IB DIPLOMA PROGRAMME M05/4/PHYSI/HP2/ENG/TZ1/XX+ PHYSICS HIGHER LEVEL PAPER 2. Thursday 19 May 2005 (afternoon) 2 hours 15 minutes ROZDZIAŁ A

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IB DIPLOMA PROGRAMME M05/4/PHYSI/HP2/ENG/TZ1/XX+ PHYSICS HIGHER LEVEL PAPER 2. Thursday 19 May 2005 (afternoon) 2 hours 15 minutes ROZDZIAŁ A"

Transkrypt

1 Włodzimierz Wolczyński Tłumaczenie i rozwiązania M05/4/PHYSI/HP2/ENG/TZ1/XX+ IB DIPLOMA PROGRAMME PHYSICS HIGHER LEVEL PAPER 2 Thursday 19 May 2005 (afternoon) 2 hours 15 minutes ROZDZIAŁ A Odpowiedz na wszystkie pytania w miejscach wyznaczonych. A1. Pytanie z analizy danych Przy wysokich ciśnieniach, gaz rzeczywisty nie zachowuje się jak gaz doskonały. W pewnym zakresie ciśnień przyjmuje się relację między ciśnieniem p i objętością V jednego mola gazu w stałej temperaturze daną równaniem Gdzie A i B to stałe. = + Mierzono doświadczalnie odchylenie od zachowania się gazu doskonałego dla azotu. 1 mol azotu sprężano w stałej temperaturze 150 K. Objętość gazu była mierzona dla różnych wartości ciśnienia p. Poniżej pokazano grafik dla zależności iloczynu pv od p (nie pokazano prostokątów niepewności). W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 1

2 (a) Narysuj linię najbardziej odpowiednią dla danych punktów (1) (b) Skorzystaj z wykresu i określ wartości A i B w równaniu (5) Stała A = + =, =, = Stała B = = () =, =, =, (c) Ustal wartość stałej B dla gazu doskonałego (1) = + = = = = (d) Równanie = + jest ważne dla ciśnień powyżej 6, Pa. (i) Oblicz wartość pv dla azotu pod ciśnieniem 6, Pa. (2) =,, = (,, =, = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 2

3 (ii) Oblicz różnicę między wartością pv dla gazu doskonałego i dla azotu, gdy oba znajdują się pod ciśnieniem 6, Pa. (2) Dla gazu doskonałego = =, =, =, =, (e) W oryginalnym doświadczeniu, ciśnienie p jest mierzone z dokładnością 5%, a objętość jest mierzona z dokładnością 2%. Określ błąd absolutny dla wartości stałej A. (3) Przy nałożeniu się błędu 5% i 2%, maksymalny błąd względny wynosił 10% = 0,1. = =, Maksymalny błąd bezwzględny =, =, =, A2. Pytanie dotyczy ruchu rzuconego ciała. Kulka została rzucona poziomo z brzegu ściany o wysokości 1,8 m z prędkością początkową v. Przedstawiono serię ujęć fotograficznych dla kulki. Fotografie zostały złączone w pojedynczą fotografią, ukazaną poniżej. Obrazy kulki są nałożone na siatce, która pokazuje poziomą i pionową odległość poruszającej się kulki. Czas pomiędzy każdym ujęciem kulki wynosi 0,10 s. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 3

4 V x V ya V A V x V yb V B (a) Na ujęciach kulki w położeniach x = 0,5 m i x = 1, 0 m narysuj strzałki, które przedstawiają prędkość poziomą V x i pionową v y. (2) (b) Na fotografii narysuj odpowiednią linię, która określi odległość poziomą d od podstawy ściany do punktu, gdzie kulka uderzy w ziemię. Wyjaśnij tok rozumowania. Torem lotu jest parabola, więc określiłem w przybliżeniu jej krzywiznę i narysowałem linię, o takiej długości, która odpowiada w przybliżeniu zasięgowi. (c) Użyj danych z fotografii do obliczenia przyspieszenia w spadku swobodnym (3) W czasie t = 0,5 s, ciało opadło o h = 1,25 m. = = =,, = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 4

5 A3. Pytanie dotyczy doświadczenia pomiaru temperatury płomienia. (a) Zdefiniuj pojęcie pojemności cieplnej (1) Pojemnością cieplną nazywany ilość ciepła jakie należy dostarczyć substancji, w celu jej ogrzania o jednostkowy przyrost temperatury. = ł ą = Taka wielkość fizyczna nie występuje w naszej szkole. Występuje za to ciepło właściwe Ciepłem właściwym nazywany ilość ciepła jakie należy dostarczyć jednostce masy substancji, w celu jej ogrzania o jednostkowy przyrost temperatury. W układzie SI jednostką jest = ł ą = Kawałek metalu jest przetrzymywany w płomieniu palnika Bunsena przez kilka minut. Następnie zostaje szybko przeniesiony do znanej masy wody zawartej w kalorymetrze. Woda, w której umieszczono metal jest mieszana dla osiągnięcia stałej temperatury. (b) Wyjaśnij dlaczego (i) Metal jest przenoszony jak tylko szybko jest to możliwe z płomienia do wody. (1) Metal jest bardzo dobrym przewodnikiem ciepła, dlatego zanim ostygłby, należy go szybko przenieść do wody. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 5

6 (ii) Woda była mieszana Woda nie jest zbyt dobrym przewodnikiem ciepła. Aby mierzyć jej temperaturę, należy szybko doprowadzić ją do stałej temperatury w całej przestrzeni. Dane: pojemność cieplna metalu = 82,7 JK -1 pojemność cieplna wody w kalorymetrze = 5, JK -1 pojemność cieplna kalorymetru = 54,6 JK -1 temperatura początkowa wody temperatura końcowa wody = 288 K = 353 K (c) Zakładając zaniedbywalne straty energii w omawianym procesie, zastosuj dane i oblicz temperaturę T płomienia palnika Bunsena. (4) Przy takich danych, pierwszy raz przychodzi mi wykonywać obliczenia. W pojęciu pojemności cieplnej mieści się już masa, bowiem pojemność cieplna, to iloczyn masy przez ciepło właściwe. W zadaniu są podane pojemności cieplne, a więc wielkości od masy niezależne. = + = ( + ) ( ) = ( + ) ( ) = ( + ) + = = ( + ) + +, +,, =, +,, = = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 6

7 A4. Pytanie dotyczy zjawiska fotoelektrycznego. Mamy dwie obserwacje opisujące emisję elektronów z powierzchni metalu gdy światło o różnej częstotliwości i różnym natężeniu pada na powierzchnię. I. Istnieje taka częstotliwość światła (częstotliwość graniczna), poniżej której elektrony nie są emitowane, niezależnie od natężenia oświetlenia. II. Dla światła powyżej częstotliwości granicznej emisja elektronów jest natychmiastowa, niezależnie od natężenia oświetlenia. Wyjaśnij dlaczego falowy model światła jest nieodpowiedni dla wyjaśnienia tych obserwacji. (6) Obserwacja I Zarówno dla wyjaśnienia pierwszej, jak i drugiej obserwacji nie można się posłużyć falową teorią, gdyż następuje wybijanie elektronów przez nie falę, ale odpowiadającą danej długości fali energię i pęd fotonu. Zgodnie z wzorem Einsteina-Millikana aby zaszło zjawisko fotoelektryczne, foton musi mieć energię co najmniej równą tzw. pracy wyjścia. Odpowiednikiem natężenia oświetlenia w teorii falowej jest liczba fotonów padających w jednostce czasu. Obserwacja II Jw. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 7

8 ROZDZIAŁ B Ten rozdział zawiera cztery pytania: B1, B2, B3 i B4. Odpowiedz na dwa pytania. B1. To pytanie ma dwie części. Część 1 dotyczy pędu i kinematyki proponowanej podróży na Jowisza. Część 2 dotyczy zaniku promieniotwórczego. Część 1 Pęd i kinematyka (a) Podaj zasadę zachowania pędu. (2) Jeżeli na ciało, lub układ ciał nie działają żadne siły zewnętrzne, to pęd ciała, lub układu tych ciał jest stała. Silnik o napędzie słonecznym używa mocy Słońca do jonizacji atomów ksenonu, do ich przyspieszania. W rezultacie procesu przyspieszania, jony wylatują ze statku kosmicznego z prędkością 3, ms -1. prędkość jonów ksenonu = 3, ms -1 masa statku kosmicznego = 5, kg (b) Liczba masowa użytego ksenonu jest 131. Udowodnij, że masa jonu ksenonu jest 2, kg. (2) Nie podano jaka jest liczba porządkowa. Zakładam, że abiturient posługuje się podobnymi do tablic CKE. Masa protonu i neutronu jest zbliżona do m = 1, kg. M = 131 1, kg = kg = 2, kg (c) Masa paliwa jest 81 kg. Udowodnij, że jeśli silnik wyrzuca 7, jonów ksenonu na sekundę, paliwa starczy na 1,5 roku (1 rok = 3, s). (2) W ciągu sekundy silnik wyrzuca masę m=7, , kg = 16, kg/s Paliwa starczy na czas =, =, =, =,,, (d) Masa statku kosmicznego wynosi 5, kg. Udowodnij, że przyspieszenie początkowe statku wynosi 8, ms -2. (5) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 8

9 = = + = = =, =, Ponieważ taka masa jest wyrzucana w 1 s, więc przyspieszenie początkowe = = =, =,, Graf poniżej przedstawia zmianę w czasie t przyspieszenia a, statku. Napęd słonecznego silnika jest włączony w chwili t = 0, gdy prędkość statku wynosi 1, ms -1. (e) Wyjaśnij dlaczego przyspieszenie statku kosmicznego rośnie w czasie. (2) Przyspieszenie zgodnie z drugą zasadą dynamiki Newtona = przyspieszenie jest odwrotnie proporcjonalne do masy. Z upływem czasu masa ta maleje, gdyż zużywa się paliwo. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 9

10 Dlatego przyspieszenie statku kosmicznego rośnie. (f) Używając danych z wykresu, oblicz prędkość statku kosmicznego w chwili, gdy paliwo ksenonowe było zużyte. (4) Na tym poziomie, w naszej szkole średniej nie da się rozwiązać zadania dokładnie, jak to przedstawiam poniżej. Oto dwa sposoby. 1. Polecany i jedynie możliwy na poziomie szkoły średniej. Przyspieszenie zmienia się liniowo, więc przyspieszenie średnie jest ś = + =, = ś + Ponieważ mam skorzystać z danych z wykresu, więc przyjmuję czas jako 4, ms -1 =,, +, = + = 2. Z rachunkiem całkowym = = = = + (,, ), +, =, +, =, +, +, =, +,, +, =, (, ) +,, +, A więc dokładnie wychodzi tak samo. = + + = = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 10

11 (g) Odległość statku kosmicznego z Ziemi, gdy napęd słoneczny silnika został włączony jest bardzo mała w porównaniu do odległości od Ziemi do Jowisza. Paliwo skończyło się, gdy odległość statku od Jowisza wynosiła 4, m. Oszacuj czas całkowity, jaki upłynąłby w podróży z Ziemi do Jowisza. (2) Gdy paliwo się skończyło, statek kosmiczny miał prędkość v = 5424 m/s. Odtąd poruszał się ruchem jednostajnym, z tą prędkością. Upłynął czas = =,, =, Jak wcześniej podano, czas, do którego od Ziemi paliwo się skończyło wynosił t 1 = 4, s. Łączny czas jest więc równy sumie, a więc 13, s. =, =, =, Część 2 Rozpad promieniotwórczy Jądro izotopu ksenonu, Xe-131 powstaje w wyniku rozpadu radioaktywnego izotopu jodu I-131. (a) Objaśnij pojęcie izotopy. (2) Izotopy, to jądra tego samego pierwiastka, o różnej liczbie masowej, a więc różniące się liczbą neutronów. (b) Uzupełnij kratki poniżej w równaniu reakcji rozpadu.(2) ~ Aktywność A ukazanego przykładu izotopu jodu wynosi 6, Bq, a jego okres półrozpadu wynosi 8 dni. (c) Stosując osie wykresu poniżej przedstaw wykres dotyczący tego przykładu. (3) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 11

12 Proszę darować, że narysowana krzywa ekspotencjalna nie jest dokładnie odwzorowana. (d) Określ stałą rozpadu dla izotopu jodu I-131. (2) Stała rozpadu, to: = = =, = W naszym programie liceum w latach siedemdziesiątych, zadanie takie byłoby dla klas sprofilowanych obowiązkowe, jednak obecnie nie ma w programie stałej rozpadu, gdyż nie ma mowy o logarytmach naturalnych. Abiturient nie ma też i możliwości stosowania na maturze kalkulatora naukowego. Podany przykład jest stosowany do leczenia narośli na tarczycy pacjenta. Izotop nie powinien być stosowany, gdy jego aktywność spadnie poniżej 0, Bq. (e) Oblicz czas jaki upływa dla spadku aktywności z świeżego preparatu do aktywności 0, Bq. (2) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 12

13 =, =,,, =,, =, =, =, = =, =,, ę ł ą Podobnie jak poprzednie zadanie, abiturienci z mat-fiz z lat wyliczyliby. W naszej szkole obecnej, a piszę to w roku 2012 mogliby oszacować ten czas w sposób: = = = =, W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 13

14 B2. To pytanie składa się z dwóch części. Część 1 dotyczy fal i Rychu falowego. Część 2 dotyczy możliwości wytwarzania mocy elektrycznej używanej w satelicie okrążającej Ziemię. Część 1 Fale i ruch falowy (a) Opisz, odnosząc się do propagacji energii, co to znaczy dala poprzeczna. (2) Fala poprzeczna to fala, w której kierunek drgań cząstek (czy też pola elektrycznego i magnetycznego, w przypadku fal elektromagnetycznych) jest prostopadły do kierunku rozchodzenia się fali. Istnieją one w ośrodkach sprężystych, mających możliwość przenoszenia sił ścinających, a więc zachowujących sprężystość odkształcenia. Nie mogą się więc rozchodzić w objętości ośrodków ciekłych. Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi niematerialnymi. (b) Przedstaw jeden przykład, inny niż fala w łańcuchu, fali poprzecznej (1) Fala elektromagnetyczna, jak np. światło, fala rozchodząca się na granicy wody i powietrza. Fala poprzeczna rozchodzi się wzdłuż napiętego łańcucha. Diagram poniżej przedstawia przemieszczenie części łańcucha w chwili t = 0. Linia przerywana pokazuje pozycję łańcucha, gdy fala się nie rozchodzi. A λ (c) Na diagramie narysuj linie, które identyfikują dla tej fali (i) amplitudę (oznacz ją A). (1) (ii) długość fali (oznacz ją λ). (1) (d) Okres fali wynosi 1, s. Udowodnij, że prędkość fali wynosi 250 ms -1. (2) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 14

15 = = =,, =, = (e) Używając osi poniżej, przedstaw przemieszczenie łańcuch gdy t=3, s (położenie łańcucha dla chwili t=0 pokazuje linia przerywana. (3) Czas podany, to dwa okresy, dodać połowę trzeciego. Fala ta wyglądałaby tak, jak wykres funkcji sin x, a więc połówka górna odpowiadałaby dolnej. Łańcuch jest utrzymywany w tym samym naprężeniu i ustawiono mu długość 45 cm. Zostało to wykonane w celu rezonansu z pierwszą harmoniczną (podstawową) częstotliwością. (f) Wyjaśnij co znaczy rezonans. (2) Zjawisko rezonansu polega na przekazaniu energii w sposób maksymalnie możliwy. Zachodzi wówczas, gdy częstotliwości drgań własnych oscylatora i rezonatora są równe. (g) Opisz jak łańcuch musi być przygotowany do rezonansu w wypadku pierwszej harmonicznej. (2) Ze zdziwieniem stwierdzam, że chyba w naszej fizyce po polsku inaczej definiuje się pierwszą harmoniczną. Sam swego czasu uważałem, że dźwięk podstawowy, o największej długości fali, to pierwsza harmoniczna, ale pewnym zadaniu maturalnym przekonałem się, że dźwięk podstawowy, to zerowa harmoniczna. Jest to składowa szeregu Fouriera analizowanego sygnału (poza składową zerową zwaną składową stałą). W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 15

16 The lowest possible frequency at which a string could vibrate to form a standing wave pattern is known as the fundamental frequency or the first harmonic. An animation of a string vibrating with the first harmonic is shown below Cóż, skoro rozwiązuję maturę międzynarodową, zastosuję terminologię tej matury. Łańcuch musi być na tyle długi, by odpowiadał minimalnej odległości między węzłami fali stojącej, powstałej w wyniku interferencji fali padającej o odbitej w tym wypadku od ośrodka bardziej sztywnego. (h) Określ częstotliwość pierwszej harmonicznej łańcucha. (2) = =, = =, Część 2. Satelita i wytwarzanie mocy elektrycznej. (a) Zdefiniuj natężenie pola grawitacyjnego. Natężeniem pola grawitacyjnego γ nazywamy wektor, którego wartość jest stosunkiem siły grawitacji między masą źródłową M i masą, której dotyczy natężenie, m do tej masy m. Jednostką jest N kg -1 = (b) Zastosuj definicją natężenia pola grawitacyjnego do udowodnienia, że = Gdzie M to masa Ziemi, R to promień i g o to natężenie pola grawitacyjnego na powierzchni Ziemi. Załóż, że Ziemia jest idealną kulą z masą skoncentrowaną w jej centrum. (2) Natężenie pola, podobnie jak przyspieszenie grawitacyjne z II zasady dynamiki Newtona, to stosunek siły do masy. Na powierzchni Ziemi przyspieszenie to jest g o, czy też jak oni to nazywają natężeniem pola grawitacyjnego. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 16

17 Stąd: = = = = = Prom kosmiczny krążący wokół Ziemi i niewielki satelita został wystrzelony z niego. Satelita przewozi kabel dołączony do promu kosmicznego. Gdy satelita jest oddalony o L od promu, kabel jest położony wzdłuż silnika satelity. Ponieważ prom okrąża Ziemię w prędkością v, kabel przewodzący porusza się pod kątem prostym do ziemskiego pola magnetycznego. Wektor B pola magnetycznego, tworzy kąt Θ z linią prostopadłą do kabla przewodzącego, jak pokazuje diagram 2. Wektor prędkości promu jest skierowany na zewnątrz płaszczyzny papieru. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 17

18 (c) Na diagramie 2, narysuj strzałkę, która pokazuje zwrot siły elektrodynamicznej działającej na elektron w przewodzącym kablu. Oznacz ją literą F. (1) Jeśli dobrze rozumiem treść, to prędkość promu jest prostopadła do kartki i za kartkę. Taka też jest prędkość elektronów w kablu przewodzącym. Natężenie prądu jednak jest zwrócone przeciwnie. prędkość samolotu B prostopadła F kierunek prądu (d) Określ wzór na siłę F działająca na elektron w polu o indukcji B, prędkości v i kącie Θ, gdzie B jest wartością wektora indukcji magnetycznej i e jest wartością ładunku elektronu. (1) = (e) I stąd wyprowadź wzór na siłę elektromotoryczną E indukowaną w kablu przewodzącym. (3) = = ł = = = Znak minus można pominąć. = (f) Prom orbituje 300 km nad powierzchnią Ziemi. Używając wyrażenia W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 18

19 = i znając promień R = 6, m i g o = 10 Nkg -1, udowodnij, że prędkość orbitalna satelity jest 7, ms -1. (3) ś = = ( + ) = = ( + ) = ( + ) = ( + ) = ( + ) =,, =,, (g) Wartość wektora indukcji pola magnetycznego jest 6, T, a kąt Θ = 20 o. Oszacuj długość L kabla wymaganą do wytworzenia siły elektromotorycznej 1 kv. (2) = = = = = = = = =,, = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 19

20 B3. Ten problem jest podzielony na dwie części. Część 1 dotyczy siły elektromotorycznej i oporu wewnętrznego. Część 2 własności falowych światła i elektronów. Część 1 Siła elektromotoryczna i opór wewnętrzny. Komórka suchego ogniwa o sile elektromotorycznej E i oporze wewnętrznym r jest podłączona do obwodu zewnętrznego. Prąd płynący przez obwód ma wartość I, a napięcie na ogniwie wynosi U w. (a) Podaj wyrażenie, w zależności od E, U w, r i I na (i) moc całkowitą wytwarzaną przez ogniwo. (1) =,(ii) moc wydzieloną na ogniwie (1) = ( ) (iii) moc wydzieloną w obwodzie zewnętrznym. (1) = (b) Użyj swojej odpowiedzi w (a) do wyprowadzenia relacji między U w, E, I, r. (2) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 20

21 = + = + = + Wykres poniżej przedstawia zależność U w od I dla suchego ogniwa. (c) Uzupełnij przedstawiony dalej rysunek dla ukazania obwodu elektrycznego, dzięki któremu te dane mogą być wykorzystane do narysowanego wyżej wykresu zależności. (3) W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 21

22 V A Użyj wykresu do (i) Określenia siły elektromotorycznej ogniwa. (2) Przekształcam wzór, by odpowiadał równaniu, któremu odpowiada wykres = + = + = + E to wyraz wolny = + =, (ii) Określenia natężenia prądu, gdy opór zewnętrzny jest bardzo mały. (2) = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 22

23 (iii) Udowodnij, że opór wewnętrzny wynosi około 1,2 Ω. (3) Wybrałem dwa punkty na prostej (0 A, 1,5 V) i (0,5 A, 0,9 V) = = =,, =, Ω =, Ω (e) Maksymalna moc na oporze zewnętrznym wydziela się, gdy opór wewnętrzny i zewnętrzny są równe. Oblicz moc maksymalną. Gdy opory są równe, to siła elektromotoryczna dzieli się na dwie równe części, a więc napięcie na oporze zewnętrznym jest 0,75 V. = ( ) = =, =,, Ω Część 2 Światło i elektrony Rysunek poniżej (skala nie jest zachowana) przedstawia układ do badania prążków interferencyjnych S 1 i S 2. Wiązka światła laserowego jest zależna od szczelin i po przejściu przez nie, światło jest pokazane na ekranie. Odległość między szczelinami jest porównywalna z szerokością szczelin. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 23

24 (a) Wyjaśnij dlaczego prążki interferencyjne nie mogą być zaobserwowane na ekranie, gdyby lasera zastąpiono by lampą z włóknem wolframowym. (2) Włókno wolframowe rozżarzone w lampie daje światło białe, a więc mieszaninę fal elektromagnetycznych. Najistotniejsze jest jednak to, że jest to światło o różnych fazach, a więc niespójne. Ono również interferuje, ale jest trudne do zauważenia przy użyciu tylko dwóch szczelin. (b) Na osiach poniżej, narysuj szkic pokazujący natężenie obserwowanych prążków interferencyjnych i odległość między prążkami. (2) (c) Długość fali światła laserowego wynosi 633 nm, a odległość kątowa jasnych prążków na ekranie jest 4, rad. Oblicz odległość między szczelinami S 1 i S 2. (3) = =, = =,, =, =, (d) Rozważ teraz eksperyment myślowy, w którym światło lasera jest zastąpione wiążką elektronów przyspieszonych różnicą potencjałów U. Udowodnij, że długość fali de Broglie dla elektronów jest W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 24

25 h = 2 gdzie h to stała Plancka, m e to masa, a e to ładunek elektronu (3) = = = = = = = (e) Wiązka elektronów jest przyspieszana różnicą potencjałów 400 V. Oblicz odległość między szczelinami S 1 i S 2 gdy odległość kątowa prążków interferencyjnych wynosi 4, rad. (2) = = = ( ), =,,, = = = = = = = =, W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 25

26 B4. Ten problem jest podzielony na dwie części. Część 1 dotyczy wbijania metalowego kloca w grunt i silnika użytego w tym procesie. Część 2 dotyczy siły oddziaływania między dwoma drutami przewodzącymi prąd. Część 1 Metalowy kloc. Duże metalowe kloce mogą być wbijane w ziemię używając ciężkiego spadającego obiektu, młota. W sytuacji przedstawionej, młot ma masę kg, a kloc ma masę 400 kg. Obiekt uderza w kloc z prędkością 6,0 ms -1. Zakładamy, że przy uderzeniu nie dochodzi do odbicia. W rezultacie zderzenia, kloc jest wbijany w grunt na głębokość 0,75 m. (a) Określ prędkość kloca bezpośrednio po uderzeniu w niego młota. = ( + ) = = + = W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 26

27 (b) Określ średnią siłę oporu działającą przez grunt na kloc. (3) = = = =, (c) Młot jest napędzany silnikiem Diesla, którego moc użyteczna wynosi 7,2 kw. (4) = = = = = = = = = Wykres poniżej pokazuje relację między ciśnieniem i objętością powietrza w silniku Diesla dla jednego cyklu pracy silnika. W czasie cyklu występują dwie przemiany adiabatyczne, przemiana izochoryczna i izobaryczna. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 27

28 Wyjaśnij co to jest ( i) przemiana adiabatyczna (1) Przemiana adiabatyczna, to przemiana, w której nie ma wymiany ciepła z otoczeniem i w której masa gazu jest stała. ( ii) przemiana izochoryczna (1) Przemiana izochoryczna, to przemiana, w której masa i objętość gazu są stałe. ( iii) przemiana izobaryczna (1) Przemiana izobaryczna, to przemiana, w której masa i ciśnienie gazu są stałe. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 28

29 Zidentyfikuj na podstawie wykresu procesy ( i) przemiana adiabatyczna (1) A B i C D ( ii) przemiana izochoryczna (1) D A ( iii) przemiana izobaryczna (1) B C W czasie procesu B C energia wewnętrzna jest absorbowana. Silnik Diesla ma całkowitą moc 8,4 kw i sprawność 40 %. Cykl jest wykonywany 40 razy na sekundę. (f) Ustal jaką wielkość reprezentuje na diagramie obszar ABCD (1) Jest to praca wykonana w jednym cyklu przez silnik. (g) Określ wartość wielkości reprezentowanej przez obszar ABCD (1) 40% z 8,4 kw, to 3,36 kw. Skoro tych cykli jest 40, to praca ta, którą reprezentuje obszar ABCD wynosi 134,4 kj. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 29

30 (h) Określ energię wewnętrzną absorbowaną w procesie B C (1) Niestety, ale nie rozumiem pytania. W przemianie A B, adiabatycznej Q=0, więc U=W. Praca sił zewnętrznych W>0, więc i U>0, czyli nastąpił wzrost temperatury i energii wewnętrznej. W drugiej przemianie, B C, izobarycznej, nastąpił wzrost objętości, a zatem też i temperatury, więc w energia wewnętrzna nadal rosła. Część 2 Siła między przewodnikami przewodzącymi prąd. Diagram 1 poniżej przedstawia dwa długie, równoległe pionowo ułożone druty, każdy przewodzący prąd, w tym samym kierunku. Przez druty przechodzi pozioma tekturka. Diagram 2 przedstawia widok drutów dla patrzącego z góry. (a) Narysuj na diagramie 2 linie sił pola magnetycznego wokół drutów. (3) Rozwiązanie na rysunku na następnej stronie. (b) Napisz jak dwa przewodniki mogą być użyte do zdefiniowania ampera. (2) Jeśli w dwóch równoległych, nieskończenie długich i cienkich przewodnikach, umieszczonych w próżni, w odległości 1m płynie prąd o takim samym natężeniu i przewodniki te oddziałują ze sobą siłą A na każdy metr bieżący przewodów, to natężenia prądów płynących w nich wynoszą 1 A. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 30

31 ROZWIĄZANIE (c) Tekturka została usunięta i druty zostały uwolnione, tak, że mogły się poruszać. Opisz i wyjaśnij zmiany w prędkości i przyspieszeniu poruszających się drutów. (3) Skoro w przewodnikach płynął prąd w tym samym kierunku, to przewodniki te przyciągały się siłą = μ Zbliżały się więc do siebie z przyspieszeniem = = μ Przyspieszenie to jest odwrotnie proporcjonalne do odległości, więc ruch drutów będzie niejednostajnie przyspieszony, z wzrastającym przyspieszeniem. Prędkość = więc również będzie rosła, nieliniowo, z wzrastającym przyspieszeniem. W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 31

32 B 2 1 F 12 F 21 2 B 1 W. Wolczyński Physics HLP2 19 maja 2005 Strona 32

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź

A. 0,3 N B. 1,5 N C. 15 N D. 30 N. Posługiwać się wzajemnym związkiem między siłą, a zmianą pędu Odpowiedź Egzamin maturalny z fizyki z astronomią W zadaniach od 1. do 10. należy wybrać jedną poprawną odpowiedź i wpisać właściwą literę: A, B, C lub D do kwadratu obok słowa:. m Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie

Bardziej szczegółowo

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r.

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. V OGÓLNOPOLSKI KONKURS Z FIZYKI Fizyka się liczy Eliminacje TEST 27 lutego 2013r. 1. Po wirującej płycie gramofonowej idzie wzdłuż promienia mrówka ze stałą prędkością względem płyty. Torem ruchu mrówki

Bardziej szczegółowo

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej)

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Włodzimierz Wolczyński 36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

30R4 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - IV POZIOM ROZSZERZONY

30R4 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - IV POZIOM ROZSZERZONY 30R4 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - IV POZIOM ROZSZERZONY Magnetyzm Indukcja elektromagnetyczna Prąd przemienny Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY Każdy ruch jest zmienną położenia w czasie danego ciała lub układu ciał względem pewnego wybranego układu odniesienia. v= s/t RUCH

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1.1 Narysowanie toru ruchu ciała w rzucie ukośnym. Narysowanie wektora siły działającej na ciało w

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 7. Pole magnetyczne zadania z arkusza I 7.8 7.1 7.9 7.2 7.3 7.10 7.11 7.4 7.12 7.5 7.13 7.6 7.7 7. Pole magnetyczne - 1 - 7.14 7.25 7.15 7.26 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.27 Kwadratową ramkę (rys.)

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe)

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Pieczęć KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Witamy Cię na drugim etapie Konkursu Fizycznego i życzymy powodzenia. Maksymalna liczba

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY Kod ucznia Punktacja za zadania Zad.1 Zad.2 Zad.3 Zad.4 Zad. 5 Zad. 6 Razem 9 p. 8 p. 7 p. 3 p. 6 p. 7 p. 40 p. WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 13. 03. 2015

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

41P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do końca)

41P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do końca) Włodzimierz Wolczyński 41P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do końca) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH Zgodnie z zaleceniami metodyki nauki fizyki we współczesnej szkole zadania prezentowane uczniom mają odnosić się do rzeczywistości i być tak sformułowane, aby każdy nawet najsłabszy

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA. Matura z Kwazarem. Życzymy powodzenia!

FIZYKA I ASTRONOMIA. Matura z Kwazarem. Życzymy powodzenia! FIZYKA I ASTRONOMIA Matura z Kwazarem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY Instrukcje dla zdającego: 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron (zadania 1 6). Ewentualny

Bardziej szczegółowo

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY

14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY 14R2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM ROZSZERZONY Ruch jednostajny po okręgu Dynamika bryły sztywnej Pole grawitacyjne Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MFA-P1_1P-092 EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII MAJ ROK 2009 POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut

Bardziej szczegółowo

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu.

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu. 1 1 x (m/s) 4 0 4 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 t (s) a) Narysuj wykres a x (t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII (Wypełnia kandydat przed rozpoczęciem pracy) KOD KANDYDATA ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI i ASTRONOMII Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 6 Temat: Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej i dyfrakcja światła na otworach kwadratowych i okrągłych. 1. Wprowadzenie Fale

Bardziej szczegółowo

Fale materii. gdzie h= 6.6 10-34 J s jest stałą Plancka.

Fale materii. gdzie h= 6.6 10-34 J s jest stałą Plancka. Fale materii 194- Louis de Broglie teoria fal materii, 199- nagroda Nobla Hipoteza de Broglie głosi, że dwoiste korpuskularno falowe zachowanie jest cechą nie tylko promieniowania, lecz również materii.

Bardziej szczegółowo

Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania. Pole elektryczne. Copyright by pleciuga@ o2.pl

Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania. Pole elektryczne. Copyright by pleciuga@ o2.pl Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania Pole elektryczne Copyright by pleciuga@ o2.pl Ładunek punktowy Ładunek punktowy (q) jest to wyidealizowany model, który zastępuje rzeczywiste naelektryzowane

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut MIEJSCE NA KOD UCZESNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut Część pierwsza zawiera 6 zadań otwartych, za które możesz otrzymać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg WZORY CIĘŻAR F = m g F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg 1N = kg m s 2 GĘSTOŚĆ ρ = m V ρ gęstość substancji, z jakiej zbudowane jest ciało [ kg m 3] m- masa [kg] V objętość [m

Bardziej szczegółowo

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW Lista 3. do kursu Fizyka; rok. ak. 2012/13 sem. letni W. Inż. Środ.; kierunek Inż. Środowiska Tabele wzorów matematycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/mat-wzory.pdf) i fizycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/wzf1.pdf;

Bardziej szczegółowo

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II

ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II ZADANIA DLA CHĘTNYCH NA 6 (SERIA I) KLASA II Oblicz wartość prędkości średniej samochodu, który z miejscowości A do B połowę drogi jechał z prędkością v 1 a drugą połowę z prędkością v 2. Pociąg o długości

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m.

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m. Segment B.XIV Prądy zmienne Przygotowała: dr Anna Zawadzka Zad. 1 Obwód drgający składa się z pojemności C = 4 nf oraz samoindukcji L = 90 µh. Jaki jest okres, częstotliwość, częstość kątowa drgań oraz

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 11 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej 1. Magnetyzm to zjawisko przyciągania kawałeczków stali przez magnesy. 2. Źródła pola magnetycznego. a. Magnesy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Fizyka Poziom rozszerzony. Listopad 2015

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Fizyka Poziom rozszerzony. Listopad 2015 kod wewnątrz Zadanie 1. (0 1) KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Fizyka Poziom rozszerzony Listopad 2015 Vademecum Fizyka fizyka ZAKRES ROZSZERZONY VADEMECUM MATURA 2016 Zacznij przygotowania

Bardziej szczegółowo

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II Zadanie 8. Kołowrót Numer dania Narysowanie sił działających na układ. czynność danie N N Q 8. Zapisanie równania ruchu obrotowego kołowrotu.

Bardziej szczegółowo

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki.

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. 1. Przeliczanie jednostek. Po co człowiek wprowadził jednostki dla różnych wielkości fizycznych? Wymień kilka znanych ci jednostek fizycznych. Kiedy

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z fizyki i astronomii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Marzec 2012 POZIOM PODSTAWOWY

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Marzec 2012 POZIOM PODSTAWOWY PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA Marzec 2012 POZIOM PODSTAWOWY 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 11 stron (zadania 1 18). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra Rozdział 1. Elektrostatyka wymienia dwa rodzaje

Bardziej szczegółowo

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N.

2. Oblicz jakie przyspieszenie zyskała kula o masie 0,15 tony pod wpływem popchnięcia jej przez strongmana siłą 600N. Wersja A KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW KLAS 3 GIMNAZJUM Masz przed sobą zestaw 20 zadań. Na ich rozwiązanie masz 45 minut. Czytaj uważnie treści zadań. Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Za każde prawidłowo

Bardziej szczegółowo

Plan realizacji materiału z fizyki.

Plan realizacji materiału z fizyki. Plan realizacji materiału z fizyki. Ze względu na małą ilość godzin jaką mamy do dyspozycji w całym cyklu nauczania fizyki pojawił się problem odpowiedniego doboru podręczników oraz podziału programu na

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI Z ASTRONOMIĄ

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI Z ASTRONOMIĄ KOD ZDAJĄCEGO WPISUJE PISZĄCY PO OTRZYMANIU PRACY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI Z ASTRONOMIĄ ARKUSZ II STYCZEŃ ROK 2002 Czas pracy 120 minut Informacje 1. Proszę sprawdzić, czy arkusz egzaminacyjny zawiera

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 15

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza tekstów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 200 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Marzec 2012 POZIOM ROZSZERZONY

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Marzec 2012 POZIOM ROZSZERZONY PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA Marzec 2012 POZIOM ROZSZERZONY 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 14 stron (zadania 1 6). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu

Bardziej szczegółowo

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 Czym jest energia? Większość zjawisk w przyrodzie związana jest z przemianami energii. Energia może zostać przekazana od jednego ciała do drugiego lub ulec przemianie z jednej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony Wymagania edukacyjne FIZYKA zakres rozszerzony I. Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Fizyka. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Fizyka. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Fizyka KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 015 FIZYKA zakres rozszerzony Fizyka Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Arkusz I Czas pracy 120 minut ARKUSZ I Instrukcja dla zdającego 1. Proszę sprawdzić, czy arkusz egzaminacyjny zawiera

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia zadania z arkusza I 4.8 4.1 4.9 4.2 4.10 4.3 4.4 4.11 4.12 4.5 4.13 4.14 4.6 4.15 4.7 4.16 4.17 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia - 1 - 4.18 4.27 4.19 4.20

Bardziej szczegółowo

Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej

Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej 1) Hamowanie magnetyczne I B F L m v L Poprzeczka o masie m może się przesuwać swobodnie po dwóch równoległych szynach, odległych o L od siebie.

Bardziej szczegółowo

Magnetyzm. Magnetyzm zdolność do przyciągania małych kawałków metalu. Bar Magnet. Magnes. Kompas N N. Iron filings. Biegun południowy.

Magnetyzm. Magnetyzm zdolność do przyciągania małych kawałków metalu. Bar Magnet. Magnes. Kompas N N. Iron filings. Biegun południowy. Magnetyzm Magnetyzm zdolność do przyciągania małych kawałków metalu Magnes Bar Magnet S S N N Iron filings N Kompas S Biegun południowy Biegun północny wp.lps.org/kcovil/files/2014/01/magneticfields.ppt

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

Ruch drgający i falowy

Ruch drgający i falowy Ruch drgający i falowy 1. Ruch harmoniczny 1.1. Pojęcie ruchu harmonicznego Jednym z najbardziej rozpowszechnionych ruchów w mechanice jest ruch ciała drgającego. Przykładem takiego ruchu może być ruch

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl Źródło: LI OLIMPIADA FIZYCZNA (1/2). Stopień III, zadanie doświadczalne - D Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Andrzej Wysmołek, kierownik ds. zadań dośw. plik;

Bardziej szczegółowo

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom.

1. Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. . Wykres przedstawia zależność wzrostu temperatury T dwóch gazów zawierających i N N w funkcji ciepła Q dostarczonego gazom. N N T I gaz II gaz Molowe ciepła właściwe tych gazów spełniają zależność: A),

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T F I Z Y K I U N I W E R S Y T E T U G D AŃSKIEGO I N S T Y T U T K S Z T A Ł C E N I A N A U C Z Y C I E L I

I N S T Y T U T F I Z Y K I U N I W E R S Y T E T U G D AŃSKIEGO I N S T Y T U T K S Z T A Ł C E N I A N A U C Z Y C I E L I I N S T Y T U T F I Z Y K I U N I W E R S Y T E T U G D AŃSKIEGO I N S T Y T U T K S Z T A Ł C E N I A N A U C Z Y C I E L I C ZĘŚĆ I I I Podręcznik dla nauczycieli klas III liceum ogólnokształcącego i

Bardziej szczegółowo

k + l 0 + k 2 k 2m 1 . (3) ) 2 v 1 = 2g (h h 0 ). (5) v 1 = m 1 m 1 + m 2 2g (h h0 ). (6) . (7) (m 1 + m 2 ) 2 h m ( 2 h h 0 k (m 1 + m 2 ) ω =

k + l 0 + k 2 k 2m 1 . (3) ) 2 v 1 = 2g (h h 0 ). (5) v 1 = m 1 m 1 + m 2 2g (h h0 ). (6) . (7) (m 1 + m 2 ) 2 h m ( 2 h h 0 k (m 1 + m 2 ) ω = Rozwiazanie zadania 1 1. Dolna płyta podskoczy, jeśli działająca na nią siła naciągu sprężyny będzie większa od siły ciężkości. W chwili oderwania oznacza to, że k(z 0 l 0 ) = m g, (1) gdzie z 0 jest wysokością

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0 2014 Katedra Fizyki Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg... Godzina... Ćwiczenie 425 Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych Masa suchego kalorymetru m k = kg Opór grzałki

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Semestr I Elektrostatyka Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Wie że materia zbudowana jest z cząsteczek Wie że cząsteczki składają się

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii Ćw. 6/7 Wyznaczanie gęstości cieczy za pomocą wagi Mohra. Wyznaczanie gęstości ciał stałych metodą hydrostatyczną. 1. Gęstość ciała. 2. Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala. 3. Prawo Archimedesa. 4.

Bardziej szczegółowo

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA Aby energia układu wzrosła musi być wykonana nad ciałem praca przez siłę zewnętrzną (spoza układu ciał) Ciało, które posiada energię jest zdolne do wykonania pracy w sensie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MFA-P1_1P-072 EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY MAJ ROK 2007 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II

Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II 52 FOTON 99, Zima 27 Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II Bogdan Bogacz Pracownia Technicznych Środków Nauczania Zakład Metodyki Nauczania i Metodologii Fizyki Instytut

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI 3 Copyright by Zbigniew Osiak Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części publikacji zabronione bez pisemnej zgody autora. Portret

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Kwiecień 2011 POZIOM ROZSZERZONY

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA. Kwiecień 2011 POZIOM ROZSZERZONY PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z ZAMKOREM FIZYKA I ASTRONOMIA Kwiecień 2011 POZIOM ROZSZERZONY 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 14 stron (zadania 1 7). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA. Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami

WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA. Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami Zasada zerowa Kiedy obiekt gorący znajduje się w kontakcie cieplnym z obiektem zimnym następuje

Bardziej szczegółowo

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym.

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym. Rozkład materiału nauczania z fizyki. Numer programu: Gm Nr 2/07/2009 Gimnazjum klasa 1.! godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w ciągu roku. Klasa 1 Podręcznik: To jest fizyka. Autor: Marcin Braun, Weronika

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II Energia Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia zna pojęcia pracy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MAJ 2014. Czas pracy: 150 minut. Miejscee na naklejkę z kodem KOD PESEL. 1. Sprawdź, czy. 2. Rozwiązania przeznaczonym. rozumowania. 5.

EGZAMIN MAJ 2014. Czas pracy: 150 minut. Miejscee na naklejkę z kodem KOD PESEL. 1. Sprawdź, czy. 2. Rozwiązania przeznaczonym. rozumowania. 5. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 WPISUJE ZDAJĄCY KOD PESEL Miejscee na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R E-15

Ć W I C Z E N I E N R E-15 NSTYTUT FZYK WYDZAŁ NŻYNER PRODUKCJ TECNOLOG MATERAŁÓW POLTECNKA CZĘSTOCOWSKA PRACOWNA ELEKTRYCZNOŚC MAGNETYZMU Ć W C Z E N E N R E-15 WYZNACZANE SKŁADOWEJ POZOMEJ NATĘŻENA POLA MAGNETYCZNEGO ZEM METODĄ

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Test. ( p.) Wzdłuż wiszących swobodnie drutów telefonicznych przesuwa się fala z prędkością 4 s m. Odległość dwóch najbliższych grzbietów fali wynosi 00 cm. Okres i częstotliwość drgań wynoszą: A. 4 s;

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 5. Energia, praca, moc. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Wykład FIZYKA I 5. Energia, praca, moc Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/fizyka1.html ENERGIA, PRACA, MOC Siła to wielkość

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM, ROK SZKOLNY 2015/2016, ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM, ROK SZKOLNY 2015/2016, ETAP REJONOWY WOJEWÓDZKI KONKURS Z FIZYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2015/2016 IMIĘ I NAZWISKO UCZNIA wpisuje komisja konkursowa po rozkodowaniu pracy! KOD UCZNIA: ETAP II REJONOWY Informacje: 1. Czas rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

5 m. 3 m. Zad. 4 Pod jakim kątem α do poziomu należy rzucić ciało, aby wysokość jego wzniesienia równała się 0.5 zasięgu rzutu?

5 m. 3 m. Zad. 4 Pod jakim kątem α do poziomu należy rzucić ciało, aby wysokość jego wzniesienia równała się 0.5 zasięgu rzutu? Segment A.II Kinematyka II Przygotował: dr Katarzyna Górska Zad. 1 Z wysokości h = 35 m rzucono poziomo kamień z prędkością początkową v = 30 m/s. Jak daleko od miejsca rzucenia spadnie kamień na ziemię

Bardziej szczegółowo

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem Pole magnetyczne Własność przestrzeni polegającą na tym, że na umieszczoną w niej igiełkę magnetyczną działają siły, nazywamy polem magnetycznym. Pole takie wytwarza ruda magnetytu, magnes stały (czyli

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE

ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE ODDZIAŁYWANIA W PRZYRODZIE ODDZIAŁYWANIA GRAWITACYJNE 1. Ruch planet dookoła Słońca Najjaśniejszą gwiazdą na niebie jest Słońce. W przeszłości debatowano na temat związku Ziemi i Słońca, a także innych

Bardziej szczegółowo

Konkurs fizyczny. Etap rejonowy KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY. 08 listopada 2013

Konkurs fizyczny. Etap rejonowy KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY. 08 listopada 2013 KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW II ETAP REJONOWY 08 listopada 2013 Ważne informacje: 1. Masz 90 minut na rozwiązanie wszystkich zadań. 2. Zapisuj szczegółowe obliczenia i komentarze do rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Pole magnetyczne. Magnes wytwarza wektorowe pole magnetyczne we wszystkich punktach otaczającego go przestrzeni.

Pole magnetyczne. Magnes wytwarza wektorowe pole magnetyczne we wszystkich punktach otaczającego go przestrzeni. Pole magnetyczne Magnes wytwarza wektorowe pole magnetyczne we wszystkich punktach otaczającego go przestrzeni. naładowane elektrycznie cząstki, poruszające się w przewodniku w postaci prądu elektrycznego,

Bardziej szczegółowo

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Praca, moc, energia 1. Klasyfikacja energii. Jeżeli ciało posiada energię, to ma również zdolnoć do wykonania pracy kosztem częci swojej energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Wewnętrzna Energia Mechaniczna

Bardziej szczegółowo

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A.

Q t lub precyzyjniej w postaci różniczkowej. dq dt Jednostką natężenia prądu jest amper oznaczany przez A. Prąd elektryczny Dotychczas zajmowaliśmy się zjawiskami związanymi z ładunkami spoczywającymi. Obecnie zajmiemy się zjawiskami zachodzącymi podczas uporządkowanego ruchu ładunków, który często nazywamy

Bardziej szczegółowo

6. Oryginalny bezpiecznik można w razie potrzeby zastąpić kawałkiem grubego drutu. a) prawda, b) fałsz. 8. Przyrządem do pomiaru napięcia jest:...

6. Oryginalny bezpiecznik można w razie potrzeby zastąpić kawałkiem grubego drutu. a) prawda, b) fałsz. 8. Przyrządem do pomiaru napięcia jest:... 1. Jeśli obojętnej elektrycznie kulce odbierzemy część elektronów, stanie się ona naelektryzowana:.. 2. Powłoki elektronowe atomu tlenu zawierają 8 elektronów. Ile protonów zawiera jądro tlenu?... 3. Przedstaw

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) Wprowadzenie Wartość współczynnika sztywności użytej można wyznaczyć z dużą dokładnością metodą statyczną. W tym celu należy zawiesić pionowo

Bardziej szczegółowo

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt)

Kołowrót -11pkt. 1. Zadanie 22. Wahadło balistyczne (10 pkt) Kołowrót -11pkt. Kołowrót w kształcie walca, którego masa wynosi 10 kg, zamocowany jest nad studnią (rys.). Na kołowrocie nawinięta jest nieważka i nierozciągliwa linka, której górny koniec przymocowany

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie cieplne ciał.

Promieniowanie cieplne ciał. Wypromieniowanie fal elektromagnetycznych przez ciała Promieniowanie cieplne (termiczne) Luminescencja Chemiluminescencja Elektroluminescencja Katodoluminescencja Fotoluminescencja Emitowanie fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE Program nauczania: Fizyka z plusem, numer dopuszczenia: DKW 4014-58/01 Plan realizacji materiału nauczania fizyki w klasie I wraz z określeniem wymagań edukacyjnych DZIAŁ PRO- GRA- MOWY Pomiary i Siły

Bardziej szczegółowo

PRACA I ENERGIA ELEKTRYCZNOŚĆ I MAGNETYZM

PRACA I ENERGIA ELEKTRYCZNOŚĆ I MAGNETYZM KINEMATYKA 1) Co to jest wielkość fizyczna i jak dzielimy wielkości fizyczne? ) Czym charakteryzują się wektorowe wielkości fizyczne? 3) Wymień podstawowe jednostki układu SI. 4) Co nazywamy ruchem? 5)

Bardziej szczegółowo

OBUDŹ W SOBIE MYŚL TECHNICZNĄ KATOWICE 2013R.

OBUDŹ W SOBIE MYŚL TECHNICZNĄ KATOWICE 2013R. OBUDŹ W SOBIE MYŚL TECHNICZNĄ KATOWICE 2013R. Pytania mogą posłużyć do rozegrania I etapu konkursu rozgrywającego się w macierzystej szkole gimnazjalistów - kandydatów. Matematyka Zad. 1 Ze wzoru wynika,

Bardziej szczegółowo

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła :

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : A) 5m/s B) 10m/s C) 20m/s D) 40m/s. Zad.2 Samochód o masie 1 tony poruszał

Bardziej szczegółowo

Elektrostatyka, część pierwsza

Elektrostatyka, część pierwsza Elektrostatyka, część pierwsza ZADANIA DO PRZEROBIENIA NA LEKJI 1. Dwie kulki naładowano ładunkiem q 1 = 1 i q 2 = 3 i umieszczono w odległości r = 1m od siebie. Oblicz siłę ich wzajemnego oddziaływania.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 18. Współczynnik sprężystości (4 pkt) Masz do dyspozycji statyw, sprężynę, linijkę oraz ciężarek o znanej masie z uchwytem.

Zadanie 18. Współczynnik sprężystości (4 pkt) Masz do dyspozycji statyw, sprężynę, linijkę oraz ciężarek o znanej masie z uchwytem. Przykładowy zestaw zadań z fizyki i astronomii Poziom podstawowy 11 Zadanie 18. Współczynnik sprężystości (4 pkt) Masz do dyspozycji statyw, sprężynę, linijkę oraz ciężarek o znanej masie z uchwytem. 18.1

Bardziej szczegółowo

Wektor położenia. Zajęcia uzupełniające. Mgr Kamila Rudź, Podstawy Fizyki. http://kepler.am.gdynia.pl/~karudz

Wektor położenia. Zajęcia uzupełniające. Mgr Kamila Rudź, Podstawy Fizyki. http://kepler.am.gdynia.pl/~karudz Kartezjański układ współrzędnych: Wersory osi: e x x i e y y j e z z k r - wektor o współrzędnych [ x 0, y 0, z 0 ] Wektor położenia: r t =[ x t, y t,z t ] każda współrzędna zmienia się w czasie. r t =

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

wyprowadza wzór na okres i częstotliwość drgań wahadła sprężynowego posługuje się modelem i równaniem oscylatora harmonicznego

wyprowadza wzór na okres i częstotliwość drgań wahadła sprężynowego posługuje się modelem i równaniem oscylatora harmonicznego Wymagania edukacyjne z fizyki poziom rozszerzony część 2 uch drgający Treści spoza podstawy programowej. Zagadnienie 5.3. Drgania sprężyn (Okres i częstotliwość drgań ciała na sprężynie. Wykresy opisujące

Bardziej szczegółowo