TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W"

Transkrypt

1 Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Krystyna KosiÒska TESTY BIOCHEMICZNE JAKO NARZ DZIE OCENY PROCES W BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA åciek W BIOCHEMICAL TESTS AS A TOOL FOR THE ASSESSMENT OF BIOLOGICAL TREATMENT PROCESSES S owa kluczowe: testy biochemiczne, osad czynny, szybkoúê uwalniania i poboru fosforu, szybkoúê nitryfikacji, szybkoúê denitryfikacji, szybkoúê poboru tlenu. Keywords: biochemical tests, activated sludge, phosphorus release rate-prr, ammonia utilization rate-aur, nitrogen utilization rate-nur, oxygen utilization rate-our. Advances in wastewater treatment technology, as well as the ever increasing demands made on the wastewater treatment systems to be applied, have created the need for a quick assessment of the phenomena that occur in multi-stage wastewater treatment trains. The aim of the lecture was to substantiate the usefulness of biochemical tests as a tool for assessing the changes in the water pollutants due to the participation of the functional groups of the microorganisms that are present in the activated sludge. Consideration was given to relevant measuring methods and to the principles of determining the trends in, and the rates of, concentration variations for the investigated pollutants as a function of time by the PRR, AUR, NUR and OUR tests. Using the example of integrated treatment of the effluents from food industries and municipal sewage, it was shown that biochemical tests were of great help in assessing the effect of other wastewater than municipal sewage ñ and the effect of other substances than those typically found in municipal wastewater ñ on the rate of conversion of phosphorus compounds, on the nitrification and denitrification processes, and on the relation between total alkalinity and conversion of nitrogen compounds, when industrial and municipal wastewater is treated together. Physiological activity of the activated sludge was exemplified by the comparison and assessment of the rate of biomass respiration. 25

2 Krystyna KosiÒska 1. WPROWADZENIE Okreúlenie Ñtesty biochemiczneî naleøy rozumiê jako badania zmian w funkcji czasu analizowanych wskaünikûw zanieczyszczenia, zachodzπcych przy udziale funkcyjnych grup drobnoustrojûw, w tym wypadku osadu czynnego. Sπ to badania bardzo pomocne w okreúlaniu podatnoúci úciekûw oraz wystípowania czynnikûw toksycznych wp ywajπcych na biologiczny rozk ad zanieczyszczeò. Pierwowzorem testûw do oceny podatnoúci úciekûw na biologiczny rozk ad i ich toksycznoúê by o studium zmian BZT. RozwÛj technologii oczyszczania úciekûw i wzrost wymagaò, jakim powinny sprostaê systemy oczyszczania úciekûw wymusi potrzebí szybkiej oceny zachodzπcych zmian w wielofazowych uk adach oczyszczania úciekûw. Testy biochemiczne, jako narzídzia pozwalajπce okreúliê i scharakteryzowaê funkcyjne grupy mikroorganizmûw w biomasie osadu czynnego w takich w aúnie uk adach oczyszczania úciekûw zosta y wprowadzone na poczπtku lat 90. przez badaczy duòskich ñ Uniwersytet Techniczny w Lyngby i niemieckich ñ Uniwersytet w Hanowerze [BaczyÒski 1998, Kristensen 1992]. Testy te zdoby y rangí standardowych oznaczeò do oceny kondycji fizjologicznej osadu czynnego i jego funkcyjnych grup drobnoustrojûw (bakterie heterotroficzne, nitryfikacyjne i denitryfikacyjne oraz fosforowe). Podstawowym celem testûw jest okreúlenie w aúciwych dla nich szybkoúci jednostkowych procesûw w przebiegu oczyszczania w danych warunkach, a takøe ocena toksycznoúci lub inhibicji substancji lub innych úciekûw wprowadzanych do systemu oczyszczania. Sπ to nastípujπce testy [BaczyÒski 1998, Kristensen 1992]: 1) test uwalniania i poboru fosforu przez biomasí osadu czynnego (PRR ñ Phosphorus Release Rate); 2) test nitryfikacji azotu amonowego (AUR ñ Ammonia Utilization Rate); 3) test denitryfikacji azotanûw (NUR ñ Nitrogen Utilization Rate); 4) test prídkoúci poboru tlenu przez biomasí (OUR ñ Oxygen Utilization Rate) METODYKA BADA Osad czynny i úcieki w reaktorze, poddaje sií mieszaniu lub napowietrzaniu. Mieszanie powinno byê na tyle intensywne, by utrzymywaê biomasí w stanie zawieszenia w ca ej objítoúci reaktora, ale nie powodowaê jej napowietrzania. Napowietrzanie powinno byê drobno pícherzykowe. W reaktorze naleøy okreúliê zawartoúê biomasy osadu czynnego (g s.m./l, jak i jego frakcje: organicznπ i mineralnπ. W czasie badaò naleøy pobieraê prûbkí z czístotliwoúciπ minimum co 0,5 h, ktûrπ naleøy natychmiast przesπczyê najlepiej przy zastosowaniu pompy prûøniowej. W filtracie analizuje sií wskaüniki w aúciwe dla poszczegûlnych procesûw jednostkowych.

3 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw 3. PRZEMIANY ZWI ZK W FOSFOROWYCH W TESTACH UWALNIANIA I POBORU FOSFORU (PRR) Test uwalniania i poboru forsforu sk ada sií z dwûch etapûw: w etapie I wymagane sπ warunki beztlenowe ñ zawartoúê reaktora jest lekko mieszana za pomocπ mieszad a np. magnetycznego. NastÍpuje tu uwalnianie fosforu z osadu czynnego. W etapie II konieczne jest napowietrzanie osadu. W tym czasie fosfor jest pobierany przez biomasí. Kierunki przemian zwiπzkûw fosforowych w obu etapach przedstawiono na rysunku 1. Rys. 1. Zasada biologicznego usuwania fosforu ze úciekûw Fig. 1. Principle of biological phosphorus removal from wastewater W etapie I biomasa, uwalniajπc fosfor do otoczenia, pobiera z niego w zamian substraty organiczne, najlepiej w postaci produktûw kwaúnej fermentacji (KLT). Substraty te sπ magazynowane w komûrkach w postaci polihydroksymaúlanûw (PHM). Wydzielenie fosforu z komûrki jest metodπ uzyskiwania przez niπ energii w procesie odszczepiania fosforanu z ATP: ATP ADP + P Ponowny pobûr fosforu przez biomasí osadu nastípuje w warunkach tlenowych. Wtedy zachodzi spalanie PHM do CO 2, pobûr fosforanûw i zmagazynowanie energii w odbudowanym ATP: ADP + P ATP 27

4 Krystyna KosiÒska Zasada biologicznego usuwania fosforu ze úciekûw opiera sií na wytworzeniu optymalnych warunkûw do rozwoju drobnoustrojûw fosforowych, w ktûrych mogπ one w swoich komûrkach zgromadziê znacznie wiícej fosforu, niø wynika to z ich fizjologicznych potrzeb. DrogÍ przemian fosforu, jaka odbywa sií w czasie oczyszczania úciekûw przede wszystkim dziíki drobnoustrojom fosforowym, pokazano na rysunku 2. Rys. 2. Uwalnianie i pobieranie fosforu przez bakterie fosforowe osadu czynnego w warunkach beztlenowych i tlenowych Fig. 2. Release and uptake of phosphorus by phosphorus bacteria in activated sludge under anaerobic and aerobic conditions Przemienne poddawanie osadu czynnego warunkom beztlenowym wraz z dostípem do ürûd a LKT i nastípnie warunkom tlenowym sprzyja rozwojowi funkcyjnej grupy bakterii fosforowych: Acinetobacter sp. i Arthrobacter sp., ktûre 28

5 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw majπ zdolnoúê pobierania i magazynowania zwiíkszonych ponad fizjologiczne potrzeby komûrki iloúci fosforu w postaci polifosforanûw. W teúcie tym w zaleønoúci od potrzeby okreúla sií maksymalnπ (z krûtkiego okresu) oraz úredniπ (z okresu d uøszego) szybkoúê uwalniania i poboru fosforu. Rys. 3. Uwalnianie i pobûr fosforu przez osad czynny w teúcie PRR dla úciekûw komunalnych (uk ad odniesienia) i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 3. Release and uptake of phosphorus by activated sludge, determined by the PRR test in municipal sewage (reference system) and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Na rysunku 3 pokazano dla przyk adu wyniki omawianego testu, zastosowanego do oceny wp ywu udzia u 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego (z przetwûrstwa ziemniakûw) w úciekach komunalnych na szybkoúê uwalniania, a nastípnie na szybkoúê poboru fosforu podczas realizacji koncepcji wspûlnego oczyszczania úciekûw komunalnych i przemys owych [KosiÒska 1998, KosiÒska, MiodoÒski 2001]. Testy uwalniania fosforu przeprowadzano w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 0,0ñ0,1 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,8ñ17,5 C. PobÛr fosforu przez osad czynny badano podczas testûw nitryfikacyjnych w warunkach: 3) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 4) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. 29

6 Krystyna KosiÒska Uk adem odniesienia by test wykonany tylko dla úciekûw komunalnych. Odcinki krzywych AB (dla úciekûw mieszanych) oraz ab (dla úciekûw komunalnych) w etapie I pos uøy y do okreúlenia zaleønoúci liniowej zmian stíøenia fosforu w úciekach w funkcji czasu, co pokazano na rysunku 4. Rys. 4. SzybkoúÊ uwalniania fosforu z osadu czynnego podczas testu PRR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 4. Rate of phosphorus release from activated sludge during PRR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Uwalnianie fosforu z biomasy przebiega o z podobnπ maksymalnπ prídkoúciπ: 6,11 mg P/g s.m.o. h dla úciekûw komunalnych oraz 6,1 mg P/g s.m.o. h dla úciekûw komunalnych z udzia em úciekûw przemys owych. Niemniej úrednia prídkoúê uwalniania fosforu w takim samym czasie (3,5 h) pod wp ywem úciekûw przemys owych by a ponad 2-krotnie wiíksza i wynosi a 4,82 mg P/g s.m.o. h, natomiast dla úciekûw komunalnych by o to tylko 2,1 mg P/g s.m.o. h. PobÛr fosforu przez osad czynny w warunkach tlenowych dla úciekûw mieszanych (odcinek CD etapu II na rys. 3) w takim samym czasie (2,5 h) charakteryzowa a wiíksza o ok. 35% úrednia szybkoúê w stosunku do uk adu odniesienia (odcinek cd na rys. 3). Funkcyjnπ zaleønoúê liniowπ przedstawiono na rysunku 5. Wyniki te úwiadczπ o tym, øe w strukturze badanego osadu funkcjonujπ bakterie fosforowe, a warunki beztlenowo-tlenowe sprzyja y bytowaniu ich popula- 30

7 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 5. SzybkoúÊ uwalniania fosforu z osadu czynnego podczas testu PRR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z 20% udzia em úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 5. Rate of phosphorus uptake by activated sludge during PRR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume cji w biomasie osadu czynnego. Ponadto badane úcieki przemys owe (z przetwûrstwa ziemniakûw) stanowi y dobre ürûd o przyswajalnego wígla, tak niezbídnego w beztlenowych przemianach zwiπzkûw fosforu. 4. PRZEMIANY ZWI ZK W AZOTOWYCH W TESTACH NITRYFIKACJI (AUR) Wymagane warunki tlenowe ñ zawartoúê reaktora napowietrzana drobno pícherzykowo. O przebiegu nitryfikacji decydujπ dwie grupy funkcyjne osadu czynnego: 1) utleniajπca azot amonowy do azotynûw: NH ,5 O 2 = NO 2 ñ + 2H ñ + H 2 O (np. Nitrosomonas sp.) 2) utleniajπca azotyny do azotanûw: NO 2 ñ + 0,5 O 2 = NO 3 ñ (np. Nitrobacter sp.) Kierunki zmian form azotu w czasie nitryfikacji zilustrowano na rysunku 6. Przemiany te dotyczπ przede wszystkim obniøania stíøenia azotu amonowego 31

8 Krystyna KosiÒska Rys. 6. Kierunki zmian form azotu w czasie procesu nitryfikacji. IloúÊ azotu wbudowanego w biomasí wynosi zwykle 8ñ12% biomasy Fig. 6. Trends of change in nitrogen from during nitrification process. The amount of nitrogen build in into the biomass generally ranges between 8 and 12% of the biomass oraz wzrostu stíøenia azotu azotanowego i okresowo zwiíkszenia iloúci azotu azotynowego. O jakoúci procesu nitryfikacji úwiadczy przede wszystkim powstawanie azotanûw. Za efektywny przebieg nitryfikacji uznaje sií proces, w ktûrym uzyskuje sií niemal ca kowite utlenienie azotu amonowego poza czíúciπ wykorzystanπ na potrzeby fizjologiczne biomasy. Przyk ad zastosowania badaò testowych procesu nitryfikacji do okreúlenia wp ywu úciekûw przemys owych na przebieg nitryfikacji úciekûw komunalnych przedstawiono na rysunku 7. Badania testowe prowadzono w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. Przebieg krzywych zmian stíøenia azotu amonowego moøna uznaê za podobny, choê znitryfikowanie azotu amonowego w úciekach z udzia em 20% úciekûw przemys owych do poziomu, jaki uzyskano dla úciekûw komunalnych wymaga o wiíkszego czasu ze wzglídu na wiíksze jego stíøenie poczπtkowe. Potwierdza to przedstawiona na rysunku 8 analiza funkcyjnych zaleønoúci zmian wskaünikûw zanieczyszczenia w czasie. Wykaza a ona, øe jednostkowa szybkoúê nitryfikacji w obu uk adach badawczych by a podobna i wynosi a odpowiednio 2,52 mg NH 4 /g s.m.o. h i 2,58 mg NH 4 /g s.m.o. h. 32

9 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 7. Przebieg zmian form azotu podczas testu nitryfikacji (AUR) w úciekach komunalnych i komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 7. Variations in nitrogen from during AUR test in municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume Rys. 8. Zmiany stíøenia azotu amonowego w funkcji czasu podczas testu AUR dla úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 8. Variations in ammonia nitrogen concentration related to the duration of the nitrification process during AUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overall volume 33

10 Krystyna KosiÒska åcieki przemys owe w stosowanych iloúciach nie powodowa y zatem hamowania procesu nitryfikacji i nie stanowi y czynnika toksycznego dla biomasy osadu. 5. PRZEMIANY ZWI ZK W AZOTOWYCH W TESTACH DENITRYFIKACJI (NUR) Proces denitryfikacji zaleøy g Ûwnie od funkcyjnych drobnoustrojûw denitryfikacyjnych: (np. Microccus denitryficans, Thiobacillus denitryficans). Kierunki zmian zanieczyszczenia azotowego w procesie denitryfikacji przedstawia nastípujπce rûwnanie: NO 3 ñ NO 2 ñ NO N 2 O N 2 NH 2 OH NH 3 Drobnoustroje funkcyjne wymagajπ warunkûw anoksycznych oraz dostípu do atwo przyswajalnego ürûd a wígla. Testy przeprowadzano w warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 0,1ñ0,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 15,7ñ19,5 C. Rys. 9. Profil przebiegu nitryfikacji w úciekach komunalnych (AUR) oraz denitryfikacji azotanûw (NUR) w obecnoúci rûønych ürûde wígla Fig. 9. Profile of nitrification in municipal sewage (AUR test) and profile of denitrification of nitrates (NUR test) in the presence of diverse carbon sources 34

11 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Profil zmian zanieczyszczeò azotowych w nitryfikacji i denitryfikacji oraz wp yw rodzaju ürûd a wígla na przebieg denitryfikacji przedstawia rysunek 9. Najwolniej denitryfikacja przebiega a wûwczas, gdy drobnoustroje dysponowa- y tylko w asnym wíglem endogennym. Nieco lepszym ürûd em wígla okaza sií metanol, ale najlepszym by a sií glukoza. Rys. 10. Zmiany stíøenia azotanûw w funkcji czasu podczas testu (NUR) w úciekach komunalnych i komunalnych z udzia em 20% úciekûw z przetwûrstwa spoøywczego Fig. 10. Variations in the concentration of nitrates related to the duration of the denitrification process in NUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overal volume Na rysunku 10 przedstawiono wp yw úciekûw przemys owych na przebieg denitryfikacji podczas sprawdzania testami koncepcji wspûlnego oczyszczania úciekûw komunalnych i przemys owych z przetwûrstwa ziemniakûw [KosiÒska 1998, KosiÒska, MiodoÒski 2001]. åcieki z przetwûrstwa ziemniakûw stanowi- y dobre ürûd o wígla i nie hamowa y przebiegu denitryfikacji, a nawet zwiíkszy y jej prídkoúê o ok. 81%. Jednostkowa szybkoúê tego procesu wzros a z wielkoúci 1,45 mg NO 3 /g s.m.o. h dla uk adu odniesienia do poziomu 2,62 mg NO 3 /g s.m.o. h dla mieszaniny úciekûw. 35

12 Krystyna KosiÒska 6. WERYFIKACJA NITRYFIKACJI I DENITRYFIKACJI NA PODSTAWIE ZMIANY ZASADOWOåCI åciek W Uzupe nieniem testûw nitryfikacji i denitryfikacji jest pomiar zmian zasadowoúci úciekûw. Nitryfikacja azotu amonowego skutkuje obniøeniem zasadowoúci úciekûw, co pokazano na przyk adzie úciekûw komunalnych na rysunku 11. Rys. 11. Zmiany stíøenia form azotu oraz wartoúci zasadowoúci ogûlnej w úciekach komunalnych podczas testu nitryfikacji (AUR) Fig. 11. Variations in the concentration of nitrogen forms and in the value of total alkalinity in municipal sewage during AUR test W prawid owym przebiegu procesu nitryfikacji, utlenienie (nitryfikowanie) azotu amonowego powoduje utratí zasadowoúci zgodnie z reakcjπ: 36 NH O 2 + 2HCO 3 NO 3 ñ + 2CO 2 + 3H 2 O W reakcji tej nastípuje zmniejszenie zasadowoúci, wyraøone stratπ 7,14 mg CaCO 3 na 1 mg utlenianego NñNH 4. Uzyskana w badaniach testowych zaleønoúê funkcyjna zasadowoúci od zmian stíøenia azotu amonowego przedstawiono na rysunku 12 (krzywa A). Wynosi a ona: 7,15 mg CaCO 3 na 1 mg NñNH 4 i potwierdza a przebieg nitryfikacji bez zak ÛceÒ. Pomiar zasadowoúci ogûlnej w czasie denitryfikacji pomaga rûwnieø w ocenie jej przebiegu. W czasie denitryfikacji bowiem nastípuje odbudowa zasadowoúci zgodnie z uogûlnionπ reakcjπ: substrat organiczny + NO ñ 3 HCO ñ 3 + N 2 + CO 2 + H 2 O

13 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw Rys. 12. ZaleønoúÊ funkcyjna zasadowoúci ogûlnej úciekûw komunalnych od zmian stíøenia azotu amonowego (podczas testu AUR) oraz stíøenia azotanûw (podczas testu NUR) Fig. 12. Total alcalinity in municipal sewage related to ammonia nitrogen concentration variations during AUR test and nitrates concentration variations during NUR test Z teoretycznych danych wynika, øe zdenitryfikowanie 1 mg NñNO 3 powoduje zwiíkszenie zasadowoúci o 3,57 mg CaCO 3. ZaleønoúÊ funkcyjna zasadowoúci ogûlnej od denitryfikacji azotanûw w úciekach komunalnych pokazana na rysunku 12 (krzywa B) wskazywa a, øe wartoúê ta wynosi a 3,3 mg CaCO 3 /1 mg N-NO 3. Wynik ten, zbliøony do wartoúci teoretycznej, potwierdza prawid owy przebieg procesu denitryfikacji. 7. TEST PR DKOåCI POBORU TLENU PRZEZ BIOMAS OSADU CZYNNEGO (OUR) Jednostkowa prídkoúê poboru tlenu (JPPT) przez biomasí úwiadczy o jej fizjologicznej kondycji, zaleønej od iloúci atwo rozk adalnych substratûw oraz od obecnoúci czynnikûw szkodliwych. Pomiary wykonuje sií sondπ tlenowπ w szczelnie zamkniítym naczyniu z biomasπ, odczytujπc wskazania sondy w czasie kilku minut. ZasadÍ pomiarûw poboru tlenu przez biomasí osadu pokazano na rysunku 13. Analizujπc pobûr tlenu przez osad czynny uzyskuje sií porûwnawcze dane do oceny czynnikûw wp ywajπcych na stan biomasy w sposûb pokazany na rysunku

14 Krystyna KosiÒska Rys. 13. Zasada okreúlania prídkoúci poboru tlenu (OUR) przez osad czynny Fig. 13. Principle of determining the rate of oxygen uptake (OUR test) by activated sludge Rys. 14. ZaleønoúÊ oddychania biomasy od jej kondycji fizjologicznej Fig. 14. Biomass respiration related to physiological condition W teúcie prídkoúci poboru tlenu przez biomasí osadu czynnego (OUR) badano wp yw okreúlonego udzia u úciekûw przemys owych z przetwûrstwa spo- 38

15 Testy biochemiczne jako narzídzie oceny procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw øywczego w úciekach komunalnych (uk ad badany) na szybkoúê oddychania osadu czynnego w odniesieniu do tego parametru w úciekach komunalnych (uk ad odniesienia) w nastípujπcych warunkach: 1) zawartoúê tlenu w reaktorze: 4,5ñ6,2 mg O 2 /l, 2) temperatura w reaktorze: 14,7ñ18,5 C. Uzyskane wyniki przedstawiono na rysunku 15. Dane wskazujπ, øe okreúlony udzia úciekûw przemys owych, zawierajπcych atwo rozk adalne substraty organiczne nie wp ywa negatywnie na kondycjí zdrowotnπ osadu. Biomasa w badanym uk adzie oddycha a z szybkoúciπ 15,9 mg O 2 /g s.m.o. h, podczas gdy w uk adzie odniesienia szybkoúê ta wynosi a 10,1 mg O 2 /g s.m.o. h. i by a o ok. 30% mniejsza. Obie prídkoúci mieúci y sií w granicach normalnej dla osadu czynnego prídkoúci oddychania, wyznaczonych przez zakres wartoúci 8ñ20 mg O 2 /g s.m.o. h. Rys. 15. SzybkoúÊ poboru tlenu przez osad czynny w teúcie OUR podczas nitryfikacji úciekûw komunalnych i úciekûw komunalnych z udzia em 20% úciekûw przetwûrstwa spoøywczego Fig. 15. Rate of oxygen uptake by activated sludge during nitrification in OUR test in municipal sewage and municipal sewage with wastewater from food processing accounting for 20% of the overal volue Udzia úciekûw przemys owych w oczyszczaniu úciekûw komunalnych w badanych iloúciach nie stanowi zatem czynnika toksycznego, nie hamowa procesûw øyciowych osadu czynnego, a nawet poprawia jego stan fizjologiczny. 39

16 Krystyna KosiÒska 8. PODSUMOWANIE I WNIOSKI W celu poprawnej interpretacji uzyskanych wynikûw naleøa oby przeprowadziê porûwnawcze badania testowe z wykorzystaniem zdefiniowanych substratûw dla wszystkich funkcyjnych grup drobnoustrojûw w osadzie czynnym (uk ad odniesienia) i wtedy odnieúê je do wynikûw uzyskanych dla uk adu badanego, zarûwno na úciekach komunalnych, jak i na mieszaninie úciekûw. NajczÍúciej jednak, jeøeli zachodzi potrzeba w πczenia do juø funkcjonujπcego systemu oczyszczania dodatkowego strumienia úciekûw (zw aszcza przemys owych) uk adem odniesienia w badaniach testowych mogπ byê testy wykonane na úciekach oczyszczanych na funkcjonujπcej oczyszczalni. Reasumujπc, naleøy stwierdziê: 1) testy biochemiczne sπ przydatnym narzídziem do stosunkowo szybkiej porûwnawczej oceny funkcjonowania osadu czynnego w zakresie jednostkowych procesûw biologicznego oczyszczania úciekûw: defosfatacji osadûw i úciekûw, nitryfikacji, denitryfikacji, a takøe kondycji fizjologicznej biomasy. 2) na podstawie wynikûw testûw moøna oceniê podatnoúci úciekûw na biologiczne oczyszczanie i okreúlenie toksycznoúci lub inhibicji wzglídem poszczegûlnych grup funkcyjnych drobnoustrojûw osadu czynnego. 3) testy umoøliwiajπ uzyskanie informacji potrzebnych do prawid owej eksploatacji systemu oczyszczania úciekûw bez uciekania sií do d ugotrwa ych badaò pilotowych. PIåMIENNICTWO BaczyÒski T ÑTesty OUR, AUR, NUR, PRR jako narzídzie oceny przebiegu procesûw biologicznego oczyszczania úciekûwî. Materia y Seminarium naukowo-technicznego ÑEksploatacja i badania oczyszczalni úciekûw SBRî. Nowy Targ, 163ñ172. Kristensen G. H ÑCharacterization of functional microorganism groups and substrate in activated sludge and wastewater by AUR, NUR and OURî. Wat. Sci. Tech., Vol. 25, No. 6, 43ñ57. KosiÒska K ÑZastosowanie wybranych oznaczeò I testûw biochemicznych do oceny przebiegu podstawowych procesûw jednostkowych biologicznego oczyszczania úciekûwî. Opracowanie IOå, Wroc aw. KosiÒska K., MiodoÒski J. M ÑEkspertyza nt. warunkûw i moøliwoúci w πczenia úciekûw z Zak adu ÑElipsaî Sp. z o.o. do kanalizacji miejskiej i oczyszczalni úciekûw w Kπtach Wroc awskichî. Etap II. Opracowanie IOå, Wroc aw. Dr hab. Krystyna KosiÒska Instytut Ochrony årodowiska, Oddzia we Wroc awiu ul. Wyb. WyspiaÒskiego 39e, Wroc aw 40

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO oczyszczanie, ścieki przemysłowe, przemysł cukierniczy Katarzyna RUCKA, Piotr BALBIERZ, Michał MAŃCZAK** BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków

Biologiczne oczyszczanie ścieków Biologiczne oczyszczanie ścieków Ściek woda nie nadająca się do użycia do tego samego celu Rodzaje ścieków komunalne, przemysłowe, rolnicze Zużycie wody na jednego mieszkańca l/dobę cele przemysłowe 4700

Bardziej szczegółowo

MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH

MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH modelowanie, ASM, oczyszczalnia ścieków, tlen rozpuszczony, recyrkulacja Kamil WIŚNIEWSKI* MODEL OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW JAKO NARZĘDZIE DO OPTYMALIZACJI PROCESÓW BIOLOGICZNYCH W artykule pokazano przykład

Bardziej szczegółowo

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO Katarzyna RUCKA*, Michał MAŃCZAK*, Piotr BALBIERZ* ścieki przemysłowe, reaktor SBR, biologiczne oczyszczanie ścieków BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW

INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej Gdańsk, 15-17 kwietnia 2012 r. Seminarium naukowo-techniczne pt. Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych źródeł węgla w oczyszczalniach ścieków od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji ĆWICZENIE 3, 4 Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji 1. Usuwanie azotu w procesach biologicznych wiadomości ogólne Azot w wodzie i ściekach może występować jako: azot organiczny, azot amonowy,

Bardziej szczegółowo

Kaøda przerwa w zasilaniu stanowi

Kaøda przerwa w zasilaniu stanowi 52 Gwarantowane zasilanie odbiorników energii elektrycznej Andrzej Baranecki, Tadeusz P³atek, Marek Niewiadomski Rosnπca iloúê nieliniowych odbiornikûw energii elektrycznej (komputery, sprzít RTV, regulowane

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO ORAZ ICH WPŁYWU NA MIKROORGANIZMY OSADU CZYNNEGO

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO ORAZ ICH WPŁYWU NA MIKROORGANIZMY OSADU CZYNNEGO Proceedings of ECOpole Vol. 4, No. 2 2010 Jolanta BOHDZIEWICZ 1, Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 i Magdalena AMALIO-KOSEL 2 OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA W BIOREAKTORZE SBR ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA KOMUNALNEGO

Bardziej szczegółowo

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Marcin Dębowski, Marcin Zieliński Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Problemy eksploatacyjne i propozycje rozwiązań technologicznych Ochrona środowiska Marcin Dębowski,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ZE ŚCIEKÓW W OCZYSZCZALNI W WOLI DALSZEJ K/ŁAŃCUTA

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ZE ŚCIEKÓW W OCZYSZCZALNI W WOLI DALSZEJ K/ŁAŃCUTA Polish Journal for Sustainable Development Tom 19 rok 215 * JUSTYNA KOC-JURCZYK, ŁUKASZ JURCZYK Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Biologiczno-Rolniczy Katedra Biologicznych Podstaw Rolnictwa i Edukacji Środowiskowej

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

OCENA MOŻLIWOŚCI OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO

OCENA MOŻLIWOŚCI OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO ścieki przemysłowe, przemysł cukierniczy, oczyszczanie ścieków Katarzyna RUCKA, Piotr BALBIERZ, Michał MAŃCZAK * OCENA MOŻLIWOŚCI OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO Przeprowadzono ocenę

Bardziej szczegółowo

KONTROLA NAPOWIETRZANIA KOMÓR BIOLOGICZNYCH PRACUJĄCYCH W TECHNOLOGII SEKWENCYJNO-PRZEPŁYWOWEJ

KONTROLA NAPOWIETRZANIA KOMÓR BIOLOGICZNYCH PRACUJĄCYCH W TECHNOLOGII SEKWENCYJNO-PRZEPŁYWOWEJ PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 1/2011 Dariusz Zdebik KONTROLA NAPOWIETRZANIA KOMÓR BIOLOGICZNYCH PRACUJĄCYCH W TECHNOLOGII SEKWENCYJNO-PRZEPŁYWOWEJ

Bardziej szczegółowo

Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z błoną biologiczną (SBBR)

Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z błoną biologiczną (SBBR) Artur Mielcarek 1, Joanna Rodziewicz 2, Karolina Kupczyk 3, Magdalena Rokicka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie 4 Procesy usuwania związków azotu i fosforu w sekwencyjnym reaktorze porcjowym z

Bardziej szczegółowo

NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW

NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW NOWE KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII USUWANIA AZOTU W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Jacek Mąkinia Politechnika Gdańska Wydział InŜynierii Lądowej i Środowiska Udział w gremiach międzynarodowych zajmujących

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Katedra Technologii

Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Katedra Technologii Katarzyna Ignatowicz, Łukasz Nowicki, Monika Puchlik Profil zmian stężenia związków węgla, azotu i fosforu w oczyszczalni ścieków komunalnych w Nowej Wsi Ełckiej Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW

BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW BIOREAKTOR LABORATORYJNY TYPU SBR DO BADANIA WŁAŚCIWOŚCI OSADU CZYNNEGO I PROCESÓW OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Tomasz Głębicki, Katarzyna Maria Jaromin, Agata Kopertowska, Grzegorz Łagód Politechnika Lubelska

Bardziej szczegółowo

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA

(43) Zgłoszenie ogłoszono: (45) O udzieleniu patentu ogłoszono: (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 PL 166780 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)166780 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 3 0 5 8 (22) Data zgłoszenia: 0 2.0 1.1 9 9 2 (51) IntCl6: C 02F

Bardziej szczegółowo

Wojciech Janczukowicz, Joanna Rodziewicz, Urszula Filipkowska Katedra

Wojciech Janczukowicz, Joanna Rodziewicz, Urszula Filipkowska Katedra Wojciech Janczukowicz, Joanna Rodziewicz, Urszula Filipkowska WPŁYW LOTNYCH KWASÓW TŁUSZCZOWYCH (LKT) NA SZYBKOŚĆ UWALNIANIA I WIĄZANIA FOSFORANÓW W REAKTORZE TYPU SBR Streszczenie. Przebadano wpływ lotnych

Bardziej szczegółowo

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015 Usuwanie azotu w procesach biologicznych Biologiczne usuwanie azotu ze ścieków polega na stworzeniu takich warunków realizacji procesu, aby zintensyfikować te same przemiany azotu, które zachodzą w warunkach

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KASZUBOWSKA, JOANNA MAJTACZ, JACEK MĄKINIA, KRZYSZTOF CZERWIONKA, ELIZA KULBAT *

MAGDALENA KASZUBOWSKA, JOANNA MAJTACZ, JACEK MĄKINIA, KRZYSZTOF CZERWIONKA, ELIZA KULBAT * UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 141 Nr 21 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2011 MAGDALENA KASZUBOWSKA, JOANNA MAJTACZ, JACEK MĄKINIA, KRZYSZTOF CZERWIONKA, ELIZA KULBAT * BADANIA KINETYCZNE PROCESU DENITRYFIKACJI

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁOCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM

WSPÓŁOCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXX, z. 60 (3/13), lipiec-wrzesień 2013, s. 79-89 Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 Jolanta

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2015.9(1)042 2015;9(1) Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 i Jolanta BOHDZIEWICZ 1 MODYFIKACJA CYKLU PRACY SEKWENCYJNEGO BIOREAKTORA MEMBRANOWEGO PODCZAS OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

MARCIN GŁODNIOK, DARIUSZ ZDEBIK *

MARCIN GŁODNIOK, DARIUSZ ZDEBIK * UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 142 Nr 22 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2011 MARCIN GŁODNIOK, DARIUSZ ZDEBIK * KONTROLA PROCESU BIOLOGICZNEGO OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH Z WYKORZYSTANIEM RESPIROMETRYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r.

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r. Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa Łódź, 25-26 czerwiec 2013r. 1 Badania fizyko-chemiczne wód i ścieków wykonywane są w różnych celach i w zależności

Bardziej szczegółowo

REDUKCJA FOSFORU OGÓLNEGO W ŚCIEKACH Z MAŁYCH PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI

REDUKCJA FOSFORU OGÓLNEGO W ŚCIEKACH Z MAŁYCH PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI Anna Wiejak* REDUKCJA FOSFORU OGÓLNEGO W ŚCIEKACH Z MAŁYCH PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI Zawartość fosforu jest jednym z parametrów kontrolowanych podczas określania skuteczności oczyszczania ścieków przez

Bardziej szczegółowo

Bilans ścieków, osadów i odcieków w zmodernizowanej oczyszczalni ścieków mleczarskich S.M. Mlekovita

Bilans ścieków, osadów i odcieków w zmodernizowanej oczyszczalni ścieków mleczarskich S.M. Mlekovita Inżynieria i Ochrona Środowiska 2014, t. 17, nr, s. 48-491 Wojciech DĄBROWSKI 1, Dariusz BORUSZKO 1, Marek KAJUREK 2 1 Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Technologii

Bardziej szczegółowo

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki ZASTOSOWANIE BIOREAKTORÓW BEZTLENOWYCH DO PODCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW MLECZARSKICH Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki E-mail: krzysztof.barbusinski@polsl.pl

Bardziej szczegółowo

Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku.

Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku. Agnieszka Bitkowska* Marcin W. Staniewski** Nowe kierunki i trendy w handlu XXI wieku. Raport z Miêdzynarodowej Konferencji pt. The Second International Conference on Commerce Wprowadzenie Nowe trendy

Bardziej szczegółowo

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków

Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Marcin Dębowski, Marcin Zieliński Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w systemach oczyszczania ścieków Problemy eksploatacyjne i propozycje rozwiązań technologicznych Ochrona środowiska Copyright

Bardziej szczegółowo

Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99

Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99 DZIENNIK URZÊDOWY WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO Poznañ, dnia 16 sierpnia 2001 r. Nr 99 TREå Poz.: UCHWA Y RAD GMIN 1933 ñ nr XIX/202/2001 Rady Gminy W oszakowice z dnia 20 czerwca 2001 r. w sprawie zmiany

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚCIEKÓW MLECZARSKICH NA EFEKTYWNOŚĆ OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW W BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM

WPŁYW ŚCIEKÓW MLECZARSKICH NA EFEKTYWNOŚĆ OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW W BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2014.8(2)068 2014;8(2) Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 i Jolanta BOHDZIEWICZ 1 WPŁYW ŚCIEKÓW MLECZARSKICH NA EFEKTYWNOŚĆ OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW W BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM INFLUENCE

Bardziej szczegółowo

Cele projektu badawczego. Etapy projektu. Zespół pracujący nad projektem

Cele projektu badawczego. Etapy projektu. Zespół pracujący nad projektem INNOWACYJNE ŹRÓDŁO WĘGLA DLA WSPOMAGANIA DENITRYFIKACJI W KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy

Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy Dnia 6 września udaliśmy się do oczyszczalni ścieków Kapuściska znajdującej się w Łęgnowie w Bydgoszczy On 6 th day of September we went to sewage treatment plant Kapuściska located in Łęgnowo in Bydgoszcz.

Bardziej szczegółowo

PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI

PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI bakterie akumulujące fosfor (PAO), bakterie dpao, defosfatacja, proces EBPR Ewa GALAS * PROCES BIOLOGICZNEJ WZMOŻONEJ DEFOSFATACJI Usuwanie fosforu ze ścieków jest bardzo istotne z powodu przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

STAŁA SZYBKOŚCI PRZYROSTU NITRYFIKANTÓW JAKO KLUCZOWY PARAMETR OSADU CZYNNEGO

STAŁA SZYBKOŚCI PRZYROSTU NITRYFIKANTÓW JAKO KLUCZOWY PARAMETR OSADU CZYNNEGO stała szybkości przyrostu, nitryfikacja, oczyszczanie ścieków Piotr BLBIERZ, Marta KNP, Kamil JNIK* STŁ SZYBKOŚCI PRZYROSTU NITRYFIKNTÓW JKO KLUCZOWY PRMETR OSDU CZYNNEGO Proces nitryfikacji jest kluczowym

Bardziej szczegółowo

OCENA DZIAŁANIA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW TYPU SBR W STERKOWCU-ZAJAZIE

OCENA DZIAŁANIA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW TYPU SBR W STERKOWCU-ZAJAZIE INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 2/2/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 77 86 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Piotr Bugajski, Ryszard Ślizowski OCENA DZIAŁANIA OCZYSZCZALNI

Bardziej szczegółowo

dr inż. Katarzyna Bernat Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej

dr inż. Katarzyna Bernat Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej Załącznik 1 AUTOREFERAT dotyczący osiągnięć w pracy naukowo badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej Olsztyn, 2015 1. Imię i nazwisko Katarzyna Bernat 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZASU NAPOWIETRZANIA NA PRACĘ

WPŁYW CZASU NAPOWIETRZANIA NA PRACĘ ISSN 1644-0765 DOI: http://dx.doi.org/10.15576/asp.fc/2016.15.2.105 www.formatiocircumiectus.actapol.net/pl/ Acta Sci. Pol. Formatio Circumiectus 15 (2) 2016, 105 116 WPŁYW CZASU NAPOWIETRZANIA NA PRACĘ

Bardziej szczegółowo

PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ

PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ bakterie PAO, bakterie dpao, defosfatacja denitryfikacyjna Ewa GALAS* PROCES DEFOSFATACJI DENITRYFIKACYJNEJ Przez wiele lat uważano, że bakterie defosfatacyjne mogą rosnąć i nadmiarowo gromadzić fosfor

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA ODPADÓW KOMUNALNYCH ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM

OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA ODPADÓW KOMUNALNYCH ZE ŚCIEKAMI MLECZARSKIMI W SEKWENCYJNYM BIOREAKTORZE MEMBRANOWYM Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2012.6(2)093 2012;6(2) Jolanta BOHDZIEWICZ 1 i Anna ŚWIERCZYŃSKA 1 OCENA EFEKTYWNOŚCI WSPÓŁOCZYSZCZANIA ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISKA ODPADÓW KOMUNALNYCH ZE ŚCIEKAMI

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego

Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego Oczyszczanie ścieków w reaktorach BPR z całkowitą redukcją osadu nadmiernego Osad nadmierny jest niewygodnym problemem dla zarządów oczyszczalni i społeczeństwa. Jak dotąd nie sprecyzowano powszechnie

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA?

WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA? zero-energetyczna oczyszczalnia, oszczędzanie energii, oczyszczanie ścieków, optymalizacja Mateusz MUSZYŃSKI-HUHAJŁO* WROCŁAW JAKO OCZYSZCZALNIA ZERO- ENERGETYCZNA SFERA MARZEŃ CZY REALNA ALTERNATYWA?

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ZWIĘKSZENIA EFEKTYWNOŚCI USUWANIA ZE ŚCIEKÓW AZOTU I FOSFORU W OCZYSZCZALNI W ŁOPUSZNEJ

MOŻLIWOŚCI ZWIĘKSZENIA EFEKTYWNOŚCI USUWANIA ZE ŚCIEKÓW AZOTU I FOSFORU W OCZYSZCZALNI W ŁOPUSZNEJ INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 1/2010, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 111 123 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Andrzej Wałęga,

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Gdyni, Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa, Katedra Chemii i Towaroznawstwa Przemysłowego, alina@am.gdynia.

Akademia Morska w Gdyni, Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa, Katedra Chemii i Towaroznawstwa Przemysłowego, alina@am.gdynia. Zastosowanie sondy do pomiaru zawartości azotu amonowego i azotanowego jako elementu sterowania procesem oczyszczania ścieków Implementation of the ammonium and nitrate sensor as an element of wastewater

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISK ODPADÓW KOMUNALNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY OSADU CZYNNEGO ORAZ ADSORPCJI NA WĘGLU AKTYWNYM

OCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISK ODPADÓW KOMUNALNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY OSADU CZYNNEGO ORAZ ADSORPCJI NA WĘGLU AKTYWNYM DOROTA KULIKOWSKA OCZYSZCZANIE ODCIEKÓW ZE SKŁADOWISK ODPADÓW KOMUNALNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY OSADU CZYNNEGO ORAZ ADSORPCJI NA WĘGLU AKTYWNYM TREATMENT OF MUNICIPAL LANDFILL LEACHATE USING ACTIVATED

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2011 Tom 5 Zeszyt 4 EWA PUSZCZAŁO,

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na emisję podtlenku azotu

Czynniki wpływające na emisję podtlenku azotu Czynniki wpływające na emisję podtlenku azotu Mgr inż. Aneta KarpińskaZaleska Politechnika Gdańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Wymagania dotyczące obniżenia wielkości emisji podtlenku azotu

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Ekologiczna Nr 24, 2011. (2350 mgo 2. /dm 3 ), ChZT (2990 mgo 2. /dm 3 ) i azotanów V (54,5 mgn-no 3-

Inżynieria Ekologiczna Nr 24, 2011. (2350 mgo 2. /dm 3 ), ChZT (2990 mgo 2. /dm 3 ) i azotanów V (54,5 mgn-no 3- Wojciech Dąbrowski OKREŚLENIE ZMIAN STĘŻENIA ZANIECZYSZCZEŃ W PROFILU OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW MLECZARSKICH NA PRZYKŁADZIE S.M. MLEKOVITA W WYSOKIEM MAZOWIECKIEM Streszczenie. Ścieki mleczarskie charakteryzują

Bardziej szczegółowo

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu SCCP i MCCP w odprowadzanychściekach ciekach Ministerstwo Gospodarki, Warszawa, 18.11.2011 Jan Suschka Przypomnienie w aspekcie obecności ci SCCP/MCCP w ściekach

Bardziej szczegółowo

WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS CHANCE TO VILLAGE

WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS CHANCE TO VILLAGE Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Monika Szczurowska, Konrad Podawca, Barbara Gworek WIELOFUNKCYJNY ROZW J TEREN W WIEJSKICH SZANS DLA WSI MULTIPURPOSE DEVELOPMENT OF RURAL AREAS

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTECZNOŚCI USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W TARNOWIE

OCENA SKUTECZNOŚCI USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ W OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W TARNOWIE Ocena skuteczności usuwania zanieczyszczeń INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 5/2009, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 137 146 Komisja

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Do powszechnie powstających ścieków należy zaliczyć ścieki komunalne, będące nieuniknionym efektem zaspokajania potrzeb sanitarnych

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE ChZT NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W RYBNIKU

WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE ChZT NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W RYBNIKU PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 4/2010 Dariusz Zdebik, Marcin Głodniok * WYNIKI BADAŃ PODATNOŚCI ŚCIEKÓW NA ROZKŁAD BIOLOGICZNY FRAKCJE

Bardziej szczegółowo

Na poczπtku naleøy przypomnieê

Na poczπtku naleøy przypomnieê Uziomy wybór technologii budowy Janusz Oleksa W artykule zaprezentowano szereg zagadnieò dotyczπcych budowy, eksploatacji i technologii wykonania uziomûw pionowych i poziomych. Jednoczeúnie stanowi on

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŹRÓDŁA WĘGLA NIEORGANICZNEGO NA EFEKTYWNOŚĆ USUWANIA AZOTU AZOTANOWEGO (V) W PROCESIE HYDROGENOTROFICZNEJ DENITRYFIKACJI

WPŁYW ŹRÓDŁA WĘGLA NIEORGANICZNEGO NA EFEKTYWNOŚĆ USUWANIA AZOTU AZOTANOWEGO (V) W PROCESIE HYDROGENOTROFICZNEJ DENITRYFIKACJI denitryfikacja autotroficzna, wodór, węgiel nieorganiczny, biomasa zawieszona, NPL bakterii denitryfikacyjnych Izabella KŁODOWSKA, Joanna RODZIEWICZ, Anna HAJDUK, Andrzej BRUDNIAK* WPŁYW ŹRÓDŁA WĘGLA NIEORGANICZNEGO

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO NA AKTYWNOŚĆ OSADU CZYNNEGO I EFEKTYWNOŚĆ USUWANIA ZWIĄZKÓW AZOTU

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO NA AKTYWNOŚĆ OSADU CZYNNEGO I EFEKTYWNOŚĆ USUWANIA ZWIĄZKÓW AZOTU Wpływ właściwości fizykochemicznych INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND EKOLOGY OF RURAL AREAS Nr 1/2007, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 163 178 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie procesu denitryfikacji preparatem Brenntaplus VP1 jako zewnętrznym źródłem węgla

Wspomaganie procesu denitryfikacji preparatem Brenntaplus VP1 jako zewnętrznym źródłem węgla MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

Założenia obciążeń: Rozkład organicznych zw. węgla Nitryfikacja Denitryfikacja Symultaniczne strącanie fosforu. Komora osadu czynnego Osadnik wtórny

Założenia obciążeń: Rozkład organicznych zw. węgla Nitryfikacja Denitryfikacja Symultaniczne strącanie fosforu. Komora osadu czynnego Osadnik wtórny Przebudowa i budowa oczyszczalni ścieków w Nowogrodźcu opracował(-a): ESKO Zielona Góra Strona 1 Ekspert Osadu Czynnego Program do wymiarowania jednostopniowych oczyszczalni ścieków z osadem czynnym wg

Bardziej szczegółowo

Gospodarka ściekowa w Gminie Węgierska-Górka. Spółce z o.o. Beskid Ekosystem

Gospodarka ściekowa w Gminie Węgierska-Górka. Spółce z o.o. Beskid Ekosystem Gospodarka ściekowa w Gminie Węgierska-Górka. Gospodarka ściekowa jest jednym z najważniejszych pojęć w szeroko rozumianej definicji ochrony środowiska, a związane z tym regulacje prawne mają na celu poprawę

Bardziej szczegółowo

MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA

MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich

Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich Niskonakładowa i bezreagentowa metoda oczyszczania odcieków z przeróbki osadów w oczyszczalniach mleczarskich Skąd wzięła się idea oczyszczania odcieków przy użyciu złóż hydrofitowych: Odcieki ( REJECT

Bardziej szczegółowo

INTENSYFIKACJA PROCESU DENITRYFIKACJI ŚCIEKÓW NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W TYROWIE

INTENSYFIKACJA PROCESU DENITRYFIKACJI ŚCIEKÓW NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W TYROWIE DOROTA KULIKOWSKA, ADAM DRZEWICKI **, MAŁGORZATA TOMCZYKOWSKA *** INTENSYFIKACJA PROCESU DENITRYFIKACJI ŚCIEKÓW NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W TYROWIE IMPROVEMENT OF WASTEWATER DENITRIFICATION AT THE TYROWO

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Znajdü Wyszukaj

Wprowadzenie Znajdü Wyszukaj Wprowadzenie W ostatnim czasie ukaza a sií na rynku kolejna wersja jednego z najpopularniejszych systemûw operacyjnych dla komputerûw osobistych klasy PC. Mowa tu oczywiúcie o systemie firmy Microsoft

Bardziej szczegółowo

Koncepcja modernizacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi część III

Koncepcja modernizacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi część III Zamawiający: TIM II Maciej Kita 44-100 Gliwice, ul. Czapli 57 NIP 631-155-76-76 Tel. 601-44-31-79, e-mail: maciej.kita@tim2.pl Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. w Złotoryi 59-500 Złotoryja,

Bardziej szczegółowo

ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ MUSIAŁOWICZ **

ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ MUSIAŁOWICZ ** UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 145 Nr 25 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2012 ZOFIA SADECKA *, SYLWIA MYSZOGRAJ *, ALEKSANDRA SIECIECHOWICZ *, MONIKA SUCHOWSKA-KISIELEWICZ *, JANUSZ WAŚ **, TOMASZ

Bardziej szczegółowo

Zadanie 5. (2 pkt) Schemat procesu biologicznego utleniania glukozy.

Zadanie 5. (2 pkt) Schemat procesu biologicznego utleniania glukozy. Metabolizm Zadanie 1 (1 pkt) Oddychanie jest przykładem procesu katabolicznego. Uzasadnij to stwierdzenie jednym argumentem. Zadanie 2 (2 pkt.) Napełniono termos kiełkującymi nasionami grochu, włożono

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2011 Tom 5 Zeszyt 4 JOLANTA

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie 214 Tom 8 Zeszyt 3 ISSN 1897-782 http://www.npt.up-poznan.net #29 Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ALEKSANDRA

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA

WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA Acta Sci. Pol., Formatio Circumiectus 7 (3) 2008, 43 50 WSTĘPNA OCENA ZMIAN JAKOŚCI WODY OD UJĘCIA, POPRZEZ OCZYSZCZALNIĘ, DO ODBIORNIKA Zbigniew Wasąg Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

KIEROWNIK ZAKŁADU TECHNOLOGII WODY I ŚIEKÓW

KIEROWNIK ZAKŁADU TECHNOLOGII WODY I ŚIEKÓW Zakład Technologii Wody i Ścieków dr hab. inż. Waldemar Sawiniak, prof. nzw. w Politechnice Śląskiej, pok. 256 analiza i ocena jakości wody, pełny zakres badań technologicznych wody do celów pitnych i

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO KONTROLI PROCESU OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH

WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO KONTROLI PROCESU OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 4/2010 Marcin Głodniok, Dariusz Zdebik, Krzysztof Korczak WYKORZYSTANIE ANALIZ RESPIROMETRYCZNYCH DO

Bardziej szczegółowo

Potencjał metanowy wybranych substratów

Potencjał metanowy wybranych substratów Nowatorska produkcja energii w biogazowni poprzez utylizację pomiotu drobiowego z zamianą substratu roślinnego na algi Potencjał metanowy wybranych substratów Monika Suchowska-Kisielewicz, Zofia Sadecka

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY NA EFEKTYWNOŚĆ PRACY OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W BIAŁYMSTOKU

WPŁYW TEMPERATURY NA EFEKTYWNOŚĆ PRACY OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W BIAŁYMSTOKU Joanna SMYK, Monika PUCHLIK, Agata KORSAN* wpływ temperatury na oczyszczanie ścieków, oczyszczalnia ścieków w Białymstoku WPŁYW TEMPERATURY NA EFEKTYWNOŚĆ PRACY OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W BIAŁYMSTOKU W artykule

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PROCESU DENITRYFIKACJI NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W KOSTRZYNIE NAD ODRĄ

WARUNKI PROCESU DENITRYFIKACJI NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W KOSTRZYNIE NAD ODRĄ UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 142 Nr 22 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2011 ZOFIA SADECKA *, MARTA MAZURKIEWICZ ** WARUNKI PROCESU DENITRYFIKACJI NA PRZYKŁADZIE OCZYSZCZALNI W KOSTRZYNIE NAD ODRĄ

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne

Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne Leonardo da Vinci Project Sustainability in commercial laundering processes Module 1 Usage of Water Chapter 5 Oczyszczanie ścieków Oczyszczanie biologiczne 1 Spis treści Wprowadzenie Pralnia przemysłowa

Bardziej szczegółowo

Gama produktûw aparatury modu-

Gama produktûw aparatury modu- 102 Aparatura niskiego napięcia firmy Chint Ryszard Świetlicki Od rozpoczícia swojej dzia alnoúci pod koniec 2008 roku firma Chint Poland wprowadzi a na polski rynek ca π gamí aparatury niskiego napiícia

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE PROCESU ANAMMOX W OCZYSZCZANIU WÓD POOSADOWYCH

ZASTOSOWANIE PROCESU ANAMMOX W OCZYSZCZANIU WÓD POOSADOWYCH anammox, usuwanie azotu, wody poosadowe Dominika SOBOTKA* ZASTOSOWANIE PROCESU ANAMMOX W OCZYSZCZANIU WÓD POOSADOWYCH Niniejszy artykuł przedstawia możliwości biologicznego usuwania azotu z wód poosadowych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW

PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH DLA MECHANIKÓW Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr Wojciech Solarski 1. Termochemia. Każda reakcja chemiczna związana jest z wydzieleniem lub pochłonięciem energii, najczęściej

Bardziej szczegółowo

Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra*

Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra* Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 47, 2011 r. Stanisław Miodoński*, Krzysztof Iskra* OCENA EFEKTYWNOŚCI PROCESU SKOJARZONEJ FERMENTACJI OSADÓW ŚCIEKOWYCH ORAZ ODPADÓW TŁUSZCZOWYCH NA PRZYKŁADZIE

Bardziej szczegółowo

OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION ON POLAND

OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION ON POLAND Ochrona årodowiska i ZasobÛw Naturalnych nr 28, 2005 r. Wojciech Mill OCENA TRANSGRANICZNEGO NAP YWU WYBRANYCH ZANIECZYSZCZE POWIETRZA NA OBSZAR POLSKI ASSESSMENT OF TRANSBOUNDARY FLUXES OF AIR POLLUTION

Bardziej szczegółowo

Bezpiecznik topikowy jest jedynym

Bezpiecznik topikowy jest jedynym 60 Bezpieczniki prądu stałego urządzenia fotowoltaiczne PV Roman Kłopocki Artyku przedstawia niektûre aspekty dzia ania bezpiecznikûw topikowych w obwodach prπdu sta ego. Zaprezentowano takøe kilka przyk

Bardziej szczegółowo

Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne?

Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne? Czy produkcja żywności to procesy fizyczne i reakcje chemiczne? Co to jest przemiana fizyczna? Podaj przykład przemiany fizycznej? Co to jest przemiana chemiczna? Podaj przykład przemiany chemicznej? Doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania dr inż. Katarzyna Umiejewska W 2011 r. wielkość produkcji wyniosła 11183 mln l mleka. Spożycie mleka w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wy adowania atmosferyczne niosπ

Wy adowania atmosferyczne niosπ 126 Nowe rozwiązania przyłącza energetyczego liczniki firmy Lumel Krzysztof Pyszyński, Krzysztof Wincencik W cyklu artyku Ûw zostanie opisane nowoczesne rozwiπzanie przy πcza energetycznego, opracowane

Bardziej szczegółowo

Wykład 12 Biologiczne oczyszczanie ścieków i gazów odlotowych

Wykład 12 Biologiczne oczyszczanie ścieków i gazów odlotowych Parametry technologiczne ścieków ChZT - chemiczne zapotrzebowanie na tlen Ilość tlenu potrzebna do całkowitego utlenienia próbki do CO 2 i H 2 O metodami chemicznymi Oznaczenie: Próbka gotowane jest 2

Bardziej szczegółowo

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW NOWOŚĆ! REWELACJA!!! Pełnobiologiczne oczyszczanie ścieków do nowych i adaptacji istniejących instalacji PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM AQUATO STABI-KOM- PRZYDOMOWA

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W WYBRANYM ZAKŁADZIE PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO

Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W WYBRANYM ZAKŁADZIE PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO Problemy Inżynierii Rolniczej Nr 4/2005 Roman Kowalczyk, Katarzyna Karp Katedra Inżynierii Żywności i Organizacji Produkcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ENERGOCHŁONNOŚĆ OCZYSZCZANIA

Bardziej szczegółowo

87 Złoża biologiczne jako alternatywa oczyszczania małych ilości ścieków

87 Złoża biologiczne jako alternatywa oczyszczania małych ilości ścieków ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1385-1404 87 Złoża biologiczne jako alternatywa oczyszczania małych ilości ścieków Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof.

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Oczyszczanie ścieków 1 Nazwa modułu w języku angielskim Sewage treatment 1

Bardziej szczegółowo

Metody wynagradzania pracowników w œwietle badañ empirycznych

Metody wynagradzania pracowników w œwietle badañ empirycznych Vizja - 1 - Wspolczesna ekonomia.qxd 07-05-22 20:48 Page 137 Henryk Król Wy sza Szko³a Finansów i Zarz¹dzania w Warszawie Iwona Rafal¹t Zachodniopomorska Szko³a Biznesu w Szczecinie Metody wynagradzania

Bardziej szczegółowo

Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1

Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1 Nr 1/2008(5) W SPÓ CZESNA E KONOMIA Piotr Binkowski Akademia Finansów w Warszawie Derywaty pogodowe geneza, rodzaje oraz zastosowanie 1 Streszczenie W dzisiejszych czasach coraz wiícej przedsiíbiorstw

Bardziej szczegółowo

wynosi przeciętnie od 1000 do 2500 g O 2

wynosi przeciętnie od 1000 do 2500 g O 2 Anna Kwarciak-Kozłowska, Jolanta Bohdziewicz, Karolina Mielczarek Wpływ zmiany stężenia osadu granulowanego na efektywność beztlenowego oczyszczania ścieków generowanych w przemyśle mięsnym Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW STRATEGII NAPOWIETRZANIA W CYKLU PRACY SBR NA EFEKTYWNOŚĆ NITRITACJI-DENITRITACJI PODCZAS OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH

WPŁYW STRATEGII NAPOWIETRZANIA W CYKLU PRACY SBR NA EFEKTYWNOŚĆ NITRITACJI-DENITRITACJI PODCZAS OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH Dorota Kulikowska 1, Katarzyna Bernat, Bartosz Kowalski WPŁYW STRATEGII NAPOWIETRZANIA W CYKLU PRACY SBR NA EFEKTYWNOŚĆ NITRITACJI-DENITRITACJI PODCZAS OCZYSZCZANIA ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH Streszczenie.

Bardziej szczegółowo