TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W"

Transkrypt

1 Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Krystyna KosiÒska TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W BIOCHEMICAL TESTS AS A TOOL FOR THE ASSESSMENT OF BIOLOGICAL TREATMENT PROCESSES S owa kluczowe: testy biochemiczne, osad czynny, szybkoúê uwalniania i poboru fosforu, szybkoúê nitryfikacji, szybkoúê denitryfikacji, szybkoúê poboru tlenu. Keywords: biochemical tests, activated sludge, phosphorus release rate-prr, ammonia utilization rate-aur, nitrogen utilization rate-nur, oxygen utilization rate-our. Advances in wastewater treatment technology, as well as the ever increasing demands made on the wastewater treatment systems to be applied, have created the need for a quick assessment of the phenomena that occur in multi-stage wastewater treatment trains. The aim of the lecture was to substantiate the usefulness of biochemical tests as a tool for assessing the changes in the water pollutants due to the participation of the functional groups of the microorganisms that are present in the activated sludge. Consideration was given to relevant measuring methods and to the principles of determining the trends in, and the rates of, concentration variations for the investigated pollutants as a function of time by the PRR, AUR, NUR and OUR tests. Using the example of integrated treatment of the effluents from food industries and municipal sewage, it was shown that biochemical tests were of great help in assessing the effect of other wastewater than municipal sewage ñ and the effect of other substances than those typically found in municipal wastewater ñ on the rate of conversion of phosphorus compounds, on the nitrification and denitrification processes, and on the relation between total alkalinity and conversion of nitrogen compounds, when industrial and municipal wastewater is treated together. Physiological activity of the activated sludge was exemplified by the comparison and assessment of the rate of biomass respiration. 25

2 Krystyna KosiÒska 1. WPROWADZENIE Okreúlenie Ñtesty biochemiczneî naleøy rozumiê jako badania zmian w funkcji czasu analizowanych wskaünikûw zanieczyszczenia, zachodzπcych przy udziale funkcyjnych grup drobnoustrojûw, w tym wypadku osadu czynnego. Sπ to badania bardzo pomocne w okreúlaniu podatnoúci úciekûw oraz wystípowania czynnikûw toksycznych wp ywajπcych na biologiczny rozk ad zanieczyszczeò. Pierwowzorem testûw do oceny podatnoúci úciekûw na biologiczny rozk ad i ich toksycznoúê by o studium zmian BZT. RozwÛj technologii oczyszczania úciekûw i wzrost wymagaò, jakim powinny sprostaê systemy oczyszczania úciekûw wymusi potrzebí szybkiej oceny zachodzπcych zmian w wielofazowych uk adach oczyszczania úciekûw. Testy biochemiczne, jako narzídzia pozwalajπce okreúliê i scharakteryzowaê funkcyjne grupy mikroorganizmûw w biomasie osadu czynnego w takich w aúnie uk adach oczyszczania úciekûw zosta y wprowadzone na poczπtku lat 90. przez badaczy duòskich ñ Uniwersytet Techniczny w Lyngby i niemieckich ñ Uniwersytet w Hanowerze [BaczyÒski 1998, Kristensen 1992]. Testy te zdoby y rangí standardowych oznaczeò do oceny kondycji fizjologicznej osadu czynnego i jego funkcyjnych grup drobnoustrojûw (bakterie heterotroficzne, nitryfikacyjne i denitryfikacyjne oraz fosforowe). Podstawowym celem testûw jest okreúlenie w aúciwych dla nich szybkoúci jednostkowych procesûw w przebiegu oczyszczania w danych warunkach, a takøe ocena toksycznoúci lub inhibicji substancji lub innych úciekûw wprowadzanych do systemu oczyszczania. Sπ to nastípujπce testy [BaczyÒski 1998, Kristensen 1992]: 1) test uwalniania i poboru fosforu przez biomasí osadu czynnego (PRR ñ Phosphorus Release Rate); 2) test nitryfikacji azotu amonowego (AUR ñ Ammonia Utilization Rate); 3) test denitryfikacji azotanûw (NUR ñ Nitrogen Utilization Rate); 4) test prídkoúci poboru tlenu przez biomasí (OUR ñ Oxygen Utilization Rate) METODYKA BADA Osad czynny i úcieki w reaktorze, poddaje sií mieszaniu lub napowietrzaniu. Mieszanie powinno byê na tyle intensywne, by utrzymywaê biomasí w stanie zawieszenia w ca ej objítoúci reaktora, ale nie powodowaê jej napowietrzania. Napowietrzanie powinno byê drobno pícherzykowe. W reaktorze naleøy okreúliê zawartoúê biomasy osadu czynnego (g s.m./l, jak i jego frakcje: organicznπ i mineralnπ. W czasie badaò naleøy pobieraê prûbkí z czístotliwoúciπ minimum co 0,5 h, ktûrπ naleøy natychmiast przesπczyê najlepiej przy zastosowaniu pompy prûøniowej. W filtracie analizuje sií wskaüniki w aúciwe dla poszczegûlnych procesûw jednostkowych.

3 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw 3. PRZEMIANY ZWI ZK W FOSFOROWYCH W TESTACH UWALNIANIA I POBORU FOSFORU (PRR) Test uwalniania i poboru forsforu sk ada sií z dwûch etapûw: w etapie I wymagane sπ warunki beztlenowe ñ zawartoúê reaktora jest lekko mieszana za pomocπ mieszad a np. magnetycznego. NastÍpuje tu uwalnianie fosforu z osadu czynnego. W etapie II konieczne jest napowietrzanie osadu. W tym czasie fosfor jest pobierany przez biomasí. Kierunki przemian zwiπzkûw fosforowych w obu etapach przedstawiono na rysunku 1. Rys. 1. Zasada biologicznego usuwania fosforu ze úciekûw Fig. 1. Principle of biological phosphorus removal from wastewater W etapie I biomasa, uwalniajπc fosfor do otoczenia, pobiera z niego w zamian substraty organiczne, najlepiej w postaci produktûw kwaúnej fermentacji (KLT). Substraty te sπ magazynowane w komûrkach w postaci polihydroksymaúlanûw (PHM). Wydzielenie fosforu z komûrki jest metodπ uzyskiwania przez niπ energii w procesie odszczepiania fosforanu z ATP: ATP ADP + P Ponowny pobûr fosforu przez biomasí osadu nastípuje w warunkach tlenowych. Wtedy zachodzi spalanie PHM do CO 2, pobûr fosforanûw i zmagazynowanie energii w odbudowanym ATP: ADP + P ATP 27

4 Krystyna KosiÒska Zasada biologicznego usuwania fosforu ze úciekûw opiera sií na wytworzeniu optymalnych warunkûw do rozwoju drobnoustrojûw fosforowych, w ktûrych mogπ one w swoich komûrkach zgromadziê znacznie wiícej fosforu, niø wynika to z ich fizjologicznych potrzeb. DrogÍ przemian fosforu, jaka odbywa sií w czasie oczyszczania úciekûw przede wszystkim dziíki drobnoustrojom fosforowym, pokazano na rysunku 2. Rys. 2. Uwalnianie i pobieranie fosforu przez bakterie fosforowe osadu czynnego w warunkach beztlenowych i tlenowych Fig. 2. Release and uptake of phosphorus by phosphorus bacteria in activated sludge under anaerobic and aerobic conditions Przemienne poddawanie osadu czynnego warunkom beztlenowym wraz z dostípem do ürûd a LKT i nastípnie warunkom tlenowym sprzyja rozwojowi funkcyjnej grupy bakterii fosforowych: Acinetobacter sp. i Arthrobacter sp., ktûre 28

5 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw majπ zdolnoúê pobierania i magazynowania zwiíkszonych ponad fizjologiczne potrzeby komûrki iloúci fosforu w postaci polifosforanûw. W teúcie tym w zaleønoúci od potrzeby okreúla sií maksymalnπ (z krûtkiego okresu) oraz úredniπ (z okresu d uøszego) szybkoúê uwalniania i poboru fosforu. Rys. 3. Uwalnianie i pobûr fosforu przez osad czynny w teúcie PRR dla úciekûw komunalnych (uk ad odniesienia) i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 3. Release and uptake of phosphorus by activated sludge, determined by the PRR test in municipal sewage (reference system) and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Na rysunku 3 pokazano dla przyk adu wyniki omawianego testu, zastosowanego do oceny wp ywu udzia u 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego (z przetwûrstwa ziemniakûw) w úciekach komunalnych na szybkoúê uwalniania, a nastípnie na szybkoúê poboru fosforu podczas realizacji koncepcji wspûlnego oczyszczania úciekûw komunalnych i przemys owych [KosiÒska 1998, KosiÒska, MiodoÒski 2001]. Testy uwalniania fosforu przeprowadzano w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 0,0ñ0,1 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,8ñ17,5 C. PobÛr fosforu przez osad czynny badano podczas testûw nitryfikacyjnych w warunkach: 3) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 4) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. 29

6 Krystyna KosiÒska Uk adem odniesienia by test wykonany tylko dla úciekûw komunalnych. Odcinki krzywych AB (dla úciekûw mieszanych) oraz ab (dla úciekûw komunalnych) w etapie I pos uøy y do okreúlenia zaleønoúci liniowej zmian stíøenia fosforu w úciekach w funkcji czasu, co pokazano na rysunku 4. Rys. 4. SzybkoúÊ uwalniania fosforu z osadu czynnego podczas testu PRR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 4. Rate of phosphorus release from activated sludge during PRR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Uwalnianie fosforu z biomasy przebiega o z podobnπ maksymalnπ prídkoúciπ: 6,11 mg P/g s.m.o. h dla úciekûw komunalnych oraz 6,1 mg P/g s.m.o. h dla úciekûw komunalnych z udzia em úciekûw przemys owych. Niemniej úrednia prídkoúê uwalniania fosforu w takim samym czasie (3,5 h) pod wp ywem úciekûw przemys owych by a ponad 2-krotnie wiíksza i wynosi a 4,82 mg P/g s.m.o. h, natomiast dla úciekûw komunalnych by o to tylko 2,1 mg P/g s.m.o. h. PobÛr fosforu przez osad czynny w warunkach tlenowych dla úciekûw mieszanych (odcinek CD etapu II na rys. 3) w takim samym czasie (2,5 h) charakteryzowa a wiíksza o ok. 35% úrednia szybkoúê w stosunku do uk adu odniesienia (odcinek cd na rys. 3). Funkcyjnπ zaleønoúê liniowπ przedstawiono na rysunku 5. Wyniki te úwiadczπ o tym, øe w strukturze badanego osadu funkcjonujπ bakterie fosforowe, a warunki beztlenowo-tlenowe sprzyja y bytowaniu ich popula- 30

7 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 5. SzybkoúÊ uwalniania fosforu z osadu czynnego podczas testu PRR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 5. Rate of phosphorus uptake by activated sludge during PRR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume cji w biomasie osadu czynnego. Ponadto badane úcieki przemys owe (z przetwûrstwa ziemniakûw) stanowi y dobre ürûd o przyswajalnego wígla, tak niezbídnego w beztlenowych przemianach zwiπzkûw fosforu. 4. PRZEMIANY ZWI ZK W AZOTOWYCH W TESTACH NITRYFIKACJI (AUR) Wymagane warunki tlenowe ñ zawartoúê reaktora napowietrzana drobno pícherzykowo. O przebiegu nitryfikacji decydujπ dwie grupy funkcyjne osadu czynnego: 1) utleniajπca azot amonowy do azotynûw: NH ,5 O 2 = NO 2 ñ + 2H ñ + H 2 O (np. Nitrosomonas sp.) 2) utleniajπca azotyny do azotanûw: NO 2 ñ + 0,5 O 2 = NO 3 ñ (np. Nitrobacter sp.) Kierunki zmian form azotu w czasie nitryfikacji zilustrowano na rysunku 6. Przemiany te dotyczπ przede wszystkim obniøania stíøenia azotu amonowego 31

8 Krystyna KosiÒska Rys. 6. Kierunki zmian form azotu w czasie procesu nitryfikacji. IloúÊ azotu wbudowanego w biomasí wynosi zwykle 8ñ12% biomasy Fig. 6. Trends of change in nitrogen from during nitrification process. The amount of nitrogen build in into the biomass generally ranges between 8 and 12% of the biomass oraz wzrostu stíøenia azotu azotanowego i okresowo zwiíkszenia iloúci azotu azotynowego. O jakoúci procesu nitryfikacji úwiadczy przede wszystkim powstawanie azotanûw. Za efektywny przebieg nitryfikacji uznaje sií proces, w ktûrym uzyskuje sií niemal ca kowite utlenienie azotu amonowego poza czíúciπ wykorzystanπ na potrzeby fizjologiczne biomasy. Przyk ad zastosowania badaò testowych procesu nitryfikacji do okreúlenia wp ywu úciekûw przemys owych na przebieg nitryfikacji úciekûw komunalnych przedstawiono na rysunku 7. Badania testowe prowadzono w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. Przebieg krzywych zmian stíøenia azotu amonowego moøna uznaê za podobny, choê znitryfikowanie azotu amonowego w úciekach z udzia em 20% úciekûw przemys owych do poziomu, jaki uzyskano dla úciekûw komunalnych wymaga o wiíkszego czasu ze wzglídu na wiíksze jego stíøenie poczπtkowe. Potwierdza to przedstawiona na rysunku 8 analiza funkcyjnych zaleønoúci zmian wskaünikûw zanieczyszczenia w czasie. Wykaza a ona, øe jednostkowa szybkoúê nitryfikacji w obu uk adach badawczych by a podobna i wynosi a odpowiednio 2,52 mg NH 4 /g s.m.o. h i 2,58 mg NH 4 /g s.m.o. h. 32

9 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 7. Przebieg zmian form azotu podczas testu nitryfikacji (AUR) w úciekach komunalnych i komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 7. Variations in nitrogen from during AUR test in municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Rys. 8. Zmiany stíøenia azotu amonowego w funkcji czasu podczas testu AUR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 8. Variations in ammonia nitrogen concentration related to the duration of the nitrification process during AUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume 33

10 Krystyna KosiÒska åcieki przemys owe w stosowanych iloúciach nie powodowa y zatem hamowania procesu nitryfikacji i nie stanowi y czynnika toksycznego dla biomasy osadu. 5. PRZEMIANY ZWI ZK W AZOTOWYCH W TESTACH DENITRYFIKACJI (NUR) Proces denitryfikacji zaleøy g Ûwnie od funkcyjnych drobnoustrojûw denitryfikacyjnych: (np. Microccus denitryficans, Thiobacillus denitryficans). Kierunki zmian zanieczyszczenia azotowego w procesie denitryfikacji przedstawia nastípujπce rûwnanie: NO 3 ñ NO 2 ñ NO N 2 O N 2 NH 2 OH NH 3 Drobnoustroje funkcyjne wymagajπ warunkûw anoksycznych oraz dostípu do atwo przyswajalnego ürûd a wígla. Testy przeprowadzano w warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 0,1ñ0,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 15,7ñ19,5 C. Rys. 9. Profil przebiegu nitryfikacji w úciekach komunalnych (AUR) oraz denitryfikacji azotanûw (NUR) w obecnoúci rûønych ürûde wígla Fig. 9. Profile of nitrification in municipal sewage (AUR test) and profile of denitrification of nitrates (NUR test) in the presence of diverse carbon sources 34

11 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Profil zmian zanieczyszczeò azotowych w nitryfikacji i denitryfikacji oraz wp yw rodzaju ürûd a wígla na przebieg denitryfikacji przedstawia rysunek 9. Najwolniej denitryfikacja przebiega a wûwczas, gdy drobnoustroje dysponowa- y tylko w asnym wíglem endogennym. Nieco lepszym ürûd em wígla okaza sií metanol, ale najlepszym by a sií glukoza. Rys. 10. Zmiany stíøenia azotanûw w funkcji czasu podczas testu (NUR) w úciekach komunalnych i komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 10. Variations in the concentration of nitrates related to the duration of the denitrification process in NUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overal volume Na rysunku 10 przedstawiono wp yw úciekûw przemys owych na przebieg denitryfikacji podczas sprawdzania testami koncepcji wspûlnego oczyszczania úciekûw komunalnych i przemys owych z przetwûrstwa ziemniakûw [KosiÒska 1998, KosiÒska, MiodoÒski 2001]. åcieki z przetwûrstwa ziemniakûw stanowi- y dobre ürûd o wígla i nie hamowa y przebiegu denitryfikacji, a nawet zwiíkszy y jej prídkoúê o ok. 81%. Jednostkowa szybkoúê tego procesu wzros a z wielkoúci 1,45 mg NO 3 /g s.m.o. h dla uk adu odniesienia do poziomu 2,62 mg NO 3 /g s.m.o. h dla mieszaniny úciekûw. 35

12 Krystyna KosiÒska 6. WERYFIKACJA NITRYFIKACJI I DENITRYFIKACJI NA PODSTAWIE ZMIANY ZASADOWOåCI åciek W Uzupe nieniem testûw nitryfikacji i denitryfikacji jest pomiar zmian zasadowoúci úciekûw. Nitryfikacja azotu amonowego skutkuje obniøeniem zasadowoúci úciekûw, co pokazano na przyk adzie úciekûw komunalnych na rysunku 11. Rys. 11. Zmiany stíøenia form azotu oraz wartoúci zasadowoúci ogûlnej w úciekach komunalnych podczas testu nitryfikacji (AUR) Fig. 11. Variations in the concentration of nitrogen forms and in the value of total alkalinity in municipal sewage during AUR test W prawid owym przebiegu procesu nitryfikacji, utlenienie (nitryfikowanie) azotu amonowego powoduje utratí zasadowoúci zgodnie z reakcjπ: 36 NH O 2 + 2HCO 3 NO 3 ñ + 2CO 2 + 3H 2 O W reakcji tej nastípuje zmniejszenie zasadowoúci, wyraøone stratπ 7,14 mg CaCO 3 na 1 mg utlenianego NñNH 4. Uzyskana w badaniach testowych zaleønoúê funkcyjna zasadowoúci od zmian stíøenia azotu amonowego przedstawiono na rysunku 12 (krzywa A). Wynosi a ona: 7,15 mg CaCO 3 na 1 mg NñNH 4 i potwierdza a przebieg nitryfikacji bez zak ÛceÒ. Pomiar zasadowoúci ogûlnej w czasie denitryfikacji pomaga rûwnieø w ocenie jej przebiegu. W czasie denitryfikacji bowiem nastípuje odbudowa zasadowoúci zgodnie z uogûlnionπ reakcjπ: substrat organiczny + NO ñ 3 HCO ñ 3 + N 2 + CO 2 + H 2 O

13 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 12. ZaleønoúÊ funkcyjna zasadowoúci ogûlnej úciekûw komunalnych od zmian stíøenia azotu amonowego (podczas testu AUR) oraz stíøenia azotanûw (podczas testu NUR) Fig. 12. Total alcalinity in municipal sewage related to ammonia nitrogen concentration variations during AUR test and nitrates concentration variations during NUR test Z teoretycznych danych wynika, øe zdenitryfikowanie 1 mg NñNO 3 powoduje zwiíkszenie zasadowoúci o 3,57 mg CaCO 3. ZaleønoúÊ funkcyjna zasadowoúci ogûlnej od denitryfikacji azotanûw w úciekach komunalnych pokazana na rysunku 12 (krzywa B) wskazywa a, øe wartoúê ta wynosi a 3,3 mg CaCO 3 /1 mg N-NO 3. Wynik ten, zbliøony do wartoúci teoretycznej, potwierdza prawid owy przebieg procesu denitryfikacji. 7. TEST PR DKOåCI POBORU TLENU PRZEZ BIOMAS OSADU CZYNNEGO (OUR) Jednostkowa prídkoúê poboru tlenu (JPPT) przez biomasí úwiadczy o jej fizjologicznej kondycji, zaleønej od iloúci atwo rozk adalnych substratûw oraz od obecnoúci czynnikûw szkodliwych. Pomiary wykonuje sií sondπ tlenowπ w szczelnie zamkniítym naczyniu z biomasπ, odczytujπc wskazania sondy w czasie kilku minut. ZasadÍ pomiarûw poboru tlenu przez biomasí osadu pokazano na rysunku 13. Analizujπc pobûr tlenu przez osad czynny uzyskuje sií porûwnawcze dane do oceny czynnikûw wp ywajπcych na stan biomasy w sposûb pokazany na rysunku

14 Krystyna KosiÒska Rys. 13. Zasada okreúlania prídkoúci poboru tlenu (OUR) przez osad czynny Fig. 13. Principle of determining the rate of oxygen uptake (OUR test) by activated sludge Rys. 14. ZaleønoúÊ oddychania biomasy od jej kondycji fizjologicznej Fig. 14. Biomass respiration related to physiological condition W teúcie prídkoúci poboru tlenu przez biomasí osadu czynnego (OUR) badano wp yw okreúlonego udzia u úciekûw przemys owych z przetwûrstwa spo- 38

15 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw øywczego w úciekach komunalnych (uk ad badany) na szybkoúê oddychania osadu czynnego w odniesieniu do tego parametru w úciekach komunalnych (uk ad odniesienia) w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. Uzyskane wyniki przedstawiono na rysunku 15. Dane wskazujπ, øe okreúlony udzia úciekûw przemys owych, zawierajπcych atwo rozk adalne substraty organiczne nie wp ywa negatywnie na kondycjí zdrowotnπ osadu. Biomasa w badanym uk adzie oddycha a z szybkoúciπ 15,9 mg O 2 /g s.m.o. h, podczas gdy w uk adzie odniesienia szybkoúê ta wynosi a 10,1 mg O 2 /g s.m.o. h. i by a o ok. 30% mniejsza. Obie prídkoúci mieúci y sií w granicach normalnej dla osadu czynnego prídkoúci oddychania, wyznaczonych przez zakres wartoúci 8ñ20 mg O 2 /g s.m.o. h. Rys. 15. SzybkoúÊ poboru tlenu przez osad czynny w teúcie OUR podczas nitryfikacji úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z udzia em 20% úciekûw przetwûrstwa spoøywczego Fig. 15. Rate of oxygen uptake by activated sludge during nitrification in OUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overal volue Udzia úciekûw przemys owych w oczyszczaniu úciekûw komunalnych w badanych iloúciach nie stanowi zatem czynnika toksycznego, nie hamowa procesûw øyciowych osadu czynnego, a nawet poprawia jego stan fizjologiczny. 39

16 Krystyna KosiÒska 8. PODSUMOWANIE I WNIOSKI W celu poprawnej interpretacji uzyskanych wynikûw naleøa oby przeprowadziê porûwnawcze badania testowe z wykorzystaniem zdefiniowanych substratûw dla wszystkich funkcyjnych grup drobnoustrojûw w osadzie czynnym (uk ad odniesienia) i wtedy odnieúê je do wynikûw uzyskanych dla uk adu badanego, zarûwno na úciekach komunalnych, jak i na mieszaninie úciekûw. NajczÍúciej jednak, jeøeli zachodzi potrzeba w πczenia do juø funkcjonujπcego systemu oczyszczania dodatkowego strumienia úciekûw (zw aszcza przemys owych) uk adem odniesienia w badaniach testowych mogπ byê testy wykonane na úciekach oczyszczanych na funkcjonujπcej oczyszczalni. Reasumujπc, naleøy stwierdziê: 1) testy biochemiczne sπ przydatnym narzídziem do stosunkowo szybkiej porûwnawczej oceny funkcjonowania osadu czynnego w zakresie jednostkowych procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw: defosfatacji osadûw i úciekûw, nitryfikacji, denitryfikacji, a takøe kondycji fizjologicznej biomasy. 2) na podstawie wynikûw testûw moøna oceniê podatnoúci úciekûw na biologiczne oczyszczanie i okreúlenie toksycznoúci lub inhibicji wzglídem poszczegûlnych grup funkcyjnych drobnoustrojûw osadu czynnego. 3) testy umoøliwiajπ uzyskanie informacji potrzebnych do prawid owej eksploatacji systemu oczyszczania úciekûw bez uciekania sií do d ugotrwa ych badaò pilotowych. PIåMIENNICTWO BaczyÒski T ÑTesty OUR, AUR, NUR, PRR jako narzídzie oceny przebiegu procesûw biologicznego oczyszczania úciekûwî. Materia y Seminarium naukowo-technicznego ÑEksploatacja i badania oczyszczalni úciekûw SBRî. Nowy Targ, 163ñ172. Kristensen G. H ÑCharacterization of functional microorganism groups and substrate in activated sludge and wastewater by AUR, NUR and OURî. Wat. Sci. Tech., Vol. 25, No. 6, 43ñ57. KosiÒska K ÑZastosowanie wybranych oznaczeò I testûw biochemicznych do oceny przebiegu podstawowych procesûw jednostkowych biologicznego oczyszczania úciekûwî. Opracowanie IOå, Wroc aw. KosiÒska K., MiodoÒski J. M ÑEkspertyza nt. warunkûw i moøliwoúci w πczenia úciekûw z Zak adu ÑElipsaî Sp. z o.o. do kanalizacji miejskiej i oczyszczalni úciekûw w Kπtach Wroc awskichî. Etap II. Opracowanie IOå, Wroc aw. Dr hab. Krystyna KosiÒska Instytut Ochrony årodowiska, Oddzia we Wroc awiu ul. Wyb. WyspiaÒskiego 39e, Wroc aw 40

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO oczyszczanie, ścieki przemysłowe, przemysł cukierniczy Katarzyna RUCKA, Piotr BALBIERZ, Michał MAŃCZAK** BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków

Biologiczne oczyszczanie ścieków Biologiczne oczyszczanie ścieków Ściek woda nie nadająca się do użycia do tego samego celu Rodzaje ścieków komunalne, przemysłowe, rolnicze Zużycie wody na jednego mieszkańca l/dobę cele przemysłowe 4700

Bardziej szczegółowo

MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH

MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH modelowanie, ASM, oczyszczalnia ścieków, tlen rozpuszczony, recyrkulacja Kamil WIŚNIEWSKI* MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH W artykule pokazano przykład

Bardziej szczegółowo

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO Katarzyna RUCKA*, Michał MAŃCZAK*, Piotr BALBIERZ* ścieki przemysłowe, reaktor SBR, biologiczne oczyszczanie ścieków BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW

INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej Gdańsk, 15-17 kwietnia 2012 r. Seminarium naukowo-techniczne pt. Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych źródeł węgla w oczyszczalniach ścieków od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji ĆWICZENIE 3, 4 Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji 1. Usuwanie azotu w procesach biologicznych wiadomości ogólne Azot w wodzie i ściekach może występować jako: azot organiczny, azot amonowy,

Bardziej szczegółowo

Kaøda przerwa w zasilaniu stanowi

Kaøda przerwa w zasilaniu stanowi 52 Gwarantowane zasilanie odbiorników energii elektrycznej Andrzej Baranecki, Tadeusz P³atek, Marek Niewiadomski Rosnπca iloúê nieliniowych odbiornikûw energii elektrycznej (komputery, sprzít RTV, regulowane

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO ORAZ ICH WPŁYWU NA MIKROORGANIZMY OSADU CZYNNEGO

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO ORAZ ICH WPŁYWU NA MIKROORGANIZMY OSADU CZYNNEGO Proceedings of ECOpole Vol. 4, No. 2 2010 Jolanta BOHDZIEWICZ 1, Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 i Magdalena AMALIO-KOSEL 2 OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO

Bardziej szczegółowo

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Marcin Dębowski, Marcin Zieliński Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Problemy eksploatacyjne i propozycje rozwiązań technologicznych Ochrona środowiska Marcin Dębowski,

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2015.9(1)042 2015;9(1) Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 i Jolanta BOHDZIEWICZ 1 MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

Bardziej szczegółowo

NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW

NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Jacek Mąkinia Politechnika Gdańska Wydział InŜynierii Lądowej i Środowiska Udział w gremiach międzynarodowych zajmujących

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Katedra Technologii

Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Katedra Technologii Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Profil zmian stężenia związków węgla, azotu i fosforu w oczyszczalni ścieków komunalnych w Nowej Wsi Ełckiej Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW

BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Tomasz Głębicki, Katarzyna Maria Jaromin, Agata Kopertowska, Grzegorz Łagód Politechnika Lubelska

Bardziej szczegółowo

Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z błoną biologiczną (SBBR)

Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z błoną biologiczną (SBBR) Artur Mielcarek 1, Joanna Rodziewicz 2, Karolina Kupczyk 3, Magdalena Rokicka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie 4 Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 3 0 5 8 (22) Data zgłoszenia: 0 2.0 1.1 9 9 2 (51) IntCl6: C 02F

Bardziej szczegółowo

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015 Usuwanie azotu w procesach biologicznych Biologiczne usuwanie azotu ze ścieków polega na stworzeniu takich warunków realizacji procesu, aby zintensyfikować te same przemiany azotu, które zachodzą w warunkach

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

Bilans ścieków, osadów i odcieków w zmodernizowanej oczyszczalni ścieków mleczarskich S.M. Mlekovita

Bilans ścieków, osadów i odcieków w zmodernizowanej oczyszczalni ścieków mleczarskich S.M. Mlekovita Inżynieria i Ochrona Środowiska 2014, t. 17, nr, s. 48-491 Wojciech DĄBROWSKI 1, Dariusz BORUSZKO 1, Marek KAJUREK 2 1 Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Technologii

Bardziej szczegółowo

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki ZASTOSOWANIE BIOREAKTORÓW BEZTLENOWYCH DO PODCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW MLECZARSKICH Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki E-mail: krzysztof.barbusinski@polsl.pl

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁOCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM

WSPÓŁOCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXX, z. 60 (3/13), lipiec-wrzesień 2013, s. 79-89 Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 Jolanta

Bardziej szczegółowo

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Marcin Dębowski, Marcin Zieliński Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Problemy eksploatacyjne i propozycje rozwiązań technologicznych Ochrona środowiska Copyright

Bardziej szczegółowo

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy On 6 th day of September we went to sewage treatment plant Kapuściska located in Łęgnowo in Bydgoszcz.

Bardziej szczegółowo

PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI

PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI bakterie akumulujące fosfor (PAO), bakterie dpao, defosfatacja, proces EBPR Ewa GALAS * PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI Usuwanie fosforu ze ścieków jest bardzo istotne z powodu przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku.

Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku. Agnieszka Bitkowska* Marcin W. Staniewski** Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku. Raport z Miêdzynarodowej Konferencji pt. The Second International Conference on Commerce Wprowadzenie Nowe trendy

Bardziej szczegółowo

PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ

PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ bakterie PAO, bakterie dpao, defosfatacja denitryfikacyjna Ewa GALAS* PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ Przez wiele lat uważano, że bakterie defosfatacyjne mogą rosnąć i nadmiarowo gromadzić fosfor

Bardziej szczegółowo

Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99

Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99 DZIENNIK URZÊDOWY WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99 TREå Poz.: UCHWA Y RAD GMIN 1933 ñ nr XIX/202/2001 Rady Gminy W oszakowice z dnia 20 czerwca 2001 r. w sprawie zmiany

Bardziej szczegółowo

Cele projektu badawczego. Etapy projektu. Zespół pracujący nad projektem

Cele projektu badawczego. Etapy projektu. Zespół pracujący nad projektem INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA?

WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA? zero-energetyczna oczyszczalnia, oszczędzanie energii, oczyszczanie ścieków, optymalizacja Mateusz MUSZYŃSKI-HUHAJŁO* WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA?

Bardziej szczegółowo

dr inż. Katarzyna Bernat Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej

dr inż. Katarzyna Bernat Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej Olsztyn, 2015 1. Imię i nazwisko Katarzyna Bernat 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy,

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Gdyni, Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa, Katedra Chemii i Towaroznawstwa Przemysłowego, alina@am.gdynia.

Akademia Morska w Gdyni, Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa, Katedra Chemii i Towaroznawstwa Przemysłowego, alina@am.gdynia. Zastosowanie sondy do pomiaru zawartości azotu amonowego i azotanowego jako elementu sterowania procesem oczyszczania ścieków Implementation of the ammonium and nitrate sensor as an element of wastewater

Bardziej szczegółowo

WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS CHANCE TO VILLAGE

WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS CHANCE TO VILLAGE Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Monika Szczurowska, Konrad Podawca, Barbara Gworek WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Ekologiczna Nr 24, 2011. (2350 mgo 2. /dm 3 ), ChZT (2990 mgo 2. /dm 3 ) i azotanów V (54,5 mgn-no 3-

Inżynieria Ekologiczna Nr 24, 2011. (2350 mgo 2. /dm 3 ), ChZT (2990 mgo 2. /dm 3 ) i azotanów V (54,5 mgn-no 3- Wojciech Dąbrowski OKREŚLENIE ZMIAN STĘŻENIA ZANIECZYSZCZEŃ W PROFILU OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW MLECZARSKICH NA PRZYKŁADZIE S.M. MLEKOVITA W WYSOKIEM MAZOWIECKIEM Streszczenie. Ścieki mleczarskie charakteryzują

Bardziej szczegółowo

ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ MUSIAŁOWICZ **

ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ MUSIAŁOWICZ ** UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 145 Nr 25 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2012 ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE ChZT NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W RYBNIKU

WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE ChZT NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W RYBNIKU PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 4/2010 Dariusz Zdebik, Marcin Głodniok * WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Do powszechnie powstających ścieków należy zaliczyć ścieki komunalne, będące nieuniknionym efektem zaspokajania potrzeb sanitarnych

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA

WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA Acta Sci. Pol., Formatio Circumiectus 7 (3) 2008, 43 50 WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA Zbigniew Wasąg Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie 214 Tom 8 Zeszyt 3 ISSN 1897-782 http://www.npt.up-poznan.net #29 Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ALEKSANDRA

Bardziej szczegółowo

MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA

MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

Wykład 12 Biologiczne oczyszczanie ścieków i gazów odlotowych

Wykład 12 Biologiczne oczyszczanie ścieków i gazów odlotowych Parametry technologiczne ścieków ChZT - chemiczne zapotrzebowanie na tlen Ilość tlenu potrzebna do całkowitego utlenienia próbki do CO 2 i H 2 O metodami chemicznymi Oznaczenie: Próbka gotowane jest 2

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE FRAKCJI CHZT W ŚCIEKACH SUROWYCH DOPŁYWAJĄCYCH DO MAŁYCH I DUŻYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW

PORÓWNANIE FRAKCJI CHZT W ŚCIEKACH SUROWYCH DOPŁYWAJĄCYCH DO MAŁYCH I DUŻYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW Inżynieria Ekologiczna Ecological Engineering Vol. 48, June 2016, p. 191 195 DOI: 10.12912/23920629/63288 PORÓWNANIE FRAKCJI CHZT W ŚCIEKACH SUROWYCH DOPŁYWAJĄCYCH DO MAŁYCH I DUŻYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Znajdü Wyszukaj

Wprowadzenie Znajdü Wyszukaj Wprowadzenie W ostatnim czasie ukaza a sií na rynku kolejna wersja jednego z najpopularniejszych systemûw operacyjnych dla komputerûw osobistych klasy PC. Mowa tu oczywiúcie o systemie firmy Microsoft

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTECZNOŚCI OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W NOWYM SĄCZU-WIELOPOLU

OCENA SKUTECZNOŚCI OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W NOWYM SĄCZU-WIELOPOLU Ocena skuteczności oczyszczania... INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 2/2010, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 155 167 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich

Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich Skąd wzięła się idea oczyszczania odcieków przy użyciu złóż hydrofitowych: Odcieki ( REJECT

Bardziej szczegółowo

Koncepcja modernizacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi część III

Koncepcja modernizacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi część III Zamawiający: TIM II Maciej Kita 44-100 Gliwice, ul. Czapli 57 NIP 631-155-76-76 Tel. 601-44-31-79, e-mail: maciej.kita@tim2.pl Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. w Złotoryi 59-500 Złotoryja,

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO KONTROLI PROCESU OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO KONTROLI PROCESU OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 4/2010 Marcin Głodniok, Dariusz Zdebik, Krzysztof Korczak WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO

Bardziej szczegółowo

Na poczπtku naleøy przypomnieê

Na poczπtku naleøy przypomnieê Uziomy wybór technologii budowy Janusz Oleksa W artykule zaprezentowano szereg zagadnieò dotyczπcych budowy, eksploatacji i technologii wykonania uziomûw pionowych i poziomych. Jednoczeúnie stanowi on

Bardziej szczegółowo

Gama produktûw aparatury modu-

Gama produktûw aparatury modu- 102 Aparatura niskiego napięcia firmy Chint Ryszard Świetlicki Od rozpoczícia swojej dzia alnoúci pod koniec 2008 roku firma Chint Poland wprowadzi a na polski rynek ca π gamí aparatury niskiego napiícia

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne

Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne Leonardo da Vinci Project Sustainability in commercial laundering processes Module 1 Usage of Water Chapter 5 Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne 1 Spis treści Wprowadzenie Pralnia przemysłowa

Bardziej szczegółowo

Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra*

Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra* Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 47, 2011 r. Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra* OCENA EFEKTYWNOŚCI PROCESU SKOJARZONEJ FERMENTACJI OSADÓW ŚCIEKOWYCH ORAZ ODPADÓW TŁUSZCZOWYCH NA PRZYKŁADZIE

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania dr inż. Katarzyna Umiejewska W 2011 r. wielkość produkcji wyniosła 11183 mln l mleka. Spożycie mleka w Polsce

Bardziej szczegółowo

OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION ON POLAND

OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION ON POLAND Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Wojciech Mill OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION

Bardziej szczegółowo

Wy adowania atmosferyczne niosπ

Wy adowania atmosferyczne niosπ 126 Nowe rozwiązania przyłącza energetyczego liczniki firmy Lumel Krzysztof Pyszyński, Krzysztof Wincencik W cyklu artyku Ûw zostanie opisane nowoczesne rozwiπzanie przy πcza energetycznego, opracowane

Bardziej szczegółowo

Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne?

Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne? Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne? Co to jest przemiana fizyczna? Podaj przykład przemiany fizycznej? Co to jest przemiana chemiczna? Podaj przykład przemiany chemicznej? Doświadczenie

Bardziej szczegółowo

wynosi przeciętnie od 1000 do 2500 g O 2

wynosi przeciętnie od 1000 do 2500 g O 2 Anna Kwarciak-Kozłowska, Jolanta Bohdziewicz, Karolina Mielczarek Wpływ zmiany stężenia osadu granulowanego na efektywność beztlenowego oczyszczania ścieków generowanych w przemyśle mięsnym Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1

Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1 Nr 1/2008(5) W SPÓ CZESNA E KONOMIA Piotr Binkowski Akademia Finansów w Warszawie Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1 Streszczenie W dzisiejszych czasach coraz wiícej przedsiíbiorstw

Bardziej szczegółowo

Bezpiecznik topikowy jest jedynym

Bezpiecznik topikowy jest jedynym 60 Bezpieczniki prądu stałego urządzenia fotowoltaiczne PV Roman Kłopocki Artyku przedstawia niektûre aspekty dzia ania bezpiecznikûw topikowych w obwodach prπdu sta ego. Zaprezentowano takøe kilka przyk

Bardziej szczegółowo

Metody wynagradzania pracowników w œwietle badañ empirycznych

Metody wynagradzania pracowników w œwietle badañ empirycznych Vizja - 1 - Wspolczesna ekonomia.qxd 07-05-22 20:48 Page 137 Henryk Król Wy sza Szko³a Finansów i Zarz¹dzania w Warszawie Iwona Rafal¹t Zachodniopomorska Szko³a Biznesu w Szczecinie Metody wynagradzania

Bardziej szczegółowo

Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W WYBRANYM ZAKŁADZIE PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO

Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W WYBRANYM ZAKŁADZIE PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 Roman Kowalczyk, Katarzyna Karp Katedra Inżynierii Żywności i Organizacji Produkcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof.

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Oczyszczanie ścieków 1 Nazwa modułu w języku angielskim Sewage treatment 1

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW NOWOŚĆ! REWELACJA!!! Pełnobiologiczne oczyszczanie ścieków do nowych i adaptacji istniejących instalacji PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM AQUATO STABI-KOM- PRZYDOMOWA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dreamweaver czíúciπ MX studio

Wprowadzenie. Dreamweaver czíúciπ MX studio Wprowadzenie Dzisiaj tworzenie serwisûw WWW jest coraz trudniejszym zajíciem. Wymaga nie tylko duøej wiedzy i czasu, ale takøe odpowiednich narzídzi, ktûre potrafiπ przyspieszyê proces tworzenia tego typu

Bardziej szczegółowo

KIEROWNIK ZAKŁADU TECHNOLOGII WODY I ŚIEKÓW

KIEROWNIK ZAKŁADU TECHNOLOGII WODY I ŚIEKÓW Zakład Technologii Wody i Ścieków dr hab. inż. Waldemar Sawiniak, prof. nzw. w Politechnice Śląskiej, pok. 256 analiza i ocena jakości wody, pełny zakres badań technologicznych wody do celów pitnych i

Bardziej szczegółowo

6 wiczenia z jízyka Visual Basic

6 wiczenia z jízyka Visual Basic Wprowadzenie Pisanie programûw komputerowych nie jest rzeczπ trudnπ. Oczywiúcie tworzenie duøych systemûw realizujπcych skomplikowane zadania wymaga dobrej wiedzy informatycznej i doúwiadczenia. Jednak

Bardziej szczegółowo

Powszechnie dostípna w sieciach

Powszechnie dostípna w sieciach 30 uzdatnianie wody ñ technologie i urzπdzenia Uzdatnianie wody technologie i urządzenia w ofercie firmy Saymon Waldemar Starosta Artyku prezentuje poszczegûlne etapy procesu uzdatniania wody oraz rozwiπzania,

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW BYTOWYCH W FILTRACH PIASKOWYCH O PRZEPŁYWIE PIONOWYM Z DODATKIEM ZIARNISTEGO WĘGLA AKTYWNEGO

SKUTECZNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW BYTOWYCH W FILTRACH PIASKOWYCH O PRZEPŁYWIE PIONOWYM Z DODATKIEM ZIARNISTEGO WĘGLA AKTYWNEGO Skuteczność oczyszczania ścieków... INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 3/I/2013, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 7 17 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

GLIN W årodowisku PRZYRODNICZYM A JEGO TOKSYCZNOå ALUMINIUM IN THE ENVIRONMENT AND ITS TOXICITY

GLIN W årodowisku PRZYRODNICZYM A JEGO TOKSYCZNOå ALUMINIUM IN THE ENVIRONMENT AND ITS TOXICITY Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 29, 2006 r. Barbara Gworek GLIN W årodowisku PRZYRODNICZYM A JEGO TOKSYCZNOå ALUMINIUM IN THE ENVIRONMENT AND ITS TOXICITY S owa kluczowe: glin, úrodowisko,

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja zużycia energii na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. Opracował: Piotr Banaszek

Optymalizacja zużycia energii na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. Opracował: Piotr Banaszek Optymalizacja zużycia energii na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec Opracował: Piotr Banaszek Część mechaniczna 2 Część biologiczna 3 Możliwości wytwarzania energii Biogaz wykorzystywany jest przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr Wojciech Solarski 1. Termochemia. Każda reakcja chemiczna związana jest z wydzieleniem lub pochłonięciem energii, najczęściej

Bardziej szczegółowo

Firma Wobit opracowuje i produkuje

Firma Wobit opracowuje i produkuje 78 firmy, ludzie, produkty Sterowniki mikrokrokowe silnikûw krokowych Witold Ober Na rynku dostípnych jest wiele napídûw úredniej wielkoúci. Jednak bardzo wyraünie kszta tuje sií zapotrzebowanie na ma

Bardziej szczegółowo

Telewizja cyfrowa i standard MPEG2

Telewizja cyfrowa i standard MPEG2 Telewizja cyfrowa i standard MPEG2 Czym jest telewizja cyfrowa, dlaczego powstaje wokû³ niej tyle zamieszania, co oznacza skrût MPEG2? Przeczytaj poniøszy artyku³, a poznasz odpowiedzi na te pytania. Rys.

Bardziej szczegółowo

Możliwość intensyfikacji procesu fermentacji beztlenowej osadów ściekowych poprzez dezintegrację osadu czynnego w procesie kawitacji mechanicznej.

Możliwość intensyfikacji procesu fermentacji beztlenowej osadów ściekowych poprzez dezintegrację osadu czynnego w procesie kawitacji mechanicznej. Możliwość intensyfikacji procesu fermentacji beztlenowej osadów ściekowych poprzez dezintegrację osadu czynnego w procesie kawitacji mechanicznej. Jan Suschka, Klaudiusz Grübel i Alicja Machnicka *) Abstrakt

Bardziej szczegółowo

Funkcje bezpieczeństwa

Funkcje bezpieczeństwa 42 Funkcje bezpieczeństwa w systemie Teleco Michał Sikora Jednym z podstawowych zadaò systemûw automatyki budynku jest zwiíkszenie bezpieczeòstwa zarûwno osûb, jak i samego obiektu. W artykule przedstawione

Bardziej szczegółowo

Optymalne proporcje składników biogennych w oczyszczaniu ścieków

Optymalne proporcje składników biogennych w oczyszczaniu ścieków SPRAWOZDANIE Z EKSPLOATACJI ANALIZA LABORATORYJNA & TECHNIKA POMIARÓW CIĄGŁYCH OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW SUBSTANCJE BIOGENNE Optymalne proporcje składników biogennych w oczyszczaniu ścieków Aby spełnić normy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Załącznik nr 1 do procedury nr W_PR_1 Nazwa przedmiotu: Technologia Wastewater technology Kierunek: inżynieria środowiska Kod przedmiotu: 5.3.1 Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.3 Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Zmiany temperatury ścieków ogólnospławnych na podstawie pomiarów on-line

Zmiany temperatury ścieków ogólnospławnych na podstawie pomiarów on-line Agnieszka Brzezińska Zmiany temperatury ścieków ogólnospławnych na podstawie pomiarów on-line Streszczenie. Temperatura ścieków jest jednym z podstawowych czynników wpływających na poprawność procesu biologicznego

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników fizyko-chemicznych na specjację fosforu w osadach ściekowych powstających w technologii EvU-Perl

Wpływ czynników fizyko-chemicznych na specjację fosforu w osadach ściekowych powstających w technologii EvU-Perl 26 Wpływ czynników fizyko-chemicznych na specjację fosforu w osadach ściekowych powstających w technologii EvU-Perl Elżbieta Bezak-Mazur Politechnika Świętokrzyska, Kielce Agnieszka Mazur Wyższa Inżynierska

Bardziej szczegółowo

Technologia Organica. to pozostający w harmonii ze środowiskiem skuteczny. sposób oczyszczania ścieków.

Technologia Organica. to pozostający w harmonii ze środowiskiem skuteczny. sposób oczyszczania ścieków. Technologia Organica to pozostający w harmonii ze środowiskiem skuteczny sposób oczyszczania ścieków System Organica to lokalny system oczyszczania ścieków, który łączy najnowsze osiągnięcia inżynierii

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie ścieków

Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie ścieków Stosuje się cztery stopnie oczyszczania ścieków: I. Oczyszczanie mechaniczne i chemiczne (kraty, piaskowniki, osadniki wstępne, odolejanie, koagulacja, zobojętnianie)-

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE USUWANIA BIOGENÓW W PROCESIE BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W TECHNOLOGII SEKWENCYJNO-PRZEPŁYWOWEJ

MODELOWANIE USUWANIA BIOGENÓW W PROCESIE BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W TECHNOLOGII SEKWENCYJNO-PRZEPŁYWOWEJ PRACE AUKWE GIG GÓRICTW I ŚRDWISK RESEARCH REPRTS MIIG AD EVIRMET Kwartalnik Quarterly 2/2010 Dariusz debik, Krzysztof Korczak *, Marcin Głodniok * MDELWAIE USUWAIA BIGEÓW W PRCESIE BILGICEG CYSCAIA ŚCIEKÓW

Bardziej szczegółowo

Makroekonomiczne przyczyny zad³u enia polskiej s³u by zdrowia

Makroekonomiczne przyczyny zad³u enia polskiej s³u by zdrowia Kamila Szymañska* Makroekonomiczne przyczyny zad³u enia polskiej s³u by zdrowia Streszczenie W artykule omûwiono sytuacjí finansowπ s uøby zdrowia w Polsce oraz podjíto prûbí zidentyfikowania wywo ujπcych

Bardziej szczegółowo

Wzakresie obudûw do rozdzielnic

Wzakresie obudûw do rozdzielnic 60 obudowy do rozdzielnic nn Obudowy do rozdzielnic nn w ofercie ETI Polam Paweł Piróg Firma ETI Polam posiada w ofercie kompletne portfolio produktûw niezbídnych do wykonania rozdzielnic elektrycznych

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap wojewódzki rok szkolny 2009/2010 Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu prac) wylosowany numer uczestnika

Bardziej szczegółowo

TYP SIN 010 INSTRUKCJA OBS UGI DLA W ASNEGO BEZPIECZEÑSTWA, PROSIMY O UWA NE PRZECZYTANIE NINIEJSZEJ INSTRUKCJI

TYP SIN 010 INSTRUKCJA OBS UGI DLA W ASNEGO BEZPIECZEÑSTWA, PROSIMY O UWA NE PRZECZYTANIE NINIEJSZEJ INSTRUKCJI TYP SIN 010 INSTRUKCJA OBS UGI DLA W ASNEGO BEZPIECZEÑSTWA, PROSIMY O UWA NE PRZECZYTANIE NINIEJSZEJ INSTRUKCJI SPRZÊT PRZEZNACZONY WY CZNIE DO U YTKU DOMOWEGO Nasze gratulacje! Drogi kliencie, gratulujemy

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie 2013 Tom 7 Zeszyt 3 ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net #32 Dział: Rolnictwo Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu JOANNA JORDANOWSKA 1, MONIKA

Bardziej szczegółowo

Wpływ odcieków składowiskowych na skuteczność oczyszczania ścieków miejskich i właściwości osadu czynnego

Wpływ odcieków składowiskowych na skuteczność oczyszczania ścieków miejskich i właściwości osadu czynnego OCHRONA ŚRODOWISKA Vol. 32 2010 Nr 3 Krzysztof Barbusiński, Barbara Pieczykolan, Helena Kościelniak, Magdalena Amalio-Kosel Wpływ odcieków składowiskowych na skuteczność oczyszczania ścieków miejskich

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZASTOSOWANEGO PODCIŚNIENIA W TRAKCIE PAKOWANIA NA PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE SERÓW TWAROGOWYCH KWASOWYCH

WPŁYW ZASTOSOWANEGO PODCIŚNIENIA W TRAKCIE PAKOWANIA NA PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE SERÓW TWAROGOWYCH KWASOWYCH Inżynieria Rolnicza 5(130)/2011 WPŁYW ZASTOSOWANEGO PODCIŚNIENIA W TRAKCIE PAKOWANIA NA PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE SERÓW TWAROGOWYCH KWASOWYCH Jacek Mazur, Dariusz Andrejko Katedra Inżynierii i Maszyn

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1365

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1365 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1365 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 2 Data wydania: 15 października 2013 r. Nazwa i adres: AB

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie biogazu w procesie stabilizacji beztlenowej termicznie modyfikowanych osadów ściekowych

Pozyskiwanie biogazu w procesie stabilizacji beztlenowej termicznie modyfikowanych osadów ściekowych Mariusz BARAŃSKI, Mariusz MAŁKOWSKI, Iwona ZAWIEJA Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska, Instytut Inżynierii Środowiska, ul. Brzeźnicka 60a, 42-200 Częstochowa, POLSKA, e-mail:

Bardziej szczegółowo

123 Zastosowanie reaktora ASBR do oczyszczania ścieków z przemysłu mięsnego

123 Zastosowanie reaktora ASBR do oczyszczania ścieków z przemysłu mięsnego ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1891-1904 123 Zastosowanie reaktora ASBR do oczyszczania ścieków z przemysłu mięsnego

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo

Bardziej szczegółowo

Edytor schematów, część 2

Edytor schematów, część 2 Profesjonalny system wspomagający projektowanie układów elektronicznych W drugiej czíúci artyku³u kontynuujemy prezentacjí moøliwoúci edytora schematûw - programu CAPTURE. Opiszemy znaczenie kolejnych

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH Opracowała: Klaudia Bukowska ZAOPATRZENIE W WODĘ A OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Indywidualne zaopatrzenie w wodę

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 19 maja 2014 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

46 Frakcje ChZT w ściekach komunalnych o dużym udziale ścieków z przemysłu spożywczego 1

46 Frakcje ChZT w ściekach komunalnych o dużym udziale ścieków z przemysłu spożywczego 1 ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 12. Rok 2010 805-819 46 Frakcje ChZT w ściekach komunalnych o dużym udziale ścieków z przemysłu spożywczego 1 1.

Bardziej szczegółowo