Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. Wyniki badania edycja 2013

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. Wyniki badania edycja 2013"

Transkrypt

1 Audyt wewnętrzny w polskich spółkach Wyniki badania edycja 2013

2 Spis treści Podsumowanie Wnioski dla Rad Nadzorczych, Komitetów Audytu oraz Zarządów 1. Jak spółki postrzegają audyt wewnętrzny? 2. Jakie zadania pełni audyt wewnętrzny w spółkach? 3. Dla kogo audyt wewnętrzny wykonuje swoją pracę? 4. Czy utrzymywanie audytu jest opłacalne? Wnioski dla zarządzających audytem wewnętrznym i audytorów wewnętrznych 1. Jak audyt wewnętrzny realizuje swoje zadania? 2. Kim są audytorzy? 3. Jakie zasady wewnętrzne regulują działanie audytu wewnętrznego? 4. Czy audyt wewnętrzny współpracuje z otoczeniem organizacji? Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

3 Słowo wstępu Szanowni Państwo, Mam przyjemność oddać w Państwa ręce trzecią edycję badania funkcji audytu wewnętrznego w polskich przedsiębiorstwach. Cztery lata i trzy edycje pozwalają spojrzeć na audyt wewnętrzny nieco szerzej, a przede wszystkim pozwalają wypowiedzieć się nie tylko na temat ich stanu obecnego, ale również panujących tendencji i zachodzących zmian. Tak też staraliśmy się podchodzić do komentowania tegorocznych wyników. Badanie przeprowadziliśmy w okresie marzec maj Jak co roku ankiety skierowaliśmy do osób odpowiedzialnych za funkcję audytu wewnętrznego w polskich spółkach. Zapytaliśmy o organizację i praktyczne aspekty działania audytu wewnętrznego w ich strukturach. Uzyskaliśmy odpowiedzi od 30 spółek. Warto również zauważyć, że w ostatnim roku oraz w planach na przyszły rok częściej pojawiają się audyty stricte finansowe. Wygląda więc na to, że trudniejsza sytuacja gospodarcza zmusza zarządzających do ściślejszego pilnowania środków finansowych. Wszystkim uczestnikom badania serdecznie dziękuję za udział. Jestem przekonany, że tego typu wymiana wiedzy przyczynia się do doskonalenia i rozwoju funkcji audytu w Państwa organizacjach. Życzę miłej i owocnej lektury, Anatol Skitek, CIA Dyrektor zespołu ds. efektywności biznesu Grant Thornton Najważniejszą informacją bez wątpienia jest fakt, że ilość komórek zajmujących się audytem wciąż rośnie. Aż 17% z badanych przez nas audytów zostało utworzonych po naszym ostatnim badaniu! Co więcej ilość idzie w parze z jakością. Wygląda na to, że doszliśmy do etapu gdzie niemal wszystkie komórki audytu działają w oparciu o sprecyzowany plan audytu. Co nie było normą 4 lata temu. Wzrasta również odsetek audytorów, którzy działają w oparciu o sformalizowane zasady i procedury działania. Obecnie jest ich 71%. Audytów i audytorów przybywa, jednak zadania, które realizują pozostają podobne. Wyjątek stanowi działalność doradcza, której udział w ogólnej liczbie audytów wzrósł bardzo dynamicznie w porównaniu do naszego pierwszego badania.

4 Podsumowanie Audytorzy wewnętrzni niezmiennie skupiają się na tradycyjnych obszarach. Na przestrzeni 4 lat naszych badań widać, że struktura wykonywanych zadań audytowych jest dość stabilna. Największe zmiany zaszły w obszarze zadań doradczych. W 2011 roku udział zadań z tego obszaru we wszystkich zadaniach audytowych bardzo wzrósł w stosunku do pierwszej edycji. Uzyskany wówczas poziom został utrzymany w tegorocznym badaniu. Tegoroczne badania jeszcze wyraźniej niż przed rokiem wskazują, że komórki AW koncentrują się na obszarach uznawanych za tradycyjne. Audyty CSR, ISO czy etyczne stanowią w praktyce margines ich działalności. Audytorzy w najbliższym czasie planują wrócić do audytów finansowych. Wygląda na to, że trend spadkowy w tym obszarze zostanie przełamany. Być może ma to związek z obserwowaną w ostatnim czasie dużą liczbą nadużyć finansowych, a co za tym idzie koniecznością wzmożonej weryfikacji informacji finansowej w spółkach. Porównanie deklaracji audytorów z poprzedniego badania odnośnie zadań jakie będą realizować, z faktycznym wykonaniem, pokazuje że dotychczasowe przewidywania audytorów w dużej mierze się sprawdziły. Wyjątkiem są audyty śledcze, których faktyczny udział okazał się być istotnie większy od przewidywanego Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

5 Audyt wewnętrzny formalnie podlega coraz niższemu szczeblowi zarządzania, lecz jednocześnie rośnie jego funkcjonalne znaczenie dla Rad Nadzorczych. 80% spółek zachowuje warunek formalnej podległości audytu wewnętrznego (10 p.p. mniej niż w zeszłej edycji badania). Innymi słowy komórki te podlegają administracyjnie pod możliwie najwyższy szczebel kierownictwa, czyli pod Prezesa lub innych członków Zarządu. Wysoki odsetek (13%) audytów wewnętrznych podlega bezpośrednio Dyrektorowi Finansowemu lub Dyrektorowi innego działu. Niemal połowa komórek AW podlega funkcjonalnie Radzie Nadzorczej lub Komitetowi Audytu (o 14 p.p. więcej niż w poprzednim badaniu), jednocześnie spadł odsetek komórek podlegających funkcjonalnie Zarządowi. Takie wyniki w praktyce oznaczają mniejsze ryzyko naruszenia niezależności organizacyjnej audytu wewnętrznego oraz negatywnego wpływu na sposób jego funkcjonowania. Audyty wewnętrzne działają coraz bardziej profesjonalnie. Wszystkie (1), spółki deklarują przygotowywanie planu audytu. W 2009 r. kiedy rozpoczynaliśmy nasze badanie, plan audytu sporządzało 77% spółek, w poprzednim badaniu było to już 92%. Tym samym, w rozwoju AW w polskich spółkach doszliśmy do etapu, na którym plan działania audytu stał się absolutną normą i standardem. Do 71% wzrósł odsetek spółek, które posiadają sformalizowane zasady/procedury funkcjonowania audytu wewnętrznego. W poprzednim badaniu odsetek ten wynosił 64%. Co to oznacza? Obserwujemy postępującą formalizację funkcji AW, coraz więcej spółek posiada jednocześnie ogólny dokument regulujący funkcjonowanie AW oraz sformalizowane zasady W konsekwencji wzrostu podległości funkcjonalnej Radzie Nadzorczej/Komitetowi Audytu, zaobserwowaliśmy ułatwiony dostęp oraz raportowanie audytorów do tych organów. (1) Jedna Spółka posiadająca AW nie udzieliła odpowiedzi na to pytanie 2013 Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 5

6 Wnioski dla Rad Nadzorczych, Komitetów Audytu oraz Zarządów 1. Jak spółki postrzegają audyt wewnętrzny? Audyt wewnętrzny jest dziedziną ciągle się rozwijającą, aż 17% ankietowanych komórek audytu wewnętrznego zostało utworzonych po naszym ostatnim badaniu! Przesłanki do wdrożenia funkcji audytu wewnętrznego, podobnie jak w poprzednich edycjach badania, najczęściej wynikają bezpośrednio z definicji audytu wewnętrznego. Należą do nich takie wartości jak: dostarczanie systematycznej oceny procesów związanych z kontrolą wewnętrzna i zarządzaniem ryzykiem, czy profesjonalne i niezależne doradztwo. W poprzednich edycjach badania znaczna większość decyzji o powołaniu funkcji audytu wewnętrznego wynikała z faktycznych potrzeb wewnętrznych organizacji, a odgórne wytyczne były przy tym jedynie dodatkowym bodźcem. W obecnej edycji, wymogi zewnętrzne takie jak np. wymogi właściciela (grupy kapitałowej) czy Dobre Praktyki Spółek Giełdowych, były wskazywane niemal tak często jak przesłanki wewnętrzne. Nierzadko też były to jedyne powody wdrożenia funkcji AW Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

7 2. Jakie zadania pełni audyt wewnętrzny w spółkach? Podstawowa działalność audytorów Na przestrzeni 4 lat naszych badań widać, że struktura zadań audytowych jest dość stabilna. Największa zmiana dotyczy doradztwa. W 2011 roku udział zadań z tego obszaru we wszystkich zadaniach audytowych bardzo wzrósł w stosunku do pierwszej edycji. Uzyskany wówczas poziom został utrzymany w tegorocznym badaniu. W ostatnich 4 latach sukcesywnie spadał udział audytów finansowych. Biorąc pod uwagę szeroko promowane odchodzenie audytu wewnętrznego od kontroli w kierunku funkcji zapewniającej niezależną ocenę i profesjonalne doradztwo, można ocenić tę tendencję pozytywnie. Być może warto się jednak zastanowić nad wagą zadań z tego obszaru. Spowolnienie gospodarcze przekłada się na trudności wielu firm, a co za tym idzie większe ryzyko nadużyć w celu obrony wyników Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 7

8 W powyższym kontekście zastanawiający jest również mniejszy w stosunku do poprzedniego badania odsetek audytów śledczych (spadek o 11%). W tym obszarze zaobserwowaliśmy dodatkowo istotną różnicę w stosunku do tendencji obserwowanych na świecie. Z raportu (2) przygotowanego przez przedstawicieli Grant Thornton ze Stanów Zjednoczonych na bazie wywiadów z ponad 300 dyrektorami audytu (CAE) zarówno amerykańskich, jak i międzynarodowych, organizacji wynika, że audyty śledcze w 2012 r. były realizowane przez niemal wszystkie komórki AW i stanowiły ok. 1/3 ogółu zadań audytowych. Tegoroczne badania jeszcze wyraźniej niż przed rokiem wskazują, że komórki AW koncentrują się na obszarach uznawanych za tradycyjne. Audyty CSR, ISO czy etyczne stanowią w praktyce margines ich działalności. W tym kontekście, ciekawa obserwacja dotyczy właśnie audytów systemów zarządzania jakością opartych o normy ISO. Otóż z jednej strony, szczególnie w odniesieniu do spółek produkcyjnych, pojawiają się głosy, że audyty i audity (jak zwykło się nazywać audyty systemów zarządzania jakością) powinny się integrować. Z drugiej strony odpowiedzi naszych respondentów wskazują jednak, że tak się nie dzieje. Odsetek audytów ISO spadł bowiem z 16% do zaledwie 8%. Być może taki spadek częściowo uzasadnia fakt, że mniejszy odsetek tegorocznego badania stanowiły spółki branży produkcyjnej, w której systemy zarządzania oparte o normy ISO są najbardziej rozpowszechnione. (2) Link do międzynarodowego badania Grant Thornton Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

9 Co w perspektywie 5 lat? Generalna struktura zadań, które audytorzy planują realizować wygląda podobnie jak przed rokiem. Audytorzy zgodnie planują skupić się przede wszystkim na audytach operacyjnych. Ponadto wskazane zostały 3 obszary, w których co drugi audytor zrealizuje zadanie w roku Są to doradztwo, IT i audyt finansowy. Pewnym zaskoczeniem mogą być przewidywania co do audytów IT. Ilość planowanych audytów w tym obszarze systematycznie spada. Ze wspomnianego światowego badania Grant Thornton jasno wynika, że zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw podyktowane rozwojem IT (np. cloud computing), powodują powstawanie nowych ryzyk i w efekcie poszerzanie tzw. przestrzeni audytu (3) o nowe zagadnienia i obszary. Można by więc oczekiwać, że istotność zadań z tego obszaru będzie systematycznie rosła wyniki tegorocznego badania pokazują jednak, że respondenci widzą tę istotność podobnie jak przed rokiem. Co ciekawe audytorzy w najbliższym czasie planują wrócić do audytów finansowych. Wygląda na to, że trend spadkowy w tym obszarze zostanie przełamany. Tak jak wcześniej sugerowaliśmy, być może ma to związek z obserwowaną w ostatnim czasie dużą liczbą nadużyć finansowych, a co za tym idzie koniecznością wzmożonej weryfikacji informacji finansowej w spółkach. (3) (2) Wszystkie Link do międzynarodowego potencjalne zadania badania jakie może Grant realizować Thornton audyt wewnętrzny w danym okresie 2013 Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 9

10 Czy przewidywania pokryły się z realizacją? Porównanie deklaracji audytorów z poprzedniego badania odnośnie zadań jakie będą realizować, z faktycznym wykonaniem, pokazuje że przewidywania audytorów w dużej mierze się sprawdziły. Wyjątkiem są audyty śledcze, których faktyczny udział okazał się być istotnie większy od przewidywanego. Tak jak wskazywaliśmy, może mieć to związek z rosnącym problemem nadużyć i korupcji. Częściowo jest to też wynikiem natury tego typu zadań audyty śledcze realizowane są najczęściej ad-hoc zatem nie podlegają regularnemu planowaniu. Należy jednak pamiętać, że i tak częstotliwość audytów śledczych realizowanych przez komórki audytu wewnętrznego w Polsce jest niższa niż na świecie. Może więc zarządzający audytami wewnętrznymi powinni alokować niejako z góry pewną część czasu i zasobów na audyty śledcze? I niech nie zmyli fakt, że w tegorocznych przewidywaniach tylko 8% respondentów wskazało ten obszar jako istotny w przyszłości Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

11 3. Dla kogo audyt wewnętrzny wykonuje swoją pracę? Podległość audytu Zgodnie ze Standardami, rozwiązaniem zapewniającym optymalny poziom niezależności organizacyjnej jest sytuacja, gdy audyt wewnętrzny podlega funkcjonalnie Radzie Nadzorczej (lub Komitetowi Audytu wchodzącemu w jej skład), a formalnie (administracyjnie) Prezesowi Zarządu (Dyrektorowi Generalnemu) (4). Taki model działania audytu wewnętrznego, pozwala na dostarczenie odpowiedniego zapewnienia odnośnie sposobu funkcjonowania organizacji bezpośrednio Radzie Nadzorczej, a jednocześnie gwarantuje odpowiednie umocowanie i wsparcie do tego ze strony Zarządu. W stosunku do poprzedniej edycji badania, spadł odsetek Spółek gdzie warunek podległości formalnej jest zachowany. Niepokojący jest utrzymujący się wysoki odsetek audytów wewnętrznych podlegających bezpośrednio Dyrektorowi Finansowemu lub Dyrektorowi innego działu. Skutkiem takiego umocowania AW może być ograniczanie zakresu jego zadań. W większości przypadków podległość ta dotyczy Dyrektora Finansowego, w związku z tym można zakładać nastawienie audytorów na kwestie finansowe. Dodatkowo umiejscowienie audytu wewnętrznego poziom niżej powoduje, że nie ma on zagwarantowanego odpowiedniego umocowania i wsparcia ze strony Zarządu. (4) Standard 1110, poradnik Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 11

12 W zakresie podległości funkcjonalnej zaobserwowaliśmy pozytywną zmianę. Po istotnym spadku w 2011 r., znowu wzrasta liczba audytów wewnętrznych podlegających funkcjonalnie Radzie Nadzorczej/Komitetowi Audytu. W praktyce oznacza to zagwarantowanie, że AW nie jest narażony na próby narzucenia zakresu audytu, sposobu wykonywania prac oraz raportowania ich wyników. W obszarze podległości funkcjonalnej zaszły pozytywne zmiany. Oczekujemy też dalszej ewolucji podległości funkcjonalnej AW w kierunku standardów międzynarodowych z przytoczonego badania Grant Thornton (5) US wynika, że na świecie 81% komórek AW funkcjonalnie podlega Komitetowi Audytu przy RN. Realizowane jest to poprzez umożliwienie swobodnego komunikowania się i współpracowania bezpośrednio z Radą Nadzorczą (lub Komitetem Audytu). (5) Link do międzynarodowego badania Grant Thornton Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

13 Raportowanie i dostęp do organów spółki Kluczowym elementem, gwarantującym zachowanie niezależności i obiektywizmu przez audytorów wewnętrznych jest nieograniczony dostęp do odpowiednich, decyzyjnych organów spółki, który umożliwia przekazywanie im wniosków ze zrealizowanych zadań audytowych. W poprzednich edycjach badania wszyscy respondenci deklarowali swobodny dostęp do Prezesa Zarządu. W obecnym badaniu, 12% respondentów wskazało na brak swobodnego dostępu do Prezesa, co ciekawe część z nich wskazała jednocześnie podległość formalną Prezesowi. Owe 12% stanowili przedstawiciele wyłącznie dużych Spółek, głównie z udziałem skarbu państwa. Nieznacznie poprawiła się natomiast możliwość dostępu pracowników audytu wewnętrznego do członków Rady Nadzorczej oraz Komitetu Audytu Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 13

14 Od ostatniego badania, korzystnie zmieniła się struktura raportowania. Znacznie większy odsetek respondentów niż w poprzednim badaniu zadeklarował możliwość swobodnego przekazywania informacji do Komitetu Audytu i Rady Nadzorczej przez audytorów. Nie mniej jednak wyniki są dalekie od uzyskanych w 2009 roku. Wyniki dotyczące podległości formalnej i funkcjonalnej są spójne ze wskazaniami w obszarze raportowania i dostępu do organów spółki. Poprzez spójność należy rozumieć fakt, że większy odsetek AW funkcjonalnie podlegających Radzie lub Komitetowi Audytu przełożył się na łatwiejszy dostęp oraz raportowanie AW do tych organów. Natomiast mniejszy odsetek AW podlegających funkcjonalnie Zarządowi przełożył się jednocześnie na mniejszy odsetek audytorów raportujących do tego organu. Jednak niezależnie od podległości funkcjonalnej, komórki AW mają swobodny dostęp oraz raportują zarówno Zarządowi jak i Radzie Nadzorczej/Komitetowi Audytu Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

15 Drugi etat audytora Audytorzy wewnętrzni 4 na 10 Spółek, o jedną więcej niż rok temu, obok swojej podstawowej działalności wykonują szereg dodatkowych zadań, głównie w zakresie controllingu i rachunkowości. Być może wynika to z faktu, że coraz więcej audytów podlega formalnie Dyrektorowi Finansowemu. Należy jednak pamiętać, że zgodnie ze Standardami, audytorzy wewnętrzni powinni powstrzymać się od oceny działalności, którą wykonywali lub zarządzali w ciągu roku poprzedzającego badanie, a przydzielenie ich do oceny takiej działalności traktowane jest jako naruszenie obiektywizmu i wymaga dodatkowej uwagi przy nadzorowaniu ich pracy oraz raportowaniu wyników tych prac (6). Podtrzymujemy też wnioski z poprzedniej edycji raportu, że w przypadku, kiedy na audyt poświęcane jest mniej czasu niż na wykonywanie innych zadań, trudno mówić o funkcji audytu wewnętrznego, a raczej o osobach okresowo dokonujących audytów lub nawet kontroli (z uwagi na brak obiektywizmu) określonych obszarów działalności. Audyt wewnętrzny a Komitety Audytu Przypomnijmy, że celem działania Komitetu Audytu jest wspomaganie Rady w sprawowaniu nadzoru finansowego nad spółką oraz dostarczanie odpowiednich danych zapewniających możliwość podejmowania właściwych decyzji w zakresie sprawozdawczości finansowej, kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem. Najlepszym narzędziem realizacji tych celów jest audyt wewnętrzny. Na podstawie tegorocznych wyników podtrzymujemy opinię, że w Polsce nie występuje jednoznaczna zależność pomiędzy funkcjonowaniem audytu wewnętrznego oraz Komitetu Audytu. Co więcej obserwujemy w tym zakresie niepokojące tendencje, gdyż w stosunku do poprzedniego badania spadł odsetek spółek posiadających łącznie AW i Komitet Audytu. Podobnie jak w poprzednich edycjach raportu, Komitet Audytu pozostaje domeną największych organizacji (6) Standard 1130.A1, poradnik 1130.A Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 15

16 4. Czy utrzymywanie audytu jest opłacalne? W poprzedniej edycji naszego badania jedynie 36% spółek deklarowało okresową ocenę korzyści z funkcjonowania audytu wewnętrznego, a kosztów 56%. Jak widać po wynikach tegorocznej edycji, wzrósł odsetek spółek analizujących korzyści natomiast w obszarze kosztów utrzymany został status quo. Co to oznacza? Nadal zbyt mały odsetek spółek analizuje korzyści/koszty wynikające z funkcjonowania audytu. Przypomnijmy, że audytorom wewnętrznym powinno zależeć na pozyskaniu informacji zwrotnej dotyczącej ich pracy, ponieważ jest to jeden z elementów Programu Zapewnienia i Poprawy Jakości. Poza tym uwzględnić należy również potrzebę potwierdzenia uzasadnienia biznesowego funkcjonowania AW, której powinni wymagać zwierzchnicy audytu wewnętrznego, tak jak oczekują tego od każdej innej komórki organizacyjnej w przedsiębiorstwie. W sytuacji kiedy średnio co druga spółka nie prowadzi takich analiz i ocen negatywnie wpływa to na jakość pracy audytu wewnętrznego Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

17 Nadal najpopularniejszą metodą dokonywania okresowej oceny korzyści funkcjonowania AW są statystyki rekomendacji zalecanych do wdrożonych (80%). Zaobserwowaliśmy jednak pozytywne zmiany w tym obszarze. W tym roku do grona najpopularniejszych metod dołączyły ankiety/oceny ze strony audytowanego (50%) oraz co jest bardzo pozytywnym zjawiskiem oceny korzyści finansowych z tytułu wdrożenia rekomendacji (50%). O ile każdy sposób analizowania korzyści z funkcjonowania AW jest dla kierownictwa i audytorów cenny gdyż przyczynia się do poprawy jakości AW, to tylko ocena finansowych korzyści funkcjonowania AW daje wymierną odpowiedź na fundamentalne pytanie czy audyt wewnętrzny się opłaca? Być może większy udział ocen korzyści finansowych ma związek z rosnącym odsetkiem AW raportujących do Dyrektora Finansowego, a może po prostu trudne czasy wymusiły na spółkach poszukania wymiernej odpowiedzi na pytanie o opłacalność ich AW? 2013 Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 17

18 Wnioski dla zarządzających audytem wewnętrznym i audytorów wewnętrznych 1. Jak audyt wewnętrzny realizuje swoje zadania? Liczba zrealizowanych zadań audytowych w ankietowanych spółkach tradycyjnie jest różna i zależy od wielu czynników takich jak liczba audytorów, czy stopień sformalizowania funkcji AW. Należy odnotować większy niż w poprzednim badaniu odsetek wskazań na 11 do 20 zrealizowanych zadań (wzrost o 19% p.p.). Tym samym mniejszy jest udział skrajnych odpowiedzi. Zależność wybranych cech w stosunku do liczby realizowanych zadań audytowych przedstawia tabela. Wnioski z analizy tabeli nasuwają się same im większy i bardziej sformalizowany audyt wewnętrzny tym więcej zadań realizuje. Nie jest więc zaskoczeniem, że najwięcej audytów realizują duże i sformalizowane komórki w tej grupie dominują spółki branży finansowej i energetycznej. Wśród komórek AW realizujących do 10 zadań rocznie niemal połowa nie posiada sformalizowanych zasad AW, a średnia liczba zatrudnionych nie przekracza 3 w tej grupie dominują spółki branży produkcyjnej. Co ciekawe, wszystkie (7) spółki deklarują przygotowywanie planu audytu. W 2009 r. kiedy rozpoczynaliśmy nasze badanie, plan audytu sporządzało 77% spółek, w poprzednim badaniu było to już 92%. Tym samym, w rozwoju AW w polskich spółkach doszliśmy do etapu, na którym plan działania audytu stał się absolutną normą i standardem. (7) Jedna Spółka posiadająca AW nie udzieliła odpowiedzi na to pytanie Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

19 Niezmienne od poprzedniego badania pozostają generalne deklaracje dotyczące metod definiowania zadań audytowych. Niemal wszystkie ankietowane komórki AW bazują na analizie ryzyka, która uzupełniana jest przez wnioski z poprzednich audytów oraz wytyczne Zarządu. Inne źródła stanowiące uzupełnienie powyższych to m.in. wytyczne Komitetu Audytu i Rady Nadzorczej. Zmniejszający się udział RN i Komiteu Audytu negatywnie wpływa na jakość procesu definiowania zadań audytowych, gdyż organy te powinny mieć w nim swój znaczący udział. Pozytywny natomiast jest rosnący udział kierownictwa może to sugerować, że audyt wewnętrzny jest akceptowany przez kierownictwo jako narzędzie nadzoru/ doskonalenia, a nie kontrola narzucona z góry Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 19

20 2. Kim są audytorzy? Niemal połowa komórek audytu wewnętrznego w ankietowanych spółkach zatrudnia co najmniej 4 pracowników. Próżno szukać wyraźnej korelacji między wielkością spółki, branżą czy strukturą właścicielską a liczbą zatrudnionych audytorów. Wśród spółek zatrudniających 10 i więcej audytorów dominują przedstawiciele branży finansowej i energetycznej o przychodach przekraczających 500 mln PLN. Jednak także wśród spółek zatrudniających do 3 audytorów są spółki o przychodach przekraczających 500 mln PLN, reprezentujących powyższe branże. Wśród spółek zatrudniających powyżej 10 audytorów nie ma natomiast przedstawicieli usług i produkcji, średnie zatrudnienie w tych branżach wynosi odpowiednio 3 i 2 audytorów. 26% audytorów wewnętrznych badanych komórek AW posiada certyfikat potwierdzający kwalifikacje zawodowe taki sam odsetek jak w zeszłorocznym badaniu. Zachowany status quo nie sprzyja profesjonalizacji AW gdyż odsetek audytorów z potwierdzonymi kwalifikacjami jest w naszej ocenie zbyt niski. Z drugiej strony najważniejsze jest aby pracę audytorów wewnętrznych cechowała biegłość i obiektywizm. Posiadanie certyfikatów zawodowych jest w tym kontekście silnie rekomendowane, lecz nie jest to warunek konieczny. Podobnie jak w poprzednich latach, wśród audytorów z potwierdzonymi kwalifikacjami zawodowymi dominują posiadacze tytułu CIA (31%). W stosunku do poprzedniego badania kluczowa zmiana dotyczy certyfikatów CICA i CGAP, łącznie reprezentowanych przez taki sam odsetek jak CIA. Pierwszy z nich jest wydawany przez Institute for Internal Controls, organizacji w pewnym stopniu konkurencyjnej do IIA, jednak znacznie młodszej o mniejszym zasięgu oddziaływania. CGAP jest międzynarodowym certyfikatem specjalistycznym przeznaczonym dla audytorów zatrudnionych w sektorze publicznym. W poprzedniej edycji badania certyfikaty te posiadał znikomy odsetek audytorów. Wśród innych, respondenci wymieniali głównie certyfikaty potwierdzające przebycie szkoleń i kursów nadawane przez instytucje szkoleniowe i firmy doradcze Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

21 Mniej licznie niż w poprzedniej edycji jest z kolei reprezentowana grupa osób posiadających kwalifikacje z zakresu rachunkowości i finansów (ACCA i Biegły rewident) oraz informatyki (CISA) łącznie ich udział zmalał z 44% do zaledwie 17%. Taki spadek może dziwić biorąc pod uwagę, że co druga Spółka planuje audyty finansowe w najbliższych latach. W dalszym ciągu bardzo rzadko zdarza się posiadanie przez audytorów kwalifikacji wspomagających audyt w obszarze szacowanie ryzyka nadużyć (CFE). Taki stan może budzić zdziwienie, szczególnie w obliczu wcześniej wspominanych afer korupcyjnych ostatnich lat Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 21

22 3. Jakie zasady wewnętrzne regulują działania audytu wewnętrznego? Podstawowe regulacje Zgodnie ze Standardami (8), na poziomie strategicznym funkcjonowanie audytu wewnętrznego powinno zostać uregulowane na piśmie w formie statutu, regulaminu czy karty audytu wewnętrznego. W tegorocznym badaniu taki dokument został powołany w 92% spółek, tym samym odsetek ten nieznacznie wzrósł w porównaniu do poprzedniego badania. Ogólnie pozytywna pozostała także zawartość dokumentów regulujących funkcjonowanie AW od 4 lat spółki wykazują w swoich statutach/ kartach audytu katalog zagadnień zgodny z najlepszymi praktykami. Niepokojąca jest jednak spadkowa tendencja w zapewnieniu jakości AW. W ciągu 4 lat odsetek ten spadł o 1/3. Kiedy zaczynaliśmy nasze badanie informacje dotyczące zapewnienia jakości zawierały statuty/karty niemal 90% badanych komórek AW. Nieznacznie, ale jednak do 71% wzrósł odsetek spółek, które posiadają sformalizowane zasady/procedury funkcjonowania audytu wewnętrznego. W poprzednim badaniu odsetek ten wynosił 64%. Co to oznacza? Obserwujemy postępującą formalizację funkcji AW, coraz więcej spółek posiada jednocześnie ogólny dokument regulujący funkcjonowanie AW oraz sformalizowane zasady prowadzenia audytu często będące efektem zebranych doświadczeń. (8) Standard Poradnik Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

23 Zasady odnośnie zapewnienia jakości Jak już wspominaliśmy, audyt wewnętrzny jest jednym z mechanizmów zapewnienia jakości systemów i mechanizmów zarządzania, dlatego też Spółki, które go wdrażają można uznać za świadome konieczności ustawicznej analizy i weryfikacji przyjętych rozwiązań. Niestety, podobnie jak w poprzednich badaniach zaledwie w co drugiej komórce audytu wewnętrznego wdrożono system zapewnienia i poprawy jego jakości. W kierunku bardziej formalnych zmieniła się struktura wykorzystywanych w tym celu narzędzi co jest potwierdzeniem postępującej formalizacji AW. W tegorocznym badaniu najczęstszą formą zapewnienia jakości były procedury audytu. Ponad to większą popularnością niż przy poprzednich badaniach cieszyły się ankiety dla audytowanych. Dziwi jednak mniejszy udział działań takich jak weryfikacja przez przełożonych czy przegląd przez innych pracowników komórki AW. Nasze obserwacje i praktyka zawodowa wskazują, że takie mechanizmy zapewniania jakości są w praktyce stosowane przez wiele komórek jak również przez nas samych Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 23

24 Nie zaszły istotne zmiany w obszarze deklarowanej zgodności komórek AW z najlepszymi praktykami. Nadal ok 8 na 10 komórek audytu wewnętrznego deklaruje zgodność ze standardami profesjonalnej praktyki audytu wewnętrznego, niewiele mniej deklaruje zgodność z kodeksem etyki ustanowionym przez IIA. Wśród innych standardów respondenci wskazywali wewnętrzne zasady etyki czy ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Nie wymieniano natomiast normy ISO co potwierdza wniosek, że audyty i audity (jak zwykło się nazywać audyty systemów zarządzania jakością) w praktyce się nie integrują Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

25 4. Czy audyt wewnętrzny współpracuje z otoczeniem organizacji? Współpraca z audytem zewnętrznym W obszarze współpracy z audytorami zewnętrznymi odpowiedzi respondentów wskazują, że powróciliśmy do poziomu z 2009 roku. 2 na 3 komórki audytu wewnętrznego współpracują z audytem zewnętrznym. Przypomnijmy, że taka współpraca niesie ze sobą pewne synergie tj. audytorzy zewnętrzni pracują efektywniej a audytorzy wewnętrzni uzyskują świeże i obiektywne spojrzenie z zewnątrz. Outsourcing / cosourcing Analogicznie do zeszłego roku, 3 na 10 spółek korzysta z bieżącego wsparcia zewnętrznego AW. Wśród nich są wyłącznie firmy zatrudniające ponad 1000 pracowników, są to głównie duże spółki branży energetycznej i finansowej. Utrzymana została także struktura obszarów, w których AW jest wspierany na bieżąco. Nadal najpopularniejszą formą wsparcia jest realizacja wybranych zadań audytowych. Przewidujemy natomiast pewny wzrost udziału ocen zewnętrznych, związany z wymogami rekomendacji H opracowanej przez KNF. Rekomendacja ta nakłada na Banki obowiązek dokonania zewnętrznej oceny komórki AW Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 25

26 Do istotnych zmian doszło w obszarze zadań, w których komórki AW są najczęściej wspierane. Ponad dwukrotnie zwiększył się udział audytów finansowych, tym samym obszar ten stał się kosztem doradztwa trzecim najpopularniejszym. Gdy do tego dodamy fakt, że co druga spółka prognozuje audyty finansowe jako istotny obszar w przyszłości, wniosek może być jeden spółki będą miały coraz większe potrzeby w zakresie wsparcia zewnętrznego audytów finansowych. Tak jak już sugerowaliśmy, być może ma to związek z obserwowaną w ostatnim czasie wzrastającą liczbą nadużyć finansowych, a co za tym idzie koniecznością wzmożonej weryfikacji informacji finansowej w spółkach wsparcie doświadczonego i niezależnego doradcy jest przy tego typu delikatnych zadaniach szczególnie cenne. 25% spółek, które od czasu ostatniego badania wdrożyły audyt wewnętrzny, korzystało przy tej okazji z zewnętrznego wsparcia. W poprzedniej edycji było to 40%. Czy to oznacza, że od czasu naszego ostatniego badania zewnętrzni eksperci wykonali mniejszą pracę przy wdrożeniu AW? Niekoniecznie, ponieważ zakres ich wsparcia stał się bardziej kompleksowy. Spółki, jeśli już decydowały się na pomoc z zewnątrz, wolały być wspierane podczas całego procesu wdrożenia funkcji AW, zamiast w ramach wybranych jego etapów. Potwierdza to także nasza praktyka obserwujemy rosnące zainteresowanie wdrożeniem funkcji AW pod klucz, tj. obejmujące ocenę ryzyka, rekrutację/przysposobienie audytora wewnętrznego i nadzorowanie wybranych pierwszych zadań audytowych Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach.

27 Jakie spółki wzięły udział w badaniu? Głównymi uczestnikami badania były spółki z większościowym udziałem Skarbu Państwa oraz spółki notowane na GPW, należące do grona dużych i bardzo dużych przedsiębiorstw, zarówno pod względem poziomu zatrudnienia, jak i wielkości osiąganych obrotów. Poza telekomunikacją i handlem, pozostałe branże były reprezentowane licznie oraz równomiernie Grant Thornton. Audyt wewnętrzny w polskich spółkach. 27

Audyt wewnętrzny w polskich spółkach giełdowych. Edycja 2009

Audyt wewnętrzny w polskich spółkach giełdowych. Edycja 2009 Audyt wewnętrzny w polskich spółkach giełdowych Edycja 2009 Wprowadzenie Jakość wymaga konsekwencji i uporu. Wymaga ciągłego weryfikowania, przeglądania i oceniania przyjętych rozwiązań, a w konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013 Rola i zadania Komitetu Audytu Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii biznesowych

Bardziej szczegółowo

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce WPROWADZENIE Niniejsze Dobre praktyki komitetów audytu odzwierciedlają najlepsze międzynarodowe wzory i doświadczenia w spółkach publicznych. Nie jest to zamknięta

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r.

www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r. www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r. Agenda Rola Komitetów Audytu w świetle regulacji Oczekiwania rynku wobec Komitetów Audytu Jak działają komitety

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

Zmiany w cenach transferowych. Przygotuj się na nowe zasady dokumentowania!

Zmiany w cenach transferowych. Przygotuj się na nowe zasady dokumentowania! Zmiany w cenach transferowych Przygotuj się na nowe zasady dokumentowania! Najistotniejszy zakres zmian w zasadach dokumentowania transakcji z podmiotami powiązanymi (w zależności od poziomu rocznych przychodów/kosztów

Bardziej szczegółowo

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Twój czas Twój Kapitał Gdańsk, 15 czerwca 2011 r. Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Maciej Richter Partner Zarządzający Grant Thornton Frąckowiak 2011 Grant Thornton Frąckowiak. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A.

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A. Załącznik Nr 2 do Uchwały Rady Nadzorczej Banku BPH S.A. Nr 42/2014 REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A. Uchwalony Uchwałą Rady Nadzorczej Nr 8/2014 z dnia 1 kwietnia 2014 r. Zmieniony

Bardziej szczegółowo

Karta audytu dla Eurosystemu/ESBC i jednolitego mechanizmu nadzorczego

Karta audytu dla Eurosystemu/ESBC i jednolitego mechanizmu nadzorczego Karta audytu dla Eurosystemu/ESBC i jednolitego mechanizmu nadzorczego W niniejszej Karcie audytu Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) określa cel, uprawnienia i odpowiedzialność Komitetu

Bardziej szczegółowo

budujemy zaufanie w audycie

budujemy zaufanie w audycie budujemy zaufanie w audycie Misją 4AUDYT jest dostarczanie klientom najlepszych, zindywidualizowanych i kompleksowych rozwiązań biznesowych w zakresie finansów i rachunkowości, z uwzględnieniem ich skutków

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III ŁADU KORPORACYJNEGO

WYKŁAD III ŁADU KORPORACYJNEGO WYKŁAD III DOBRE PRAKTYKI ŁADU KORPORACYJNEGO Ład/nadzór korporacyjny (ang. corporate governance) Definicja wąska zadaniem nadzoru korporacyjnego jest kreowanie wartości dla akcjonariuszy oraz ochrona

Bardziej szczegółowo

Skorzystaj z ulgi podatkowej na nabycie nowych technologii. Odzyskaj do 9,5% poniesionych wydatków!

Skorzystaj z ulgi podatkowej na nabycie nowych technologii. Odzyskaj do 9,5% poniesionych wydatków! Skorzystaj z ulgi podatkowej na nabycie nowych technologii Odzyskaj do 9,5% poniesionych wydatków! Podstawowe informacje Ulga podatkowa na nabycie nowych technologii umożliwia odzyskanie przez podatników

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 29 września 2014 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Purpurowy Informator GT Luty 2016

Purpurowy Informator GT Luty 2016 Purpurowy Informator GT Luty 2016 Nowe zasady oskładkowania umów zleceń Purpurowy Informator źródło informacji HR Szanowni Państwo Rok 2016 obfituje w nowelizacje. Z przyjemnością prezentujemy kolejną

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW. Wyniki badań. Edycja 2010

System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW. Wyniki badań. Edycja 2010 System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW Wyniki badań. Edycja 2010 Spis treści Słowo wstępu Wprowadzenie Najważniejsze wnioski Metodologia badania 3 5 7 8 Szczegółowe wyniki

Bardziej szczegółowo

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Radosław Kaczorek, CISSP, CISA, CIA Warszawa, 7 września 2010 r. 1 Zawartość prezentacji Wstęp Ryzyko i strategia postępowania z ryzykiem Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY Załącznik do Uchwały Nr 1/2011 Komitetu Audytu z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia Sprawozdania z realizacji zadań Komitetu Audytu w roku 2010 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. z działalności Komitetu Audytu Rady Nadzorczej STALPROFIL S.A. w roku 2011

SPRAWOZDANIE. z działalności Komitetu Audytu Rady Nadzorczej STALPROFIL S.A. w roku 2011 SPRAWOZDANIE z działalności Komitetu Audytu Rady Nadzorczej STALPROFIL S.A. w roku 2011 Komitet Audytu Rady Nadzorczej Stalprofil SA działa w składzie trzyosobowym i powoływany jest przez Radę Nadzorczą

Bardziej szczegółowo

Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny

Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny Robert Meller, Nowoczesny audyt wewnętrzny Spis treści: O autorze Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWY WSPÓŁCZESNEGO AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1. Podstawy audytu 1.1. Historia i początki audytu 1.2. Struktura

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Suskiego Nr 35/2010 z dnia 30 lipca 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 Karta audytu wewnętrznego reguluje funkcjonowanie audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMITETU DS. AUDYTU BANKU HANDLOWEGO W WARSZAWIE S.A.

REGULAMIN KOMITETU DS. AUDYTU BANKU HANDLOWEGO W WARSZAWIE S.A. Regulamin przyjęty uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 24 maja 2005 r., zmieniony uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 5 grudnia 2005 r., uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 18 lutego 2010 r. oraz uchwałą Rady Nadzorczej

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

Po co polskim firmom Rady Nadzorcze?

Po co polskim firmom Rady Nadzorcze? www.pwc.pl Partnerzy Patronat Po co polskim firmom Rady Nadzorcze? Skuteczność rad nadzorczych w spółkach publicznych notowanych na GPW Spotkanie prasowe 18 marca 2013 r. Polskie rady nadzorcze profesjonalizują

Bardziej szczegółowo

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Załącznik do zarządzenia Rektora UŚ nr 38 z dnia 28 lutego 2012 r. Uniwersytet Śląski w Katowicach Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Katowice,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przejrzystości działania dotyczące roku obrotowego 1.01.2012 31.12.2012

Sprawozdanie z przejrzystości działania dotyczące roku obrotowego 1.01.2012 31.12.2012 Sprawozdanie z przejrzystości działania 2012 Spis treści LIST PREZESA ZARZĄDU 3 FORMA ORGANIZACYJNO-PRAWNA, STRUKTURA WŁASNOŚCIOWA I STRUKTURA ZARZĄDZANIA 4 Sprawozdanie z przejrzystości działania dotyczące

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY PROGRAM ZAPEWNIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMI OLECKO Załącznik nr 3 do Programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego w Gminie Olecko KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY I. ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN 1. 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań obejmujących:

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2011 R. 31.07.2012 R.

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2011 R. 31.07.2012 R. Morison Finansista Audit sp. z o.o. Morison Finansista grupa spółek doradczych SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2011 R. 31.07.2012 R. Spis treści Wprowadzenie... 2 Forma organizacyjno-prawna,

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Nazwa: Rodzaj: Charakterystyka: Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Studia podyplomowe realizowane we współpracy z Polskim Instytutem Kontroli Wewnętrznej w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2012 Burmistrza Gminy i Miasta Miechowa z dnia 20 stycznia 2012 r. Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy i Miasta w Miechowie oraz w gminnych jednostkach organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji.

Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji. Nowy wzór sprawozdania ograniczył liczbę umieszczanych w nim informacji. W dniu 1 maja 2008 r. zaczęło obowiązywać nowe Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie trybu sporządzania

Bardziej szczegółowo

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT 60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT Około 60% firm z sektora MŚP w Polsce korzysta z usług IT. 30% zatrudnia własnych pracowników odpowiedzialnych za informatykę. Rośnie liczba wykorzystywanych komputerów

Bardziej szczegółowo

Raport z badań. CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych. Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych

Raport z badań. CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych. Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych Raport z badań CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych Warszawa, lipiec 2014 roku Metodologia Projekt badawczy

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Komitetu Audytu Rady Nadzorczej Radpol S.A.

Regulamin Komitetu Audytu Rady Nadzorczej Radpol S.A. Regulamin Komitetu Audytu Rady Nadzorczej Radpol S.A. przyjęty Uchwałą Rady Nadzorczej nr 38/06/2011 z dnia 11marca 2011. Postanowienie ogólne 1 Komitet Audytu Rady Nadzorczej Radpol S.A. zwany dalej Komitetem

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2014 R. 31.07.2015 R.

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2014 R. 31.07.2015 R. Morison Finansista Audit sp. z o.o. Morison Finansista grupa spółek doradczych SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2014 R. 31.07.2015 R. Spis treści Wprowadzenie... 2 Forma organizacyjno-prawna,

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ WIRTUALNA POLSKA HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA. siedzibą w Warszawie,

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ WIRTUALNA POLSKA HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA. siedzibą w Warszawie, REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ WIRTUALNA POLSKA HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Warszawie 1 1. Komitet Audytu Rady Nadzorczej spółki Wirtualna Polska Holding Spółka Akcyjna z siedzibą w

Bardziej szczegółowo

I. Forma organizacyjno - prawna, struktura własnościowa i struktura zarządzania.

I. Forma organizacyjno - prawna, struktura własnościowa i struktura zarządzania. Katowice, 31 marca 2010 rok Audyt i Doradztwo Pawlik, Modzelewski i Wspólnicy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedziba: ul. Kłodnicka 9c 40-703 Katowice SPRAWOZDANIE Z DZIAŁANIA za 2009 rok wg

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa LOTOS

Grupa Kapitałowa LOTOS Grupa Kapitałowa LOTOS Zintegrowany koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną wysokiej jakości produktów naftowych. Działalność wydobywczą prowadzi

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 45 Rektora UMK z dnia 29 kwietnia 2010 r. Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu I. Postanowienia ogólne. 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

AuditSolutions OFERTA WSPÓŁPRACY. Bezpieczeństwo Informacji. Systemy Teleinformatyczne. Wymiana Informacji. Rozwiązania dla sektora publicznego

AuditSolutions OFERTA WSPÓŁPRACY. Bezpieczeństwo Informacji. Systemy Teleinformatyczne. Wymiana Informacji. Rozwiązania dla sektora publicznego AuditSolutions Rozwiązania dla sektora publicznego Bezpieczeństwo Informacji Systemy Teleinformatyczne Wymiana Informacji OFERTA WSPÓŁPRACY Nowy obowiązek w zakresie przetwarzania informacji szansa czy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Komitetu ds. Audytu Spółki pod firmą FAM Grupa Kapitałowa S.A z siedzibą w Warszawie (tekst jednolity)

Regulamin Komitetu ds. Audytu Spółki pod firmą FAM Grupa Kapitałowa S.A z siedzibą w Warszawie (tekst jednolity) Regulamin Komitetu ds. Audytu Spółki pod firmą FAM Grupa Kapitałowa S.A z siedzibą w Warszawie (tekst jednolity) 1 1. Komitet ds. Audytu, zwany w dalszej części Komitetem, jest stałym komitetem Rady Nadzorczej

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A.

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. Cel i elementy systemu kontroli wewnętrznej 1. System kontroli wewnętrznej umożliwia sprawowanie nadzoru nad działalnością Banku. System kontroli wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

NajwaŜniejsze wnioski ZARZĄDZANIE RYZYKIEM. System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW Wyniki badań.

NajwaŜniejsze wnioski ZARZĄDZANIE RYZYKIEM. System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW Wyniki badań. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW Wyniki badań. Edycja 2010 Anatol Skitek W przeciwieństwie do zeszłego roku, tegoroczne badanie pokazuje, Ŝe

Bardziej szczegółowo

Purpurowy Informator GT Październik 2015

Purpurowy Informator GT Październik 2015 Purpurowy Informator GT Październik 2015 Najnowsze zmiany w umowach pracowniczych Czym jest Purpurowy Informator? To przede wszystkim źródło informacji z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczący stosowania zasad ładu korporacyjnego przez Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A. w roku 2012

Raport dotyczący stosowania zasad ładu korporacyjnego przez Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A. w roku 2012 Raport dotyczący stosowania zasad ładu korporacyjnego przez Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A. w roku 2012 Stosownie do: - 29 ust. 5 Regulaminu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA, - Uchwały

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

Purpurowy Informator GT Listopad 2015

Purpurowy Informator GT Listopad 2015 Purpurowy Informator GT Listopad 2015 Zmiany w urlopach rodzicielskich Purpurowy Informator źródło informacji HR Szanowni Państwo, Z przyjemnością prezentujemy kolejną część Purpurowego Informatora, w

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A.

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. dla BUMECH S.A. wg stanu na dzień 30.04.2014 Poznań, 16.05.2014 r. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 SŁOWNIK... 4 1. Przesłanki sporządzenia opinii...

Bardziej szczegółowo

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 1 Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 2 1. Wprowadzenie Zgodnie z regulaminem Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) normy dla systemów zarządzania (MSS)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ.

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ. Zał. do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 6 /2006 z dnia 5 września 2006 r. REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA I. Ogólne zasady i cele audytu wewnętrznego 1. Celem przeprowadzania audytu

Bardziej szczegółowo

System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW. Wyniki badań. Edycja 2009

System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW. Wyniki badań. Edycja 2009 System kontroli i zarządzania ryzykiem praktyka spółek notowanych na GPW Wyniki badań. Edycja 2009 Spis treści Słowo wstępu 3 Wprowadzenie 5 Zespół odpowiadający za badanie 6 Najważniejsze wnioski 7 Metodologia

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego

Karta audytu wewnętrznego Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 0050.149.2015 Burmistrza Miasta Lędziny z dnia 08.07.2015 Karta audytu wewnętrznego 1. Karta audytu wewnętrznego określa: cel oraz zakres audytu wewnętrznego; zakres niezależności

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R.

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R. Załącznik do uchwały nr 1/20/05/2014 SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej Giełdy Praw Majątkowych Vindexus S.A. wraz z oceną pracy Rady

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE NA DZIEŃ 1.10.2012 r. 1. Nazwa jednostki. Urząd Gminy Trąbki Wielkie w myśl art. 9 oraz art. 274 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego Zespołu Audytu Wewnętrznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A.

Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A. Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A. dla BUMECH S.A. wg stanu na dzień 30.04.2014 Poznań, 16.05.2014 r. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 SŁOWNIK... 4 1. Przesłanki sporządzenia

Bardziej szczegółowo

BADANIE POZIOMÓW NIEDOBORÓW INWENTARYZACYJNYCH wśród klientów operatorów logistycznych

BADANIE POZIOMÓW NIEDOBORÓW INWENTARYZACYJNYCH wśród klientów operatorów logistycznych BADANIE POZIOMÓW NIEDOBORÓW INWENTARYZACYJNYCH wśród klientów operatorów logistycznych Realizator Patronat CHARAKTERYSTYKA PRÓBY Dobór próby: celowy (kluczowi klienci wybranych operatorów logistycznych)

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2009 R. 31.07.2010 R.

SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2009 R. 31.07.2010 R. Morison Finansista Audit sp. z o.o. Morison Finansista grupa spółek doradczych SPRAWOZDANIE Z PRZEJRZYSTOŚCI DZIAŁANIA SPÓŁKI ZA OKRES 01.08.2009 R. 31.07.2010 R. Spis treści Wprowadzenie... Błąd! Nie

Bardziej szczegółowo

Różnorodność organów spółek giełdowych

Różnorodność organów spółek giełdowych Różnorodność organów spółek giełdowych w Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW Ring the bell for gender equality Warszawa, 3 marca 2015 r. Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW obowiązujące zapisy

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym?

TYTUŁ PREZENTACJI. Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? TYTUŁ PREZENTACJI Jak zarządzać ryzykiem podatkowym? Ryzyko podatkowe to: niebezpieczeństwo pomyłkowego zaniżenia zobowiązania podatkowego i konieczności zapłaty odsetek oraz kar przewidzianych w polskim

Bardziej szczegółowo

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH 1. (Ad. III. 1) Jakie informacje powinna zawierać samoocena rady nadzorczej jako odrębny dokument (punkt III.1.2 Dobrych Praktyk)

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego oraz Programu zapewniania

Bardziej szczegółowo

MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI

MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI MAPA ZAPEWNIENIA W ORGANIZACJI tel.: 22 694 30 93 fax: 22 694 33 74 e-mail: sekretariat.da@mofnet.gov.pl www.mofnet.gov.pl Ministerstwo Finansów/ Działalność/ Finanse publiczne/kontrola zarządcza i audyt

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius POLITYKA ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ OSÓB ZAJMUJĄCYCH STANOWISKA KIEROWNICZE

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przejrzystości działania. Mac Auditor Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania 2014. Mac Auditor Sp. z o.o.

Sprawozdanie z przejrzystości działania. Mac Auditor Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania 2014. Mac Auditor Sp. z o.o. Sprawozdanie z przejrzystości działania 2014 Spis treści LIST PREZESA ZARZĄDU 3 Sprawozdanie z przejrzystości działania dotyczące roku obrotowego 1.01.2014 31.12.2014 FORMA ORGANIZACYJNO-PRAWNA, STRUKTURA

Bardziej szczegółowo

Raportowanie informacji niefinansowych

Raportowanie informacji niefinansowych 9 grudnia 2014 r. Raportowanie informacji niefinansowych Małgorzata Szewc Główny Specjalista Departament Rachunkowości 1 Stan obecny Polska na tle innych krajów UE Polska implementowała w zakresie ujawniania

Bardziej szczegółowo

ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ

ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ WARSZAWA, 24 LISTOPADA 2015 kpmg.pl T: +48 22 528 10 88 K: +48 508 018 331 E: mdymek@kpmg.pl Marcin Dymek

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, z poważaniem, natalia Rojek-Godzic Prezes zarządu

Szanowni Państwo, z poważaniem, natalia Rojek-Godzic Prezes zarządu zobacz... Szanowni Państwo, z ogromną przyjemnością chciałabym zaprosić Państwa do zapoznania się z ofertą usług kancelarii Porad Finansowo-księgowych dr Piotr Rojek Sp. z o.o. niniejszy folder przedstawi

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY REGULAMIN KOMITETU AUDYTU SPÓŁKI PUBLICZNEJ

PRZYKŁADOWY REGULAMIN KOMITETU AUDYTU SPÓŁKI PUBLICZNEJ PRZYKŁADOWY REGULAMIN KOMITETU AUDYTU SPÓŁKI PUBLICZNEJ Regulamin Komitetu Audytu Spółki 1. Komitet Audytu spółki Spółka Akcyjna zwany dalej Komitetem Audytu lub Komitetem pełni stałe funkcje konsultacyjno-doradcze

Bardziej szczegółowo

Wartość dodana audytu wewnętrznego

Wartość dodana audytu wewnętrznego Wartość dodana audytu wewnętrznego Wprowadzenie? Ilu dyrektorów audytu wewnętrznego może zagwarantować, iż poprzez wykonaną pracę, dział audytu wewnętrznego odzyska przynajmniej koszty poniesione przez

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI W ROKU 2014 ORAZ OCENA SYTUACJI SPÓŁKI I DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU SPÓŁKI W ROKU 2014

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI W ROKU 2014 ORAZ OCENA SYTUACJI SPÓŁKI I DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU SPÓŁKI W ROKU 2014 SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI W ROKU 2014 ORAZ OCENA SYTUACJI SPÓŁKI I DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU SPÓŁKI W ROKU 2014 W roku 2014 Rada Nadzorcza Talex S.A. wykonywała swoje funkcje w sposób

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE

ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 18.12.2014r Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Nadzorczej z dnia 18.12.2014r ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE Głogów, 2014r W Banku

Bardziej szczegółowo

Raport za 2014 rok RAPORT. za 2014 rok. Wrocław, 29 maja 2015 r.

Raport za 2014 rok RAPORT. za 2014 rok. Wrocław, 29 maja 2015 r. RAPORT za 2014 rok Wrocław, 29 maja 2015 r. 1 Szanowni Akcjonariusze, Zarząd Spółki Domenomania.pl S.A. z siedzibą we Wrocławiu przedstawia Państwu Raport Roczny zawierający podsumowanie działalności Spółki

Bardziej szczegółowo

OPTANT Accounting. Rachunkowość Kadry Płace Prawo Podatki Szkolenia

OPTANT Accounting. Rachunkowość Kadry Płace Prawo Podatki Szkolenia OPTANT Accounting Rachunkowość Kadry Płace Prawo Podatki Szkolenia Rozumiemy potrzeby klientów OPTANT Accounting świadczy kompleksowe usługi z zakresu outsourcingu usług księgowych oraz administracji kadr

Bardziej szczegółowo

Komunikowanie wyników audytu

Komunikowanie wyników audytu Komunikowanie wyników audytu w świetle doświadczeń UM Lublin z uwzględnieniem wyroku TK z 9.04.2015 r. oraz projektu rozporządzenia wykonawczego MF Katowice 2 października 2015 r. Plan wypowiedzi: 1. Dokumentowanie

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

magon capital Zapraszamy

magon capital Zapraszamy magon capital Zapraszamy Magon Capital Magon Capital został stworzony, żeby świadczyć usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Prowadzimy doradztwo w obszarach doradztwa strategicznym przy budowie wartości

Bardziej szczegółowo