA 1 OŚWIADCZENIE

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 9-5-9; --04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT. 4 INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 9-4-9, 5-- 00-50 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Podstawy matematyki a mechanika kwantowa

Podstawy matematyki a mechanika kwantowa Podstawy matematyki a mechanika kwantowa Paweł Klimasara Uniwersytet Śląski 9 maja 2015 Paweł Klimasara (Uniwersytet Śląski) Podstawy matematyki a mechanika kwantowa 9 maja 2015 1 / 12 PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson

Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson W pogoni za możliwym: Angażowanie rodziców i lokalnej społeczności dla wzmocnienia odpowiedzialności Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson Uniwersytet Stanowy Ohio Colubmus, OH- USA Burza mózgu... Opisz dom "typowego"

Bardziej szczegółowo

Społeczna świadomość sytuacji Polaków mieszkających na Wschodzie

Społeczna świadomość sytuacji Polaków mieszkających na Wschodzie K.033/09 Społeczna świadomość sytuacji Polaków mieszkających na Wschodzie Warszawa, maj 2009 roku Znaczący odsetek Polaków nie potrafi ocenić połoŝenia rodaków mieszkających na Wschodzie. Po jednej czwartej

Bardziej szczegółowo

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA 1 Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA Kryteria oceniania proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA Specjalność: PSYCHOLOGIA DIALOGU MIĘDZYLUDZKIEGO Studia: STACJONARNE/ NIESTACJONARNE I. ORGANIZACJA PRAKTYKI Edycja 2014 1. Praktyka zawodowa na

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Uwagi ogólne Definicja umowy Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Według ustawowej definicji jest to zgodne oświadczenie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu Rozdział 6 Pakowanie plecaka 6.1 Postawienie problemu Jak zauważyliśmy, szyfry oparte na rachunku macierzowym nie są przerażająco trudne do złamania. Zdecydowanie trudniejszy jest kryptosystem oparty na

Bardziej szczegółowo

Jak poznać czy jestem firmą typu born-global?

Jak poznać czy jestem firmą typu born-global? Jak poznać czy jestem firmą typu born-global? Dr hab. Mirosław Jarosiński, prof. SGH Zakład Zarządzania w Gospodarce Instytut Zarządzania mjaros@sgh.waw.pl Etapy geograficznego rozwoju przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Konkursu ofert

REGULAMIN Konkursu ofert REGULAMIN Konkursu ofert poprzedzającego zawarcie umowy o udzielenie świadczeń zdrowotnych w zakresie: badań laboratoryjnych ( antygenu HBs, test potwierdzenia antygenu HBs, przeciwciała anty Western Blot)

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych

Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych ECORYS Polska Sp. z o.o. Poznań, 16 listopada 2012 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU. z dnia... 2011 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU. z dnia... 2011 r. Druk Nr 9/4 UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU z dnia... 2011 r. w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z wybiegów dla psów zlokalizowanych na terenie miasta Słupska. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII Systemy transakcyjne cz.1 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZAAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZAANIA OTWARTE Zadanie 1. Przetwarzanie tekstu (0,5 pkt) 1.1. туристов 1.2.

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Płaziak Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 1.6 Temat zajęć: Moje kompetencje przedsiębiorcze 1. Cele lekcji: Uczeń: zna pozytywne i negatywne cechy własnej osobowości, zna cechy osoby przedsiębiorczej

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI SPIS TREŚCI: 1. Cel oceny 2. Formy oceniania 3. Ogólne kryteria oceniania uczniów z historii 4. Zasady poprawiania ocen 5. Ustalenia końcowe 6. Kontrakt

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ELKOP S.A.

Ogłoszenie o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ELKOP S.A. Ogłoszenie o zwołaniu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ELKOP S.A. Zarząd ELKOP S.A. z siedzibą w Chorzowie (41-506) przy ul. Józefa Maronia 44, spółki wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego

Bardziej szczegółowo