Dialog Międzykulturowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dialog Międzykulturowy"

Transkrypt

1 M i ę d z y k u l t u r o w o ś ć w p r o j e k t a c h p r o g r a m u MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU Dialog Międzykulturowy Program Młodzież w działaniu Program Młodzież w działaniu Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Warszawa 2008

2

3 M i ę d z y k u l t u r o w o ś ć w p r o j e k t a c h p r o g r a m u MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU Zeszyt tematyczny Dialog Międzykulturowy Program Młodzież w działaniu Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Warszawa 2008

4 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Młodzież w działaniu ul. Mokotowska 43, Warszawa tel.: ; fax: ; Teksty, koncepcja i redakcja Projekt okładki Opracowanie graficzne Skład i łamanie Korekta Karolina Rutkowska Ewelina Miłoń Monika Wojkowska Monika Wojkowska Monika Wojkowska Karolina Rutkowska Agnieszka Pawłowiec Druk Nakład New Way Solution Bartosz Kossowski 2500 egz. ISBN Niniejsza publikacja została sfinalizowana ze środków Wspólnoty Europejskiej w ramach programu Młodzież w działaniu. PUBLIKACJA BEZPŁATNA

5 Spis treści WSTĘP O ProgramIE Młodzież w działaniu Wybrane statystyki programu Młodzież w działaniu Projekty Eseje Młodzi na rzecz wzajemnego poznania, zrozumienia i akceptacji ograniczeń Człowiek w przestrzeni miasta Taniec bez granic Przygotowanie do prowadzenia zajęć jeździeckich i hipoterapii Volunteering as a Tool of Community Service Odkrywanie i wzmacnianie partnerstwa w projektach międzynarodowych Sami, ale nie samotni Europejski Tydzień Muzyczny. Pedagogika wokalna europejskich akademii muzycznych dla chórów amatorskich, małych społeczności pogranicza polsko-czeskiego Warsztaty euro-arabskie. Porozmawiajmy o przyszłości Kama Kępczyńska VIP Very International People Magdalena Jakubowska Byliśmy u Cyganów Pozaformalna Akademia Jakości Projektu II moduł szkoleniowy Edukacja międzykulturowa

6 6

7 Wstęp Szanowni Państwo, W imieniu zespołu Narodowej Agencji Programu Młodzież w działaniu serdecznie zapraszam do zapoznania się z niniejszym zeszytem tematycznym, w którym zostały zamieszczone najnowsze projekty młodzieżowe, zrealizowane w latach w ramach nowej edycji Wspólnotowego programu edukacji pozaformalnej Młodzież w działaniu. Tematyka zeszytu jest ściśle związana z obchodami Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego w Polsce. Chcielibyśmy podzielić się z Państwem bogatym doświadczeniem zespołu Narodowej Agencji i naszych beneficjentów, zaangażowanych w działania o wymiarze międzykulturowym. Różnorodność międzykulturowa i obywatelstwo europejskie to od wielu lat stałe priorytety programu Młodzież w działaniu, o których szczególnie dobitnie mówimy w 2008 roku, będącym w krajach Unii Europejskiej Europejskim Rokiem Dialogu Międzykulturowego. To właśnie młodzi ludzie, realizujący wspólnie międzynarodowe przedsięwzięcia, dotykają bezpośrednio zagadnień związanych z funkcjonowaniem w bardziej otwartym, ale równocześnie bardziej złożonym środowisku kulturowym, w którym różne tożsamości i przekonania współistnieją obok siebie. W każdym projekcie zgłaszanym do programu Młodzież w działaniu powinien zostać uwzględniony europejski wymiar działań zaplanowanych przez młodzież. Wymiar ten świadczy o tym, że nasi przyszli beneficjenci rozumieją, na czym polega przynależność do Unii Europejskiej, co stanowi niezbędną podstawę do dalszego uczenia się międzykulturowego. Projekty zaprezentowane w niniejszym zeszycie zostały zebrane i opisane podczas trwającej kilka miesięcy sesji reportersko-fotograficznej. Odwiedziliśmy wówczas kilkanaście projektów, w których, w większym lub nieco mniejszym stopniu, widoczny był element dialogu międzykulturowego. Zaczynając prezentację od wymian młodzieżowych, poprzez wolontariat, aż do szkoleń prowadzonych przez naszych beneficjentów i zespół Narodowej Agencji, chcemy pokazać, jak ten element jest wykorzystywany, i w jaki sposób wpływa na rozwój umiejętności międzykulturowych uczestników projektów. Nieodzownym składnikiem każdej wymiany młodzieży jest dialog międzykulturowy. Poza realizacją głównego tematu projektu, służy przede wszystkim poznaniu rówieśników z zagranicy, zainteresowanych tą samą problematyką. Wolontariat pozwala na indywidualne odkrywanie warunków życia i pracy w krajach innych niż kraj pochodzenia wolontariusza. Szkolenia umożliwiają porównanie sposobów rozwiązywania różnorodnych zagadnień pracy z młodzieżą w krajach uczestników oraz nawiązywanie trwałych partnerstw pomiędzy organizacjami młodzieżowymi, bądź wspierającymi młodzież. Często projekty te stanowią wstęp do własnej działalności, do realizowania bardziej złożonych przedsięwzięć, zakładających uczestnictwo wielu narodowości oraz stałą międzynarodową współpracę. Dzięki temu jeden z priorytetów Unii Europejskiej dialog międzykulturowy jest stale obecny w codziennym życiu młodzieży i pomaga rozwijać aktywne, otwarte na świat obywatelstwo europejskie, oparte na wspólnych wartościach UE. Tomasz Bratek Dyrektor Narodowej Agencji Programu Młodzież w działaniu 7

8 O programie Około 7 mln euro to polski roczny budżet unijnego programu edukacyjnego Młodzież w działaniu, zaplanowanego na lata Program ten pomaga tysiącom młodych ludzi spełniać swoje marzenia poprzez realizację ciekawych projektów. Spotkania z ludźmi z całego świata, poznawanie innych kultur, zdobywanie nowych umiejętności, rozwijanie talentów to tylko niektóre z korzyści, jakie niesie ze sobą uczestnictwo w programie. Młodzież w działaniu ma zachęcić młodych ludzi w wieku od 13 do 30 lat oraz osoby pracujące z młodzieżą do równoczesnego kształcenia się poza systemem edukacji formalnej (w czasie wolnym od nauki). Jest skierowany głównie do tych, dla których edukacja pozaformalna to jedyna szansa indywidualnego rozwoju oraz zdobycia wiedzy i umiejętności niezbędnych we współczesnym świecie. W programie może uczestniczyć każdy młody człowiek bez względu na płeć, pochodzenie etniczne, status społeczny, sytuację materialną etc. Program kładzie szczególny nacisk na zwiększenie udziału w życiu społecznym młodzieży z mniejszymi szansami, czyli takiej, która ze względów społecznych, geograficznych, zdrowotnych lub ekonomicznych ma ograniczony dostęp do edukacji, informacji i kultury. Program wspiera młodzież i osoby pracujące z młodzieżą nie tylko poprzez finansowanie ich projektów, ale także poprzez udostępnianie im informacji, organizowanie szkoleń oraz tworzenie możliwości współpracy w całej Europie i poza jej granicami. Nadrzędne cele programu to przezwyciężanie barier, uprzedzeń i stereotypów wśród młodych ludzi, wspieranie ich mobilności, różnorodność kulturowa oraz promowanie aktywności obywatelskiej. Program dofinansowuje przedsięwzięcia, które mają pomóc młodym ludziom w rozwoju osobowości. Pobudza ich do działania na rzecz społeczności lokalnej i służy wzrostowi tolerancji. Działania wspierane przez program: Akcja 1.1. Wymiana Młodzieży Wspiera spotkania młodzieży z krajów europejskich w celu wzajemnego poznania, przedyskutowania interesujących tematów, zrealizowania wspólnych przedsięwzięć. Akcja 1.2. Inicjatywy Młodzieżowe Dofinansowuje pomysły młodzieży związane z jej zainteresowaniami, które służą również społeczności lokalnej. Akcja 1.3. Młodzież w Demokracji Akcja wspiera działania promujące uczestnictwo młodzieży w życiu obywatelskim na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Akcja 2. Wolontariat Europejski Umożliwia wysyłanie młodych ludzi jako wolontariuszy do pracy przy różnych projektach zagranicznych 8

9 (ekologicznych, socjalnych, kulturalnych itp.) oraz goszczenie wolontariuszy z innych krajów europejskich w polskich organizacjach i instytucjach non profit. Akcja 3. Młodzież w Świecie Umożliwia współpracę pomiędzy młodzieżą z krajów Unii Europejskiej, krajów EFTA i Turcji a młodzieżą z krajów leżących poza tym obszarem. Wspiera organizację wymian z młodymi ludźmi z państw sąsiadujących z rozszerzoną Europą i z innych krajów świata oraz szkolenia i projekty współpracy w sieci. Akcja 4. Systemy wsparcia młodzieży Akcja pomaga wszystkim, którzy są zaangażowani w działalność młodzieżową, w przygotowanie i realizację projektów w ramach programu Młodzież w działaniu. Oferuje szkolenia, seminaria, staże dla pracowników młodzieżowych we współpracy z partnerem zagranicznym. Akcja 5. Wsparcie europejskiej współpracy w zakresie problematyki i działań młodzieżowych Wspiera dialog młodzieży z osobami odpowiedzialnymi za kreowanie polityki młodzieżowej w Polsce i w Europie. Umożliwia m.in. organizację krajowych i międzynarodowych seminariów, dotyczących współpracy w tej dziedzinie. 9

10 Wybrane statystyki Niniejsze statystyki zostały przygotowane pod kątem współpracy młodzieży polskiej i zagranicznej w poszczególnych Akcjach programu Młodzież w działaniu. Przedstawiają one stan z dnia 1 stycznia 2008 r. Projekty programu Młodzież w działaniu w roku 2007 wg Akcji Liczba uczestników programu Młodzież w działaniu w roku 2007 wg Akcji 10

11 Akcja 1.1. Wymiana Młodzieży Projekty goszczące i wysyłające z podziałem na kraje uczestniczące Akcja 2. Wolontariat Europejski Wolontariusze w ramach projektów zatwierdzonych w 2007 roku z podziałem na kraje i charakter projektu 11

12 Akcja 2. Wolontariat Europejski Wolontariusze w ramach projektów zatwierdzonych w 2007 roku z podziałem na kraje partnerskie i charakter projektu Akcja 3.1. Współpraca z Sąsiedzkimi Krajami Partnerskimi Unii Europejskiej Projekty wymian młodzieży zatwierdzone w 2007 roku z podziałem na kraje partnerskie i charakter projektu 12

13 Akcja 3.1. Współpraca z Sąsiedzkimi Krajami Partnerskimi Unii Europejskiej Projekty szkoleń i tworzenia sieci zatwierdzone w 2007 roku z podziałem na kraje pratnerskie i charakter projektu Akcja 4.3. Szkolenia i Tworzenie Sieci Projekty zatwierdzone w 2007 roku z podziałem na kraje 13

14 Projekty Projekt 1. Młodzi na rzecz wzajemnego poznania, zrozumienia i akceptacji ograniczeń Czas i miejsce: , Laski Uczestnicy: Norwegia 12, Polska 12 Idea wymiany młodzieżowej Młodzi na rzecz wzajemnego poznania, zrozumienia i akceptacji ograniczeń powstała kilka lat temu. Projekt zakładał pracę w ramach dwóch równoległych tematów. Pierwszy to poznanie warunków codziennego życia w szkole młodzieży niewidomej i słabowidzącej. Drugi specyfika historii państw Europy Środkowej, ze szczególnym uwzględnieniem współżycia wielu narodów w ramach jednego państwa. Jeden z liderów wymiany ze strony polskiej, Rafał, był wówczas uczniem ośrodka dla niewidomych dzieci w Laskach. Obecnie wykłada na Uniwersytecie Warszawskim i niedługo zdobędzie upragniony tytuł doktora. Gdyby nie charakterystyczna biała laska, nigdy w życiu nie poznałabym, że jest niewidomy. Kip (koordynator, Norwegia): Nie pamiętam, jak to się stało, że nawiązałem kontakt ze szkołą w Laskach. Jedno wiem na pewno atmosfera, problematyka oraz niezwykle ciepli ludzie sprawili, że po latach wróciłem tam ze swoimi uczniami. Uznałem, że spotkanie z niewidomymi będzie dla nich wspaniałym doświadczeniem. Pomimo że szkoła partnerska znajduje się w Norwegii, uczy się tam młodzież dosłownie z całego świata. Uczniowie college u reprezentowali różne kultury i pochodzili z różnych kontynentów. Młodzież z Lasek odwiedzili rówieśnicy m.in. z Finlandii, Gwatemali, Argentyny, Izraela i Hongkongu. United Collage nastawione jest na politykę równości i tolerancji nie tylko kulturowej, ważne jest także, by pokonywać wszelkiego rodzaju stereotypy. Szczególnie ten, z którym walczy wielu niewidomych, i który sprawia, że traktuje się ich przede wszystkim jako biednych i pokrzywdzonych, a nie świetnie radzących sobie w życiu młodych ludzi. Bariery fizyczne, zwłaszcza w architekturze miast, będą zawsze, ale barier mentalnych, duchowych, życiowych nie powinno już być. Ten projekt pokazuje, jak je łamać, dlatego dla obu stron wymiany takie spotkanie to niesamowite przeżycie. Dominik (Polska): Nasi przyjaciele nigdy wcześniej nie współpracowali z niewidomymi, my także nie opiekowaliśmy się osobami, które widzą, dlatego było to dla nas ogromne wyzwanie. Cieszymy się także, że możemy poćwiczyć nasz angielski, w końcu pan Rafał będzie mógł nas sprawdzić w terenie. Podczas tych 6 dni zaprezentowaliśmy gościom nasz piękny kraj, szczególnie stolicę. Razem odwiedziliśmy Sejm, Getto, muzea. Przespacerowaliśmy się wpólnie Krakowskim Przedmieściem, a następnie zaprosiliśmy ich na posiłek z tradycyjnej polskiej kuchni. Jednak atrakcje to nie wszystko, co działo się w ośrodku w Laskach. Wspólne gry, zajęcia czy koncerty miały pokazać to, z czego nie wszyscy zdają sobie sprawę niezależność osób niewidomych. Rivera (Norwegia): To wielka szansa, by spotkać ludzi, których wcześniej nie miałabym okazji poznać. W Izraelu, skąd pochodzę, chyba nie ma takich specjalnych szkół dla niewidomych, dlatego ta wymiana miała dla mnie ogromne znaczenie. Na początku miałam wiele obaw. Dotyczyły szczególnie rozmowy, poruszania tematu ich kalectwa. Uważałam na każde wypowiadane słowo. Podczas tych kilku dni zrozumiałam, że w sumie niewiele się od siebie różnimy. Niewidomi osiągają te same cele, zdobywają te same szczyty, realizują swoje marzenia, tylko po prostu innymi drogami niż my. 14

15 Ezequiel (Norwegia): Początkowo myślałem, że Polska traktuje niewidomych inaczej niż Norwegia, czy moje rodzinne państwo, Wenezuela. Bałem się całej organizacji projektu, tego, co będziemy razem robić, jak pogodzimy cele. Byłem pewien, że będą bariery nie do pokonania. Najbardziej jednak bałem się samej rozmowy na temat ich niepełnosprawności. Przeżyłem szok, gdy usłyszałem, w jak swobodny sposób potrafią mówić o sobie. Nie było żadnej ściany, która nie pozwoliłaby nam wspólnie gotować, bawić się, dyskutować, grać, zwiedzać, śpiewać; mógłbym tak wymieniać w nieskończoność. Jak opowiadałem moim znajomym, co tu się dzieje, co widzę, co przeżywam, od razu chcieli się pakować i przyjeżdżać, by zagrać z nami w goalball a. Już na wiosnę chcemy zaprosić polskich przyjaciół do Norwegii. Teraz nas czeka trudna organizacja rewizyty, ale przystępujemy do niej bez strachu. Obecnie wiem, że nie musiałem się niczego obawiać, ponieważ nasi nowi znajomi to przede wszystkim ambitni, wspaniali ludzie, a dopiero później niewidomi. W ramach pierwszego z tematów wymiany życie codzienne uczniów szkoły dla niewidomych uczestnicy poznawali sposoby nauczania z zastosowaniem nieznanych sobie technik przekazu wiadomości, mogli poznać specyficzne metody pracy i specjalistyczne pomoce dydaktyczne. W czasie zajęć zetknęli się bezpośrednio z pismem brajla, maszynami brajlowskimi, rysunkami i mapami wypukłymi. Mogli też zorientować się, jakie możliwości dają współczesne techniki komputerowe w dostępie do informacji, przetwarzania zapisu elektronicznego na druk brajlowski oraz uzyskiwania odczytu mówionego. Uczniowie uczestniczyli też w zajęciach z orientacji przestrzennej. Jedną z ważnych imprez przygotowanych w ramach projektu były rozgrywki goalball a. Zasady gry przypominają grę w dwa ognie : piłka do tej gry ma umieszczone wewnątrz małe dzwonki, co pozwala osobom niewidomym na lokalizowanie położenia piłki i udział w grze. Aby wyrównać szanse obu stron, goście grali z zasłoniętymi oczami. Cykl zajęć na temat współżycia różnorodnych kultur i kształtowania postaw tolerancji przebiegał dwutorowo, z odniesieniem do wydarzeń historycznych i współczesnych. Uczestnicy zaprosili gości do udziału w symulacji obrad sejmu szlacheckiego, poddając pod obrady projekt unii międzypaństwowej. Trzygodzinna sesja doprowadziła do ponownego zawarcia unii Korony z Litwą, a temperatura sporu mogła przypominać atmosferę negocjacji toczonych współcześnie przy redagowaniu Traktatu Konstytucyjnego Unii Europejskiej. Procedury i przebieg debat były odwzorowaniem historycznych realiów, które następnie zostały skonfrontowane z wrażeniami z pobytu w Sejmie RP. Chętni nie tylko mogli wysłuchać wykładu o roli ustrojowej sejmu we współczesnej Polsce, ale także zasiąść w ławach poselskich, a nawet przemówić z najbardziej prestiżowej mównicy w kraju. Jeden z dni wymiany został poświęcony dyskusji o roli poznawania i przekazu trudnej historii wspólnot narodowych, kulturalnych i religijnych. Punktem wyjścia 15

16 dyskusji, nawiązującej częściowo do reguł debaty oksfordzkiej, była teza Powracanie do trudnych historii sąsiedztwa narodów jest przeszkodą w budowaniu ich pokojowej współpracy. Po wstępnej prezentacji poglądów uczestnicy wzięli udział w trzech zajęciach: spacerze śladami pamięci Getta Warszawskiego, wizycie w Muzeum Powstania Warszawskiego oraz projekcji filmu Pianista. Niezależnie od bardzo interesującej wymiany zdań, która wywiązała się po wznowieniu debaty, na uwagę zasługuje ważna obserwacja. Otóż młodzi ludzie reprezentujący bardzo odległe od siebie kręgi doświadczeń i wartości kulturowych wykazali rzeczywiste zainteresowanie przedstawionymi problemami. Bez trudu zrozumieli przekaz historyczny, ciekawie konfrontowali go z dziejami swoich krajów i wykazali się zaskakująco wysokim stopniem historycznej empatii. Ostatnie dni pobytu norweskich uczniów upływały w swobodniejszej atmosferze. Atrakcyjnie wypadło spotkanie Prezentacja własnych kultur. Polscy uczniowie w czasie wspólnych zajęć próbowali przybliżyć młodzieży z Norwegii polskie tradycje i symbole. Sami zaś mogli bezpośrednio od swoich rówieśników dowiedzieć się o zwyczajach i tradycjach kraju, z którego przyjechali goście. Zarówno norwescy, jak i polscy uczestnicy porozumiewali się w języku angielskim. Stopień jego opanowania był adekwatny do potrzeb wynikających z codziennego wspólnego życia. W razie potrzeby zawsze można było skorzystać z pomocy nauczyciela języka angielskiego. Wymiar międzykulturowy projektu zawarty był przede wszystkim w wątkach historycznych projektu oraz w części poświęconej prezentacji elementów własnych tradycji narodowych (symbole, zwyczaje, obrzędy). Bardzo dobre rezultaty przyniosły zajęcia w ramach gry symulacyjnej, spacer po Warszawie, debata oksfordzka jak również sam kontakt z rówieśnikami z zagranicy. Dla Norwegów bardzo ważnym doświadczeniem był nie tylko kontakt z odmienną kulturą kraju, jakim jest Polska, ale przede wszystkim z niewidomymi rówieśnikami. Projekt dał im szansę na wejście w ich świat i uświadomienie sobie, w jaki sposób może być przez nich odbierany. 16

17 Projekt 2. Człowiek w przestrzeni miasta Czas i miejsce: , Komorów Uczestnicy: Holandia 10, Polska 20 Piękne słoneczne popołudnie w Łodzi maluje na starych budynkach obrazy. Stara czerwona cegła ożywa pod wpływem słońca. Odrapane ściany łódzkich fabryk nabierają ciekawej faktury. Już wkrótce wysłużone kamienice zamienią się w luksusowe mieszkania, w fabrykach powstaną apartamentowce i będą zachwycać, chociaż... wydarzy się to tylko na papierze w jednej ze szkół w podwarszawskim Komorowie. Działania realizowane w ramach projektu Człowiek w przestrzeni miasta można podzielić na dwie grupy. Pierwsza to wszelkie zajęcia ściśle związane z tematem samej wymiany, której celem było poznanie przez uczestników zasad projektowania przestrzeni publicznej, a także próby samodzielnego tworzenia tej przestrzeni. Zaliczyć do nich można m.in. przedstawienie i omówienie przygotowanych przed rozpoczęciem wymiany prezentacji uczestników na temat renowacji i przekształcania budynków poprzemysłowych w Polsce i Holandii. Podczas wyjazdów do Warszawy i Łodzi młodzież obserwowała i analizowała reguły rządzące miejscami publicznymi w miastach, zwracając szczególną uwagę na podobieństwa i różnice pomiędzy Polską a Holandią. Swoje spostrzeżenia mogła następnie wykorzystać w ramach warsztatów projektanckich, rzeźby, graffiti i fotoreportażu, prowadzonych przez specjalistów. Podczas nich młodzi ludzie mogli rozwinąć swoje umiejętności plastyczne, a także zdobyć nową wiedzę i umiejętności. Metody stosowane podczas projektu to przede wszystkim zwiedzanie, oglądanie, analizowanie i dokumentowanie zaobserwowanych w przestrzeni miejskiej elementów, które stawały się następnie materiałem warsztatowym, przekształcanym pod okiem i kierunkiem doświadczonych opiekunów. 17

18 Przydawały się także podczas spotkań i dyskusji w gronie uczestników. Druga grupa działań projektowych to te wszystkie zajęcia, które miały służyć szeroko rozumianej integracji polsko-holenderskiej grupy. Równolegle z działaniami związanymi z tematyką projektu odbywały się, przede wszystkim wieczorami, różnego rodzaju spotkania na temat kultury Holandii i Polski, rozmowy, ognisko, paintball, nauka tańców ludowych, wspólne gotowanie potraw, czy wreszcie zabawa. Komorów. Schodzimy do salki, gdzie uczestnicy przygotowują się do prezentacji swoich dzieł. Panuje chaos i bałagan, jednak w powietrzu unosi się pasja i zaangażowanie. Rozpoczynamy od prezentacji grupy fotograficznej. Na slajdach widać człowieka mormona, który próbuje opowiadać o swojej religii. Zaczepia przechodniów, by na ich twarzach wywołać zniecierpliwienie i niechęć. A w tle piękna, łódzka, szaro-niebieska kamienica. Na kolejnych slajdach znowu ten sam człowiek, jednak tym razem to nie on gra główną rolę. Na fotografii pyszni się krwistoczerwona cegła ściany jakiejś dawnej łódzkiej manufaktury. Kolejne slajdy miały podobny układ: mormon i przepiękne obiekty architektoniczne odrapane i brudne, ale przez to trochę tajemnicze i zachwycające. Po prostu Człowiek w przestrzeni miasta. Mateusz (koordynator, Polska): Pomysł wspólnego spotkania powstał rok temu, kiedy byliśmy w Holandii. Braliśmy wówczas udział w wielostronnej wymianie, podczas której zapoznawaliśmy się z tym pięknym krajem i jego kulturą. Poznana tam Łotyszka zwróciła nam uwagę na pewną organizację Fundację Rozwoju Systemu Edukacji koordynującą program Młodzież w działaniu. Postanowiliśmy spróbować! Po konsultacji ze stroną holenderską i akceptacji tematu, w trakcie rozmów w gronie polskich uczestników zostały ustalone trasy wycieczek, tak aby zmaksymalizować ich przydatność w całym projekcie i tematyce poszczególnych warsztatów. Poszukując kontaktu z osobami, które byłyby w stanie fachowo poprowadzić warsztaty poświęcone interesującemu wszystkich tematowi, polscy uczestnicy nawiązali kontakt ze Stowarzyszeniem K40, lokalną organizacją pozarządową, która na terenie Komorowa prowadzi działania edukacyjne, kulturalne, charytatywne i wydawnicze. Stowarzyszenie pomogło im dotrzeć do osób, które opracowały i poprowadziły warsztaty z projektowania, rzeźby, graffiti, fotografii, a nawet tańców ludowych. Nasz pierwszy raz Analiza Przewodnika po programie, jak się okazuje, nie należy do łatwych. Szczególnie, gdy zabiera się do tego grupa młodzieży w wieku szkolnym, a organizacją wspierającą jest szkoła. Jeżeli jednak chce się spożytkować niesamowitą energię i zrealizować własne pomysły, trzeba zacisnąć zęby i próbować. Dlatego zaraz po przyjeździe z Holandii komorowscy uczniowie wzięli się do pracy. Daria (Polska): Wybór tematu projektu nie był prosty. Ile głów, tyle pomysłów. W podjęciu decyzji pomogło nam zaprzyjaźnione Stowarzyszenie K40. Podpowiedziało nam, jak połączyć różnorodne zainteresowania 18

19 uczniów. Decyzja co do partnerstwa była natomiast prosta. Teraz my chcieliśmy pochwalić się Polską, poza tym dzięki kontaktom samorządowców mieliśmy wspaniałą możliwość zaproszenia Holendrów do naszego przedsięwzięcia. Anna (Polska): Rozglądając się wokoło, stwierdziliśmy, że jest tyle ciekawych miejsc, budynków, obiektów, które można malować, fotografować, ulepszać ołówkiem. A jeżeli ciekawe budynki to także Łódź! Postanowiliśmy pokazać Holendrom te miejsca, które obecnie uchodzą za kultowe i są w Polsce wykorzystywane do ciekawych projektów kulturalnych, czy architektonicznych. Prezentowaliśmy miejsca i budynki, które na nowo ożywają. Człowiek w przestrzeni miasta to projekt, który wyrósł ze wspólnych zainteresowań. Jednym z głównych punktów pracy podczas wymiany była nietypowa wycieczka. Uczestników podzielono na 5 grup, 2+2 (2 Polaków i 2 Holendrów). Każda z grup otrzymała w Łodzi opiekuna, rówieśnika, który pokazywał ciekawe miejsca, możliwe do zwiedzania i sfotografowania. Następnym etapem była wspólna praca, podczas której tworzono: pokaz slajdów (grupa fotograficzna), mieszkanie typu loft, projekt nowoczesnego pomnika, projekt centrum handlowego, czy odnowioną manufakturę. Każda z grup miała okazję zapoznać się w Łodzi z tego typu obiektami architektonicznymi, tak by później mieć podstawę do swojej pracy. Mateusz: Ktoś może pomyśleć: szkoła, wymiana? Taka typowa wymiana szkolna? Otóż nie! Fakt, że Holendrzy nocowali u Polaków w ich domach, był zamierzony. Chcieliśmy, by zostały pokonane stereotypy na temat Polski, o których usłyszeliśmy w Holandii. Afke (Holandia): Przyznam szczerze, że jadąc do Polski, miałem wiele uprzedzeń. Bałem się o to, gdzie będę spał, co będę jadł. Głupie, ale prawdziwe. Przeżyłem szok! Tu żyją naprawdę bogaci ludzie, zostaliśmy bardzo dobrze przyjęci i ugoszczeni. Warszawa jest taka nowoczesna! Łódź wykorzystuje takie ciekawe rozwiązania architektoniczne. Młodzież jest otwarta, miła i imprezowa. Normalni ludzie, normalny kraj. Pozytywnie, ponieważ ten wyjazd obalił wszystkie mity na temat Polski, które miałem w głowie. Wojtek (Polska): Chcieliśmy im pokazać, że nasze domy nie różnią się od ich domów, a Polacy są tacy, jak inni Europejczycy. Poza tym wszystkie części projektu wymiany w programie Młodzież w działaniu całkowicie odbiegały od tradycyjnych wymian szkolnych. Nastawiliśmy się na kształtowanie umiejętności pracy w grupie międzynarodowej, poznawanie nowych technik plastycznych, a nie tylko kilkudniową wycieczkę Holendrów do Polski. I właśnie dla takich rezultatów warto organizować wymiany. Komunikacja między uczestnikami odbywała się głównie w języku angielskim. W sytuacjach, które tego wymagały, ktoś z polskich uczestników wymiany pełnił rolę tłumacza. W rzadkich przypadkach niemożności porozumienia się własnymi siłami pomocą służyli opiekunowie. Przy okazji każda z grup mogła nauczyć się kilku podstawowych zwrotów w zagranicznym języku rówieśników. Tym, co w najwyższym stopniu otworzyło uczestników na ich kultury, były warsztaty prowadzone w mieszanych, polsko-holenderskich grupach. Ukazały one różnorodność patrzenia na problemy obecne w każdej z tych dwóch kultur i rozmaitość proponowanych rozwiązań. Dla wszystkich Holendrów był to pierwszy pobyt w Polsce. Jak sami przyznali, rzeczywistość okazała się bardzo odmienna od ich oczekiwań, zwłaszcza, jeżeli chodzi o pewne głęboko zakorzenione stereotypy dotyczące Polski, takie jak powszechna bieda, alkoholizm i bałagan. Wspólnie spędzone osiem dni to zbyt mało, żeby móc dostrzec wszystkie istniejące podobieństwa i różnice, ale to wystarczający czas, by zdać sobie sprawę, że jako Europejczycy i po prostu ludzie, mamy podobne problemy, a międzykulturowe różnice warto doceniać jako coś, co może nas wzajemnie wzbogacać. 19

20 Projekt 3. Taniec bez granic Czas i miejsce: , Krasnystaw Uczestnicy: Szwecja 23, Polska 18 Największym marzeniem Piotra jest wyjazd nad morze. Magda śni o występie na prawdziwej scenie. Beatka pragnie zwiedzić Warszawę, a Kamil chce nowy samochód. Owszem, mają różne marzenia, ale łączy ich wspólne zamiłowanie do tańca ludowego. Na pytanie: dlaczego tańczą? zgodnie odpowiadają: bo lubimy!. I pomimo, że świat jest dla nich o wiele trudniejszy, a najprostsze zadanie z matematyki sprawia ogromne trudności, udowodnili, że tańczyć mogą bez granic! W dniach października 2007 w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Krasnymstawie odbyła się wymiana młodzieżowa Taniec bez granic dwóch partnerskich ośrodków zajmujących się szkolnictwem dzieci niepełnosprawnych intelektualnie. Dzięki wspólnemu zainteresowaniu tańcem, już po raz drugi, tym razem w Polsce, mogły spotkać się dwa zespoły taneczne: STOKROTKA i Virdaswingen ze Szwecji. Celem tej wymiany był rozwój zainteresowań młodzieży niepełnosprawnej tańcem, piosenką, kulturą własną i innych krajów oraz współpraca i integracja. Główne działania wymiany skupiły się na przygotowaniu przedstawienia muzyczno-tanecznego pt. Taniec bez granic, które zostało zaprezentowane podczas Festiwalu Tańca Ludowego w Krasnostawskim Domu Kultury. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Krasnymstawie spełnia ważną rolę w edukacji i wychowaniu dzieci niepełnosprawnych intelektualnie, przygotowując je do życia w społeczeństwie. Poprzez realizacje 20

21 różnych projektów kulturalno-społecznych część wychowanków Ośrodka wchodzi w życie zaopatrzona w konkretne umiejętności oraz ciekawe doświadczenia międzykulturowe. Na terenie placówki funkcjonuje wspomniany już zespół tańca ludowego STOKROTKA. Składa się on z młodzieży niepełnosprawnej i działa już od 12 lat. Obecnie skład zespołu liczy 14 osób w wieku od 14 do 25 lat, w tym 7 dziewczyn i 7 chłopców. Formacja od kilku lat z powodzeniem prezentuje się w środowisku lokalnym w trakcie różnych imprez oraz odnosi sukcesy na licznych przeglądach i konkursach. Udział w projekcie udowodnił tym młodym ludziom, że podejmując różnorodne działania, mają wpływ na kształtowanie rzeczywistości. Poprzez realizację swoich zainteresowań i prezentację efektów swojej pracy w środowisku lokalnym uczestnicy projektu zrozumieli, iż stanowią integralną część społeczeństwa. Poznanie tradycji, kultury, historii regionu uświadomiło im, że biorąc aktywny udział w życiu społecznym, mają wpływ na swoją przyszłość. Z kolei poznawanie kultury i tradycji innego kraju nauczyło ich wyrozumiałości i tolerancji dla inności, a także ukształtowało postawę otwartości. Realizacja projektu przyczyniła się do zapoznania z obyczajami obu krajów, mentalnością ludzi tam mieszkających oraz służyła nauce tolerancji i zrozumienia różnic kulturowych. Działania, które w największym stopniu wspierały uczenie się międzykulturowe uczestników, to przygotowanie Festiwalu Tańca Ludowego. Młodzież miała możliwość poznania tańców ludowych i strojów związanych z regionem zamieszkania jak też zapoznania się z tańcem i muzyką ludową zaprzyjaźnionego kraju. Kolejny etap działań młodych ludzi skupił się na nauce przykładowych tańców ludowych charakterystycznych dla Polski i Szwecji. Efekty tej pracy zostały zaprezentowane podczas wspólnie przygotowanego przedstawienia. Uczeniu międzykulturowemu sprzyjały także wizyty w muzeach i miastach związanych z historią, kulturą i sztuką regionu. Praca przy wspólnym projekcie w znacznym stopniu zbliżyła młodzież z obu grup i odświeżyła znajomości nawiązane podczas wizyty w Szwecji. Młodzież poznała cechy charakterystyczne, różnice i podobieństwa kultur obu krajów. Dzięki temu stała się bardziej świadomym, otwartym członkiem społeczności europejskiej. Podczas projektu komunikacja między młodzieżą odbywała się głównie za pośrednictwem tłumaczy. Grupy nauczyły się podstawowych zwrotów grzecznościowych i piosenek w języku swojego partnera. Członkowie zespołów komunikowali się także w sposób pozawerbalny mimiką, gestami, symbolami. 21

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020 Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Młodzież w działaniu 2007-2013 Erasmus+ Młodzież

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

ENGLISH SUMMER CAMP 2015

ENGLISH SUMMER CAMP 2015 ENGLISH SUMMER CAMP 2015 Szanowni Państwo! Właśnie rozpoczynamy organizację obozu English Summer Camp 2015. Chcielibyśmy zaprosić Państwa współpracy i prosić o wsparcie materialne naszych działań. Niestety

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt ACTIV aktywnie i razem dla rozwoju Regionalnej Sieci Wolontariatu

Nowy projekt ACTIV aktywnie i razem dla rozwoju Regionalnej Sieci Wolontariatu Nowy projekt ACTIV aktywnie i razem dla rozwoju Regionalnej Sieci Wolontariatu Niezwykle popularna idea pracy wolontarystycznej powoduje, że osób chcących zostać wolontariuszami przybywa, szczególnie w

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie!

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! Witaj w AKADEMII PRZYSZŁOŚCI Cieszę się, że aplikujesz, by zostać wolontariuszem AKADEMII PRZYSZŁOŚCI. Misją AKADEMII jest inspirowanie do wzrastania, by każdy wygrywał

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji i Twórczości. Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r.

Fundacja Edukacji i Twórczości. Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r. EVS inne oblicze wolontariatu Wolontariat Europejski w Białymstoku Agata Butarewicz Fundacja Edukacji i Twórczości Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r.

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji pozaformalnej w działaniach związanych ze sportem

Erasmus+ Młodzież. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji pozaformalnej w działaniach związanych ze sportem Erasmus+ Młodzież Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji pozaformalnej w działaniach związanych ze sportem Erasmus+ Sektor Edukacji szkolnej Możliwości wyjazdów edukacyjnych dla nauczycieli: teaching

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 STOWARZYSZENIE SPOZA Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 Opracowanie: Ewelina Wildner Grudzień 2015 r. 1 Spis treści Cele ewaluacji... 3 Metodologia... 4 Wyniki ewaluacji...

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI. Wymiana polsko-niemiecka

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI. Wymiana polsko-niemiecka Sulechów 23.09.2014 ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI NAZWA SZKOŁY Gimnazjum nr 3 im. Janusza Kusocińskiego DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) 66-100 Sulechów ul. Piaskowa 52 tel. 68 385 27 69 e-mail: zs_sul@op.pl

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Program Europa dla obywateli 2014 2020

Program Europa dla obywateli 2014 2020 Program Europa dla obywateli 2014 2020 Plan prezentacji 1. Podstawowe informacje, cele i charakterystyka programu 2. Rodzaje dotacji i struktura programu 3. Cykl życia projektu i zasady finansowania 4.

Bardziej szczegółowo

Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia. Wolontariat Europejski Erasmus+

Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia. Wolontariat Europejski Erasmus+ Wolontariat szansą na zdobycie doświadczenia Wolontariat Europejski Erasmus+ Erasmus+ Program Uczenie się przez całe życie i program Młodzież w działaniu Comenius Erasmus+ Edukacja szkolna Leonardo da

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

KLASA ODKRYWANIA TALENTÓW (jedyna taka klasa w mieście)

KLASA ODKRYWANIA TALENTÓW (jedyna taka klasa w mieście) KLASA ODKRYWANIA TALENTÓW (jedyna taka klasa w mieście) Zapewni żądnym, wiedzy młodym ludziom rozszerzony zakres nauczania przedmiotów przyrodniczych (fizyka, chemia, biologia, geografia), możliwość rozwijania

Bardziej szczegółowo

OFERTA ENJOY MY ORIGIN

OFERTA ENJOY MY ORIGIN OFERTA ENJOY MY ORIGIN jako wiarygodny Partner to jedna z największych międzynarodowych organizacji organ pozarządowych na świecie, licząca 60 000 członków, członków działająca globalnie o czym w liczbach

Bardziej szczegółowo

Moja asystentura w ramach programu Grundtvig w

Moja asystentura w ramach programu Grundtvig w Moja asystentura w ramach programu Grundtvig w Moja organizacja goszcząca Her&Der flamandzką jest organizacją zajmującą się wysyłaniem wolontariuszy za granicę Oferujemy projekty: budowlane (grupa wolontariuszy

Bardziej szczegółowo

Walk of life Poronin 01-07.10.2013 r.

Walk of life Poronin 01-07.10.2013 r. Walk of life Poronin 01-07.10.2013 r. Wspólny projekt Europejskiego Centrum Integracji i Rozwoju oraz III Liceum Ogólnokształcące w Jaworznie O projekcie W projekcie wzięli udział uczniowie III Liceum

Bardziej szczegółowo

Global Citizen Schools

Global Citizen Schools - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Global Citizen Schools Oferta współpracy dla szkół ponadgimnazjalnych i g i mnazjów Kilka słów o AIESEC AIESEC - kim jesteśmy? AIESEC jest największą

Bardziej szczegółowo

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego , Siła woli potrafi zaskakiwać rozmachem wizji i zdumiewać osiągnięciami po jej urzeczywistnieniu. To właśnie na motywacji, chęci

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 2007-2013 Jean Monnet Tempus Młodzież w działaniu Erasmus Mundus, Alfa, Edulink + Uczenie się przez całe życie Comenius Leonardo

Bardziej szczegółowo

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r.

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r. Program Comenius Closer to each other BLIśEJ SIEBIE Realizatorzy projektu Projekt realizowany przez uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 8 im. Jana Pawła II w Trzebini /koordynator projektu/ Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej.

Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej. Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej Witamy na Warmii realizowana w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE. Dni otwarte BEZPŁATNY warsztat Massawa w wersji Short dla firm MASSAWA - SZKOLENIE Z KOMUNIKACJI I WSPÓŁPRACY ZESPOŁU PROJEKTOWEGO

ZAPROSZENIE. Dni otwarte BEZPŁATNY warsztat Massawa w wersji Short dla firm MASSAWA - SZKOLENIE Z KOMUNIKACJI I WSPÓŁPRACY ZESPOŁU PROJEKTOWEGO ZAPROSZENIE Dni otwarte BEZPŁATNY warsztat Massawa w wersji Short dla firm PHIN Consulting wraz z partnerami Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną oraz firmą Octigo ma zaszczyt zaprosić Państwa na Dni Otwarte,

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY Człowiek jest wspaniałą istotą nie z powodu dóbr, które posiada, ale jego czynów. Nie ważne jest to co się ma, ale czym się dzieli z innymi - Jan Paweł II PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY WOLONTARIAT - program społeczny

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Cudzoziemcy - uchodźcy aklimatyzują się w społecznościach lokalnych Partnerstwo rozbija mury

Cudzoziemcy - uchodźcy aklimatyzują się w społecznościach lokalnych Partnerstwo rozbija mury Celem Partnerstwa MUR jest stworzenie skutecznego systemu aktywizacji społecznej i zawodowej cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy oraz przygotowanie ich do podjęcia pracy w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Akcja 2. Współpraca na rzecz innowacji i wymiany dobrych praktyk

Akcja 2. Współpraca na rzecz innowacji i wymiany dobrych praktyk PROJEKT Erasmus + : Ready, Steady... Life! A Healthy Lifestyle Programme. (He.L.P.) Akcja 2. Współpraca na rzecz innowacji i wymiany dobrych praktyk Edukacja szkolna: Partnerstwa strategiczne Czas trwania

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Oferta udziału w projekcie AIESEC POLSKA KOMITET LOKALNY POZNAŃ

Oferta udziału w projekcie AIESEC POLSKA KOMITET LOKALNY POZNAŃ Oferta udziału w projekcie AIESEC POLSKA KOMITET LOKALNY POZNAŃ 113 Krajów 4000 Partnerów 50000 Czlonków 60 Lat doświadczenia CZYM JEST AIESEC A I E S E C T O N A J W I Ę K S Z A N A Ś W I E C I E O R

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE CENTRUM INICJATYW MIĘDZYKULTUROWYCH ORGANIZUJEMY SZKOLENIA

STOWARZYSZENIE CENTRUM INICJATYW MIĘDZYKULTUROWYCH ORGANIZUJEMY SZKOLENIA 1 STOWARZYSZENIE CENTRUM INICJATYW MIĘDZYKULTUROWYCH ORGANIZUJEMY SZKOLENIA 2 Stowarzyszenie Centrum Inicjatyw Międzykulturowych od początku swojej działalności kładzie duży nacisk na organizację szkoleń

Bardziej szczegółowo

Program NA WŁASNE KONTO

Program NA WŁASNE KONTO Program NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od blisko 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie

Bardziej szczegółowo

1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych)

1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych) W ramach projektu oferujemy: 1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych) 1.1 MÓJ POTENCJAŁ 16 h (7-8 wrzesień 2013, Kraków) Wydaje Ci się czasami, że nie masz potencjału, aby angażować

Bardziej szczegółowo

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju

Konspekt IntheMC. 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Konspekt IntheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. KONTEKST OGÓLNY Umiędzynarodowienie w Twoim kraju Nazwisko UCZNIA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA: EWALUACJA

Bardziej szczegółowo

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail.

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail. Opis organizacji Tuż po drugiej wojnie światowej ośmiu studentów zdecydowało, że zrobią wszystko aby uniknąć kolejnych konfliktów. W ramach tego postanowienia założyli organizację, której wizja wyrażona

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Projekt NA WŁASNE KONTO

Projekt NA WŁASNE KONTO Projekt NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie wspiera

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5 Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU INFORMACJE OGÓLNE Klub Europejski EURO5 istnieje od września 2001 roku. Spotkania odbywają się raz w tygodniu.

Bardziej szczegółowo

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 48

Bardziej szczegółowo

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Spotkanie informacyjne 26 listopada 2012r Partner Projektu Dzielnica Mokotów Plan spotkania 1. Kilka słów

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym "HEJ, KONIKU!

Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym "HEJ, KONIKU!" 1 O Fundacji Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU Chcemy Pomagać Ważny jest rodzaj pomocy, którą się oferuje, ale jeszcze ważniejsze od tego jest serce, z jakim tej pomocy się udziela Jan Paweł II 1 Okres nauki w szkole

Bardziej szczegółowo

Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI

Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI Szkoła Podstawowa nr 3 w Żywcu zaprosiła do wspólpracy nad nowym projektem szkoły z 6 krajów: Chorwacji, Irlandii

Bardziej szczegółowo

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz Konspekt INtheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. PRACA ZA GRANICĄ Język (w kontekście wykonywania danego zawodu) Nazwisko STUDENTA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA:

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ INtheMC. 2. OGÓLNE WPROWADZENIE Inne kultury w Twoim kraju

KONSPEKT ZAJĘĆ INtheMC. 2. OGÓLNE WPROWADZENIE Inne kultury w Twoim kraju KONSPEKT ZAJĘĆ INtheMC Nr/tytuł ZADANIA: 2. OGÓLNE WPROWADZENIE Inne kultury w Twoim kraju Nazwisko STUDENTA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA: PRÓBA

Bardziej szczegółowo

dobre praktyki w Szkole Podstawowej nr 37 im. Kazimierza Górskiego w Białymstoku

dobre praktyki w Szkole Podstawowej nr 37 im. Kazimierza Górskiego w Białymstoku Przyjmowanie dzieci cudzoziemskich jest stosunkowo nowym zadaniem dla szkół w Polsce. Niewiele szkół w naszym kraju ma doświadczenie w tym zakresie, a konkretne rozwiązania, zwłaszcza w wymiarze systemowym,

Bardziej szczegółowo

Program Intensywny Edukacja dla zrównoważonego rozwoju, Radom 12-25 maja 2013

Program Intensywny Edukacja dla zrównoważonego rozwoju, Radom 12-25 maja 2013 Program Intensywny Edukacja dla zrównoważonego rozwoju, Radom 12-25 maja 2013 W dniach 12-25 maja 2013 roku gościliśmy w progach naszego Uniwersytetu nauczycieli akademickich oraz studentów z ośrodków

Bardziej szczegółowo

Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani na otwarcie rynku gospodarki i pracy?

Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani na otwarcie rynku gospodarki i pracy? 2 EUROREGIONALNA KONFERENCJA 347 DNI DO ZNIESIENIA OGRANICZEŃ SWOBODNEGO WYBORU MIEJSCA PRACY I ZAMIESZKANIA MIĘDZY POLSKĄ I NIEMCAMI Motto: Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani

Bardziej szczegółowo

Edukacja Dialog - Partycypacja

Edukacja Dialog - Partycypacja Mamy zaszczyt zaprosić na konferencję Edukacja Dialog Partycypacja. Wyzwania i szanse Dolnego Śląska w zakresie polityki młodzieżowej i aktywizacji obywatelskiej młodzieży, będącej elementem projektu Gmina

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Miejscach Pamięci II wojny światowej jako wyzwanie i szansa dla projektów wymiany polsko-niemieckiej

Wizyta w Miejscach Pamięci II wojny światowej jako wyzwanie i szansa dla projektów wymiany polsko-niemieckiej Wizyta w Miejscach Pamięci II wojny światowej jako wyzwanie i szansa dla projektów wymiany polsko-niemieckiej Seminarium metodyczne dla animatorów wymian polsko-niemieckich Oświęcim, 10 14 grudnia 2013

Bardziej szczegółowo

Zwierzęta uczą, leczą, kochają

Zwierzęta uczą, leczą, kochają Zwierzęta uczą, leczą, kochają Zespół Kształcenia Specjalnego nr 1 w celu poprawy jakości pracy szkoły pragnie poszerzać swoje kontakty z partnerami z Niemiec. W bieżącym roku szkolnym szkoła podjęła współpracę

Bardziej szczegółowo

Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Podsumowanie działalności w 2014 roku

Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Podsumowanie działalności w 2014 roku Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą Podsumowanie działalności w 2014 roku Klub Myszki Norki Klub Myszki Norki od 2002 r. działa w ramach Fundacji Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Główne działania

Bardziej szczegółowo

Trampolina do sukcesu

Trampolina do sukcesu PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet IX. Działanie 9.1. Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Praca z dziećmi i młodzieżą

Praca z dziećmi i młodzieżą Praca z dziećmi i młodzieżą Polish ND 35 Childcare p.1 Praca z dziećmi i młodzieżą? Program New Deal oferuje szkolenia umożliwiające pracę z dziećmi i młodzieżą, które pomóc ci mogą w znalezieniu satysfakcjonującej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Comenius Partnerskie Projekty REGIO Plan prezentacji 1. Oferta programów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 2. Założenia

Bardziej szczegółowo

PUOLA. Zaangażuj się!

PUOLA. Zaangażuj się! PUOLA Zaangażuj się! Mannerheimin Lastensuojeluliiton Varsinais-Suomen piiri ry Perhetalo Heideken (dom rodzinny Heideken) Sepänkatu 3 20700 Turku Tel. +358 2 273 6000 info.varsinais-suomi@mll.fi varsinaissuomenpiiri.mll.fi

Bardziej szczegółowo

ALFABETYZACJA DOROSŁYCH

ALFABETYZACJA DOROSŁYCH ALFABETYZACJA DOROSŁYCH od tworzenia radosnego doświadczenia edukacyjnego do aktywnego obywatelstwa Wskazówki dla trenera Metody Radosnego Uczenia się Nauka Outdoor 1.Nauka Outdoor 1.1. Opis metody Nauka

Bardziej szczegółowo

Program zajęć językowych

Program zajęć językowych Załącznik nr 6 Program zajęć językowych I. Wstęp A. Ogólna charakterystyka programu Nauczanie języka angielskiego jest ściśle związane z edukacyjnymi zadaniami szkoły w każdym zakresie, tj. w zakresie

Bardziej szczegółowo

Płynny Start. czyli przekraczanie progu edukacyjnego w Wiślanej Kropelce

Płynny Start. czyli przekraczanie progu edukacyjnego w Wiślanej Kropelce Płynny Start czyli przekraczanie progu edukacyjnego w Wiślanej Kropelce Przedszkole Nr 41 Wiślana Kropelka mieści się już od paru lat w budynku Szkoły Podstawowej Nr 34 przy ul. Kruczkowskiego. Mimo, że

Bardziej szczegółowo

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych Fundacja PODAJ DALEJ prowadzi szeroką działalność przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Trampolina do sukcesu

Trampolina do sukcesu PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet IX. Działanie 9.1. Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE

Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE wstep:gimnazjum 2009-11-16 00:15 Page 1 Danuta Pecyna Urszula Chachulska-Tomaszczak Małgorzata Drabik RAZEM W EUROPIE 10 lat edukacji europejskiej w Gimnazjum nr 1 im. J. Kochanowskiego w Koluszkach 1999-2009

Bardziej szczegółowo

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016

Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży Spotkanie informacyjne na rok 2016 Warszawa, grudzień 2015 O Funduszu (1/2) Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży powstał 1 czerwca 2007 roku na mocy porozumienia

Bardziej szczegółowo

Program Comenius 2012-2014

Program Comenius 2012-2014 Wyniki ankiet ewaluacyjnych na temat realizacji w Gimnazjum nr 2 w Sulejówku projektu: Młodzi Europejczycy wobec zmian zachodzących w świecie pracy ( Les adolescents européens et l évolution du monde du

Bardziej szczegółowo

Instytut Małego Dziecka im. Astrid Lindgren

Instytut Małego Dziecka im. Astrid Lindgren Instytut Małego Dziecka im. Astrid Lindgren 1 Projekt Uczenie się rodziców o edukacji wczesnodziecięcej i rozwoju wczesnodziecięcym Projekt finansowany z Programu Uczenie się przez całe życie w ramach

Bardziej szczegółowo

Rozkład jazdy akcji Zróbmy to po europejsku

Rozkład jazdy akcji Zróbmy to po europejsku Inicjatywa Rodziców oraz Towarzystwa Przyjaciół I SLO Rozkład jazdy akcji Zróbmy to po europejsku (wersja ostateczna do decyzji) POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Akcja Zróbmy to po europejsku (zwana dalej AKCJĄ)

Bardziej szczegółowo

Działanie współfinansowane przez Gminę Miasto Szczecin.

Działanie współfinansowane przez Gminę Miasto Szczecin. Szczecin, 18 marca 2013 roku. JM Ryszard Łuczkowski Rektor Akademii Ludzi Aktywnych Towarzystwo Wspierania Inicjatyw Kulturalno-Społecznych TWIKS w Szczecinie, al. Wojska Polskiego 63 Szczecin Szanowni

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Biuletyn nr 07/2015. Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju.

Biuletyn nr 07/2015. Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju. Biuletyn nr 07/2015 Sierpień to miesiąc poświęcony pomocy humanitarnej w Europejskim Roku na Rzecz Rozwoju. W Rwandzie żyje 20 tysięcy niewidomych dzieci. Tylko 1,5% spośród nich ma możliwość nauki w szkołach

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół 12. Sesja Selekcyjna EYP Poland Wrocław 2015 Informator dla szkół Europejski Parlament Młodzieży EYP Poland ul. Nowogrodzka 31 00-511 Warszawa www.eyppoland.com facebook.com/eyppoland info@eyppoland.com

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ Program Leonardo da Vinci jest częścią programu edukacyjnego Unii Europejskiej "Uczenie się przez całe życie" (Lifelong Learning Programme). Realizowany

Bardziej szczegółowo

Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie

Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie Celem jest współpraca przedszkola z instytucjami i organizacjami działającymi w środowisku lokalnym dla obopólnej korzyści. 1 Początki Od bardzo dawna

Bardziej szczegółowo

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA Pierwszym krokiem przygotowującym racjonalnie zaplanowaną zmianę powinna być zawsze diagnoza stanu posiadania, swoisty bilans otwarcia poprzedzający i wspomagający

Bardziej szczegółowo

Działanie nr 7 - druga wymiana.

Działanie nr 7 - druga wymiana. Realizacja projektu "MAM PRAWO! Transfer nowoczesnych programów i metod terapii i edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do Centrum dla dzieci niepełnosprawnych ORIONI w Zestafoni" Działanie nr 7

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis 18 sierpnia 2010 r. Młody obywatel Opis Młodzie ludzie przy wsparciu nauczycieli i władz samorządowych badają kapitał społeczny w swojej miejscowości. Przedstawiają wnioski władzom lokalnym. Na podstawie

Bardziej szczegółowo