SPIS TREŒCI EUROPA I POLSKA W XVI WIEKU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŒCI EUROPA I POLSKA W XVI WIEKU"

Transkrypt

1 SPIS TREŒCI EUROPA I POLSKA W XVI WIEKU Czas wielkich wypraw i odkryæ geograficznych Renesans we W³oszech i w innych krajach europejskich Reformacja i kontrreformacja Gospodarka europejska w XVI w Pocz¹tki demokracji szlacheckiej w Polsce Rozwój gospodarczy Rzeczypospolitej w XVI wieku Powstanie folwarku szlacheckiego Miasta i rzemios³o w Polsce Ostateczna likwidacja pañstwa zakonnego Ruch egzekucyjny Unia lubelska Pierwsze wolne elekcje Elekcja Henryka Walezego Elekcja Stefana Batorego ( ) Wojna z Rosj¹ Kultura odrodzenia w Polsce Reformacja i kontrreformacja w Polsce EUROPA I POLSKA W XVII WIEKU Rz¹dy absolutne we Francji w XVII wieku Monarchia parlamentarna w Anglii Rzeczpospolita w XVII wieku Królowie z dynastii Wazów Wojny ze Szwecj¹ Unia brzeska Wojny z Rosj¹ Wojny z Turcj¹ Powstanie kozackie Potop szwedzki Jan III Sobieski i wojny z Turcj¹ w 2. po³owie XVII wieku Barok w Polsce ŒWIAT I POLSKA W XVIII WIEKU Rosja

2 Wojna pó³nocna Prusy Austria Rewolucja przemys³owa w Anglii Oœwiecenie Wojna o niepodleg³oœæ Stanów Zjednoczonych Wielka Rewolucja Francuska Czasy saskie w Polsce August II Mocny August III Sas Próby naprawy Rzeczypospolitej w czasach saskich Panowanie Stanis³awa Augusta Poniatowskiego Elekcja pod nadzorem wojsk rosyjskich Konfederacja barska I rozbiór Rzeczypospolitej Przemiany gospodarcze, spo³eczne i kulturalne za panowania Stanis³awa Augusta Poniatowskiego Sejm Czteroletni i Konstytucja 3 maja Wojna z Rosj¹ w obronie konstytucji II rozbiór Rzeczypospolitej Powstanie koœciuszkowskie III rozbiór Rzeczypospolitej EUROPA I ZIEMIE POLSKIE W XIX WIEKU Okres napoleoñski Kongres wiedeñski Œwiête Przymierze Wiosna Ludów w Europie Francja Pó³wysep Apeniñski Niemcy Cesarstwo austriackie Przemiany spo³eczne i gospodarcze w 1 po³owie XIX wieku w Europie Napoleon a sprawa polska Ksiêstwo Warszawskie Królestwo Polskie Powstanie listopadowe

3 Noc Listopadowa Wojna z Rosj¹ w 1831 r Wielka Emigracja Powstanie krakowskie Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zabór pruski Zabór austriacki Galicja Powstanie styczniowe Zaborcy wobec spo³eczeñstwa polskiego po klêsce powstania Zabór rosyjski Zabór pruski Zabór austriacki W obronie mowy i ziemi ojczystej Twórcy nauki i kultury polskiej w okresie niewoli EUROPA I ŒWIAT NA PRZE OMIE XIX I XX WIEKU Przemiany polityczne i spo³eczno-gospodarcze Zjednoczenie W³och Zjednoczenie Niemiec Przewrót w technice i gospodarce œwiatowej na prze³omie XIX i XX wieku Rozwój nauki Kolonializm Powstanie nowoczesnych ruchów politycznych Organizacja pañstwa Powstanie partii politycznych Przemiany gospodarcze na ziemiach polskich na prze³omie XIX i XX wieku Partie i stronnictwa polityczne na ziemiach polskich Partie robotnicze Pocz¹tki ruchu ludowego Powstanie obozu narodowego Wydarzenia rewolucyjne lat w Rosji i na ziemiach polskich Rewolucja w Rosji Rewolucja na ziemiach polskich S³owniczek terminów z historii

4 CZAS WIELKICH WYPRAW I ODKRYÆ GEOGRAFICZNYCH Najbardziej na zachód wysuniêt¹ czêœci¹ Europy jest Pó³wysep Iberyjski. W VIII wieku Pó³wysep Iberyjski opanowali Arabowie. W wyniku prowadzonych z nimi d³ugoletnich wojen ukszta³towa³y siê w tej czêœci œwiata dwa nowe pañstwa: Portugalia i Hiszpania. Portugalia jako jednolite pañstwo istnia³a ju w XII wieku. W pozosta³ej czêœci pó³wyspu pojawi³o siê wiele mniejszych i wiêkszych pañstw, z których najsilniejszymi w XV wieku by³y Kastylia i Aragonia. Ich zjednoczenie na prze³omie XV i XVI wieku da³o pocz¹tek królestwu Hiszpanii. U schy³ku œredniowiecza zachwia³a siê struktura spo³eczna oparta na systemie lennym. Przyczyny kryzysu to: epidemia d umy, czarna œmieræ, która przesz³a przez Europê w po³owie XIV w., brak ludzi do uprawy roli, spadek dochodów rycerstwa yj¹cego z pracy ch³opów, uniezale nienie siê czêœci ch³opów, którzy zamieszkali w miastach. W wyniku tych wydarzeñ w³aœciciele ziemscy stopniowo zwalniali ch³opów z pañszczyzny i sk³adania danin. Wprowadzono czynsz, czyli z góry ustalon¹ nale noœæ za u ytkowanie ziemi w pieni¹dzach lub naturze. Koœció³, który by³ podpor¹ systemu feudalnego, zacz¹³ traciæ autorytet. Przyczyni³y siê do tego: bezsilnoœæ wobec zarazy, zepsucie moralne czêœci kleru oraz fakt, e Koœció³, który sam posiada³ du e maj¹tki feudalne, nie wykazywa³ zainteresowania po³o eniem warstw ubogich, nie d¹ y³ do zmian. Niektóre miasta uwolni³y siê od zale noœci feudalnych sta³y siê niezale ne. Powsta³y republiki miejskie: Wenecja, Genua. Nast¹pi³ rozkwit rzemios³a i handlu. Upowszechni³a siê gospodarka pieniê na (pieni¹dz sta³ siê miernikiem wartoœci towaru). Wzros³o znaczenie kupców, którzy stawali siê bogatsi od monarchów. Szybko bogaci³y siê ca³e miasta i kraje europejskie, szczególnie te, przez które przebiega³y wa ne szlaki handlowe. Niezwykle wa n¹ spraw¹ by³a wówczas wymiana handlowa miêdzy Europ¹ a Azj¹. Z Indii sprowadzano wiele cennych towarów, które by³y nieosi¹galne w Europie. Dotyczy³o to przede wszystkim ró nego rodzaju przypraw oraz tkanin. Kiedy na pograniczu obydwu kontynentów wyros³o potê ne pañstwo tureckie, droga do Indii sta³a siê dla kupców bardzo trudna i niebezpiecz- 9

5 Obcy i polscy mistrzowie polskiego renesansu Imiê i nazwisko twórcy Franciszek Florentczyk Bartolomeo Berrecci Jan Maria Padovano Hans Dürer Stanis³aw Samostrzelni k Miko³aj Gomó³ka Biernat z Lublina Miko³aj Rej Jan Kochanowski Lata ycia, narodowoœæ? 1506 W³och, od 1502 r. w Polsce W³och, od 1516 r. w Polsce W³och Niemiec od 1527 r. w Polsce Polak Polak Polak Polak Polak Dziedzina nauki lub sztuki architekt architekt, rzeÿbiarz rzeÿbiarz, architekt malarz malarz muzyk i kompozytor pisarz i t³umacz poeta i prozaik poeta Najwa niejsze dzie³a Nisza nagrobka Jana Olbrachta w wawelskiej katedrze. Przebudowa zamku królewskiego na Wawelu. Prace przy przebudowie zamku królewskiego na Wawelu. Budowa kaplicy Zygmuntowskiej. Prace przy odbudowie po po arze krakowskich Sukiennic. Nagrobki biskupów w katedrze wawelskiej: P. Gamrata, S. Maciejowskiego, P. Tomickiego. Malowid³a œcienne wykonane w komnatach zamku wawelskiego. Freski w klasztorze Cystersów w Mogile. Ilustracje modlitewników dla Zygmunta I i Bony. Portret biskupa Tomickiego w kru - gankach klasztoru Franciszkanów. Melodie na Psa³terz Polski przez Miko³aja Gomó³kê uczynione Zbiór bajek ywot Ezopa Fryga Modlitewnik Raj duszny Krótka rozprawa miêdzy Panem, Wójtem a Plebanem Wizerunek w³asny ywota cz³owieka poczciwego Hymn: Czego chcesz od nas, Panie... Pieœni Odprawa pos³ów greckich Pieœñ œwiêtojañska o sobótce Treny 35

6 KRZY ÓWKA NR 1 1. hiszpañskie i portugalskie podboje w Ameryce po 1492 r. 2. inaczej bracia polscy 3. zak³ad, w którym istnia³ podzia³ pracy, a produkcjê wykonywano rêcznie 4. portugalski eglarz i podró nik, w 1519 r. wyruszy³ na wyprawê dooko³a œwiata 5. kwota z dochodów królewskich przeznaczona na wojsko 6. autor Utopii 7. miasto, w którym w latach odbywa³ siê sobór 8. wybitny polski kompozytor renesansowy 9. kanclerz wielki koronny, hetman wielki koronny, wspó³twórca polityki polskiej za panowania Batorego Has³o: sprawowa³ w³adzê w Polsce w okresie bezkrólewia 39

7 BAROK W POLSCE S³owo barok wywodzi siê od hiszpañskiego barrueco, co oznacza per³ê o nieregularnym kszta³cie. Natomiast w³oskie barocco znaczy tyle co dziwaczny. Barok okres w kulturze i styl w sztuce, który ukszta³towa³ siê miêdzy koñcem XVI a pocz¹tkiem XVIII wieku. Podobnie jak w przypadku renesansu, równie pocz¹tków baroku mo - na siê doszukaæ na Pó³wyspie Apeniñskim. Z krajów w³oskich barok rozprzestrzeni³ siê na znaczn¹ czêœæ Europy i bêd¹c¹ pod wp³ywami hiszpañskimi czêœæ Ameryki. Rozpowszechnianie barokowej mody zawdziêcza siê przede wszystkim kontrreformacyjnym decyzjom soboru trydenckiego i dzia³alnoœci zakonu jezuitów. To w³aœnie z inicjatywy tego zgromadzenia zakonnego czyniono nieustanne starania, aby ró nym dziedzinom sztuki nadawaæ religijne funkcje propagandowe w celu utwierdzania ludzi w wierze katolickiej. Za wzorcowe dzie³o architektoniczne dla stylu barokowego wielu historyków sztuki uznaje koœció³ jezuitów Il Gesú (czyt. il d ezu) wybudowany w drugiej po³owie XVI wieku w Rzymie. Sta³ siê on wzorem do naœladowania dla budowniczych wiêkszoœci koœcio³ów w ówczesnym katolickim œwiecie. Barokowe koœcio³y to budowle okaza³e, o niezwykle oryginalnych i urozmaiconych kszta³tach. Ich elewacje, czyli œciany zewnêtrzne s¹ bogato zdobione kolumnami, gzymsami, p³askorzeÿbami. Od góry zwieñczaj¹ je charakterystyczne dla tego stylu wie e lub kopu³y. Wnêtrza tego typu œwi¹tyñ s¹ dobrze oœwietlone i mieni¹ siê od ró nego rodzaju dekoracji. Zdobi¹ je rzeÿby, malowid³a œcienne, obrazy, sztukaterie, kolumny, gzymsy, p³askorzeÿby. Bogactwo i przepych podkreœla zazwyczaj du a iloœæ z³oceñ, widocznych zw³aszcza w o³tarzach g³ównych i bocznych. Wszystko to, ogl¹dane przy donoœnych dÿwiêkach nagminnie wtedy instalowanych w koœcio³ach organów, musia³o robiæ na wiernych wra enie. Piêkno pomieszane z ogromem i bogactwem mia³o zadziwiaæ, olœniewaæ, onieœmielaæ i pokazywaæ potêgê Koœcio³a. Obok architektury w baroku rozkwita³y równie takie dziedziny sztuki, jak literatura i opera. Wybitnym twórc¹ francuskiego baroku by³ dramatopisarz Jean Racine (czyt. rasin), a za twórcê opery uwa a siê W³ocha Claudio Monteverdiego. 56

8 OKRES NAPOLEOÑSKI Wydarzenia rewolucyjne we Francji umo liwi³y zrobienie wielkiej kariery politycznej wielu wybitnym ludziom, którzy dziêki wprowadzonej zasadzie równoœci wszystkich wobec prawa mogli osi¹gaæ niezale nie od pochodzenia nawet najwy sze stanowiska pañstwowe. Takim cz³owiekiem by³ Napoleon Bonaparte. Urodzi³ siê w 1769 roku na wyspie Korsyce w rodzinie adwokata. Ukoñczy³ szko³ê wojskow¹. Maj¹c dwadzieœcia lat bra³ udzia³ w walkach na Korsyce. W 1793 roku wst¹pi³ do francuskiej armii rewolucyjnej. Wykaza³ siê niebywa³ymi zdolnoœciami wojskowymi i w wieku zaledwie 24 lat awansowa³ do stopnia genera³a. Szczególnie ws³awi³ siê przy szturmowaniu zajêtego przez Anglików Tulonu. Bêd¹c zwolennikiem jakobinów, mia³ po ich odsuniêciu od w³adzy spore k³opoty. Zosta³ wydalony z wojska i aresztowany. W 1795 roku móg³ ju jednak powróciæ do armii. Powierzono mu dowództwo nad wojskami wewnêtrznymi. W 1796 roku dowodzi³ armi¹ francusk¹ walcz¹c¹ z Austriakami we W³oszech. Pod jego komend¹ wojska austriackie szybko zosta³y pokonane. Dziêki temu Francja odzyska³a wp³ywy w znacznej czêœci Pó³wyspu Apeniñskiego. W 1798 roku Napoleon uczestniczy³ we francuskiej wyprawie do Egiptu, eby tam walczyæ z Anglikami. Rz¹dy Dyrektoriatu budzi³y powszechne niezadowolenie z powodu: kryzysu gospodarczego, postêpuj¹cego ubo enia spo³eczeñstwa, wprowadzania nowych podatków (np. od drzwi i okien), niepowodzenia na froncie, przyst¹pienia Rosji do koalicji antyfrancuskiej. W tej sytuacji, licz¹c na swoj¹ popularnoœæ i wiernoœæ o³nierzy, 9 listopada 1799 r. Napoleon dokona³ zamachu stanu. Obali³ Dyrektoriat i zaprowadzi³ nowe rz¹dy. Na czele pañstwa sta³ trzyosobowy Konsulat, w którym Napoleon jako pierwszy konsul sprawowa³ dyktatorsk¹ w³adzê. Po odniesionych zwyciêstwach nad Austri¹ w latach mianowano go w 1802 roku konsulem do ywotnim. W 1804 roku Napoleon Bonaparte koronowa³ siê na cesarza Francuzów. By³ cz³owiekiem wojny. W czasie jego rz¹dów zorganizowano wielk¹ armiê, któr¹ on osobiœcie poprowadzi³ w 1805 roku przeciwko Austrii. Znaczna czêœæ armii austriackiej podda³a siê w wyniku bitwy pod Ulm 20 X 1805 roku. 101

9 ZABÓR AUSTRIACKI GALICJA 17 marca 1848 roku odby³a siê wielka antyaustriacka manifestacja w Krakowie. W mieœcie zosta³ powo³any Komitet Narodowy. Polacy wysunêli ¹dania wolnoœci s³owa, uw³aszczenia ch³opów oraz spolszczenia szkó³ i urzêdów. Gubernator Franciszek Stadion chcia³ powstrzymaæ ch³opów od udzia³u w rewolucji i nie czekaj¹c na decyzjê cesarza 22 kwietnia og³osi³ uw³aszczenie oraz zniesienie pañszczyzny. Na skutek tego ch³opi nie poparli polskich d¹ eñ do niepodleg³oœci. W³adze austriackie przyst¹pi³y do st³umienia polskiego ruchu. Wydarzenia w latach odegra³y ogromn¹ rolê w dziejach Europy. Zapocz¹tkowa³y gruntownie zmiany polityczne i spo³eczne, nast¹pi³o rozbudzenie œwiadomoœci narodowej ludów bêd¹cych pod obcym panowaniem (np. Wêgrzy, Czesi). Budowa w³asnego pañstwa sta³a siê celem, do którego wytrwale d¹ yli. W³adcy nie mogli cofn¹æ przemian dokonuj¹cych siê na wsi. Ch³opi w wielu krajach zaczêli braæ udzia³ w yciu politycznym (we Francji uzyskali prawa wyborcze). Rozpocz¹³ siê proces budowy nowoczesnych pañstw i spo³eczeñstw wspó³czesnej Europy. POWSTANIE STYCZNIOWE Po upadku powstania listopadowego przez 20 lat w Królestwie Polskim obowi¹zywa³ stan wojenny, co oznacza³o m.in. zakaz wolnego zrzeszania siê. Zosta³ on zniesiony w okresie wojny Rosji z Turcj¹ ( , tzw. wojna krymska), og³oszono te amnestiê, z Syberii i carskich wiêzieñ do domu po latach zes³ania wróci³o wielu Polaków. Wojna krymska ujawni³a s³aboœæ militarn¹ i gospodarcz¹ Rosji i zakoñczy³a siê jej klêsk¹. Turcjê wspomaga³y Anglia i Francja, które nie chcia³y dopuœciæ do wzmocnienia Rosji na Ba³kanach i nad Morzem Œródziemnym. Polacy mieli nadziejê wykorzystaæ moment os³abienia Rosji, d¹ ¹c do wymuszenia ustêpstw na rzecz przywrócenia dawnych swobód. Ch³opi oczekiwali zniesienia pañszczyzny i uw³aszczenia (w roku 1861 car wyda³ zarz¹dzenie o przekazaniu ziemi ch³opom za odszkodowaniem dla dziedziców, ale dekret ten nie obj¹³ ziem Królestwa Polskiego). W Rosji, po przegranej wojnie, przeprowadzono szereg reform, maj¹cych na celu wzmocniæ pañstwo carów. W Królestwie liczono na zmianê polityki nowego cara, Aleksandra II, w stosunku do Polaków. Niestety, car po przyjeÿdzie do Warszawy nie zapowiedzia³ adnych zmian: Szczêœcie 127

10 wasze mówi³ car zamyka siê tylko w zupe³nym zespoleniu z Rosj¹. adnych marzeñ, panowie!. Wiarê w zmianê po³o enia Polaków budzi³y wieœci o wywalczeniu przez W³ochy niepodleg³oœci i zjednoczeniu, po pokonaniu wojsk austriackich przy pomocy Francji. Wielu Polaków spodziewa³o siê pomocy Francji w momencie rozpoczêcia walki z carem. Czy wiesz, e... Oczekiwania Polaków i nastroje niezadowolenia z polityki carskiej zaczê³y siê wyra aæ w licznych manifestacjach patriotycznych (pochodach ulicznych), organizowanych z okazji rocznic narodowych lub ku czci zas³u onych Polaków. Urz¹dzano je od 1860 roku w Warszawie i innych miastach polskich. Pierwsz¹ manifestacj¹, na której zgromadzi³y siê wielkie t³umy warszawiaków, by³ pogrzeb genera³owej Sowiñskiej, wdowy po bohaterskim obroñcy Woli gen. Józefie Sowiñskim. Po raz pierwszy od 30 lat publicznie œpiewano w Warszawie polskie pieœni patriotyczne i niesiono narodowe sztandary. Uczczono tak e 30 rocznicê wybuchu powstania listopadowego i bitwy pod Olszynk¹ Grochowsk¹, bior¹c udzia³ w mszach, procesjach religijnych. W³adze odpowiedzia³y na te pokojowe pochody represjami, dopuszczaj¹c do zabijania przez carskie wojsko uczestników demonstracji. W Królestwie wprowadzono ponownie stan wojenny, wielu Polaków aresztowano, zamykano koœcio³y, aby uchroniæ je przed profanacj¹ (zhañbieniem) przez wojska rosyjskie. Formy walki w Królestwie Polskim w latach 60. XIX wieku: pokojowe manifestacje uliczne, drukowanie tajnych ulotek i odezw, tworzenie organizacji spiskowych w celu przygotowania powstania narodowego, obchody rocznicowe wa nych wydarzeñ, po³¹czone z uczestnictwem w nabo eñstwach, noszenie na ubraniach oznak a³oby narodowej. Aby uspokoiæ gro ¹ce wybuchem nowego powstania nastroje spo³eczeñstwa polskiego, car zgodzi³ siê na pewne ustêpstwa, które mia³ wprowadziæ Aleksander Wielopolski. W tym celu car powierzy³ mu stanowisko naczelnika Rz¹du Cywilnego w Królestwie. Aleksander Wielopolski by³ zwolennikiem wspó³pracy Polaków z carsk¹ Rosj¹, widz¹c w tym szansê na przeprowadzenie reform i przywrócenie autonomii. Doprowadzi³ do zreformowania i polonizacji (wprowadzenie jêzyka polskiego) szkolnictwa, za³o y³ Szko³ê G³ówn¹, przywróci³ samorz¹d w Królestwie. Opracowa³ warunki zniesienia pañszczyzny (wysokie oczynszowanie), zadba³ o równouprawnienie ydów (w³adze carskie odmawia³y ydom nawet 128

11 praw obywatelskich). Spo³eczeñstwo polskie nie darzy³o sympati¹ Wielopolskiego, oskar aj¹c go nawet o zdradê interesów narodowych (przeciwnik ideologii powstañczej). Przed spo³eczeñstwem w Królestwie zarysowa³y siê dwie drogi dojœcia do niezale noœci: walka zbrojna, ugoda z carem, do której zmierza³y dzia³ania Wielopolskiego. Polacy, pragn¹cy zmiany swojego po³o enia w Królestwie Polskim, podzielili siê na dwa rywalizuj¹ce ze sob¹ obozy polityczne: bia³ych, którzy pragnêli autonomii kraju, osi¹gniêtej dzia³aniami legalnymi (pokojowymi), ale odrzucali wspó³pracê z Aleksandrem Wielopolskim; oraz czerwonych, d¹ ¹cych do wywo³ania zbrojnego powstania o niepodleg³oœæ, po³¹czonego z walk¹ o reformy spo³eczne. Obozy polityczne biali czerwoni Program uzyskanie autonomii drog¹ pokojow¹, odroczenie sprawy odzyskania niepodleg³oœci na czas póÿniejszy, przekazanie ziemi ch³opom (ch³op mia³ zap³aciæ dziedzicowi odszkodowanie, bior¹c ziemiê na w³asnoœæ), nadzieje na pomoc Anglii i Francji przygotowanie do powszechnego powstania, obalenie caratu, uw³aszczenie ch³opów (odszkodowanie dla dziedziców mia³ wyp³aciæ skarb pañstwa), liczyli na pomoc i wspó³pracê z innymi narodami Dzia³alnoœæ W Towarzystwie Rolniczym. D¹ enie do ugody z carem za cenê szerokiej autonomii zjazd ziemiañstwa w 1862 r. tworzenie tajnych stowarzyszeñ, rozpisanie podatku narodowego na cele powstania, m.in. na zakup broni, szkolenie wojskowe, agitacja wœród oficerów rosyjskich, organizacja tajnego pañstwa polskiego : tworzenie tajnej administracji, poczty, drukarñ, którymi kierowa³ Komitet Centralny Narodowy, podjêcie taktyki indywidualnego terroru Sk³ad spo³eczny i przywódcy ziemiañstwo, bogata bur uazja, inteligencja (za przywódcê uwa ano A. Zamoyskiego) inteligencja, ziemiañstwo, studenci, rzemieœlnicy, robotnicy warszawscy, Jaros³aw D¹browski Od 1862 wyodrêbnienie siê prawego, umiarkowanego (A. Giller) i lewego rewolucyjno-demokratycznego skrzyd³a (Z. Sierakowski, Z. Padlewski, J. D¹browski). 129

12 Najbardziej rozwiniêt¹ gospodarczo czêœci¹ ziem polskich by³y Górny Œl¹sk i Wielkopolska w zaborze pruskim oraz Zag³êbie D¹browskie i okrêg ³ódzki w zaborze rosyjskim. Przeszkod¹ w rozwoju gospodarczym ziem polskich na prze³omie XIX i XX wieku by³ podzia³ terytorium miêdzy pañstwa zaborcze. Ka dy z trzech regionów Polski dzia³a³ powi¹zany ekonomicznie z organizmem gospodarczym danego pañstwa. Granice celne i ró ne waluty sta³y siê zapor¹ w kszta³towaniu siê polskiego rynku wewnêtrznego. PARTIE I STRONNICTWA POLITYCZNE NA ZIEMIACH POLSKICH PARTIE ROBOTNICZE Rozwój przemys³u w Królestwie Polskim i zmiany w rolnictwie po 1864 r. spowodowa³y wzrost liczby robotników zatrudnionych w fabrykach. Warunki ycia robotników (proletariatu) by³y bardzo trudne. Dzieñ roboczy trwa³ kilkanaœcie godzin, a wynagrodzenie za ciê k¹ pracê z trudem wystarcza³o na skromne wy ywienie. Robotnicy walczyli o poprawê swego bytu, organizuj¹c strajki. Koñczy- ³y siê one zazwyczaj interwencj¹ policji i wojska, aresztowaniem i zwalnianiem z pracy uczestników strajków. Robotnicy zaczêli wiêc tworzyæ organizacje. W Królestwie zainteresowanie spraw¹ robotnicz¹ by³o zwi¹zane z sytuacj¹ robotników rosyjskich. Wielu Polaków przebywaj¹cych w Rosji zetknê³o siê z ideami socjalistycznymi. Do Warszawy przyby³a z Rosji grupa konspiratorów, a wœród nich Ludwik Waryñski, który pracuj¹c w fabryce Lilpopa w Warszawie rozpocz¹³ dzia³alnoœæ agitacyjn¹ wœród robotników. W ruchu robotniczym na ziemiach polskich mo na wyodrêbniæ dwa nurty: rewolucyjny, komunistyczny przeciwstawianie siê d¹ eniom niepodleg³oœciowym: po zwyciêstwie rewolucji znikn¹ pañstwa i zapanuje braterstwo miêdzy narodami; walka o zdobycie w³adzy drog¹ rewolucji, wprowadzenie dyktatury (czyli jednej w³adzy) proletariatu (partie: Proletariat i SDKPiL Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy); niepodleg³oœciowy, reformistyczny walka o wyzwolenie narodowe i przemiany na drodze pokojowych reform (partia: PPS Polska Partia Socjalistyczna) 155

13 S OWNICZEK TERMINÓW Z HISTORII abolicjonizm XIX-wieczny ruch polityczno-spo³eczny w USA stawiaj¹cy sobie za cel zniesienie niewolnictwa Murzynów, a póÿniej walcz¹cy z dyskryminacj¹ rasow¹ absolutum dominium absolutna w³adza panuj¹cego adres zbiorowe pismo, petycja wystosowana do w³adz akademizm nurt w sztukach plastycznych, który najwiêkszy rozwój osi¹gn¹³ w XVIII i pierwszej po³owie XIX w.; preferowa³ naœladownictwo dzie³ uznanych artystów, przedstawiciele nurtu twierdzili, e korzystanie z doœwiadczeñ mistrzów daje artyœcie dobre podstawy; z czasem jednak akademicy zaczêli wp³ywaæ hamuj¹co na rozwój sztuki antysemityzm wrogoœæ w stosunku do ydów jako narodowych (lub religijnych) grup mniejszoœciowych, czêsto po³¹czona z ró nego rodzaju dyskryminacj¹ (ekonomiczn¹, polityczn¹) autonomia prawo narodu (pañstwa, instytucji itp.) do samodzielnego rozstrzygania i kierowania swoimi wewnêtrznymi sprawami autorytaryzm rz¹dy poœrednie miêdzy absolutyzmem a demokracj¹; w pañstwie autorytarnym jest konstytucja okreœlaj¹ca m.in. zakres swobód obywatelskich, jest parlament uchwalaj¹cy ustawy, ale rz¹d powo³uje i kontroluje jedynie panuj¹cy w³adca barok epoka w kulturze trwaj¹ca w XVII i 1 po³. XVIII wieku, zapocz¹tkowana soborem trydenckim i reformacj¹; jako styl artystyczny barok cechowa³ przepych, dominacja formy nad treœci¹, bogata ornamentyka i zdobnictwo, w literaturze niezwyk³e bogactwo zaskakuj¹cych czytelnika œrodków artystycznych. Sztuka barokowa mia³a olœniewaæ, zachwycaæ bierne prawo wyborcze prawo do kandydowania branka pobór do wojska w carskiej Rosji burszowie ruch studencki w Niemczech opowiadaj¹cy siê za zjednoczeniem pañstwa i likwidacj¹ absolutyzmu bur uazja grupa spo³eczna, która dysponuje kapita³em czynne prawo wyborcze prawo do g³osowania w wyborach deflacja zmniejszenie iloœci pieniêdzy w obiegu, co prowadzi do wzrostu poda- y, a w konsekwencji do spadku cen i zatrudnienia dekabryœci grupa szlacheckich rewolucjonistów rosyjskich wystêpuj¹ca przeciwko samow³adztwu cara, d¹ ¹ca do przekszta³cenia Rosji w pañstwo konstytucyjne dekret akt prawny o mocy ustawy, ale nie wydany przez parlament, lecz przez inny uprawniony do tego organ w³adzy demokracja szlachecka forma monarchii, która ukszta³towa³a siê w Polsce w XVI w., polegaj¹ca na wspó³rz¹dzeniu w pañstwie szlachty i króla 163

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Księstwo Warszawskie

Księstwo Warszawskie Księstwo Warszawskie 1. Ziemie Rzeczypospolitej po III rozbiorze Zabór rosyjski Ziemie podzielno na gubernie, zarządzanie przez carskich urzędników Za czasów Katarzyny represje Za czasów Pawła I i Aleksandra

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM POZIOM WYMAGAŃ KONIECZNY ocena dopuszczająca zna pojęcia: kolonia, odkrycia geograficzne, renesans, odrodzenie, humanizm, reformacja, kontrreformacja,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją.

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją. XVII wiek Wiek XVII w Polsce Wojny ze Szwecją. Przyczyny: - Władcy Szwecji chcieli zdobyć ziemie mogące być zapleczem rolniczym kraju - Walka o dominację na Morzu Bałtyckim - Dążenie Zygmunta III Wazy

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) pierwszego rozbioru Polski w 1772 r. do odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej.

GRUPA A. a) pierwszego rozbioru Polski w 1772 r. do odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej. Rozdział V. Powstaje niepodległa Polska GRUPA A 5 1. Oblicz, ile lat minęło od: pierwszego rozbioru Polski w 1772 r. do odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej. uchwalenia Konstytucji

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11 SPIS TREŚCI Słowo wstępne 11 I. POJĘCIE EUROPY ORAZ PERIODYZACJA JEJ DZIEJÓW 13 1. Etymologia słowa Europa" 13 2. Europa jako pojęcie geograficzne 14 3. Europa jako pojęcie historyczne i kulturowe 15 4.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.)

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Kod: ECTS: 08.3-xxxx-140 Punkty ECTS: 1 Rodzaj studiów: studia stacjonarne I stopnia, rok III spec. archiwistyka Liczba godzin: 22

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum - część 2

Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum - część 2 Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum - część 2 Przygotowano na podstawie publikacji: 1) Podręcznik: Historia część 2, autorzy: Jolanta Choińska Mika, Piotr Szlanta, Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Klasa II WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE ODRODZENIE I HUMANIZM W EUROPIE WIEK XVI Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Klasa II WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE ODRODZENIE I HUMANIZM W EUROPIE WIEK XVI Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Klasa II WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE ODRODZENIE I HUMANIZM W EUROPIE WIEK XVI Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Wskazuje najważniejsze przyczyny wielkich odkryć geograficznych.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi.

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. I. Józef Poniatowski... II. Ignacy Krasicki... A. sekretarz Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska)

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska) ZAKRES MATERIAŁU DO TESTU PRZYROSTU KOMPETENCJI Z HISTORII W ZAKRESIE ROZSZERZONYM ZROZUMIEĆ PRZESZŁOŚĆ 1. Historia jako nauka. 2. Chronologia w Historii. 3. Kalendarze. 4. Epoki historyczne. 5. Źródła

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013. WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących

EGZAMIN MATURALNY 2013. WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie

Bardziej szczegółowo

Zadania egzaminacyjne HISTORIA

Zadania egzaminacyjne HISTORIA Wersja B Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013 Zadania egzaminacyjne HISTORIA kod ucznia... Zadanie 1. (1 pkt) Ogółem: / 30 : 1,5 = /20 Poniżej przedstawiony został ciężkozbrojny

Bardziej szczegółowo

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi.

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi. TEMAT: Nierówności społeczne 6. 6. Główne obszary nierówności społecznych: płeć; władza; wykształcenie; prestiż i szacunek; uprzedzenia i dyskryminacje; bogactwa materialne. 7. Charakterystyka nierówności

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... Wykaz literatury...

Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wstêp Spis treœci... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... s. Nb. XI XIII XVII Czêœæ I. Postêpowanie zabezpieczaj¹ce.... 1 1 Rozdzia³ I. Istota, cel oraz funkcje zabezpieczenia i postêpowania zabezpieczaj¹cego....

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Powstanie styczniowe

Powstanie styczniowe Powstanie styczniowe 1. Królestwo Polskie przed powstaniem a) wiosna posewastopolska tolerowanie liberalnej opozycji organizacja Ziemia i Wolność 1861 Aleksander II znosi poddaństwo chłopów w Rosji oraz

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 maja 2013 r. Poz. 598 OBWIESZCZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 19 kwietnia 2013 r. o sprostowaniu błędu

Warszawa, dnia 23 maja 2013 r. Poz. 598 OBWIESZCZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 19 kwietnia 2013 r. o sprostowaniu błędu DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 23 maja 2013 r. Poz. 598 OBWIESZCZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 19 kwietnia 2013 r. o sprostowaniu błędu Na podstawie art. 18 ustawy z dnia 20 lipca

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. Etap rejonowy

Załącznik nr 8. Etap rejonowy Załącznik nr 8 ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANY NA KONKURS HISTORYCZNY Z ELEMENTAMI WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Cele konkursu:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały

Bardziej szczegółowo

Wiosna Ludów i odwilż posewastoplska. Żadnych marzeń Panowie

Wiosna Ludów i odwilż posewastoplska. Żadnych marzeń Panowie Wiosna Ludów i odwilż posewastoplska Żadnych marzeń Panowie 1. Wiosna Ludów w zaborze pruskim W 1846 r. aresztowano ok. 250 spiskowców; w tym m.in. Ludwika Mierosławskiego, Floriana Ceynowę; osądzono ich

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 65/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 4 lutego 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 65/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 4 lutego 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 65/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu konkursu pod nazwą "Najładniejsza elewacja 2014 roku" Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt

Bardziej szczegółowo

Śladami Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej

Śladami Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej Śladami Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej Szkoła Podstawowa Nr 277 im. Elizy Orzeszkowej w Warszawie Przygotował zespół w składzie: Anna Grotowska Honorata Jagodzińska Elżbieta Kalicka Agnieszka Kraszewska

Bardziej szczegółowo

POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ

POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ GODŁO POLSKI FLAGA POLSKI MAPA POLSKI STOLICA POLSKI WARSZAWA MORZE BAŁTYCKIE GÓRY TATRY POLSKA W UNII Polska w Unii Europejskiej Akcesja Polski do Unii Europejskiej jest

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu w Przewodniczący Jan Robert Halina Podsekretarz Sprawozdanie z realizacji zadań Komitetu Audytu dla dzialów administracja publiczna, informatyzacja, łączność, wyznania religijne oraz mniejszości narodowej

Bardziej szczegółowo

Rolnik - Przedsiębiorca

Rolnik - Przedsiębiorca Rolnik - Przedsiębiorca Pojawiły się nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i wymiaru składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczące rolników prowadzących dodatkową działalność

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Dzieje XIX w. na ziemiach polskich, w Europie i na świecie (przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl WYDAWNICTWO WAM WSFP IGNATIANUM KRAKÓW 2009 Recenzenci Prof. dr hab. Stanis³aw Litak Prof. dr hab. Józef Mi¹so Wydawnictwo WAM, 2005 Wy sza Szko³a Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, 2005 Redakcja naukowa

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO- wymagania edukacyjne (zakres rozszerzony)

HISTORIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO- wymagania edukacyjne (zakres rozszerzony) HISTORIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO- wymagania edukacyjne (zakres rozszerzony) Temat DOPUSZCZAJĄCA DOSTATECZNA DOBRA BARDZO DOBRA CELUJĄCA Uczeń: Uczeń: Uczeń: Uczeń: Uczeń: 1. Przemiany cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III Ważnym elementem procesu dydaktycznego jest ocena, która pozwala określić zakres wiedzy i umiejętności opanowany przez ucznia.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... V Podstawowa bibliografia... XVII

Spis treści. Wstęp... V Podstawowa bibliografia... XVII Wstęp... V Podstawowa bibliografia... XVII Rozdział I. Początki administracji... 1 1. Starożytność... 1 I. Despotie wschodnie... 1 1. Rys historyczny... 1 2. Administracja centralna i terytorialna... 1

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt...

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt... Spis treêci Od autora... 9 Wprowadzenie Poj cie cywilizacji klasycznej... 11 èród a poznania cywilizacji klasycznej... 11 Ramy czasowe cywilizacji klasycznej... 14 Âwiat Êródziemnomorski... 15 I. Kr gi

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r. Dz.U.2009.184.1436 2011.12.10 zm. Dz.U.2011.254.1526 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r. Dz.U.2009.184.1436 11-12-10 zm. Dz.U.2011.254.1526 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 91/2016 Wójta Gminy Zielonki z dnia 21 kwietnia 2016 roku

Zarządzenie nr 91/2016 Wójta Gminy Zielonki z dnia 21 kwietnia 2016 roku O-KRS-490-1/16 Zarządzenie nr 91/2016 Wójta Gminy Zielonki z dnia 21 kwietnia 2016 roku w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Przedszkola Samorządowego w Zielonkach Na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. Wprowadzenie

Spis treêci. Wprowadzenie Od autora... 8 Wprowadzenie 1. Co to jest Êredniowiecze... 10 2. Chronologia epoki... 12 3. Âredniowiecze europejskie a inne cywilizacje... 14 4. Jak poznajemy Êredniowiecze?... 14 5. Wczesne Êredniowiecze...

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-H1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H1U KWIECIEŃ 2015 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika. Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19

Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika. Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19 Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19 2007 Bibliografia prac prof. dr. hab. Tadeusza Kmiecika 15 BIBLIOGRAFIA PRAC PROF. DR. HAB. TADEUSZA

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013. Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013. Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia... Wersja A Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013 Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia... Ogółem: / 30 : 1,5 = /20 Zadanie 1. (1 pkt) Poniżej przedstawiony został ciężkozbrojny

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Część pierwsza - historyczna ROZWÓJ PRZEPISÓW O OCHRONIE PRZYRODY W POLSCE

Wstęp. Część pierwsza - historyczna ROZWÓJ PRZEPISÓW O OCHRONIE PRZYRODY W POLSCE Wstęp Część pierwsza - historyczna ROZWÓJ PRZEPISÓW O OCHRONIE PRZYRODY W POLSCE ROZDZIAŁ 1. Zalążki prawnej ochrony przyrody w systemie regaliów panującego ROZDZIAŁ 2. Elementy prawnej ochrony przyrody

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII W KLASIE II GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII W KLASIE II GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII W KLASIE II GIMNAZJUM Na zajęciach z historii obowiązują wagi ocen takie jak w WZO. Klasyfikacji okresowej i rocznej dokonuje się na podstawie ocen cząstkowych. Ocena z przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Podstawowa bibliografia... XV Wstêp... XIX. Czêœæ I. Administracja staro ytna Rozdzia³ I. Despotie wschodnie...

Spis treœci. Podstawowa bibliografia... XV Wstêp... XIX. Czêœæ I. Administracja staro ytna Rozdzia³ I. Despotie wschodnie... V Podstawowa bibliografia... XV Wstêp... XIX Czêœæ I. Administracja staro ytna... 1 Rozdzia³ I. Despotie wschodnie... 3 1. Rys historyczny... 3 2. Monarcha... 4 3. Administracja centralna... 4 4. Administracja

Bardziej szczegółowo

http://bzp0.portal.uzp.gov.pl/?ogloszenie=show&pozycja=29412&rok= Strona 1 z 6 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mzdw.pl Warszawa:

Bardziej szczegółowo

Poczty w Armii Hallera 1917-1920. Ciechocinek 2011

Poczty w Armii Hallera 1917-1920. Ciechocinek 2011 Poczty w Armii Hallera 1917-1920 Ciechocinek 2011 Komitet Narodowy Polski 15.8.1917 16.1.1919 1. Przywódcy: R. Dmowski, J. Paderewski, 2. Uznany przez rządy Francji, Włoch, W. Brytanii i USA, 3. Po 16.1.19

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ Niniejsze oświadczenie należy wypełnić czytelnie. W przypadku, gdy zakres informacji wskazany w danym punkcie nie ma odniesienia do

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.nauka.gov.pl Warszawa: Archiwizacja dokumentacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Bardziej szczegółowo

01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC

01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC 01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC 01-04.05 Oaza rekolekcyjna animatorów ewangelizacji (ORAE), Dąbrówka 01-05.05 Pielgrzymka KSM śladami wiary

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Czerwonej

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej Szymon Andrzejewski IV rok, gr. I TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej K. Przybysz, W. J. Jakubowski, M. Włodarczyk, Historia dla gimnazjalistów. Dzieje nowożytne. Podręcznik. Klasa II, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne pracownika

Zabezpieczenie społeczne pracownika Zabezpieczenie społeczne pracownika Swoboda przemieszczania się osób w obrębie Unii Europejskiej oraz możliwość podejmowania pracy w różnych państwach Wspólnoty wpłynęły na potrzebę skoordynowania systemów

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE DZIEJE WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I SPORTU

POWSZECHNE DZIEJE WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I SPORTU POWSZECHNE DZIEJE WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I SPORTU Ryszard Wroczyński POWSZECHNE DZIEJE WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I SPORTU Przedruk z wydania drugiego /W ydaw nictw o m Wrocław 2003 SPIS TREŚCI Przedmowa...

Bardziej szczegółowo

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Zapytanie ofertowe pn.: Opracowanie wzorów dokumentów elektronicznych (e-usług), przeznaczonych do umieszczenia na platformie epuap w ramach projektu e-um: elektronizacja

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE z dnia 4 kwietnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miechów

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE Styczniowe

POWSTANIE Styczniowe POWSTANIE Styczniowe 1863-1864 Ogólne informacje Powstanie styczniowe (1863-1864) Herb powstańczy, symbolizował złączenie 3 narodów Rzeczypospolitej: Polski (Orzeł Biały), Litwy (Pogoń) Ukrainy (Michał

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA HISTORIA I 2016-09-01 SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA I

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA I MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA I Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z Arkusza I można uzyskać maksymalnie 100 punktów, model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 19 września 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 19 września 2011 r. 1397 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 19 września 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym funkcjonariuszy celnych Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DODATKOWE. Prawo akcjonariusza do żądania umieszczenia określonych spraw w porządku obrad Walnego Zgromadzenia.

INFORMACJE DODATKOWE. Prawo akcjonariusza do żądania umieszczenia określonych spraw w porządku obrad Walnego Zgromadzenia. AQUA Spółka Akcyjna w Bielsku-Białej, adres: Bielsko-Biała ul.1 Maja 23. Zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod Nr KRS 0000030779. Data

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Europejskie Centrum Edukacyjno - Kulturalne Zgorzelec - Görlitz Meetingpoint Music Messiaen

Europejskie Centrum Edukacyjno - Kulturalne Zgorzelec - Görlitz Meetingpoint Music Messiaen Europejskie Centrum Edukacyjno - Kulturalne Zgorzelec - Görlitz Meetingpoint Music Messiaen Na styku granic Polski i Niemiec, w Europamieście Zgorzelec-Görlitz, gdzie dwa narody zbliżają się do siebie,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie Zp.271.14.2014 Muszyna, dnia 03 kwietnia 2014 r. Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna ul. Rynek 31 33-370 Muszyna Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 28 stycznia 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Wprowadzenie * Badanie grup przedsiębiorstw prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Procedura nadawania uprawnień do potwierdzania Profili Zaufanych w Urzędzie Gminy w Ryjewie

Procedura nadawania uprawnień do potwierdzania Profili Zaufanych w Urzędzie Gminy w Ryjewie WÓJT GMINY RYJEWO Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 13/15 Wójta Gminy Ryjewo z dnia 20 lutego 2015 roku w sprawie zmiany treści zarządzenia Nr 45/14 Wójta Gminy Ryjewo z dnia 30 czerwca 2014 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo